Google
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world’s books discoverable online.
It has survived long enough for the Copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to Copyright or whose legal Copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that’s often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book’s long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google’s system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attribution The Google “watermark” you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is stili in Copyright varies from country to country, and we can’t offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book’s appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google’s mission is to organize the world’s Information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world’ s books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
aqhttp : //books . qooqle . com/
PATROLOGLE
CURSUS COMPLETUS
SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA*
WNIH SL PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORdODB ECCLESIASnOORUM,
site Latinorum, un grjdcorum,
QUI AB ASVO APOSTOLICO AD TEMPORA INNOCENTII III (ANNO 1216) PRO LATINIS
ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 1489) PRO QRASCIS FLORUERUNT.
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QUJS BXST1TBRB MONUMENTORUM CATHOLICA TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA
ECCLESIAS SASCULA,
JUXTA EDITIONES AGCURATIS8IMAS INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLA T AS, PERQUAM
DILIGENTER CASTIGATA; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS. TARIISQUB LECTIONIBUS CONTINENTER ILLU8TRATA;
OMNIBU8 OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUA TRIBUS NOVISSIMIS SACULI8 DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA ; INDICIBUS PARTICULARIBU8 ANALTTIC18, SINGULOS SITE TOMOS SITE AUCTORES ALICUJUS
MOMENTI 8UB8BQUBNTIBU8, DONaTA J CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISP08ITIS, NECNON ET
TITULIS SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS 8UBJBCTAMQUB MATE-
RI! M SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA; OPBRIBU8 CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO
AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ;
DOCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABRTICIS, CHR0N0L0GICI8,
STATISTICIS, 8TNTHET1GI8, ANALTTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORALE.
LTTUR GICUM , CANONICUM, DISCIPLINARI, HISTORICUM, ET CUNCTA ALIA 8INK ULLA EXCEPTIONE ; 8BD PRAI-
SERTIM DUOBUS INDICIBUS IMMBN8I8 ET GENERALIBUS, ALTERO SCILICET RERUM, QUO CONSULTO,
QUIQUID NON SOLUM TALIS TALIS VE PATER, VIRUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NE UNO QUIDEM
OMISSO, IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU GONSPICIATUR J ALTERO SCRIPTURAE
SACRAS, EX QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM
SUORUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM S. SCRIPTUUM VER8US, A PRIMO
OBNBSROS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT.
■BCTIO ACCURATIS8IMA, OBTER1SQUR OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR CBARAGTERUM NITIDITAS
CBARTJB QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RBCU80RUM TUM VARIRTAS, TUM
HUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUR IN TOTO PATROLOGLM DECURSU CONSTANTER
SIMIUS, FRETU EXIGUITAS, PRM8ERTIMQUB ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA,
SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILUC SPARSORUM, PRIMUM AUTEM
IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS ET MBS. AD OMNES MTATES, LOGOS» LINQUAS FORMASQUE
FEETINEMTIBUS COADUNATORUM.
SERIES GRAECA,
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESIA 6RACA
A S. BARNABA AD CONCILU FLORENTINI TEMPORA.
ACCURANTE J.-P. MIGNE,
HHiWniCA CLERI UNIVERSA
SIV* CUBSUUM COMPLETOHUM IN SINGULOS SCIBNTIR ECCLBSIASTICR HAMOS BDITOBE.
PATROLOGIM GRJECJE TOMUS CIV.
PHOTIUS CON STANTINOPOLIT ANUS PATRIARCHA. PETRUS SICULUS. PETRUS ARGORUM
EPISCOPUS. BARTHOLOMiEUS EDESSENUS.
PARISIIS
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES,
IN VU DICTA : AVBNUB DU MAINB, 108.
1896
SMCULUM IX, ANNUS m
ΦΩΤΙΟΥ,
ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ.
ΤΑ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ.
ΡΗΟΤΙΙ,
CONSTANTINOPOLITANI PATRIARCHAE,
OPERA OMNIA
IN CLASSES QUINQUE DISTRIBUTA :
EXEGETICA, DOGMATICA , PARMNETICA, HISTORICA, CANONICA;
CORIS VARIORUM, NEMPE :
CBRISTOPBORI WOLFII, ANG. ANT. SCOTTI , FRANC. COMBEFISIl, CARD. B AKONII, STEWARTtt
RICBARDI NONTACUTII, ANTIBII REMNICBNSIS EPISCOPI, FR. SCORSI, IOANN. BAPT. COfB-
LBRII, JVSTELU. VOELLI, FONTANI, CORDERII, ANDRE /E SCBOTTI, CRAMERl, CARD, ANG.
MAif, IAGERI, EBMANOELIS BEKKERI, JOSEPBI BERGEN RCBTHER,
IAM ANTEA LUCE DONATA, PARTIM NUNC PRIMUM EDITA;
ACCEDOST
PETSI SICULI, PITRI AR00RUN EPISCOPI, RARTHOLOMAI EDESSENI OPUSCULA.
ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE,
BIUIsthem Cleri UrIvsh·^
SITE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIBNTL£ 1SCeLliMA8TICJ RAMOS EDITORE.
aeo — ■ i ~ i
TOMUS QUARTUS.
— HI »
PARISIIS
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES
IR VIA DICTA ; AVENUE DU ΒΑΙΝΕ, ROS.
SjECULUM IX. ANNUS 891.
ELENCHUS
AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CIV CONTINENTUR
PHOTIUS CONSTANTINOPOLITANUS PATRIARCHA.
Myriobiblon sive Bibliotheca (codd. 250-280). coi . 9
Operum pars quinta. — Scripta canonica.
Montium Editorum Patvologice . 431
Angeli Maii in Photii Syritagma canonum Prolegomena . ibid.
Syntagma Canonum. 441
Nomocanon. 975
Interrogationes decem cum totidem responsionibus. 1210
PETRUS SICULUS ET PETRUS ARGORUM EPISCOPUS.
Petri Siculi Historia Manichaeorum. 1246
Ejusdem adversus Manichaeos sermones tres. 1305
Petri Argorum episcopi Oratio de conceptione B. Annae. 1351
Vita S. Athanasii Methonensis.
BARTHOLOMiEUS EDESSENUS MONACHUS.
Elenchus ei confutatio Agareni. 1383
Contra Muhammed. 1447
PHOTII
MYRIOBIBLON SIVE BIBLIOTHECA.
(CONTINUATIO).
ΣΝ’. A CCL.
’Αγ*θϊρχ(δο·> λόγοι. Ex Agatharchide excerptae historice (I).
'Α«γνώοΟη»*ν i ΆγαΟϊρχίδου λόγοι ίύο, i πρώτος Lecli sunt AgalharchidiB libri duo, primus et
xxi b μεμπτό;, περί τής Έρυβρδς θτλάταης έτέ- quinius de Rubro mari, cseterisque rebus fidem
pn>/ π*ρα&ξ«>·< ϊργων iv κεφιλβίψ διαλϊμβάνοντες - , excedentibus summa capih comprehendentes.
'Ex του α’ λόγου του περί 3 τής ’Ερυθρας
θαλάσσης. 'Μ**0 primo de mari Rubro .
*'θτι ΠτςλεμαΤόν φησ· τδ* μετά τον Λάγου 4 πρώ- CAP. I. Quomodo Ptolemoei primam elepflQH -
τον έλεφάντων Θήραν συστήοασθαι *άλλά γάρ και tum venationem instituerint. — Ptolemaeum, qui
των δμοιοτρόπων* και τα τή φύσει κεγωρισμένα τη ppst Lagi filium in ASgvpto regnavit, primum ins-
προνο'φ 5 συναγαγεΤν ύπδ μίαν οΓκησιν. Σκεπτέον tiluisse elephantum alque ejusmodi bdluarum Vena-
SI xl φηαιν Ινταΰτα δ Ιστορικός. Και γαρ β καί προ tionem, el quee natura disjunxit, sub unam quasi
τών Πτολεμαίων έλΙφασι πολλοί χειροήθεσι καί έν stabul itionem redegisse, affirmat. Expendendum
πολίμφ Ιχρώντο, ώς Πώρος τε, δ ’ίνδός b 7 πρός *Αλέξ- veroquid hocloco dicat historicus. Nam etiam ante
ανδρον πολεμήαας, v.zt άλλοι ούκ ολίγοι. νΠ δτι Β Ptolemaeorum aetatem, multi quoque elephantibus
Πτολεμαίο; οΰτος πολύς πρώτος περί τ αυτήν ώφθη cicuratis usi leguntur : Ut Porus Indorum rex, qi|i
την σπουδήν, ή πρώτος τών μετά ’Αλέςανδρον, ή CUm Alexandro bellum gessit, aliique DOU pauci,
τών Αίγυπτου βασιλέων πρώτος. Forte Plolemaushicprimusimpense illi studioin-
cubuisse visus est : aut primus successorum Alexandri, vel aliorum ^Egypti regum, ei operam
dedit.
Οτι την Έρυθράν θάλατταν το £νομα έλκύσαι φη- CaP.II. Quadruplex etymologia Rubri maris·—
βιν ούτε οτι τοΰ 9 Αρτοίου καθουμένου κόλπου τά Rubrum mare inde nomen trahere ait, non quod
μλν πρδς έπέραν δρη, δριμείας και διάπυρου τής ejus siniJS, quem Arabicum VOCant, montes, OCCa-
ήλιακή; άκτΤνος βαλλούσης 8, ανθρακος φαντασίαν sum versus, dum acres et ignei solis radii eos fe-
άποδίδωσι, τά SI πρδς άνατολας θτνες άμμου γεώ- riuni, carbonis reddant speciem : ad ortum vero
δεις υπέρυθροι παρά πολλά στάδια τής αυτόθι παρ- tumuli arenae et glebae insigniter rufi,ad multa orae
αλίας έκκέχυνται. ούμενουν ούκ έκ τοότου 'Ερυθρά illius maritimae stadia effundantur, Hanc (inquit)
κέκληται. Et γάρ καί δ παράπ)ους μέν έστι στενδς, ob causam mare illud Rubrum ΠΟΠ Vocatur. Nam
τών δε λόφων καί θινών έφ* έκάτερα 9 του κόλπου cum navigatio illae sit augusta, dum vertices el tu-
παντός υπερκειμένων ή πίπτουσα παρ* άμφοτέρων ^ muli universo utrinque sinui impendent, splendor
είς τδν πόρον τών ηπείρων αυγή τή χέρσψ παρεγ- ex utraque continente 44 2α in fretum incidens,
γυφ τήν θάλατταν δμοίαν, τής μέν Ιδίας πασιν δρω· mare terrae assimile esse denuntiaret, ut species
μένης, του δέ πάθους ού πάσι γινωσκομένου, άλλ’ illa in omnium oculos incurreret, etiamsi affectio
ουν orj διά τοΰτό φησι τήν κλήσιν λαβείν τήν θά- cunctis non foret explorata.Ideocognonem hac de
λατταν, εΐ καί τών πρό αυτού τού:ο πολλοΤς Ιδοξεν. causa non adeptum esse auctor testatur, licel multi
[1324 R.] Ουτω μέν ουν δ πρώτος εΐ και μή άληθής aute ipsum ita sint opinati. Haec igitur est prima
τής αιτίας λόγος. Δεύτερος *0 δέ, δμοίως Ιχων, τδν ratio, quamvis a vero dissentanea. Altera perinde
ήλιον ΙκεΤσέ φησιν Η επι τέλλοντα ούχ ώς παρ’ se habet*. Quodsol illic exortus, ΠΟΠ Ut apud Π08,
VARIAS LECTIONES.
* ’Ανεγνώσθησαν. * διαλαμβάνοντε;) άνεγνώσθη A. * τού περί] άγαθαρχίδοο τών περί Α. 4 φασι ζ\
Αάγου] λαγών Α, λάγων Β. β τη προνοίφ om. Β. 8 καί post γάρ. 7 δ post ’ίνδδς add. Α. β βαλούσης Α.
9 έκατέρας ζ\ δεύτερον Α. 11 φαοιν ζ".
NOTiE.
(1) Interprete Laurentio Rhodomanno.
Patrol. Gr. CIV.
i
11
ί>ΗΟΤίΙ PATRIARCHA CP.
12
lucidos in fretum radios dimittat, sed cruori assi-
miles, unde cruentam maris speciem efficiat iutuen-
tibus haec affectio. Et hinc Rubri appellationem ex-
sistere. Tertius hinc sermo Argolicus est : ausu
quidem magoustsed persuasu inanis.Nara qui Cli-
niam sectantur historici, ex poetarum licentia
etiam ipsi securitatem nacti, perhibent ex Argis in
iEthiopiam (quae Cepheniae tunc habebat nomen)
Perseum ad filiam Cephei liberandam profectum, et
inde ad Persas transgressum, nomen hoc a filiorum
quopiam cum Persis communicasse : et procreato
Erythra filio, nomen ab hoc mari indidisse. Haec
protrita et vulgaris est Argivorum de Rubro mari
fabula. Quarta, et vero non ita aberrans ratio
(quam auctor ex Persa quodam Boxo se didicisse
affirmat, et lingua et mente Graecos imitante, qui
relicta patria Athenis vitam egerit) ex narratione
Persae haec est: Erythras quidem fuit genere Persa,
filius Myozaei, qui animi praesentia et vi opum
praeclaram sibi existimationem comparavit. Do-
musque ejus non procul a mari, contra insulas do-
sertas (non quidem hac tempestate, sed qua Medi
imperium tenebant, quando etiamErythras nosce-
batur). Tempore autein hiberno ad Pasargadas
commigrabat, et sub ortum veris ad rem suam fa-
miliarem redibat, tum aliam ob utilitatem, tum ut
aliquam vitas suas voluptatem hac commutatione
indulgeret. Atqui cum in armenta ejus leones irru-
ptione facta, nonnullas equarum agrestium intere-
missent,reliquas adhuc incolumes, consternatione
ex re visa, ceu osstro perculsas, ad mare cursu ab - {
repto, magno in aquas impetu (aura tum forte a
terris afflabat) prolabuntur. Cumque initio praster
littus natassent, pavore non desistente, a flatibus
abreptas, difficulter ad insulas adversas 44Jlb oram
emerserunt, unusque ex armentariis, adolescens
audacia prsscellens,dum alias aliam armo prensat,
nna transmisit. Erythras igitur,equas non amplius
visas investigans, primus hominum ejus loci ratem
construit, magnitudine quidem mediocrem,sed ro-
bore validissimam. Naque, venti secundi et com-
modi tenorem oactus,in fretum descendit, et subito
venti ope provectus, reperit equas et pastorem
simul. insulae autem admiratione captus, et urbem
in portu accommodefundavit, et ex opposita conti-
nente rei domesticae inopia laborantes illuc habita-
tum transtulit. Atque inde etiam insulas caeteras,
cultoribus vacuas, habitatorum frequentia ad hu-
manitatis cultum traduxit. Tantum igitur gloriae
ex rebus gestis, apu l vulgus sibi comparavit, ut
mare illud, magnitudine infinitum, omnes ad no·
stram usque aetatem Erythraeum appellent.Nominis
igitur rationes distinet» ita se habent. Nam longe
aliud est, si Erythrae mare dixeris, quam si Ery-
thrum (quod Latini Rubrum vertunt). Hoc enim
>. ήμΤν λαμπραΐς τοΤς άκχΤσιν είς xlv πόρον βάλλε^
άλλα πχρομοίχις α?μχτι, ίζ ών τοΤς δρώσιν ύφαιμον
παρασκευάζει ν τύ πάθος την της θαλάττης Ιμφχσιν,
κάκεΐθεν 'Ερυθρόν κατονομάζεσαι. Τρίτος δ! έατιν
6 ’Αργολικο; U λόγος, δς έστι (φησι) τη μέν τόλμη
μέγας, τη δ* άποδείξει 13 κενός. 0\ γάρ περ: Κλει-
νίαν Ιστορικοί φχσιν, άπο τής ποιητικής έξουσίχς
και αυτοί άδειαν λχβόντες, έξ "Αργους είς Αιθιοπίαν
(Εκαλείτο δέ τότε Κηφηνίά) παραγεγονόια έπι λύσει
τής Κηφέως θυγατρος τον Περσέχ, έκεΤΟεν δέ είς
Πέρσας μεταστάντχ 14, ίΐέρσχις μεν άπέ τίνος των
έγγόνων τής κλήσεως μεταδουναι, ’Ερύθρχν δέ γεν-
νήσχι υΐύν, και έξ έκείνοί) τη θαλάσση 15 την κλήσιν
πχρασχεΤν. Τοιούτος μέν και δ Άργολικύς περί τής
*ΕρυΟρας θαλάσσης σχεδιασμός. Τέςαρτος δέ 1® και
I άληθής Ιστιν, δν αύτύς 17 μεμάθηκε παρά ΙΙέρσου ·
Βάξος δ’ ήν τούτφ άνομα, φησίν · δν και [718 Η |
έλληνίσαι γλώσσαν καί γνώμην, καί ταΤς ΆΟήναις
λ ι πάντα την πατρίδα έμβιώναι. ''Ελεγε δέ ο τού Πΐρ-
σου λόγος ταυ τα. Γίνεταί τις κατ’ εύτολμίαν και
πλούτον ευδόκιμων ’ΕρύθρΧς άνομα, γένος μέν Πέρ-
σης, υΐδς δέ Μυοζαίου, κατοίκων δέ θαλάττης 1® μέν
ού πό^ω, κατεναντίον δέ νήσων έρημων ούσών ού
νυν, άλλ# έπι τής Μήδων ήγεμονίας · τότε γάρ και b
’Ερύθρας έγνωρίζετο, 8ς του μέν χειμώνος έν Πχ-
σαργάδαις έποιεΤτο την οικησιν, Ιαρος δέ μετέβαι-
*εν έπ! τήν Ιδίαν κτήσιν τής τε άλίης Ενεκα χρείας,
και χάριν τινά τψ βίω δια τής τοιαύτης μεταβολής
άπονέμων. Τούτου φορβάδων άγέλη μείζονι λέοντες
έπορούσαντές τινας μέν αυτών άπέκτειναν* αΐ δέ πε-
ρισωθεΐσαι, τψ δέει τής άψεως οίστρον λχβούσχι,
έπέ την θάλατταν ήλχύνοντο, και (ήν γάρ αδρα κατά
τύχην άπόγαιος) εύμεγέθεις έμπεσούσαι τοΤς ρειθροις
μετά πτοήσεως τα μέν πρώτα παρά την γήν ένή-
χοντο, του δέ δείματος ού λήγοντος έξεκυμάνθησαν
καί μόλις έπΙ τέ τής άντικρύ νήσου πέρας διεσώθη-
σαν, ένδς τών αΐπόλων νεανίου καί τόλμη διχφέρον-
τος συμπεραιωθέντος, άλλοτε άλλης τών ώμων ά ντ-
ε χομένου. €0 ούν 'Ερύθρας ζητών τά; ού φαινομένας
φορβάδας πρώτος τών έκεϊσε σχεδίαν έπήξατο,
μαγέθει μέν σύμμετρον, xq δυνάμει δέ στερί-
φην *®*, καί λαβον στάσιν ούρίου καί συμμέτρου
πνεύματος άφήκεν είς τύν πόρον * ταχύ δέ τού κύ-
ματος αύτύν προώσαντος εύρε μέν τούς ΐππους,
εύρε δέ τον νομέα, θαυμάσας δέ την νήσον καί πό-
λισμα έπι λιμένος εύκαίρου ίδρύσατο, καί έκ τής
άντιπέρχν τούς άπορούντας βίου μετενεγκων έπόλι-
σιν, έκεΤθέν τε καί τάς άλλχς νήσους έρήμους ούσας
άνθρώπων οΐκήσεσιν έξημέρωσε* καί τηλικαύτην
δόξαν έκ τών πρχγθέντων πολλοΤς ένεποίησεν, ώστε
τήν έκεϊσε θάλατταν, ούσχν άπειρον μεγέθει **, πάν-
τας ετι καί καθ’ ήμάς έπονομάζειν *Ερυθράν. Τά μέν
ούν αΤτια τής κλήσεως Εχοντα διαφοράν (μέγα γάρ
τύ παραλλάττον ’Ερύθρα θάλατταν είπεϊν ή θάλατταν
*Ερυθράν* τύ μέν γάρ τύν 22 κυριεύσαντα σημαίνει
YARLE LECTIONES.
1S άργολονικύς Α. δ* αποδείξει] δέ δόξη Α. 1* μετιστάντα Α : μετά ταύτα έκγόνων Β. θχλά-
ττη ζ\ 1® δε. 17 αύτός om. Β. *8 γλώτταν ζ\ 1® θάλατταν ζ\ 20 ούσιών COIT. Α. 20* pro στερίφην
lacunam habet Α. 21 μεγέθη ς\ 22 τύν add. Α. της θαλάττης Α, τής θαλάσσσης Β : τήν θάλατταν ζ".
13 BIBLIOTHECA. - COD. CCL. 14
τή; θαλάχχης άνδρα, t b δε την πυ£βόχηχα δηλοτ A rubedinem aquae, illud virum mari potitam, signi·
της (5ηθέισης φύσεως) έν τούτοις. "Εστι δε, φησί, fical. Verum etymologia a colore falsa est. Mare
[1328 R.] το μεν έπδ του χρώμχτος την κλήσιν enim rubri coloris non est. A principe autem de-
χττιικευάζον ψεύδος (ού γβρ εατνν έρυθρά) το δ’ ducta, vera esi, ut narrati ο Persica fidem facit.
άπδ ίου δυναστεύσαντύς Ώ αληθές, ώς δ Πέρσης λό-
γος έπισχώσατο.
Όχι ουδβ άπό τίνος χών τοΰ Πβρσέως έγγόνων 24 Cap. III. Petsarum etymologia. — Cseterum nec
άξιοι ουτος, καίτοι πολλών λεγόντων *3, τήν κλήσιν a filiis aut nepotibus Persei nomen referre Persas
τους Πέρσας κληρώσχσθχι · μηδε γαρ εκείνους (quod tamen complures alii confirmant) auctor
σψσζ αυτούς Πέρσι; πχροξυτόνως δνομάζειν, άλλα contendit. Nec illos Persas, accentu in penultima,
Περχίς, έπί τέλους της περισπωμένης τιθέμενης 2β# sed Persas, ultima circumflexa se appellare, dicit.
Περί παραδόξων ζώων, και άλλων πραγμάτων. ffe raris animantibus , et aliis.
"Οτι τά κατά τύν Περσέα είς ψευδός και δι’ άλλων CAP IV . Fabulas de Perscomultis exemplis COn-
πολλών άπάγειν σπουδίζων, προστίθησι καί τχΰτχ. similibus absurdas esse demonstrat. — Dum vero
Πλήν et μέν *7 τραγικώ; δ Περσεύς Ιττράτευται το Β narrationem de Perseo per multa quoque alia exem-
[719 Η.] πρόσωπον περιθέμενος καί τήν άρπην λα- pia ad mendacium restringere studet, adjungit
6ών, καί περί των έξης έπιτρέψας υποκριτή καί etiam illa. Atqui si tragico ita more Perseus expe-
χορψ διαλύεσΟχι καί τά τής άντιλογίας είς μύθον, ditionem fecit, larva indutus, et ense falcato ins-
ώς ot πολλοί συγκεχωρήκασιν. Έπιδράμωμεν των tructus, et quae sequuntur histrioni et choro tran-
τοιούχων τά κεοάλχια διά βραχέων. Κένταυρον γεγο- sigenda committens, etiam alia, quibus huic fabulae
νένχι, Γηρυόνην, κύκλωπχ, Χρύσην, κίρκην, Κα- contradici potest, absurda (prout vulgi assensu
λυχώ, Μινώταυρον, Σκύλλαν, Χίμαιραν, Πήγασον, comprobata Sunt) notailS modo Capitibus, quam
Αχιστρυγόνας, κέβρερον, Γλαύκον θχλάτχιον, 'Ατλαν- brevissime percurremus. Centaurum videlicet
τα, Πρωτέχ, Νηρέα, Νηρείδας, τούς πχίδχς τούς 29 fuisse, Geryonem, Cyclopem, Chrysen, Circen,
’Αλωέως, έννεοργυίους μέν αύξηθέντας μήκος, έν- Calypso, Minotaurum, Scyllam, Chimaeram, Pega-
νεχπήχεςς δ* εύρος. *Έτι δέ γένος μέν άναφΰναι sum, Lacstrygonas, Cerberum, Glaucum marinum,
καθ’ Ησίοδον πρώτον μέν χρυσούν, Ιπειτχ άργυρουν. Atlantem, Protea, Nereides, Aloei filios, qui ad 9
tTxx χιλκοΰν. Πάλιν ίππους μέν γενέσθαι περί των orgyarum 445α longitudinem 6t 9 cubitorum lati-
μελλόντων συλλαλούντχς Άχιλλετ, Σφίγγα δέ τοίς 50 tudinem excreverunt. Tum,Hesidio auctore1, ge-
χών Θηβαίων παισίν αίνιγμα προβαλλουσαν, Σειρή- c nus exstitisse primo aureum, deinde argenteum,
νας ό’ έπ’ όλέθρω τών άκροωμένων φδούσας, post h»C aeneum. Rursus 6qU08 fuisse, qui de futu-
Χιόβην δε καί Πολυδέκτην διά φόβον άπολιθουμένους. ris collocuti sint cum Achille : et Sphingem, quae
’Επί δέ τούτοις τούς 'οδυσσεΐ συμπλεύσαντας Thebanorum pubi aenigma proposuerit : et Sirenes,
Ικ μέν άνθρώπων είς συς, έκ συών δέ είς άν· quae ad perniciem auditorum canlillarint ; Niobem
θρώπων μετχβήνάι διάθεσιν. *Ετι Τάνταλον τιμά- etiam et Polydecten, in saxa ex pavore conversos,
σθιι μέν διά σωφροσύνην, συνέστιον δντα θεοΐς, Navigationis insuper comites USyssis,cx hominibus
τιμωρεΐσθαι δέ διν άκολασίαν, έν αέρι φερόμενον. in porcos, et e porcis in humanum rursus habitum
*£τέρους είς "^δου καταβαίνοντσς διά προαιρεσιν, transiisse. Item Tantalum propter mentis integri-
τούς μέν δπως υπέρ τών ζώντων τοΤς νεκροίς μάν- tatem honore affici, mensae dearum admotum, et
τεσι χρήσαιντο, τούς δέ ?να τήν Περσεφόνην ώς έρη- propter flagitiosam libidinem in aera sublatum
μον ύπάρχουσαν β(φ νυμφευσωσι. Καί κψδιον έπί plecti. Nonnullos etiam data opera descendisse ad
κροβάτου γενέσθαι χρυσόμαλλον, μηλέας έν τή Αι- Plutonis,turo ut vates mortuosde vivis consulerent,
βύη πεφυκέναι μήλςρ φερούσάς χρυσά, σώμα έμψυ- tum ut Proserpinam, ceu solitariam, vi sponsam sibi
χον πάντα τον βίον διακαρτερεΐν άγρυπνον, βορέαν facerent. Et vellus aureae lanae in ove exstitisse,
καί νότον μετά τών άλλων άνεμων έν άσκφ πνίγε- malosque in Africa nasci, quae aurea mala produ-
βθαι συγκεκλβισ μένους . Προς τούτοις Πασιφάην Rcant Animatum corpus per omnem vilaminsomoe
μέν ταύρεμ, Τυρώ δέ ποταμφ μίγνυσθχι, πρύς ούδέν permansisse. Boream et Austrum cum caeleris ven-
γένος την εύνήν έχούσας άλλόφυλον * καί Φιλομήλαν iis in utre tantum DOD praefocare incluSOS. Adde
μέν άηδόνος έξαλλάξαι μορφήν, Τηρέα δέ Ιποπος, Pasiphaen cum Tauro, et Tyro cum fluvio rem ha-
*£κάβην δέ είς κυνύς οίκουροΰ καταστρέψαι φύσιν. bere : cum tamen ad nullum diversae naturae genus
Έπί τούτοις τήν ’ιώ γεγονίναι μέν ποταμού θυγα- lectum ineant. Et Philomelam in lusciniae, Tereum
τέρα, ταυροχέρφ δέ μορφή 11 διαπτήναι βοος οίστρώ- in upupae, et Hecuben b in canis domestici naturam
1 Lib. u * Εργων. b Oie. Tu$cuL iv.
VARIiE LECTIONES.
2· δυναστεύοντός B. b add. A. 24 Ικνόνων Β· ** πολλών άλλων λεγ. ζ". 26 titulum post τιθεμένης
addi solitam, περί παραδόξων ζώων καί άλλων πραγμάτων, om. B, in mg. ponit A. 97 μέν] malim μή·
® έπιτρέψας mg. : έπιστρέψας libri. 99 χούς A : toO ζ". 30 χοΤς add. A. 31 μορφήν pr. A.
15 PHOTII PATRIARCHA CP. 16
eSS6 mutatam. Io praterca filiam amnis fuisse, A σης τδ Ποντικήν πέλαγος* άφ* ης καί τον Βόσπορον
sed cornuta bovis forma, cum asilo agitaretur,
Ponticum mare transcurrisse, unde et Bosphorus
nomen acceperit. Et Caeneum Lapitham, primo
virginem, circa pubertatis nnnos ex femineo sexu
in virilem transmigrasse : atque ad postremum,
cum a centauris abietum incussu verberaretur, vi-
vum et erectum subiisse terram. Et Ledam, ejus
quae in feminam cadit procreationis loco, nativum
peperisse ovum : unde forma illa tot pugnis expe-
tita, Helena, inquam, efformata sit. Hellem etiam
et Phrixum arietis pedibus volantes, confecto cur-
su, mare illud ad ulrumque littus usque, Helles-
pontum de se nominasse. Quid quod Hercules etiam
vasta maria, ubi maximae oriuntur tempestates, in
olla emensus sit: et Africam sementiset aquae viae-
que expertem solus peragrarit : et ab Atlante tantae
magnitudinis et gravitatis mundum in se recepe-
rit : non quod mandatum haberet, sed tantum ut
gratiam iniret? Quid quod 445 b Orphei, citharam
pulsantis, vestigia montes et scopuli, amore et
studio musicae sectati? Et carnes boum solis inter
assandum vocem hominum intellectui obviam edi-
derint? Et quod vita defuncti, per otium, omnes
generis sermones cum Ulysse credant, ex informi
umbra proprium faciei agnoscentes ? Aliique horum
bibant, cum nec alvus nec gula restet : alii ferrum
extimescant, vulnerationi tamen non amplius ob-
noxii ? Nonnulli saxum volvant, quorum corpora
jam olim conflagrarunt? Aliqui etiam jus dicant
deleris, ubi tamen nihil injuriarum est reliquum ?
Quid tandum quod eorum qui non amplius sunt,
simulacra in cymba trajiciant, Charonte nauclero
et gubernatore, ut ne submersi denuo funeris ela-
tione opus habeant? Et quod Alcestis, et Protesi-
laus, et Glaucus, post vitae finem surgant? Siqui-
dem illam Hercules reducit, istum uxoris amor
exstimulat, bunc vates una defessus excitat. Et
quod Amphiarai, vita adhuc integra, corpus una
cum equis et curru tellus absorbeat ? Et quod den-
tibus e Cadmi dracone disseminatis viri armati,
interque se depugnantes, eoascantur?Et quod Ta-
los» Minois custes, ter uno quolibet die totam cir-
cumambulet Cretam, tam longe lateque patentem,
solusque animatorum in talo vitam possideat? Et
quod Minoi vita abrumpi nequeat, uisi quis ferven-
tem ei aquam affundat ? Ad haec quod incantatione ;
Medeae immutatus senex hircus ad juventutem re-
dierit, et a Peliadibus incoctus sit pater, ut reju-
venesceret? Et quod tres anusPhorcides unios oculi
usu vitam exigant,indissoIubilis interse fidei com-
mutantes vicem? Item quod Arcadiae cultores et
Atticae, terrigenae sint et praeter naturam orti? Et
quod mactata in Aulide vivam se exhibuerit apud
είληφέναι την κλήσιν. *Ετι Καινέ* τον Λαπίδην το
μέν άπ* άρχής γενέσθχι παρθένον καί γυναίκα,
ήβήσχντα δε είς άνδρχ μεταστήναι, τδ δ' ύστατον εις
την γην ύπδ των Κενταύρων καταδύνατ, ταΤς έλάταις
τυπτόμενον, όρθον τε και ζώντα. Καί Λήδαν μεν
άντί τής χαθ^χούσης γυναικί τεκνώσεως ώού τεκεΤν
φύσιν, ές οΤ το περ'μάχητον είδος, την Ελένην λέγω,
τυπωθήναι · την δέ "Ελλην και Φρίξον έπί κριού τοΤ;
ποσί πετομένους 52, τον πόρον κστανύσαντσς,
[1 328 R.] τήν έφ’ έκάτερ* θάλατταν ‘Ελλήσποντον
άφ* έαυτών 33 προσαγορεύει. Τδν δ’ Ήρχκλέχ και τά
πελάγή μέν, ού μέγιστοι χειμώνες, έν λέβητι 3ια-
πλεΤν, [720 Η.] τήν δε Λιβύην άσπορον άνυδρον άπό-
ρευτον ύπάρχουσαν μόνον διεξέρχεσΟχι 3i, τψ δέ
. *Ατλαντι τον τηλικούτον διαδέξασθαι κόσμον, πρόσ-
ταγμα 35 μεν ούκ Εχοντχ, χάριν δε τιΟέμενΟν. Καί
τψ μέν ’Ορφεΐ κιΟαρίζοντι δια φιλομουσίαν τά όρη
καί τάς πέτρας άκολουθεΤν, κρέα δε όπτώμενα των
‘Ηλίου βοών φωνήν προΐεσθαι τοΤς άνΟρώποις συνε-
τήν. Τών δε μετηλλαχότων τον βίον έπί σχολής πρδς
’Οδυσσέα διεξέρχεσθαι παντοδαπή 36 άδολεσχίχν έκ
τής άμορφου σκιάς τό τής δψεως γινώσκοντας Ιδίω-
μα, και τούς μεν αύτών άπδ τού πίνειν ού κοιλίας,
ού βρόγχους έχοντας, έτέρους δε φοβεΤσθαι τδν σίδη-
ρον ούκέτι 37 δυναμένους τρωθήναι, τινάς δέ πέτρον
κυλίει ν τών σωμάτων πάλαι κατακεκαυμένων, άλλους
δέ δικάζειν έτέροις τεθνηκόσιν άδικήματος ούδενδς
ύπάρχοντος* τδ δ’ Εσχατον, τών ούκάτι οντων τούς
τύπους έν πορθμίδι διαπλεΤν, έχοντας Χάρωνα ναύ-
κληρον και κυβερνήτην, ?να μή καταστραφέντες έκ-
φοράς έπιδέωνται πάλιν. Και την μέν *Αλκηστιν καί
Πρωτεσίλαον και Γλαύκον τετελευτηκότα; πάλιν
άναστήναι, τήν μέν ύφ* Έρακλέους άναχΟεΤσαν, τον
δέ διά τδν τής γνναικδς 38 Ερωτα, τδν δέ ύπδ τού
μάντεως τού συγκατορυχθέντος* τού δέ ’Αμφιαράου
ζώντος τδ σώμα κχτχδέςασθχι μετά τών 'ίππων και
τού δίφρου τήν γήν. *£τι τοίνυν όδόντας έκ Κάδμου
σπαρήναι δράκοντος, έκ δέ τούτων δπλίτας άνατετλαι
μαχομένους άλλήλοις. Τδν δέ Τάλων τον φύλακα
τού 39 Μίνω τρις μέν έν ήμέρφ πάσαν περιπολεΤν τήν
Κρήτην, τηλικαύτην ουσαν, τήν δέ ζωήν μόνον τών
έμψυχων τούτον έν τψ σφυρρψ κεκτήσΟάι. Καί τού
Μίνω δέ άμήχανον είναι παραλύσαι τδν βίον, εΐ μή
τις αύτψ ζέον ύδωρ κχτχχέαι. Πρδς τούτοις ύπδ μέν
τής Μηδείας γέροντα κριδν έπψδαΤς μεταπεσόντα
νέον γενέσθαι πάλιν, ύπο δε τών θελιάδων καθεψη-
6ήναι τδν πατέρα Πελίαν, ΐν* γένηται νέος. Τάς δέ
Φορκίδας τρεις μέν ούσας γραίας, ένί δέ χρωμένας
δφΟαλμψ, διεξάγει» τδν βίον άλυτον παρ’ 40 άλλήλων
κατά μέρος άμειβομένας πίστιν. *Ετι δέ τούς τήν
‘Αρκαδίαν οίκούντας κάί τήν 'Αττικήν γηγενείς τε
είναι και παρά φύσιν γεγονΕναι. Καί τήν μέν έν Αύ-
λίδι σφαγεΤσαν έν Ταύροις άνάφανήναι ζώσαν, τήν
VARLE LECTIONES.
3f an. πετομένου ? 38 άφ’ Εαυτών έ^λήσποντον Β. 34 διέρχεσΟαι ζ\ 85 πρόσταγμα μέν] προστεταγ-
μένα Α. 99 παντοδαπήν Β, εκ — - γινώσκοντας — άπδ τού] γινώσκοντα — αΐματος Hemeterhus. Lucian. Ι·
^ 407 α. 97 ούκέτι] ού Β. 38 τδν τής γ.] τής γ. τδν Α# 99 τάλων τδν φύλακα τού Α : Ιταλωτδν ζ".
άλυτον παρ' om. Α.
17 BIBLIOTHECA. — COD. CCL. 18
δ* έν Πελοποννήσφ κχταποντισθεΤσαν υπό του πχτρός
*Ακρισίου τή πχρζλίφ τή Σεριφίων άβλαβη μετά του
βρέφο.ις προσπεσαΤν. Τον δ* υπο Μενελάου κατά την
μο^ομαχμαν ήδη χειρουμένον, ές αίφνης άρπχγέντα,
εν τώ θχλάμ-μ γενέσθχ πρός συνουσίαν έτοιμον όν-
τα, ιών δβινών άπχντων Ιπιλελησμένον. Του δε δου-
ρείου το κύτος ούκ έφ* άλώσει συμπαγή m πόλεως,
α\λ* έπί προδοσία των περί τον ’Οδυσσεχ και τόν
Νεοπτόλεμον τοιαύτην δ τρόπο; υπογράφει τήν
vr/fi ειαν και του κατασκευάσαντος τεχνίτου
χζί τών έμβάντων 41 άριστέων καί των ύποδεξα-
μενων είς την Ιδίαν πόλιν. *Επί σούτοις, δτι
τόν τηλικούτον ούρανδν μετά των έν αύτψ διατρι-
βόντων θεών τοΤς ίδίοις δ "Ατλας ώμοις ύπειληφώς,
ομω; τά; καλούμενες ’Ατλαντίδας έτεκνοποιήσατο 4$.
£72 1 Η ] οπερ άμήχανον. "Οτι την απασαν οικου-
μένην ωκεανός περικυκλοΤ φρουρών και συνεχών
τοίς έαυτοΰ ρεύμασιν* [1329 Η.] ού φησι πέραν οί-
κεΤν τας Γοργόνα; Ησίοδος. "Οτι των ηρώων τινες
απαθή την διαμονήν των σωμάτων 43 διαφυλάττουσι
πάντα τον χρόνον έν ταΤς μακάρων νήσοι;, ας υύδείς
κυρως ίστόρηκε. Και ταύτα μέν είς άπορον κατα-
στρέφοντα δόξαν πολλαΤς καί των γυναικών εύλο-
γον 44 παραδίδωσι χλευασμόν 43. Των δ* αύ θεών
π-ϋ; παραδεξώμεθα 40 τόν μίν έν μηρφ καταρ^α-
φέντα τραφά^αι, την δε τή τού Διός κεφαλή κοιλίφ
•χρήσασθαι, τον δε άνευ τού πατρδς τελειωθήναι
(λέγω δή τδν "Ηφαιστον), τον δε "Ηλιον διά τας
’Λτρέως είς Θυε:την πράξιις την μεν δύσιν άνατο-
λήν ποιήσιι, τήν δε ανατολήν δόσιν. Προ; δ! τούτοις
'Απόλλωνα μεν και Ποσειδώνα έν Τροίφ θητεύσαν-
τα; έτιαυτόν οίκοδομίας άποσταρηθήναι μισθόν και
βοοτροφίας, ταΤς δείνοταταις ύπδ Λαομέδοντος περι-
πεσόντ ας άπειλαΤς, Διόνυσον δε υπό Λυκούργου διά
φόβον 47 καταδιωχθεντα είς την θάλατταν προς θετιν
κχτχφυγεΤν. Προ; δέ τούτοις ερινί υπέρ κάλλους
κχτσστήναι θεαις 48# ών έκαστη μεν ίδέκαζε τον
κριτήν τοΤς παρ' ©αυτή δώροις, ινα παοίοη τό δίκάιον,
ουδεμιφ δε παρηκολούθει τό συμπεσουμ6νον τής
κρίσεως τέ/ο;. ''Εχι τό μεν 'Αθηνάς μέγεθος είς χε-
λιδόνος συγκαταβήναι 40 ογκον, τό δε τού Διός άςίω-
μα είς κύκζου κατασταλήναι τάςιν, τό δε τής Δή-
μητρας 30 κάλλος εις χήν αίσχίστην μετασταθήναι
ν.αΟΐσιν. Τον δέ νομιζόμενον μέγιστον Δια Ιιπιβου-
λευθήναι μέν υπό τού άναγκαιοτάτου τής γυναικός
«σελφού, σωθήναι δΐ υπό τών έχθίστων, λέγω δή τών
Τιτάνων ούς άναοαντας εκ τών δεσμών καί του
σκότους κσι τής έκεΐσε φυλακής, έπί τήν χρείαν
πιρέσχοντο φοβήσαντες τούς περί τον Ποσειδώνα,
χαταδήναι πάλιν έκουσίως είς τον ' Αχέροντα καί
^ τόν '.^δου 51 τόπον. ’Έτι τήν μεν *Α ©ροδίτην τιτρω-
σκομένην υπό θνητής δυνάμεως, τον δ* * Αρην δεσ-
μουμινον υπ* *'ίΑτου καί Εφιάλτου, τον δε '^δην 32f
b φ τόπο τήν βασιλείαυ ειχεν, έκεΤσ» ύφ* Ηρα-
t TaurosTEl quod in Peloponneso mari demersa a pa-
tre Arisio, Seriphiorum Ultoribus incolumis una
cum infante appulerit? Et quod a Uenelao in singu-
lari certamine jam subactus, post arreptionem su-
bitam, versetur in thalamo, ad complexum paratus,
et omnis adversi casus444a oblitus? Kt quod lignei
equi receptaculum non ad expugnationem urbis sit
compactum, sed ob proditionem Ulyssisot Neopto-
lemi, sociorumque? Vide qnalis hoc modo stultitia
depingatur, et artificis qui equum exstruxit, et pro-
cerum, qui hunc inierunt, et civium, qui in pro-
priam urbem eumdem susceperunt! Addehis,quod
coelum tam vastum, diis in eo commorantibus suis
Atlas humeris exceperit, et Atlamiides tamen ge-
nuerit,quod fieri nullo potest modo. Quod orbem
} totum Oceanus circumluat et ambiat, custodiens
eum fluxibus suis et continens, cujus extrema Gor-
gones accolere Hesiodus canit. Et quod heroum
nonnulli corporum incolumitatem, extra omnes ad-
jectiones, conservant, in beatorum insulis: dequi-
bus tamen nemo certi aliquid memoriae prodidit.
Hsecigilurcuro in dubias e; perplexas desinant opi-
niones,mullis etiam c $ exu muliebri risum non im-
probabilem tradunt. Cacterum de diis nugas quo-
modo accipiamus? Quod videlicet quidam femori
insutus ad maturitatem pervenerit: quaedam Jovis
rapite pro matrice sit usa ? Et quidem sine patre
(Vulcanum dico) sit pe/ fertus ? Quod Sol, propter
nefariam Atrei in Tbyeslcni impietatem, ex occasu
ortum, et ex ortu occasum fecerit ? praeter ea quod
Apollo et Neptunus, locata apud Trojam mercena-
’ ria opera per annum, praeterquam quod aedifica-
tionis et ministerii pastoralis mercede fraudaren-
tur, atrocissimis Laomedontis minis objecti sint?
Et quod Bacchus a Lycurgo perterrefactus fuga-
tusque in mare, Tbet idos opem implorarit?Huc ac-
cedit,quod lite de formae elegantia inter deas orta,
unaquaeque muneribus suis judicem corrumpere
studeat, et nullam tamen harum assequatur finis ex
hoc judicio eventurus Imo, Minervam fabulantur,
quanta quanta est, in hirundinis corpusculum se
abdidisse, et majestatem Jovis a cygni forma ve-
luti in ordinem redactam, et Cereris pulchritudi-
nem in turpissimum transiisschabiturmEl Jovem,
qui pro maximo habetur, a maxime necessario,
uxorie germano, insidias expertum, et servatum
esse a maxime invisis, Titanibus, inquam ; qui
egressi e vinculis ct tenebris, et quae illic est custo-
dia,postquam in fugam conjecto Neptuno, operam
illi navassentysponte ad 4446 Acherontem et Plu-
tonis regnum denuo se receperint. Tum Venerem
mortali manu sauciam: et Martem ab Oto et Ephial-
to vinculis constrictum, et Ditem in regno suo,
ab Hercule sagittis ictum, in maximos incidisse
VA1U45 LECTIONES.
** Ιμβατών B. ** έπαιδοποιήσατο B. ^ τήν διαμονήν τών σωμάτων] τά σώματα Β. 44 εύλόγιμ.
Φ χλευχσμφ Β. 46 πχραδεςαίμεθχ καταφαφέντα Α : καταραφθέντχ 47 φόδου 48 θεοΤς Α. συγ-
χϊ-ιυαί^ειν Α. 50 δημήχράς Α. 51 φδου Β : ς\ Α utrum habeat, non liquet. 5* αί'δη A.
19 PHOTII PATRIARCHA CP· 20
cruciatus : et Vulcanum a cacumine coali dejectum A κλέους τοξευθένχα χαΐς μεγίσχα ις άλγηδόσι περι-
in Lemnum,non absque laesione corporis et dolore πεσεΤν* τδν δέ 'Ήφαιστον, άπό τού κατά χόν ούρα-
extremo : et Junonem a Jove suspensam alligatis νδν άπο^ριφέντα ύψους, είς Λήμνον ένεχθήναι δια-
Utriqne pedi incudibus maximis. Summatim, deos κείμενον εσχάτως* τής 8' "βρας υπό χοϋ Διός κρε-
adulteria committere, fulmine feriri, loripedes es- μαμένης 53 έκ τών ποδών έκδεθήναι παμμεγέθεις
Se jfurtis assuescere.ab hominibus virtute SUpera- άκμονας. Καθόλου δέ θεούς 34 μοιχεύοντας, κεραυ-
ΓΙ, procaciter conviciari, injurias patrare, sortem νουμένους, κυλλόποδας, κλέπτειν είθισμένο^, άν-
deplorare, et tandem nulliu9 affectionis immnnes θρώπων άσθενεστέρους , προχείρως λοιδοροϋντας,
esse, a qua nos perturbati deorum opem invoca- άδικούντσς, μεμψιμοιρούντας. πέρας ούθενός 53 πά-
mus. Quare qui haec fabularum portenta horni- θους έκτος καθεσχώτας, ύφ* ών ήμεΤς δχλούμενοι τούς
nibus credenda proponunt, tam procul a veritate θεούς έπικαλούμεθα. Ot ούν τα χοιαύτα τερατευόμε-
remoti, num putas magistros Ode dignos aliis do- VOI, πό(^ω τής άληθείας Ιστάμενοι, ούκ άν έτέροις
COndis esse judicandos? Dum tot et talibus Aga- ταύτην είσηγεϊσθαι κριθεΤεν 5v αξιόλογος Διά τοιού-
tharchides exemplis narrationem de Perseo ad των καί τοσούτων ’Αγαθαρχίδης τά περί τον Πίρσέα
fabulas relegat, nec mari Rubro a filio Persei είς δμοίους άπάγων 56 μύθους, ουδέ τήν ’Ερυθραν έκ
nomen obvenisse tradit. £ χού παιδός αύτοϋ κληθήναις δίδωσιν.
Cap. V. Fabularum finis delectatio — Hinc se- 'θτι αυτός, φησίν, έαυτφ αίτιος καθίσταται έλέγ-
ipSUm in causa sibi esse Ut redarguatur, ostendit, χων ό τήν τών μυθοποιών έςουσίαν εις πραγματικήν
propterea quod ad seriam rorum gestarum tracta- [722 Η.] μετάγων 57 ένάργειαν 58· ής h τις άφέλ$
tionero, tabulatorum licentiam traducat. Nam ab τον έλεγχον , οΰδεν εύτελέστερον καταλείψει
hac si quis refellendi studium detrahat, nullam γένος τής πίβτεως ήρμένης. *Επε> διά τίνα αί-
relicturus est materiam Viliorem, sublata nimirum χίαν ''Ομηρον ούκ εύθύνω, Διό; καί Ποσειδώνος φρά-
fide.Quam enim ob causam non damno Homerum ζονχχ διαφοράν [1332 R.j, άδύνατον άνθρώωψ πίστιν
(inquit) quod Jovis et Neptuni dissidium asserit, παραδούναι* ούδ* Ήσίόδφ μέμφομαι δηλούν τολμώντι
Cum fieri non possit, ut homo mortalis fidem hac θεών γένεσιν· ούδ* Αίσχύλον έπιπλήττω πολλοΤς δι-
in parte astruat ; nec Hesiodum vitupero, deum εψευσμένον και πολλά συγ^ράφοντα τών άσυγχωρή-
generationem exponere ausum ; nec Aschylum των* ούδ9 Εύριπίδου κατηγορώ τφ μέν ’Αρχελάψ
increpo, quod in plerisque mentitur, et multa, quae περιτεθεικδτος τά; Τημένου πράξεις, τον δε Γειρε-
concedi nunquam possunt, in litteras refert ; nec αίαν βεοιωκότα πάρε ισάγοντος πέντε γενεών πλέον 54,
Euripidem accuso, quod Archelao tribuit res a ουδέ τούς άλλους είς έπιτίμησιν άγω διασκεΰαΤς εν
Temeno gestas, et Tiresiam in theatro plusquam Βτοΐς δράμασι χρωμένους άδυνάτο'ς ; νΟτι πας ποιητής
quinque aetates vita complexum introducit , nec ψυχαγωγίας ή ά\ηθε'ας έστί στοχαστής,
aliis vitio verto, quod apparatu in fabularum actione utuntur virium excedente humanarum mo-
dum? Quia omnis poeta magis voluptatis scopum quam veritatis sibi propositum habet.
GAP. VI. Quoe ttfTa elephantos producat . — 'Ήτι καί τήν Μνδικήν χώραν ελέφαντας τρεφειν
ElaphantOS, scribit auctor, Indorum terra nutrit, φησί, και τήν Αιθιοπίαν, ή τοΤς Θηβαίων όρίοις έσ;ιν
et Atbiopum, quae Thebanorum fines attingit, δμορος, καί δή καί τήν Λιουήν,
n6C non Libya. *\)τι τέτταρες 60 τύποι τήν Αίγυπτον περιειλήφα-
CAP. VII. jEgypti limites . — Quatuor inde σ:ν, άπό μέν τής άρκτου τό πέλαγος, άπ* ανατολής
perhibet limitibus iEgyptum esse inclusam : a δέ καί δύσεως έρημίαι. από δε τής μεσημβρίας
septentrione, pelago : ab ortu et occasu, deser- Αίθίοπες.
tis : et a meridie, gentibus Alhiopum. D
Austerus hic sermo (i), sed salutaris· Os- Αύοτηρος ό λόγος, άλλα σωτήριος. Δηλούται γάρ
tenditur enim non 44tt« m(estit ae, sed CUStO- ού λύπης, αλλά φυλακής ?νεχεν, και τήν ηδονήν έκ
dia gratia \ et ex oratione voluptatem sustulit, τών λό/ων ήρ/εν, δπς τής έκ τών πραγμάτων y α-
ne ex rebus gratiam adepti pro bonis mala con- ριτος άπολαύοντες μηδέποτε αντί τού β?λ:ίονος τό
sequamur: vel per Jovem vel deos, et non in χείρον «ίρώμεθι, ή προ; Διός, κα· Ο ών, "να μΓ,δέ
medio posita quadam remittamus. τών εν μέσω κειμένων Ινια παρίωμεν.
Privati vero divitias looge profundiores, sine ’ΐδιώτου μεν ουσίαν μικρώ βαθυτέραν άπραγμόνω;
negotio est difficile servare. Tu vero horum et si- χαλεπόν e* διασώσαι* ού δέ τοσούτων καί τηλικούτων
milium bonorum hareditatem consequi te posse κληρονομίαν άγαθών καθέςειν χωρίς αγωνίας άλπί-
VARIA LECTIONES.
53 κρεμαμένης Β et Cor. Α: κρημναμένης ζ". 54 θεούς om. Α. 53 ούδενός Β. 56 άπάγων
Α : άγων 57 μετάγων Α : ένάγων ζ\ 58 ένέργειαν ζ" ούθέν ΑΒ : ούδέν ζ" 59 πλέον πε'ντε γενεών Β.
60 τέσσαρες ζ1. απρ. Αατι χαλεπόν ζ",
ΝΟΤΑ.
(1) Hic mqlta omissa sunt ab interprete et in Graea edit. Henr. Sleph.
21 BIBLIOTHECA - COD. CCL. 22
ζεις ; καί ταύτα γινώσκων βτι χΑκετνα μέν 6 νόμο* A sine certamine confidis ? praesertim cum scias
τψ χτη**μένφ διχφυλάττει, ταύτα δε 6 σίδηρος Αφ- quod lex possidenti Hl^ conservet, haec ferrum
upiHxt τών Ανθενεστέρων. aufert de imbecillioribus.
Ότι φησίν, Έχ πολλοί χρδνοο προβιληφδτις Ισμέν Sumus, inquit, multo tempore in hac sententia,
δτι τάς τών δυναστών φιλίας b καιρός σφραγίζεται regum amicitias ab occasione confirmari et solvi,
x 21 λύει, και την σην Ασχολίαν αλλω δίδωσιν άφορ- et tuam occupationem alteri dare argumentum, ex
μη\, αίςων καί φθίνω/ τα πράγματα έξ Αλλήλων. aliis res augendo et minuendo. Hic verbo conti*
'o μίν τψ λογφ συνεχώς χαρίζάμενος, xb ix τών nenter gratificatus, rerum gestarum fidem exce-
εργων δυνατόν υπέρβαρων, πολλά διαψεύδεται· b δέ dens, falsa commemorat : ille amicis in societatem
τροσλαμέάνων es τούς αυτού φίλους βουλής χοινο>- consilii adhibitis tempore ejuscemodi neque ur-
wj; ίν καιροτς τηλικουτοις ού τού 63 την δρμην gentis impetnm exigit. Quis enim adeo expers
επόσοντος δεΤται. Τις γαρ ούτως άβουλος, δς τύ δο- consilii, qui ab altero quid sibi videatur COgtlOS-
xujv αυτφ παρ’ έτερου βούλεται μαΘεΤν, χαΐ ποιεΤν cere velit, et in dubiis COQSiliO uti explentis desi-
to/σύμβουλον τών απορουμένων συνήγορον της έπι- derium ipsius ? Si enim dominus bonorum, non
Ουαίας ; tt γαρ b κύριος τών τοσούτων Αγαθών succumbit cupiditati eorum qui cogunt. Beatum
χρείττων Ιστ\ της έπιτ^μίας της τών βιαζομένων, Β praedico haec possidentem, tollere autem non pos-
μικχρίσχι μίν εχω τού ταύτα χεχτημένου την έξ- sum armis COactUS, SUmplUS. Quid igitur arduum
ουσία#, ΑφελέσΘαι δε τοίς δπλοις βιασάμενος τΑς actionem in vanum rumorem adducere, spesque
χορηγίας ού δύναμαι, τί ούν Αμήχα/ον πραξιν είς inanes reveritum fuisse prae caeleris periculis? Sed
κενήν έπαγγελίαν 6t αγειν, καί τας Αδήλους έλπίδας percellunt Graecos ASthiopes. Quare? nigredine et
τών προδήλων κινδύνων πλέον εύλαβεΤσθαι ; 'ΑλλΑ formae differentia. Non excedit puerilem aetatem
καταπλήςονχαι τους ''Ελληνας ot Αίθίοπες. rivi ; τη bic metus apud nostros. In bellis vero grandiort-
[723 H.| μελανίφ καί τή παραλλαγή τής μορφής, ούχ busque contentionibus, non facie aut colore, sed
υπερβαίνει την τού παιδός ηλικίαν παρ’ ήμϊν 6 τοιού- audacia, et re militari res dijudicantur. Ego vero
τος φύοος. Έν δε τοΤς πολέμοις καί ταΤς 65 μείζοσι a quo die constitutus sum tutor corporis lui, Cum
οιαφοραΐς ούχ οψει καί χρώματι, τόλμη δε καί juvenis admodum esses, totiusque regni, ab ilio
στρατηγέ τΑ πράγματα κρίνεται. Έγώ δ’ Αφ* ής statim in magnum me laborem conjeci. Quemnam?
ί,μέρα; ή τύχη με κατέστησέν έπίτροπον τού σώμα- Iis qui in voluptate versantur repugnare atque in-
tj; τού σοϋ, νέου παντελώς δντος, καί τής ίλης βα- dignari, non facultates tibi primum auferendo,
σιλείχς, Απ* έκεί/ης ευθύς μέγαν έμιυτφ πάνον έπ- sed imperitiam, ut tantis bonis prudens fruaris,
έβζλον ββ} τίνα τούτον ; τοΤς πρύς ήδονήν δμιλούσιν^. non peccans. Hoc euim quaerebam, patris nactus
έναντιούσθαι καί &>σχεραίνειν, σού πρώτον αυτού benevolentiam tempore conciliatam, non adula-
περιαιρούμενους ού τήν εξουσίαν Αλλα τήν Αγνοιαν, lionis irrisionem opportunitate assuetam. Novi
'ίνα τών τοσούτων Αγαθών φρο/ών Απόλυσης, μή enim ut 4456 natu grandior, multarumque rerum
δι σμαρτάνων. Τούτο γαρ έζήτουν πατρύς δχων εύ- experientiam consecutus, per assentationem eos,
νοιαν χρύνου στοχαζομένην, ού κύλακος εΙρωνείαν qui excellerent dignitate, regnaque simul funditus
χιιρώ προσομιλούσαν. (1333 R ] οΐδα γαρ, πρεσβύτε- deleta Cassandri, Ljsimacbi, et Alexandri, tanta
ρος ών καί πολλών έμπειρος γεγονώς πραγμάτων, δια cum fuerint, Medorum, Syrorum, et Persarum : ut
τού; θωπεύειν έπιβεβλημένους τούς έν ταΤς ύπεροχαΐς neque generis semina reliquerint, non sine causa,
και τΑς ιιεγίστας βασιλείας Αρδην Ανηρημένας, τήν Juvene enim per aetatem rerum imperito, celebri
Κ/σάνδρου. τήν Λυσιμάχου, τήν 'Αλεξάνδρου τηλι- vero in peccatis, nihil neque promptius ad lapsum,
χτίτην, ουσαν, τήν Μήδων, τήν Σύρων, τήν Περσών neque periculosius. Alexander igitur armis invi-
ώστε μηδε σπέμα χατχλελεΤφθχι 67 τού γένους. Ούχ CtUS, in Vlt» consuetudine fuit infirmior : lauda-
άλόγως· νέου γαρ πολλά μέν Αγνοούντος διά τήν tione enim captus est, appellatusque Jupiter, non
ηλικίαν, εύλογουμένο-υ δε έπί τοΤς Αμαρτήμασιν ού- se subsannari, sed honorari existimabat. Expetitis
δέν σφαλερώτερον ούδΐ έπικινδυνοτερον, *ο γουν Diis quae fieri nequiverant, naturae fuit oblitus.
'Αλέξανδρος, Αήττητος ών έν τοΤς δπλοις, Ασθενέστατος ήν έν ταΤς ύμιλίαις* ^λίσκεχο γαρ ύπύ τών
επαίνων, καί Ζεύς καλούμενος ού χλευαζεσθαι ένύμιζεν Αλλα τιμασθαι, τών μεν Αδυνάτων έπιθυμών,
*ης δε φύσεως έπιλελησμένος.
"Οταν 6 δημαγωγώς τοΤς πολλοΤς διαλέγηται, μή Quando ΟΓβΙΟΓ Cum populo disseruit, ΠΟΠ amici
τήν τού φίλου τάξιν ύποστησάμενος Αλλα τήν τού κύ- sed adulatoris persooam sustinens, plebis impetu 8
λχχος, ήν τών βχλων ορμή βεβαιωτήν λαβούσα τής consiliarium, qui in peccato confirmaret nactus,
έμαρτίας τύν σύμβουλον Ανέτρεψε τήν πόλιν, Έν- urbem evertit. Imminet enim adversarius uon reo
στ'κπτει γΑρ δ μώρος ού κατΑ τών ύπαιτίων μδνον, tantum, sed et iis, adversus quos invidia ipsi adi-
έλλΑ καί οΓς Sv 6 φθύνο; αδτφ τήν έφοδον προοδο- tum adornavit. Vel accusator enim vincit non
VARIiG LECTIONES.
προλαμβάνων A. ού τού] αυτού A. * Απαγγελίαν Α· om. Α. 66 έπίβαλλον
Μ σπέρματα καταλειφθήναι ζ".
23 PHOTII PATRIARCHAE CP. 24
modo reorum, sed etiam interdum potentiorum A ποιήσαιχο. * H 68 κρατεί γαρ 6 μώμος ού τών
accurationes. Postquam invidia telum acerbum υπαιτίων μόνον 69, άλλ’ έσθ’ δτβ καί τών έπι-
jaciens persuasit non esse eo dignum facinus. κρατεστέρων αιτίας, Ιπειδάν 6 φθόνο; πι/.pbv τό
βέλος άφείς, προκιτειργάοατο τδν ούκ άςιον τούτο
πείσεσθαι.
Utuntur et iElhiopes in bellicis periculis ingen- Χρώνται δε έπί τών κινδύνων τών πολεμικών Αΐ-
tibus telis, brevibus vero jaculis; in summa arun- θίοπες τοΤς μεν τόξοις μεγΛοις, βραγέσι δε τοΤς
dinis parte pro ferro oblongum figura lapidem όϊσχοΤς · έπί δε της άκρας του καλάμου κερκίδος αντί
ponunt, funibus constrictum, acutum supra mo- τού σιδήρου παραμήκης τφ τύπψ λίθο; άνεστήρικχαι,
dum, venenis vero mortiferis tinctum. νεύροις έσφιγμένο;, οξύς μεν υπερβολή, φαρμάκοις
δε θανααίμοις βεοαμμένος.
Ptolemaeus, ait, ad bellum contra oElhiopeS e "Οτι Πτολεμαίος, φησίν, εΐ; τδν κατά Αίθιόπων
Graecia quingentos equites conscripsit De bis qui πόλεμον άπό της Ελλάδος πεντακοσίους συνέλεξεν
in prima acie versaturi erant, et agmen ducturi, Ιππείς, ών τοΤς προκινδυνεύειν μέλλουσι και καθ-
numero centum, eos singularibus instruxit armis. ηγουμένοις, το πλήθος ούσιν έκατδ·*, δπλισμού περί-
Nam et ipsis et equis vestes ad pilei modum con- B έθηκε τρόπον * σχολάς γάρ αύτοΤς τε καί τοίς ΐπποις
stipatas, quas casas in regione illa vocant, atlri- άνέδωκε πιλητάς άς ο· κατά την χώραν έκείνην
buit, Ut totum \ rteter oculos contegeretur corpus, προσαγορεύουν κάσας, ώσνε παν κρύπεειν το σώμα
πλήν τών οφθαλμών.
Ex libro quinio Agatharchiclis, dc mari Rubro . (724 Η.] Έκ της ε' ΆγαΘαρχίδου Ιστορία; τής
περί την Έρυθράν θάλασσαν.
Cap. VIII. — Plerique etiam politicorum viro- Ότι πολλοί, φησι, καί τών πολιτικών άνδρών καί
rum 8C poetarum dubitarunt, quomodo summae τών ποίημα γεγραφότων οιηπορήκασι πώς τάς ύπερ-
quorumdam calamitates iis qui extra pericula po- βαλλούσα; "0 ένίοις σκληρίας τον έκτος τών κινόύ ·
siti sunt, decenter nuntiandae sint l quorum mo- νων κείμενον πρεπόντω; έξαγγε)τέον· ών δ τρόπος ού
dus non facile 446« inclarescit, nisi aliquis prae- λίαν γένοιτ’ άν Εμφανή;, ύ μη τις ύποτάξαιτ’ αν
struxerit causam iis qua^aperiuntur convenientem, Ακόλουθον αιτίαν 7t τοΤς έμφανιζομένοις. Όλυνθον και
Olynthum et Thebas oppida duo clara, Philippus Θήβας δύο πόλεις 'ενδόξους ’ΑΑέςα.δρος καί Φ'λιππος
et Alexander diripientes, solo aequarunt. Quod διαρπάσαντες κάθετον εις έδαφος. Το δε δεινόν τού
malum cum praeter spem acciderit, magnum de συντελεσθέντος παρ’ Ελπίδα προσπεσόν καί τον ‘Ελ-
imperio multis etiam Graecis terrorem incussit, C λήνων πολλοΤς αγωνίαν περί τών όλων μεγάλη ν έπ-
multisque oratoribus dicendi materiam suppedi- έστησεν, καί τών (Ρητόρων ούκ ολίγοι; λόγου παρ-
favit, ut calamitates proprie ostenderent Alii ergo έσχεν αφορμήν εις το δηλώσαι τα πεπραγμένα τού
Ut videbantur super bac re allegorice ac variis πάθους οίκιίως Είρήκασιν ουν περί τούτου τώ πρά-
dialectis abunde dixerunt, alii vero vehementius γματος άλλοι μεν άλληγορικώς τώ τρόπ ρ καί ταΤς
COnSUetO more, proprieque loqui rebus arduis διαλέκτοις, ώς δοκούη, περιττώς, οι δ* έμοριΟέστε-
non Subterfugiebaut.Utriusque tibi generis exem- ρον, τά συνήθη καί τας κυ^ιολογίας έν τοΤς δεινοΤς
pia proferam, Ut formas e comparatione cognos- ου πεφευγότες. *Εκατέρου οέ σοι προοισόμεθα παρα-
CenS, Utri melius aut deterius dicant, tuo judicio δείγματα γένους, fiva τούς χαρακτήρας έκ παριβολή;
colligas. έπιδών 72 τού; αμεινον καί τουναντίον ειπόντας επ'
αύταϊς εύρη; 75 ταΤς δοκιμασίαις.
Hegesias quidem eversionem urbium saepe COm- [1336 R ]*ΪΙγησίας μέν ούν πολλάκις τής άπω^είας
memorans exilis est: nolens enim tempora singu- μεμνημένος τών πόλεων εύτελής έστιν. *0 γαρ μή
latim recensere, studens vero necessario in acerbis Οέλων τοΤς καιροί; οίκείως διαλέγεσθαι, ζητών δε έξ
leporem nimium adhibere, sui argumenti scopum Ανάγκης έν αύστηρψ πράγματι κομψότητα διαφαί-
aliquantum assequitur, sed non pro reidignitate, D^iv, τού μεν ίδιου ζηλώματο; 7* επί ποιόν τυγχάνει,
quemadmodum in suis orationibus convincitur, τής δε τών υποκειμένων αξίας ού στοχάζεται’ ώσπερ
Quale illud: Urbe relicta nomen acqtliswimus. ούτος έν τοΤ; αυτού φωράται λόγοις. οίον ’Όνομα
Specta icitur hoc : afifectionem neqnaquam movet, κατελάβομεν, πόλιν καταλιπόντε:. Σ/.όπει τοίνυν,
sed Significationem tacitam infert, et in dicta inqtli- Τούτο πάθος μέν ούδαμώ; ποιεί, αλλά συνάγει προς
rereCOgit.Ubi enim ambiguitatem sententia) videt, τήν έμφασιν και ποιεί ζητεΐν τί λέγει. Ού γαρ άν τις
ibi de sermonis gravitate remisit. Quare? quia di- γή γνώμη δισταγμόν ένεργάσητ αι, έαεΤοε άπό τού
ctum clare perspiciendo, animi consensum depre- λόγου τό δεινόν άφήκε. Διά τί ; Ότι τό ρηθεν έν τψ
hendere licet. Postposita vero perspicuitate, neque σαφώς γνώναι καί τήν συμπάθειαν εστι λαοεΤν* ό δ*
vis aut eplendor verbis subesse potest. Hinc de ύστερήσας τού σαφούς άπολέλειπται καί τής έν-
VARIiE LECTIONES.
68 ή] ναι αΑλως mg. Α. 8® μόνων Α. 70 ύπερβ αλούσας ζ*. 71 αιτίαν ακόλουθον 71 |τ:ιδα> /] έπί
τεσσάρων Α. 75 εύρη; Β: εύροις 74 ζη>0ύματος] δηλώματος Α : ζητήματος
25 BIBLIOTHECA. - COD. CCL. 26
αργείας 73. Εΐτα δμοιον περί Θηβαίων φησί, Tbv a Thebanis ad eumdem modurrt loquitur : Maxime
γάρ μέγιστα φωνήσαντα τόπον αφωνον ή συμφο- enim locum clamantem , mutum calamitas red-
ρά πεποίηχε. Πάλιν έπ' ’ολυνθίων, 'Ζκ μυριάνορου didit. Rursum de Olynthiis : Veni ex urbe My ·
πόλιως έξήλθον , έπιστραρείς δ* ούκέτ' εΤδον. r iandr ο yr eversus non amplius vidi: qu»ris quid-
'Εζήχεις 76 δε τί ; τδ αεν γάρ ρηΟεν, ύπδ χοιαύχην nam ? Ipsum enim dictum emphasim requirens,
εμφασιν πεπτωκδς, πεπλάνηκεν ήμών άπδ τού προ- in errorem IlOStrum judicium duxit.Decet enim mi-
κειμένου χην γνώμην. Aet δε χδν οίκιιζομενον serantem ab asteismo abstinere, rem designare
άφέντα του: άσχετσμους, χδ πράγμα στ,μαίνειν φ qusB affectioni propria est, si dictione ornaturus
οίκείωται τδ πάθος, εΐ μέλλοι 77 μη τη λεξει δια- sit, sed calamitatis causs serviturus. Sed ad alia
κοσμεΤν, άλλα χφ χής συμφοράς αίτίψ προσεδρεύειν. procedendum.
Άλλ’ Ιφ* έτερον ίχέον.
'Αλέξανδρέ, καί 78 τδν Έπαμινώνδαν νόμισον, Ο Alexander yEpantnondam existimat conspectis
δρώνχα τα λείψανα τής πόλεως, παρόντα μοι 79 urbi* reliquiis, praesentem non comprecari. Accusatio
armxsxttkiv. Αίτημα μεν μειρακιώδες και μεταφορά quidem juvenilis, et 446Θ dura translatio et tristis
σκληρά, τδ δέ σκυθρωπόν την πράξεως αμητόν, actionis aspectus dici non potest. Aliud: Regia tft-
"Αλλο· Βασιλική μανίφ [725 Η] προσπταίσασα Β sanfa urbe eversa , miserandum magis quam tra-
πάλις τρπγφδίας δεινότερα γέγονε. Πρδς πάν gcedia spectaculum dedit: ad quodvis potius, qnam
μάλλον i* χδ καθήκον σοφιστή ήτοιμάαθ χι φαίνεται rhetoris munus aptum videtur, nihil valde ad rem
δθεν 80 ο$ λίαν άπτεται τού προκειμένοΛ* χαλεπδν, pertinens attingit. Difficile enim puto difficilimie
γάρ οΤμαι χαλεποί: πράγμασιν μωκωμένην διάλεκτον rebus ridiculnm accommodare sermonem Aliud :
ΙφοράοΟαι. "Αλλο, τί δετ λέγιιν ’ολυνθίου; καί Quid attinet commemor are Olynthios et Thebanos%
Θηβαίους , οΤα κατά πόλεις άπυθανόντες πεπόν- quoe per singulas urbes morientes perpessi sunt?
θασιν ; Ετερον παραπλήσιον κολακείας ούκ ευσχήμο- Aliud simile adulationis non pulehiae, et simplicita-
νος και εύηθείας έχόμενον νθμοιον πεπυίηκ*ς* tem habens: Simile quid, Alexander, fecisti, The-
'Αλέξανδρε, Θήβας κατασκάψας, ώς άν εΐ ό Ζευζ bas tum diruisses, ac St Jtipiter ex aliqua Cttli
i* τής κατ’ ουρανδν μερίδος Ικβάλοι τήν σελή" parte lunam sustulisset. Relinquo enim Athtnis solem:
νην. *Γτ.ολ$ίπομαι γάρ χδν ήλιον τατς 'Αθήναι:* duae enim haec civitates Graeciae sunt ocelli, el duo
Αύο γάρ αύται πόλεις τής 'Ελλάδος ήσαν όψεις^ de altera certabant . Alter enim evulsus oculus
άιδ 81 καί περ\ τής έτέρας άγωνιώ νυν 8*. *ο με est Thebae. Mihi quidem jocari sophista hisce vide-
γάρ εΤς αυτών όφθαλμδς ή χών Θηβαίων έκκέ" lur.non deplorare urbis fortunam, et videre, quo-
κοπται 83 πόλις. ’Εμ&ί μεν ούν σκώπτειν ό 84 σοφι* modo brevissime sermonem abgcindat:etquomodo
σχής δοκετ διά τούτων, ούκ όλοφύρεσθαι τών πόλεων ^ sub aspectum calamitatem ducat perspicuitate ser-
xV τύχην, »*o*£*v πώς τάχιστα συγκόψαιτο monis. Aliud quid simile ί Urbes victme deflebant
τδν λόγον, ού πώς 83 τδ πάθος ύπδ τήν όψιν άγαγοι urbem9 qucc prior fuisset, videntes jam non esse.
διά τής Ιναργείας. "Ετερον δμοιον Ai δέ πόλεις αΐ Si quis igitur Thebanis aut Olynthiis sub ipsam
πλησίον Σκλαιον τήν πόλιν, δρώσαι τήν πρότε- eversionem hujusmodi periodos colh ctas reciiasset,
pov ο5σαν ούκέτ’ ούσαν. Ει τις ούν τοΤς Θηβαίοι; viderentur mihi scriptorem derisuri, et quodam-
xxi χοΐς ’ολυνθίοις παρ’ αύττν τήν άλωσιν τάς modo miserirrcm ipsis exislimatursB fuisse, Aliud
περιόδους ταύτας συναχθόμενος 86 Ιλεγε, δοκουχιν αν genus attingemus, rati ipsutn sophistam : Grave ,
μοι γελάσαι τδν γράψαντα καί τρόπον τινά αυτών regionem sterilem esse, quce satos homines ge-
δπολαβεΤν άθλιώτερον. "Αλλου 87 γένους άψώμεθα, nuit. Sed non sic Demosthenes, cujus ille sentien-
τδν αύτδν ήγοδμενοι σοφιστήν Δεινόν τήν χώραν tiam deteriorem reddit. Scribit enim Allicam
ασπορον είναι τήν τους σπαρτούς τεκούσαν. ovium fieri pascuam, esse grave, quae prima ante
’Αλλ* ουχ ούτως ό Δημοσθένης, εύ τήν γνώμην ούτος alias sativum producit frucium. Ille vero dum d:XU
ίπί τδ χεΤρον μετέθηκε· γράφει δέ δεινδν μηλόβοτον grave esse, terram infecundam esse, qu® satos ho-
γενέσθαι ττ,ν 'Αττικήν, ή πρώτη το"ς δελ^οις έςήνεγκε mices produxerit,e verbis pugnantia Sumit, non ex
τδν ήμερον καρπόν. *0 δε φήσας δεινόν εΤναι τήν γήνΟΓβ.ΗίηΟ 6t frigiditatem Summam ostendit. Q:*etn-
ασπορον γενέσθαι 88 τήν τους σπαρτούς τεκούσαν, admodum Ermesiaiiax qui sic Athenas laudavit :
ix των ονομάτων τήν έν αντίωσιν ειληφεν, ούκ έκ τού Ex Jovis enim cupite prognata, merito tale habtl caput
πράγματος. Διδ καί ψυχρότητα έσχάτην έμγαίνει, felicitatis. Et : Quis possit Cyri donationem άκυ-
(1337 R.] ώσπερ καί ’Κρμησιάνας 89 δ τήν 'Αθήναν pov (nomini ejus non respondentem) facere Ί Et
έγκωμιάσας ούτως, Έκ γάρ τής 90 τού Διδ; γεγενη- simile hoc : HcVC viti C/UOmodo invia €stf Via
μένη κεφαλής εικότως έχει τής εύδαιμοκίας τδ adjacente ? Talia omnia (inquit AgaXarchides)
VAPJiE LECTIONES.
75ίνεργείας mg 76 έζήτονν A. 77 μέλλοι A : μέλλον 78 κ ιί add. A. 79 μοι A l μη ζ“, 80 φαίνεται
όθεν Α : φάναι ο·!)δέν ζ". 8* διδ Β : δ;ο ζ". 84 άγωνιώ \ύν Α ί άγωνιών ήν ζ". 83 έκκεκόλαπται Α. δ
Α* καί δ ζ". 85 ού πώς] 8πως Β. 86 συναχθομένας Α. ®7 άλλου — άψώμεΟχ Β, άλλ' ού — άψόμεΟα ζ".
88 γενέσθη om. Β. σπαρτούς Β Cl corr. Α : καρπούς ζ ", 89 'Ερμησιάνας] έρμησίας δ νάςιος Β et ΟΟΓΓ. Α,
δ ora. Α. W τής om. Α. ®! τό post καί add. Α.
27 PHOTII PATRIARCHJ! CP. ' 28
sunt ab usu remota. Sed si ad commiserationem A καφάλαιον. · Τοιούτον καί τύ τ ίς δ' αν δύναιτο
movendam 447α dicta, non procul a decoro ab- ποιήσαι τήν 9* Κύρου δόσιν άκυρον ; καί τόδε δέ 93
Sunt. Sin de omni idea accipitjudicium non recte δμοιον· Τόπος δέ πώς γένοιτ’ αν άβατος βάτου
tulit, nisi quod praeter dicta id genus alia plurima περικειμένου; Πάντα, φησίν 6 ’Αγαθαρχίδης, τά
congerit. Similiter criminatur et haec. voluti: The· τοιαύτα άδόκιμα· άλλ* εί μέ* προς έλεεινολογίαν 94
bani in bello Macedonico plusquam mille slrave* λέγοι, έγγύς τού πρέποντος ΐσταται, εί δέ προς πά-
TUnt. Pulchra sane demonstratio : tot homines σαν Ιδέαν λόγου ούκ όρθώ; τή χρίσει έπέβαλε. Πλήν
praeter rationem occisi sunt Et iterum: Urbe de - προστιθησι και έτερα των είρημένων όμοια, ύπο την
lela%viri quidem filiorum calamitates spectabant: αυτήν καί ταύτα φέρων διαοολήν, οΤον θηβζτοι kv
mulieres autem in Macedoniam translatos sunty τη μάχη τη προς Μακεδόνας υπέρ τούς μυρίους
Urbem aliquo modo sepelientes· Aliud simile: Tur· άνετράπησαν. καλής έμφασεως ! άνθρωποι τοσού-
ma Macedonum vero irruens armis intra muros , τοι παραλόγως άνατετραμμένοι. Καί πάλιν, Τής μεν
Urbem vastavit : ibi quidem urbis sepulcrum> hic πόλεω; κατασκαφείσης οί μέν άνδρες παίδων συμφοράς
VCro mors. Caeterum oportet funeris elationem po- ύπομένουσιν, at δε γυναίκες μετήχθησαν είς Μα/.εδο-
nentes, epigrammate uti. Et integra res est, nisi νίιν, τήν πόλιν θάψασαί τινχ τρόπον, * Ετερον δμοιον.
quod hujus festivitatis, ne dicens insaniae acerbior g Η δέ φάλαγξ των Μαχεδόνων είσβιασσμένη τοΤς δπλοις
videar, enarravimus, inquiunt plurima. Introducit έντύς τείχους τήν πόλιν άπέκτεινεν 94. ΈκεΤ μέν
vero Cum perspicuitate et ornatu qui debetur ora* ταφή πολίως, έντζΰθα δέ θά\ατος. Λοιποί έκφοράν
tioni, similia eloquentes. Stratoclem quidem sic : δεΤ προσθέντας έπιγράμματι χρήσασθαι, και παντελής
Aratur jam et seritur Thebanorum civitasyqui no· ή πράξις. Πλήν τής [726 Η.] μεν τούτου κομψότατος,
btSCUm COntra Philippum arma sumpserunt:— Si- ινα μή μανίας ειπών πικρότερος φανώ, διεληλύθαμεν,
tnul (inquit) casum urbis evidenter exposuit yet in· φησί 95, τά πλεΤστα. Εισάγει δέ μετά σαφηνείας καί
felicium amicitice recordatus est Durum enim be- τής πρεπούσης λόγφ κοσμιότητος είς τον δμοιον εΐ-
nevolcntiCS appositum , majorem solet commisera- πδντας 96 τόπον Στρατοκλέα μέν ούτως. Αρούται καί
t ion em movere. Post Stratoclem similiter jEschi- σπείρεται τύ Θηβαίων άστύ, των συναγωνισαμένων υμΤν
nem inducit dicentem *. Urbs contermina e media τύν πρύ; Φίλιππον πόλεμον· '"Αμα, φησι, το πάθος τής
Graecia deleta est% inquit, celeritatem excidii meta- πόλεως εύσήμως έςέθηκε, καί τής των ήτυχηκό-
phora significans. Periculum vero inferens ex hoc, των φιλίας ύπεμνήσθη* το δεινόν γάρ εύνοίφ
quod ostendit pati eum qui finitimus est Sed et κατατεθέν έμβριθεστέρους ε?ωθε τους οίκτους
Demosthenesjnquit/.ransferens sermonem suum, ποιεΤν. Μετά Στρατοκλέα δμοίας Αίσχίνην εΙσάγει
in Al· xandrum sic ostendit: Urbem funditus (φλέγοντα* Πόλις άστυγείτων ix μέσης τής "Ελλάδος
evertit , Ut ne cinerem quidem domuum retique- ήφάνισται. "Αριστα, φησι, τής μέν άπωλείας το τά-
rit. Liberos vero et uxores ducum Grctcioe per χος τή μεταφορά σημήνας, τους κινδύνους δέ έφιστάς
tabernacula barbarorum distribuit . Acriter et kx τού τύν πεπονθότα τοΤς άκούουσι δειχνύειν δμο-
clare et breviter de singulis speciehus usus ex- ρον υπάρχοντα. 'Αλλα γάρ b Δημοσθένης, φησι, μετ-
* Cessu, non obi Ius fuit tamen rem docentis ener- ενέγκας τούς λόγους Ιπι τον 'Αλέξανδρον ούτω δεδή·
giae. Hursum de Olynthiis idem orator, Olyn- λωκε* Τον μέν πόλιν έξώρυξεν έχ τών θεμελίων,
thum et Methonem et Apolloniam et duas et tri - ώστε μηδέ έπί ταΐς έστίαις καταλιπεΐν την
gtnta urbes Thraciae , quas omnes ita crudeliter τέφραν, παίδας δέ καί γυναίκας τών ή^ησαμένων
evertit , ac si nunquam condita fuissent , facile τής Ελλάδος επί τάς σκηνάς τών βαρβάρων δι-
esse advenientes dicere. Ostendens enim urbium ένειμε. Πικρως και σαφώς και βραχέω; άφ* έκάατου
multitudinem, 447 b virorum calamitatem com- τών είδών είληφώς τήν υπερβολήν, 8μως τής διδ«·
prehendit. Ut plurima commiseratio posito ino- σχούσης τοπράγμα έναργείας ούκ έπελάθετο. Πάλιν
pinato, magis auditorum affectionem moneat, έπ’ ’ολυνθίων 6 αύ-.ος ρήτωρ "Ολυνθον δή και
Haec et id genus alia aliorum etiam scriptorum Μεθώνην καί 'Απολλωνίαν και δύ> και τριάκοντα
dicens, recipit quidem : Hrgesiam vero, et 3ΐ)Οπόλει; τών επί Θράκης, ά; πάσας συτως ώμώς άνήρη·
ipSO profecta rejicit. κεν, ώστε εΐ μηδέ πώποτε ψχίσθησαν ^φδιον είναι
προσελθόντας είπεΤν. 'Εμφανίσα; τό πλήθος τών πόλεων, τών ά^δρών τήν συμνράν έπέβαλεν 97 f δπως
, δ πλεΤστος οίκτος τού παραδόξου τεθέντο; μάλλον τών άχροωμένων έκκαλέσηται τύ πάθος. Ταύτα καί
τοιαύθ* Ειερα καί έτέρων εΙπών Συγγραφέων τά μέν αποδέχεται, τούς δέ περί *Ηγήσ(αν καί τά παρ’ έκεί-
νων παραγράφεται.
CaP. IX. De praefecturis JEgypti , a Memphi ad Ότι άπύ τού 99 Μεμφιτών άσνεως είς τήν θηβαίδα
Thebaidem usque . — Α Merophitaiuin urbe in Thebai- πέντε είσί μεταξύ νομοί 99 έθνών, έχοντες πολυάν·
dem quinque gentium pra fecturae (nomos appel- θρωπον τάξιν, πρώτος ^ μέν 6 'Ηραχλεοπολίτης,
VABliE LECTIONES.
τήν τού Κύρου ζ". 9* τόδε δέ Α : ιόδε το ζ". 94 έλεεινολογίαν A I προσελθεΐν ύμολογίαν
94 άπέχτειναν Α. 95 φασι ζ \ 96 είπόντα Β. τόπον ΑΒ : τρόπον ζ". 97 έπέλαβεν ζ". 99 του OIH. Α.
69 νόμοι ζ". 1 πρώτον — δεύτερον — τρίτον — τέςαρτον — πέμπτον Α. ΑυχοποΧίτης] * Αφροδίτης mg.
Geoqraph. min. Hudson. bibliotb. Berolin.
\v· “
29 BIBLIOTHECA. — COD. CCL. 30
&υτιρο< 6 Αυκοπολίτης, τρίτος δ ’οξυρυγχίτης α laol) interjacent, quarum populosus est ordo-
[1340 R.J τέταρτος δ 'Ερμουπολίτης, πεωπτος δν ol Primus esi Heracloopoli tarum. Secundus, lyco-
μέν φυλακήν δε σχεδίαν καλούσιν* έν τβύττ^ τών politarum. Tertias, Oiyrinchitarum. Quartus,
άνωθεν καταγόμενων είσπράττονται καί τιθέασι τό Hei mopolitarum. Quintum, alii Phylacam (custo-
τέλος. Του; δε είρημένους δπερβάλλοντι τόπους άρ/ή diam), alii Schediam (ratem), nominant. In hac
της θηβαΐδος ί λύκων πόλις, εΤτχ ’Αφοοδίτης άλλη, rerum quae ex superioribus terris importantur,
προς δε τούτοις Πανών, Επειτα θοινίς, μετά ταύτην exigunt et deponunt vectigal. Ei qui dicta h«C
Βοπδς, 6φ’ Διδς πόλις, ήν * καλούσι μιχράν. Με-i loca superat, principium Thebaidos est urbs Ly-
δέ τον προσηγορίύμένον Τεντυρ(την νομόν 5 ’Απόλ- cum, id est, luporum. Inde alia urbs Veneris. Et
Ιωνος ονομάζεται πόλις, ης έπάνω μεν Κοπτός, praeter has Panon. Exin Thoenis. Et post hanc
ϊπειτι Έλεφαντίνη θ, ε!τα Αίθιόπων χώρα, Κορτία Bopos : sub qua urbs Jovis, cognomento parva. A
πρώτη. Γ« μέν ούν από ΜΕμφεως Εως Αιθιοπίας Thentyritarum, quam vocant praefectura, Apolli-
εΤρητχι. nis nomine urbs est, supra quam Coptus et porro
Elephantina. Tandem occurrit jElhiopum terra, et Corda prima. Loca igitur a Memphi ad /Elhiopi&m
praecipua hic sunt enumerata.
"Οτι πλησίον της ’Ερυθρδς θαλάσσης, χαθ’ δν δ B Cap . X. Nilus. De marmoreis auri metallis. —
Νείλος πολλσς έκτροπας καί παραφορά; ποιούμενος Prope Rubrum mare, quamvis diverticula multa
δμως έχεΤσε άπυχάμπτει περιφανώς, <αί [727 Η.) et anfractus faciat Nilus, insigniter tamen illuc
ποιετται κατά την δεξιάν £ύσιν τών αγκώνων την deflectit, et ad dexterum riparum tractum magnam
μεγάλην κλίσιν 5, Ιχ τε του πε)άίγου; 6 κόλπος είς illam declinationem efDcit, prolixusque e pelago
την ήπειρον άνατείνεται πολύς, ώστε τήν μεταξύ in continentem sinus protenditur, ita ut quae in
διάμετρον τών ύδάτων, του τε άλμυρού καί ποτίμου, medio est aquarum salsae et potabilis, diameter,
παραπλήσιου πηλψ 7 πο)λψ τήν συστο)ήν λαμβάνειν. instar limi copiosi in arctum cogatur. Ad mare igi-
Κατά γούν την εΐοημένην θάλατταν πλησίον έστί τινα tur hoc, in propinquo sunt loca, ubi metalla (quae
των καλούμενων γνησίων 8 πλήθος εχοντα μετάλ- genuina [al. aurea] vocitant) affatim proveniunt,
λων, τή χράφ μεν ώτςα καθ’ υπερβολήν μέλάνα, μαρ- colore quidem supra modum nigro, sed quae tale
μόρου δε ποιούντα τοιαύτας kv αύτοΤς 9 έκφύσεις intra S6 marmor producunt, ut nihil sit quod cum
ώστε παν λείπισθαι τδ διαμιλλώμενον, τής λευκό- eo certet, dum candor nullam admitdt compara-
τητος xpfotv σίκ έχούσης tionem.
*Οτι ο&ς Ισχατον, φησ\, κατεχει άκλήρημα, τούτους CaP. XI. De pauperum afflictione in ergastulis
ή τυραννίς είς τήν των χρ υσωρυχίων άπαγε ι πικρό- C autifodiliatum^degue Vfiodo UUTUfIX CO Η fidendi. —
τάτην δουλείαν, τούς μέν αμα γυναιξΙ καί παισί τα- Extremos illic et abjectae sortis homines in aurifo-
λαιπιορουμάνους, τού; δέ και ψωρις των είρημένων. dinarum servituiem acerbissimam tyrannis abdu-
* Υπερβολήν ούν ουδενΐ το πάθος δυατυχήματι χατα- cit : quorum alii cum uxoribus et liberis, alii etiam
λιπεΤν Ικτραγφδήσας, τδν πρόπον « άπαγγέλλει τής absque illis, aerumnas tolerant : quascum tragice
περί το χρυσίον έργασίας, Τών όρων, φησίν, έν οίς δ exaggeravit auctor, quod ad summam calamitatem
χρυσός εύρίσκεται, τα μέν άπότομα καί τελεως nihil reliqui sibi faciant, modum exponit qilO
σκλτράν Εχοντα φύσιν έκπρήσαντες υλ$ καί χαύνα aorum illud elaborent. Montium illorum, ubi au-
τφ πυρί ποιήσαντες **, οδτοκ αύτοίς προσάγουσι τήν rum reperitur, quae praerupta sunt et asperam
πέτραν, τά δ9 άνειιαένα τή πέτρ? σιδήρφ λατομικφ omnino naturam Labent 448α, lignis incendunt:
χερματίζονται. Καθηγείται δε τών ά> λων τεχνίτης cumque igni laxos et molles fecerunt, experimen-
δ ί3 τόν λίθον διαιρών. "Οταν δέ ούτο; τοΤς μεταλλεύ- tum illis demum admovent. Tum quae in petra
σι τας δδους ύποδείξγι, τό παν Εργον καταμερίζεται emollita Sunt ferro latomico in frusta scindunt,
τή τών άτΛχούντων άνάγκη τούτον τόν τρόπον, ol Praeestque aliis artifex, qui lapidem dividit. Qui
ρέν εύρωστοι 13 καί νέοι τυπίσι σιΕηραΤς κόπτουσι postquam vias metalli indagatoribus ostendit, to-
τήν χώραν τήν μαρμαρίζουσαν, ού τέχν^ τήν πλη- d tum opus misellorum necessitati dispertit. Ad hunc
γήν, άλλα βί$ καί τέμνουσι διά τής πέτρας δπο- modum robore et aetate integri, malleis ex ferro
νόμους πλείονας ούκ εύθεΤς ^ άλλοτε μέν ανω τής incisoriis locum marmore gravidum perfringunt,
χρυσίτιδος άπονευούσης λίθου, ποτέ δέ κατωτέρω, ictusque ΠΟΠ arte sed viribus administratur, et
πάλιν δέ είς τήν εύώνυμον κλίσιν, Ινίοτε δέ σκολιάν plures per rupem cuniculos agunt, non quidem
καί διεστραμμένην 13 καί παραπλησΓαν ταΤς τών δέν- rectos : nam quandoque sursum, quandoque deor-
δρων |5ίζαις. Ούτοι μέν ούν λύχνου; προσδεδεμένους sum, nunc ad latus sinistr jm , nunc in obliquum
τοίς μετώποις Εχοντες λατομούσιν, άκολουθούντε; olov et transversum, perinde ut arborum radices, lapis
YARIiE LECTIONES.
* ήν A Γ ήν καί ζ\ 3 νόμον 3 Επάιτα δέ έλ&φ· Β. 8 κλίσιν μεγάλην ζ". β χού μεγάλου πελάγου; ζ“.
7πηλψ om. Β. 8 γνησίων Α : χρυσίων ζ". θέαυτοΐ; ζ". 13 έξούση;^". τόπον ζ*. |μπρήσαντε; ζ".
δ om. Α. μεταλλεύουσι Β. 15 εύρωστοι Β. ίβ post βί? deest καταφεροντες (ρ. R. 1353, 49) vel si-
mile verbum. 17 riOsTc A : ε’Λ)ϋ; ς·. δΐ{ντρα}ΐμ£ντ)ν] δ'.ιρ^ηγ;ΐίνην Α.
31 PLOTII PATRIARCHA CP. 32
auro praegnans devergit. Illi igitur lychnis ad fron-
tes alligatis lapidem coBtlunt, candore ejus, ut vena,
deducti. Et ubi variis modis posita illis corpora
efformarsnt, in terram fragmenta dejiciunt, non
pro sui roboris habitu, sed ad oculum praifecti,
qui verba ab increpatione non sejungit. Pueri au-
. tem impuberes, in cuniculos ab illis effossos irre-
ptantes,etiam lapillos de projectis multo collectos
labore, intra ostium deportant.Ab his porro senes,
et hominum invalidorum turba, lapidem transfe-
runt, et translatum inspectoribus (qui epoplei vo-
cantur)exhibent.Nnmquisunlintra tringenta annos
et robores spectabiles, mortariis e saxo acceptis pis-
tillo exnixe subigunt et pinsunt, ul maximum inde
frustulum non excedat ervum. Tum eadem hera
admetiuntur aliis. Labor hic est feminarum, qu»
una cum maritis aut parentibus in ergastula sunt
abductae. Plures enim ordine molee agitantur, qui-
bus pistum illum lapidem subjiciunt, et terna)
utrinque ad unum contusionis ictum astentes, tam
foedo succinctu, ut sola corporis pudenda conte-
gant, molendo incumbunt et eo usque molunt,
dum tradita ipsis mensura similaginis ad modum
redacta fuerit. His igitur universis, qui eam fortu-
nae sortem tolerant, mors vita est optabilior. A fe-
mineo sexu pulverum ita subactum excipiunt alii,
44 Qb quos selangeos nominant. Artifices sunt illi
quorum in facultate est hoc regiae utilitatis opus
ad finem perducere Operatio ita se habet. Marmor
ita commolitum in tabula effundunt, lata quidem
et ad rectam sectionem polita, quae tamen non recto
incumbit loco, sed f xignam declinationem habet. In
hac pulverem, affusa aqua, manibus terunt initio
leviter deinde pressius. Unde, opinor, terrestria
eliquantur et ad tabulati nutum defluunt. Id autem
quod validum est et aliquid pollel.in ligno subsistit
immobile. Cum igitur crebro aquis materiam cluit
selangeus, spongiis mollibus et densis marmor levi-
ter attrectat, et aliquando premens, quod leve est
et laxum, fungositati implicatum, e caverna extra-
hit et abjicit, quod vero grave est et splendet, in
tabula secretum relinquit, quia propter gravitatem
natura haud facile mobilis ei subest. Hoc igitur
modo selangeus postquam auri ramenta expurga-
vit, coctoribus transmittit : qui simul ac coactum
illud ad mensuram et libram acceperunt, in vas
immittunt fictile, et ad multitudinis proportionem
bolum plumbi etsalis grumos, pauxillumque stanni
et fui furem hordeaceum admiscent Hinc imposito
quod bene tegat operculo, et undique circumlito, in
fornace coquunt, dies quinque, ettotidcm uoctcssine
intermissione. Sequenti deinceps die, justa mate-
ria) ustulata) refrigeratione adhibita, in vasculum
Ιφλεβι τψ λευκανθίζοντι * και πολλαχώς κατασχημα-
τΐσ αντες των σωμάτων τάς θέσεις, καταβάλλουσι τά
θραύσματα 10 Εδαφος, ού προς την ιδίαν εξιν τε
και δύναμιν, άλλα προς όφθαλμύν έπιστάτου, πληγής
την έπιτίμητιν ουδέποτε χωρίζσντοί. Οί 8έ άνηβοΐ
πκΤοες εις τους ύπδ τούτων όρυχθέντας υπονόμους
είσδυόμενοι, καί τήν χάλικα των ριπτομένων έπιπό-
νως 20 συλλέγοντες, έκτος των στομίων κομίζουσι.
Παρά δέ τούτων ο*? τε πρεσβύτεροι καί των ασθενών
οί πολλοί τδν λίθον μεταφέρουσι · μετακομίζουσι δε
ούτοι τοΤ; καλουμένοις έπωπεύσιν 21. [1341 R.] οί
γάρ έντδ; των τριάκοντα έτών καί τοΤς εί'δεσι καρτε-
ροί δλμους λίθινους παρειλπιοότες υπέρφ σιδηρφ
πτίσσουσιν έπισ:ρεφώς, κα'ι ποιήσαντες τδ μέγιστον
τρύφος όρόδψ πσραπλήσιον προς την αυτήν ώραν
I άπομετρούσιν Ιτέροις. Ούτος δέ έστιν δ πόνος των
γυναικών τών είς τάς φυλακάς συναπηγμένων άνδρά-
σιν ή γονεύσι. p28 Η.| Μύλοι γάρ έςής πλείους βε-
δήκασιν, έφ* ου; τον έπτισμένον έπιβάλλουσι λίθον
καί παραστάσαι τρεις έκατέρωθεν πρδς τήν μίαν κώ-
πην 23^ ούτως έζωσμένιι ουσπροσόπτως ώστε μόνον
τήν αισχύνην τού σώματος κρύπτειν^ άλήθουσιν
άλήθουσι δε e ος ύπδ τδν τής σεμιδαλεως τόπον 24
άχθη τδ παραδοθεν μέτρον. Ούτοι παντες οί τδν είρη-
μένον τής τύχης κλήρον ύπελθυντε; ποθεινότερδν
Ιχουσι τού βίου τδν θάνατον. Παρά δέ τού Οήλεος 23
γένους διαδέχονται μέν τδ κατειργασμένον οί καλού-
μενοι σήλαγεΤς 26 4 είσί δ* ούτοι τεχνίται πρδς τό πέ-
ραξ άγειν δυνάμενοι τήν βασιλικήν χρείαν. Ή δέ ερ-
γασία ιοιαύτη. Καταβάλλουσι τήν άληλεσμένην μάρ-
μαρον επί σανίδος πλατεία; μέν καί κατεςυσμένης
είς εύθεΤαν τομήν, ούκ έν ορθή δέ χώρφ βεβηκυίας,
άλλα μικράν k/ούσης έπίκλισιν. ΕΤτα καταχέοντες
ύδωρ τρίυουσι ταΤς χβρσε, τά πρώτα μεν κούφως,
Ιπειτα 27 μάλλον δθεν, οΤμαι, τό μέν 28 γεώδες έκτη *
κομενον ουναπο^ρεΤ κατά τήν έπίνοιαν τού σανιδώ-
ματος, τδ δ’ ίσχύον 29 κα: ουνατδν έπί του ξύλου μένει
ακίνητον. Πολλάκις δέ τοΤς ϋδασιν άποπλύνας δ κα-
λούμενος σηλαγγευς μεταλαμβάνει σπόγγους μαλα-
κούς καί πυκνούς, οις έφχπτόμενος τής μαρμάρου
κούφως καί θλίδων έπί ποσδν τδ μέν έλαφρδν καί
χαύνον έμπλεκόμενον τοΤς άραιώμασιν άπδ τής σή-
ραγγος αναφέρει καί εκρίπτει, τδ δέ έμβριθές καί
στίλβον έπί τής σανίδος άποκεκριυένον 30 απολείπει,
δυσκινήχου διά τδ 3* βάρος τής τοι αυτής φύσεως ύπο-
, κείμενης, Ούτως ούν ούτος δ σηλαγγευς περικαθάρας
τά ψήγματα τού χρυσού παραδίδωσι τοΐς έψηταΐς.
01 δε λαβόντες μέτρψ τε καί σταθμψ τό συνηγμένον
είς άγγος κεραμεούν ένεοαλον, καί μίξαντες κα:ά
λόγον τού πλήθους μολίο^ου βώλον καί χόνδρους άλών
καί κασσιτέρου βραχύ καί κρίθινον πίτυρον, κάπειτα
έπιθεντες έπίθεμα καλώς ήρμοσμένον καί πάντοθεν 33
γρίσαντες, έψουσιν έν καμίνψ πέντε ήμέρας καί τάς
VARIA LECTIONES.
t2 Οραύματα pr. A. 20 έπιτόνφς A. 21 έτοπεύσιν B, 22 σιδηρά B. 23 κώπτην — δυσπροσόπτως — μό-
νον Λ .* κοπήν — δυσπροσωπως — μόνην ζ". όπδ — τόπον] ές — τρόπον Diodorus Siculus 3, 13. 23 θή-
λεως ζ*. 23 σηλλαγγεΤς ζ". 27 έπειτα δέ μ, 23 μέν OU1. Β. 29 ισχυρδν ζ". 39 άποκεκρυμμένον Α·
?ί τδ add. Β. 32 πανταχόθεν ζ“.
33 ' Bibliotheca. ~ cot». ccl. 34
ίσ ας νύκτας, ούθέν 33 διαλείποντες. Τή δ’ έχομένη A aliud extrahunt, Ilihilque ΓβπίΐΏ simul injectarum
σύμμετρον τη πεπυρωμένη προσάγοντες ψύςιν εις inveniunt, pr&ter eamtlem auri massam jam COU-
άγγεΤον κατήρασαν, άλλο μέν των συνεβεβλημένων flatam, qu® a SCobe pristina UOn multum deficit,
ουθέν εύρίσκοντες, αυτί) 51 & του χρυσίου το χύμα, HSBC itaque ad fodinas illas corporum multorum
βραχείαν είληφδς άπουσίαν άπδ του ψήγματος. Η perditio, ad eum, quem dixi, finem exitum sortitur,
μεν ούν προς τοίς μετύλλοις απώλεια τών πολλών ipsa prope natura demonstrante, et generationem
σωμάτων προ; το ρηΘΙν τέλος κομίζεται την διέξοδον, auri laboriosam, et custodiam lubricam, et seduli-
σχεδύν αυτής τής φύσεως δεικνυούαης δτι τού χρυ- talem maximam esse,usumqnc in medio voluptatis
σίυυ συμοεοληκεν ύπάρχειν και την γένεσιν έπίπονον et «gritudiflis consistere. Elaboratio autem hujus
και την ©υλακήν σφαλεράν καί τν σπουδήν πεγί- generis quodammodo antiquissima est. Nam a
στην καί την χρήαιν ηδονής καί λύπης άνά μέσον primis loci regibus inventa est ea metalli natura,
κειμένην, την τε έργασίαν τρδπον τινα τού γένους Desiitque ili actu esse tlim, quando ifithiopum
άρχαιοτάεην. Εύρηται μέν γάρ ύπδ τών πρώτων τού olim agmen jEgyptum incnrsavit, et multis annis
τόπου βασιλέων τών μετάλλων ή φύσις, όιέλιπε 33 δέ urbes custoditas praesidiis SU»S tenuit, a 449 a
ένεργούρά ποτέ μέν Αίθιο'πων [729 H.J έπί τήν At- quibus etiam Memnonia esse perfecta memorant,
γυπτον πλήθους συνελΟόντος και πολλά τάς πόλεις ® lum quando Medi et Persae rerum potiebantur.
Ιτη ^ρουρήσαντος (ύφ* ών και ίβ τά Μεμνόνεια συν- Et repcriuntur etiam tempestate nostra in auri-
τετελέσθαι φασί), ποτέ δέ Μήδων και Περσών έπι- fodinis illorum manufactis, mallei incisorii ex
χρατησάντων. Εύρίσκονται δε Ετι και καΟ* ήμάς έν ®Γβ (qui temporibus illis ferri USUS admodum
τοΤς χρυσέ ίοις τοις ύπ* έκείνων κατασκευασθεΤσι 37 exigUUS erat) el ossa hominutn incredibili niulti-
11344 R.] λατομίδες μέν χαλκατ, διά τδ μήπω την 38 tudine : proptereaque nen pauci in caniculis illis
τού σιδήρου κατ’ έκεΐνον τδν χρόνον έγνωρίσθαι laxis et cruslaceis (ut fieri probabile est) oppri-
χρι/αν, όστα δέ ανθρώπων άπιστα τφ πλήθει, πτω- mebantur. Tanta fodinarum magnitudo est, et
μάτων (δπερ είκδς γίνεσθαι 3Θ ούκ ολίγων έν τοίς obliqua profunditate ad inaro ipsum pertingunt,
χαύνοι; καί πλακώδεσιν δπονόμοις γενομένων 40^ τηλικαύτα δέ ορυγμάτων μεγέθη, καί διατείνοντα βάθεσιν
έπικαρσίοις έπ' αυτήν τ^ν θάλασσαν W,
"Οτι παρά τήν νότιον τής Αίγυπτου κλίσιν τεσ- CAP. XII. De VXCtU AZthioputn infra ^EgyptUttl.
σαρά έστι φύλα τά μέγιστα, το μέν τοΤς ποταμοΤς Dcque gente qtUB tolis piscibus VCSCitUr l 6t QUO-
παρεζευγμένον, δ σπείρει σήσαμον και **γχρον, τδ modo eos Capiat til\que Cibum Vertat. — Ad Austra-
& περί τας λίμνας οίκούν, δ τού καλάμου καί τής lem 4£gypli plagam quatuor sunt hominum natio-
ύλης άπτεται τής άπαλής, τδ δέ ιΐκή πλανώμενον, δ u nes maximae. Prima fluviis adjuncta, quae sesamum
σαρκί καί γάλακτι παραπέμπει τον βίον, τδ δέ έκ et mulium serit.. Secunda quae paludes accolit, ca-
τής παραλίας δρμώμενον, τους Ιχθύας 42 άγρεύον. lamumque et silvulam teneriorem carpit. Tertia
Τούτο δέ τδ γένος εχει μέν ούτε πόλεις οδτε χώρας quae temere huc Illuc oberral,camibnsque et lacte
ούτ’ άλλης έντεχνου κα-ασκευη; υπογραφήν ούδε- vitam traducit. Quarta ex littoribus maris egressa
μίαν 43^ ιστ\ τ&ν υπολοίπων, ώς L.o* φασι, μέ- piscium venationi dat operam. IIoc genus nec ur-
γιστον άπδ γάρ Αύταίων, οι τδν Ιχαστον μυχδν bes habet, nec regiones, nec ullum apparatus arii-
κατοικούσιν, δν τή μεγάλη 44 συμβέβηκε συγκλείε- ficiosi rudimentum. Est inter caetera, ut quidam
σθαι θχλάττη, μέχρι τής ’ίνδικής και Κεδρωσίας, asseverant, maximum. Nam ab Aulaeis, qui ad ex-
Ιτι δέ Γέρμα /ίας καί Περσών καί τών τοΤς είρημέ- tremum secessum, vasto inclusum mari, ad Indiam
νοις γένεσιν υποκειμένων νήσων, ΙχΟυοφάγο; πάντη et Gedrosiam et Germaniam0 et Persas, insulasque
κατοικούσι 45, γυμνοί μέν δντες αυτοί, γυμνάς δέ memoratis gentibus subjectas usque habitant, ich-
Ιχοντες τάς γυναίκα;, κοινήν δέ τέκνων γένεσιν, tbyophagi (homines ex piscibus victitantes) ubique
Ιτι δέ ηδονής μέν καί πόνου φυσικήν εχοντε; γνώ- domicilia sua habent: qui nudo, tam feminae quam
σιν, σίσχρών δέ καί καλών ουδέ τήν έ)αχίστην είσ- viri, sunt corpore, et communem sobolis procrea-
φερόμενοι Εννοιαν. Τούτοις δέ τά μέν άγχριβαθή 46 ^ tionem habent. Naturali quidem voluptatis et mo-
πάντ’ έστί πρδς τδν βίον άλλότρια, παραπλησίως δέ lesliac cognitione: sed turpium cl honestorum nec
τά παρακείμενα μακραΤς ήόσι· Θήραν γάρ ού:ε minima prse liti notitia. His loca utaris proxima ad
Ιχθύος ούτ* άλλου γένους δμοιοπαθού; άδροτέραν vitam sustentandam cuncta sunt aliena. Consimi-
παραδίδώστν ή τοιάδε χέρσος. At δέ οικήσεις πάσιν liter etiam quoc magnis littoribus adj icent. Nec
έχκιινται τοΤς είρημένοις παρά τας ^αχίας, α"ι καί enim piscis, nec alterius generis capturse obnoxii,
χοιλάδας βχθείας εχουσι καί φάραγ-^ας ανωμάλονς continens illic venationem praebet uberiorem. Ha-
xai στεγνούς 47 αύλώνας κα ί σκο)ιάς έκτροπάς. \ iv bitaculaaulem cunctis exposita sunt ad crepidines,
c Forte legeodum est, Carmaniam.
VARIiE LECTIONES.
** ούδέν ζ". 34 αύτδ— είληφδς A : αυτοί — είληφώς ζ". 35 ^έλειπε Β. 36 καί add. Α. 37 έν — κατασκευασθεΤσι
001. Β. 33 μήπω τήν A I μή που ζ". 33 γίνεσθαι Α : γίνεται ζ". 40 libri γινομένων. 41 θάλατταν
^ ζ". 43 ούδεμίαν υπογραφήν Β. 4* δν τη μεγάλη] οστι μεγάλφ Β. θαλάττης Β. 45 δποκίιμένων —
χ*τοιχού*ΐ ora, Α. 4®άγχιβ«0ή] βάθη pr. Α. στεγνούς] στενούς Β CUin Diodoro 3, 45.
35
36
PHOTII PATRIARCH/E CP.
et cavitates liabeilt profundas, COnvallesquC ίϋίβ- A προ; την χρείαν ύσοκεΐμένων ol/.έίως, άναθέμενοι
quales, et augustiora acnuaria, at que diverticula πέχρους αύτοπχγεΤς έπι τής κοιλίας υΐονεί τινχς
obliqua, quorum situs cum ad USUS apte congruat, αραιούς. "Οταν ούν έ/ πελάγους ή πλημμυρις έπί
rudes alicunde lapides sublatos in lacunas demit' την χέρσον φέροιτο (ο ποιεί δίς έκάσεης ήμέρας, προς
tunl. Quando igitur snslus pelagi terrae se infert ώραν ένάχην τε 48 καί χρίεην), ή μεν θαλαττχ πάσαν
(quod bis fit unoquoque die, circiter horam nonam τήν £α χίαν επικαλύπτει, συναπάγουσα εκ τού πό-
et 4494 tertiam) mare totum cooperit dorsum, vi ρου 40 πρί>; τήν ήόνα βίφ και τών ίχθύων ούκ ολί-
Si Clim adducens, ex gurgite ad littus, etiam pisces γους, oT τέως μεν εν χή παραλή μένουσι, νομ?4ς
non paucas, qui in maritima inierim ora manent, χάριν πλανώμινοι περί τάς ύποδύσεις* έπάν δε αύ-
pastus gratia circa recessus I lies et cavernas dispa- θις άναδύη το τής άμπώτεως, τδ μεν υγρόν διά τών
Cia lites* Cum tere iEsLus maris retrofugit, humor λίθων καί τών φαράγγων άπ'^εΤ είς τον έπιφερή
equidem per lapides et fossas ad humiliora et ver·* και κατεπείγοντα τόπον, ot δ* Ιχθύες έν τοΐς κοιλώ-
genlia loca refluit, at pisces in caritatibus relicti μααιν ύπολειπόμενοι έτοιμον θήραμα και τροφή γί-
paratam ichibyophagis venationem et alimoniam νονται 50 τοτς [750 Η.] Ιχθυοφάγοις. ’Αλλ’ ol μεν
sufficiunt. Alii quidem pisces, Ut dixi, facili certa- φλλοι Ιχθύες (ώς εφημεν) εύπετώς καταγωνίζονται*
mtne subiguntur. At cum sors offert canes et pho- B έπαν δ* έμπέσωσι 51 κύνες τε και φώκαι μείζους και
cas majores et scorpios mnraenasque, et id genus σκορπίοι σμύραιναι 52 τε και 58 παν τδ το τοιούτον γέ-
cuncta, conflictus (it, non sine periculo. Quotquot νος, μετά κινδύνων ή συμπλοκή γίνεται* δταν δε
ΤΟΓΟ ceperunt, in fervidas ad meridiem petras θηρεύσωσιν όσουσδηποτούν 54 s μιτενέγκαντες ϊη\
conjiciunt. Nec logum in medio tempus, cum eo- τάς πέτρας τας κειμένας 55 προς 56 μεσημβρίαν,
dem se universi referunt, et tota agitata mole, car- ούσσς δεαπύρους, τχύταις δε 57 έπέρριψχν. Χρόνον
IlOSa tum pars excidit, fervore quem diximus emol- δε ού πολύν έάσαντες στρέφουσιν επ'ι τουμπχλιν
lita, S; 'inani vero illi coacervant, unde et ex lon- άπχντες. Είθ* όταν λάβωνται τής ουράς και τόν δλον
ftinquo vasi® magnLtudinis tumuli conspiciuntur. δγκον σείσωσιν έκ ταύτης, δ μεν σαρκώδης τόπος
Tum carnes, in planum aliquod saxum collectas, άπας έκπίπτει θρυπτόμενος διά την είρημένην θερ-
ad tempus non mediocre impense calcant, etiam μχσίχν, την δ' άκανθαν σωρεύουσιν αυτοί, άφ' ής έκ
paliuri admisto semino. Hujue enim cen glutinis πλείονος τόπου χολωνοί παμμεγέθεις δρώνται. Γην
a doiistio ne in sol i da m mansam longe magis coales - δε σάρκα τών Ιχθύων είς λεωπετρίαν συναγαγόντες
eunt. Njdelur autem condimenti aut infarti vicem πχτούσιν έκτενώς έπί χρόνον οόκ ολίγον, και μίξαν·
pnestare. Tandem ubi salis diu pedibus subege- τες τον καρπόν 58 του παλιούρου. [1345 R ] Τούτου
runi, laterculos inde formatos ad solem denuoex-^ap συμιιιγέντος κολλώδες 5Θ μέν τό παν πολύ μάλ-
ponunt. Quibus sicci talem adeptis, discumbentes λον γίνεται, δοκετ 8' oTov ήδύσματος €0 ή παρεμπλο-
quotquot suili una epulantur, non ad mensuram et κής τάξιν ίχειν. ’Επάν δέ Ικανόν χρόνον τοΤς ποσι
pondus, sed ad cuj usque arbitrium et voluptatem, δεψήσωσι, πλινΟίδας πχραμήχεις διαπλάσαντες β1
πόλιν ιί; τόν ήλιον τι^ασιν- ών ξηρασίαν λαοουσών καθίσαντες ευωχούνται πάντες, ού προς μέτρον και
σταθμόν, ά)λά πρός τήν έκαστου βούλησιν και γάριν.
Cu\ XIII. ί ί conchas V€ nentur iehlhyophagxet "Οτι προς τους αίφνιδιους χειμώνας, οι την από
potum exeant. — Contra hiemes repentinas, quae τών ιχθύων κύτους Θήραν άφαιρούνται, τοιόνδε τι
piscium venationem eis intercipiunt, tale quidpiam μηχανώνται* Πλάνώμενοι παρά πάσαν τήν πλησίον
machinantur: Vagantes per totam viciniae littoralis παραλίαν κό,χους συναίγουσι (μέγιστοι δλ τυγχά-
oram conchas (qilft ibi sunt maximae, iit magnitu- νουσιν, ώστε τοΤς μη Ιδούσιν 62 άπιστον αύτοΤς του
diniS excessus his qui non viderunt sit incredibi- μεγέθους την ύπερεολήν είναι), ών τό κρέας ώμόν
lis) colligunt : nudisque harum carnibus in illa τής ένδειας άναπλήρωσιν κατ’ έχείνο καιρού Ιχουσι.
temporis difficultate indigentiam compeusant et τής δε χρείας τής από τών Ιχθύων έτι τούτοις
esplenl Quini rno dum adhuc piscium illis copia παραμενούσης, τούς είρημένους κόγχους συλλε'γουσι,
suppetii, conchas idas colligunt, easque recenti al· και τούτους 6* φΰκει τε προσφάτψ καί Ιχθύων τών
ga et piscium 4tii>il minorum capitibus, fossis de- D έλασσόνων κεφχλαΤς έν όρύγμασι κατεθέντες δια-
rxiefsas, niilriunU Et poslea egestate correpti, in τρέφουσι* τής δέ ένδείχς αύτούς κατασχο ύσης ταύτα
ψ. Cihurn (ut dictum est) eas vertunt. Quod si uterque (ώς ειρηται) ποιούνται σίτησιν. Et δέ ποθ’ έκατέρα
iilos cibus defecerit, ex universo spinarum acervo αυτούς σίτησις έπιλείψει, άπό παντός τού 64 τών
recentes, et adhuc succi plenas seligunt, et arti- άκανθων σωρού τάς έγχύμους αύτών και προσφά-
culatim inde sublatas, partirn in saxoso alicubi τ^,υς έπιλέγοντες άφαιρούσι κατ' άρθρον, κάπειτα
VARLE LECTIONES.
4® τε om. Β. 4Θ πόρου] πόντου B et €ΟΓΓ.Β. 50 γίνεται Β· 51 δό πέσωσι A I δ* έμπέμπωσι ζ“. Μ μύραιναί Β·
W και ΟΠΙ. pr. A, bk όσους 3ή ποτ* άν ζ\ 55 τάς κειμένα; om. Α. 56 πρδς] περί Β. 57 δέ post ταύταις om.
Β. 58 καρπόν] σπόρον B ei corr. Α. 59 κολλώδες] libri κολλώσιν είς ei. Diodor. 3, 16, vocabulum idem
infra p, R, 135^, τό παν πολύ A : τό πάμπολυ ζ". 50 οιΟν ήδύσματος] οΐονει δύσμικτος B et COr. Α,
fuit fortasse οίονεΐ δΐσματος. διαπλάσαντες] ποιήσαντες B et ΟΟΓΓ. Α. Ιδούσιν Α : είδόσιν ζ *. 65 τού·
-o*c pr. Α. ϋ* τού add. Β»
k
SI BIBLIOTHECA. - COD. CCL. 38
τάς μεν κόπτοντες -liti πετρώδους τύπου, ας 8έ κχτ- A COIftminuunt loco, parti ΓΠ dentibug conficiunt, be-
εργαζύμενοι διάτων δδύντων, τοΤς φωλεύοοσι τών stiarum quae in latibulis versantur morem et inge-
θηρίων τήν αυτήν διάθεσιν λαμβάνουσι. Ποτφ δε nium repraesentantes. Potu autem longe mirabi-
πολύ θαυμασιωτερφ χρώνται. Επί μέν γάρ τέττσ- Ηογθ utuntur. Ad quatuor enim dies piscationi, et
ρ«ς Ημέρας προς ταΤς Οήραις γίνονται καί προς cantilenis sane inconditis, et sodalitiis, ludi, gra-
φδαΤς άνάρ6ροις καί πρύς ταίς συνουσίαις ταΤς tia institutis, vacant, nulla re distracti : propter
natSiac 65 χάριν γινομέναις, W ούδενδς περισπώ- summam alimenti parandi facultatem. Sed immi-
μενοι, διά τ/>ν εύκοπίαν τής τροπής· της δε πέμπεης nente jam die quinto, in regionem montibus sub-
έπιλαοο ύαης 66 έςορμώαιν είς την υπώρειαν ποτού jectam, polus causa exeunt, ad nomadum (pa-
χάριν, είς τάς συ^βύσεις των νομάδων, προς αίς Storum) rivos, quo pecora Sua potum agunt.
xilOT τά κτήνη ποτίζουσιν. Έαπεριος (731 Η ] δε η Profectio autem illa fit tempore vespertino. Proin-
πυρεία γίνεται. Κατανύααντβς 68 8ε είς τάς ποτ- de cum ad aquaria nomadum diverterunt, lacum
ίστρας τών νομάδων τοθ κοιλώματος κύκλφ περί- in orbem circumstant. Postea manibus humo
έστησαν, είτ' άπερεισάμενοι τάς χεΤρας είς την γην connixis, et flexis genibus, boum more bibunt,
xat Οεντες τά γδνατα βοηδον πίνουαιν, ο ύ προς μίαν non uno respirationis impetu, sed crcbo inter-
άναπνο^ς δρμήν, άλλά πολλάκις αετούς άναπαύον- β quiescendo. Sic ubi ceu dolia ventres liquore
τες. Πληρώααντες 81 τάς κοιλίας των δργων καθ- impleverunt, ad mare difficulter inde abscedunt,
άπερ άγγεΤα, πρύς θαλατταν μδλις άποχωροΰαιν. Postridie quam deventum est eo, neque de piscq,
Είτα έπζνελθάντές, έκείνην μεν την ήμέραν έκσστος neque de Γβ alia, quisquam gustat. Sed plenus
ούτε Ιχθύος ούτε ά)λου τίνος γεύεται, κεΐται δε supra modum et difficulter anhelans quisque re-
ύκεργεμων xat δύαπνους, ώστε είναι τρύπον τινά cubat, ebrio quadamtenus, gravedine scilicet, as-
τφ μεθύοντι παραπλήσιο v 69 το βάρος· άπύ δέ τής similis. Insequente demum die ad consuetam
Ιχομενης έπΐ τήν είρημένην δίαιταν έπανάγει. Και victus rationem reditur. Hoc, velut orbis circum-,
τούτο κύκλψ διά βίου γίνεται, πρύς ασχολίαν κα'ι rotati vicibus, per totam agitant vitam, nemine ex
μέριμναν ούδενος άπυβλεπδντων αυτών πράγματος, ipsis ad occupationem aut Curam negOCli respi -
Kal νοσήμααι μεν διά την άπλδτοτα τής διαίτης ciente. In morbos propter victus simplicitatem
σπινίοις περιπίπτουσι, τοαούτφ 8’ άφαιρούσιν άπύ raros incidunt : tantumque de numero annorum
τού χράνου τών έτών, δαφπερ άπονωτέραν τών λοι- auferunt, quanto magis quam caeleri absque labo·
τών έχουσα τήν αναστροφήν. ribus aetatem agunt. Ad hunc itaque modum, qui
intra fauces et locorum angustias sedes habent,
G ichihyophagi vitam degunt.
’Αλλ* ol μεν έντδς τών στενών τάς οΙκήσεις CaP. XIV. De ichthyophagis ΠΟΗ sitientibus .
εχοντες Ιχθυοφάγοι ούτω καταγίνονται· ol 8έ τήν — At qui exteriorem sibi oram vindicant, piscatu
έκτος 70 παραλίαν κεκτημένοι άγρας μέν ένδελεχώς hujusmodi abundant perpetuo. Humore autem
τοιαύτης εύπορούσιν, ύγρου 8’ Απλώς ού δέονται· prorsus non habent opus. Quando enim piscem
προσενεγκάμεν οι δέ τύν Ιχθύ·/ εγχυλον, ώστε μικράν adhuc Succulentum COmedorunt, ΠΟΠ modo po-
είναι τών ώμών τήν παραλλαγήν, ούχ οΐον ποτδν tum non requirunt, sed nec generis hujus no-
έπιζητούσιν, άλλ’ ουδέ έννοιαν έχουσι τού γένους, tiliam aut cogitationem habent, anitnisque tran-
Φέρουσι δέ άλύπως άπερ αύτοΤς 71 άπ' άρχής ή τύχη quillis ferunt quaecunque ab initio fortuna eis
παραδέδωκεν. tradidit.
[1348 R.] "Οτι τούς l\ τοΤς είρημένοις το'ποις ot- Cap. XV. De apathia ichthyophagarum quo -
κούνιάς φησι προς τοΤς είρημένοις Ιτι μηδέ πρύς τά ruttldam. — In locis ante dictis versantes, n$C
μέγιστα τών παρ’ ήμΤν δεινών δμοίαν ήμΐν 7S |χ£ιν maximorum (ut inter nos habentor) malorum
τήν έννοιαν, ούτε γάρ σίδηρον κατ’ αύτών έπαιρύ- communem 480 b nobiscum notionem et sensum
μενον φεύφειν, ούτε προπηλακισμψ έρεθίζεσΟαι, habent. Nec enim ferrum contra se strictum et
ούτε τούς μή πάσχοντας τοΤς παίσχουσι συναγανα- D intentatum refugiunt, nec contumelia injuriave
κτετν* άλλ’ εΓ τι γένοιτο περί αύτούς ϊς αλλοφύλων irritantur, nec integri adversis casibus affectorum
τοιούτον, βλέποτσι μεν ούτοι 79 άτενώς είς το γινύ- vicem dolent, sed si tale quidpiam ab alienigenis
μενον καί τάς κεφαλάς πύκνα 74 διανεύουσι, τών δέ circa eos contingit, intentis quidem oculis ad
είθισμένων άνθρώπφ πρδς άνθρωπον "3 ουδέ τήν factum respiciunt,et crebros dant nutus capitibus,
έλαχίστην διδδασιν έννοιαν. 0οθεν (φησιν 6 συγγρα- at eorum quae homo circa hominem facere solet,
φεύς) έγωγε νομίζω μηδέ χαρακτήρα εύ γνωστόν ne minimam quidem animadversionem produnt.
Ιχείν αώτούς , έθισμφ δέ καί νεύματι ήχοις τε Unde mihi (inquit auctor) ne signum quidem no-
VARIjE lectiones.
6δ παιδείας B. 66 έπιβαλούσης A. 67 καί om. A. έσπερίοις B. 63 καταλύσαντες ζ", 69 παραπλήτιον
τψ μεθύοντι ζ". 70 έκτυς Β : έντύς ζ“. 71 ή τύχη ante αύτοΤς ponit Β. 7*8εινώ νδμοίαν ήμιν om. Α. 73 ού·
τοι Α : ούτε ζ*. 79 πυκνψ 75 φνθρο)πω πρύς άνθρωπον] άνθρώποις Β.
39 PHOTII PATRIA RCAiE CP. 40
tiliae certum habere, sed assuefaclione, et nutu,
sonisque ac imitatrice significatione, cuncta in
vita administrare videntur.
Cap. XVI. De non sitientibus ichthyophagis et de
phocis rarum quid .
Ichthyophag is (quos non sitire fama) est finiti-
mi, ceu inviolabile sancitum eis foedus sit cum
phocis, nec ipsi phocas laedunt, nec ab illis nocu-
mento afficiuntur : imo etiam praedas inter se
venatori integras, et insidiarum immunes, utrum-
que genus custodit, et ita mutuam inter se con-
suetudinem habent, ut vix homines, qui cum ho-
minibus ita convictum agant, inveniantur.
Cap. XVII. Habitacula ichthyophagorum et fu-
neratio , — Pars ichthyophagum pro tabernaculis
habent specus, non conversos ad meridiem, propter
immodicum aestum, sed in plagam contrariam
aversos. Pars sub costis piscium, quibus algae in-
sternuntur, degunt. Alii vertices olivarum inter se
connexos pro domiciliis usurpant. Id autem genus
olivae frudum edit nuci castaneae persimilem.
Quarta gens ichthyophagum talem habitandi con-
suetudinem habet. Immensus arenae cumulus ex
omni aevo congestus est, instar montis. Isque totus
a fiuclu perpetuo ailiiente condensatur, ut a mole
aliqua generis et naturae unius, propter arenae con-
cretionem nihil differat. Hinc cuniculis ad longi-
tudinem viri actis, quae in fastigio sunt,indurescere
et tecti usum praebere sinunt, propter quam dixi
connexionem: sed in pavimento inferiori oblongos
ducunt meatus undique inter sese perforatos. In<
his, aliquatenus ad penetralia venio exposita luce
admissa, quietem capiunt. Si quando autem maris
inundatio oritur, praedam, quo diximus modo, ex
piscatione acquirunt. Nec ulla sane morientes cura
dignautur, cum mens illorum misericordia 451 o
(quam opinio gignit) non afficiatur. Ideo projectos
jacere sinunt, donec reciprocatio aestus oborta in
mare illos, escam piscibus, abstulerit.
Cap. XMI1. Indi quidam sponte nati , seu terri-
genae. — Nonnulli [Indorum) qui cx mari victi-
tantium aliis etiam hoc multo insolentius habent,
et quod in rationis fidem non facile cadit. Nam
uude aut quomodo in locum, ubi nunc versantur, c
pervenerint, cognitione assequi non licet. Siqui-
dem ardua et praerupta eis petra ceu jugo continuo
impendet, et praecipitia montiumex obliquo trans-
itus adimunt, et pelagus omnem ex adverso con-
tinentem disterminat, ut pedestri itinere omnino
(quod dixi) illuc veniri non possit, et ratibus aut
lembis, ob defectum rerum apud nos usitatarum,
aeque sit difficile. Quae cum ita se habeant, reli-
quum est, ut dicatur, indigenas esse, qui primi
και μιμητκκή δηλο>σει ώοικεΤν πάντα τα προς τον
βίον.
Ιίερί των i. δίψων ίχθυοφκγων, καί των φωκών,
ξένον,
Γ'Οτι φησί, Πλησίον των άδ.’ψων ίγθυοφάγων οΐ
κατοικούντες, ώσπερ άπαρσβάτων 7d σπονδών μεταξύ
τεθεντων αυτών τε και των φμκών, ούτε αυτοί τάς
χώκας σί/ονται, ούδ* ύπ’ έ κείνων ούτυι βλάπτονται,
άλλα κάί άλλήλων Θήρας άνεπιβουλεύτους τω Οηρά-
σαντι έκάτερον γένος συντηρεί, καί συναναστρέφον-
ται ούτως άλλήλοις ώς μόλις 5ν εύρεθεΤεν προς αν-
θρώπους συμβιουντες άνθρωποι.
[732 Η.] f'CHt των ίχθυοφάγων, φησίν, ot μέν
σκηνώμασι τοΤς σπηλαίοις, ού τετραμμένοις πρός
μεσημβρίαν διά τό πνιγώδες, άλλα τοϊς άπεστραμ-
μένοις αύτην, χρώνται* οί δέ υπό ταΤς των Ιχθύων
πλευραΤς, φυκία ’ε τιβάλλοντες άύτοΐς* οί δέ τάς των
έλαιών κορυφάς άλλή)αις συνάπτοντες ειτα χρώνται
σκηνώμασι. Την δε ιοιαύτην ελαίαν κσρπδν φέρειν
φησί κασταναϊκώ χαρύω προσεμφερή. Το δε τέταρ-
τον των Ιχθυόφάγων γένος την οίκησιν εχει τοιαυ-
την. ν Αμμου φόρτος άπλετος έκ τού παντός αΐώνος,
βρει παραπλήσιος, σεσώρευται, καί πας 77 ούτο; υπό
τού προσβάλλοντος άεί κύματος σκληρώς πεπιλημέ-
νος 78 f ώστε δμογενούς δγκου καί μίαν φύσιν εχοντος
διά την μίξιν καί συμπλοκήν τής άμμου μηδέν
παραλλάσσειν, Εΐτα υπονόμου; αύτοΤς άνδρομήκεις
δρύττουσι, τόν μέν κατά κορυφήν θγκον έώνχες
ώχυρώσθαι καί στέγειν διά τής ειρήμένης συν-
δέσεως. έκ δέ τού κάτωθεν έδάφους παραμήκεις αύ-
λφνας κατασκευαζόμενοι, πρός άλλήλους πάντοθεν
συντετρημένους, έν οΤς τέως μέν τίνος 79 τα προς τόν
άνεμον φωτίσαντες άγουσιν ήσυχίαν, έπάν δέ πλημ-
μυρίς έτέλθ·γι, τά πρός την άγραν 80, ώς καί προεί-
ρηται, παρασκευάζονται. Τους μέντοι γε τελευτών-
τας αυτών ουδεμιάς άξιούσι προνοίας, άπαθή πρός
τόν έκ δόξης έλεον κεκτημένοι την γνώμην* διό καί
κεΤσθαι ^έ^ιμένους έώσιν, έως άν άμπωτις τούτους
τοΤς Ιχθύσιν.
7Οτι φησίν ένίους των άπό τής θαλάττης σιτουμέ-
νων μετά των άλλων και τούτο άχειν παραδοξότερον
καί είς λογικήν καταχωρήσαι πίστιν ού £φδιον. Ούτε
γάρ πόθεν είς τόν χώρον, έν ώ οίκούσιν άφίκοντο 8*,
^εστιν έπιγνώναι, ούτε δπως λισσής μέν πέτρας άνω-
θεν έπεζευγμένης, έκ πλαγίου δέ κρημνών άφαιρου-
μένων τάς παρόδους, την δέ απέναντι πάσαν δρί-
ςοντος 82 , [1349 R.J δ καί 83 πεζή μέν έλθεΐν παν-
τελος (ώς εΤπον) αδύνατον, σχεδίαις δ* όμοίως άπ-
ορίφ των παρ' ήμΤν έξ Ισου άπορον. Τούτων δέ ύφ-
εστώτων, φησί, λοιπόν είπεΤν ώς αύθιγενεΤς είσι,
μνήμην 88 τού πρώτου σπέρματος ου λαβόντες, άεί δε
Υπάρχοντες, 3ν τρόπον ενιοι τών καλούμενων ώρί-
σαντο φυσικών.
VARLe lectiones.
76 άβάτων ζ \ 77 πας add. Α. 78 πεπιλωμένος ζ ’. 79 τινες Β. 80 άγοράν Α. άφίκοντο A I
άφήκον ζ\ 82 όοίζοντος] τού πελάγους δρίζοντος HudSOOUS β Diodoro Sic. 3, *0. 83 δ καί] malim οΤ.
88 μνήμην Α : λυμην ζ\
41 BIBLIOTflRGA. - COD. GGL. 42
seminis labem non acceperint, sed perpetuo subsistant : quemadmodum physicorum (qui appel*
lantur) nonnulli definierunt.
*Οτι των στενών έπέχεινα, φησί, των σϋγκλειάν- A CAP. XIX. Ώβ SpOradlbUi ASthiopUTTl iflSUliS,—
των τήν τι ’ Αραβίαν xal την άπεναντι χώραν, νήσοι D$ testudiUUtn CQpturd iliCOlii Usitata, — Ullrt
xsivtai Σποράδες, xsitstvai πάσα*., μικραί τψ μεγε- angustias illas, quae Arabiam et oppositam regio-
Ott, τδ πλήθος άμύθητοι, χαρπδν ούδένα 85 γτννωναι nem excludunt, insuis jacent Sporades, depres-
ηρΑς τον βίον9 οΰτε Ημερον oSu άγριον, άπέχουσαι se omnes, magniludinae parvae, et numero infini-
μίν τκς είρημένης ^ulpou στάλους ώς έβδαμή- Ue : quae nullum ad vitae commoditatem fructum
κοντά, τβτραμμένχι δε πρδς τδ δοκουν πέλαγος παρ- proferunt, neque sativum neque silvestrem. Distant
Kxxcivsiv την ’ΐν^ιχην yj\ Γεδρωσίαν. Ενταύθα autem a continente superiori lxx stadia circiter,
χΟμ* μεν ου γ(ν*τ at, άλλ* άλλη [733 Η.] [μέν άλλης conversae ad pelagus quod praeter Indiam et Ge-
προχαθημένη τδν χλύδωνχ τοΤς άχρωτηρί οις λαμβά- drosi&m excurrit. Hic nullus exsistit fluctus, sed
vct* άέρων δδ τόν optoxov Βοκούοιν Ιχειν. Τχύτας 80 alia alii quasi praesidens, tempestatem promonto-
ανΟρωχοι κατανέμονται άριΟμφ μίν (ού) 87 ούμμβ- riis excipit. Aerem autem videntur habere opti-
τροι, ζώντις δέ βίον 88 τοιοΟτον *£ν τψ παρήχοντι mum. In his commorantur homines, qui propor-
χελάγει, τραχετ καί χκιμερίφ δπα'ρχοντι τελέως, tione enumeratis respondent, vitamque boc modo
γίνεται τφ πλάτει χ«1 τψ μέγέΟει πλήθος άπιστον sustentant : In circumfuso pelago, quod asperum
χελωνών, άς θαλαττίας πάντες νομίζομε ν. Αυται est et tempestuosum, testudinum COpia nascitur,
νυχτίς μέν έν τψ βυθψ νέμονται, Ημέρας 88 δί είς ® quae latitudine fidem prope excedunt: pro marinis *
τ^ν iv τχΤς 80 νήσοις ηουχίαν και γαλήνην άφικόμε- autem a nobis omnibus habentur* Haec noctu in
vai χοιμώνται. κχΐ τούτο ποιοϋοι πρδς τον Ηλιον profundo maris pascuntur: sed interdiu in quietos
μετέωροι, τχΤς κατεσκευασμέναις 8i πορθμίσιν δμοιο- et trunquillos insularum recessus exspatiatae dor-
παθετς. Ταύτας κατ’ έχεΤνο καιρού ol έπιχώριοι τέ- miunt, idque ad solem in summo apricantes (a-
χνη xsi σπουδή και t μερμίθαις είς τήν χέρσον έκ* ciunt : quo modo naviculae hominum industria
βαλύντες τά μίν έντδς άπαντα σιτουνται, βραχύν factae afficiuntur. Has illo temporis momento in-
παροπτΥ,σαντες iv τψ χαύματι χρένον τοΤς δί κύ- coite arte et studio et funibus in terram ejectas
τεσι χρωνται τάς σκηνώσεις χαθισχώντες, olovci capiunt, et quidquid interius est, ad brSVO tempus
καλύβας έφ’ ύψηλοίς τύποις πρηνείς 8S χαθιστώντες, solis fervore assatum, comedunt, testas νβΓΟ ad
καί os* πρδς τους διάπλους δί χαΐ ύδρείας Ινεκα χέ- aedium constructionem usurpant. Gurgustia enim
χρηνται αύτοτς* ώστε είναι τδ αυτδ ναΟν, οΐχίαν, άγ- in editis locis prominentia inde coagmentant : ad
γεΐον, τροπήν τοΤς είρημένοις άνθρώποις. navigationis praeterea usum et aquationis transfe·
runt. Quo fit ul res eadem 4ttio, navis domus,
vasis et alimenti hominibus illis usUm praebeat.
"Οτι ού πολύ διεστώτες του είρημένου γένους C CAP. XX. De aliis qui balmnii vescuntur. —
σύμμετροι τψ άριθμψ βίον Ιχουσι τοιοΟτον* ’Εκ τών Non procul ab hoc genere mortalium remoti et
Ιχριπτουμένων είς την χέρσον κητών άποζώσι* numero pares, hunc vivendi morem habent * De
σπανιζούσης δέ αύτοΤς της τοιαύτης σιτήσεως (γίνε- balaenis in terram expulsis victum sibi comparant:
ται δέ πολλάχις) Ιχ τών ύστών τούς τε χύνδρους xal cujus si desit copia (id quod nonraro accidit) car-
τά άχρα τών πλευρών χατεργαζύμενοι την ίνδειαν, tilaginem ex ossibus et costarum extremitates con-
ci xal χαλεπώς 85, δμως παραμυθουνται; τά μλν ficiendo, egestatem, quamvis moleste et serum-
ουν τών Ιχθυοφάγων γένη, φησίν, fi χατειλήφαμεν, nose, tamen ita consolantur.Tot igitur sunt genera
μυρίων δντων fi τ^ν ήμών διέφυγε γνώσιν, τοσ- Ichthyophagorum, quae accepimus: cum innumera
αυτα. inierim cognitionem nostram subterfugiant.
"Οτι της ζωής ^μών ήμΤν έφεστώσης εν τε τοΤς CAP. XXI. Ichthyophagorum αύτάρκεια. — Cum
περιττότς xal τοΤς άναγχαίοις, τά 81 είρημένα γένη vita, qualem nos veluti magistram sequimur, in
τών Ίχθυόφάγιον τά μίν άχρηστά περιγε^ράφασιν superfluis et necessariis consistat, Ichthyophagum
άπαντα, φησί, τών δλ καθηκώτων ούδέν έλλείπουσι, quas recitavi gentes, cuncta quorum usus non est
τη θείφ 8B πρδς τδ ζην δδψ βραβευόμενοι πάντές, ού necessarius, angusto quasi orbe circumscripta 6X-
τη παρασοφιζομένη ταΤς δύξαις την φύσιν. ού Yap^cludunt: intereaque nullis rebus, quae naturae cora-
άρχής Ιμειρύμενοι τυχεΤν 8β άγωνίφ φιλονείκψ καί petunt, destituuntur, cum divina ad frugaliter vi-
δυατυχετ συνέχονται· ούδλ πλεονεξίας έρώντες πολλά vendum ducantur via, non ea quae fallaci opinio-
μίν άλλους δρώσι, πολλά ίϊ πάσχουσι τών ούχ num specie naturam seducit. Non enim circa
άναγχαίων* ούδ* Ιχθρας ένιστάμενοι μείζους έπΐ imperii et magistratus affectationem contentiosa
VARLB LECTIONES.
85 ούθένα B. 88 ταύτας] libri ταύταις. 87 άριθμψ μλν ού] άριθμούμενοι B. 8S δε τδν βίον ζ". 88 Ημέρα Α·
80 ταΤς om. Β· 81 χατεστραμμίναις Diod. 3, 21. Μ πρηνείς] πρηνη Salmasins, omisso priore χαθισ-
τώντες. χαθιστάντες Β. 81* χαί om. pr. A. 85 χαλεπά ζ". 84 τά A : xal τά 85 θείφ] fortasse
Ιθεέψ vel εύθείφ. ·· τύχ·ίν] τύχης Α : τύχην ζ\
Pathol, Gr. CIT.
2
43
PHOTII PATRIARCHAE CP.
44
fortuna et Infelici trepidatione anguntur : nec ava· A βλάβη δώματος πολεμίου σφάλλονται 97 [δ*] Εν άτυ-
riiiae studio multa in alios committunt; mullaque
contra recipiunt de malis non necessariis. Nec
inimicitias sibi conflant majores, in ferenda in?i$a
corpori noxa; nec in domesticorum infortuniis la-
bascunt, nec navigando, et locri gratia vitae modum
supra quam fas est extendendo, adversis vitae
casibus aegritudinem metiuntur : sed dum exiguis
indigent, exigua etiam dolent. Quod enim satis est
tenent, et quod plus est non inquirunt. Unum-
quemque autem perturbat non id quod ignorat, si
absit, sed quod libera voluntate appetit, si prope·
rante cupiditate ab occasione frueudi destituatur.
χίχις οικείων [1352 R.J ουδέ ναυτιλλόμενοί, κέρ-
δους Ενεχα τύ ζήν ύπερτείναντες, προσπταίσμασι τού
βίου μετρουσι τήν λύπην* άλλα μικρών δεδμενοι
μικρά χαί πενθοΟσι, το μεν άρχουν χτώμενοι, τύ δέ
πλέον ού ζητουντες. 'Ενοχλεί δ* Εκαστον ού τύ
Αγνοούμε νον, ε! μή πάρεστιν, άλλα xb βουλητύν,
8ταν ύστερίζη του καιρού της Επιθυμίας σπευδού-
σης. Ουχούν Εκείνος πάντ' Ιχων & θέλει, ευτυχή-
σει 98 **τά τύν της φύσεως λογισμόν, ού Χ«τά τύν
τής δδξης, Νομοις ίϊ ού δικαιούνται* τί γάρ δεΤ
προστάγματι δουλεύειν τύν χωρίς γράμματος ·ύ-
γνωμονεΤν νυνάμενον ;
Quocirca ille cuncta habens quae velit, beatus erit, qui ad naturae, non opinionis judicium se ac-
commodabit. Nec legibus jus disceptant. Quid enim opus est edicto subservire eum qui sine littera
rectam habere, et factis exhibere mentem potest ?
CAP. XXII. JEthiopum circa Meroen victus et B [734 Η.] "Οτι μετά τους Ίχθυοφάγους παρά τον
calamitas . — Post Ichthyophagos, juxta flumen Άσταβάραν ποταμόν, 8ς φέρεται μεν διά της Δίθεο-
Astabaran, qui per jEthiopiam et Libyam defertur
longe Nilo submissior, ideoque alveum suum cum
majore conjungens, ambitu suo Meroen insulam
efficit. Hujus igitur amnis ripas utrasque turba
quaedam hominum accolit non numerosa, tali vitne
ratione : Ex, vicina palude arundinum radices effo-
dit, pureque ablutas saxis in frustula confringit.
Cum ibi laevem et viscosam reddidere massam,
particulas inde non omnino manuum implentes
efformant, et ad solis aestum 4tt2a assatas edulii
loco apponunt. Cum malo conflictantur inevitabili,
utpote leonibus in stagnis, qui eos invadunt. Sub
ortum etiam canis *, ingens culicum multitudo eos
πίας καί τής Λιβύης, Ιστι δε του Νείλου πολλψ τα-
πεινότερος, συμοάλλων δΐ την οίκείαν ύρμήν τψ μεί-
ζονι βείθρψ νήσον ποιεί τή περιββύσει την Μεράην,
— παρά γουν τύν είρημενον ποταμόν Επ' άμφοτέροις
κατοικεί τοίς χείλεσιν ίχλος ού πολύς μέν, τψ δέ
βίψ τοιούτος* 'Εκ του παρήκοντος Ελους τά βίζας
των κα)άμων δμύττει, καπειτα πλύνας χαθαρώς Εκ-
κδπτει λίθοις προς μέρος, ποιήσας δέ λείο χαί κολ-
λώδες άνέπλασεν έν μαγίδος, εί καί ού χειροπλήθεις,
δγχους, είχα έν τψ χαύματι παροπτών ταύτην Εχει
προσφοράν. "Εχουσι οέ ovftot χαχύν αίφυχτον, τούς έν
τοίς Ιλεσι λέοντας Επιτιθεμένους αύτοίς. *Γπύ δέ την
Επιτολήν του κυνύς γίνιτάί τι κωνώπων πλήθος
infestat, tantis viribus pollens, Ut populus in aquas q άπλετσν, τηλικαύτην Ιχον δύναμιν ώστε τον λαόν είς
lacuslres praefugiens se ibi occultet. Ab his leones
quoque exterminantur, non tam a morsu vexati
(quamvis molesto satis), quam quod stridorem
vocis peregrinum perferre nequeunt. Atqui hoc
mirae novitatis gratia commemoratum esto. Quid
enim singularius, quam leones culicibus loco
cedere, et homines ex ejusmodi periculo evadere
incolumes?
Gap. XXIII. De Hylophagis harumque natura
et moribus . — Jam commemoratis Hylophagorum
gens non ita multum discrepans approximat, quae
etiam seminibus vescitur. Nam fructus ex arbori-
bus decidentes comedunt, etiam tempore sstatis.
Alias herbam decerpunt, quae in umbrosis vallibus
τάς λιμνώδεις υγρασίας άπελθύντα Εχεί μένειν άφανή.
*Γφ* ώ/ ναι ο! λέοντες Εκτοπίζονται, ούχ ούτως
ύπύ του δηγμού δηλούμενοι 99, χαίπερ δντος επ-
αχθούς, ώς τον ύπύ τής φωνής ήχον άλλδφυλον άδυ-
νατούντες φέρει ν. Άλλα ταυτα μεν άπηγγέλθω του
παραδύξου χάριν* τί γάρ Ιδιώτερον ή λέοντας μεν
Εχχωρείν κώνωψιν, Ανθρώπους δέ σώζεσθαι ύπύ
τοιούτου κινδύνου ;
''Οτι τοίς είρημένοις, φησί, τύ των #ΓΑοφάγων χαΐ
των τά σπέρματα σιτουμένων Εγγίζει γένος, βρα-
χείαν Εχον τήν παραλλαγήν. Ot μέν γάρ τύν πί-
πτοντα χαρπύν άπύ των δένδρων σιτούνται [καί] ύπύ
τήν θερείαν, τύ δέ λοιπύν τής πύας άπτονται * τής
Εν τοίς σκιεροίς αγκεσι γινομένης στερεά; * τ· τήν
nascitur, duraeque est indolis, et caulem educat ρφύσιν χαί καυλύν Εχτρεφούσης παρδμοιον ταίς χα-
aecimllem n.nSe niino nn.Ant Hin. ηιιΐ J V 1 - Ο ^ Λ ι .. L· ^ Α
assimilem napis, quas buniades vocant. Hinc quid-
quid de materia tenerum exsistit et molle, fit escu-
lenlum. Noctes quidem somno tribuunt, sed locum
deligunt, qui contra belluas firmus sit et excubiis
aptus. Mane quam primum sol emergit, cum
liberis et uxoribus arbores universi conscendunt,
1 AI. Caniculas.
λουμέναις βουνιάσιν· ot δέ τής 8/ης τήν άπαλήν σι-
τουνται. Ούτοι τάς μέν νύκτας χοιμώνται τύπον άπύ
των Εκεί θηρίων πρύς δχύρωσιν Ιξειλεγμένοι xxt
φυλακήν, άμα δέ ήλίψ μετά τέκνων χαί γυναικών
Επί τά δένδρα πάντες άναβαίνουσι, σπουδή χαταλα-
βιίν ζητούντες τούς άκρους χλώνας* χάχείθεν την
VARLE LECTIONES.
97 σφάλλ.] ού σφάλλ, B TC. Α. 98 ευτυχήσει καί κατά ζ“, 99 δειλούμενοι Β. 1 άχτεχαι 8 τήν
γινομένην στερεάν
45 BIBLIOTHECA. — COD. CCL. 46
άπαλωτάτην ύλην άμέλγοντες εύμαρώ; σιτούνται. λ et enixe summos assequi ramos contendunt. Hinc
Τοιαύχ/,ν δέέχτού παντδς βίου πεποίηνται την έξιν, decerpta virgultarum teneirima,sine fastidio edunt,
άστε *xl τά της ανατομής άπιστον Ιχιιν τήν θέαν Eamqueex tota sibi vita babitudioem compararunt,
xsl τήν συντονίαν ού χειρών μόνον xal δακτύλων ul incredibilis sit visa illorum in arborea excursus,
χαι π οδών, άλλα καί τών μερών των ύπολοίπων et mira non tantum mauuum, digitorum et pedam,
άπλώς. Μεταπηδώσι γάρ εύπάρως άπ’ άλλου πρύς sed in universum ca&terorum quoque membroruih
Ιτερον άχρέμονα, και τούς κλάδους άλληλων πολλά- contentio. Nam expedite de ramo in ramum tran-
χις έν τοίς έπισφαλεστάχοις τόποις ά^αιρούνται, χάΐ siliunt, et alter alteri termites, etiam in locis
τοιχΰτα ίνδείχνυνται ώστε τον Ιδόντα αύτον μεν έκ- periculosissimis, eripit : et id genus alia osten-
κλήττεαθαι, μή μέντοι θα^εΤν είς τούς άπειρους tant, ut qui videt, ipse quidem stupore percellatur
ίξιγγέλλειν· κ,αΐ πάντα δΐ χλάδον τοτς όδουσιν Ιγ- sed inexpertis enuntiare non ausit. Nec quidquam
χυλόν κατεργάζονται καί ταΐς κοιλίαις εύπάρως frondis est SUCCI plenum, quod dentibus commo-
πεττουαι 3* [4353 R.] καί το σφαλέν άνωθεν σώμα litum non concoquant ventriculis. Corporis ex alto
διά τήν ίσχνάτητα ού βαρείας τυγχάνει τής πληγής delapsi non gravis est plaga propter exilitatem.
Ουτοι δέ γυμνοί μέν είσι πάντες, χρώνται δέ κοι- Nudi sunt omnes, communisque illis sobolis et uxo-
νοΤς * καί τέχνοις καί γυναιξί, πολέμου σι δε περί gHim educatio et fructus. Fit Ut de locis inter Se
τών τόπων άλλήλοις 3f μεταλλάττουσι δε ol πλεΐστοι belligerent.Plerique pr® angustia famis vitam cum
λιμφ κιεζόμενοι, γλαυκωμάτων περί τά πεντήκοντα morte commutant, quando glaucomata (ad annum
Ιτη τοίς δμμασιν έπιτρεχόντων. id quinquagesimum accidit) oculos incursant.
Περί τών λεγομένων Κυνηγετών. Cap.XXIV ,De iis quos Venator esincolx appellant·
(735 Η.} Ότι μετά τούς είρημένους είσίν ol παρά De Venatorum gente , qua etiam coriis vescitur.
τοτς έγχωρίοις λεγάμενοι Κυνηγέται. Ούτοι διά τήν — Post jam descriptos, sunt quos Venatores in-
τών θηρίων φοράν, ήν b τάπος άπλετον φέρει, έν τοΤς coi® nominant. Hi propter belluarum frequentiam
δένδρεσι μέν σχηνούσιν, έξ ένέδρας δέ άγρεύοντες τά (nam innumeras fert regio) in arboribus contu·
θηρία τροφήν έαυτοΐς τούτα ποιούνται Είσι καί το- bemia habent: sed ex insidiis 4825 feras capiuut,
ξείας έπιστήμονες. *Επάν δέ Θήρας άπορώσι, τοτς captasque sibi alimentum faciant. Sagittariae
δέρμασι τών προτεθηραμένων τήν ένδειαν άναπλη- etiam artis peritia valent. Si accidit ut venationis
ροΰσι, βρέξαντες τά; βύρσας καί έπ' β άνθρακίαν proventu careant, pellibus ante captorum inopiam
χούφην έπιβαλάντες, είτα σποδίσαντες καί είς διαί- explent. Coria enim madefacta, levibus admotis
ρεσιν άγαγάντες. prunis, obruunt cinere. Atque ita tosta ad divi-
c sionem producunt.
Ιίερί τών ’Ελεφαντοφάγων. Cap. XXV. De Elephantophagts.
Ότι μετά τούς είρημένους, πολύ τούτων άφεστώ- De Elephantophagis varia que horum venatione.
τες καί πρύς έσπέραν μάλλον άνατείνοντες, είσίν οΊ — Sequuntur hos, sed per intervallum satis lon-
εχ τής τών Ιλεφάντον Θήρας τδν βίον ποιούνται, ol gum, et occasui magis objecti, qui ex elephantum
μέν άπύ δένδρου, έφ* ψ χάθηνται σκοποΰντες τάς venatione victum acquirunt. Nam sunt ex hU qui
παράδους τών θηρίων, τατς μέν χερσί τής ούρδς λα- insidentes arbori, belluaram transitus speculan-
βάμινοι, τοΤς ποσ\ δέ προς 7 τύν μηρδν τδν άριστε· tur : factoque perniciter descensu, manibus cora-
pbv έπιβαίνουσιν εΤτα πελέκει, δν έπιτήδειον χαί plexi caudam, et pedibus in femen sinistrum con-
Ιτοιμον Ιχουσι, τήν δεξιάν Ιγνύν, πυκναΤς τατς πλη- . nixi, bipennis, aptee ad boc et parat®, crebris icti-
γατς χρώμενοι, νευροκοπουσιν, οδτω δέ έκτενώς τή bus poplitis dextri nervos succidunt: lamque valide
μέν καταφέροντες τή δέ τής ούράς κρατούντες, ώς hac vulnera inferunt, illae caudam tenent, quam
άθλου προχειμένου τής ψυχής· ή γάρ άποχεείνα χρή si de vita certamen sit institutum. Aut enim inter-
ή τελευτφν, άλλην τού καιρού διέξοδον ούχ έχοντος. imendum est, aut oppetendum, siquidem alium
’Επάν δέ 8 το ζώον έκ τής πληγής καί τής α1μο$α- temporis hic articulus exitum non patefacit. Pro-
γίας πέση, ol συνθηραταί παραγίνονται έπί τδ lapsa igitur ex continente percussu et «anguinis
χτώμα, καί τού θηρίου ζώντος άτι παρατέμνοντες έκ profluvio bestia, illico venationis comites sunt
τών άπισθίων τάς σάρκας εύωχουνται, τον έσχατον prsesto, dumque adhuc vivit, carnes 6Χ posterio-
τού χαταπονηθέντος ούτως ύπομένοτος 9 θάνατον, ribus resecant : et hilarem ad modum inde convi.
Αλλ’ ol μέν μετά τού έσχάτου κινδύνου έλεφαντοθή- vantur. Atque fera ita domita longum et atrocem
ραι τοιούτοι. έτεροι δέ θηρώσιν αυτούς ούτως· Τρεις interitum sustinet. Sic ergo se habent inter peri-
Ινδρες Εν μέν Ιχοντες τύξον, ιστούς δέ πλείους 10 cula extrema elephantum venatores. Sunt alii qui
χεχρισμένους τή χολή τών δφεων, έστάσιν 11 έν diversam eos capiendi rationem ineunt. Viri enim
δρυμφ παρά τάς τών θηρίων διεξάδους. Έπάν ούν terni, uno instructi arcu, et sagittis pluribus, an-
VABLE LECTIONES.
5 πέπτουσι ζ\ ά κοινοΤς χρώνται δέ 3 άλλήλοος β. 8 έπ*] ές Β. * 7 πρός Α : ώ; ζ\ 8 δε om.
Β. 9 ύπομένοντες ζ\ τού aad. Α. 10 δέ καί πλείους Η έστα*ιν Α : ίστασιν ζ“.
48
47 PHOTO PATRIARCHAE CP.
guium felle tinctis, ad exitus belluarura in saltu λ προσάγη τύ 48 ζώον, ύ μέν εΐς κατέχει τύ τδξον τψ
consistunt. Si qua igitur accedit, unus arcum pedi ποδί προσβεβηκώς **, oi δέδύο την νευράν έλκυσαν-
admotum tenet, duo reliqui summa vi tracto nerro τις έκ τής άπάσης βίας άφηναν τύ βέλος, Ενα σκο-
telum emittunt, ad latus medium unice directum, πύν Εχοντες έπΐ μέσην τήν πλευράν, ώσ« διανύσαι
ut ad interiora complexus penetret, et devexas τής περιοχής έντύς κ«1 τους κυρτούς τεμεΤν χαΐ
illas secet ac vulneret partes. Hinc tantum fer» τρώσαι τάκους· έκεΐθεν xb τηλικούτον θηρίον έλαυ-
monstrum dolore convulsum et agitatum, elan- νύμενύν τι καί σπαραττύμενον διαλύεται και πίπτει,
guescit et procumbit. Tertium quoque Elephanto- Τρίτον δέ Ιστι γένος έλεφαντοφάγων, δ Ιπειδαν ot
phagum genus est, qui hunc venationis modum ελέφαντες τής νύμης έμφορηθέντες προς ύπνον
servant : Quando elephantes ad satietatem pasti, τραπέσΟαι ζητώσιν, — ούκ έπΐ γή; δέ άναπεσύντες
cubitum se recipiunt, non humi procumbentes ύπνούσιν, άλλα τοΤς παχυτάτοις καί μέγιστοις δίν-
dormiunt, sed crassissimis et maximis arboribus δ^ρεσι προσανακ)ίνοντες Εαυτούς, ώστε τους μέν δύο
se acclinant, Ut pedes, stipiti proximi, terra 1β- πύδας τους πλησίον του u στελέχους πρύς την γή*
viter innitantur, et latus quod totum corpus exci- έλαφρώς ύπερείδεσθαι, την δέ πλευράν τύ παν σώμα
pit, a ligno sustentetur, itaque 4tt5a non sincerum έχδεχομένην οχεΤσθαι πρύς 15 τη φύσει τού ξύλου, καί
hunc sed adulterinum dixeris cubandi modum :β τούτον τύν τρύπον τής καταφοράς 18 τυγχάνειν ούκ
propterea quod somno profundiori adjuncta sit ειλικρινούς άλλα παρεψευσμΕνης, διά xb προσχεΤσΟαι
vehemens sollicitudo et metus exitii, quod prola- τοΤς βαθέσιν δπνοις [736 fl.] αγωνίαν Ισχυράν, φθο-
psum illico excipit, propter naturalem erigendi ράς ύποκείμένης παραχρήμα τψ σφαλέντι διά τήν
8ese impotentiam. Ergo qui vita ex horum venatu Εκλυσιν την φυσικήν. [1356 R.] ol ούν άπύ τής τού-
alimenta quarunt, in nemoribus circumvagando, των θήρας τύν βίον ποιούμενοι, τούς δρυμούς περι-
ubicunque bestia observarunt cubile, aversam πλανώμενοι καί την του θηρίου κοίτην έπισημηνά-
arboris pariem serra incidunt, dum nec tota in- μενοι, έκ των όπισθεν του δένδρου τύπων πρίουσιν,
clinet, nec valida nimis et firina maneat, sed ad Εως άν μήτε κλίνη τύ πάν μήτε Ισχΰον άγαν [καί
exiguum tantummodo impulsum restet. Bellua Ισχυρύν] άπολείποιτο, μένη δέ έστηχύς 18 Επί βρα-
igitur e pascuis reversa cum ad assuefactam cu- χείας βοπής. Τύ δέ ζώον άπύ τής νομής έπΐ τύν
bandi Stationem se applicat, Stipite coniestim συνήθη της κοίτης τύπον άνακλινύμενον αίφνίδιύν τε
diffracto evertitur, ad paratam venantibus ccenam πίπτει τού ξύλου κλασθέντος, και πρόκειται 18 τοΤς
exposita. Posterioresenimmoxcarnes rescindunt, θηράσασι δεΤπνον Ετοφον* τάς γάρ ύπισθίας κύ-
et vita cum sanguine exhausta, csetera defuncti ψαντες ούτοι σάρκας, xal ποιήσαντες Εξαιμον τύ
membra, ad suum quisque usum, distributa au- ζώον, εΤτα νεκρόν, πρύς τήν έαυτου χρείαν Εκαστος
ferunt. ^ τά μέλη διαιρούσιν.
Hos Venatores Ptolemeus rex iEgypti edicto ab 17 Οτι τούτους τούς Κυνηγούς ΠτολεμαΤος ύ Αίγύ-
elephantum caede abstinere jussit, Ut vivos sibi πτου βασιλεύς άποσχέσθαι 81 του φόνου τών έλεφάν-
haberet, multaquet et admiratione digna eis pro· των παραινών, V Εχοι 88 αύτύς ζώντας, καί πολλά
misit. Non modo tamen non persuasit, verum καί θαυμαστά αύτοΤς ύπισχνούμενος, ου μύνον ούκ
etiam cum toto ASgypti regno se praesentem hunc Ιπεισεν, άλλ9 ούδ* άν τήν ύλην άλλάςασθαι βασιλείαν
victum non permutaturos esse, ab illis responsum πρύς τύν Ενεστώτα 83 βίοτ είπύντων άπύκρισιν ήχου-
accepit. σεν.
Gap. XXVI. — De jEthiopUM Struthiopkagis et Περί Αίθιύπων τών Σιμών, καί τών ΖτρουΘο-
Simii. φάγων.
De Venatoribus his, quos Nomades impuros no- *Οτι τών Κυνηγών τούτων, ούς ol Νομάδες άκα-
minare solent, pars quaedam ad Occidentem, ab θάρτους καλεΤν εΐώθασι, τύ μέν πρύς Εσπέραν άπύ·
AEllhiopibuS avulsa, degit, et Simi vocantur : pars σπασμα Αίθιύπων νέμεται ους καλοϋσι Σιμούς, τά δέ
quaedam Austro objacet, gens non ita magna, hi πρύς μεσημβρίαν ού μέγα Εθνος, ol καλούμενοι
Struthiophagi nuncupantur. Nam struthiones arti- Στρουθοφάγοι, ot τχύτας τέχνη καί δύλφ καί £οπά-
ficia et dolo clavisque subigunt, unde vivant. Βλοις θηρεύοντες Εκ τούτων βιουσι, σιτούμενοι μέν
Carnes enim cibos pellesque, indumenta et lectis- τάς σάρκας, ένδύσει δέ καί στρωμνή τοΤς αυτών
ternia sufficiunt. Infensi sunt his Simi, bellaque χρώμενοι δέρμασι. Πολευμούμενοι δέ ύπύ τών Σιμών
inferunt. Orygum cornibus utuntur hi pro telis, ούτοι τοΐς τών ύρύγων κέρασιν δπλοις χρώνται
Grandia enim sunt et ad incidendum peracuta, μεγάλοις καί τμητικοΤς ούσι* τρέφει δέ ή χωρά
Regio illa in magna copia animal hoc nutrit. πολυπληθές τύ ζώον τούτο.
Gap. XXVII. — De Acridophagts . Περί Άκριδοφάγων.
Exiguo inde intervallo disjuncti sunt Acrido- *Οτι τών είρημένων ού πολύ διεστώτές είσιν οί
VARLE lectiones.
48 τύ pOlt κατέχει add» Α. προσδεβοηκώς τούς πλησίον τού A I τού πλησίον ζ\ προειρη-
μένους ζ\ *· τυνχάνει ζ\ *7 μένη Β : μένει ζ“. t8 έστηκύς A : καί Ιστηκεν £*. πρύσκειται ξ.
10 ύπισθίους Β. 8* άποσχεΤσθαι ζ\ 88 Εχη Β. 83 έφ·»τώτα ζ’» 88 χρώνται καί μεγάλοις ζ“.
49 BIBLIOTHECA· — COD. CCL· 50
Άχριδοφάγοι· xb Si έθνος βραχύτεροι μίν τών λοι- A phagi, gens caeleris brevior. Tenni enim et maci-
πών, Ισχνοί δέ τοΤς ειδεσι, μελάνες δέ έξαισίως. lento sunt corporis habitu, et extra modum nigri,
'rsb SI την έχριντ,ν l σημ«ρί*ν, δτε λίβες 23 παρ’ Appetente aequinoctio verno, inenarrabile locii-
β^τοΤς **\ ζέφυροι πνέουαι, παμμεγεθών άκρίδων itarum praegrandium agmen, ex terris nondum per-
πλήθος άμύθητον έχ της άνιστορήτου μεχα τών άνέ- vestigatis una cum ventis ad volat, et vi quidem
μων παραγίνεται χώρας, τή μεν δυνάμει της πτή- VOlatUS, ab avibus parum Variant, S6d COrpOre
«ως τών όρνίθων μιχρον παραλλαττον, μακράν Si permultum. Ex hoc insecti genere quovis tempore
τψ σώματι. ’Απο τούτου τού ζώου τρέφονται πάντα aluntur, cum aliis modis, tum etiam in salitura
τον χράνον, άλλως τε τούτοι ς και τεταριχευμένοις praeparato· 4 0Sb Venantur eas, fumo ex aere ad
χρώμενοι. Καπνφ Si ταύτας 26 θηρώσιν, έχ τού terram degravatas. Agiles esse perhibentur, et
άέρος Ιπΐ γην χαταφέροντες. ούτοι χούφοι μέν είναι pedibus celeriores. Verum ultra 40 annos non
λέγονται χαΐ τοΤς ποαιν ύξύτεροι, ζώσι tl ού πλετον vivunt: Etenim simul ac senium imminet, in cor-
τεσσαράκοντα έτών, ξηράς χοινωνούντες τελείως τρο- poribus ipsorum volatile pediculorum genus in-
<ρης. Τελευτώαι Si τού ζήν άθλιώτερον* άμα γάρ nascitur (2). Ricinis hi non dissimiles, sed paulo
πλησίαζε iv το γήρας έγγίνεται τοΤς σώμασιν αυτών minores sunt muscis, Pquae in canibus apparent,
πτερωτά γένη φθειρών, (737 Η.] δμοια μεν τψ τύ- g Incipiunt a praecordiis et alvo, et omnem protinus
πφ τοΤς χρότωαι, βραχεί 28 δέ έλάττω τών έν τοΤς superficiem corporis cum tota facie depascuntur,
xoji φαινομένων f άρχάμενα μέν άπύ του στήθους liti igitur primo affecti !sunt, ut quos scabies pru-
xzi τής κοιλίας, ίπινεμο'μενα Si συντάμως μετά τού jitu suolacessit. Verum temporis SUCCCSSU aliquo,
παντός προσώπου τήν Ιπιφάνειαν. Οι τά μέν πρώτα non absque molestia seipsos lacerant. Tandem
τοΐς \jn:b ψώρας ήρεθισμένοις δμοίως διάκεινται, morbo hoc ad maturitatem extracto, praeter pu-
ύστερον S * έπιπ^νως έαυτούς σπαράττουσιν* εΐτα stularum eruptionem, et tenuis saniei effluxum,
τού πάθους είς άκμήν έλκομένου, χαι μετά τής τών intolerabiles sustinere acerbitates miseros con-
θηρίων έκφύσεως καί λεπτών άναχεομένων Ιχώρων tingit. Talem itaque interitum (sive corporis succi,
έχιρτερήτους ύφίστ ασθαι τούς άθλίους τάς 20 δριμύ- sive alimentum, aut etiam aer, vitio et corruptioni
τητας συμβαίνει. Ούτοι μέν ούν 60 είτε τούς χυμούς huic causam praebeat) Acridopbagi sortiuntur.
εΤτε την τροφήν είτε τύν άέρα τής χαχίας ϊχοντες
αίτιον, ούτως άπάλλυνται.
Dtpl τής πλησιαζούσης χώρας τοΤς Άκριδο- ΟλΡ. XXVIII. — De regiOHB COtUermitUl·
φάγοις. Acridophagts .
[1357 R.] "Οτι τών Άχριδοφάγων, φησιν, 4<rw-c De regione deserta propter serpente* et phalan·
γείτων χώρα πολλή xal νομάς ΐχουσα ποιχιλίφ δια- gfa. — Contermina illis est regio quaedam spatio-
^ερούσας, έρημος δέ τελέως καί πάσι τοΤς περιοί- sa,qu® mira quidem pascuorum varietate abundat,
χοις άβατος, ούχ άπ’ άρχής σπανίσασα ανθρωπίνου sed deserta est omnino, nullisque eo incolis patet
γένους, άλλ* ύπύ πλήθους άπιστου σκορπίων καί accessus, non quod ab initio defuit ei genus mor-
φχλαγγίων, άς τετραγνάθους δνομάζουσιν 31 Ινιοι. talium, sed quod incredibilis ibi frequentia est
Τούτο γάρ τύ φύλον έχ τίνος έπομβρίας λέγουσι scorpionum et phalangiorum. Quadrimaxillas non-
Ιπιπολάσαι, και τών ένοιχούντων πρύς τύ χαχύν nulli vocant hos vermes, eosque ex imbrium VI et
άντισχείν ού δυναμένων, άλλα φυγή τών ** έκ- copia redundasse narrant. Cumque incolae pesti
πεσύντων τού βλέθρου τήν σωτηρίαν άντί τής πα- huic resistere non valerent, fugaque elapsi, exsilii
τρίδος έλομενων έρημον έζ έκείνου γένους άνθρώ- salutem patriae anteferrent, factum eeseut deserta
xm τήν χώραν ύπολείφθήναι ss. Καί μυών δέ πλήθος ab hominibus terra ex eo tempore relinqueretur,
έρουραίων, ώς τοΤς 34 περί 35, *ΐταλίαν36, xal στρουθοί Sic etiam murium copia, ut in Italia et passeres
τα σπέρματα χατεσθίοντες ώς περί Μηδίαν, καί βά- semina devorantes, ut in Media, et ranaquodAph-
τρ*χοι, δ γέγονε περί τούς Αύταριάτας 37. καί ύπύ thariatis usu venit, et leonum increbrescens mul-
λιέντιον έπιπολασάντων πάλεις μετανέστησαν, ώς έπί g titudo, ut in Africa, causa fuere ut civitatee alio
Λιβύης· χαί πολλά άλλα 38 άνέλπιστα πάθη χαταλα- commigrarenLMultaquealia calamitates inspera-
βύντα κολλάς χώρας τών οίκητάρων έξηρήμωσαν. ta terris quas corriperent, habitatoribus viduarunt.
Περί Κυναμολγών. CAP. XXIX. — De CyfUMOlgU.
"Οτι δστστοι, φησι, τών πρύς μεσημβρίαν οίκούν- Postremo meridiem versus habitant, quosGraci
των είσιν ού; "Ελληνες μέν Κυναμολγούς χαλούσιν, Cynamolgos, finitimi, agrestes et feros (ut quis
d δ* άστυγείτονες, ώς άν τις ειποε 3θ, άγριους βαρ- ita interpretetur) barbaros appellant. Hi eomas
VARIAS LECTIONES.
* libri λίβυες. vid. Diodor. 3, 29 : qui mox παμμεγέθεις. 2S ταύτα pr. A. 91 ante ιτλη-
ει^ειν deest articulus. 28 βραχεΤαν ζ“. 2S om. A. ούν add. B. t* έπονομάζουσιν ζ“. ®t twj
γούτων B. * άπολειφθήναι τοΤς) τούς A. 99 περί] πιρ, Β. 99 Μήδειαν Α. 87 ’Αφθαριάτας ζ\
9 άλλα add. Α. 99 εϊπ$ ζ-.
Λ ρ Λ ΝΟΤΛ
Ρ) νι Grasco hae desunt : pro siccitate alimenti, ritamque finiunt acerbius quam ut rivant.
51 PHOTII PATRIARCHiE CP. 52
promissas, et barbas gestant immodicas, canes· A βάρους. Οδτοι κομήται μεν είσι και πώγωνας φέ-
qae multos alunt et magnos, Hyrcanorum more, ρουσιν έξαισίους, κύνας δέ τρέφουν πολλούς καί
quorum opera e vagantes in provinciam ipsorum μεγάλους, δμοίως τοΤς 'ΓρκανυΤς, καί του; έπιφοι-
ex India hoves venautur. 484 a Innumera enim τώντας «διών τήν χώραν ένδικους βόας δι* οώτών
deinde armenia, a solstitio hiberno ad mediam θηρώσι, πλήθος έπκραινομένους άμύθητον άπύ τρδ-
U^que hiemem, videre est. Ad haec femellas canum πών χειμερινών Ιως μέσου χειμώνος 40. εΤτα καί
mulgent, et de lacte nutriuntur. Nihilo tamen mi- τάς τών χυνών θηλείας άμέλγοντες τψ γάλακτι τρέ-
nus ex aliarum quoque ferarum captura vivunt. At- φονται, καί έξ άλλων δι Θήρας ζώων. Καί τά μέν
que ita postrema ad meridiem descripta habentur, τελευταία τών πρύς μεσημβρίαν τοιαυτα.
CAP. XXX. — De Troglodytis . Περί Τρωγλοδυτών.
De Troglodytarum Ufo/tl, circumcisione , ritu Τά & κατά τούς Τρωγλοδύτας τοιαυτα. Τύ μέν
funerandi, pacificatione: somno , morte violenta, γένος τής συστάσεως τυραννίς, αί δε γυναίκες κοι-
— Troglodytarum porro conditio hsec est. Qua ναι κσί ot πατδες* μύνη δ* ούχ εζεστι πλησιάσαι
gens haec imperii forma continetur tyrannis est. τή του τυράννου· τψ δε τολμήσαντι πρδβατον κα-
Uxores, Ut liberi, sunt communes. Cum tyranni ταθεσθαι τύ έπιτίμιον δίδοται 41 β *Η δέ Αναστροφή
duntaxateonjuge rem habere vetitum. Hoc tamen Β αυτών* τύν μέν παρ’ αύτοΤς χειμώνα (έστι δ* ουτος
auso, deponendas ovis multa irrogatur. Hos vitas ύπύ [738 Η.] τούς έτησίας) πασαν αυτών του θεού
talis. Quando hiems est (id quod sub etesiarum τήν χώραν δδασι λάβροις έπέχοντος, άφ* αίματος
tempus natura comparatum est), Deo regionem καί γάλακτος ζώσιν, είς ταύτύ μίζαντες καί κυλί-
ipsorum largis inundante aquis, e sanguine Ct lacte σαντες έν άγγείοις είχή πεπυρωμένοις. Έπάν δέ
pabujum vitas capiunt, quae in unam mista versata- έπιστή τύ θέρος, iv τοΤς τελματώδεσιν άναστρέφον-
que colluviem, in ollis ad ignem levi ter calefaciunt, ται χωρίοις, μαχδμενοι πρύς άλλήλους περί του χι-
- At 81 aestas instat, in udie versantur locis, de pabulo λώμστος. Καί τα πρεσβυτέρα τών βοσκημάτων καί
inter se depugnantes, et tum pecorum annosiora νοσούντα δαπανώσι, διά τών 41 μαγείρων τάύτα
et morbida absumunt, laniorum (qui immundi ipsis κτείνοντες, ούς καλοΰσιν Ακαθάρτου. ούτοι Ανθρώ-
nominantur) opera mactata. Neminem ex morta- πων μέν ούδενί περιτιθέασι 45 την τών γονέων κλή-
libus parentum nomine dignantur, prasterquam σιν, ταύρψ δέ καί βοΐ, τύν μεν πατέρα καλοϋντες,
taurum et vaccam. Illum enim patrem, hanc ma* την δέ μητέρα, ωσαύτως κριψ τε καί προβάτψ, διά
trem vocitant. Eodem honore arietem et hircum τύ λαμβάνειν την τροφήν την καθ’ ημέραν, ού παρά
ovemque et capellam afficiunt. Hoc ideo observant, τών τοκέων, άλλά παρ’ έκείνων. Οίκοι καί ποτψ, 6
quod alimentum non a parentibus, sed ab illis 0μέν πολύς δχλος άποβρέγματι παλιούρου χρώνται*
quotidianum accipiunt. Potu utitur vulgi pars ot δέ τύραννοι Απά τίνος άνθους σκευασθέντος πι-
maxima paliuri herba macerato. Tyranni de con- νουσι, παραπλησίου μοχθηρψ γλυκεΤ. Γυμνοί δΐ τδ
fectO Ο flore quodam bibunt, qui mustum refert άλλο σώμα τυγχάνοντες τα Ισχία δέρμασίν είσι δι·
improbum. Nudi corpus reliquum, nates duntaxat εζωσμένοι. Τά δέ αΙδοΤα τοΤς μέν άλλοις Τρωγλοδύταις
pellibus succingunt. Membra corporis genitalia έστίν είθισμένον περιτέμνεσθαι, καθάπερ Αίγυπτίους
caeteris quidem Troglodytis pr®cidere more est πάντας* [1360 R.] τούς δ’ ύπύ τών 'κλλήνων χα-
receptum, Ut cuncti aolent ACgyptil. At qu08 mu* λουμένους κολοβούς 44 παν τύ τοΤς λοιποΤς μέρος
tilos Graeci nominant, totam illam partem, quam περιτομής τυγχάνον ξυροΤς άφαιρείν έστίν έθος νη-
reliqui circumcidunt, novacula infantibus ampu- πίων βντων* έξ οδ καί την είρημένην κλήσιν έαυτοΤς
tare religione et inore sancitum habent. Unde πεποίηνται.
cognomentum illud sibi ipsi consciverunt.
Hinc digressione facta auctor monet se, quam- *Οτι κέχρηται ύ συγγραφεύς, άττικιστής καίτοι
vis Attice loquatur, Camero j (urbis in Creta) ών, τή τής Καμάρας λέξει.
tamen dialecto familiariter uti.
Inde ad institutum reversus, quae circa defunctos D *Οτι ot Τρωγλοδυται περί τούς μετηλλαχοτας,
agant Troglodyt», edisserit. Laqueis ex paliuro φησίν, ο3τω πράττυυσι. ΤαΤς kx τών παλιούρων )ύ-
C0 Π textis colla mortuorum cruribus alligant. Tum γοις 45 τύν αυχένα πρύς τά σκέλη συνέδησαν, ειτα
colli aut tumulo aliqui impositos, manuariis lapi- έπ’ βχθον έπιθέντες βάλλουσι χειροπληθέσι λίθοις,
dibus obruunt, non absque salso joco 6t derisu : τωθασμφ χρώμενοι καί γέλωτι, Ιω; 48 άποκρύψωσι
donec de forma eis nihil amplius videatur. Capre® του τετελευτηκάτος τήν μορφήν* κάπειτα άνωθεν
dehinc cornu in cipum fixo, sine perturbatione έπιθέντες χέρας αίγύς Απαθείς Απολύονται καί παν-
omnino hilares abscedunt. Sic 4840 funerationis τελώ; Ιλαροί. Ουτω, φησί, ταΤς κηδείαις καταχρών·
usum sapienter invertunt, siquidem ob res moerore ται νουνεχώς, εϊπέρ μή λυπεΤν47 έαυτούς έπί τοΤς
VARLE LECTIONES.
40 άπύ τροπών χειμερινών έως μέσου χειμώνος] « Admodum absurde ; rectius i£lianU8 (Η. A. 16,
31)·. άπύ τών θερινών τροπών εις μεσούντα χειμώνα. » Wesseling. ad. Diodor. 3, 31. 4! δέδοται ζ". 41
διά Α : καί διά ζ". 43 περιτιθεασιν post γονέων ponit Β. 44 *Ελλ. καί καλουμ. ζ*. 45 λύγαις A. 45
Ιως A I τέως ζ". 47 λύπην έαυτοΐ; ζ\
53
BIBLIOTHECA - COD. CCL. 54
άλυπήτοις συνέσπως σημείον. Τας δ’ δπέρ τής άναφυο- A vacuas moerore se non affligere prudentiae esi. De
μένης «Ιφνεδίως νομής Ιχθρας τε καί μάχας καί πο- pascuis subito repullulascentibus inimicitias et
λέμους αύτων προς αλλήλους (ουδέ γαρ υπέρ άλλου puguas atque bella quando excitant (nam alia de
τίνος μάχονται) άλλ* οδν ταύτας αΐ πρεσβύτεραι γυ- re inter se non dimicant), matronae aetate prove-
ναίκες προπηδώσαι διαλύουσι, κατα xb μέσον έλΟοϋ- ctiores, in medium prosilientes, certamen diri—
«si9 xal χοΤς πρσυνουσι λόγοις τους θυμούς Ανηρεθι- muni, et verbis ad lenitatem compositis irritatos
σμένους καταστέλλουσαι. "Γπνφ δέ, φησίν ού χατά animos reprimant. Somnum non pro aliorum ho-
v*j; άλλους τών Ανθρώπων χρώνται, Αλλα θρεμμά- minum more capiunt, sed pecorum greges per·
των μεν πλήθος Ιαυτοΐς έχουσι συνεπόμενον, κώδω- pctUO Secum circumducunt. Quotquot ex his Sunt
vi; & έςέδησαν Ix τών κεράτων τών Αδένων mares, horum de comibus tintinnabula suspen-
<άντων9 &πως & Απ' αυτών ψόφος διώκ$ τα θηρία* dunt, ut sonitus horum fures abarceat fugetque.
έ παν δε νυξ δπή 48, είς μάνδρας μεν συνάγουσι τήν Jam si nox ingruit, in caulas praedam cogunt, et
λείαν. Ανωθεν δε έπιβάλλουσι ρίπους έκ φοινίκων, storeas e palmis desuper injiciunt. Huc feminae
Καί ai μεν γυναίκες μετά τών νηπίων τούτοις λπι- CUm infantibus se recipiunt. Ylri autem ignibus
βαίνουσιν * ol δε Ανδρες πυρά χύκλφ καίουσιν 40, circumcirca accensis, patrias et gentiles quasdam
φδοντες πατρίους τινας μύθους, και τδν ύπνον ουτω Β fabulas decantando, somnuip a se repellunt. Sio in
παρωθούνται, [739 Η.] έν πολλοίς τής μελέτης διΑ multis assuefaclio naturam per necessaria quae-
τχναγκατα 80 τήν φύαιν νικώαης. Έπαν δέ τινες, του dam vincit. Si qui ingravescente senio (quod ora-
πασιν ύφειλομένου γήρου; βαρύνοντος, μτ,κέτι δύ- nibus ex aequo debetur) greges assequi non pos-
νωνται ταΐς ιεοίμναις λπαχολουθεΤν, περιθέντες βοδς sint, hos cauda bovis collo injecta, nodoque in
οδραν περί τδν αυχένα τον αύτών, κα’ί τδν όπίσω vertice arcte constricto, e vita exsolvunt. Quod si
του τραχήλου δεσμόν ευ μάλα περισφίγξαντες, Από- quis eorum exitum 6 vita longius extendat, qui-
λύουαι τοΰ βίου. El δέ τις αυτών τήν τελευτήν ύπερ- cunque velit repente assistens, quasi benevolentia
Αάλλοι, παρεστας δ θέλων Αονω, ώ; έπ# εύνοίφ τδν inductus cunctationem illam summcveat, dum
Sx/ov Αφαιρούμενος, νουΟετών άμα τψ λόγψ τής admonet simul et culpat tergiversationem, eadem
αναστροφής, δια τής αυτής δδου παρέλυσεν. ού τους via hominem exanimat. Nec senio tantum exhaus·
γηράσχοντας δε μόνον ούτω του ζήν ύπεξάγουσιν, tOS ita e vivis Subducunt, verum etiam qU08 pOT-
αλλα χαΐ ους ή νόσος έπίμονος ή μελών τίνος πή- tinax morbus, aut membri aticujus vitium ad co-
ρωσις Αχρήστους είς τδ ταΓς Αγέλαις παρασκευάσει milandum armenta inutiles reddit,
συνέπεσθαι.
f0xi φησι · Τής όλης οικουμένης έν τέτταρσι κυ- Q CAP. XXXI. De SCriptoribui rerum in quaiUOT
χλιζομένης μέρεσιν, Ανατολής λέγω, δύσεως, Αρκτου mundi plagii. — Cum' totus habitabilis orbis qua-
xi\ μεσεημδρίας, τα μδν προς εσπέραν έξείργασται tuor in~circu)tu plagis sit definitus, ortu, inquam,
Αύχος τε καί τίμαιος, τα δέ πρδς Αναχολάς *Εχα- et occasu, septemquetrione et meridie : quae ves-
χατός 5* τ* 53 καί Βασιλεύς 54, τα δέ πρδς τΑς Ap- peram respiciunt, Ljcus et Timaeus exegerunt,
Χίου; Διόφαντος και Δημήτριος, τα δέ πρδς μεσημ- qum ad Ortum Sunt, Hecataeus et Basilis : septen-
δρίαν, φορτικόν, φησί, τό Αληθές, ημείς. trionibus aulem subjecta, Diophantus et Deme-
trius : at quae meridiei sunt obversa, nos (ait au-
ctor),quamvis molesta sit veritas, persecuti sumus.
*0xt τους τών Ανθρώπων διαφορώτίτου; βίους ού CAP. XXXII. Quod tion tanta locorum Sit di -
πολύς διαμετρετ χαι διορίζει τόπος. Έχ γαρ τής stantia9 quanta morum. — Caeterum diversissimae
Μαιωτιδος λίμνης πολλοί τών φορτιζομένων έν ^ορ- hominum vivendi rationes non ita longis dividun-
τηγοΐς ® άκάτοις δεχαταΤοι χαχήραν είς τδν *ρο- tur locorum intervallis. Nam ex palude Maeotica
&ων λιμένα, αφ* ών υπδ τδν χαιρδν τεταρταίοι μέν multi onerariis vecti navigiis, decima luce in Rho-
Αφίχοντο είς τήν 'Αλεξάνδρειαν, έχ δέ ταύτης έναν- diorum portus intrant. Inde eadem navigationis
ώ? τφ (Ιεύματι πλέοντες Ανά τδν ποταμδν εν Αλ- q commoditate ad diem quartum 4ΒΒα Alex andriae
λαις δέχα παραγένοιντ’ Αν ού χαλεπω; είς Αίθιοπίαν* appelluut. Ab ac adversus amnis decursum SUb-
(1361 R.) ώστε Απδ τής δπερβολής του ψύχους εις vecti, intra dies alios decem, non difficili negotio,
«ραν τού καύματος τήν Ακμήν μή πλείους είκοσι iEthiopiam contingere possunt. A summo igitur
γίνεσθαι καί πέντε τοί; χομιζουένοις ένδελεχώς frigore ad extremum aestus vigorem continuum
Ημέρας 8θ. Άλλ* δμ ως, τοσαύτης σίσης τής τοπικής iter facienbus, intercedunt non plures viginti quin-
ίιαστάηως, Ανυπέρβλητον έχουσι πρδς αλληλους ot que dies. Tam exigua vero quamvis Sil locorum
άνθρωποι τών τε βίων xai τών λθών καί τού Αέρος distantia, tanta inter se homines tamen vitae mo-
διαφοράν, ώστε μηδέ πυθεύεσθαι παρ' έτέροις rumque et aeris discrimina habent, ut majora
ώ παρ' Αλλοις 87 συνήθη τε χαί δμολογούμενα, 6SS6 ΠΟΠ possint, adeo ut alteri ΏΟΠ credant, qu»
VARLE LECTIONES.
, ^ malim έπίη. 48 χαίουσι κύκλφ ζ". 80 τάναγκαία] τών Αναγκαίων Α. 51 δπερβάλοι Β· w
Εχαταίος] 'Ακταίος Α. 53 τε add. Β· 84 Βάσιλις C. 88 φορτηγοίς Β, φορτηγαίς Α ζ*. 86 ήμερας]
hkri^K. 87 Αλλοις Α, Αλλήλοις ς.
55 PHOTII PATRIARCHA CP. 56
apud alteros moro et usu eant trita notaque Λ μη& στέγ* ιν δλως δυνασθαι ών χωρίς lapa oWi
passi m, nec omnino sufferre valeant, sine qnibns Sv Ιλοιντο. Ούτως Ιχε* η φίλτρο v μέγα πάσα
alii vitam quoque acerbam sibi putent. Sic magno συνήθεια, ul vixf την άπά m περιέχοντος δυσ-
sui amore percellit omnis assuetudo, et circumfusi χΙρκιν b χράνος b tV κρ&την Ιιζέμηος είς xbv
acris locique difficultatem tempus, primam vitae pfov ήλικίαν.
mtatem suscipiens vincit.
Cap. XXXIII. — De Arabiae leonibus . Ihpl τών πατά τήν Αραβίαν λεόντων.
Arabiae leones sunt minus hirsuti et feroces, Ότι ol κατά τήν Αραβίαν λέοντές, φησί, φιλάτε -
sed colore assimiles iis quos fert Babylonia, pilis μέν *!σι κοί θρασύτεροι, τφ χρωματι δε δμαλοί
vero usque adeo rutilis, ut cervicum jubae auri «ιβήηρ ot ρνέμινοι mpt την Βαβυλωνίαν, οδτω St
instar refulgeant. τοΤς τριχώμασι «τ(λβονη< Intb τών αθχένων
ξανθάτητα άπολάμπειν χρυσφ παραπληοίαν.
Cap. XXXIV. — De myrtneeoleon i bus . Περί μυρμηκολεά ντων .
At eorum qui myrroecoleones appellantur, ple- τών St χαλουμένων μυρμήχων ol μλν «itim
rique specie a caeteris nihil differunt. Genitalia X2X* χήν ιδέαν τών λοιπών [740 Η ) «ΛδΙν παραΐλάτ-
tamen his sunt aversa, contra quam aliis. B χοονι, wv St τών αιδοίων φύσιν άπεστραμμένην
Ιχουσιν, fevxvxlov τοΤς άλλοις.
Cap. XXXV. — De pardalibus. Περί παρδάλεων.
Pardales hic non sont quales in Cariae et Lyciae Ότι «1 πσρδάλεις οΰκ εΐσί καθάπερ Ιν τοΤς το'ποις
tractibus. Sed corpore ρΓΟίλΧΟ. Et Vulnerum labo- τοΤς περί Καρίαν χαι Αυχίαν, μαχραί St τφ σωματι,
rumque molestias perferre norunt multo constan- καί χαχοπαθεΤν tv τραύμχσι καί πάνοις δυνάμεναι
tius, viribusque tanto praestant aliis, quanto cicu- πολύ μάλλον · τη St άλκή τοσουχον διχφέρουσι τών
ribus agrestes et indomitae. άλλων δσον άγριον ήμερου.
Cap. XXXVI. — De rhinocerote. Περί βινοχέρωτος.
Rhineceros vastitate quidem non minor, sed al- Ότι b βινάκερως έλέφαντος μίν ου λβίπετχι, τφ
titudine interior est elephanto, buxique refert C0- δΐΰψϋ κατχδεέστερος Υπάρχει. Χρώμα St Ιχει πύξφ
lorea, pellis etiam contactu tenuior. Is repandum παρεμφερές ευτελεΤ 88, και W τήν αφή v του δέρμα-
in naribus fert cornu ad ferri vim et rigorem τος» Σιμδν St έπ* άκρων φορεΤ τών μυκτήρων χέρας,
proxime accedens. Quo, caetero quidem tempore, σιδήρφ τήν βίαν πχρχπλήσιον * φ 60 τον μεν άλλον
ai quamcunque approximet cautem, limato, prae- χράνον, προς ήν άν πέτραν παραγένητχι, βήσσει
cordia verberat impetens: sed in dimicatione cum ^προαβαλών χά ατέρνα, συμπεαών ol έλέφαντι, (τούχφ
elephanto (cum hoc enim de pascuis aeternas ba- γάρ xbv πάντα περί της νομής διαμιλλάται βίον) υπο-
bet conflictationes) ventrem subit, et perrupto δυί την κοιλίαν καί τφ κέρατι xb κύκλωμα της σαρ-
Cftruium ambitu exsanguem facit. Plurimique ele- χδς άνχ^ήξχς, Ιξχιμον εύθυς ποιεί· χχί κλειστούς
pbantum ita exanimati cernuntur. At si alvum Ιστιν άλέφχντάς ΙδεΤν οΟτω τετελευτηκότζς. *Αν
contingendi copia non datur, contra ipse a pro- μέντοι συμβή τφ βινοκέρωτι της κοιλίας μη άψα-
boscide et dentibus ictus variis modis, amittit σθχι, τουναντίον αυτός jab τής προβοσκίδος καί τών
vires et 4Β8 b deficit, quia robore et vi ab illo δδάντων τυπτόμενος πολλχχώς έξαδυνατεΤ χαί παρχ-
permoltum differt. λύεται, μεγάλης ύπαρχούση; χχτα τήν Ισχυν χαί βίαν
τής παραλλαγής.
Cap. XXXVII. — De camelopardali. Περί καμηλοπαρδαΐεως.
Apud Troglodytas bestia est, qua camelopar- Ότι παρά τοΤς Τρωγλοδύταις έστίν ή λεγομένη
datis Graecis dicitur. Nam ut nomen ita et natura παρ’ "Ελλησι καμηλοπάρδαλη ei, σύνθετον τρόπο*
quodammodo composita est. Varietatem enim a τι να κατά την χλήσιν 6S καί τήν φύσιν λχχούσσ. Γην
pardale habet, magnitudinem a camelo. Monstrosa μΐ* γ*ρ ποικιλίαν Ιχει παρδάλεως, xb μέγεθος Si
ei crassitias, collumque adeo pralongnm, ut 0°Χ*μήλου, το πάχος 63 Si ύπερφυες, xbv Si αυχένα
IU nimis arboribus pabulum carpat. τοιουτον ώστε άπ* άκρων άμέλγεαθαι τών SέvSpωv
τήν τροφήν.
Cap. XXXVIII .-Desphingeet cynocephalo et cepo. Περί σφίγγος, κυνοκέφαλου, καί κήπου.
Sphingas, et cynocephali, et cepi, Alexandriano Ότι al σφίγγες, φησί, καί ol κυνοκέφαλοι κα\ κή-
ex Troglodytarum solo, et catera iEthiopia, trans- ποι παραπέμπονται είς τήν 'Αλεξάνδρειαν fex τής
milLUtttnr. Sunt autem sphingas iis quae a picto- Τρωγλοάυτικής καί τής Αιθιοπίας. Εΐσί Si al μiv
ribus adumbrantor consimiles,, nisi quod tota hir- σφίγγες ταΐς γραφομέναις παράμοιχι, πλήν δτι πα-
VARIiE LECTIONES.
38 εύτελιΤ] ευτελής Si B. 6t COIT. A. I» καί om. B. 66 φ A : ζ*. ^ W χ*μηλοπάρδαλις] tSov xb
τοιουτον ζώον κάγώ παρά τυραννοΰντος Sv Άλεξανδρείφ σταλέν τφ βασιλεΤ ήμών9 ζοράφιν S' έκάλιι σούτο b
άγαγών βάρβαρος mg. Α· τών κλήαιν καί add. Α. · πάχ·ς| aa τάχος ?
f
I 57 BIBLIOTHECA. - COD. CCL. 58
I **i δασεταικαί ταΤς ψυχαΤς ίμεροι καί [1364 R.] A sutae, lenes et plaeidos λοιηιοβ habent Piari-
tp&oi* xal πανουργίας κοι/ώνοΟσι πλείστης, λ- rnum eis versuti® inesl, ideoque ad aliquam,
δασχαλίας τε μεθοδευτικής Μ ποσύν im ονται, ώστε doctrina compendio, scientiam perducuntur,
τήν εύρυθμίαν Iv πασι θαυμάζειν. concinnitatem in omnibus quam serrant, non
abs re quis admiretur.
'c St κυνοκέφαλος τδ μέν σώμα άνθρώπου δυσειδούς In cynocephalo hominis corpus, specie, turpis,
ύπογράφει, xb πρύσωπον SI κύνος· φωνήν SI άφίησι adumbratur. Canina ei facies, rocem stridori
μ»γμ$ παραπλησίαν* άγριον δέ δπερβολή και τελείως muris non dissimilem exprimit. Sed immodice
έτώάσευτον 64, καί τήν %v έμφχΐνον άπύ τε τών ferum est animal, nec ullo modo cicurator, rul-
ύφρύων καί των αδμμάτων ύντηράν. Περί 65 μέν τδν tumque a snperciliis et oculis austerum prodit.
Ι^ενβ τούτα· χφ ti θήλει πρδσχειναι χ«1 το τήν μή- Ita mas comparatus est. Femineo generi hoc est
τραν Ιξω του σώματος φορεΐν καί ουτω διαγίνεσθαι 66 proprium, Ut Uterum extra Corpus gestet eoque
πάντα τον pfov. habitu totam exigat ritam.
'o St κήτος .Ιχει xb μέν πρύσωπον [74l Η.] λέοντι Cepus facie leonem, corpore pantheram, et
καρακλήοιον 67, xb δλ σώμα πάνθηρι, xb SI μέγεθος magnitudine dorcadem (i capream au damam)
Sopx&i, χατή τήν ποικιλίαν και τήν προσηγορίχν g imitatur. Prout rarius est, ita et nomen (cepin
λαβών. enim horiae esi Grotcis) sibi inditum habet.
Πάντων St των είρημένων άγριώτατον καί δυσκατ- CAP. XXXIX. — De tauro eamivoro. — Omninm
εργαστάτατον xb των ταύρων τών καρκοφάγων γέ- qo® adhuc commemoravi immanissimum et maxi*
νος, 8 τφ μέγάθει μεν ύπάρχει τών ήμερων άδρύτε- me indomitum est tanromm genus, quod carnee
ρον, τάχει St ύπερβάλλον, πυ^δν St έξαιαίως Kat rorat, magnitudine crassius domesticis, et perni-
tt μεν ντύμα μέχρι τών ώτων αύτου διέντηκεν, citate antecellens, insigniter rufum. Os ei ad aures
ζμμα St ύποφχίνει γλαυκύτερον λέοντος. Τά δέ κέ- usque diductum. Visus glauco colore magis rutilat
ρατα τδν μέν άλλον χρύνον τοΤς ώσΐ παραπλησίως quam leoni. Cornua alias ,non secus atque aures
χινετ, μάχη St χρώμενον ΐστησιν άραρύτως. τήν S* moret, sed in pugna, ut firmo tenore consistant,
Ικαγωγήν τής τριχίς ένάντϊαν Ιχει τοΤς άλλοις. facit. Ordo pilorum inversus contra quam aliis
Τούτο St τοΤς τε άλκιμωτάτοις ίπιτίθεται, καί κυ· animantibus. Bestias etiam validissimis aggredi-
νηγεΤ τα λοιπά τών ζώων, κα\ τά; ποίμνας τών έπι- fur, et c®teras omnes renatur, maximeque greges
χωρίων μάλιστα κζκοποιεΤ, καί μύνον Ιστίν άτρω- incolarum infest08 reddit maleficio | solum 6St
τον λύγχη καί τύξφ. Διί> καί ποιήσαι μέν υποχείριον lancea et arcu inrulnerabile, quod causn est, ut
οδδεις πολλών Ιπιβεβλημένων κατίσχυσε, xb δ* είς nemo id subigere (quamvis multi id tentarint) ra-
δρυγμα έμπεσδν ή τινα δόλον τούτψ παραπλήσιον Inerit. In fossam tamen, aut similem ei dolum, si
bnb τού θυμού συντύμως γίνεται περιιτνιγές. Καί quando incidit, pro animi ferocia cito suffocatur;
xb μέν θηρίον εικότως κρίνεται [και] παρά τρωγλο- ideo recte putatur, etiam a Troglodytis, foiiittt-
δύταις άλκήν μέν εχειν λέοντος, τάχος St ίππου, βώ· dine leonis 48Θ*, et velocitate equi, et robore
μην St ταύρου, σιδήρφ St ούχ Μπέικον, tauri praeditum, ferroque cedere nescium.
Περί κρυκοττα θηρίου. CAP. XL. — De CrotOtta fera .
*Οτι S 68 κατά τήν Αίθιοπίαν ονομαζόμενος κρο- Qui crocottas apud ASthiopes rocatur, inde no-
χύττας ird μεν ώς tx λύκου καί κυνός σύνθετον, me ο habet, quod ex lupo et cane natura ejus
άμφοΤν & άγριώτερον καί πολλφ βαρύτερον άπύ τε constat, sed utroque multo s®rior est, et tum
τού προσώπου καί τών άκρων 60 ποδών, άλκή St facie tum summis pedibus longe gravior, et rentre
θαυμαστδν, όδούσι Si καί κοιλίφ δυνχτώτατον τών et dentibus antepollet omnes. Etenim quodlibet
άλ).ων 70. Καί γάρ καχάγνυσιν εύπύρως παν ύστού genus ossis frangit hand difficulter, et dilacerata
γένος, xat xb διαιρεθέν ευθέως δεδαπάνηται, καί protinus consumit. Nec facile dictu quam leriter
χερί τάς πέψεις άδιήρητον. Τούτο δέ και μιμεΤσΘχί conficiat rentre et digerat. Roc quoque rocem
πνες τήν άνθρωπίνην διάλεκτον διηγούμενοι ήμας R effingere humanam qui perhibent, nobis fidem
μεν ου πείθουσιν* ΙκεΤνοι δέ καί εούτο προστιθέασιν, non faciunt. Insuper et hoc addunt, quod nomi-
άς καί Ιξ ονόματος κατά τάς νύκτας καλουντες, τους natim homines noctu erocet, bosque Telut ad ro-
St ώς έπ# άνθρώπου φωνή προσιύντας, ol St άθρύον cem humanam egressos, concitato irruens impeto,
ΙπεισπίπτοντΙς κατεσθίουσιν. devoret.
ΠερΙδφεων παραδόξων τψ μεγέθει. Cap.XLI. - De serpentibus stupenda magnitudinis.
*θτι δφεων, φησί, λέγεται μεγέθη παράδοξα Iv Serpentes etiam magnitudine stupendos, et ge-
VARLE LECTIONES.
64 άτιθάσσευτον ζ*. 65 περί — ταύτα om. A. 66 διάγΕσθαι Α· 68 παραπλήσιον add. A. 68 Ζχκ 5
Ονομαζόμενος κροχύττας έστί μέν Α : 8τι — κροκύττας έστί μεν ύνομαζύμενος ζ“. 60 άκρωο. 70 άλ-
λων] άκροπύδων έαθίει Si θαυμαστήν τών άλλων COIT. Α»
1
59 PHOTIl PATRIARCHjE CP. 60
nere mirum in modum varios, illis in locis esse A τοτ< τ<!ποι< cTvat xil γένη » x«( «άντ«
narrator, qui omnes vita nutrimenta ex venatu απύ xjvt ιγίας Ι^ονιβ τύν βίον* τών μέντοι ύπύ χήν
captent. Enimvero maximus illorum, qui nostris ήμετέραν, φησίν, δψιν πεπτωκύτων i μέγιστος πέ-
exhibitus est oculis, triginta cubitorum videbatur, φηνε πηχών τριάκοντα. Γίνεται δέ, φησΐ , Γ.άς 71
Omnis serpens, etiam vastissimus, mansuefactioni ώρις, και 6 μέγιστος, χειροήθης, ένδείφ τών άναγ-
8β accommodum praebet, si inopia nutrimenti pre- καίων πιεζύμενύς τε και κακουχούμενους. Καί γάρ
mitur, et maceratur. Nam vidisse se auctor testa- καί δν Ιδετν έκετνύς φησιν, διι δτε της τροφής άπο-
tur, qui cibi inopia, semper tamen oculis objecti, κείμενης 73 συνεχώς άμα τύν θυμύν έταπείνου καί
cum in canistro victimas ad desiderium ejus undi- τροφής δρεξιν ένεποίει σφςδροτέραν, τηνιχαύτα έντος
que circumponerent, simul et animi virulentiam τού πλέγματος περιδαλύντες ΙερεΤα πρύς την έπιθυ-
submitteret, et vebementiorem escae appetitum μ(αν [1365 R.] ουεω παρεσκεύασαν χειροήθη χαέ
conciperet, tandemque belluam quantumvis fero- πράον τον άγριον, ώστε μηθέν 74 τών άλλών νομ(-
cem et saevam, tam cicurem et placidam esse fac- ζειν μήτε ήμερώτερον μήτε φοβερώτερον, είκύτως,
tam, ut nec mitius inter alia cuncta, nec terribilius οτμαι, τοτς υποχειρίοις τών ζώων τούτου συναντών-
quidqutm esse judicetur. Consentaneum hoc est, τος. Τδ μένγάρ άντιβαΤνον καχουχεΤται, τδ δϊ συγχω-
arbitror, bestiis contingere mansuefactis. Nam Βροϋν τρέφεται. Παν δϊ Θηρών [742 Η.] διδάσκεται
quod contra tendit male tractatur { quod vero σωφρονετν, ού λύγψ τήν έκδοχην τού χρείττονος μαν-
cedit, nutritur. Quaevis etiam bestia sapere discit, θάνον, παραπεπλεγμένης δ’ έναλλάξ τψ πάθει τή;
non ratione melioris electionem docta, sed im- μνήμης,
plicata est per vices affectioni memoria.
CAP. XLI1. — De calidis aquis sponte noscentibus. Περί θερμών ύδάτων αύτοφυών.
Cum multa sint admirationis plena, et a vulgari "Οτι φησί, Πολλών ύπαρχύντψν θαυμασίων καί
consuetudine procul sejuncta, ad ipsaqum comme- κειμένων άπύ της συνηθείας, αυτούς έπε^εύ-
morationedignahabenturloca,inqoU,meconferain. σομαι τών τύπων τους μνήμης άξίους. Πρώτον μέν
Primo igitur, si quis ab Arsinoe continentem pra- 'Αρσινόης παραθέοντι την δεξιάν ήπειρον θερμά
tercurrit dextram, therm», pluribus ceu fistulis, πλείοσιν αύλοΐς έχ πέτρας 6ψηλης είς θάλατταν διη-
ex sublimi petra in mare percoluntur, quae angu- θεΤται, στενούς έχοντα πόρους, ού γλυκέος ύδατος,
stos habent meatus, non dulcis aqua, sed amara *λλά πίκρας άλμυρίδος 73 τε καί πηγής φύσιν έχού-
salsilaginis, et fontis talem sortiti naturam. Post- σης τοιαύτην. ΕΤτα άπύ τής >ίμνης συμδέβληχεν 76
ea a lacu obvius eet Nilus, dum rivus ejus perC& Νείλος, δχετοϋ διά τινων άρχιωμάτων είς τδν χοι-
laxa et spongiosa quadam in locum maxime hu- λύτατον ύπερθέοντος τύπον. Πλησίον δε τή; λίμνης
milem et concavum transcurrit 456*. Joxta la- «ύμεγέθει πεδίψ βεβηχος δρο; Αναφαίνεται μι>τώ-
cum in campo 8ati8 spatioso mons assurgere vide- δες, «λλην μέν ούδεμίαν ύποδεικνύον Ιδιότητα, χροιάν
tur, rubrica metallo fecundus, qui, ut nihil aliud δέ τοιαύτην Απύ τής χορυφής σημαίνον τής’ άκρας
exhibeatsingulare, ejusmodi tamen eoiorem asum· ώστε τών άτενιζύντων τάς δψεις έπέ πλέον βλάπτε-
mo vertice ostendit, Ut oculi intente *d tempus con- σθαι. Εφεξής δε λιμήν μέγας έκδέχεται, θς πρύτε-
tuentium ladanlur. Hinc portus excipit magnus, pov Μυύς εκαλείτο δρμος, έπειτα δέ 'Αφροδίτης
cui primo Muris, deinde Veneris cognomentum fuit ώνομάσθη. 'Ev οίς yat νήσοι τρεις είσι προχείμεναι,
attributum. lTbi tres etiam insula exstant, quarum ών al μέν έλαίαις πεπύχνωνται, μία δέ ήττον μέν
dua olivas habent crebras et deosas : una minus δασεία, τών δέ καλό υμένων μελεαγρίδω* έκτρέφουσ*
quidem silvosa est, sed avium, quas meleagrides πλήθος. ^Τούτοις δ* έγγίζει κόλπος, δν καλούσιν άκά-
vocant, copiam nutrit. His propinquus est sinus, θαρτον. "Ον παραπλεύσαντ» νήσος Ικκειται τη μέν
quem impurum nominant. Quem ubi praternaviga- θέσει πελαγία, μήκος εχοεσα σταδίων ώς ύγδοήχοντα,
ris, insula exporrigitur, in pelago sita, longitudine ήν χα)ούσιν οφιώδη, πρύτερον μέν γέμουσαν παν*
stadiorum 80 circiter, nomine Serpentina. Nam οτο*ων έρπετών, Ιφ’ ήμών δέ άλευθέραν τούτων. Έν
omnis generis serpentibus quondam referta erat, δέ ταύτφ γίνεται τφ νήσψ, φησί, και το καλούμενον
sed alate nostra libera est. In hac lapillus nascitur, τοπάζιον Ιστι δέ τούτο λίθος διαφαινύμενος, ύάλψ 77
topasi nomine celebris. Pellucidus est et vitro si- προσεμφερή;, ήδεταν iv χρυσφ θεωρίαν άποδιδούς·
milis, jucundumque in auro contuitum sui pra- Τούτον τον λίθον ol την νήσον οίκουντες και την λί-
bet. Hoc insula habitatores, qui etiam regio lapi- QOV βασιλικψ φυλάσσοντες προστάγματι οδτω λαμ-
dem edicto custodiunt et colligunt, isto modo po- βάνουσιν. Έν τη νυκτί πρύς μέρος περιπολουσιν,
tiuntur: Noctu per vices circumvagantur, ligonibus Ιχοντες παντοίας τοΐς μεγέθεσι σκαφίδας. '0 δέ έν
varia magnitudinis instructi. Nam intra petras la- ταΤς πέτραις λίθος τήν μέν ήμέραν ύπδ τού φέγγους
pis,quia interdiu a luce superatur, propter astum κρατούμενος διά τύ πνίγος ού γίνεται σύνδηλος, σχύ-
non fit manifestus, sed ingruente noctis umbra, του 78 δέ έπιστάντος, έν φ ποτ’ άν ή πεφυκώς, δια-
ubicunque loci nascitur, ab omni par te resplendet. λάμπει πάντυθεν. Ό δέ συνιδων φύλαξ τηλικούτον
VARIiB LECTIONES.
7* γένη Β : γένει 71 φησίν Α. 73 προσκειμένης Α. ^ μηδέν ζ". 75 άλμυριαδος Α. 76 συμ-
βέβηκεν ζ“. 77 ύά).φ] γάλφ Α. 78 σκύτους Β.
Γ
61 . BIBLIOTHECA. - COD. CCL. 62
περιέΟηχβν £γγο< σημείου χάριν περί τδ διαστίλβον, A Quo observato, custos signi causa id quod splendet
ήλίκον Αν ή του θεωρουμένου φαντάσματος τδ μέγε- tanto circumdati ase, quantam visae imaginis magni-
•ος- *I« τήν ήμέραν έπερχο'μενος, Ισοπληθή τή todinem esse arbitratur. Per diurnam postea lucem
προειρημένη περιτεμών πέτραν, τοΤς έχλεαίνβιν δυ- accedens, cum aequalem priori designationi partem
ναμένοις τεχνίταις παραδίδωσιν. saii excidit, magistris laevigandi peritis segmentum
tradit.
Μετά δέ ταύτα τδ πέλαγος ούτως έστι ταπεινδν Post h»C mare adeo humile est 6t exigU® pro-
ώστε μήτε πλετον δυεΤν δργυιών άναμετρεΤσθαι, καί funditatis, ut nec binas orgyas mensura superet,
χλωρδν πάντοθεν, ού τη φύσει τών ύγρών, άλλ* ύπδ circumquaque etiam viride, non aquarum natura,
του διαφαίν οντος μνίου τε καί φύχο^ς* Λεν καί κυ- sed a musco et alga, colorem sumi transmittente,
νών Ιχει θαΛαττίων άναρίθμητον πλήθος. Αι9 ήν at- Unde et canum marinorum innumerabilis illic
χίαν b £ηθ*ίς πόρος νηΊ μέν μακρφ καί τοΤς έπή- est multitudo. Quam ob causam navi longa, et his
ρεσι 79 πλοίοις γίνεται εύάρμοστος· άκύμων τε γάρ qu® remigio promoventur, iter illae percommo-
Ιστιν, ούκ έχ [743 Η.] πολλοΟ κυλίων τον χλύδωνα, dum est et aptum; tempestates enim ignorat, nec
xot Θήραν Ιχθύων πα ραδίδωσιν {πιστόν. [1368 R.j fluctus e loginquo advolvitur, et incredibilem
Τδ δέ περί τάς έλεφανχηγους κακόν πολυν Ιλεον τοΤς piscium sufficit praedam. Circa haec loca, navibus
πάσχουσιν Απδ τών δρώντων έκκαλιΤται. Τα γαρ g qu® elephantos vehant accidens infortunium, ad
πλοτα xb κώμα Ιξ αίφνης ή πετρά 89 περιίθηκεν ή magnam spectantes misericordiam erga afflictos
πρδς Αμμώδη συνήλασε περιοχήν, καί άπορον τήν provocat. Navigia enim fluctus repente SCOpulo
σωτηρίαν πβερέσχε τοΤς έμπλέουσι. Διά τά μέν πρώτα illidit, aut 457α in angustias arenarum, Veluti
Λΰρμος τούς έπιπλέοντας συνέχει πολύς μέν, ούκ carceres, compingit, omnemque salutis viam nau-
άπονινώσκων δέ την άμείνω προσδοκίαν* ήδη γάρ tis praecludit. Ideo prolixus initio conquestus eo
τίνος ούτως άπενεχθέντας 8i σέσωκε πλημμυρίς ύπο- delatos OCCUpat, melioris tamen tortunaB Spe non
λαβούσα τοΤς άνοιδούσιν αίφνιδίως έκ τής θαλάττης abjecta. Jam enim nonnullos, eo discriminis re-
δγκοις* έπά* δέ λήγη οά της τροφής, μυρία μέν άνα- dactOS, ®StUS, intumescente βΧ mari fluctu, Γβ-
δέχονεα· παίθη, τέλος δέ ftt άνα>ίσκονται π άντε ς ή pente susceptos servavit. Quando vero alimenta
>ιμφ ή (το5 λιμού τδ μακροχρόνιον ού φέροντες) ξί- deficiunt, innomero succedunt anxietates : donec
φει. ή αύτη θαλάσση 83 *φας αύτους έπι^ίπτοντες. ad ultimum omnes absumuntur, ant fame, aut, si
dlutornam famis tabem non perferunt, ense confecti, aut spontaneo impulsu in aequor praecipitati.
*Oxi φησε, Τά μέν Ιως τών Ταύρων 84 καί Πτο- CaP. XLII. — De lori* SUpra Ptolemaid em et tn-
λεμαιδος ήρμήνευται, τά δέ Ανωτέρω τούτων ού τήν gentibu» balcetltS. — Loca ad Tauros et Ptolemai-
τοχούσαν λαμβάνει μεταβάσιν. Κεΐται γάρ ούκέτι dem usque explicata sunt. His autem superiora
τά άπέκεινα πρδς μεσημβρίαν τής χώρας, άεί δέ ® transitnm non ita vulgarem admittunt. Ulteriora
πρδς 83 τήν Ανατολήν Αναστρέφει μάλλον, κα\ τά* enim non ad meridiem amplius jacent, sed magis
σκιάς βάλλει τέως δυετν ώρών είς τδν Αντικείμενον ac magis ad ortum se reflectunt, et umbras intra
τύπον τής Αρκτου *Ετι δέ ποταμοΤς 86 κατα^ετται 87 horas binas (anni partes) projiciunt in oppositam
τάς πηγάς Αναφαίνουσιν Απδ τών Ψεβαιών καλού- septentrionibus plagam. Fontes etiam edunt, e
μένων όρων. Τής δέ χώρας ή μεν «Ις τήν μεσογειαν Psebacis (quos vocant) montibus scaturientes. Ejus
Ανατείνουσα πλήρης έλεφάντων καί βινοκέρων καί regionis tractus, qoi mediterranea spectat, plenus
ταύρων καί ύών, τά δέ είς τδν πόρον καθήκοντα est elephantis ac rhinocerotibus, taurisque et
νήσοις Απαντα πυκνουται τή φύσει μέν Ακάρποις, suibus. Quae vero ad sinum pertingunt, conferta
γεμούσαις δέ όρνέων Ανιστορήτους 88 Ιδέας έχόντων. sunt insulis : sed h® fructuum inopes, avibus,
Τδ δέ Απδ τοΰΐε ή μέν θάλαττα βοθετά τε καί quarum species necdum compertae, frequentantur,
πλόιμος 80| κήτη δέ Ιχει τηλικαύτα ώστε Αγωνιφν Mare exinde profundum est et navigabile, ubi
τδν Ιδάντα ού μεντοι διαπεφώνηκεν 90 ούδείς, πλήν tantae vastitatis sunt cete, ut horrorem incutiant
τών περιπεπτωκύτων Ακουσίως ταΐς λοφιαΤς διά τήν videnti. N*Uta3 tamen haud vexant, nisi si qui in-
τών είρημένων Αγνοιαν* καί γάρ ούδέ διώκειν δύνατει viti in vertices incurrunt, imperitia locorum. Non
θρασύτερον τους πλέοντας, τών ομμάτων τοΐς θηρίοις C enim consectari possunt audacius navigantes, cum
άααυρουμένων, ?ταν έκ τής θαλΐττης τά πρόσωπα obtusa oculorum sit acies, e mari eminentibus.
Αναφαίνωσιν ·*.
eOxi του Φοινιχώνος τά μέν Ανωθεν δρώμενα CaP.XLV. — De Neutfaromalum conditorio. —
πέτραις δψεσι πο«κ(λαις κατέχβται, τοΤς 9i δέ πρδς Palmeti illic SU, eriora, quaeoculis se offerunt, ob-
θάλασσαν διήκουσιν ήων δπόκειται στενή τε καί linentur a petris celsitudine variis. Porrectis au-
μακρά. τή δέ είρημένη παραλίφ συνάπτει μέν τόπος, tem ad mare littus subjectum est angustum et Ion-
VARLE LECTIONES.
w έπήρεσι] κωπήόεσι mg. : Diodorus enim (3, 40) έπικώποις. 80 ή πέτρφ A, τη πέτρφ Bj
ή τή πέτρφ ς". W έπενεχθέντας Α. ω δέ om. Α. 88 θαλάττη Β. 84 ταύρων om. Α, ταύρων καί
Mpungit Β. 85 πρός Β : παρά ζ\ 88 ποταμοίς om, Α. 87 καταάδεΤται] κατα^ύτοις €ΟΓΓ. Α.
«νιστορήτων όρνέων ζ". 89 πλώΐμος Β. 90 διαπεφώνηκεν] vid, WeSSOling. add. Diodor. 3,41. 94
«ναφφαίνωσιν Β : Αναφήνωσιν ζ“. 98 Χ0τς \ : Μ\ χοΐς
63
ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP.
64
gum. Mare illud attingit locas, quem Nessam /Ana- a δν χροσηγόρευσαν Νήσσαν άπδ της του ζώου
ten) ab animalis hujus multitudine, nuncupant.
Jacet haec juxta promontorium apprime silvosum»
et si directe spectetur» ad Petram (hujus nominis
locum) et Palaestinam usque expanditur. In hanc
Gerrbaei etMinai, et omnes in propinquo Arabes,
thus (ut ferunt) 4576 et rerum fragrantium sar-
cinas, e superiori provincia deportant.
Cap. XLV. Bythemanensium terra , pascuis
felix , sed noxiorum animalium copia infelix . —
Post Laeanitem (nt vocant) sinum, quem circum-
habitant Arabes, Bythemanensium terra exsistit,
spatiosa et plana, totaqoe irrigua et profunda.
Gramine tantum et medica atque loto, ad viri
πολυκληθίας 95· αυτή δε ή Νήσσα κεΤται μεν δγγυς
ακρωτηρίου καθ' υπερβολήν ύλώδους, διατείνει Si έπ'
ευθείας θεωρούμενη πρδς τε την Πέτραν χχλουμένην
καί την Παλαιστίνην, είς ήν ΓεββαΤοι καί ΜιναΤοι 94
καί πάντες οΐ πλησίον Ιχοντες τάς οίχήσεις ‘'Αραβες
τον τε λιβανωτόν, ώς λόγος, καί τα φορτία τά ιερός
εύωδίαν άνηκοντα άπδ τως χώρας της ανω κιτ-
άγουσιν.
*Οτι μετά τδν καλούμενον Λαιανίτην κόλποι, δν
'Αραβες περιοιχουσιν, ή Βυθημανέων έστί γη, πολλή
τε καί πεδιάς, και πάσα κατάφυτος και βαθεΤα,
άγρώστει δε μόνον καί μηδική και λωτφ βάθος
άνδρόμηχες Ιχοντι πας 6 καρπός αυτή περιγραφεται,
έτερον δε γεωργεΤ ούδέν. Διδ πολλαι [744 Η.) μέν 2ν
Staturam assurgente, omnis ei fructus definitur; g άγρίαι κάμηλοι, πολλαι δε γλάρων και δορκάδων
άγέλαι, συχναί δε ποΤμναι προβάτων και άμύθητος
άριθμδς ήμιόνων και βοών. Τούτοις δε τοΤς εύχλη-
ρήμασιν 95 άννιχείμενον πιραπέπλεκται 96 κακόν
λεόντων γάρ και λύκων καί παρδάλεων συν αναφέρει
πλήθος ή γη, ώς είναι τδ της χώρας Επίτευγμα τοΤς
οίκηταΤς αίτιον άχλήρίας.
nec praeterea qoidquam agricolatur. Ideoque
multae in ea cameli agrestes, multae cervorum et
dorcadnm catervae» multi etiam ovium greges, et
infinita ovium et mulorum atque boum armenta.
His autem sortis beatae commodis infortunium hoc
annexum est, ut leonum luporumque et pardalium
copiam tellns producat. Quod igitnr regioni feli-
citatem efficit, habitatoribus causa est infelicitatis.
Cap. XLVL De Batmtzomanensiut% terra . —
A proximu inde littoribus sinus est, ad regionis
illius interiora devergens, qui profunditate ad mi-
nimum 80 stadiorum deprehenditur. Intra com-
plexum hujus qui habitant, Batmisomanensium
habent nomen, bestiarum terrestrium venatores.
[1369 Η.] 'Απδ δε των έφεξής αίγιαλων κόλπος
έατί νενευχως μεν εις τδν μυχδν τη; χώρας, ουχ
Ιλαττον δε σταδίων πεντακο σίων ύποδείχνυσι oh
βάθας. 01 δε την έντος του κόλπου κατοικουντες
καλούνται μέν ΒατμιζομανεΤς, εΐσί (έ κυνηγοί των 97
χερσαίων ζώων. Την δ* είρημένην χώραν νήσοι τρεΤς
Hanc terram tres sequuntur insulae, pluribus obviae C έκδέχονται, λιυένας ποιούσα «λείους· ών την πρώ-
portubus. Prima Isidi sacra ; altera, Succaba ,
tertia, Saljdo nominatur. Desertae omnes, et oli-
vas umbrosa : non quales apud nos, sed illis in
locis, crescunt.
Cap. XLVIl. De difficili quodam transitu. —
Post expositas jam insulas, littus patet lapidosum
et magnum. Terra est Arabum Thamudenorum,
propter quam navigantibus iter est, ultra 1000
stadia, omnium molestissimum. Non enim portus
ibi est, accessui ei stationi commodus : non so-
lum anchoris opportunum, non portus ad prote-
ctionem, non ungula vestigium, quo ceu neces-
την Ίσιδος Ιερόν ώνόμασαν, την δε δευτέραν Σου-
καβύαν 98, την δε τρίτην Σσλυδω, έρμους δέ πάσας
καί συσχίους έλαίαις, ου ταΤς παρ' ήμΐν, άλλα ταΤς
έν εχείνοις τοΤς τόποι; φύομε ναι ς.
Μετά όε τάς νήσους τάς ίκχειμένας Ιστιν Ιδείν
αίγιαλδν λιθώδη καί μαχρόν* ή δε χώρα Θαμου—
δήνων 99 'Αράβων* *0 δε προ; τούτην παράπλους έπΐ
σταδίου; των χιλίων πλείους παυτων χαλεπώϊατος*
ου γάρ Ιστιν, ουχ έστιν, ου * λιμήν ευαρμος ου σάλος
έπ’ άγχύρας, ου κόλπος έπί σκέπη; *, ου χηλής
Ιν τύπωμα, αναγκαία καταφυγή , τδν ναυτίλον 5
διχόμενον. Μετά τούτα δε ούχ ευθύς έφεξής, άλλα
μεθ* Ιτερά τινα , εστιν ο*γι αλδς εί; άπερβολην
χάθυδρος έκτεινόμενος , καί τδ προσηγορευμενο*
sario nauta perfugio recipiatur. Post hac, non
continenter, sed per intervalla, littos extenditur ....
nilftis quam lapidosum : et mons Lamus inexpli-DAaipbv δρος, άμύθητον μεν άναφαΤνον της περιμέ-
cabilem circuitus magnitudinem ostentans, et νρου τδ 4 μέγεθος, παντοίας δε ύλης δρυμοΤς δι-
arborum omnis generis saltuhos amictos.
Cap. XLY1II. — De gente Dedebanm.
Finitima desertis his montanis Dedeba incolant,
partim armentarii, partim agricola, quorum per
mediam regionem amnis labitur natura tripartitus,
•Araneola auri defert, tam conspicua ubertate, ut
Hmus ad ostia coacervatos, 458u procul indo
rutOot. Loci possessores ignari sunt id genus ope-
εζωσμένον.
Περί έθνους των Δεδεδών.
*Οτι τήν άστυγείτονα της ορεινής χέρσου Αεδεβαί
χατοιχούσιν, οΐ μεν νομαοες, ο! δε γεουχοι 5. ’ίΐν
κατά πεσην την χώραν ποταμδς διαφέρεται τριμερής
μεν τή φύσει, ψήγμα δε χρυσού κστάγων, ουτω
σύνδηλον την δαψίλειχν Ιχων ώστε την ιλυν τήν
πρδς ταΤς έχβολαΤς συνηγμένην πόββωθεν άποστέλ-
YARLE LECTIONES.
·· πόλυχληθείας Β. ·* MiweToi Β. 95 ευχληρήμασιν] έχγήμασιν Α. 96 παραπλέχεται Α. ·* των
Α : νών τε ζ·. 90 Σουκαούαν]... καβαν Β. incerta syllaba prima. 9· Θαμουδηνων Β. et COIT. Α : βα-
αουδινων ς". * ού ante λιμήν add. Α. 9 έπνσχέπης Α : έπισκεπής ζ“. 9 ναυτίλύν Α : ναυτιλλόμενον ς*.
♦ τδ om. Α. · γαιουχοι Α.
65 BIBLIOTHECA- — COD. CCL. 66
βειν. ol δέ τύν τόπον οίκούντες της μεν έργασίας a rationis, sed eximie hospitales> non quidem erga
εΐσί τής τσιαύτης «πείροι, φιλόξενοι δέ είς υπερβολήν homines universos, sed eos praecipue, qui ex
ού πάσιν άνΟρώποις, Αλλα τοΐς άπο Οελοποννήιου Peloponneso el Boeotia illae trajiciunt : propter
διτβάλγουσι καί Βοιωτίας, διά τινα μυθικήν Αφ* fabulosam quamdam ab Hercule inde usque nar·*·
Ήρακλέους Ιστορίαν. rationem.
Τούτων Αστυγείτανές είσιν Άλιλαΐοι καί Κασαν- Cap. XLIX. De α\ι ri ramenliS apud AlUctOS· —
δρεΤς, κέκτηνχαι δέ γην ούδαμώς έοικυΤαν ταΤς προει- His contermini sunt Alilaeiet Cas&ndrini.qui terram
ρκμέναις. ούτε γάρ ^ψυγμένος b Αήρ ούτε ξηρδς οδτε obtinent superioribus nequaquam similem. Nec
έμπυρος, μαλακόν δέ κ«1 δασεΤαν νεφέλην 6πο- enim frigidus est hic aer,nec siccus nec fervidus,
άειχνύων, Αφ’ ής ύετδς 6 καί χειμώνες γίνονται κσί sed mollem et spissam refert nubem, a qua tem-
·όρικ>ς 7 εύκαιροι. Τής τε χώρας ή πλείστη πάμφορος pestive exsistunt etiam io aestate hiemes. Plera·
μέν Ιστιν, ού πάσα δέ τυγχάνει θεραπείας, των que regionis feracissima sunt, sed non ubique
άλλων β άπεφοτέρων δντων. τδν μέντοι χρυσδν cultu suo afficitur,ob imperitiam caeterorum. Au-
όρύσσοντες έν τοΤς πλακώδεσι τής χώρας ύπονόμοις rum sane in crustosis terraB illius cuniculis ad
βύρίσκουσι πολύν, ού τύν συντηκόμβνον μετ’ magnam inveniunt copiam, non quale adhibita
Ιπιστήμης καί τέχνης Ικ του [745 Η.] ψήγματος, β scientia et arte colliquescit e ramentis, sed sponte
Αλλά τδν χύτόματον, καλούμενον δέ διά τύ συμβαΤνον natum, quod Apyron [ignis nescium] Graeci ab
**ρ· 'ΕΑλησιν απυρον · ού τύ μέν έλάχιστον Ιχει eventu denominant, cujus portio minima non mi-
μέγεθος πυρήνος, xb δέ μέσον μεσπίλου, xb δέ μέ- nor est olivae ossiculo, media granum mespili
γιστον ώστε βασιλικοΤς παραβάλλεσθαι καρύοις, "Ον adaequat, maxima cum nucibus regiis comparari
αρήσαντε* έναλλας διαφανέσι λίθοις περί τε τούς meretur. Hoc perforafum inter lapillos pellucidos
χαρπους φορουη τών χειρών καί περί τούς αύχένας, altemalim, circa radices manuum gestant et col-
πρδς τε τους άστυγείτονας μετάγοντες πωλούσιν la, et ad finitimos translatum vili pretio vendunt,
εύτελώς · τύν μέν γάρ χαλκόν πρύς τύν χρυσόν Cum triplo enim aere aurum commutant : et pro
τρισταθμον άλλάττονται, τύν δέ σίδηρον πρύς διπλοϋν ferro duplum reddunt, et argentum auri decu-
χρυσίον. 'o δέ άργυρος τού χρυσού δέκα δύναταί pium valet. Modus euim aestimationis comparatur
μοίρας, τή δαψιλείφ καί σπάνει τής Αξίας παραμε- ad rationem abundantiae et raritatis. Quibus in
τρυσμένης, έν οΤς Αποβλέπει πας 6 βίος ού προς τήν rebus tota hominum vita non tam ad naturam
φίσιν, άλλά προς τήν χρείαν. Τούτων δέ τών Ανδρών rei, quam USUS necessitatem respicit· HlS porro
συνεχετς κάρβαι κατέχουσι τήν ήπειρον, έκδεχομένου mortalibus contigui habitant Carb$,in continente
λιμένος Αγχιβαθούς, έν ψ κρήναι πλείους Αναβάλ- quam portus excipit vicinus, in quo plurimi
λοοσιν. c erumpunt fontes.
£4372 R·] 'Εφεξής δέ 9 το τών Σαβαίων έπι συνάπτει Cap. L. De Sabaeorum terra odorifera et beata ,
γένος, μέγιστον τών κατα την Αραβίαν καί παντοίας ubi de Saba ejusque regimine, magnificentia et opibus.
κύριον ευδαιμονίας. Καί γάρ ή γή πάντα φέρει τά — Sabaeorum deinceps gens adhaeret per Ara-
παρ* ήμΤν γινόμενα *0 πρύς βίον η, και τά σώματά biam omnium maxima, et nullius non generis feli»
έντι τών κατοικούντων Αξιολογώτερα* βοσκημάτων citatero in potestate et arbitrio habens. Namque
»χ°ρήγηνται πλήθεσιν Αμυθήτοις. Όσμή τε πάσαν tellus omnia fert quae ad commoda vitae apud nos
έπεχει τήν παραλίαν, θέας ia τε καί λόγου κρείττω proveniunt : et corpora sunt spectabiliora, quam
τέρψιν τοΤς Αφικνουμένοις κατασκευάζουσα. Παρά alibi: pecorum multitudo innumerabilis suppetit:
μέν, γάρ αύτήν πέφυκε τήν θάλατταν 15 xb τε βάλ- amoenitas et fragrantia totam hanc oram obtinens,
«αμον πολύ καί κασσία w καί τις ίδ άλλη πρόσφατος voluptatem praebet advenis visu et dictii majorem,
μέν ήδίστην Ιχουσα τών όμμάτων τέρψιν, έν δέ Nam ad ipsas littorum crepidines largum nascitur
τφ χρονίζειν γινόμενη συ/τόμως έξίτηλος, ώστε balsamum et casia: longe alia quam alibi habetur,
πρότερον Απαμαυροΰσθαι w του φυτού τήν χρείαν ή recens nimirum : ideoque jucundissimam oculis
πρύς ήμάς παραπέμπεσθαι του γένους τήν δύναμιν. voluptatem exhibens, qusB postea longinquitate
*£πΙ δέ τής μεσογείου δρυμοί συνεχείς στείχςυσι καί D temporis prorsus exolescit, dum Stirpis usushebe-
μεγάλοι * δένδρα « γάρ ήλίβατα σμύρνης τε καί tatur, priusquam vis ejus ad nos 4886 transmitta-
λιβανωτού, πρύς δέ καί κινναμώμου φοίνικός τε καί tur, In mediterraneis frequentes et magnae se
καλάμου καί τώ/ Αλλων ΑνεΤται τών τοιουτων, ώστε attollunt silvae. Nam arbores praecelsae, myrrhae ac
•Τναι μηδενί λόγψ xb πράγμα δηλωτύν, δ συμβαίνει thuris, nec non cinnamomi, et palmae et calami, et
τοΤς περί τάς αισθήσεις είληχόσι τού γένους τήν id genus aliorum, exsurgunt, adeo ut nulla ratio-
δοκιμασίαν. ού γάρ τήν τεθησαυρισμένην καί ne explicari queat voluptas illorum qui sensibus
παλαιόν Ιχει τών Αρωμάτων Απόλαυσιν, ούδέ τήν sui s periculum de his fecerunt.Non enim in cellas
VARIAS LECTIONES.
6 δετός om. A : δετοί καί χειμώνος Wesseling. ad Diodor· 3, 48. 7 θέρος B. 5 άλλων] imo Ανθρώ-
πων vel cum Diodoro λαών. 9 δέ om. A. 10 libri γενόμενα. ti πρδς χδν β(ον ζ\ ** θέας] malim
θείαν cum Diodoro 3, 46. 43 θάλασσαν ζ\ 14 κασία ζ". 15 ante τις adde πόα e Diodoro. 13 Ιχουσα]
libri δέ Ιχουσα. ^ Απομαυρούσθαι ζ" · 13 δένδρη Α.
PLOTII PATRIARCHA CP.
68
67
abditus et exoletas aromatum illis fructus est, nec A άπδ τοΰ γ?.ν/ώντος καί τρέφοντος όγκου διακεχω-
a materia procreante et nutrientes separatus, sed a ρισμένην, άλλα τήν άνθοΰσαν άπδ τής θείας άκμής
divina illa maturitate adhuc florens, et a familiari κιί την άπδ των οίκείων καί φυσικών τδ θαυμαζο'-
proprioque et grnuino vigore vim illam admirabi* μενον αποπε'μπουσαν * ώστε πολλούς είς λήθην
lem emittens, usque adeo, Ut multi in oblivionem άφικομένους των θνητών ευτυχημάτων τής αμβροσίας
mortalis delati felicitatis, de ambrosia se percipere ύπονοεΐν άπολαμβάνειν όνομα τοΰ πράγματος έπιζη-
nonnihil opinentur, dum res nomen ad summam τοΰντος οίκετον τή; δπερβολής. Περί δΐ τους δρυμοί*
praedicationem idoneum et par sibi qcaBrit. In salti- τών ευωδών γένος έατίν όφεων Ιδιώιατον πάντων,
bus rerum odoratarum serpentis genus est omnium οίονεί φθονύσης τοΤς άδροΤς έπιτεύγμασι τής τύχης
insolentissimum, quasi fortuna tam largis terrae καί πζρχπλεκ'ώσης τάγαθψ τδ βλαβερόν, δπως μήδείς
Commodis invideat, et bono attexat nocumentum, εις τέλος έξυβρίζων τιτανώδες κοί καχεγνωκδς 17 τού
ne quis bonis prospere affluentibus animo efferatur θείου τδ φρόνημα λαμβάνη τών Αγαθών εΰτυχούντων,
Superbo, et ad finem usque flagitiis perpetrandis πσιδεύηται δε τή παραθέσει και μνήμρ τών έναν-
indulgeat, numenque aspernelur,sed adjectione et τίων. Τδ δ! γένος τών όφεων χρώμα μέν έχει
memoria adversorum commonefactus, vitam mo- φοινικοΰν, μήκος δε 3σον σπιθαμής, δήγμα δέ
destius agat. Genus id serpentis colore est puniceo, ανίατον, άν τής |746 Η.] λαγόνος άνώτερον αΐμάξρ*
et longitudine spithamae, morsuque insanabili, ® την δέ 90 πληγήν δίδωσι παλλόμενον εις ύψος. Παρ’
quando super illa hominem sauciavit. Plagam αύτοΐς δέ τοΤς Σχβχίοις ή μεν οσμή τών ευωδών
enim, infert assiliens in altum. Caeterum apud Sa- άκροτάτη, ή δέ χάρις έλλιπής* τδ γάρ ενδελεχές έκ
baeos stirpium fragrantium odor summus quidem νηπίου κινεί μέν τήν αίσθησιν ήττον, άμβλυτέραν δέ
est, sed voluptas minor. Nam quod a puero assi- κατασκευάζει, μεταβολής τοΤς βίοις οΰχ δποκειμένης.
duum est, sensum minus rfficit movetque, imo Ου μην άλλα κάπειδαν ού δύνωνται 81 τήν ζωήν
obtusiorem reddit, nulla vitae commutatione adjun- παιδαγωγεΤν παραπλησίως ευσταθή, διαπνεομένου
Cta.Verumtamen cum non ita informare ac regere τού σώματος ΰπ' άχράτου καί τμητικής δυνάμεως,
vitam pOSSint, Ut in bono semper statu permaneat και τήν σύμμετρον πύκνωσιν έπί πλεΤον άγούσης 88
(immistus enim spiritus facultate incisoria corpus ώστε άγειν είς έκλυσιν έσχάτην, τότε δή 88 ασφάλτου
perflat, ei constipationem ejus moderatam sic in παραθυμιώντες βραχύ και τράγου πώγονα τοΤς
plura diducit, Ut ad extremam tandem laxationem τοιούτοις άφαιροΰνται τήν άγαν ευώδη τής έπιφοφας 88
redigatur) ; huic vitio Ut medeantur, pauxillum υπερβολήν, καί τή μίξει 'τοΰ δοκούντος λυπεΤν τδ τής
bituminis Ct hirci barbam, aegrotis succendunt· ήδονής βλαβερόν ΰποκαταστέλλουσιν. Ούτως άπαν
Atque ita nimium fragrantiae perpetuo aspirantis Q έπίτευγμα μεσότητι μέν καί τάξει συβερνώμενον
excessum amoliuntur, et quod voluptati noxium παραπέμπει τον βίον, συμμετρίας δέ και καιρού
est, a Uemperatione ejus quod molestum huic esse στερηθέν ουκ έχει τήν κτήσιν όνησιφόρον. Τδ δέ τών
videtur, reprimunt. Adeo omnis felicitas, 51 medio- Σαβαίων άστυ τοΰ παντδς έθνους προσηγορίαν δηλούν
erit a te et bono ordine gubernatur, vitam optime έπ* ορούς έστίν ου μεγάλου, πολύ κάλλιστον τών
transmittit : at si moderatione et opportunitate κατά τήν ,Αραβίαν> δ καλείται Σάβας [1373 Η.]
destituitur, inutilis ejus possessio. Saba oppidum, 'ο δέ βασιλεύων τοΰ παντός έθνους προεδρίαν έχει,
lotius gentis appellationem indicans, monti incum- παρά τοΰ λαού τή 86 μέν έντιμον τή δέ άκληροτάτην,
hit non magno, omnium 4Β9α in Arabia pulcher- έντιμον μέν 3τι πολλοΤς έπιτάττει , κατά κρίσιν
rimam. Rex toti genti imperans, praerogativam άνυπέύθυνον δ βούλεται πράττω/, άκληρον δέ 8τι
habet in concessu a populo scitam, qua honore παραλαβών τήν έπιμέλειαν οΰ δύναται πάλιν έκ τών
8UO praeditam, qua muneris omnino expertem, βασιλείων έξελθεΤν εΐ δέ μή, λιθόλευστος δπδ πάντων
Honore enim regem dignantur, quod multis impe- γίνεται, κατά χρησμδν άρχαΐον, ώστε είναι τήν
ritat,et libero quae decernit arbitrio agit, nulli sub- υπεροχήν βλαβεράν.
jectus censurae. Exsors vero est, et quolibet privato inferior, quod accepta regni cura, regale
egredi palatium ei nefas. Secus si fiat, lapidibus a populo obruitur. Ita enim antiquum jubet ora*
culum. Honorum igitur eminentia illic nociva.
E virorum numero ad hoc destinati, ut domum D Τών δέ άνδρών οι μέν καταγινόμενοι πρδς τδ
servent, exiguo fortius se gerunt quam feminae. οΤκοι 87 ένδ»ατριβειν βραχύ τι τοΰ θέλεος γένους
Continuo namque otio in feminas degenerant, άλκιμώτερον άγουσιν, ΰπδ τής συνεχούς άπογυναι-
Coeteri et rebus bellicis dant operam, et totam re- κούμενοι βφστώνης* ol δέ άλλοι τά τε 88 πρδς πόλε-
gionem opere exercent, et colonias deducunt. Majo - μον μελετώσι καί τήν χώραν άπασαν έργάζονται καί
rum enim schediarum [navicularum minoram et στέλλουσιν άπ' οικίας ταΤς μείζοσι χρώμενοι
VARIA LECTIONES.
10 t-εγνωκώς 88 δέ om. A. pOSt πληγήν ponit 81 δύνανται ζ". 88 άνούσης] malim άρχιούσής,
Diodorus (3,47) τής συγκρίσεως τών όγκων είς άραίωμα συναγομένης. 88 δή] δέ Α. 88 άποφορας Sal—
masius ap. Sallier. ad Thom. Mag. p. 106. 85 σαβάς 88 τή — τή] πή — πή Β. et coit. Α· 87 πρδς
τδ οιχοι ένδιατρίβειν in mg· ponit A. 88 τά τε] πάντες Α. 88 άπν οΐχίας] libri άποικίας.
69 BIBLIOTHECA. — COD. CCL. 70
»χ·δί*ις. Κομίζουν δέ άλλα τε, καί μάλιστα xbv A vulgarium) his est usus. Vehant eam alia, tum fru-
εύώδη xap^ov τον έν τψ πέραν φυόμενον (άραβιστί ctum odoratum maxime, in ulteriore terra natum :
& 80 λέγεται λαίριμναν), μεγίστων Ιχοντα « τών Arabice Larimna dicitur. Maxima inter c®tera
δλλων θυμιαμάτων ευωδίαν ον 8* κραττεΤν λεγεται thymiamata fragrantia prad i tus est quorum genus
γεναυς άβρωσχίας ώς feiri xb xcoXu 55 σωματικής, infirmitatem corporis plerumque vincere perhi-
Ούδεμίαν δέ τής γης άλλην ύλην φιρουσης, άναγ- befur. ΡοΓΓΟ Cum nulla SOlum hoc alia ferat ligna
χάζονται προς τά καθ’ ήμέραν xb κιννάμωμον και ad usus quotidianos , cinnamomum et cassiam
την χασσίαν χαίειν, καί πρ&ς χάς 6πολο(πους έν χψ urere, et ad c®teros vit® usus applicare, necesse
βίφ χρείας· ούτως χα άνίσως τα αύτης 3* ή τύχη με- habent. Quam inaequaliter bona sua divina sors
μέρικε, τοΤς μέν σπάνιν χών σπουδαίων, χοΤς δέ πλη- distribuit ! His rerum appetendarum vix paucita-
θος διδοΰαα. τών δέ Σαβαίων χρώνχαι και χοΤς tem concedit, illis redundantiam largitur. Sabaeo»
δερματίνοις ούκ ολίγοι πορείοις, διδασκούσης την rum non pauci coriaceis Utuntur naWCulis, do-
γριίαν της άναπώτιδος, καίωερ έν τρυφή καταγινο- cente bone eos usum refluxu maris, quamvis in
μένους, ούδέν γάρ εύπορώτερον Σαβαίων χαί Γεβ- luxu et deliciis viventes. Nulla enim SabsBis opu-
β* ίων είναι δοχετ γένος, έκχεχαμιευμένων παν xb lentior esse et Gerrh®is, hominum natio videtur.
πΤπχον είς διαφοράς λόγον anb της ’Ασίας καί της Qui quidquid sub calculum transportationis cadit,
Ευρώπης. Ουτοι πολύχρυσον την Πτολεμαίου Συρίαν Β 6Χ Asia et Europa, dispensant. Hi auri ditissimam
πεποιήκασιν, ουτοι τή Φοινίκων φιλεργίφ κατ- Ptolem®i Syriam fecerunt. Hi eedulati PhOBDI-
εσκευάκασι λυσιτελείς έμπορίας, καί μυρία άλλα. Cum lucrosissimas negotiationes dederunt, ut 8βΧ-
#Εσχι δε πολυτέλεια παρ’ αύτοΤ; ού μόνον [747 Η.] centa alia prateream. Magnos impendunt sumptus,
λν χορεύμασι θαυμαστοΤς καί ποχηρίων ποικιλίαις, non solum in toreumata, et sculpturas admirabi-
li ii κλινών χαί τριπόδων μεγέθεσι, και χών άλλων les, et poculorum varietatem, sed magnificentia
χών καχ* οΐχίαν παρ’ ήμτν Ικχεινομένων λαμβάνει illa etiam in lectornm et tripodam [mensa genus
χήν Υπερβολήν, πολλών , ώς άοικε, χεκχημένων es(\ aliorumque, qu® apud nos per ®des exten*
χορηγίαν βασιλικήν, κίονάς χε πολλούς αύχοΤς φησι- duntur, magnitudine ad summum gradum ascen-
χαχεσχευάσθαι ίπιχρύσους χε καί Αργυρούς, προς dit. Siquidem multi, Ut ®Stim&re, est, SUmptnS
δέ και χάς δροφάς και θυρας φιάλαις λιθοκολλήχοις faciunt regios. HuC accedit, quod Column® illis
έξειλήφθαι 35 πυχναΤ;, ώσαύτως καί τά μεσοστύλια deaurat® et tolSB argento, Constant, foresque et
θέαν έχειν ευπρεπή, καί καθόλου τους παρά 3S Χών fastigia do morum crebro e gemnis et pretiosis la-
Ιλλων πλούτους έκκεΤσθαι την διαφοράν μεγάλην. pidibus phialae excipiunt. Consimiliter etiam me-
’λλλά ταυτα μέν έως του καθ' ήμδς παρ’ αύχοΤς SOStylia (in mediie ®dibll8 column®) decentissi-
έπαγγέλλεχαι ** βίου. El δέ μή πόββω διεσχηκυΤαν mam probent sui contemplationem. Quodque
χτ^ν οΤκηαιν χαχεΐχον τών έπΐ πάντα τόπον χάς δυ- ^ caput rei, quidquid apud alios divitiarum est, id
νάμεις σχρεφδντων 3®, οικονόμοι χών άλλοτρίων άν omne hic magna varietate expositum est. At
δπηρχον ol κύριοι τών Ιδίων άθλων, τής βφθυμίας enimvero b®c ad nostram usque aetatem 4tt04
άδυνατουσης το έλεύθερον πλείω χρόνον διαχηρετν. de illis ita prodicantur. Nisi vero longe submotas
haberem sedes ab his qui ad omoem fere locum copias alunt, alienarum curatores opum forent,
qoi nunc in sua quasi promia dominium retinent, siquidem ignavia libertatem ad prolixius inde
tempus conservare nequit.
Παρά δέ χήν χώραν χαύχην ή μέν θάλαχχα λευκή Cap. LI. De fortunatis Arabia insulis, et mira·
φαίνεται, ποταμφ Ιμφερής, ώστε παραπλήττεσθαι bili cali ratione . — Prater hanc regionem mare
του γινομένςυ χήν αΐτίαν, νήσοι δέ εύδαίμονες πα- conspicitur album ad fluvii speciem, ita Ut effectus
ράκεινχαι, έν αΐς βοσκήματα λευκά μέν έσχι πάντα, hujus causam quis non sine stupore demiretur.
ούδενΙ δέ τών θηλειών έπιφύεχαι κέρας. Έν χαόχαις Adjunct® SUtem Sunt insulffi fortunat®, ID quibus
ναΐς νήσοι) ΙδεΤν έσχιν δρμούσας έμπορικάς χών niveo sunt colore pecora nniversa, nec ulli femi-
προσχώρων σχεδίας, πλείσχας μέν έκετθεν ού κατ- narum cornu ad nascit ur. In his mercatorias acco-
εστήσατο παρά τον ’ίνδδν ποταμδν 6 'Αλέξανδρος larum naves stationem habere videas, plerasque
ναύσταβμον, [1376 R.] ούκ δλίγας δέ ΐπά τής Πέρ-Dinde profectas, ubi juxta Indum amnem navale
σίδος καί Καρμανίας καί τής σύνεγγυς πάσης. Έσχι instituit Alexander : nec paucas e Perside et
δέ α&τοΤς καί χά κατά xbv obpavbv θαυμασίως Carmania, et tota continente finitima.
Ιχοντα· ών έσχι καί xb περί χήν άρκτον συμβαΐνον. Coelestia etiam illis mirabiliter se habent. Inter
*A*b γάρ μαιμακχηριιΰνος , δς άγεται παρά τοΤς qn® est quod circa ursam contingit.Nam a M®ma-
9 Αθηναίο ις, ούδείς άσχήρ χών έπχά φαίνεται μέχρι cterione [cum Septembri hic ew parte congruit]
{«λαχής πρώτης, kv δέ Ποσειδεώνι μέχρι δευτέρας, mense Atheniensium, nulla de septem ejus stellis
VARLE LECTIONES.
δέ om. B. Ιχοντα A l έχων^. 3S gv β . ζ“. γένους B. et corr. A : γένος ζ". 3S ^ έπ! xb
πολύ OM, B. 34 αύτης B et COIT. A : έαυχής ζ". 85 έξειλήφθαι λιθοκολλήχοις B. 3$ πβρά — πλού-
το;) παρ’ αυτών χοΤς χών άλλων πλούχοις Β. 37 Απαγγέλλεται mg. w libri xpεφbvxωv.
7! PHOTII PATRIARCHA CP. 32
conspicitur, usque od vigiliam noctis primani. In Αέν St τοΤς έξης χών μηνών κατά λόγον. τών V 5λ-
Posideone [Decembri quodammodo respondet} ad λων αστέρων οί μεν πλάνητες αόρατοι, τινες δε
secundam usque : et eadem ratione in caeleris τοΓς ογχοις μείζονες, όί SI ούδΙ κατά τους δφεστώ-
mensibus deinceps. Tum de aliis stellis, erraticae κκφους τάς δύσεις ποιούμενοι καί τάς έπιτολάς,
non videntur: nonnu 11» autem globos habent ma- ToO SI ήλίου την εκφασιν έντοΤς έπέκεινα Πτολε-
jores. Sunt quae non stata et legitima sibi tempora μαΐόος Ιδίαν λέγουσι καί παρηλλαγμένην. Πρώτον
ad occidendum vindicant et oriendum. Peculiari μέν γάρ ου καθάπερ παρ’ ήμτν φώς Ανήλιον εωθεν
etiam et diverso narrant modo solem exhiberi ul- δρώμενίπί χρόνον οδκ ολίγον, είχα την Ανατολήν·
tra Ptolemaidem. Primo (aiunt) non, Ut apud nos, άλλα νυκτδς σκοτίας δπαρχούσης έξαίφνης Ανέλαμ ·
lucem absque sole mane vident, ad tempus medio- ψ*ν ήλιος, ήμέρι & ουδέποτε γίνεται Ιχετσε πρίν
cre, et tum demum sideris exortum, sed cum tota τδν ήλιον ΙδεΤν. Δεύτερον δ ήλιος Αναφερόμε#ος
immersa tenebris nox transiit, continuo sol affui- «ραίνεται έχ μέσου τ6ϋ πελάγους. [Τρίτον] ποιεΤ SI
get, nec unquam ibi fit dies, priusquam totum *οΰτο άνΟρακι μίν ών τών πυρωδεστάτων παρόμοιος,
conspexerunt solem. Deinde sol ex medio pelago σπινθήρας SI μεγάλους άπο^ίπτων, τούς μίν είς
ascendere videtur. Tertio offert se carboni ignitis- B w χύχλψ τόπον του φωτίζοντος, τους SI είς τδν
simo persimilis, et grandes projicit scintillas, ali- Απωτερώ, [τέταρτον] καί τδ σχήμα SI οδ δισκοει-
quas in orbem tractus a se illustrati, aliquas etiam εχειν τδν ήλ ιόν φασιν, Α)λά κίονι παχβτ τά γε
longinquius. Quarto, nec sol ad disci formam S6 πρώτα έμφερή, μικρδν έμβριθέστερον Ιχοντι την
habet, sed crassam refert columnam principio, CU- άπυ τών άκρων φαντασίαν,, οΐονεί κεφαλών. [Πέμ-
jus a summo species aliquanto plenior, quasi ca- πτον] 2τι ^οίνυν ούτε αυγήν ούτε άκτΤνα άπολάμπειν
put, appareat. Quinto, nec jubar, nec radium inde <ώδεμί»ν, ούτε έπί την γήν ούτε έπί τήν θάλατταν,
resplendere, tam in mari quam in terra, perhi · πρώτης ώρας, άλλ’ έπί σχότει πΰρ αλαμπές·
bent, usque ad exitum hor® prim®, sed inierim δευτέρας S' ένισταμένης τδ δλον αστρον ΑναβαΤνον,
ceu ignem esse nen lucidam, caligine involutum, άσπιδοειδίς καθισεάμενον, του σχήματος τδν τύπον
Secunda autem hora, sidus totum ascendere, cly- φω; τε τήν γήν καί τό πέλαγος βάλλει,
pei elfigiem repraesentans, et terr® marique 460α άτοπον [748 H.[ καί πυρώδες 40 ώστε Α»-
lucem immittere, tam insolentem et igneam, Ut ?oTv νομίζεσθαι παμμεγέσθεις τάς δπερβολάς.
utriosque immodicam esse magnitudinem existi- [ Εχτον] είς SI τήν έσπέρχν έναντίον τδ περί τδ#
metur .Sexto, ad occasum contrario affectum modo ήλιον πάθος φασίν δρασθαι· δποδείξαντα γάρ δτι
solem conspici affirmant. Postquam enim demer-c&Soxs χατά τής γης, ούχ Ιλαττω χρόνον ώρών
sionem intra terram ofttendit,non angustiore dein- τΡιών ταύτα φωτίζειν, δν καί νομίζουσι παρ’
ceps spatio tribus horis, lumen retro mittit. Quod* «ύτοΤς χχιρδν εΤναι τής ήμέρας τδν ήδιστον.
tempus vesper® jucundissimum apud se esse ar-
bitrantur.
Cap. LH. — De maris reciprocationibus. Περί Αμπώτεων.
Hinc postquam varias reciprocationis causas au- *Oti είπών περί Αμπώτεων δ συγγρσφεδς διαφό-
Ctor percensuit, omnesque Ut quffi nihil veri conti- ρους αίτίας, και πάσας ώς οδδΙν έχουσας Αληθές
neant, improbatas rejecit, deniceps infert:Quod h®C άποδοχιμάσας 4ly έπάγει* "Οτι SI τα&εα πάντα λαλιάν
nugis constent, et a nullius rei veritate, qu® recita- μέν Ιχει σιγφν αίσχυνομένην, πράγματος SI ούδενδς
lis opituletur, sint desumpta, cognitu facile esu άντείληπται βοήθεια/ δυναμένου τοΤς έίρημένοις
Tum quibusdam aliis in eam sententiam adjeetis, παρασχεΤν, ευχερές έστι μαθεΤν. ΕΤτα προσθείς καί
iterum subditrldeo de recorsu maris,terr®que metu, Ιτερα τής αύεής έννοίας έχόμενα, πάλιν έπιφέρει*
ac ventis et fulminibus, et id genus universis, dis- Διδ περί μΙ# Αμπώτιδος παί σεισμού καί πνευμά-
putationem, quibus videlicet causis eiistantconce-0**» καί κεραυνών χαί των τοιούτων Απάντων τάς
dimus aliis, qui ad expediendum ista quam nos sunt μίν αίτίας, Si’ ής γίνεται, παραχωρούμεν τοΤς
paratiores. At affectiones, quibus manifest® cala- έτοιμότερον έχουσι προς εύκολίαν ήμών τά SI πάθη
mitates generentur, exposuimus, a gnaris et Intel— τά γεννώντα τάς προφανείς συμφοράς δεδηλώχαμβν,
figentibus acceptas. Verisimiliora autem hisce in- μαθόντες παρά τών είδότων. Εδρίσχειν SI πιθανώ-
venire, ad argumentum quidem insolens, enixe τέρα τούτων είς μίν δπόθεσιν παράδοξον φιλοτιμού-
cupimue, sed ad ver® possessionem histori® tale μέθα, Ιστορίαν δέ άπαγγέλλοντες Αληθινήν οδχ Αν
quiddam a nobis admitti non potest. δπομείναιμεν.
Cap. LIII. De olivis et Isidis capito. In freto *Οτι kv τφ προειρημένψ πόρω, φησί, περί τάς
supra memorato circa olivas novum hoc accidere έλαίας τοιουτόν τι ξένον συμβαίνει, ολήμμυρίδος
tradit. Astu maris exundante, omnes operiuntur, δπαρχούσης πασαι καλύπτονται, τής V Αμπώτεως 4i
VARIA LECTIONES
* Απολάμπει B. 10 πυρ^ώδις ζ\ At libri Αποδοχιμήσας. 41 Ανβπώτεως B : cf. 459α 24.
74
73 BIBLIOTHECA. - COD. CCL.
γινόμενης 43 h τη θαλάσση 44 [1377 R.] πάπα τον a marique undas resorbente, omni tempore flo-
12&4 ον θάλλουσιν. *Εστι δε τι φυδμενον αύτδΟι κατά rent.Nascitur hic quidpiam in liiloribus profunde
βάθος έν τατς βαχίαις,μελαίνη 45 σχοίνψπαραπλήσιον, se demittens, junco nigro non dissimile, quod
3 φάσιν οί έκιΐσε κατοικοΰντες *ΐσιδος είναι τρίχωμα, Isidis capillum vocant incol®, fabuloso commento
μυίώδει πλάαμχιι πίστιν εύή6η περιτιΟεναι ζη- simplicem astruere fidem conati. Hinc accidit, ut
τοΰντες. Συμβέβηκε δ* αύτψ τυπτομένψ μεν δπό του impulsum a fructu variis agitetur flexibus, Cum tO-
χύματος καμπτεσθαι πολλχχώς, άπαλής οδσης τής ta ejus substantia sit mollis,c3eterisque in hoc ge-
δλης περιοχής καί νοίς αλλοις παραπληγία; φυτοΤς* nere virgultis respondeat. At si quis avulsum in
h δέ τις άποκοψας εις τον ύπαιθρον άναφήνη τόπον, lucem efferat subdialem, pars illa ablata, continuo
σιδήρου παραχρήμα γίνεται τδ διηρημένον σκληρό- rigescens, durior ferro evadit,
τερον.
Περί Αίθίοπος του Ιχθύος. Cap. CCLV, De ASthiope pisce.
*Οτ ι καί ήλλοι μεν πολλοί, φησίν, Ιχθύες περί Locis, quae recensui, cum alii multi, varioque
τους προειρημένους τίκτονται τόπους, παρηλλαγμέ- naturae discrimine pisces nascuntur, tum quidam
νην εχοντες τήν φύσιν, γίνεται δέ τις ίχθυς 6περ- Β offertur immodico niger, ad magnitudinem viri, cui
izi) όντως μέΑας, άνδρδς Ιχων μέγεθος, Βν καλοϋσιν jEthiopis nomen imponunt, quod simam imagine
Αίθίοπα δια το και τοΟ προσώπου σιμόν Ιχειν τόν sua faciem imitatur. Hoc monstrum piscatores
τύπον. ΤοΟνον 46 χατ* άρχάς μεν ot θηρεύσαντες διά initio, propter similitudinem, nec vendendum,
την δμοιότητ3ε ούτε πωλεΐν ήξίουν ούτε καταναλί- 460 b nec in cibo absumendum judicabant: Sed
mtv, του δε χρόνου προϊόντος άμφότερα πράττοντες temporis progressu utrumque factitantes nihil
ούδέν άμαρτάνουσιν. peccant.
Τά μεν ουν υπέρ των έθνών τών;έκκειμένών πρδς Cap. LV. EpiloguS , QUO reliquam historiam G(l
μεσημβρίαν, ύς ήν έφ* ήμΐν, έν ε' βιβλίοις έπψε- alios remittit. — Jam quae memorabilia sunt de
λώς ίστορήκαμεν ύπέρ δέ τών έν τψ 47 [749 Η.] gentibus ad meridiem submotis, pro facultate
πελάγει νήσων ύστερον τεθεωρημένων, καί τών έςής nostra, quinque libris accurate sunt exposita. Cae-
έθνών, καί των εδωδών δσα φέρειν σομβαίνει τήν tera de insulis in pelago serius repertis ei cogni-
τρωγλοδυτιν χώραν, ήμεΤς μεν 48 παραιτησάμενοι lis, populisque ulteriori bus et gratis odoribus, quos
την έξήγησιν άρδην άπολελοίπαμεν, ούτε τόν πόνον Troglodyta edit provincia, commemoratione ab-
της ήλικίας δμοίως ύποφέρειν δυναμένης, πολλών dicata, allexere omnino supersedemus. Cum aetas
ήμτν υπέρ τε τής Ευρώπης καί τής *Ασία; άναγε- c laborem perinde sufferre nequeat, multaque de
γραμμένων, ούτ* τών ύπομνημάτων διά τάς κατ’ Europa ei Asia a nobis sint litteris prodita, nec
Αίγυπτον άποστάσεις άκρι€ή παραδιδόντων σκέψιν commentarii, propter iEgyptionim defectiones,
δ δέ καί τοΤς κατά μέρος πράγμασιν έντετευχώς 48 disquisitionem exactam tradant. Qui vero et parti-
ttA λόγοις κατεσκευασμενος Ιστορίας άςίοις , καί culatim rebus interfuerit, et verbis historia dignis
προαίρεσιν Ιχων δυναμένην δόξαν πόνψ θηρεύειν instructus Studium adhibeat, gloriffi per laborem
oix άφέςεται. venandae par et sufficiens, ad hoc se negotio non
Αλάνου σύγγραμμα. abstinebit.
''Οτι ’Αββιανδς, Περί κομητών φυσεώς τε καί Arrkiani opusculum.
συηάσεως καί φασμάτων βιβλιδάριον γράψας, πολ- Arrhianus,in libello De eometarum natura , et
λοΤς άγωνίσμασι πειραται δεικνύναι δτι μηδέν μήτε constilutione meteororum , enixe conatur OSlen-
τώ» αγαθών μήτε τών φαύλων τά τοιαΰτα φάσματα dere haud quidquam eorum quae bona per se aut
έποσημαίνουσιν. D mala sunt hujusmodi apparitionibus portendi.
Ex Agalharchide, apud Athenaeum , libro sexto .
Agatharehides scribit e Dardanis aliquem servos mille possedisse, quemdam etiam plures : ac
eorum unumquemque pacis tempore agrum colere : belli vero, militiae nomen dare, suosque illis
duces esse dominos.
Apud eumdemf libro septimo.
Agatharehides tradit Boeotos anguillas Gopaidas insitatae magnitudinis hostiarum modo coronare,
aspersaque mola cum precibus, diis immolare : ac cum peregrinus quispiam, inopinato sacri genere
obstupescens, cur id fieret sciscitaretur, Boeotos aliud nihil potuisse respondere, quam servanda esse
majorum instituta, nec decere rationem aliis se consuetudinis patriae reddere.
VARLE LECTIONES
45 γινόμενης ζ\ U θαλάττη B. 45 μ& Xvt ζ“. 46 τούτο < B l τούτο ζ". 47 τψ om. A. 48 μίν add.
A. W Ιντιτνχηκώ; ζ*.
Patrol. Gr. G1V.
3
75
76
PHOTII PATRIARCHAE CP.
Ex Agatharehtde, apud eumdem Athenaeum, Ubro octavo.
Agatharchides libro decimo sexto rerum Europae scribit, Hagan, qui regnavit annos quinquaginta
Cyrenis, cum bellis non occuparetur et luxu difflueret, immensa carnis mole auctum fuisse, ut sub vitas
finem prodigiosus esset corporis tumor: tandemque pinguedinis copia exanimatum, partim ob ignaviam
et segnitiem, partim ob ingluviem et nimiam cibi voracitatem. Idem scribit libro vigesimo septimo, apud
Lacedaemonios insigne probrum fuisse, si cui minus esset virilis forma, aut corporis tumor in aquali-
culum projectus et propensus conspiceretur, cum decimo quoque die nudos se juvenes ephoris contem-
plandos sisterent, qui et juvenum quotidie tum cubilia, tum vestitum observabant, et merito quidem,
quoniam Lacedaemone qui carnem ad obsonium praepararent, fuerunt, aliarum praeterea eupediarum
nihil. Idem auctor libro vigesimo septimo tradit Naudeidem Polybiadis filium supra modum corpulen-
tam et ob delicias crassum, a Lacedaemoniis in mediam concionem productum fuisse, et publice a Ly-
sandro acerbe objurgatum ut voluptuarium, minimumque abfuisse, quin in exsilium ageretur, idque
fblurum minitatos Lacedaemonios, nisi vitam corrigeret : Lysandrumque tum recitasse Agesilaum,
cum ad Hellespontum barbaros bello premeret, Asiaticos homines sumptuosis stolis excultos, sed
imbelles et inutiles corporibus esse intueretur, captivos omnes jussisse vestibus exutos ad praeconem
duci, qui venales prsdiraret : indumenta vero seorsum vendi, ut socii et foederati cognoscerent
praemiorum ampla spe adversus homines nihil bellum susceptum esse, ideoque animo promptiore
et alacriore cum hostibus dimicarent.
Ex Agatharehtde, apud eumdem Athenaum. xiv.
Sidas a Boeotis Punica nominari, scribit Agatharchides libro decimo nono Europicorum, his verbis:
Athenienses cum Boeotis de regionis finibus litigabant, quam Sidas appellant. Epaminondas in ea con-
troversia partes suas defendens, allegansque jura sua, stalim e sinistra manu, quod ocultum gerebat
punicuro, dextra coepit, et Athenienses rogavit,quo nomine vocarent. Responderunt illi, 0όαν sese nomi-
nare: At nos, inquit, Sidan appellamus. Ineo tracta de quo fuit contentio, plurime sunt mali punies,
indeque principio nomen est inditum. Sic Epaminondas causam obtinuit.
Ex AgalharcMde , apud Plutarehum, Paralleli*.
Xerxes nooao hominum exercitu instructus, ad Artemisium appulit, ejusque regionis incolas tum
hostilia abs se exspectare jussit. Athenienses, conturbatis animis, Agesilaum Themistoclis fratrem mi-
sere exploratum, quamquam pater ejus Neocles in somnis vidisset illum ambabus truncatum manibus.lv
Agesilaus ubi pervenit habitu Persico ad barbaros, Mardonium quemdam de regis stipatoribus, Xerxem
ratus esse, interfecit, eomprehensusque‘a circumstantibus, vinctus ad regem est adductos. Bove tum
litaturus erat rex ad aram Solis. Ibi Agesilaus igni ia ara exoitato, dextram imposuit manum, crucia-
tumque absque ullo pertulit gemitu. Vinculis proinde solutus dixit : Tales sunt omnes Athenienses:
quod si non credis, etiam sinistram imposuero. Xerxes, metu concepto, in eustodia eum jussit as-
servari. Narratio est Agalharchids Samii, libro Persicarum rerum secundo.
Ex Agatharehtde , apud eumdem Plutarehum, Sympot. lib. vm, qusst. ix.
Circa Rubrum vero mare correpti (ut Agatharchides narrat) cum aliis inauditis accidentibus sunt
vexati, tum angues exigui nati sunt, qui exsertis capitibus crura et brachia perderent, et tacti rursum
carnem subirent, ac per musculosa serpentes, inflammationum vim intolerabilem excitarent. Idque
morbi genus piius aut posterius ullis aliis obtigisse, nemo comperit, ut et mulla alia.
CCLI. A ΣΝΛ'.
Hierocle* De Providentia. 'ΐιροκλέοος i «ρί npovokc.
Legi Hieroclis librum De Providentia. Cur, ia- [1380 R·] ,Λν*γνώσθη',Ί*ροχλέοος δ mpl Πρόνοιας,
quit, bsc tibi colligo, quando Platonici quidam Κ» χ(, <pn*l, καταλέγω σοι τούτους, 8που γϊ καί
non rectam de conditore Deo opinionem tuentur? των Πλατωνικών τινις ούχ όρβήν τήν πτρί τού δημιουρ-
Νοη enim satis posse Deum sustinere mundum γοΰ θτοΰ διασώζουαιν έννοιαν ; ού γαρ Ικανόν αύτδν
propria virtute ei sapientia ab sterno operantem tTv» αδτοτιλώς όκοβτήναι δύναβθαι χό-
putarunt. Sed cooperatione ingeniis materis, et *μ«* otxttf ώνέμ» καί «ο ei? έξ tttlw Ινβργοΰντα,
natura ab eo non dependente, utentem solum άλλ’ άγτνήτου Μ 8λης timpflf καί τή μή *αρ* αύτοΰ
creare posse. Siquidem omnia prius in dicta ma- δποστάαϊί fini χαταχρώμινον μόνως δημισυργτΤν
teria prima sunt potentia, eaque Deus velut deli- δύναββαι, πάντων μ&ν δυνάμχι προϋποχχιμένων έν
neet, ac solum digerat, atque ex ipsa materia edu- λςγομέτρ δλρ, αύτοϋ SI otovti διαζωγραφοΰντος
cat, quod supervacanee potius esset diligentis, «mi καί τίττοντος μόνον καί διαχρίνοντος έχ *· τοδ
quam bonitatis Dei. Quorsum enim ea, qus non όλιχοό σχήματος· δ πιριιργίαί μάλλον αν »’η ή
condidit,digerere conatur, cum omnino bona or- άγαβότης ** θ*ού. τ( γαρ δή μχβών *» 4 μή δπέστη*·
VARLE LECTIONES.
00 άλλ* άγτνήτου] άλλά γτνητής Α. Μ διακρ. μόνον έχ ζ". 01 άγχΟάτρς Α : άγαΟότητος ζ*. 85 πόθών Β.
77
BIBLIOTHECA. - COD. CCLI.
78
διατάττειν πειράτχι, πάντως που της ευταξίας «5- i
τοΤς iv τη άγενησίφ της έαυτών φύσεως κείμενης ;
τδ γάρ άγενήτως καθ’ έαυτδ ύφεστος 54 εΤ τι προσ-
λάοοε, παρά φύσιν προσλήψετχι* τδ 51 παρά φύσιν
διατιθηναι κακδν τψ μετχτρεπομένψ* ώστε ούκ
άγχθάν τη λεγομένη υλη τδ κοσμεΐσθχι, εΐπερ άγένη-
τος εΤη μη άπδ χρόνου μόνον, άλλα καί άπδ 85 χΐτίου,
κχθ* ο σημαινόμενον κχ' τον Θεδν άγένητον λέγο-
μεν. *Αλλ* ουδέ δ θεδς αύτδς κακών άναίτιος ίσται,
την αρχήν της δημιουργίας άπδ τίνος χχκοποι ίας
Ινστησάμενος τψ παρά φύσιν διττιθέναι την έπ*
ίσης χύτψ άγένητον ουσίαν πειράσθαι, χαΐ την άδελ-
φην, ην το αύτόματον αύτψ συνήγαγε 8β| μή έ^ν μένειν
έπί της άγενήτου τχξεως. Πρδς τψ μηδέ 57 δυνχτδν
εΤνχι χχτισχοσαι 88 πράγματος Ισοτίμως άγενήτου
τυγχάνοντος, είτε έξ άΐδίου κοιεΤσθαι την τοιαύτην
Ιπικράτειαν, εΤτε άπδ χρόνου έπιχειροίη. Και μάλλον
Sv εΤη της Αληθείας άφεστδς 59, εΐ πρδς τψ ένδεεΤ
της ύλικής έ^εργείας καί άπδ 60 χρόνου τινδς κο-
•μεΤν ήξατυ, δπερ οδχ k$ μένειν αυτόν iv τψ Χυτού
ήθει. (1381 R.J ΕΙ γάρ άμεινον μή ποιεΤν, (750 Η.]
πώς είς τδ ποιεΤν μετχβέβηκεν · εΐ δέ τδ ποιεΤν, τί
μη Ιξ άΐδίου έπραττε ν, ειγ' 61 άδιάφορον αύτψ καί
τδ έξ άϊδιου ποιήσαι έφάνη ; εΐ μή άρχ «ρύσεως αύτδν,
εΤποι τες, άνά μέρος ποιεΤν τε χχΐ φθείρε ιν δυναμένης,
αΐών'ια δέ δημιουργέ Τν άσθενούσης, διότι ή τής
δλης κακία, ή προσχρήτχι, τήν έπίθετον καί έπεισο-
διώδη τάξιν άποσείετχι, συνεχώς είς την άγένητον
«ότης 65 (ώς άν ειποιμι) αταξίαν άνατρέχουσα, καί
ούτως άνα μέρος τοΤς χράνοις κόσμον και άκοσμίαν
έκκρατεΤν, ή (άληθέστερον εΙπεΤν) άεΐ άκοσμίαν,
Ιπει καί ή χάσμησις, παρά φύσιν ούσα διάθεσις,
&χοσμ(χ τψ δρθώς λογιζομένψ φανήσεται.
dinatio in natura eorum ingenita consistat. Si quid
enim ingenito ac per se subsistenti addatur, pra-
ter naturam fiet. Quod autem prater naturam
efficitur, vitiatur : quare dictam materiam ornari
minime bonum, siquidem non solum in tempore,
sed et absque causa ingenita sit : qua significa-
tione et Deum ingenitum dicimus. Sed neque
Deus 461 a ipse innoxius erit, initium creationis a
quodam maleficio inchoans, quod praeter naturam
afficere aqualem sibi ingenitam substantiam co-
netur: et sororem, quam spontanea voluntate sibi
conjunxit, non sinat permanere in ordine ingenito,
quod non possit res aque ingenita contineri. Sive
ab alerno hanc sibi potentiam, sive in tempore fa-
cere coeperit, et potius a veritate recederet, si ob
; indigentiam materiata operalionis,etaiicujus tem-
poris ornare capisset, nec manere illam in suo
statu permisisset. Si enim prastantius erat non
fecisse, quare ergo facere incepit ? si vero fecisse
melius erat, cur non ab aeterno fecit? si vero in ·
differens ei ab alerno facere(nisi forte quis dixerit
natura sua eum singulatim facere et destruere
posse, aterna autem facere non posse) : quare
materia improbitas, qua utitur, impositum et su-
perfluum ordinem rejicit continuo, in ingenitam
illis (ut ita dixerim) inordinationem declinans ut
per partes alio atque alio tempore pulchritudo aut
deformitas snperet : aut, ut verius dicam, semper
vincat deformitas, quandoquidem materia prater
naturam ornata, bene ratiocinanti deformis vi-
, deatiir.
"Οτι σύμφωνοι έν τοΤς δόγμασιν Πλάτων xxl Piat Ο et Aristoteles dodrina COIICOrdant .
Αριστοτέλης.
"Οτι πολλοί τών άπδ Πλάτωνος καί των άπδ 65 Mulli Platonici et Aristotelei suos inter se pra-
’Αριετοτέλους συγκρούειν 64 άλλήλοις τους σφών δι- ceptores aliquando contendere impulerunt, allato
δτάκάλους κατά τά καίρια, φησί 65, τών δογμάτων a singulis in medium quid cuique meditato vide-
εκουδήν xxl μελέτην είσενηνοχότες μέχρι τούτου retur, et eousque audacia et contentionis pro-
φιλονεικίας και τόλμης ήλασαν, ώς κχί τάς συγγράμ- cesserunt, ut et scripta praceptorum SUOrum de-
ματα των οΐχείων νοθευσαι διδασκάλων είς τδ μάλ· pravarent, quo magis viros inter se pugnantes
λονέπιδετξχι τους άνδρας άλλήλοις μαχομένους. Kxt exhiberent. Atque ea perturbatio perduravit philo-
διέμει* 66 τούτο τδ πάθος ταΤς φιλοσόφοις διχτρι· sophicis exercitationibus illapsa, usque ad divi-
βαΤς ένσχήψχν Ιως ’Αμμωνίου του ’λλεξανδρέως 67 oum Ammonium. Hic enim primus astu quodam
του θεοδιδάχτου. Ούτος γάρ πρώτος Ινθουσιάσας raptus ad philosophia veritatem multorumque
χρδς τδ τής φιλοσοφίας άληθινδν, καί τάς τών πολ- opiniones, qui magnum dedecus philosophia af-
λών δόξας ύπεριδων τάς όνειδος 68 φιλοσοφίφ προστρι-0 ferrent, contemnens, utramque sectam probe
βομένας, είδε καλώς τά έκατερου καί συνήγχγεν είς calluit, et iu concordiam adduxit, et a contentio-
ne xxl τδν αυτδν νουν, καί άστχσίαστον τήν φίλο- nibus liberam philosophiam tradidit omnibus
εοφίαν παραδέδωκε πάσι τοΤς αυτού γνωρίμοις, μά· suis auditoribus, et maxime doctissimis ffiquali-
λιστχ δΐ τοΤς αρίστοις τών αύτψ συγγεγΟνότων, Πλω- bus SUIS Plotino, et Origeoi, et SUCCeseoribus.
dvtpxal ’Πριγένε ι καί τοΤς έξης άπδ τούτων.
VARIAS LECTIONES.
84 ύφεστώς 85 κχί άπό Β : καί τδ άπδ ζ*. 86 συνήγαγεν αύτψ Β. 87 μηδέ Α : μ4 ζ". 58 κατισχύιαι
Α : χατίσχήσαί vel κχτασχήσαι ζ". 89 άφεστώς ζ", 60 άπδ add. Α. 61 ειγ] libri Α· εΐ δ* 6* αυτής Α :
β^οίς ζ", 65 τών άπδ ante #Αριστοτ·λους add. Α . 64 συνκρούειν Α : συγκροτεΐν ζ“. 65 φασί Α. 66 και
tdfuivs δέ Β : Α om. particulam. 67 τού 'Αλεξανδρέως add. Α. 68 τάς πλεΤστον όνειδος ς\
79
80
PHOTII PATRIARCHA CP.
461ί Aii secundum Platonem solos hominum A "Οχι Πλάτωνά 69 Φτ4σι τάς άνθρωπίνας μάνας ψυ-
animos in corpus transmigrare, et illos non simpli- χάς μετενσωματούσθαι, και ταύτας ούχ απλώς,
citer, sed ex solis hominibus in homines : exbru- έξ άνθρώπων δε μάνον 50 είς άνθρώπους. ’Εξ άλύγων
tlS vero in homines transitionem, vel in bruta ex δε ζώων είς άνθρώπους μετάβασιν ή εις άλογα έξ άν-
hominibus nequaquam illum ait dicere. θρώπων ούδαμώς αύτδν φησι δοξάζειν.
Plato opificem Deum censuit sustinere omnem "Οτι δημιουργόν θεόν, φησί, προΰφίσχησιν ό Πλά-
aspectabilem et inaspectabiiem mundum, nulla των έφέστώχα πάαης έμφανούς xt καί αφανούς δια-
prius exsistente materia productum. Sufficere enim κοσμήσεως , έκ μηδενδς προΟποκειμένου γεγενημέ-
iliis voluntatem ad sustinendum universum. Ex cor- νης* άρχεΤνγάρ τδ εκείνου βούλημ* είς ύπάστασιν
porea vero natura incorporeae conjuncta, mundum χών δντων. Της δε σωματικής φύσεως συνεχεχαγμέ-
perfectissimum statui, duplicem simul et unum : vn; χή άσωμάχψ 74 δημιουργέ κύσμον έξ άμφοτν
in quo summa esse media et infima : quovum συνίστασθαι 7* τελεώτατον, διπλοΰν άμα καί Sva iv
prima quidem coelestia vocat, et deos : media vero φ άκρα είναι καί μέσα και τελευταία, ών τα μεν
ratione praedita, aeria, daemones bonos, interpretes πρώτα ουράνια καλεχ 75 και θεούς, χά δε μ·σα λογι-
et nuntios eorum quae hominibus conducunt. In- κά, αιθέρια καί δαίμονας άγαθούς, έρμηνέας τε
fima denique ratione praedita, et terrestria, et hu- b καί άγγέλους των συμφερόντων άνθρώπις γινο-
manas animas, vel immortales homines. Et infe- μένους, χά δέ τελευταία λογικά καί περίγεια
rioribus superiora semper dominari :omnibus vero καί άνθρωωίνας ψυχάς ή άθανάτους άνθρώπους.
Deum eorum architectum et patrem, et hoc pater- καί τών μεν δποβεβηκόνων κά προηγούμενα άεί
uum ejus imperium providentiam esse unicuique ήγεΐσθαι, πάντων 74 δε 75 βασιλεύειν χδν ποιητήν
generi convenientia distribuentem. Justitiam vero αυτών θεδν καί Πατέρα, καί ταύτην χήν πατρονο-
subsequentem illam Fatum vocari. Non enim ge- μικήν 76 βασιλείαν αύτοΰ [751H.] πράνοιαν είναι
nethliacorum temerariam necessitatem, non Stoi- τη* έκάσ-ψ γένει τά προσήκοντα νομοθετούσαν Ttf
cam violentiam, nec quam Alexander Aphrodisieus χήν δέ χαύτ^ 78 έπομένην δίκην ειμαρμένην καλετ-
putat, eamdem illi conditionem, quam corporum σθαι* ο·> γάρ την τών γενεθλιαλυγων άνεπιλόγιστον
naturae attribuens, neque incantationibus et litatio- ανάγκη^ 79# ouoe τήν Στοϊκήν βίαν, ουδ’ ήν ’Αλέξ-
nibus inauspicatum nativitati sidus, ut quidam ανδρος δ ’Αφροδισιευς οϊεται, ei; τούτον 80 ττί
sentiunt, sed veterem providentiae legem tran- Πλατωνική τών σωμάτων φύσει ταύτην περιαίγων.
Seat, judicialem Dei operationem, ordine ac serie ουδέ την έπψδαΤς καί θυσίαις παραχρεπομένην γένε-
juxta causarum liberarum proposita res nostras σιν, ώς οΤονχαί τινες [1382 R.J, αλλά την τών έκ6αι-
dirigentem atque consilia C νάντων κατά 84 τδν της προνοίας θεσμόν δικαστικήν
του θεού ενέργειαν 82^ τάξει καί είρμφ πρδ; τάς προαιρετικάς δποθέσεις τών αυτεξουσίων έργων 85
έπανορθουμ ένην τά καθ' ήμας.
Quae sit Providentia et ordo . Τίς η πρόνοια καί τάςις ;
Communiter quidem providentia et ordo a crea* Οχι /οινώς μεν ή πρόνοια καί χάξις άπδ τού δη-
tore Deo extenditur in omnia immortalium genera, μιουργού θεού διήκει έπί πάντα τά άθάνατα γένη,
maxime vero et conjunctius ad prima, ac summa, μάλιστα δε καί προσφυέσιερον έπί τά πρώτα καί
et continenter ab ipso ortum ducentia, et deinceps προσεχώς άπ’ αύτου τήν γένεσιν έχοντα καί έξής 84
quie ab illo condita sunt, quaque intelligibilium δντα έκείνψ, καί τής τών νοητών άγαθών άρίστης
bonorum optima communione fruuntur. Cum enim μετουσίας άπολαύοντα. Τριών γάρ άντων χών έγκο-
tria sint genera in mundo ratione praedita : sum- σμίων νοερών γενών, τδ μεν άκρύχαχον καί πρώτον
mum et primum communicans sine ulla com- τών τού Δημιουργού γεννημάτων άτρέπχως καί άμε-
mutatione cum divina 462α imagine, divinum χαβλήτως τής πρδς αύτδν δμοιώσεως τυγχάνον έν
omnino ordinem compositionemque babetfqualem πάσ$ έστί θεοειδετ εύταξίφ. ’οΐοντδ χών οδρανίων
Coelestibus inesse diximus. Secundum vero Conse- Ιφαμεν γένος. Τδ δέ 87 δεύιερον, δεύτερος καί ύφει-
quenter divinum ordinem admittens, non incom- μένως xf,v θείαν τάξιν παραδεχομενον, ούκ άτρέ-
mutabiliter, nec indivise Creatoris similitudinem ο^^ως μεν οδδ* άμερίστως τής δημιουργικής δαοιώ-
sortitur, sed sine errore ac vitio paternis volvitur σεως μέταλαγχάνει, άναμαρτήτως δέ καί άκακύντως
legibus quod aetheriis assignavimus. Tertium vero τών πατρικών έπιστρέφεται νύμων, 8 τοΤς αίθερίοις
tanquam postremum, non solum coelesti dignitate άποδεδώκαμεν. Τδ δέ τρίτον, ώς έσχατον τών θείων
quomodocunque vertitur, sed et ab aetheriis inter- γενών, ού μάνον τφ 86 δπωσούν τρέπεσθαι τής δπερ- '
dum vitiatur .Et quidem semper Deum intelligere, όχής τών οδρανίων δπίδη, άλλά καί τψ ποτέ κακύ-
VARLE LECTIONES.
69 Πλάτωνα] κατά Πλάτωνα Needhamus, recte, nisi mox leg. μετενσωμ αχούν, ψυχάς om. pr. A. 70
μύνων ς\ 74 άσωμάτων ζ". 72 συνίστασθαι A : "στασθαι 75 καλεΤν pr. Α. Ί* πάντων] των 8ΙΠΘ
accentu Β. 75 δέ Β et rc. A, qui pr. om. : τε ζ\ 76 πατρωνυμικήν B. 77 νομοθετούσαν] νέμουσαν
Needhamus coH. ρ. 172 b 2. 78 τούτ$ A : αυτή ζ". 79 άνάγκην] ανάγκην προσίεται Needhamus coli,
ρ. 172. b 9. 80 ταυτύ ζ'. 81 κατά add. Needhamus coli. 1. 1. V. 15. 8* ένιργετ β. 85 Ιργων add. Α.
έξής Α : έφεξήί ζ". W δέ om. Α. 80 χψ Β : τδ ζ“.
81 BIBLIOTHECA.. — COD. CCLI. 82
νεσθαι τής χών αίθερίων άξίας ύπέστη. Tb μεν γάρ Λ et adhaerendo ill ius cognitionem habere, coelestibus
άεί voci/ τον θεδν καί ήνωμένως αύιού τήν γνώσιν inest. Illud vero semper fuse aetheriis secundum
Ιχειν τοΓς ούρχνίο»ς πρόσεστι· το δε αεί μεν διεξο- essentiam subest. Non semper autem intelligere,
δι/.ώ; δ! τοΐς αίθερίοις κατ’ ούσίαν υπάρχει· τδ δε atque intelligendo divisum esse, humanis animis
μήτε ici voetv χαι έν αύτφ τψ νοεΤν μεμερισμένως tanquam proprium daium est, non assequentibus in
νοεΤν τατς άνθρωπίναις ψυχαΐς ύς ίδιον ϊποδέδοται, natura divisam intell igentiam coelestium, nec in or-
βπολειπομένχι; κατά φύσιν της τε *7 άμερίστου νοή- dine suo plenam cognitionem aetheriorum. Siquidem
αεως των ουρανίων χαι της έν τάξει πληθυομένης nec continenter, nec perpetuo animi cognoscunt,
γχύσεως των αίθερίων, Ιπεί μήτε ένιαίως μήτε άίδίως Sed cum ad cognitionis pr®Slantiam ducunt, ®the-
νοοΰαιν αυται, άλλα χαι 8τχν πρδς την του νοεΤν rium ordinem imilaturteumque concomitantes, in-
άξίαν άνάγωνται, τήν αίθερίαν μιμούνται γνώσιν 88^ teliigibilium visionem percipiunt.Post tertium au-
xxi ταύτη σΰνεπόμεναι των νοητών χαρπούνται τήν tem intellectuale genus aliquando quidem intelli-
θέιν. Μέτά δε τδ τρίτον νοερδν γένος, τδ πάτε μίν gens,aliquando non intelligens, esset nunquam in-
νοούν ποτέ δε μή νοούν, ιΧι\ άν τδ μηδέποτε νοούν κα- telligens secundum rationem perfectae divisionis,
τι τδν της τελείας διαφέαεως λόγον δ δή φύσει έατίν Quod certe natura est non intelligens, veritatis et
άνόητον, άληθείας τε και άρετής ούδαμή 89 μετέχειν ^ virtutis nequaquam potest esse particeps: quare et
δυνάμενον 90. Διδ καί τδ είναι γέννημα έκείνου έχβάλ- hoc genus rejicitur. Quomodo enim imago intolli -
λεται. Πώς γάρ εικων τού νοητού θεού τδ άλογον καί gibilis Dei ratione etnon intellectu careal? Omnis
άνόητον; πασα γάρ έκείνου είκών εν νους καί λογική, enim illius imago intelligens et rationalis COgno-
xa\tH γινώσχειν έαυτήν και τδν ποιήααντα πέφυκεν. SCere seipsain et sui factorem solet.
"Οτι των έντάδε πραττομένων ήμΤν λόγον ήμας Consentaneum, inquit, est actiones Π OS Ira S hu-
Ιπεται, φηαιν, ύπέχειν [752 Η.] τοΤς την μέσην λή- manas subesse iis, qu® mediam regionem sortit®
ξιν λαχουαιν, «τε δή φύλαξι καΠφόροις ούσιν ήμών. sunt, tanquam custodibus et inspectoribus nostris.
Πάσαν δε τήν περί ήμάς αυτών ένεργειαν είμαρμέ- Omnem enim operationem eorum in nobis fatum
νην χχλεΤσθαι, δίκης νόμοις τά ήμέτερα διατάττου- focari JUStiti® legibus dirigens. Si ΥβΓΟ, inquit, CU-
oav. El δε φυλακές είσι (φησί) τού προς τήν αξίαν StodeS Vit® pro merito definiti sunt, COUStat et Vlt®
άγοριζομένου βίου, δηλονότι καί τού χρόνου εΤεν άν tempus, quod singuli sortiti fuerint, impleturos,
άαοπληρωται, δν Ικαατος βίος 9* έκ)ηρώσατο· ού γάρ Non enim licet vitam servare tempus indefinitum
mt τδν βίον τορεΐν τού χρόνου τδ άόριατον έχοντος. habentem. Quare oportet tempus definiri, ut fatalis
*'aro δεχ τδν μίν χρόνον ωρίσθαι διά τδ σώζεσθαι vita conservetur. Modum vero mortis simul deter-
τδν είμαρμενον βίον, τδν δε τρόπον τής τελευτής C minari cum tempore, tanquam partem ultimam
συνδ .ωρίσθαι τψ χρόνψ ώς μέρος δντα τδ έσχατον vit® pro merito distribut®. Etenim ortu definito,
τού προς τήν αξίαν άπονεμηΟέντος βίου. Και γάρ necesse est et finem definitum esse. 462h Ini-
τής γενέσεως όιρισμένης άναγκη καί τδν θάνατον tium ortus definit fatum migrationis e vita, quod
ύρίσΟαι. Τήν δε άρχήν τής γενέσεως δρίζει ή τής fatum divina voluntas est, et lex JUStiti® Dei.
έκεΐΟεν έκπομπήν είμαρμένη, θείμ βούλησις ούσα Ruare etiam mortem definitam servabit fatum
καί νόμος τής τού θεού δίκης [1365 R.] νΩ«τε καί transitionis hinc illuc. Quare definitum est, quibus
τδν θάνατον ώρισμένον τηρήσει ή τής ένθένδε έκεΐσε ad vitam et ad mortem veniemos. Si enim h®c
μεταστάσεως είμαρμένη. Αιδ ώρισται και τδ διά destinata non sint, et omnis vita infinita, nec me-
τώνδε μεν παρελθεΐν εις τδν βίον, διά τώνδε δΐ 93 lioris sortis particeps. Ubi enim, aut in quibus, ju-
U τού βίου άπελθεΐν. Et γάρ αόριστα ταύτα, καί δ dicii divini, et distributionis secundum merita erit
βίος άπας άόριστος και τής κρείττόνος έπιστασίας cura, eorum qu® in corpore et externis temere
άμοιρος. Πού γάρ Ιτι ή έν τίσι τής θείας χρίσε ως ac fortuito nobis acciduntfNojaenim h»c inordinata
καί τής ωρδς άξίαν διανομής Ισται ή έπιμέλεια, των relinquemus, animi consilia et judicia, et impetus
περί τδ σώμα καί τά έκτδς εΐκή και ώς Ιτυχεν ήμΤν q a meliori necessitate fieri dicemus.Sic enim viriu-
συμπιπτόντων ; Ού γάρ ταύτα μεν άτακτα καταλείψο- fis el malili® non nos ipsos, sed illam accusaveri-
μεν, τάς δε τής 94 ψυχής προαιρέσεις καί κρίσεις καί mus. Neque enim ffiquum est fatali necessitati
δρμάς άπδ κρείττονος ανάγκης Ιγγίνεσθαι φήσομεν ascribere, qu® animo vel corpori, vel externis acci-
ώτω γάρ άρετής καί κακίας ούχ ήμας αύτους, άλλ’ dunt.Sed neque omnia ferri temerariis aut for-
εκείνην αΐτιασαιμεθα. Ουδέ μήν πάντα τή παρ’ έκει- tuitis casibus |)ar est, mente principatum om-
vwv άνάγκη εύλογο/ άνατιθέναι, τά τής ψυχής λέγω nium tenente, et Deo omnium exislente causa,
καί σώματος καί τών έκτός· άλλ’ ουδέ πάντα άνετ- Necessario itaque relinquitur arbitrium liberum
σθαι τατς άλόγοις καί άνεπικρίτοις φορατ>, νού τών in nobis esse, et justas retributiones liberis actio-
VARLE LECTIONES.
W τε om. B. ^8 μιμ. τάξιν γνωσιν ζ". 89 ούδαμή μετέχειν] ούδαμού μένον Β et COIT. A. 99 δυνάμενον
oro. A, Ut legendum sit ούδαμή μετεχον. 91 X2\ aule γινώσκειν add. A. 92 βίος A 2 βίον <7* 93 δέ
cro. A, ante τώνδε ponit B. 94 τής add. A.
83
PHOTIl PATRIARCHAE CP. 84
nibllS penes aelberios esse a DcO judices ordinatos, A πάντων ηγουμένου καί θεού των ίλών δύχος αΙτίου.
et nostri curam gerentes. Cum enim tria sint in *Ανάγκαΐον δή xb λειπόμενον, χάς μέν προαιρέσεις
nobis, omnia nimirum necessario fieri, aut nihil, έφ' ήμΐ v είναι, χάς δ’ έπί χχΐς προατρέσεσι διχαίας
autvicissim; vel ut oportet, ©que absurdum est, et άμοιβάς έπί χοΐς αίθερίοις κεΐσθαι, ώ; 95 ύπά θεού
aequaliter omnem tollit providentiam. Merita enim χεχαγμένοις 66 δικασχαΐς καί πεφυκόσιν ημών έπι-
praevisa una secum omnino inducunt providentiam, μελεΐσθαι. Τριχχών γάρ δνχων τών καθ’ ήμάς, χαί
et deinde fatum et judicium providens, justitia et χό πάντα ήναγκάσθαι χαί xb μηδέν xxtOTxb έπηλ-
Jege humana ordinans, libero ac Voluntario indiget λαγμένος ή ώς δει χήν Τσην άχοπίαν 2χει, καί προ-
principio. Quare pars esi totius providentiae fatum vo (ας πάσης έπ’ ίσης 96 έσχίν άναιρέχικά 99. τε
ad humanas animas judiciaria lege accommodatum, γάρ τού πρύς άξίαν ύπόθεσις πάντως συνεισάγει
Humanorum vero animorum operatio, libera actio χην πρόνοιαν καί χην άπ* αύχής είμαρμένην κ«1 ή
est, et, quod dicitur in nostra esse potestate, id divi- προνοητική κρίσις, δίκη x«t νόμψ τά άνθφώπινα4
ΠΪ8 judicibus rationi consentanea occasio est inae- χάτχουσα, της αυτεξουσίου ήμών χαί προαιρετικής
jualis distributionis. Fortuitum vero totum morta- αργής δεΐται. νΩστε μέρος έσχί τής δλης προνοίαςή
ilbus,et brutis tribuitur generationibus. Non enim * είρμαρμένη 2 το πράς τάς ά\6ρωπίνχς ψυχάς δικα-
in singulis ordinate, neque juxta praevisa merita b σ«κώς άρμοζόμενον. 'Ανθρωπίνων δέ ψυχών ένέρ-
procedit : siquidem ex igne exstincto aer fit : ex γεια ή αυτοκίνητος προαίρεσι; καί το λεγόμενον έ<ρ'
aere eondensato aqua, neque ex his cibis equi vel ήμΤν, $ δή χοΐς θείοις δικασχαΐς ύπόθεσις εύλογος
Canis corpus, ex aliis vero aliud quid ex8istit. Sed γίνεται τής άνίσου διανομής* χο δέ τυχαΤον δλον χοΤς
omnia ex omnibus temere possunt produci pro- θνητό Γς χαι άλόγοις άποδέδοται γένεσιν 3. Ου γάρ
pter 463fl communem materiam, et omnia in se χαθ’ Εκαστον τεταγμένως 4, ουδέ κατά τι νχ λελο-
suscipientem, eumque ordinis divinaeque necessi- γισμένην άξίαν, έχ μεν τούδε τού πυράς σβεννυμενου
tatis modum participat, ut singula suo quaeqtiege- &ήρ γίνεται, [753 H.j έχ δέ χοΰ άέρος πχγυνομένου
nere conserventur, et occurrere ad aeternitatem suc- ύδωρ, ουδέ έχ τώνδε μέ> τών σιχίων ίππου σώμα ή
cessione quadam, causis subsistentibus. In anima- κυνός, έχ τώνδε δέ άλλο Χΐ· άλλα πάντα έχ πάντων
llbus singulis, et plantis, et aliis inanimatis, nihil ταΤς προσπιπχούσαις μεταβολαΐς δύναχαι γίνεσθαι
definitum neque ordinatum est, quasi pro meritis δι * xb xoivbv τής ύλης χαί πράς πάντα εύάγωγον,
merces, quod ex priore vita remuneratio nulla illis τοσούτον τάξεως μετέχοντα και θείας ανάγκης ώστε
debeatur, nec pro iis, quas niinc faciunt, poena ex- *«x ά γένος Εκαστα διασώζεσθχι καί συμπαραθεΤν
spectanda. Non enim iis aliquid accessit ex locis πράς xb άίδιον τή διαδοχή τοτς ύποσχήσχσιν αύχά αΐ-
aetberiis, quod basim constituat, Ut divino judicio (;τίοις. 'Kv δέ χοΤς χαχά μέρος ζώοις χε και φυχοΐς, χαί
ad reditum ducerentur : quemadmodum in sin- αύτοΐς χοΐς άψύχοις, υύδέν διώρισται ουδέ χέτακται
gulis hominibus animos rationis participes, et im- ώς 5 πράς άξίαν άποδιδόμενο* πάθος, τψ μήτε έκ
mortalesindeadveniente8,nece8se est maximae cur© προβιοχής άμοιβάς χινας αύτοΐς έποφείλεσθαι, μήι*
ac sollicitudini cognatis esse, ne in malum, in quod έπί χοΐς νυν δρωμένοις προσδοκασθχι ευθύνας. Ου
proni sunt, dilabantur : propterea patiuntur qui- γάρ έπεισήλθέ τι έχείνοις 6 fex τού αίθερίου τόπου
dem, et simul patiendo acquiescunt:et rursum libere χήν δπόβασιν ποιησάμενον, Tvo pal χή θείφ χρίσει
volunt, ac patiuntur ad meritum liberi arbitrii παιδαγωγηθή πράς έπάνοδον, ώς έν χοΐς χαθ’ Εκαστχ
consequendum. Quapropter fortuitum et carentia άνθρώποις χάς λογιχάς xat άθανάτους ψυχάς έκεΐθεν
divini judicii brutis convenit. In nostris autem κκχιούσας ανάγκη πλείσχης 7 έπιστροφής χαι κηδι-
actionibus etiam quod fortuitum videtur, praeviso μονίας χυγχάνειν παρά χών συγγενών πράς έπανόρ-
fato inservit : adeo Ut fortuna nobis, non secus θωσιν τής είς κακίαν υποφοράς. Διά πάσχουσί τε καί
atque brutis, dominari videatur, eaque nobis acci- αιρούνται έν αύτοΐς χοΐς πάθεσι* καί πάλιν 8 αίρουν,
dat in corporis atque externis bonis, quae judicium ται καί πάσχουσί προς την άξίαν τών αίρεθέντων.
praesidia instar definivit. Remissione enim, et in- Αιά τούτο ουν πολύ xb ώς Ετυχεν έν χοΐς άλόγοις χ*ί
lentione, vai iisque mutationibus eorum quae nobis D xb θείας χρίσεως άμοιρον. [1388 R.J *£v δέ χοΤς χ<θν
accidunt, libera animi voluntas ad moderatam ήμάς xa\xo δοκού» είναι χυγαΐον είς χήν τής προ-
S latum deducitur : citius quidem, si adversa quae νοητιχής ειμαρμένης ύπηρεσ'αν τελεί, ώστε δοχείν
circa haec accidunt, constanter ferat: longiore vero μέν απο ταυτομάτου πάσχειν ημάς καί όμοίως χοΐς
tempore, 8i impotenti atque amenti animo illa άλόγοίς ζώοις, τούτο δέ πάσχειν περί τε σώμα κάί
toleret. Tunc enim perfidi© poenas dat, et nihi- τά έκτάς B 9 ή Εφορος χρίσις ώρισε . τή γάρ τών
lominus quffi patitur ferat necesse est. περί ήμάς 40 έπιτάσει τε καί άνέσιι καί ταΐς παν-
τοίαις τούτων μεταβολαΐς το αύτεξούσιον τής ψυχής παιδαγωγεΐται πράς ευταξίαν, θάετον μέν, έά»
εύγνωμόνως ύποδεχηται τά περί τούτα συμβαίνοντα πάθη, έν πολλαΐς δέ χαί μαχραΐς χρόνου πε ριόδοις,
VARLE LECTIONES.
96 ώς — 9β τεχαγιιένοις Α : και τεταγμένου ζ\ 97 χαί poSt μηδέν add. Α. 98 έπ’ ίσης ΟΟΙ.^ Β.
90 αναιρετικόν ζ“. 4 άκθοώπεια ζ". * είμαρμένη] είμαρμένη μέρος έσχί Α. * γενέσεσιν ζ\ 4 χεταγμενων
pr. Α. 5 ώς om. Α. ·έκείνοις Β : έν έκείνοις ζ". 7 πλείσχης Α : πλεΐσχον ζ“. · πάλιν αϊρούνται]
πάλιν άναιρούνται Β: 9 δ om. Β et corr. Α, qui pr. om. ή. 10 iwpi χβ ήμ«ς ζ".
85 BIBLIOTHECA. — COD. CCLI. 86
Αταν ίτχμως καί Ανοήτως πρδς αύτά διατεθη. Τότε γαρ δίκας μεν υπέχει της Αγνωμοσύνης, ούδεν δέ
ήττον δι9 ών πάσχει φέρεται πρδς τδ δέον.
νΟ:ι αδτεξουσίους έχει ή ψυχή τας κινήσεις, καί περί A Aflil&Qin liberos habere YflOtUS, et de PfOVt -
της Προνοίας. dentia .
''Οτι ή ψυχή, φησίν, ουχ άνεύθυνον έχουσα της Cum anima, inquit, quibuscunque in actionibus
δποιασουι αίρεσεως την όρμήν, **ί δπδ τοϋ προσ- liberis crimine non vacet, et digna sit qu® a μο-
ιχούς χρέ(ττονος γένους έπιστα σίας Αξιοϋται, δίκης testate sublimiore continenter regatur, poenam,
κ*ί καθάρσεω; χαί τιμωρίας τυγχάνουσα Αεί πρδς purgationem, atque supplicium pro meritis adipis-
τήν Αξίαν των έαυτης διαθέσεων. Κα'ι xb μέν έλέ- citur. Atqui libera electio ab ea pendet, quas vero
σθιι έπ* βύτη χεττιι, τα δέ Επισυμβαί^οντα ταΐς liberis contingunt actionibus, providentiae judicio
αίρέσεσι τη της προνοίας χρίσει ώριστχι, πρδς Αξίαν affectus animi pro meritis compensante, definita
Αμειδομένη τάς ψυχιχας διαθέσεις. Καί ούτως αί- sont: et sic eligere, atque una sorliti videndi genus
ρείσθαί 44 τε άμα καί κληρουσθαι τον αύτδν βίον λε- dicimor. Compensatio autem meritis nostris defi-
γύμεθα. *H γαρ έπί τοτς εΐργασμένοις ήμΤν τετα- nita, divinam ostendit providentiam. Itaque ab ini-
γμένη Αμοιβή καί τήν αύτεξοόσιον χίνησιν 11 καί τήν tio ad extremum usque, 4655 liberos animi motus
θείαν Επιστασίαν έκφαίνει, ώστε Απ' Αρχής είς τέλος habemus, alii plus quidem, minus alii; necipsisi-
αυτεξουσίους μεν Ιχειν ήμας τάς κινήσεις, εΐ κ*1 Β militer semper in nobis illam libertatem servamus,
Αλλοι άλλων μάλλον καί ήττον, xal αύτοι δέ ούχ neemercedem aequam omnes consequimur. Atque
δμοίως Αεί xb Εφ9 ήμΤν διασώζομε\, ούχ Αδεσπότους id quod nos hoc ducit, et hinc rursum abducit,
& τάς πρδς τήν Αξίαν Αντιδόσεις. Και [754 Η.) nexus videlicet et concursus voluntatis humans,
τούτο είναι τήν άγουσαν ήμάς πρδς τά τήδε xal atque divini judicii, fatum est.Quo fit ut,libertate
πάλιν Εντεύθεν Απάγουσαν ειμαρμένην, πλέγμα arbitrii nostri, qu® volumus agentes, frequenter
ουσαν xal συνδρομήν Ανθρώπινης προαιρέσεως xal propter certum Dei judicium, qua nolimus patia-
θείας χρίσεως, ώστε έλομένους ήμάς α βουλύμεθα mur. Generali itaque decreto cum ea qu® vitam
δια τδ τής προαιρέσεως Αδούλωτον, πάσχειν πολλά- humanam participant contineantur, tum tempus, ac
«ς A μή βουλδμεθα διά xb τής χρίσεως Αδιάπταιστον. mortis genus, unacum fati decreto ordinata sunt.
9Bv δλ fp δη τψ Αφοριζομένφ βίφ 13 τά τε άλλα χεΤται, 8σα συνεκτικά τής Ανθρωπίνης ζωής, χαί δ
χιιρδς χαί δ τρόπος του θανάτου τφ τής ειμαρμένης ψηφίσματι συνδιατέταχται.
'Οτι φησίν, *£πιστήσαι άξιον ώς ή ψυχή ούτε έν Opera pretium est, inquit, scire, animam ne-
τη πρδς νουν στροφή τήν του ποτέ Ανοηταίνειν C que tum cum ad mentem convertitur, imbecilli-
Ασθένειαν Αφήρηται, ούτε έν τή Εσχάτη χαχίφ τήν tate aliquando intelligendi privari, neque in ex·
τού αδθις νοείν δύναμιν χαί Αρθως μετανοείν. Φύσει trema malitia rursus, intelligendi atque resipis-
γαρ ή Ανθρωπίνη ψυχή τοναύτη δημιουργηθεΐσα καί cendi facultate. Sic enim anima humana natura
προς τήν θείαν ευζωίαν και πρδς τήν θνητήν γένε- aua condita est,ut parti m ad divinam felicitatem,
σιν έπιτηδείως Ιχει, ανά μέρος έκατέραν προβάλ- partim ad humanos casus accommodata 8it,ac per
λουσα δύναμιν, έπεί xal χατά πρόνοιαν Θεού πρδς vices utramque facultatem promat, siquidem juxta
«μφω γεγένηται. Ουτω γάρ xb μέν δύνασθαι αύτήν Dei providentiam ad utrumque apta est.Soa enim
πολιτεύεσθαι 44 κατ’ ουσίαν χέχτηται · τδ δέ πλείονα natura sic regitur .Quod autem diutius in summis
χρόνον άνω διάγειν ή κάτω πρδς την αύτοχίνητον quam in infimis degat, id arbitrii sui libertate
αυτής συμβαίνει οιάθεσιν. Διδ αΐ μέν μυριετεΐς, ol consequitur. Quocirca ali® intra decem millia
δέ τρισχιλιετείς περιόδους λέγονται ποιετσθαι, τής annorum, ali® intra tria millia cnrsum conficere
Αρετής έπιτεμνομένης τήν πλάνην, καί τού συντδ- dicuntur, virtute errorem recidente, et vehe-
νου των αγαθών έρωτος υφαιρουμένου τής περιγείου menti bonorum studio terreni obsidii diuturnita-
λειτουργίις το πολυχρόνιον. tem tollente.
*Εχ του β'. λόγου· — τίνα κατ’ ούσίαν λέγεται D£ libro secundo. — Quoenam dicantur per se
πσιεΤν; agere?
*θχι φησι, Κατ9 ούσίαν έχεΐνα λέγεται ποιεΤν, Illa, inquit, per se agere dicuntur,qu® cum sine
δσι μένοντα Ατρέπτως έν τή αύτών ούσίφ χαί ένερ- mutatione in sua essentia atque operatione ma-
γεί*, x«l μηδέν Ιαυτών Απομερίζοντα μηδέ χινουντα neant, et sine ulla sui mutatione ad eorum qu® ge-
πρδς τήν των γεννωμένων ύπόστασιν, [1389 R.] nerantur sustentationem moveamur, eo solum quo
κατ’ o ύτδ μονον τί είναι δ Εστι περάγει τήν των δευ- SUntid quodSQQt, Γ08 a SO diversas producunt. Ex
τέρ«ν γένεσιν. οίς έπεται μήτε ύλη προσχρήσθαι, μή- quibus efficitur, illa neque materia uti, neque ab
n Απδ χρόνου ποιεΤν, μήτε είς χρόνον παύεσθαι, μήτε aliquo tempore incipere, neque in aliquod tempus
VARLE LECTIONES.
H ιΙρεΤσθαί B : αίοεσθαί ζ\ Μ και τήν αύτεξούσιον χίνησιν add. Α, 48 βίφ add, Α, 4* πολιτεύεσθαι)
w γης πολιτεύεσθαι Bentleius,
87 PHOTII PATRIARCHA CP. 88
desinere, neque extra agentis operationem, id a Ιξω trii χοϋ πβιοΰντο< έ,*ργ*(*« wteftei tb γινόμ«-
quod fit, consistere. Haee enim omnia secundum vov · χάώτα γα? πά>χ* χή «axi βυμδο&ηχός ίν»ργ»(φ
accidens operantem comitantur, verbi gratia, in π*ρέπ*ται έπΐ χοϋ οΐχοδόμου xxl τών όμοΐων.
aedificante, et id genus aliis.
Plato in Phaedro ait locum coelestem, poetarum 'Oxt ?τ,οίχ, 'o Πλάτων έν Φχ(5?φ λίγων, « τόν
ullum neque laudasse hactenus pro dignitate, & δπίρουράνιον τόπον oute χι< fyvn»e πω νών x^c·
neque laudaturam : de proprio autem loco non ποιτ>χή« ο3τ* ποτό ύμνή«ι xxx’ άξ(*ν, » τόπον νδ·*
loquitur, qui corporum est capax. 4β4β Sed oi χόν χορίω< «vlv (οδχο< γάρ βωμάτων έβχ» π*-
per locum talem essentiam, aut tale genus in- pttxxtxbc), τόπον ot vOv 4»xl χοϋ ού»ί*ν χοιάνδι xat
telligi, qualis cffilestis est, quaeque intellectu γένος χοιόνδ* λίγ*ι, oTo\ ΰπερχόσμιον xat νοητόν,
percipitur, uti solemus de scriptis quorum- ώοπιρ τίώβιμβν π*ρΙ πρ«γ»άτων 15 χινών &ι>γού-
dam loquendo dicere. Quo etiam modo loquendi μ*νοι ,β λέγ«ιν δτ·. xax’ έχ»Τνον χόν τόπον χο5 λόγο·,*
dicimus, caput et formam rerum locum appel- γ*νόμ*νον έροϋμχν, χό χι^άλβιον έχχϊνο xat χό tToo<
lantes. τών πραγμάτων τόπον κχλαυντες.
Idem Plato De legibus, discrimen divin& erga Ότι Ιν τοτς νόμοις Πλάτων (φησί) τά διχφέρον
nos providentias ostendens, ait Donm omnia, una- g της περί ήμάς τού θεού προνοίας ένδείχνυτχι, λέ-
que fortunam, et occasionem humana cuncta gu- γων ω; θεός μεν πάντα, χχΐ μετή θεού τύχη ***
bernare. Hinc constat assignasse illum Dei prori* **φος τά άνθρώπινα διαχυβερνώσι ξύμπαντα. Έξ
dentiam puram, et sui similem rebus affectione ώνδήλός 47 έστι τοτς μέν [755 H.J άπχθέσι χαι άεΛ
carentibus, semperque perfectis, ideoque non τελβίοις καί διά χοϋτσ άνχμχρτήτοις την κχθαράν χ*1
aberrantibus; iis vero, quffi aliquando in amentiam μονοειδή τού θεού έπιστήσας πρόνοιαν, τ©Ις 81 χ*1
incidunt, ratione praedita, ideoque malitia implen- tU άνοιαν ποτέ ύποφερομένοις λογιχοτς καί διά τούτο
tur, occasioni atque fortunae mistam providentiam χ*χ(*ς άναπιμπλαμένοις τήν συμμιγή χαιροΐς χχι
attribuisse. Praecedens enim bonorum largitio,et τύχαις πρόνοιαν άποδιδούς. *Έστι γάρ ή μίν τώυ
ex natura accedentium conservatio, pune pro- άγαθών προηγουμένη δοσις xat ή τών κατά φύσιν
prium est opus providentiae. Eorum, quae praeter προσόντων ts τήρηαις is ίδιον έργον τής καθαρά^
naturam composita sunt, correctio, erratorumque προνοίας, ή δε τών παρά φύσιν διχτεθέντων διόρ—
poenae, materiatae est opus providentiae, uteutis for- θωσις, xat at τών αμαρτημάτων εύθύνχι τής έν—
luna 61 occasione. Non enim, Ut ex praedictis colli- όλου χαι τύχ$ xat xatpip προσχρωμένης. 06 γάρ
gitur, divinum judicium hominum quosdam cala* χατά τθν προηγουμένον λόγον ή θεία κρίσ ις
mitate afficit, alios vero prosperos reddit, sed ex τοτσδε μεν ημών Ιμφέρει *0 xk δεινά, τοΤσδ*
cuj usque antecedente merito. Curo autem medi- δΐ 81 τάς εύπαθείας άποδίδωσιν, άλλ* ές δποθέ—
Cinae simile sit judicium judicum nobis praesiden· σεως τής τών προβεβιωι&ένων άζίας, έπει χαΐ
Cium quae ars aegrotantium curam suspiciens, δοικεν ή κρίσις τών έφεστώτων ήμΐν διχαστών
omnia 111*18, Ut par est, Opportune praescribit, prout τή Ιατρική τέχν^, ή παρχλα(>ούσχ τους άφ*
infirmis expedit : propterea meritum eorum, qui έ αυτών νοσήσαντχς πάντα προς το δέον αύτοτς συν-
judicantur, cum alias aliud sit, atque arbitrii Η- τάττει χατά xatpov, ov fiv αυτοΤς τοΤς Sepa*
bertale mutetur, fortunam divinae erga nos provi- πευομένοις ε?η λυσιτελές. Kat διά τούτο ή μεν
dentiae commiscet. Ordo autem singulis conve- άξ(α τών χρινοίλένων άλλοτε άλλη τυγχάνουσα, καε
BienS, atque expiationis, occasionem secum indu- ταΤς αύτεςουσ(οις 88 χινήσεσιν εναλλαττομενη, τύ-
eit : fortuna autem, et occasio divinae providentiae χην τή περί ημάς προνοώ συμμ(γνυσιν · ή δΐ
conjuncta, generale fatum efficiunt, ex humana VO- προσήκουσα έχάστοις τάξις τάν τής τιμωρίας
luntate fortunam accipiens, ex divino autem judi- καί τής χαθάρσεως xatpov συνεισάγει. Τύχης
CIO occasionem. Etenim artis est curandi modum δε χαι καιρού τή Οε(^ xpovolq συνταττομένιον τά
definire, hominis vero sic affici, Ut sectione indi- δλον πλέγμα 81 γίνεται είμαρμένη, ix μεν τής
geat,vel ustione, vel alia quadam molesta cura- άνΟρωπίνης προαιρέσεως την τύχην ηροσλα(>ούσα)
tione. Pasgim vero et aliquid hoc modo Plato de ^ έκ δε τής θείας χρίσεως έκφέρουσα τον καιρόν *
humana natura, et fato, providentia quadam nos- και γάρ τής τέχνης έστιν ά<ρ ορίσαι τά μέτρα
tra regente, philosophatur. τής θεραπείας, τού δ! ανθρώπου διατεθήναι ούτως
ώστε τομής οεηθήναι ή καύσεως ή άλλης τινδς άλγεινης θεραπείας. Πολλαχού δέ, φησί, καί άλλοθι b
Πλάτων τά τοιαύτα φιλοσοφεί περί τε ** τής άνΟρωπίνης ουσίας */αι τής άπευθυνούύης ήμάς προ-
νοητικής ειμαρμένης.
Differentia philosophi et amatoris . Τις ή φιλοσόφου καί έρωτικού διαφορά ;
464ά Plato discrimen ponens, inquit, inter Ότι άποδιδους, φησίν, b Πλάτων φιλοσόφου xat
philosophum ,et amantem, et quomodo honore in- έρωτικού διαφοράν, κα* πώς Ισοτίμως άνάγεσθα,
VARIiE LECTIONES.
15 πραγμάτων Α : γραμμάτων ζ" διηγούμενοι] διαλέγομε νοι Β. ί7 δήλος mg. : libri δήλύν. ί8
ποοσιόντων ζ". ** τήρησις] ^ήαις Α, ^ύσις Β. 20 συμφέρει Α. 81 δ! om. Α. 88 libri αυτεξουσίαις. 25
πλέγμα] πράγμα Α. 84 τε om. Α. 25 υπευθυνούσης Α.
89 BIBLIOTHECA. — COD. COLI. 90
λέγονται, φιλοσοφήσαι μέν άδόλως λέγει τον Οιω- Α ter se pares dicantur, philosophari quidem eum
pfev άνευ πράξεως πολίτικης άγαπήσαντα, καί dicit, qui, soli deditus contemplationi, ab aliis om-
πάντα τα άλλα παρ' ούδέν θέμενον, καί ταΤς καθαρτι- nibus abstinet, pufisquO virtutibus 86 dedicat, Ut
καΤς άρεχπτς έαοτον παραδόνχα [1392 R.J τη πρδς tandem perfectus evadat, quemadmodum in The®-
μόνην την Upov τελείωσιν άναγωγή *θ, ώς έν θεαι- teto ait. Atque hic absolute Platoni philosophus
τ^τφ διέξεισιν. ’Αλλ* δ μέν άδόλως 97 φιλόσοφος κατά est. Amatorius tero ei vocatur, qui ut cum philo-
Πλάτωνα τοιουτος* i δέ Ερωτικός λέγεται παρ’ ούτφ, sophia liberos amet, propter ipsam honestatem ac
δς *8 καί παιδεραστήσαι μετά φιλοσοφίας, b ταΤς πρα- divinitatem exercitatus, et spiritalium bonorum
κτκατς άρεχατς διά xb θειον και xb βυχώιαλον έν- usum adeptus, civilem vit® rationem, educatione*·
ασχηΟεΤς, και των νοητών άγαθών τήν μετάδοσιν έπι- que liberorum SOCtaiur: quod iu libris Dt fepub ·
τηδεύσας, πολιτικάν τψ δντι καί παιδευτικόν τρόπον tradit : Philosophos potissimum civitatum OSSO
τοΰ βίου μεταχεψιζό μένος. Και τούτο έν Πολιτείφ principes, ut eas aliquando malis eripiant, neque
παραδίδωσι, τους φιλοσόφους λέγων άρχοντας ταΤς florentes unquam fore respublicas nisi divino ulen*
πόλεοιν έφεατάναι, ίνα λήςωσί ποτέ τών κακών, καί tes exemplari, eas definiant. Qu®autera definitionis
Ας ούκ άν ποτέ ευδαιμονήσεις πόλις 90, εί μη αυτήν aut descriptionis hujus ratio 08t, nimirum sum-
διαγρόψειαν ol τψ (756 Η.) θείφ παραδείγματι β ptam civitatem, moresque hominum veluti tabulas
χρώμενοε. Τ'ς δ' b τρόπος της διαγραφής ; &ι λα- puras imprimis reddant: deinde rei public® formam
βόντες, ώσπερ πίνακα, πόλιν τε καί ήθη άνθρώπων pinganLDeniqueeo confecto, frequenter et undique
πρώτον μέν καθαράν ποιήοειαν, καί μετά τούτο ύπο- ad id quod natura juetum OSt et honestum, et his
γραψαιντο £v τό σχήμα της πολιτείας, έπειτα, οΤμαι, similia respectum habeant, rursumque ad eami
άπεργιζόμενοε αυτήν πυκνά jv έκατέρωσε άποβλέ- qu® hominibus Insita est, ut Homerus ait, Del
πόαν, ttpbc τε xb φύσει δίκαιον καί καλόν καί σώ- similitudinem ac formam, et aliud quidem expun-
φρονκάΐ π^ντα τά τοιαΟτα, καί πράς 91 έκεΤνο αϋ 8 gant, aliud vero inculpant quod moribus Deo maxime
τοτς άνθρώποις έμποιετ ώς καί 98 Όμηρο; δφη, charos mortales reddat. Talis est rerumpublicarum
xb θεοειδές τε 94 καί θεοείκελον, καί xb μέν έξαλεί- pictor amans cum philosophia, hoc OSt, qui UDI
φοιεν, xb δέ πάλιν έγγράφοιεν, ές δ τι 95 μάλιστα τά cum speculatione in republica vorsalur, cui pro
άνθρώπινα ήθη θεοφιλή ποιήσειαν. Τοιουτός έστι liberis sensus sint, quodque in iis honestum elu-
πολιτιιών ζωγράφος b παιδεραστών μετά φιλοσο- cet,ethis longe antiquior ac major, veluti sensuum
φίας, τουτέστιν b μετά θεωρητικού νού πολι τευύμε· p®dag0gU8, mens [sit. Propter ea eum qui, sola
νος. Παΐδα γάρ είναι τήν αίσθησιν καί xb έν 9β *t· mente utendo, in rerum humanarum despicientia
«θήσει καλbv, ώς πρά; 97 πρεσβύτην καί παιδαγωγέ C moderate versatur, perfecte philosophari, hoc
τής αίσθήσεω; τον νοϋν. At b τον νφ 98 μόνψ χρώμε- est, sine labore, a materia sejunctum, ac sine pr®-
vov έν δπεροψίφ τών τήδε οωφρονι άδόλως φιλοσο- sligiis affirmat. Sensus enim menti conjunctus,
φεΤν άποφαίνεται , τουτέστιν άπεριεργάστως καί fascinare rationem atque fletere studet, ut quod
άύλως καί άγοητεύτωςω * γοητεύειν γάρ πω; ή materi® conjunctum est, bonum sibi proprium
«Τσθησις έθέλει συνούσα , καί άναπείθειν τόν existimet. Qni vero sensus mente gubernat, euro
λoγισμbv τών ένύλων τι άγαθόν 99 υπολαμβάνει* demum liberorum cum philosophia amantem ap·
oUtTov. Tbv δέ τήν αίσθησιν κατά νοΟν διατάττοντα pellat : cui mens contemplationi dedita pro custo-
παιδεραστεΤν ** λέγει μετά φιλοσοφίας, φυλακτήριον dia sil, ac munimento, ne sensibus operando falla-
Ιχοντα μέγιστον τοΰ άνεξαπατήτως κατά τήν αίσθη- tor, cujus quidem mentis imagines pingere publice
σιν ένεργετν τόν θεωρητικόν νοΰν, ού εΙκόνας Ιδίφ privatimque araal, mores hominum dirigens, dum,
xoi δημοσίφ γράφειν έρφ, τά τών άνθρώπων έπ- 469α quoad ejus fieri potest, Dei amantes, hoc
ανορθοόμενος ήθη, έως ε(ς δσον ένδέχεται θεοφιλή est, pios reddat. Quod autem in imagine pictor
«οιήσεων. **A γάρ έκεΐ δρφ, έγγράφειν έν άλλοις perspectum babuit, divino usus exemplari, id
«ttpoxoi b τψ θείφ χρώμενος παραδείγματι ζω- D aliis quoque insculpere conatur, nihilo quidem hic
γράφος, συδέν μέν τοΰ πρώτου κατά νοϋν άπολειπό- altero philosopho mente inferior, cum humanitate
μένος, φιλανθρωπίφ δέ αυτού δοκών διαφέρειν, ώσπερ superior appareat, quemadmodum ille huic privatis
ri ϋ έκεΐνος τούτου τή Ιδιοπραγίφ κρατεί 19. commodis antecellit. Atque hoc quidem inter se
Τοιαύτας δέ πράς άλλήλους Ιχοντες διαφοράς, b discrimine differunt, philosophus quidem perfecte,
μέν το άδόλως, τουτέστιν άνενδεώς ** καί άνεπι- hoc est, parum aut nihil humana curans negotia ;
στρόφως τών άνθρωπίεων πραγμάτων, δ δέ xb ίρω- amatorius vero, hoc est, cognatorum Stque afli-
τικώς, δ ταύτόν έστι τη* φιλάνθρώπως καί κοσμη- nium negotia gerendo, in eos beneficus, nihilomi-
τιχώς τών συγγενών, δμως διά τό μίαν αύτούς καί UU8 quia ©qualiter philosophiam adepti 9Unt, pari
τήν αάτήν φιλοσοφίαν κεκτήσθαι τής άποκαταστά- qnoque perfectionis gradu censentur, pari tem-
VARLE LECTIONES.
άγωγη ζ\ *7 άδολος B. ® δ] ώ; A. πρακτικές A : πραγματικαΤς ζ\ 90 εόδοκιμήσειε πόλεις ζ“.
* ώς A. 96 έμποιεΤ om. Α. 55 ώς καί Α : καί ώς 94 χε Α : τι ζ\ 95 δ τι δτου Β· 96 έν
om. Β. 97 πρδς add. Α. xbv νψ] νφ Α, τψ νψ Β. 99 άγαθών Β. 40 παιδεραστήν Α. ** γάρ Β ; δέ
αυ] άν Α. 93 κράτη Α· 44 άνενδεώς Benlleius : libri ένδεώς.
92
91 PHOTH PATRIARCHA CP.
pore νοίυϋ alis sablaU, et eadem evectione digni Λ nue Ισοτψως «γχ*«ιν λέγονται Ισοχρονίως ira-
habiti. ρούμτνοι xai της αύτής άνβγωγής άξιούμκνοι.
E libro tertio, capite χ. Leges, rationes, virtutes Έχ τοδ γ’ λδγοο, χ*φ»λ·ίοο kwixw. "Οτ» ν<5-
et si qua similia Providentiam inducere. l»o», xal λογισμοί, χ»ί ipvcal χ«1 δ»* το»χύτα,
την Πρόνοιαν συνεισάγουσιν.
Non frustra, inquit Hierocles, leges conduntor ού μάτην ούν, φησί, νόμ οι κείσονται τοτς άνθρώ-
hominibus : neque ratio iis temere data, neqne κοκ, ούδέ λογισμός εΙ*ή δέδοται, ούδέ τδ βουλβύε-
voluntas frustra est, nec vota facere supervaca- σθχι 45 παρέλχει, ©υδέ το εΰχεσθαι περιττδν, ct
neum,si res humane providentia regantur, justitia πρόνοια τών άνθρωπίνων πραγμάτων ήγοττο νόμφ
et lege mercedem liberis actionibus tribuente. Ne- xal δίκη τάς άμοιβάς τών προαιρέσεων τάττουσα.
que vero si hmc necessaria, honesta et utilia sunt, [189 R.] Ούδέ μην, εΐ ταύτα άναγκατα καί χαλά καί
idcirco fati providentis vis tollitor, quod fatum ex- σωτήρια, ή της προνοητικής Ειμαρμένης τάξις άν-
ternis matis id quod in nostra est potestate, corri- ήρηται, ή τδ έφ* ήμτν χοτ; ουχ έφ' ήμτν παιδεύουσα
git : sed hac per se magis invicem confirmant, πάθεσι. Λι* άλλήλων St ταϋτα βεβαιουται μάλλον ή
quam mutuo se destruunt : providentia enim exsi- διά Θατέρου θάτερον [757 Η.] Αναιρείται. Προνοίας
stente, etiam leges necesse est, rationes et veta B γάρ οδσης άνάγχη καί νόμους και λογισμούς καί
plurimum nobis prodesse : illa vero sublata, non εύχάς πλείστον te ήαα<: ώφελεΤν, μή οδσης δε ου
Solum nihil profuerint, sed nec tueri quidem rem- μόνον άνόνητα παντελώς τούτα, άλλ* ουδέ την άρχήν
publicam imperiumque poterunt. Propterea quod δποστήναι δυνάμενα. Διδ καί τδ έφ’ ήμΤν τήν πρό-
in nostra est potestate, providentiam inducit, et νοιαν συνεισάγει, xal ή πρόνοια τδ έφ* ήμτν. *H γάρ
Vicissim providentia, id quod in nostra potestate ήμετέρα προαίρεσις τήν δικαίαν ειμαρμένην κρΟτύ-
est. Nostra enim voluntas justum fatum corrobo- νει, xal αδχη τή# αυτεξούσιον ήμών χίνησιν βεβαιου-
rat, et rursus fatum liberum arbitrium confirmat, ται. *Bv εΐ μεν παθαράν καί λελογισμένην προσ-
Quod si purum ac meditatum Deo adjunxerimus, άγοιμεν τψ θεψ, νόμοις έμμένοντες xal ευχαΐς
legibus stantes, votisque usi, et prudentiam se- χρώμενοι xal εύόουλίαν τιμώντες *7 καί διά πάντων
ctantes, ac per omnia cnram eorum gerentes, me- έπιμέλειαν εαυτών ποιούμενοι, τών μεγίστων άγα-
ximisfruemur bonis: contra vero, dolores perfere- Οών τευξόμεθα· εΐ δέ τάνανχία, πάντως που τών
mus, his praefixos, sed qui medicinam afferant, έπΐ τούτοις τεταγμενων διχών τάς Ιατριχάς οΐσομεν
experimento officium edocti. Ut autem bene aut άλγηδόνας, πείρφ τδ δέον μεταμανΟάνοντες. Πρδς
male afficiamur a deteriore voluntate purgatione c αύτδ δέ xb εύ καί καλώς ήμας διαχεθηναι, της χεί-
liberi, plurimum conducent lex, votum, consilium, ρονος καθαρεύσαντας προαιρέσεως, πλείστην φέρει
et id genus alia, quae nos pios Deoque consentien- συντέλειαν εύχή καί νόμος xxl συμβουλή χαΐ τα
tes efficiunt. τοιαϋτα, είς τάξιν άγοντα καί συμφωνίαν ΟεοπειΟή
την ήμετέραν διάνοιαν.
Arbitrii nostri libertas qualis sit. Ποχαπδν έστι το ήμέτερον αυτεξούσιον ;
Non tale est, inquit, liberum nostrum arbt- *Οτι ού τοιοϋτόν έστι, φησί, xb ήμέτερον αύτεξού-
trium, Ut suis liberis actionibus omnia qu® sunt, σιον, ώς ταις έαυχου προαιρετικαΤς κινήσεσι πάντα
quaque fiunt, transferre possit. Sic enim singulis μετατιθέναι δύνασΟαι τα βντα xal τα γινόμενα,
hominibus novU8 mundus conderetur, aliusque Οδτω γάρ άν ού μόνον καθ’ Ινα Εκαστον άνθρωπον
vitee apparatus esset, quandoquidem 46ftb non χόσμος άλλος έγένετο xal άλλη βίου κατασκευή, μή
omnes eadem cupiunt, sed pro singulis cuj usque τα αύτά βουλομένων άπάντων ήμών* αλλά καί ταΤς
affectibus (siquidem essentiam constituere pos- έχάσχου διαθέσεσιν, εΐπερ δραστήριοι ήσαν καί ου-
sent) omnia traduceruntur, mutata subitis huma- σιοποιοΐ. συμμετέβαλλε 48 τα πάντα, ταΤς όξυ^όποις
narum voluntatum commutationibus. Merito igitur μεταβολαΤς τών άνθρωπίνων προαιρέσεων συναλλοιού-
potestas hominis libera, facile mobilis, idqueop^va. Διδ εύλόγως ή δύναμις του Ανθρωπίνου *·
quotidie, impotens omnino est ad aliquid vel αύτεξουσίου, ευκινήτου δντος και έφημέρου, Αδρανής
conficiendum vel transferendum, nisi aliunde έστι παντελώς πρδς te δπόστασίν τίνος ή μετάθεσιν,
juvetur. Itaque res conditas, inquit, humana non μή συνεργουμένη Εξωθεν. Άλλα δή τα όντα, φησί,
transferat voluntas, cum lex livina illa conservet, μή μετατιθέτω ή άνθρωπίνη προαίρεσις, έπειδή
neque eorum quae fiunt, conferat quidquam ad θείος νόμος αυτά φρουρεί, μηδέ τών γινομένων δσα
mundum fabricandam. είς κοσμιχάς ένεργείας συντελείς
Cur res humatus non fluant ex COtO. Διά χί μή τά άνθρώπινα διαθήσεται ώς βούλεται ;
Ubera voluntas in nullum habet imperiuro,prae- "Οτι ούδενός έστι κυρία πλήν έ αυτής καί του
terquam in se, Utqne se ipsam meliorem pejo- έαστήν άμείνονα ή χείρονα ταίς διαθέσεσιν Απεργά-
YARLE LECTIONES.
45 βουλεύεσθαι Excerpta Morell. : βούλεσθαι ζ\ 40 πλεΐστον Β, πλείστας Α : πλείστα ζ". 47 τιμών··
τες Β I τηρώντες & συμμετέβαλε 4Θ Ανθρώπου 50 πρδς] ώς Α·
93 BIBLIOTHECA- - COD. CCLI. 94
ζεσθαι, κριτική μόνον ο δσα των δντων καί άποδεκτκή Λ remve affectionibus reddat, res aoluin judieans ex-
τών γινομένων, καί ούτως άρετήν ή κακίαν κτωμένη ternas, factaqae recipiens. Quo fit ut, pro virtu-
τφ ευ ή ** κακώς έν ταΤζ οίκιίαις ένβργβίαις διατ»- tibus aut vitiis acquisitis, bene aut male in anis
θήναι. τ b γαρ αυτεξούσιον τούτο μόνον ϊγ9 ήμΤν actionibus dirigatur. Ubertas enim hoe solum pene
iTvsi δηλοτ τήν μετάθεσιν ήμών βύτών πράς τά δο- nos este demonstrat, nimirum ut nos applice-
xoov ήμΤν, του περικειμένου σώματος καί των έκτάς mus, prout visum fuerit, vicino corpori, extornis-
ού συναριθμονμένων τφ αύτεξουσίφ. Et γαρ το λε- que rebus, quffi libera minime sunt. Si enim ar-
γδμενον έφ* ήμΤν παρελθάν τήν ουσίαν έν ή ΐδρυται, bitrium (quoque hactenus) essentiam, in qua situm
xs\ ώσπερ έν άλλοτρί? χώρφ γενο'μενον, άλλα έχ* habet, transcenderet, ac velati in aliena regione alia
αυτφ είναι βουληθή, oTov τά σώμα ή τήν χτησιν, penes se esse vellet, verbi gratia, corpus, aut pos-
μορίων ένανηωμάτων χειράσεται, μή κατά σχοπδν sessionem: sexcenta adversantia haberet, rebns ei
ροβαινδντων αύτφ [758 Η.] τών πραγμάτων, καί ex animi sententia non succedentibus, infinitisque
μορίων δεήσετιι τών συνεργούντων, εΐ με)λοι τι auxiliantibus indigeret, ut aliquid ex voto flueret,
τούτων κατά νουν αύτψ γενήσεσθαι. Τ b δέ τά έναν* Non est autem in nostra manu positum, ne nobis
τιούμενα μή συμβηναι καί τά συνεργοοντα συμβήναι adversa accidant, aut ut auxiliantia nanciscamur,
οδχ ήν έ<ρ* ήμΤν, άλλ’ άλλος «*&ς καί μαχρας fao-esed alicujue alterius in potestate est? longeque
θεσεως καί της Επομένης τούτη τάξεως, [t396 R.] antea propositi, et qui hoc consequitur, ordinis :
ήν ή είμαριιένη ΙπιτελεΤν λέγεται, κρισις θεία ουσα quie fatum complere dicitur. Quod fatum divinum
έν τοΤς ούχ W ήμτ ν, προς την άξίαν άμοιβ^ν τών quoddam est judicium in iis, quae in nostra potes-
Ιφ’ ήμτν. Ου γάρ άναιρεΤται xb αυτεξούσιον της tate non sunt, ad justam eorum, quae in nostra sint
άνθρωπίνης ψυχής, ε! τά έκτάς αυτής έπί τφ θεφ ' potestate, mercedem. Non enim arbitrii tollitur li-
εΤη έιανέμειν καί άπο&Μναι έκάστφ πράς την άξίαν bertas, si penes Deum sit, externa prout vult dis*
τών διαθέσεων. Μάλιστα γάρ της πράς αρετήν καί tribuere, ac singulis pro meritis praemia dare,
κακίαν αύτοχινησίας ήμών ή προνοητική ειμαρμένη Maxime enim ad virtutem aut vitium libertate
δετται* o& γάρ άλλως έσται δικαία ή άνισος διανομή, nostra providens fatum indiget, alioqni justa non
μή ύπύθεσιν λαβουσα τά ήμ έτερον αυτεξούσιον. esset inaequalis ifla rerum distributio, nisi oc-
casionem ei arbitrium nostrum praeberet.
9On έν τφ τέλει του Τιμαίου δ Πλάτων (φησί) Plato in extremo Timeto de corporis disserens
περί σωματικών παθών διαλεγύμενος καί της τού- affectionibus, earumque curationibus, vetat iis nti
των θεραπείας, χαθάρσεσι φαρμακευτικατς άπαγο- temere purgationibus, quas medica ars adhibet,
ρεύει χρήσΟαι προχείρως, διά τά δεΤν περιμένεινΟ quod 466e naturalem morborum maturitatem ex-
τήν κατά φύσιν τών νοσημάτων πέπανσιν καί μή spectare, ne sectionibus violentis illi augeantur,
ταΤς βιαίοις έκτοματς πολλαπλάσια τούτα άπεργά- oporteat. Et sic serie quadam procedens singulis
ζεσθαι, καί ούτως lx τίνος άχολουθίας προϊών έκάστη morbis tempus aliquod a natura proscriptum, ab
νόσφ χρόνον τι να φύσει τεταγμένον άποφαίνεται, τη simili animalium compositicne ostendit, quorum
τών ζώων συστάσει άνάλογον, ών ή σύνοδος γενναται congressus ordinate fit, vitae continens tempus,
τεταγμένους 8>, 6ς φησίν, έχουσα του βίου τους atque in suo quaeque genere. Verbi gratia, equus
χρόνους καί κατά γένος, αΤον Τππος μέν τοσάδε qiiidem tot annos vixerit diutissime, bos autem tot,
έτη ζήσειε τά μήκιστον, βους δέ τοσάδε, κχΐ καθ’ et sic de cmteris, ut bos decem vixerit annos nisi
έκαστον, olov δδε δ βους συσταίη έτη δέκα, εί μή fera, aut alia aliqua externa calamitas accedens
θηρίον ή άλλη τ(ς έξωθεν συμπεσουσα περίστασις prius illum necarit.A natura enim singulis praefini -
αάτάν προανέλη. Είναι |άρ έχ «ρύσεως άφωρισμένεν tum tempus est,ad quem terminum, nec ultra per-
χρόνον τινά έκάστφ, μέχρις ο3 δυνατύν άστιν έξαρ- veniri potest. Non omnes autem ad terminum
χετν τήν σύστασιν, καί οδ είς τά πέραν ούκ fiv tu usque pertingere possunl,impediente extrinsecus
βιψη, μή πάντως δέ πάντας πράς τάν δυνατάν της casu aliquo violento, quem Dei erga nos providen-
σνστάσεως άφικνετσθαι χρύνον διά τάς έξωθεν βιαίους D tiam ordinare, in brutis autem fortuito accidere,
έπιφοράς, άς ε«ρ* ήμών μέν τήν πρόνοιαν διατάττειν diximus. Neque enim mortis ratio, juxta cujusque
Ιφαρεν, Επί δέ τών άλύγων ζώων ώς έτυχεν έπι- merita attributa, eodem modo est metienda, quo
συμβαίνειν. Μή γάρ άνάγκην είναι, ώς έπ’ άνθρώ- brutorum ac plantarum interitus, quando nec illa,
πων, οδτω καί έπί τών άλύγων ζ^άων ή τών φυτών, eodem quo nos modo nascuntur. Homines enim
τήν τάξιν τού θανάτου φυλάττεσθαι προς τήν άξίαν parentum meritis, deorum judicio generantur, vi-
τής SS ψυχής άποδιδομένην, έπεί μηδέ άμοίως ήμΤν tamque accipiunt, qua hac con tinentur, natio, ci vi-
έκετνα είς τάν βίον παρέρχεται. *Ημετς μέν γάρ tas, parentes, natalia dies, corpus denique, et edu-
χρίσει δικαστών δαιμόνων πράς τήν τών προβε&ω- catio, fortunas bona ad vitam tuendam, mortis
μένων ήμΤν άξίαν λαγχάνομεν έκαστο» βίον, έν φ genus, tempus destinatum,horumque omnium cu-
«άντα συνείληπται, έθνος, πόλις, πατήρ, μήτηρ, stos, ac minister Genius : quorum omnium brutis
YAMiE LECTIONES.
11 ή et συμβήναι et τής add. Af fi1 libri τεταγμίνως. w τής add. Af
95 . PflOTII PATKIARCHjE CP. 96
nihil accidit· Nam qu® ratione proditis, qua pro- A καιρύς άποκυήσεως, σώμα τοιόνδε, άναστροφαί 54
dita sunt, accidunt, ea omnino a brutis aliena sunt· καί τύχαι παντοΤαι τψ βίψ προσήκουσαι, τρόπος
Non igitur aequum eet eamdera rationem haberi τελευτής καί 55 καιρός άποτεταγμένος· καί τούτων
animalium rationis expertium atque proditorum : άπατων φύλαξ καί άποπληρωτής δ είληχώς δαίμων
siquidem ilia providenti® tantum adipiscuntur, έστηκεν. ’ιέν ούδέν έπ’ έκείνων θεωρεΤσθαι πε^υκε.
quantum ad speciem conservandam satis est, qu® Τα γάρ τή λογική ©ύσίφ ώς λογική προσήκοντα της
«terna est et immortalis. Nisi enim providentiam άλογου «ρύσεως παντελώς έστιν άλλότρια. Ού δίκαιον
singulalim experiamur, Ut nihil non ab ea regatur, ούν έστι τής αυτής άξιούσθαι προνοίας λογικά καί
non debita erga nos sollicitudo apparebit. Decet αλόγα, άλλ’ έκεΤνα μέν τώ κατ’ είδος σώζεσθαι τήν
enim nos a Deo certo aliquo ac definito numero άρκούσαν εχει 56 πρόνοιαν (τούτο γάρ μόνον [759 Η.]
conditos, juxta ortus productionem Providentiam άθάνατο* καί άεί το αύτδ διαμένον)· ήμεΤς δε εΐ μή
ejus singulalim sortiri. Neque enim unicam condi- καί καθ’ ένα έκαστον προνοηθησόμεθα 57^ &<m μη-
dit animaro Deus, a qua singul® partem mutua- δεν άλογίνεστευτον 58 είναι τή προνοίφ των καθ’ ημάς,
renlur, aut 466b in quam vicissim resolverentur, τής προσηκούσης οδπω τευξόμεθα κηδεμονίας,
sed singulas animas terminis suis circumscripsit· Πρέπει δέ τούς προς άριθμον ώρισμένον ύποστάντας
Quamobrem etiam singularum est providentia, et £ ύπο του δημιουργού, έπομένους τή άπ* Εκείνου γε-
judicium,et poena, el expiatio, ei ad orcum missio, νέσει καί καθ’ ένα έκαστον τής προνοίας αυτού
vitaeque terminis conveniens, mors quoque non μεταλαγ/άνειν. Ού γάρ δι» μίαν είργάσατο ψυχήν,
fortuita, et post mortem ad inferos cum genio, qui έκαστος δέ ήμών ως Ιτυχεν άπύ ταύτης άπομερίζε-
DObis obtigit descensus, in brutis vero ac Stirpi^ ται καί πάλιν είς ταύτην άνακιρνάται, άλλ’ έκάστην
bus, CUm quod ab humana pendeant voluntate, άνθρωπίνην ψυχήν ιδίοις δροις περιγεγραμμένην
tum quia invicem se devorant necessitate adacta, ύπέστησε. Λιδ καί έκα'στης έστί πρόνοια καί κρίσις
denique ob varios ac fortuitos casus, fit Ut sine or- καί δίκη καί κάθαρσις καί είς γένεσιν έκπεμψις
dine ac termino, ante tempus a natura proscrip- καί βίου λήξις προσήκουσα, καί τελευτή ούκ άπδ
Ium, exstinguantur, Ut nulla iis constituta sit poena, ταύτομάτου συμβαίνουσα, [1397 R.] καί μετά τήν
neque ratio reddenda eorum, qu® in vita egerunt, τελευτήν είς $δου Γορεία μετά ήγεμόνος τού τήν
aut perpessa sunt.In hominibus providenti® leges, ζωήν ήμών είληχότος δαίμονος. ’£πί μέν ούν τών
deorum que judicia, vit®que conditiones, et male άλλων ζώων καί φυτών καί προαιρέσεις ήμέτεραι
ante act® vit® poen®, cum alia omnia, tum tern- κα\ άλληλοφαγίας άναγκαίαι χρεΤαι, παντοΤαι καί
pus, mortisque genus definiunt, Ut qu® libere τυχηραί περιπτώσεις, Εκβιάζονται έκαστα πρύ τής 59
Sunt acta, vel fortuito accidisse visa sint, cum CU- c κατά [φύσιν διαλύσεως 60 άτάκτως καί άορίστως φθεί-
jusque fato conjungantur, et poenam meritorum ρεσθαι ώς μήτε 61 προβεβιωμένων αύτοΤς δίκης έφ-
hu pleant, dum ante aci® vit® sequentia respon- εστώσης 6*, μήτε έφ* οΐς νυνί ποιούσιν ή πάσχουσι
dent, et ea qu® in nostra potestate 8unt, eorum κρίσεως προσδοκωμένης. ’Επί δέ ανθρώπων θεσμοί
quae non sunt in nostra potestate, necessitatem προνοίας καί δαιμόνων κρίσεις καί βίων κλήροι καί
a I trahunt. Quo fit Ut human® voluntates fati le- παλαιών αμαρτημάτων σμοιβαί, τά τε άλλα καί τούς
gibliS, quas conditor Deus praescripsit regantur, καιρούς καί τούς τρόπους τής τελευτής άφορίζουσιν.
ώστε καί τά. άπδ προαιρέσεως I νεργούμενα καί τά ώς Ετυχε δοκούντα συμπίπτειν προς τήν έκάστου
ήμών ειμαρμένην συνείρεσθαι καί τήν τής αξίας άποπληρούν δίκην, άεί τών παρεληλυθάτων τοΤς
Ιφεςής τήν αιτίαν τής συμβάσεως παρεχόμενων, καί τού ήμΤν τάς των ούκ έφ’ ήμΤν περιστάσεις
έαελκομένου, τψ τάς άνθρωπίνας προαιρέσεις τοΤς είμαρμένοις άπευθύνεσθαι νόμοις, ούς δ δημιουργός
I ςαςε χχϊς ψυχαΤς
CCL1I. ΣΝΒ*.
Exrerpta e Vita Gregorii pontificii Romani. ’Εκλογαί τού Βίου Γρηγορίου τής 'Ρωμαίων
'Εκκλησίας άρχιερέως·
Legimus excerpta 6 Vita Deo charissimi Grego·» D 'Λνεγνώσθησαν 64 έκλογαί τού θεάρεστου Βίου
riL quomodo pie Romanam administrans Eccle- Γρηγορίου, ώς ίεροπρεπώς άρχιερατεύσας τής *Ρω-
sism, quatuor illos Dialogorum libros vit® utilis- μαίων 'Εκκλησίας τούς βιωφε> εσχάτους τέσσαρας
Simos concinnarit· Διαλόγους έφιλοπονήσατο 65.
Hic divUS Gregorius natus est matre Silvia, pa· Ούτος b θείος Γρηγόριος μητρδς μέν προήλθεν
tric i us Romanus. Vixit in solitudine Sancti Andre® όνομα Σιλβίας, ο ίκου τών 66 περί τήν ρώμην
apostoli, Ctti nomen clivus Scauri : postea c®teris λαμπρών 67, μονάζει δ’ έν τη μονή τού αγίου *Αν-
ϊπ illa sanctitate pr®ivit, alia quidem faciens qu® δρέου τού άποστόλου, ή Επώνυμον Κλειοσκαύριν, καί
pio notossaria sunt, manum operi simul et scrip- ύστερον καθηγήσατο τών Εν αύτή, τάλλα μέν πράτ-
tion i applicans. Virtutibus vitam instituens, elee- των ά πράττειν έδει θεοφιλή, Ιργον δέ διδούς τή
VARLE LECTIONES.
άνατροφαί A. 55 καί ante καιρδς om. A. 56 libri Ιχειν. 57 προνοησόμεθα 6. 58 άλόγιστον B.
50 προς τήν. 60 διάλυσιν Α· ώς μήτε Α : ώσ*έε ζ". 6* ύπιστώσης ζ\ w post ψυχαΤς in A vacui ver-
SUS 11)· ’Ανεγνώοθησαν. 65 έφιλοπονήσατο] /κνεγνώσθη Γρηγορίου τού διαλόγου b βίος, ού ή έκδοσις
έκλογήν τινα αναγράφει A et (additis τού αγίου anle Γρήγορίου) Β, 66 τών om. Α· 67 λαμπρού ΟΟΓΓ. Α.
97
BIBLIOTHECA. - COD. CCLII. 98
χεφΐ και το γρΛφειν. ΆρεταΤς δε τδν βίον Ιθύνων A mosynis claruit. Inter alia enim multa, quibus il-
Ιλεημοσύναις προέλχμπε. Μετά γάρ πολλών άλλων, Πα9 miseratio et clementia erga inopes apparebat,
ών αύτοΰ το τρδς τούς δεομένους έλεος καί ή hoc etiam maxime mirum ejus ad humanitatem et
συμπάθεια ίγνωρζβτο, κχΐ τούτο άν μάλιστα χαρα- eleemosynas animum declarat. Venit aliquando
κτηρίσειε 68 της φιλανθρωπίας αυτού καί Ιλεημοσύ- quidam petens, et naufragium 6886 causam dicebat,
νης τδ Θαυμάσιο v. ΤΗκέ τις αϊτών 69 ποτέ, καί την Cur stipem posceret. Ille prompte dat 407<isexau-
τοΰ αΙτεΤν άνάγκην είς ναυάγιον άνηπτεν · 6 δέ reos nummos. Ille secundo eodem die revertens,
προΟύμως δίδωσι χρυσού νομίσματα Ις. *ο δ* αύτος non sufficere respectu calamitatis magnitudinis id
ix δευτέρου κατά τήν αύτήν [760 Η.] ημέραν έπελ- quod dedisset dixit, et amplius poposcit.Ille vero
6ων, ούκ έξαρκεΤν έλεγε προς τδ μέγεθος της συμφο- animo donisque aequalibus illum affecit : et tertio
ρας τδ δοθΐν, καί ήτει λαβείν · δ δέ πάλιν και γνώμη contigit, similia ut secundo et dixit et petiit. Hic
καί δώροις τοΤζ ΐσοις αύτον έδεξιου-ο. Rxl τρίτον autem tertio non aversatus petentem est : sed rur-
Ιφίσταται, τά δμοια τοΐς δεύτεροι ς και λέγων και sum jussit per eumdem,qui prius in ea re operam
αϊτών * & δέ ουδέ τδ τρίτον άλλοιάτερος τώ αΐτοϋντι praestitisset aequalem illi, et similem portionem
κατέστη, άλλα κελεύει πάλιν διά του καί τα πρύτε- dari. Cum vero nihil pecunia relictum esset, et
pov 78 διακονησαμένου 7σην αύτφ καί δμοίαν τήν Β qusereus;diligcnter quare potissimum inopi subve*
έπίδοσιν ππρασχετν. rEml δέ των μέν νομισμάτων niret, cognovit argenteam scutellam qua mater
ούδεν ύπελάλειπτο 71, έμαθε δέ, ζητών έπιμελώς consueverat jusculentura aliquod leguminum filio
δθεν τφ δβομένφ έπικουρήσειεν, ώς 6 έξ άργυρου mittere nondum datam, hanc dari petenti jubet,
πινακίσκος, Iv φ ή μ/,τηρ εΐώθει δσπρίων τινά διά- Atque hoc quidem ita tum gesta. Deinde, judicio
βροχα πέμ,πειν τψ παιδί, οδπω άπεδάθη, τούτον quidem divino, suffragiis sacrorum antistitum pon-
έπιδοθηναι 78 τψ αΐτούντι προστάττει. 'Αλλά ταυτα tificium sortitus thronum ad regendum, duodecim
μεν τότε. Χράνψ δ9 ύστερον κρϊσει μέν θείφ, ψήφψ pauperes, ut solent patriarchae facere, convivio
δέ τών Ιερών ταγμάτων τον άρχιερατικον λαγών simul adhiberi voluit, mandavitque, ut qui elee-
Ιθύνειν θρόνον, δώδεκα τινας τών πενήτων, ώς έθος mosynis prseesset, illos convocaret. Cum manda*
πράττειν τοΤς πατριάρχαις, συνεστιαθήναι κελεύει, tum perfecisset, et mensam convivae implessent,
MI συγκαλέσασθαι τούτους τον οΙκεΤον σακελάριον 75 VISUS 6St pontifici et tertius decimus accumbere,
έπι τρέπει. *ιΐς δέ τδ πρόσταγμα τέλος Ιλαβε, [1 400 Η ] Reprehendi figitur invitantem, quod unum amplius
καί την τράπεζαν ol δαιτυμόνες έπλήρωσαν, συν- quam duodecim vocasset.Ille crimen negabat, ei
εωραιο δέ τψ άρχιερετ καί τρισκαιδέκατος συν- numerans comedentes, vidit non plures quam duo-
εστιώμενος 7A, ήτιδτό τδν 75καλέσαντα ένδς προσθήκη C decim. Cum νβΓΟ sanctus Gregorius et decimum
τδν άριθμδν τών δώδεκα χυδαιώσαντα * δ δέ άπηρνεΤτο tertium Vidisset, et forma ΠΟΠ aliorum modo SI-
τδν έπεισακτον, και άπηρίθμει τούς συνεστιωμένους, miiis,sed et 8Ui interdum dissimilis hospes app&-
δεικνύς iv τψ άπερίττψ τούς δώδεκα. ’Επεΐ δέ δ reret,hunc de numero caeterorum non esse intel-
Ιιρδς Γρηγόριος καί τρισκαιδέκατον έβλεπε, καί ή lexit. Mensa remota hunc secreto vocavit, et se-
μορφή τούτου ού τών άλλων μόνον, άλλά καί έ αυτής veris juramentis constrinxit, ut quis esset mani-
πολλάκις έπί το ξενίζον παρ^λλαττε, συνήκε μέν festaret. Hic illum ipsum se esse dixit, qui olim
μη τών πολλών ένα τούτον είναι, άναστάς δέ τής aliquando ter eodem die ab eo eleemosynam pe-
τρχπέζης καί τούτον Ιδίφ μεταχαλεσάμενος ορκοις tiisset, et loiies in petendo non offendisset. Quas
έδέσμει φρικτοΐς, 8στις ποτέ ειη, δήλον ποιήσαι. rO res Deo ita grata exstitit, Ut 6X ilio in hunc USque
δέ αύτδν έκεΤνον Ιφη είναι τδν πάλαι ποτέ τρις τής diem summam judicandi potestatem divinitus
αυτής 76 ήμέρας 77 τήν αΤτησίν προσενεγκεΐν άξιώ- nactO, egO tibi SCmper vitSB CUSlOS, actlODUmquC
σαντα καί τοσαυτάκις μή διαμαρτόντα τής αΐτήσεως * director assistam. Angelum Υ6Γ0 Dei $6 ab officio
καί ή πραξις έκείνη ούτω xb Θειον έξεθεράπευσεν, vocari. His auditis, genibus accidens adoravit,
ώς έξ έκείνου μέχρι νυ# κρίσιν άνωθεν λαβετν, σοι Deoque gratias egit. Ille evanuit, et nou eonspi-
συμπάρεΐναι φύλακά τε τής ζωής καί δδηγθν τών Ο CUUS beneficum CUStodivit·
πρακτέων, άγγελον δέ τήν φύσιν Θεού χρημαιίζειν. Και δ μέν, άκούσας ταυτα, πεσών προσεκύνησε
καί τψ Θεώ ηύχαρίστησεν 78· δ δε φχετό τε καί ούχ δρώμενος τδν ευεργέτην διεφύλαττ£ν«
ούτος δ θαυμάσιος Γρηγόριος πολλάς μέν καί άλ- Admirandus bic Gregorius multos quidem, et uti-
λας ψυχωφελείς τη 'Ρωμαίων συνετάξκτο βίβλοϋς, les inprimis 4676 libros Latine CODSCripsit,Ut Ηθ·
ομιλίας τε τά Εύαγγέλια άναπτύσσων προσωμίλη- miliaS quibU8 Evangelia populo explanavit. Quin
σεν * άτάρ δη καί βίους τών κατά τήν Ιταλίαν άξιο- etiam Vitas eorum qui in Italia clari essent, salu-
λέγους 79, χαι διηγήματα σωτηρίαν έχπαιδεύοντα 80 bribus admistis narrationibus, quatuor dialogis
νυγκαταμίςας τουτοις, iv τέσσαρσι διαλόγοις άφιλο- COUcinuaYit.Etenim centum et Sexaginta quinque
VARIiE LECTIONES.
θ® νάρακτηρίζοι 69 αϊτών αύτψ Β. 70 πρότέρα Β. 7! ύπολέλειπτο Β. 78 έπιθήναι ζ \ 73 σαχελλά-
Piov Β. 74 αυνεστιώμενος et συνεστιωμένους Α : συνεσθιόμενος et συνεσθιομένους ζ". 75 ητ9 δέ τόν ζ*9
‘ής αύτής ΟΙΏ. Β. 77 ήμέρας om. Α. 78 εύχαρίστησιν Β. 79 άξιολόγους) fortasse leg. άξιολόγων.
Ιμπαιδεύοντα Α.
99
PHOTII PATRIARCHA CP. 100
annis ii qui Latinam linguam ignorarent, solis uti· A πονήσατο. 'Αλλά γάρ «svti xxl Ιζ^οντα καί έκα-
liiale hlljllS operis frustrati sunt, Zacharias vero, τον ετη οι την Ρωμχίχν φωνήν Αφιέντες της έκ των
qui hujus saucii viri post illud tempus successor πόνων αυτού ώφελείχς μόνοι άπήλαυον * Ζαχαρίας
fuit, cognitionem, ntililatemque in Italia conclu- δε, $ς τού έποστολικοΰ Ανδρύς I κείνου χρόνοις δστε-
sam,in Gracaro linguam vertens, communem utili· ρον τοτς είρημένοις κατέστη ίΑ/ος, την Ιν τη
tatem orbi terrarum benigne exhibnit. Nec solum Ρωμαϊκή μόνη 81 συγκλειομένην [761 Η.} γνώσιν
DiaiogOS, sed et dignos lectione alios labores in καί ωφέλειαν είς των 'Ελλάδα γλώσσαν εξαπλώσχς
* Graeam linguam transferre opera pretium duxit· κοινόν «Λ κέρδος τη οικουμένη πάχη φιλχνθρώπως
έποιήσατο. Ου τους Διαλόγους δέ καλουμένους μόνους, Αλλά και άλλους αυτού Αξιολόγους πόνους
έξελληνίσαι ϊργον εθετο
CCLIII. ΣΝΓ*·
Martyrium ^ sub Μβ(*ύρ«,ν ,-ν ^ ijlti πβ(δων
Legi e martyrio septem puerorum [unde hac sum- Άνεγνώσθη έκ τού μαρτυρίου των αγίων έπτά
matim descripta] martyrium septem puerorum, n παίδων * ές ού κεφαλαιώδης διετυπώθη χρεία. '"Οτι
Maximiliani, Jamblichi,Martimi, Dion > sii .Exacn- το μαρτύριον © των Αγίων 81 έπτα παίδων ΙΙαξι-
studiani,Antonini et Joannis.Hosseplem patricios, μιανύν 85 'Ιάμβλιχον, Μάρτιμον, Διονύσιον, Έξα-
et cognitos quod Christianam pietatem amplecte- κουυτουδιανύν, ’Αντωνϊνον 86 καί ’ΐωάννην, τούτους
remuretamplificarent.ductosesseaDeciotyranno, τούς έπτα των εύπατριδων Ϊνίϊς και τά 87 της εύσε·
imperium Romanum Del contemptu tyrannide com- βείας φρονεϊν καί κρατύνειν έπιγνωσθέντας, ΑχΘηναι
mutante : ductos autem egregiam confessionem με* έπί Λεκίου Αναγράφει 88 τού τήν 'Ρωμαίων άρχήν
edidisse. Imperatorem cum alio traherent otia, Θεού παροράσει είς τυραννίδα 89 διαφθείραντος,
securitate inventa, in spelunca in monte juxta Αγθέντας δέ τέιν καλήν ομολογίαν δμολογησαι, σχολής
Ephesum fugisse, et servitum ipsis in i is, quae cor- δέ τίνος άλλης τον τύραννον μεθελκούεηης δδειάν εύ-
poralis necessitas postularet, ab uno eorum, qui ρόντας καταφυγεϊν έπί τι απ^λαων kv δρει πλησιά-
Jamblichus fuisse perhibetur. Paulo post imperator ζοντιτη Έφεσίων διακείμενον μητροπόλει· και δια-
fuga, et loco, ubi essent, et vivendi ratione expio- κονεισθαι αυτούς kv δσοις ή σωματική έβιάζετο γρεία,
rata, ira plenus, obstrui spelunra OS jussit, Ut ύφ* ένδς αυτών, δν προεϊπεν Ιάμβλιχον δ λόγος *
fame martyres enecarentur. Deinde post annos μετά δέ τινα βραχύν χρόνον μαθόντα και την φυγήν
Septuaginta duos, [et trecentos] Theodosio a tertia καί τύ χωρίον της διατριβής καί την δίαιταν, και
usque progenie regalem dignitatem suscipiente etC δργης Ιμπλεώ γεγονότα, Αναφραγηναι 90 τύ του σπη-
administrante,Maro autem Ephesi prasuie (o no- λαίου στόμα προστάξαι, ώς Αν λιμφ διαφΟαρεΤεν οί
vum et natura inusitatum spectaculum), apparue- μάρτυρες. Ειτα μετά έτη δύο καί έβδομήκοντα καί
runl victores Christi egregii illi martyres, vita re- τριακόσια, Θεοδοσίου μύν τού kx τριγονίας τήν βασί-
cuperata, ad quos accedentes imperator et 4β8α λειον άρχην διαδεδομένου καί διέποντος, [1401 R·]
episcopus (illum enim qui longius aberat admiran- Μάρου δε της kv Έφέσφ Εκκλησία; τάς ίεράς
dum illud Spectaculum etiam vocabat) cum qui- φροντίδας έγκεχειρισμένου, το παράδοξον τούτο καί
bus et alii multi, acciderunt ad genua eorum, pre- ύπερφυέστατον θέαμα, έφάνησαν οί τού Χριστού καλ-
cibusque et benedictione eorum digni habiti sunt, λίνιχοι μάρτυρες άναβεβιωκότες. ΟΤς προσελθόντες
Assedit illis imperator et archiepiscopus, et mutuo δ τε βασιλεύς καί 6 έπίσκοπος (έκάλει γάρ καί τύν
colloquio habitO,qua martyribus accidissent con- βασιλέα καί πό££ωθεν διατρίβοντα τύ τού θαύματος
firmata sunt.certaque reddita. In conspectu enim ύπ«ρθχύμαστον) μεθ* ών καί άλλοι πολλοί προσέπε-
CflBSaris, et prmsentium, in ipso iterum antro, in σάν 91 τε τοΤς ποσιν αυτών, καί της παρ’ αυτών εύχης
quo jacuerant simul quieverunt : Ut omnibus eo- ήξιώθησαν καί ευλογίας. Συνεκάθισέ τε αύτοϊς δ τε βα-
rum mors clare patuerit, et incognita prius ipso- ρσιλεύς καί 6 Αρχιεπίσκοπος, καί τίνος ύμιλίας προελ-
rnm ex hac vita communi migratio. Octavum et θούσης w, δι’ $ς και τά κατά τύύς αγίους έπί μίλ-
tricesimum annum tunc Theodosius regnarat, λον έβεβαιούτο καί τύ Αδίστ ακτον προσελάμβανε,
quando hoc maximum miraculum orbi ostensum κατ’ ένώπιον αυτού τε τού βασιλέως καί τών συμ-
voluit Deus. Exigebat tum ea tempestas tale παρόντων 93, έν αύτψ πάλιν τφ σπηλαίψ έν ψ καί
prodigium. Theodorus quidam, Ulinam ita non κατέκειντο, άνεπαύσαντο άμα, της Αδιαιρέτου τελευ-
fuisset, episcopus iEgeorum erat. Hic, nescio qua της αύτών 6π* 8ψιν πάντω* γεγενημένης έπιμαρτυ*
VARLB LECTIONES.
8· μίνην Α. 88 qua post Ϊθετο addebantur, τέλος της έκλογης τζς πέρί τύν βίον τού Αρχιερέως *Ρώμη$
θαυμασίου Γρηγορίου, omisi cum AB. 83 τύ μαρτύριον] τά όνόματα Β. 84 τών Αγίων add. Ad. 85 Μχξιμιανόν
Α. Μαξιμιλιανόν ζ" : Β Μαξιμιανός, qui C&tera quoque nomina nominative effert. 88 Άντωνϊνον] καί Av-
τωνΐνον Α. 87 τά Α : τάς νβΐ τους ζ". 88 Αναγράφει add. Α. 89 είς τ$,ν τυραννίδα C. 88 Αναφραγηναι]
quidni Αποβραγηναι ? infra certe Απάφρατχον (ρ. 468 α 33). 81 προσέπεσόν Β, 88 προελθούσης mg. .*
libri προσελθούσης· 88 παρόντων Α.
toi BIBLIOTHECA - CODD. CCLIII, CCLIV. 102
ρούσης αυτών χαι τν οδχ δραθεΤσαν πρότερον τής A ratione, luto infidelitatis absorptos, graveolentes
«ζρουτης ζω^ς κοινήν άναχώρησιν. "θγά>ον & και evomuit voces, mortuorum resurrectionem ne-
τριακοστδν τηνικαδτα Θεοδόσιος της βασιλείας ήνυεν 94 gans, et multos Cum SUIS SfCtariiS eodem ΘΓΓΟΓβ
(762 Η.] έτος, ήνίκα tb των θαυμάτων δπερ θαύμα- involvens. Hoc miraculo clarum resurrectionis
στον τ^ οίκουμέν^ άναδειχθήναι τδ θετόν ψκονομή- testimonium in omnem terram divulgante, ipsi, et
νατό. Έζήτει 41 αρα παί 4 τότε καιρδς τοιουτον τε- quicunque gentiles reliqui erant, partim rubore
ράστιον. Θεόδωρός τις, ώς είθε μη ώφελε, της Ai- confusi obmotuerunt, partim certam firmamque
γέων 95 πόλεως iictffxdint, Ούτος οδκ οΓδ* δθεν του resurrectionis Spem conceperunt,
της άπιστιας σπάσας βορβόρου, φωνάς δυσωδίας άπηρεύγετο, τής των νεκρών άναστάσεως κατιψη-
φιζόμενος, καί πολλούς άμα των συν αδτφ πρδς τήν οίκείαν μεθελκων 9Θ άπόνοιαν. Του δΐ θαύματος
λαμπράς τας τής άναστάσεως άκτΤνας καθ’ δλτ,ν άφιένεος τήν δφ* ήλίψ 97, αδτοί τε καί δσον *Ελλήνι-
χ&ν δπελείπετο 9β# οΐ μεν είς άμήχανον αίσχύνιν καί άφωνίαν κατεδύοντο, οΐ δ} είς άμετάθετον έλπίδα
τής άναστάσεως μετετίθιντο.
Τίς δ* 4 τρόπος τής του σπηλαίου άνοίξεως ; 'aM- Hodtis vero quo spelunca aperta est, hic est.
λιος δ του όρους τότε κύριος, λν φ τδ σπήλαιον λελα- Adolius, ad quem tunc mons ille pertinebat, in
τόμητο, μάνδραν θρεμμάτων οίκοδομήσαι κελεύει quo spelunca excisa erat, pecorunr stabulum
τοΰς πατδας · καί τδ προσταχθΙν Ιπΐ ήμόρας δύο servos coegit exstruere, resque intra biduum
διεπράττετο. *H δ* οΙκοδομή αύτοΐς έτελείτο μετά- 9 confecta est, domosque aedificata, translatis lapi-
χομιζομενών τών λίθων, ol τδ τού σπήλαίου στόμα dibus, qni os spelunca* obstruxerant et munie-
άπέφραττόν τε καί άπετείχιζον. Καί οδτω μίν rant : sicque aperta spelunca est. Martyres qui
ήνεψ^θη ^ σπήλαιον, ot δ* Ιγκατακείμενοι αδτφ illic jacebant, inaudito Dei judicio redivivi emit-
μάρτυρες τηνικαύτα παραδόξψ θεού χρίσει άναβε- tunt Jamblichum, qui solitus erat olim ipsis mi-
βιωκότις άποατέλλουσι τδν συνήθως αδχοΤς πάλαι nistnure cibos emptum atque allatum. Qui ingres-
δπηρετησάμενον Ιάμβλιχον τροφάς ώνήσαεθαι καί sus urbem Epbesum, comprehenditur ob eos quos
κομίσαι * 8ς τήν ’Εφεσίων καταλαβών πόλιν συλλαμ- proferebat nummos, tanquam thesaurum antl·
βάνεται δι9 £ έκόμιζε νομίσματα, ώς θησαυρών άρ- quum eruisset. Exindeque martyrum miraculum
χαίων εδρετής. ΚάκεΤθεν xb κατά τους μάρτυρας ad omnium aures penetravit, ac veluti res mi-
θαύμα είς άχοας πάντων πθριηχούμενον διηπλούτο 99 rtnda proposita fuit,
και είς θέαμα προύκειτο.
ΣΝΔ9. CCLIY.
Μαρτύριον Τιμοθέου τού άποστόλου. Martyrium Timothei apoitoli .
’λνεγνωσθη Ιχ τής μαρτυρικής Τιμοθέου τού^ 4684 Lecta sunt scripta de martyrio Timothei
άαοστόλου συγγραφής· #θτι πρώτον Τιμόθεον ή apostoli. Refert historiaTimotheum primum Ephe-
παρούσα συγγραφή φησιν ’Εφέσου έπισκοπήσαι, si episcopum fuisse, clavaque interfectum, propte-
βοκάλοις δ* άναιρεθήναι, διότι τους ’Εφεσίους rea quod prohibuisset Ephesios exsecranda et cru-
διεκώλυε τάς μυσαρας καί μιαιφόνους τών *Ελ- enla gentium festa, et ludos agere : quorum unum
λήνων ΙπιτελεΤν τελείάς, ών μία ήν καί ή κα- appellatum fuit Catagogium,quod quia ille abroga-
λουμένη καταγωγ ιον, καθ’ ήν ούτος, καί δτι ταύ- rat, martyrii honore affectus est. Domitianus tunc
την έξεκήρυττε, τού μαρτυρικού τέλους ήξίωται · Romanum imperium tyrannus gerebat. Cum divus
Δομετιανδς δέ τηνικαύτα τής Ρωμαϊκής άρχής καθ- Timotheus hac ratione, ut diximus, vitam finiisset,
ειστήκει τύραννος. Τού il Ιερού Τιμοθέου τρόπφ τφ et, Domitiano mortuo, Nerva in imperium succes-
είρημένφ τδν βίον λιπόντος, καί Δομετιανού ϊξ άν· sisse t, divinus Joannes ab exsilio liber venit Ephe~
θρώπων άποφθαρέντος, [1404 Η.) Νέβραδ^ τού sum.iinde prius a Domitiano relegatus fuerat (ete-
’Ρωμαΐκού κράτους xb σκήπτρον άναδεδεγμένοο, 4 nim ibi habitavit, naufragium jam ad littus passus,
θεολόγος 'Ιωάννης τής δπερορίου φυγής άφεθείς κατ- et e mari adhuc spirans ejeclus,dum Nero crude-
άγεται προς τή* ^Εφεσον, ής καί πρότερον δπδ lis iu Christianos saeviret). Quo tempore tomos,
Δομέτιανού πεφυγάδευτο. Καί γάρ έν ταύηι διέτριβε D qui variis linguis continebant salutarem Domini
ναυαγήσας μέν περί χ'ο* αίγιαλδν, έχβρασθείς δέ τής passionem, miracula! doctrinamque a ferentibus
θαλάσση; έμπνέων δτι, ήνίκα Νέρων 4 έμμανής τδν accipiens, in ordinem digessit, distinxitque, et
κατά τών Χριστιανών Ιπνει διωγμόν · διε 1 καί τοδς tribus evingelielis quartus accessit. Etenim, ut di-
τόμους, ot άνέγραφον διαφόροις γλώεσαις τά σωτήρια χι,ΝβΓνω sententia ab exsilio revocatus, Ephesinae
τού Δεσπότου π^η τε καί [763 Η.] θαύματα καί δι- profuit sedi,et per secum septem episcopis, Ephe-
δάγματα, τούτους παρά τών κομιζόντων δεξάμενος siorum dicscesiin rexit, perduravitque pietatis
διέταξέ τε καί διήρθρωσε 99 καί ivi έκάστφ τών τριών verbum docens, usque ad imperium Trajani. Hsec
YARLE LECTIONES.
u ήνυσεν A. 95 Αιγαίων Β· 9β μεθεΤλκον A. 97 ήλίφ A : ήλιον 98 δπελέλειπτο ζ\ 99 πιριηχεΤτο
άααλουμενον ζ", 1 δτε A I δστ< S · * συνδιήρθρωσε ζ“.
103 PHOTII PATRIARCHAE CP. 104
iliaque continet martyrium sancti Timothei, Ira- Λ ευαγγελιστών τδ όνομα Ενηρμόσατο. ’Αλλά γάρ, δπερ
mili Stylo conscriptum. είπον, ψηφίσμχτι Νέβρχ της υπερορίας άνχκληθείς
τη ’Εφεσίων Επέστη i μητροπάλει, καί αύτδς δι’ Εαυτ ού, Επτά συμπχρόντων Επισκόπων, της ’£?εσιων
Αντιλαμβάνεται μητροπόλεως, καί διάρκεσε τδν της εύσεβείας κηρύσσων λόγον άχρι της βασιλείας Τραϊα-
νού. Ταυτα δη και τοιαΰθ* Ετερχ διηγείται xb μαρτύριον άπλουστέρφ φράση του άγιου Τιμοθέου.
Timotheus apostolus a magno illo Paulo pri- "Οτι δ απόστολος Τιμόθεος δπό τού μεγάλου Πχύ-
mari® sedis Ephesiorum episcopus declarator et λου και χειροτονείται της Έφεσίων μητροπόλεω;
inaugaratur. Est apud Ephesios abominabile et Επίσκοπος καί Ενθρονίζεται. "Οτι ή παρά τοΓς Έφε-
exsecrandum festum, quod Catagogium nuncu- σίοις δαιμονιώδης καί βδελυκτη Εορτή, ή λεγομένη
pant, et hoc celebratur modo : Indecoris se lar- Καταγώγιον, τόνδε τδν τρόπον ΕτελεΤτο * Προσχήματα
vis induunt, ac ne agnoscantur, personis fecies μεν ΕαυτοΤς άπρεπη περιετίθεσχν, πρδ; δε το μή
obtegunt, multaque idola circumferentes, et quae- Επιγινώσκεσθαι προσωπείοις κχτχκαλύπτοντε; τά
dam carmina cautantes, invadunt viros et hones- Εαυτών πρόσωπα, πολλά 4 τε Ο καί ειδω)α Επιφερόμενοι
tas feminas more iaironnm, mullamque com- καί τινα αδοντες φσμχτχ,Επήεσάν τε άνδράσι καί σεμναϊς
mittunt C®dem in publicis locis 469α civitatis, γυνχιξί κατά ληστρικήν έφοδον, καί φονους είργά-
et prompte nefaria committunt, et sceleribus illis ζοντο κατά τους Επισήμους τόπους τής πόλεως, καί
illegitimis gloriantur tanquam legitimis. ® επρχττον προθύμως τά άθεσμα, ώς ένθέσμοις έργοις
τοΐς άθεμίτοις καλλωπιζόμενοι.
CCLV. ΣΝΕ'.
Martyrium magni martyris Demetrii [suh MtlXi' Μαρτύριον τοΰ μεγαλομάρτυρος Δημητρίου.
miano].
Legi martyrium magni illius martyris Demetrii, Άνεγνώσθη έκ τοΰ μαρτυρίου τοΰ άγιου μεγχλο-
eodem modo editum.Hic Christi martyr Demetrius, μάρτυρος Δημητρίου, είς τδν αύτδν τρόπον 6 Εκδεδο ·
pr®CO et doctor pietatis, apostolorum peregrinatio- μένον. Ούτος δ του Χρίστου μάρτυς Δημήτριος,
nes et certamina imitabatur, et Thessalonicensem χήρ^ξ ών καί διδάσκαλος τής εύσεβείας, τοΰ; άποστο-
urbem lumine doctrin®SU® ab erroris tenebris ab- λικοΰς δρόμους καί τους άγώνχς έμιμεΤτο, καί τήν
ductam, ad Christum adduxit : vita dodrin® res- θεσσαλονικέων πόλιν τφ φωτί τών αύτοΰ κηρυγμά-
poudens splendescebat. Maximianus autem Dei των του τής πλάνης σκέτους άπάγων Χριστψ προσ-
hostis tunc regnabat, et Thessalonic® commora- ήγ*ν · ήν δ* αύτψ καί δ βίος συνεξαστράπεων τοϊς
batur. Ibat vere tyrannus ad spectaculum gladiato-c δόγμασι· Μαξιμιχνδς δέ τότε 6 θεομάχο; Εβασί-
rum,et martyrvinctus ad illud Stadium quod prope λευεν 7, καί τη τής Θεσσαλονίκης πόλει Επεχωρίαζεν,
erat, ab impiis ministris tanquam Christianus vita Επορεύετο δΕ έπί θέαν μονομάχων, καί δ μάρτυς
ac doctrina, adducitur. Ille ad spectaculum festi- «Η δεδεμένος, πλησίον που γενομένψ του σταδίου,
nans, sanctum virum jussit prope slodium, cui δπδ τών τής άσεβείας δπηρετών ώς τά Χριστιανών
publicum balneum vicinum erat, in fornice custo- και φρονώ v καί κηρύσσων 8 προσάγεται. *0 δΕ πρδς
diri. Erat autem gladiatorum alter, maximus ty- την θέαν σπεύδων τον άγιον κελεύει (παρά τδ στά-
ranni amicus, qui omnium optime videbatur pu- &ov γάρ 8 λουτρδν δημόσιον Εγειτόνευεν) Ιν τινι *0
gnare nomine Ly®us. Qui autem cum illo eo die τούτου φρουρεϊσθχι καμάρφ. Tflv δε τών μονομάχων
depugnaturus venerat, plebeius erat, juvenis a>tate, & μάλιστα τώ τυράννψ καί φιλούμενος καί δοκών
nomine Nestor. Tyrannus cogitabat illius aetati, χ*τά πάντων άριστεύειν Αυατος όνομα. 'ο δΕ μέλλων
quanquam omnium c®dem spiraret, parcere: et pe- χ*τ* Εκείνην τήν ήμέραν άνταγωνίζεσθαι αύτψ εις
c uniam, cujus amore ipsum existimabat cum tanto μΕν ήν του δήμου, νέος δΕ τήν ήλικίαν, καί τήν κλή-
antagonista singulari certamine pugnare velle, w Νέστωρ. *o δΕ τύραννος Ιδοξεν αύτοΰ της ήλι-
daturum se illi promisi. Ut itaque a pugna desi- χίας, καίτοι μιαιφόνίχν κατά πάντων πνέων, φείόε-
Steret lethali futura, monuit. Excepit Nestor non °νθαι · καί χρήματα μΕν, ών Ερώντα πρδς τήν του
pecuniam amare se, sed gloriam, quam qui Ly®um τηλικούτου άνταγωνιστοΰ μονομαχίαν έπι^βίπτειν
interemisset, consequeretur. His dictis, in arenam έαυτδν Ενόμιζε, δώσειν δπισχνεΤτο, άποστήναΐ δε του
descendens confestim eum, qui omnium judicio άγώνος ώς όλεθρίου αύτψ Εσομένου παρήνει.[Η05 R.]
primus ferebat, prostratum necavit,sed nihil con- V> δΕ Νέστωρ ούκ Εφη χρημάτων, δόξης δ* i* έρφν
secutus est eorum quae victoribus proposita erant: τής δι* ών i* [764 Η.] άναιρεθείη Αυατος τφάν-
intolerabili vero dolore et ita tyrannum complevit, ελόντι φυομένης 13. Καί τούτο είπών συμπλέκεται
et surgens 6 cathedra, ira incensus illinc impius μΕν <4 τφ παρά πάντων δμνουμένψ άριστεΤ, θάττον
domum discedit. Cum vero illi quidam a Demetrio δΕ καταβάλλει καί άναιρε?. Καί τυγχάνει μΕν τών
martyre nuntiarent sermones: quasi furore atque άποκειμένων τοτς κρατούσι βραβείων ούδενός, πλη·
impietate ebrius, simulque ratus, omen infaustum pot δε τδν τύραννον άφορήτου λύπης καί όργής. Καί
VARLE LECTIONES.
3 Επέστη Β : ύπέστη 4 πολλά om. Α. 5 τε ODI. Β. ® τόπον Α· 7 Εοασίλευεν δ θεομάχος ζ“.
8 κηρύττων ζ \ 4 9 γάρ Α : φς ζ\ 40 Εν τινι Α : Εν τη ζ\ 44 8* Α : γ* ζ\ 43 ών] οΰ Β. et corr. Α·
43 φαινομένης Β. μΕν add. Β.
106
BIBLIOTHECA. - CQDD. CCLV, CCLVI.
106
fotrarcau τής καθέδρας Θυμομαχών δ δυσσεβής a oblatum, cum sanctus ei ad stadium properanti
occurrisset, hastis eo quo concludebatur loco,
jubet interfici. Pii vero corpus martyris, clam de
nocte, quando illis impiorum terror 4696 per-
mittebat, in ruderibus in quibus interfectus erat,
effossa terra sepeliunt. Et sic aliquandiu injuria
permansit immunis : miraculorum enim gratia,
et curationum fama injuriam depulit. Quidam vero
Leontius vir pius (postea profecturam, qua Illy-
ricum administravit, adeptus) locum expians, in
quo sancti martyris reliqui» conquieverant, et
amplians, excitavit templum eo loco martyri
commune propitiatorium et perfugium non Thes-
salonicae solum, sed et omnibus finitimis.
λέστατος χρόνοις ** ύστερον της έπαρχότητος, ή διεΤπε το 'Ιλλυρικόν, τον Θρόνον λ&χών, περικαθάρας τδ
χωρίον έν φ τδ του μάρτυρος άπέκειτ ο λείψανον, καί εύρύνας ανεγείρει τδν περιώνυμον οίκον τφ μάρ-
τυρί, κοινόν Ιλαστήριον καί προσφύγιον ου τη Θεσσαλονικέων μόνη πόλει, άλλα και πάσι τοΤς πέρασιν,
ςν<γ. β cclvi.
και οίκαδε έπανήει. Έπεί & αυτφ τινες λόγους έφε-
ρον περί te τού μάρτυρος Δημητρίου, άτι δή μεΟύων
και *7 τφ θυμφ και τη Ασεβείς, καί άμα νομίσας
ύς οΙωνός αύτφ γέγονεν ούκ Αγαθός ή κατά τδ στά-
άον άπιάντι του άγίου συνάντησις, λόγχαις έν οΤς
καθεΤρκτο τόποις κελεύει τούτον άναιρεθήναι. Τδ δέ
σώμα του μάρτυρος οΐ τότε των εύσεβοόντων λάθρα καί
νυκτό;, καθ’ δσον αύτοΤς 6 των δυσσεβοόντων φόβος
συνεχώρει, έν αύτοΤς έρειπίοις έν οΤς τήν σφαγήν
δπέστη, την γην άνορύξαντες θάπτουσι. Καί χρόνον
ούτως εμεινεν έφ' Ικανόν, έν ΰβρει μη δβριζόμενος *
τών γαρ θαυμάτων ή χάρις καί των Ιάσεων ή ευφη-
μία την υβριν άπήλαυνε. Λεόντιος δέ τις άνηρ θεοφι*
Πολιτεία τών Αγίων Πατέρων Μητροφάνους καί
'Αλεξάνδρου, έν ή καί β βίος Κωνσταντίνου τού
μεγάλου βααιλέως.
'Ανεγνώσθη έκ του λόγου 8ς έπιγέγραπται Πολι-
τεία των άγ ίων Πατέρων ήμών, Μητροφάνους καί
'Αλεξάνδρου * έν φ καί δ βίος Κωνσταντίνου τού
βασιλέως, την αύτην διά της έκδόσεως παρεχόμενος
χρείαν.
’Εννεακαιδεκατερ Ιτει της Λιοκλητιανού βασιλείας,
της δέ τού Σωτηρος ήμών Ιησού Χριστού παρου-
σίας πέμπτου καί τριακοσιοστού έτους, πάλιν ό
καθ' ημών έκρατύνθη διωγμός * έν φ χρόνφ Κων-
σταντίνος έφηβος ήν, δ παΤς Κωνσταντίου. Τδν
Κωνσταντίνον δέ, ούκ οίδ’ βθεν δ συγγραφείς μαθών,
και τα Ιερά γράμματα παρά τού πατρός μαθεΤν, (
άλλα και Καίσαρα παρ' αύτού χειροτονηθηναι Ανα-
γράφει * χαταατηναι δέ καί είς θέαν Κωνσταντίνου
έν τοΤς έφι(βοις τελούντος έν Παλαιστίνη, ήνίχα συνην
Διοχλητιανφ κατά της Αίγύπτου στρατεύοντι έπ-
ανάστασις δέ τις έκίνει τδν πόλεμον.
*Οτι φησί τδν Μαξιμιανδν ένεδρεύοντα τον Κων-
σταντίνον άνελεΤν μη λαθεΤν * διδ καί πρδς τδν πα-
τέρα φεύγει. Καί τελευτώντα καταλαβων χειροτονεί-
ται παρ’ αυτού της βασιλείας διάδοχος. Τότε καί φα-
σιν είπεΐν τδν ευσεβή Κωνστάντιον * Νύν δ θάνατός
μοι της ζωής ήδύτερος, με γι στον έντάφιον λα-
βέντι την σήν ήγεμονίαν, υΙέ μου. Τδ γάρ κατα-
λιπεΤν έπί γης βασιλέα τά Χριστιανών δάκρυα
αεριμάξαι δυνάμενον καί στησαι τδν άδικον φό-
νον δν Μαξιμιανός ού λήγει κατά των Χριστια-]
νων πιλαμώμενος, ήδη μοι τήν μακαρίαν δίδωσι
ληξιν. Τρίτον δ* ήδη τότε ήν έτος τού καθ' ήμών
διωγμού, έν φ καί Κωνστάντιος πρδς τήν άφθαρτον
βασιλείαν τήν έπίχηρον ήμειφε, καί τδν υίδν άνακη-
ρ^ξας βασιλέα, κήρυκα της εύσεβείας καί τώ# Χριστια-
νών δπέρμαχον καταλέλοιπεν.
[U08 R. 765 Η·] *Οτι φησί, Σεβήρου νόσφ ιελευ-
τέσαντος Λικίννιος δ έπ’ Αδελφή γαμβρός Κων-
Politia sanctorum Patrum Metrophanis et
Alexandri , in qua de vita Constantini impe-
ratoris.
Legi librum, qui inscribitur Politia sanctorum
Patrum nostrotum Metrophanis et Alexandri, in
quo etiam viia Constantini imperatoris non mino-
rem editione praebens utilitatem.
Decimo nono anno imperii Diocletiani, anno
Christi 305 rursum in Christianos gravis saeviit
persecutio, quo tempore Constantinus Constantii
filius ex ephebis nondum excesserat. Constanti-
num vero nescio unde scriptor hauriens, scribit
sacris Christianorum a parente imbutum, et Cae-
sarem ab eo renuntiatum : se autem vidisse Cons-
tantinum inter ephebos, merentem in Palaestina
sub Diocletiano cum jEgyptiis bellum gerente.
Seditio autem atque defectio belli causa exstitit.
Referi Constantinum, quod vitae suae insidiari
Maximianum cognovisset, ideo ad parentem fu-
gisse, et a moribundo imperii successorem de-
claratum. Tunc Constantium pium aiunt dixisse t
Nunc mors mihi vita jucundior , cum tuum , fili
mi , imperium maximi instar sepulcri sit futu-
rum.Quodenim relinquam in terra imperatorem ,
qui Christianorum lacrymas valeat detergere, et
sistere iniquas caedes quas Maximianus contra
^Christianos machinari non desinit , jam felicem
mihi dat quietem . Tertius tunc agebatur annus
persecutionis in Christianos excitatae, quo Con-
stantius cum aeterno regno caducum commutavit,
filiumque declarans imperatorem , praeconem
pietatis Christianorumque propugnatorem reli-
quit.
Severo, inquit, morbo exstincto 470a Licinius
Constantini sororius imperavit, deinde Maximianus
VARLE LECTIONES
** της B : καί της ζ". περί A : παρά ζ\ καί ante τψ add. Α. *8 χρόνοις Α : χρόνον C.
Patrol. Gta. CIV. 4
107 PHOTII PATRIARCHA CP. 108
reliquam Orientis partem tenuit. Maxentius vero A οταντίνου βασιλεύει · τήν δε λοιπήν τής Έψας 19
Romano in Occidente imperio praefuit, fratris Ma- μοίραν Μαξιμιανδς άπεΐχε. Μαξέντιος δε τής κατά
ximiani filius. Etenim alter quidem erat Maximiani 'Ρώμην ήρχεν, άδελφιδούς ών Μαξιμιανού* και γάρ δ
prioris, alter Diocletiani. μέν ήν Μαξιμιανού τού προτέρου, δ δε Διοχλητιανοϋ.
Constantinus pius imperator, homicidia, caedes, νΟτι Κωνσταντίνος δ ευσεβής βασιλεύς, τους μιάι-
virginum Stupra, et raptus alienarum mulierum, φόνους φόνους καί τάς διαφθοράς των παρθένων και
et violentiam, quibus nefarius ille Maxentius dele- τάς άρπαγάς των άλλοτρίων γυναικών και τάς βίας,
etabatur, cognoscens, et per legatos Romae a se- αΐς δ έξά^ιστος ένετρύφα Μαξέντιος, άκοή μαθών,
natu vindicem se atque assertorem appellari : καί των έν 'Ρώμη διαπρεσβευσαμένων σφίσιν αυτοΤς
hortatur tyrannum per litteras, ut abstineat ab im- αωτήρα και λυτρωτή γενέσθαι, πχραινετ μέν διά
piis operibus. Persuadere cum non posset verbis, γραμμάτων τον τύραννον άποσχέσθαι των έκθέσμων
bello tentavit, pugnaque congressus, primo non Εργων, ού πείθων δέ λόγοις άπτεται πολέμου. Καί
procul abfuit quin succumberet. Cum autem in συμπλακείς μάχη, τά πρώτα μέν έγγδς γίνεται του
coelo ei crucis forma appareret, materiae experte λαβετν τδ ήττον · φανέντος δ' αύτψ κατά τδν ούρα-
lumine figurata, et litteris ejusdem modi, victoria νδν τού τύπου τού σταυρού, φωτι άϋλψ έγκεχαραγμε-
pro missa esset, ita enim inscriptum erat : In hoc B νου και γράμμασι τής αυτής ύλης ίύιγγελιζομένου
vince : proelio congressus, et belli et tyranni im- τήν νίκην (Ελεγε γάρ τδ γράμμα, Έν τούτψ νίκα),
perium victor cepit. Ante proelium hanc quae appa- συμβαλών τοΤς πολεμίοις και τού πολέμου καί τού
ruit crucem insignis figuravit, 6t aureis lapidibus τυράννου σκυλεύει τδ κράτος. Προ δέ τής συμπλο-
adornans, dedit qui ante equitaret ferensdam, et κής την θείαν δψιν εις τροπαίου σχήμα μορφώσας
Maxentius praedecessit. Nam iis laqueis, quibus και χρυσοκολλήτοις λίθοις άρμόσας έδίδου φέρειν τοΤς
Constantinum capere decreverat, captus est. Fece- προϊππεύουσι *0. Καί γίνεται μεν Μαξέντιος αδτού
rat enim pontem alium juxta pontem Milvium non θήραμα* οΤς γάρ ένήδρευε Κωνσταντίνον θηράτροις,
procul a Roma, astu quodam, quo ponte Constan- αύτδς έθηραθη. Έπήγνυ μέν γάρ πρδς τή; 'Ρώμης
tinum irruentem perdere cogitabat. Versis in fu- περί τήν Μου)ίαν** γέφυραν δόλου γέφυραν άλλην,
gam iis qui Roma venerant, maximaque orta tre- δι' ής ήλπιζε τδν Κωνσταντίνον Ιπελαύνοντα διαφθα-
pidatione, Maxentius doli auctor cum suis, rupto ρήναι * τής τροπής δέ τών άπδ 'ρώμης όξείας καί
fallaci ponte, praecipitavit in flumen, et exstinctus συν ταράχφ πολλώ γεγενημένης αύτδς ό τού δόλου
est. Itaque Maxentius periit, et imperii pars illius τεχνίτης συν τοΤς έπομένοις, δια^βσγείσης αυτοΤς
ad Constantinum rediit, et subditi non modo ab τής σεσοφισμένης γέφυρας, κατέδυ τε είς τόν ποτά-
immedicabili malo respirarunt, sed et laeti festum q μδν και έξέπιε τδν θάνατον. 'Αλλ* ούτω μέν καί Μα-
diem egerunt. Licinius autem gentilis in pios sae- ξέντιος διεφθάρη, καί είς Κωνσταντίνον ή έ κείνου
viit, primo qtlidem occulte, metu affinis, deinde μερις περιίσταται * καί τδ υπήκοον ού μόνον άν-
apertomarte. Inveteratum enim malum plerumque έπνευσε των άνηκέστων κακών, άλλά και έν 99 εύδίφ 99
et fotum intus perpetuo latere nequit, et pridem πάση έώρταζε. Τικίννιος δέ τήν Έλληνα δόξαν συγ-
meditaturo foras tandem erumpit. Quare infauda κρότων, έξεμαίνετο κατά των εύσεβων, τά πρώτα μεν
persecutio in Christianos movit pium imperatorem λάθρα φόβψ τοϋ κηδεστού, ύστερον δέ καί κατά τδ
contra impium affinem ad justum odium, et ex έμφανές * χρονίζον γάρ καί ύποτρεφόμενον ένδον τδ
odio natum bellum. Multis 470δ variisque pugnis δεινδν ώς τά πολλά συγκεκλεισμένον μένειν ού δύ-
com missis terra marique, Licinius inferior est. ναται, άλλά διά των έκτδς θριαμβεύει καί τδ πάλαι
Sed imperatoris benignitate fretus, seipsum de- μελετώμενον. 'ο τοίνυν κατά των ** Χριστιανών
didit, et frustra non fuisse compertum est. Di- άδιήγητος διωγμδς κινεί τδν ευσεβή βασιλέα κατά
mittitur enim liber multis obnoxius pronis, et τού δυσσεβεστάτου γαμβρού είς μΤσος δίκαιον, καί τδ
Thessalonica illi, Ut cum omni securitate ibi de- μΤσος τδν πόλεμον Ετικτε. Πολλής δέ καί παντοδα-
geret, assignatur. Ipse vero humanitatem armis, πούς συγκροτούμενης μάχης κατά τε *5 γην και κατά
amens cladi restaurandro permutans, seditionem ^θάλασσαν 29 ήτταται Λικίννιος, καί τήτού βασιλέως
concitavit, quro illum justa vindicta vita privavit, φιλανθρωπίφ πεποιθως έαυτδν έκδίδωσι. Καί μάτην
θα^βεΐν ούκ ήλέγχετο* άφίεται μέν γάρ, πολλών δπεύθυνος ών τιμωριών, άτιμώρητος, καί ή Θεσσα-
λονίκη αύτφ συν άδείφ ζην άπάση διατριβή άφορίζεται. *0 δέ τδ [766 Η.] φιλάνθρωπον είς τδ τάν ήτταν
άναμαχέσασθαι *7 άπονο ίας ποιησάμενος 6πλον, τήν έπανάστασιν έχειρίζετο, ήτις αύτδν καί τού βίου τιρ
δικά ίψ ξίφει διέτεμεν.
Moritur sanctus martyr Petrus, et Achillas san- *Οτι τιλευτφ μέν ό Ιερομάρτυς Πέτρος, καί ’Αχιλ-
ctum virum in dignitate Alexandriae consecutus est, λας τδν Άλεξανδρείας θρόνον καί τδν άγιον διαδέχε-
6t illum Alexander. Cum Ecclesia persecutionibus ται, τούτον δέ 'Αλέξανδρος. Τής Εκκλησίας δέ τών
liberata esset, martyrumque certaminibus illustrata, διωγμών ήδη λοιπδν ήλευθερωμένης καί τοΤς τών
VARLE LECTIONES.
tU |φας Β : Εως ζ\ *0 προϊππεύσιν Α· ** Μουλίαν] Φουλβίαν Β, Βουλβίαν Α. " έν om. Α. " εύδίφ]
εύδαιμονίφ Α. ** τών ΟΠΚ Α. 15 τε Α : γε ζ\ 16 θαλαλατταν Β. *7 άναμάχεσθαι Α.
109 BIBLIOTHECA. — COD. CCLV1. 110
μαρτύρων άθλοις σεμνυνομένηξ, τδ έγκόλπιον κακδν a roalus turbo, et mundi quaedam tempestas Arius,
xal τής οικουμένης i τάραχος "Αρειος τήν εύφροσύ- laetitiam EcclesiaB in dolorem iterum vertit.Crea-
vnv της Εκκλησίας *1ς κατήφειαν πάλιν συνέστελ- turis enim Filium Dei, Deumque velut in ordi-
λβν · έν κτίσμαοι γάρ κατήγ* τδν του θεού Πδν xat nem redigens alligavit, cujus manus opus omnis
θεδν, oG χειρδς Ιργον ή σύμπασα κτίσις. ΈπεΙ δ* ό est creatura. Cum vero Alexander Alexandrim
'Αλεξάνδρειάς 'Αλέξανδρος [1409 R.] και νουθετών episcopus, et monendo hortandoque nihil profi-
xal παρα καλών άπεΐπεν (iyixa γάρ των ζιζανίων τδ ceret (nam zizaniorum vis et copia verbi semen
βάθος τδν σκόρον του λόγου), έχτέμνει τούτον χαθαι- oppresserat), ancipiti Ecclesi» gladio hunc rese-
ρετιχή μαχαίρφ τής Εκκλησίας. cat.
Ότι Ευσέβιος ό τήν Βηρυτδν μέν δπεριδων, τήν Eusebius Berytum despiciens, et Nicomedi»Eccle·
δέ Νικομηδέων Εκκλησίαν έποφθαλμίσας 58, έπεί μη siae inhians, cum impune eam occupasset, elatus,
δίχην εδωχ e τής αρπαγής, έπαρθεις ^Αρειόν τε καί Arium ejusque sectatores defendendos inprimis
τους τής αίρέσεως συνερχστάς διά προνοίας τής πρώ- suscepit, quorum e numero episcopi erant olim fa-
της ηγ*ν · <δν έπίσχοποι μέν ποτέ γεγονότες Σεχοδν- cti Secundus etTheonas. Inter diaconos et sacerdo-
δος δπήρχε καί θεωνάς, έν διακόνοις καί πρεσβυτέ- tes, Arius haereseos initium Achillasque alter Arius,
ροις ’Άρειος τε ή τής αίρέσεως άρχή καί ’Αχιλλδς Β et nonnulli alii ejusdem dignitatis et societatis, nu-
και άλλος ® ’Άρειος καί τινες Ετεροι τής αύτής καί mero novem, quos concilium centum prope Patrum
τιμής καί φρατρίας *>, άριθμδν άπαρτίζοντες τον episcoporum, qui ex jEgypto et Africa convenerant,
έννέα. Ους χαί χαθετλε σύνοδος έγγυς ρ* Επισκόπων, anathemati subjiciens damnavit. Quibus Constanti-
οι έξ Αίγυπτου καί Λιβύης συνεληλύθεσαν, ύπαγαγόν- nus auditis inique ferens, mittit Alexandriam Ho-
τες χα! τφ άναΟεματι. Τιΐν τήν άκοήν Κωνσταντίνος sium, nomine et re sanctum, quem Hispani» civitas
ούχ άναλγήτως ένεγχών, άποστέλλει πρδς την Άλεξ- Corduba episcopum habebat. Tradit autem ei epis-
άνδρειαν "Οσιον μέν τουνομα, δσιον δέ τον βίον tolas ad archiepiscopum Alexandrum, et Arium
(πόλις δ* αυτδν ηδχει μία τών Ίσπανιών ** ή Κου· haereseos fontem, quarum altera cum Ario humani-
δρούβη), Εγχειρίζει δ’ αύτψ καί γράμματα προς τέ ter agi petebat; altera vero ut, rabie deposita, cum
τδ> άρχιερέα θεού Αλέξανδρον καί πρδς "Αρειον τδν Ecclesia consentiat. Hortatur autem ut contentione
τής άσεβείας διαγεγραμμένον w γεννήτορα, ών τά et controversiis cum aliis abstineat, siquidem mul-
μέν ήτει φιλανΟρωπευθήναι πρδς "Αρειον, τά £έ προσ- lis multorum malorum 471α causa fuit.Cum autem
ετιττεν άποστήναί τε τής λύσσης καί τδ φρόνημα Arius haereticus, nec pr»sentiaclarnl]iusHosii,nec
τής Εκκλησίας άνθελέσθαι, παρήνει δέ καί τής πρδς doctrina, neque imperatoris admonitione errorem
άλλήλους Ιριδος καί άντιλογίας άναχωρεΤν, ώς πολλών suum desereret, concilium episcoporum Nic©»
κακών αΙτίας ταύτης iv πολλοί; γινομένης. Έπεί δέ^ίη Bithynia imperator convocat. In qno episcopis
τδ του 'Αρείου νόσημα ούτε τή τοΰ περιβοήτου consedentibus, ipse in medio stans, non alia con-
’Οσίου παρουσία καί διδασκαλίφ, ούτε τή του βασι- ditione sedere voluit, quam 81 illi lotus CCBlUS an-
λέως νουθεσίφ προσεδέχετο τήν θεραπείαν, σύνοδο/ nueret. Haereticam impietatem Arii Eusebius Nico-
άρχιιρέων έν τή κατά Βιθυνίαν Νικαίφ ό βασιλεύς medi», Theogonius Nicaeae, Mares Chalcedonensis
συγκροτετ · ής wv Επισκόπων συνεδριαζόντων αύτδς episcopus defenderunt: pietatem Alexander Con-
είς τδ μέσον στάς ούχ άλλως ήνέσχετο καθεσθήναι ή stantinopolitanus presbyter, vicem archiepiscopi
τού Ιερού χορού έπινεύσαντος αύτψ. Καί τής μέν tenens (sanctus enim Metrophanes, propter affec-
’Αρείου αίρέσεως Ευσέβιος τε ό Νικομηδείας καί θεο- tam »latem senilem, morbumque non adfuit), cum
γδνιος ό Νικαίας καί Μάρης ** ύπερήσπιζον ό Καλ- quibus Athanasius Alexandri» Ecclesi» archidia-
χηδόνος, τής δ' εύσεβείας Αλέξανδρος ό 34 Κωνσταν- couus, et hojus urbis archiepiscopus Alexander,
τινουπόλεως πρεσβύτερος, και τδ πρόσωπον τού ταύ- Aderant quoque in concilio et aliqui sacris non-
της άρχιερέως έπέχων (Μητροφάνης γάρ ό όσιος διά dum, ac ne baptismate quidem initiati : nimirum
τε βαθύ γήρας xol νόσον ού παρην) * μεθ’ ών ’Αθα- disserendi arte celebres, quos senes quidam non
νάσιός τε ό τής έν Άλεξανδρείφ Εκκλησίας [767 Η.] Ο ingenti apparatu, minimeque fucato Dei verbo,sed
Αρχιδιάκονος, καί ό ταύτης ’Αρχιερευς 'Αλέξανδρος, inhiante divina gratia, ab errore ac gentilismo,
Βαρήσαν δέ τή συνόδψ και τινες Ιερατικήν μέν χά- Ariique h»resi, pro qua tum maxime illi depu*
ριν ούκ Ιχοντες, άλλ’ ούδέ τά Χριστιανών τετελεσμέ- gnabant, ad Christi OVlle traduxerunt,
νοι, έωί 85 δέ διαλεκεική δυνάμει μέγά όνομα φίροντες* ούς έν τψ άπλάστψ καί άχατασκεύψ τής του
θεού σοφίας λόγψ τινές των γερόντων καί τή ένοικούση θε& χάριτι έζώγρησάν τε, καί τής πλάνης
έκκαθάραντες, τής τε 'Ελληνικής καί τής ’Αρείου, ής ύπερηγωνίζοντο 36 μάλιστα, τής Χριστού ποίμνης
ΤενΙοθαι παρεσκεύασαν.
*Εν τή συνόδψ δέ παρήν και Παφνούτιος ό Οαυ- In hoc concilio aderat et sanctus Paphnutius
μέσιος, λίγύπτιος μέν τδ γένος, όμολογηχής δέ τους admirandus, natione iEgyptius; certaminibus vero
VARI M LECTIONES.
έποφθαλμήσας A. *θ καί άλλος A B : δ άλλος 80 φατρίας A. *i Ίσπανίων B l Σπανίων ζ". 8*
7*γραμμένον 55 Μάρις B* 54 Αλέξανδρος τε δ A. 55 έπί Α : έπεί ζ". 30 περί ής ήγωνίζοντο ζ" .
lii PHOTII PATRIARCHA CP. 112
confessor (coi Maximianus Christi hostis dextrum A «Ολους, ου καί Μαξιμιανδς 6 μισόχριστος τόν τε ίε-
oculum eruit, et sinistra cubitorum nervos prae- ξιδν έξώρυξεν οφθαλμόν και τήν λαιάν ένευροκόπη-
cidit, et ad oculum metalli fodinas damnavit) .ho-
mo multorum supernaturalium operum et mira-
culorum patrator : quem etiam piissimus impe-
rator omni honore affecit, et osculando eflossi
locum oculi dextri satiari non poterat.
Quin etiam venerabilis Spyridon aderat.de quo
e millibus, unum aliquid narrabimus. Pavit ali-
quando oves suas, tametsi episcopi dignitate pro-
ditus esset. Latrones autem invaserunt ovium
gregem, et inaspectabilibus atque invisis vinculis
ligabantur, et accipiens ligatos, quos ille preci-
bus ligarat, pari sapientia solvit vinculis : arie-
tem insuper dedit in mercedem nocturnae aerum-
nae ac cruciatus. Virginem autem filiam habuit
domi, et ipsa a quodam auri depositum cum ac-
cepisset, mortua est. Qui deposuerat (peregre
etenim profectus fuerat) reversus aurum repetiit
et quaesivit. Quaesivit etiam domi Spyridon, et
non 4715 invenerunt. Quare accessit ad sepul-
crum virginis filiae, et ait : Filia Irene (ita enim
vocabatur), ubi depositum? Illa respondit e se-
pulcro, et locum significavit, et inveniendi
modum, et facile inveniens depositum reddi-
dit. Sed his lanquam ex ungue leonem ostendi-
mus.
Hi igitur trecentorum et qui excurrunt conventus
condemnant impietatis Arium ejusque asseclas,
6t Filium Patri δμοούσ ιον, consubstantialem asse-
ruerunt.unanimem pronuntiantes sententiam. Sep-
temdecim numero Arii sententias accedere visi
sunt, sed facto exsilii imperiali decreto sex in im-
pietate tantum perdurarunt: aliis revocare seerro-
rem simulantibus, et sanae doctrinae, tametsi non
sincere, sed ficte ac subdole, consentientibus: quo-
rum princeps Eusebius. Hinc omnes Ecclesiae a
mullis tumultibus et factionibus liberatae respira-
runt, et Hosius quidem Cordubae episcopus cum
sociis, quae in concilio gesta erant ferens, Occi-
dentalibus pacem ac quietem attulit ; Athanasius
zelo ardens ASgyptiis et Afris: Alexander vero,
quanquam senex (septuagenarius enim eraljThra-
cibus simul et Illyricis communionis paeisque Ec-
clesiarum nuntium, at praescriptum erat, tulit, so-
cium itineris habens beatissimum Paulum, tunc le- 1
ctoris et subscriptoris Constantinopolitanae Eccle-
siae fungentem officio : qui tempore concilii duo-
decimum aetatis annom agens, cum Alexandro vi-
xit. Sed de his paulo post. Primum venit in con-
spectum sanctissimi Metrophanis, et laeto nuntio,
praesentiaque recreans, sed non recreans quod
discessurus esset, cum fausta apprecatione ad
commissum illi officium dimittitur. Venientes
autem in Thraciam et Macedoniam, et Thessaliam,
Achaiam totam, Hellada, continentesque terras, ne
σεν αγκύλην και μετχλλείαις έκαχούχησεν, άνήρ
ύπερφυών Εργων πολλών καί δυνάμεων δημιουργός *
δν καί δ φιλοθεώτατος βασιλεύς διά πάσης τε ήγε τι-
μής, καί κόρον ούκ δλάμβανε καταφιλώ ν τδν δι «ορυ-
γμένοι αυτού όφθαλμόν.
'Αλλά και Σπυρίδων δ σεβάσμιος παρήν *?, περί
ου βραχέα τινα έκ μυρί<ον δ λόγος Ερεΐ. '£ποίμαινεν
αυτός ποτέ τα πρόβατα αύτοΰ, και εν τψ της Επι-
σκοπής τελών άξιώματι* [1412 R.] λησται δ' έπήεσαν
τη ποίμνη, καί δεσμοϊς άοράτοις έπεπέδηντο. Καί
καταλαβων δεδεμένους ούς αύτδς εύχαΐς έδεσμησε,
λύει μεν τών δεσμών σοφίφ τη ιση, έπιδίδωσι καί
κριδν, μισθδν αύτοΤς έσόμενον είπών τής νυκτερινής
I ταλαιπωρία;. Παρθένον δΕ θυγατέρα σύνοικον ειγε,
καί αύτη τινδς παραθήκην 28 λαβούσα μετάλλαξε
τδν βίον · και ό παραθέμενος τδ χρυσίον (έσταλτο
γάρ εις αποδημίαν) έπανελθών Ιζήτει τδ χρυσίον.
Συνεξηρεύνα ούν καί ό Σπυρίδων, και ούχ εύρίσκετ ο.
Δ ιδ έφίοταται τψ τής θυγατρδς τάφψ καί, *12 τεκνον
Είρήνη, φησί (τούτο γάρ δνομα τή παρθένιο,) πού ή
παραθήκη ; δ δέ αποκρίνεται τού τάφου, καί τδ χω-
ρίον άναδιδάσκουσα καί τής εύρέσεως τδν τρόπον ·
καί άνευρων ρφδίως την παραθήκην άποκαθίστησι
τψ παραθεμένφ. 'Αλλά τούτοις μεν ώς έξ όνύ/ων
δηλούμεν τδν λέοντα.
OuTot ούν οΐ τριακόσιοι καί τδ άλλο τών τού θεού
Αρχιερέων σύνταγμα καταδικάζουσιν αύτή δυσσεβείφ
τόν τε "Αρειον καί τους συν αυτψ, καί όμοούσιον τψ
, Πατρί τδν ΊΓίον άνεκήρυςαν, όμοφώνους τά; ψήφους
θέμενοι. Τινές δ* εις έπτακαίδεκα τδν άριθμδν συμ-
πληρούμε νοι, είς την ’Λρείου λύσσαν άποχλίνεεν
Εδοξχν. *Αλλά τούτων δπερορίας βασιλική ψήφψ κυ-
ρωθείσης Εξ μόνοι τή δυσσεβείφ διέμειναν, τών άλ-
λων πχλινφδίαν ένΕειξαμένων καί τψ τής εύσεβείας
φρονήματι, εΐ καί μή έξ είλικρινείας, άλλ* ύφάλψ
γνώμη συνδεδραμηκότων, ών ήν κορυφαίος ό Νικο-
μήδειας Ευσέβιος. 'Εντεύθεν αί άπανταχού 'Εκκλη-
σή τών πολλών θορύβων καί στάσεων προς ειρήνην
άνέπνευσαν. Καί "Οσιος μέν ό Κουδρούβης, άμα τών
οΐ αυνεπομένων, τάς συνοδικάς φέόων πράξεις τοΤς
έσπερίοις τήν ειρήνην έβράβευε, τοΤς δέ κατ' Αίγυ-
πτον καί Λιβύην ό θερμδς 'Αθανάσιος. 'Αλέξανδρος
δε [768 Η.), καίτοι πρδς γήρας δλαύνων (Εβδομηκον-
τούτης γάρ ήν), τοΤς κατά τήν Θράκην άμως καί τά
'Ιλλυρικόν τδ τής όμονοίας καί εΙρήνης τών 'Εκκλη-
σιών πόνους όφίστχτο διακομίζειν Εύαγγέλιον, συν-
έκδημον Εχων τδν πανόλβιον Παύλον, άνχγνωστών
τηνικαύτα καί υπογραφέων τής κατά Κωνσταντινού-
πολιν Εκκλησίας πληρουντα βαθμόν · δς καί κατά
τήν σύνοδον δωδέκατον Ετος Εκ γενέσεως άγων τψ
'Αλεξάνδρψ συνδιέτριβεν. 'Αλλά ταυτα μετ' όλίγον ·
πρότερον δέ εις θέαν ήκε τού πανοσίου Μητροφάνους,
καί τοΤς μίν εύαγγελίοις καί τή παρουαίς εύφράνας,
ούκ εύφράνας δ' οΐς άποδημεΤ* Εμελλε, μετ’ ευχών
VARLE LECTIONES.
δί συνην Α. 58 παρακαταθήκην ζ".
113 BIBLIOTHECA. — COD. CCLV.I. 114
προς την χατχπεπιβτεϋμένην 39 αύτ ψ διακονίαν A insulas quidem neglexerunt, sed navigando om-
έστέλλετο. Διελθάντες os Θράκην τ« καί Μακεδονίαν nem zizaniam radicitus evellentes, bonum semen
και Θεσσαλίαν καί ’Αχαϊαν πάσαν καί 'Ελλάδα καί evangelic® doctrinae et synodalium decretorum
τάς ηπείρου;, ούδέ των νήσων ώλιγώρησαν, άλλ* έπι- disseminarunt.
πλεύσαντες άπαν άνέσπών έκ βιζών αυτών ζιζάνιον, τόν εύγενή δε σπάρον των ευαγγελικών δογμάτων καί
συνοδικών κηρυγμάτων διέσπειρον.
?θιι τη; συνόδου τί) ο; δια τριών ήμιβυ λαβούση; Concilio triennio sexque mensibus finito (coepe·
kxo>v (καί γάρ ήρξατο μηνδ; Άπριλλίου πεντεκαιδεκά- rat enim mense Aprili decimo quinto die, 472a
την άνυοντος έπερατώΟη δέ τής τριετία; πάλιν τον finitum νβΓΟ est triennio iterum in Aprilem devO'?
*Απρίλλιον καταλαβοΰσης καί μέχρι Σεπτεμβρίου δια- luto, et usque Septembrem excurrente; sic enim
δραμούαης· ουτω γαρ δ σοφός Αλέξανδρος τά πε- doctus Alexander act a describens synodi annota-
πραγμένα γράφων τά τής 41 συνόδου έπεσημήνατο), Vlt), finito, inquam, sacro CODClliO, imperator Stans
τελεσθείσης ούν τής ά^ίας συνόδου, στάς ό βασιλεύ; in medio sanctorum Patrum, petiit sibi unam rem
μέσος του χορού τών αρχιερέων ήτει χάριν αύτφ μίαν β gratam fieri: qui libentes concesserunt.Beneficium
παρ’ αυτών δοθήναι* ot δέ προΟύμως κατένευον. *Η autem illud erat, ut in urbem secum proficisceren·
δε χάρις συνεισελΟεΤν αυτψ έν τή πολει, έφ* ψ Θεά- tur.in qua arcbiepiscopum viderent, quem Patrem
σασθχί τε τόν αρχιερέα, 8ν Πατέρα δ βασιλιυΰς έαυτού SUUm imperator appellabat, et Ut urbi Byzantio,
ά/ωμολόγει **, καί ώστε τή πόλει, [ 1 4 1 3 R.] ήν αύ- quam ipse fundasset, sua praesentia et precibus
τδς άνέστησε, διά τής αυτών παρουσίας καί ευχής conditoris novum nomen inderent. Invisentibus
τδ τοθ κτίσαντος άνομα έγκαινισΟήναι. Έπισκεπτο· autem episcopis clarissimum Metrophanem, die
μένων δέ των ιερέων 43 τον διοραιικώτατον Μητοο- Dominica, et imperator praesens inter alia dixit :
φάνην ημέρας Κυριακής δνισταμένης καί του βασι- · Video te, Pater maxime venerande, et senectute
λεως συμππρόντος, άλλοι τέ τινες προήλΟον λόγοι, et morbo defessum, et creari atque designari no-
xa», 'θρώ σε, φησίν, υπολαοών δ βασιλους, ώ Πατέ- bis post te gregis pastorem postulo.» Ille ad im-
ρων έμοί 'τιμιώτατε, καί γήρφ καί νόσφ κάμνον- peratorem alacri vultu conversus, «Annuo, inquit,
τα, καί δυσωπώ άνειπεΤν τε καί άναδεΤξαι ήμΤν in Domino, quia nunc Spiritus sanctus, 0 fili, per
χδν μετά σε τοΰ ποιμνίου ήγησόμενον. ο δέ πρδς linguam tuam loquitur. Mihi enim hac de re solli-
τον βασιλέα εόθυμουντι προσώπψ, Πέπεισμαι, φησίν, Cito indicavit Dominus ante septem hos ipSOS die8,
h Κυρίφ ότι νυν το πανάγιον Πνεύμα διά γλώσ- q moritui um me intra decem dies, et dignitatem
σης, ώ τέκνον, είπε νής σής. Φροντίζοντι γάρ sacram suscepturum sacerdotii dignitate parem
μοι περί τούτου έφανέρωσεν δ Κύριο; πρό τών Alexandrum,et dignum, ut vere loquar, electione
έχτά τούτων ήμερων, καί ότι μετά δεκάτην ήμέ- et sancti Spiritus denuntiatione. Ad haec vero hunc
ραν μεταλλάξω τον βίον, καί δς τδ ιερόν άξίωμα veluti filius Paulus lector excipiet. » Respiciens
άνζδέξοιτο, και έστιν όυτος δ ^μπρεσβύτεράς autem ad Alexandrum Alexandriae episcopum :
μου Αλέξανδρος, άξεος ώς άληΟώς τής έκλογής < Et tu, inquit, iraler, egregium successorem tui
δπάρχων καί τής του αγίου προ^ρήσεως Πνεύ- relinques. » Et manu Athanasii arcbidiaconi ap-
ματος* έτι δέ καί τούτον ώς το παιδίον Παύλος prehensa: «En, inquit, strenuus Christi miles.hic
ό αναγνώστης διαδέςεται. ’Λποβλέψζς δέ καί πρός te sequetur, qui non solum cum fratre meo Ale-
τδν Αλεξάνδρειάς Θειον Αλέξανδρόν, Καί σύ, φησίν, xandro contra Arii haeresim decerta vit.sed et cum
ώ άδελφέ, καλόν σεαυτού διάδοχον καταλείψεις. illo magna certamina et multa subibit: non solum
Καί τής χε^ός Αθανασίου του άρχιδιακάνου Χαβόμε- Autem secunda exci pient certamina, sed et tertium
vo;, Αδε, δ γεννατος, έφη, [769 Η.] στρατιώτης τού cum strenuo Paulo sustinebit.· Haec dixit, et tan-
Χριστοΰ ούτός σε διαδέξεται , δ; ού μόνον νύν .quam ali os spiritu suo recreans, venit cum episco-
Αλεξάνδρω κατά τής δυσσεβείας Αρε ίου τψ έμψ ^ pis in templum: ac post Evangelii lectionem non-
συνηγωνίσατο άδελφφ, άλλ’ ετι συν αύτφ μεγά- nulla ad populum locutus, et disserens, Aleian-
λου; άθλους καί πο)λούς άγωνιεΐτσι. ού μόνον drum sacerdotem absentem arch iepisco palis sedis
δέ δεύτεροι αυτόν έκδέξονται άγώνες, άλλα κάί successorem renuntiat. Populus uno ore cum ipso
τρίτου; συν τφ γενναίφ ύποςτήσεται Παύλφ. imperatore horis aliquot 472 b exclamavit : Di-
Ττύτα είπεν, καί ώσπερ άνιζωπυρήσας τφ Πνεύματι gnus est· Deiude sacrae mensae altaris humerale
κάτεισι συν τοΤς Ιπισκόποις είς την έκκλησίαν, καί imponit, pr®cipiens hot SUCCeSSOri servari: ventu-
μετά την τού Εύαγγελίου άνάγνωσιν ολίγα προσομι- rum autem illum post non diu pr®dilit,pOSt Sep-
λήσας τψ πλήθει καί συνταςάμενος, άνακηρύττει κτί timum videlicet diem ejus resoluti corporis in
μή παρόντα τδν πρεσβύτερον Αλέξαυδρον άρχ ιερέα Domino. Acciderunt igitur, ut pr® dixerat, omnia,
χαί τού θρόναυ διάδοχον. Καί δ λαός μ φωνή συν Moritur centesimo et decimo septimo aetatis anno,
αύτφ βασιλεΤ έπί πλείους ώρας έβόα τό Αξιος. Ειτα quarto Junii.
VARLE LECTIONES.
39 πεπιστευμένην ζ\ 40 άνύοντος Β et COrr. Α : άνώντος ζ", infra est άγοντος. 4i τά τής} τότε τής
Β. 4* ώμολάγει Β. 43 ιερέων Α : άρχιερέων ζ".
f 15 PHOTO PATRIABCHjB CP. 116
« τή άγ'γ Ι^άχ^/τ^ησι ΐ^ιχίζ^ Imuijuv^ »w vMtmslR τψ ηξκτ» 8" eW»
t^fTAi '/>* ti< μι/^ρ, ju^i ί* Ινδόαην ί,αί^ΐτ ti; jltko χρχ Ipim* «ηΑΜίΜζ. rima ουν 44f
ώ< χρ^ίφη χύ bntOiTtof «mi' bir» ί* iitzx^fs» irnu&xs xzt εχχτσν, Wtoo ριην^ς τιτάρ-
^ Syrnec *
CMflnlii, soror imperatoris Constantini pii, A ''On immra \ wj rW^oic 41 Komsvxivou
«xor quae erat hnpii Licinii, moritura fratri dixit : U κό twmtox χοημιτίνβη Αιχιν-
Uaum, et nltimum a le peto beneficium ; ut ab ?c*Awfi dbt^ a» M£*vf φησί, ωί
exsilio revoces Arius falso accusatum : consentit wxj-M *v ai» σε χάρο, bapo^sc
eaim eam syaodo. Erat enim apod illam saeerdos *>*xrri.v ά&χον υιοήάηι συμ-
quidam Aflaaos qni seipsum primo Constantiae φρω» γάρ In «v r^o£w. γάρ τις wp*
eunuchis insinuavit, per quos et ad illam accessam «!*η τώ* τής 'Apifcrj vroutmv αίρέσεως χρεσβύ-
habuit, verbfsque blaadis atqoe assentationibus ηρος, δς έχυτόν «pbtpov τοτς ής Kovmvtb; tu-
persuasit, Arium iavidia sjeeium esse : rectam νούχοις οίχειώσας, &* αύτών xd προς α*ύτήν διέ&ι,
eaim Ecclesiae doetrioam toeri. Quibus ipsa ad xii λόγοις ίχειΟεν έπαγογοίς xxi xoiuv xpo^(v«m
imperatorem flla referers, permovit, statimqae τδν θώμ* 4ς Άρειος φθόνψ έολ/,Οη *·* γαρ αρΟδν
scribit, nt Arius ob exsilio revocetor. Allegabat τής Έχχλησίας δόγμα πρεσβεύει. οίς χάχείνη, πρδς
tero oaa ad fratrem sacerdotem, qui adulatioais τδν βασιλέα τοιχύτα είπουαχ, διέσεισε* χαι αύχίχ*
ritio bob minus quam haeres eos laboravit, et i rre- γράφει της υπερορίας 4νεθήναι τδν "Apetov 4*. Π*ρα-
peote iogeaio ae ferbis blandiloquis, post noa τίθεται δε τάδελφψ se ΧΖί τδν σύδεν ήετον της αίρε-
diu libere cum imperatore agere cepit : ae de b ***** ή της χολαχείας πρεσβυτέραν* χαι τοτς έπι-
Ario sermonem injecit,quibus illum recte sentire χλόαοις * ήθεσι χαι λόγοις ούχ 50 είς μαχραν παβ-
demoostraret.Tom imperator:SiArios,ioquil,cum falx* xat M πρδτον ευσεβή λαμβάνει βασιλέα,
synodo consentit, f id eb ο illum libenter, magnoque xil «vi! mpl *Αρείου λόγους Ορθόδοξον χοιουντας
bonore babilo,eum Alexandrinae restituam Eccle- αυτόν, καί b βασιλεύς, El 'Apetoc, φησί, τ* της
Sie.BlS dictis, illum per litteras accersendum CU- συνόδου opoveT, δψομαί c αύτδν ευμενώς, xsl
rat. Arius cum exsecrando EusebioConStantinopo- συν τιμή τη των ’Αλεξανδρέων έγχαταστήσω
liro venit, et suscipit illos imperator benigne, et quid Έχχλησίφ. Ταύτα Ιλεγε, xal πρδς έαυτδν μετεπέμ-
sentiant interrogans audit dicentes, non aliud se wxo γράδων [1416 R.] Kat b 'Αμιος αμα τψ συγ-
sentire quam qoae trecenti et octodecim sancti καθηρημένψ Εύζωίψ πρδς την *d)tv Κωνσταντίνου
Patres decreferint : quin et jusjurandum miseri παραγίνεται* xat δένεται αυτούς φιλανθρώπως δ
false confessioni addiderunt. Imperator scriptam βααιλεύς. καί τδ φρόνημα έπερωτών, Ακούει λεγόν-
ab illlS jubet dari fidei professionem. Illi autem των μή άλλο xt φρονε’ν παρα ττ,ν Ιχθεσιν των τρια-
prompte mendacia scripserunt. Credere enim se et χοσίων δέχα xal δχτώ Αγίων Πατέρων. 'Αλλά καί
SUOS Scripto testantur, lingua negant. Mutarit au- opxov ot δείλαιοι τη πεπλασμένη Ιπετίθεσαν δμολο-
tem decretum Csesar, quod pietatem confessi es- £ γίφ. *0 δε βασιλεύς έγγραφον αυτούς έπιδουναι τδ
Sent, Ct Statim Alexandriam illum et qui cum eo φρόνημα χελεύει. ot δΐ προθυμως έγγρόφουσι 81 τ&
erant bonorifice mittit. Alexander vero Alexandri- ψευδή* πιστεύειν γαρ αυτούς τε xat τούς σύν αυτοΤς
OUS archiepiscopas, conspirante cum 473α eo τψ γράμματι ελεγον, 8σα χαι τή γλωττη Ιχλάττοντο.
Athan asio, apostatam non admittit, et iterum Arius #Ες(στατο τοίνυν δ Βασιλεύς ούς διωμολόγουν τήν ιύ-
hmresim detexit, iEgyptumque turbavit. Imperator σέδειαν, χαί παραχρήμα πρδς τήν 'Αλεξάνδρειαν
fero ad se Arium aecersit.et interrogat an mane- αύτόν τε χαι [770 Η.] τούς σύν αύτψ μετά τιμής έχ·
ret in sententia, quam coram illo confessus esset, πέμπει. *0 δε τής 'Αλεξάνδρειάς άρχιερεύς ’ Αλέξαν-
Ipse fero iterum expedite iisdem se inbssrere δρος, συμπνέοντος αύτψ Αθανασίου, τδν άποστάτην
testatus est, et jurejurando confirmavit Omnia ού δέχεται* xai αύθις "Αρειος την αΤρεσιν άνεχάλυ-
autem ficta erant, magisque ipsa theatri scena ex πτε, χαι τα τής Α’γύπτου έταράττετο. Και δ Βασιλεύς
COmpOSitO ficta. Aiunt enim occulle eum scrip- μετάπεμπτον ποιεΤται τδν "Apciov, χαι άναπυνθάνε-
•isse librum ,et sub axilla ferentem (qui liber im- ται εΐ διαμένοι οίς αύτψ ts συναμολόγησε χατά
pudenter impietatem ejus continebat) jurasse 86 πρόσωπον* b δε πάλιν έτοίμως xolc αύτοΤς έμμένειν
sic credere : chartam vero pias doctrinae, cui jam συγχ*τετίθετο, xai 8pxov ** τοτς λόγοις έπέβζλλεν.
Subscripserat, protulisse· dIbIv δέ σχηνή τούτα πάνα, χαί σχηνής δραματιχώ-
τερα. ΦασΙ δ' ώς Ιν μυστηρίψ γραψας νΑρειος βιβλίο ν, χαϊ υπό μάλης φέρων (τδ δε βιβλίον άν αιδώς έλάλει
τήν δυσσεβειαν) ώμνυεν ούτω φρονεΤν, τδν τής εύσεβείας είς τδ έμφανές προ τείνων χάρτην, ώς χ«ι
ύπογράψειε.
Paulo post imperator caducum banc vitam cum Μετά δί βραχύν χρόνον δ βασιλεύς τδν έπίχηρον
immortali commutavit, cum annos triginta et είς τδν άχήρατον μεταλλάττει βίον, Ινα μίν ένιαυτδν
VARIiE LECTIONES.
δ4 ούν om. Β. 18 ευσεβούς βασιλέως Κωνστ. ζ". 40 διεβλήθη Β. 47 τδν "Αρειον άνεγήναι ζ". 48 άδελ-
φφ ζ". 40 έπιχόλποις ζ". 80 ούχ xai ούχ Α. Μ καί add. Α. 8* γρύφουσι Α. 85 αύτο ύ Α. #4 χαί τδν
Ορκον ς.
117
BIBLIOTHECA· — COD. CCLVI. 118
καί τριάκοντα βασιλεύσάς, πέντε δε καί έξήκοντα τδν A unum imperasset,sexaginta quinque ipsos vixisset,
ολον διαπερανσμενος βίον. τελευτών δέ τψ τη; αίρέ- Moriens autem sacerdoti haeretico testamentum
σεως πρεσβυτέρψ την διαθήκην παρατίθησιν, kvTsi- committit, mandans id tradi Constantino filio, quem
>άμβνος έγχειρίσαι Κωνσταντίνφ ταύτην τψ παιδί, testamenti tabulis paternae sortis et imperii successo*
ftv καί διαθήκη της πατρώας μοίρας καί Αρχής rem imperatoremque designabat.Sacerdos, neque
διάδοχον καί βάσ^έα Ιγραφεν. *ο δέ καί πρδς Θεδν Deo nec hominibus servans fidem, dat occulte te-
καί πρδς Ανθρώπους τδ πιατδν ούκ ίχων πρεσβύτε- stamen tum Constantio, et simul proditor patris, et
ρος έπιδί&οαιν έν κρυφή την διαθήκην Κωνσταντίψ, testamenti, et hsereditatis filii apparuit. Adjuvabat
προδότης φανείς άμα πατρός τε διαθήκης 55 καί παι- ei in ea proditione et Kusebius impius episcopus,
δδς κληρονομίας. Συνέτριχον δέ τή προδοσία Εύσέβιός et alii nonnul!i,et impietatis, et semiviri sodales,
τε & δυσσεέής πραιπόαιτος, καί άλλοι τινές καί τής Tradit ille sacerdos Constantio commendatum sibi
δυσσεβείας καί τής Ανδροχύνου φόσεως συνθιασώται. testamentum, et infidelitatis SU3B erga homines pe*
Αλλά γάρ προδίδωαι μεν τά πιατευθέντα Κωναταν- til mercedem a Constantio, proditionem nimirum
τίψ, τής δε πρδς ανθρώπους αυτού απιστίας ahet μισ- sincerae fidei promio postulans,etEusebium NlCO*
θαποδοσίον Κωνστάντιον τής 56 δρθής αυτού πίστεως mediae episcopum socium adjunglt,ethoc agunt, Ut
προδοσίαν. Καί συνεταιρίζεται τδν Νικομήδειας Εύ- β Arius non Alexandri&,sedConstantinopoli causam
σέβιον, καί διαμηχανώνται τδν νΑρείον μή kv dicat, facile rati fore vincere, Alhanasio non pro-
’λλεζανδρείφ, άλλ* έν Κωνσταντινουπδλει άκουσθή- sente, et simul imperatoris auctoritatem sibi unien-
ναι, ί^στα οίδμενοι περιέσεσθαι 57 Αθανασίου μή tes.Multa cum Alexandro Constantinopolitano pa-
παρόντος, καί άμα τήν τού βασιλέως αυθεντίαν μεθ* triarcha disserentes de pactis, quo pietatis doctri-
έαυτών φέροντες. Πολλά δέ τψ Κωνσταντινουπόλεως nam corrupta erant, cum non persuaderent, man-
’Αλεξάνδρψ δ«αλεχθέντες περί συμβάσεως τά τής εύ- datum imperatoris proferunt, vel susciperet Arium
σεάείας περεχειρουσης δόγματα, ώς ούκ Επειθον, cum sua 1) aeres i, vel sede exturbaretur. Si utrum-
προτείνουσι δήθεν 58 βζσιλικδν πρόσταγμα ή μετά que detrectet, sciat se in exsilium depellendum,
τού φρονήματος δέχεσθαι "Αρειον ή τού θρόνου ύπο- Persuaserunt autem Constantio ut,accersito Ale-
χωρεΤν* εί δέ μηδετερον ελοιτο, γινώσκειν αύτδν εις xandro, nisi iisdem pareret mandatis, etiam eervi-
ύπερορί&ν έκπέμπεσθαί· ’Έπειθον δέ καί Κωνστάν- tutem minaretur, et 475i> maiorum memoria, non
των τδ άνδράποδον, έν 59 τοτς δμοίοις λόγοις μετά- pietatis studio, odio Arium habiturum. Qui Christi
πεμψάμενον τδν Ιερδν Αλέξανδρον άπειλαΤς τε ύπο- virtuti, et inculpat» vil», et conscientiae Confidens,
βζλεΤν, καί μνησικζκίας, άλλ’ ούκ εύσεβείας λόγψ imperatori respondit: «Veritatem eorum qui accu-
χήν πρδς ’Άρειον στέργειν Απέχθειαν. *ο δέ τή τού c santur tempus deinceps ostendet. Ego vero tante
Χριστού δυνάμει καί τψ άνεπιλήπτψ καί τού βίου impietatis convictum, et a tot episcopis judicatum,
καί τής συνειδήσεα>ς θα#ών [1417 R.] άμείβετζι τψ non possum in communionem venerandorum mys-
βζσιλετ* « Τών μέν αίτιζθεντων τήν άλήθειαν ή έκετ- teriorum admittere.» Constantius vero: «Vide,in-
Οεν ήμερα δηλώσε·, έγώ δέ τδν έπί τοσαύτη δυσσε- quit, episcope (convocatur enim concilium episco-
άλόντα και παρά τοσούτων Αρχιερέων κατακρι- porum), ne vel JnvitUS illum admittere cogaris. ·
θέντζ ούχ οΓός τέ είμι τών φριχτών μυστηρίων Hiuc assurgens archiepiscopus, egressus est, et ad
λζβετν κοινωνόν.» eo δέ [77 1 Η.] Κωνστάντιος, «νθρα, Dei ecclesiam se conferens, gemitibus lacrymisque
φησίν, ώ έπίσκοπε (κζί γάρ σύνοδο» έπισκόπων invocabat Deum ne pateretur ingressu Arii gregem
αθροίζεται), μή καί άκων δέξη αυτόν. » Έφ’ οΐς 6 suum vastari: et preces episcopi prostrati aute alta-
άρχιερευς άναστάς έξήλθε, καί πρδς τήν τού θεού re tota nocte peracte.Eusebius,ut erat fenidusim·
πζραγεγονως εκκλησίαν στεναγμούς καί δακρύοις pietatis SeCtator,acceditCUm turba haereticorum ad
έδόα πρδς τδν Πεδν, μή διά τήν πζρείσδυσιν Ariuin,et jubet in concilium prodire*quo sibi,invi-
Άρείου 00 άνασχέσθαι διασχεδασθήναι τήν ποίμνην to etiam Alexandro, redderet ablatam injuste sa-
αύτσύ" καί ή εύχή παννύχιος ύπδ τδ θυσιαστήριον cerdotii dignitatem. Igitur tumultus oritur et sedi-
χιιμένου τού άρχιερέως έπετελεχτο. 'ο δέ Εύσέβιος, tio bis motibus per totam urbem : his quidem ab
οΐα τής άσεβείας θερμδς εραστής, παραγίνεται μετά D Ario stantibus, illis autem veritatis proditionem
τής αιρετικής φάλαγγος πρδς τυν "Αρειον, καί προ- ΠΟΠ ferentibus, fit COnventUS in ecclesia, et CUm
ΐέναι κελεύει πρδς τήν σύνοδον, ήτις αδτψ 61 καί suis asseclis procedens Arius, et descendens ex
άχοντος Αλεξάνδρου Αποδώσει τδ παρά δικήν αφ- equo, secessum publicum ingreditur qui erat ad
χιρημένον τής Ιερωσύνης Αξίωμα, ’ΕπεΤχεν ούν θό- forum Constantini, et exonerando ventrem cum
ροδος καί ταραχή επί τοις κινουμένοις πάσαν τήν excrementis intestina, cum intestinis et animam
κόλιν, τών μέν υπέρ ’Αρείου σπουδαζόντων, τών δέ miser exhalavit. Quo moram trahente, et quid
τής εύσεβείας τήν προδοσίαν ούκ ανεχόμενων, factum esset CUm Ignoraretur, aiunt accessisse
"Βθροιστο δ* ούν έν τή έκκλησίφ δ σύλ)ογος. Καί τοΤς Eusebium, et reprehendisse tantam moram,
VARIAS LECTIONES.
55 τε καί διαθ. ζ\ 56 τής! rectius τήν τής cf. D. R. 1436, 11. 57 'Αθανασίου περιέσεσθαι Α. 58 δή-
θεν] μηδέν, id que deletum, A : om. B. 59 έν ada. A. 55 ’Αρείου orn. A. 01 αύτψ B : αύτόν
119 PHOTII PATRIARCHjE CP. 120
et iACrepuisse hanc in SUOS injuriam, servilique A δμοδόξοίς συμπροΐών ο "Αρειος, άπο βά< του ϊππου,
conditioni hanc moram attribuisse. Ille autem si- 8* xm άφεδρώνι δημρσίψ, δς Μισθόν κατεσκ εύαστο
lentio magis eos offendit, quam tarditate quamdia του Κωνσταντίνου φορου, εΤσεισι, καί kv τψ άποπα-
ignorabalur.Sed Eusebius accedens, sorgere bono τετν τοτς σκυβάλ οις μεν τά Ιντερα, τοϊς έντέροις 81
animo jubet : exspectari enim a tota synodo, ut χήν ψυχήν ό δείλαιος συναποβάλλει et. ·βπεΙ δέ
absolvatur. Sed ille in aeternum silet. Et tandem έβράδυνε καί τδ πρχχθέν έκάλυπτεν άγνοια, έπεισ-
infelix ille Eusebius mortuum esse intellexit : sk πηδήσαι λόγος τδν Ευσέβιον καί Ιξονειδίζειν μέν τής
synodus dissolvitur : et qui Alexandrum exsilio βραδ.>τητο<, έξονειδίζειν δέ τής είς et αυτούς δβρεως·
condemnaturi erant, abrogantes, abjectis impiis , iv Ανδραπόδων γάρ μοίρ? τδ άλογον αύτούς έκπέμ-
suffragiis, haereticorum ducem vivum ad inferos πειν βράδος. 'o δέ τψ άφώνψ μάλλον αύτούς ή τψ βρα-
detrudi videntes, magnum inde capiunt dolorem. δεΤ καταισχύνων τέως διελάνθανεν. *Αλλ' δ Ευσέβιος
Post divinitus immissa plaga pudore confusi, 474α μεταβαλόμενος 64 άναστήναι παρεκάλει θαββοΰν-
sed non diu, rursum conciliabulum indicunt#Dei- τα 65· προσδδκιμον γάρ είναι έπί άθωώσει παη* τή
que iram in Arium ad communem hominum sor- συνόδψ. o 81 τήν έσχάτην έσίγα σιγήν. Καί μόλις 6
tem referre conantur. At si tempus spectes quo κακοβαίμων Ευσέβιος συνήκεν βτί τέθνηκεν b σπου-
Ecclesiam Dei invadere lentabat, non tam fatali B δαζόμινος. Διαλύεται τοίνυν ή σύνοδος, καί ο! τον
morte, quam Dei ultione exstinctum interpreta- Άλλέξανδρον δπερορί* καταδικάζοντες, βίψαντες τάς
heris. Illi tamen Constantio persuadent Arium na· άνοσίους 66 ψήφους, τον τής αίρέσεως αύτών άρχι-
turae debitum persolvisse, neque divinae ultionis στρατηγόν ζώντα είς |δην βλέποντας καταβεβηκοτα
poenam subiissse. Sic miser Alexandri precibus πένθει μεγάλψ συνέχονται. Έπ* ολίγον 8ε τή θεηλά-
tam foede vitam finiit, beatus contra Alexander pie τψ πληγή αίσχυνθέντες πάλιν είς φατρίας συνετάτ-
et sancte paulo post pro terrestri, coeleste domici- τοντο, καί την κατά ’Αρείου θεομηνίαν είς τον κοινδν
Ilum adeptus est. Tres quidem et viginti in epi- έφιλονείκουν άναναφέρειν θάνατον* καίτοι καί b καινός
scopatu exegit annos, aetatis vero nonaginta octo. αύτοΤς κφτ# ΙκεΤνο καιρού συνινεχθείς, 3τι τής 'Εκ-
κλησίας έπιβαίνειν αύτδν διεπούδαζον, είς το* καινόν 67 καί θεήλατον μεταβάλλεται θάνατον. *Ομ»ς
Κωνστάντιον xb άνδράποδον επειθον ώς xb 68 τής φύσεως χρέος άπέδωκεν, άλλ* ου θείας δργής δίκην
άπέτισεν *Αρειος. ’Αλλ* b μέν άθλιος έκεΤνυς ταΤς 'Αλεξάνδρου προσευχαΤς έλεεινως οδχω τδν βίον κατέ-
στρεψε ν· ό δε θεΤος 'Αλέξανδρος δσιοπρεπώς τε και άγίως μετ' όλίγον άντί της έπιγείου τας οδρχνίους σκηνάς
έκληρώσατο, τρία μέν καί είκοσι έν τή έπισκοπή διάτελέσας 8τη, βίους δέ οκτώ καί ένενήχοντα.
Haec historia, unde ista excerpsimus, non om- G "Οτι ή συγγραφή, έξ ής ή παρούσα προήλθαν έκ-
nino elaborata, ac docta elocutione ac sententiis, λογή, ούτε παντελώς είς xb διηχριβωμένον [772 Η.]
neque prorsus vilis aut neglecta. Si quae contra καί σοφδν τής φράσεως καί τής διάνο ίας έχμεμόρ-
atque alii narret, hoc alterius instituti et judicii φωται, ούτε πρδς xb χυδαΤον κα\ ήμελημένον δια-
est, non excerpentis et contrahentis. πέπτωκαν. El δέ τινα παρά τους άλλους Ιστορεί,
τούτο διαίτης καί κρίσεως άλλης, άλλ* ούκ έχλογής
ούδέ συντομίας 60.
CCLVU. ςνζ\
Vita Pauli episcopi Constantinopolitani confes - Βιος Παύλου του Κωνσταντινουπόλεως έπισκόπου,
sarii. τού δμολογήτού.
Legi librum qui inscribitur : Vita seu certa - [1420 R.] 'Ανεγνώσθη έκ τσύ έπιγραφομ|νου λό-
men sancti Patris Pauli episcopi Constantino· γου, Κίος ή άθλησις τού δσίου Πατρδς ήμών Παύλου,
litant COnfeSSOriS , ad eurodem modum excerp- τού Κωνσταντινουπόλεως 70 επισκόπου, του δμολογη-
tum. του, έφ' δμοίφ συστελλόμενος έχδάσει.
GonstantiusRomani imperii adOrientem regebat Κωνστάντιος τήν 'Ρωμαϊκήν άρχήν, ή 71 τά τής
sceptra, proditione haeretici sacerdotis, etconsensa 'Ανατολής έχειρίζετο σκήπτρα, προδοσίφ τού τής ·1-
eunuchorum irrepen8· Ariani autem iterum pios ρέσεως πρεσβυτέρου καί συνδρομή των εύ#ούχων
persequuntur, et A thanasium Statim Occidens SUS- ^ύποτρέχει, καί ol έξ ’Αρείου διωγμόν κατά τώνεύσε-
cipit . Divinus vero Alexander, morti vicinus, nullum βουντών πάλιν κινοϋσι, καί 'Αθανάσιος αυΟις δέχε·
Gonstantinopolitanae Ecclesife sibi successorem ται ή 'Εσπερία, 'ο δέ θεΤος 'Αλέξανδρος τψ 71 του
designat. Duos inter alios delegit, suam contra hae- βίου πλησιάσας τέλει, ούδένα μεν τής Κωνσταντινου-
resim populo hanc sententiam exponens, Ot elige- πόλεως διάδοχον αύταύ χειροτονεί, λογάδας δετών
rent, si vellent, doctum et pium Paulum, quem άλλων δύο ποιεΤται, γνώμην τοιχύτί,ν είς αΤρεσιν τψ
ipse sacerdotem ordinaverat .* si vero formaB et ex- πλήθει διδούς, ώς at μεν βούλοιντο διδασκαλικόν τέ
ferioris ornamenti habita ratione CUperent,Mace- άμα καί τχϊς άρεταΤς άστράπτοντα, Παύλον αίρήνον-
VARIiE LECTIONES.
6S συναποβάλλει b δείλαιος B. 65 είς] πρός Β. 64 μεταβαλόμενος COIT. Β : μεταβαλλόμενος ®
βούντως Β. 66 άνοσίου ζ". 67 καινόν Β : κοινόν 68 τδ) τόν Α. 69 συντομίας ούδέ έχλογής Β. το^
Κωνστ. έπισχ. om# Α. 71 ή Β, addito CD0X $ ante προδοσί?. 7S χώ] έν τψ Α,
121 BIBLIOTHECA. - COD. CCLVII. 122
w, 8v «δτδς έχειροτδνησε πρεσβύτερον, tl 8* kv τψ A donium, olim ordinatum diaconum, et jam sene-
σχήματι σεμνδν καί κδσμιον τη έξωθεν περιβολή, scentem acciperent.HaBc referens post moritur, epi-
Μαχεοδνιον, π&σ t χεφοτονηθέντχ διάκονον καί πρδς scopatum tres et viginti annos cum gessisset, annos
γηρβς άποκλίνοντα 75. Ταυτβ είσηγησάμενος είς τήν natus nonaginta ocio. Orta autem contentio est in
άμείνω λήξιν μεταβαίνει, άρχιερατεύσας μέν τρία duobus 474b illis eligendis. Ariani ad Macedonium
καί είκοσι έτη, βιούς δέ τδν πάντα βίον βχτώ καί inclinabant, at fideles Paulum malebant. Vicit pio-
ένενήκοντα. rtvexat δέ φιλονεικία περί την αιρενιν rum sententia, et ordinatur Paulus episcopus in
των προειρημένων άνδρών * o\ μεν γάρ έξ Άρείου ecclesia sanctae Irenes nominata, quam temporis
πρδς Μακεδόνιον έβλεπον, τδ δέ δρθδδοξον τδν Παύ- successu, ut a nova distingueretur, veterem 'appel-
λον προύχΛεσαν. Κρατεν 8' ούν ή τών δφθδδοξων ψη- lare placuit. Constantius vero non multo post An-
φος, καί χειροτονείται δ Παύλος έπίσκοπος έν τη tiochia Constantinopolim veniens, iram in Paulam
της άγίας Ειρήνης έπωνύμφ έκκλησίφ, ήν δ χρδνος concepit, quod ΠΟΠ illius Suffragio electus esset, et
άντιδιαστέλλων της νέας Ιδωχε καλετσθαι παλαιάν. Arianorum indicto concilio, Paulum abdicare coe-
Κωνστβίντιος δέ ού μετά πολύ kx της ’Αντιοχεων πδ- git.Eusebiumjam tertio sedem mutantem ,61 Nico·
λεως έν τη Κωνσταντίνου 74 γεγονώς, δι* δργης είχε media, Constantinopolis creat episcopum. Quibus
τδν χιφοχονηθέντα, δτι μή συν γνώμη τη αύτού β impie patratis, Antiochiam revertit. Eusebius au-
προηλθεν ή χειροτονία. Και Άρειανών χαΟίσας tem omnem movebat lapidem, ut symbolo exime-
συνέδριον τδν μέν Παύλον σχολάζειν κατεψηφίσατο, retur illud δμοούσιον, Consubstantiale. Erat tunc
Ευσέβιον δέ τρίτον θρδνον άμείβοντα έχ Νιχομηδείας Antiocheni templi dedicatio, quod Constantinus
τη; βασιλέδος έπίσχοπον έναδείχνυσιν. Άλλ’ δ μέν pius exaedificarat : Constantius vero consecrandum
δυσσεβως τούτα πράξας ύποστρέφει 75 πρδς Άντιδ- curavit, et praetextu dedicationis nonaginta convo-
χειαν, Εύσέβίος δέ πάντα λίθον έχίνει ώς αν περί- cantur episcopi. Maximus. Hierosolymitanorum
έλοι τού Ιερού συμβδλου τδ δμοούσιον. %Αγετ«ι δή praesul, vir pius non aderat : sed neque Romanus
τα έγχαίνιχ τής έν Άντιοχεί^ έχχλησίας, ήν Κων- pontifex Julius, nec per se, nec per alium legatum.
σταντΤνος μέν δ εύσεβης έχ βσίθρων ζγειρεν · δ δε Congregatur synodus praesente Constantio. Con-
Κωνσχαντιος χαθιερωθηναι γνώμην έθετο · χαί τή tendunt Ensebiani ut primo Alhanasius deponatur,
τών έγχαινίων προφάσει έπίσχοποι συλλέγονται Initio accusant quasi contra canonem egerit, quem
ένενήχοντα. Μάξιμος δ* δ τών Ιεροσολύμων έφορος, ipsi tunc ediderant. Rediens enim, aiunt, ab exsilio,
ένηρ ευσεβής, ού παρήν, άλλ’ ούέ’ δ 'Ρώμης Ίού- non omnium judicio, sed suo arbitratu episcopa-
λιος, ουτ* αυτοπροσώπως 76 ούτε 77 διά τίνος τών tum assumpsit. Secundo quod ejus ingressu, sedi-
ύποτελών, Στγχροτεχται μέν ή σύνοδος παρδνχος χαίβ tione concitata, mulli periissent. Tertio ob ea quae
Κωνσταντίου, ol δέ περί Ευσέβιον σπουδήν αγουσι Tyri acta essent. Unde et condemnantes strenuum
πρδ των έΕλλων άποσχευάσασθαι [773 Η.] ’Αθανά- athletam, illi Gregorium, ejusdem sectae, sufficiunt,
σιον. Έπάγουσιν ούν πρώτην αύτψ αιτίαν τδ παρά Et haec ausi, ausi sunt et fidem permutare nihil
χανδνα πράξαι, χανδνα λεγοντες δν αύτοϊ τηνιχαύτα eorum reprehendentes vel verbo, quae in Nicaena
Ιξέθεσαν (έπανελθών γάρ, Ιφασχον, τής δπερορίας synodo tractata essent, improbo et fraudulentoani*
οδχΐ τη τού χοινού γνώμη, άλλ' αύτδς έαυτψ τήν mo semina jacientes, ut δμοούσιον tollatur. Anlioche-
άρχιεριυσύνην έπέτρεψε), δευτέραν δτι κατά τήν na synodus haec et alia similia ausa, et nonnulla de-
εισοδον αύτφ στάσεως συ^αγείσης πολλοί άπέθανον, cernens, dissolvitur. Eusebius ad Romanum pon-
χαι τρίτην τά έν Τύρψ πεπραγμένα- έξ ών καί κατα- (ificem Julium legatos mittit, hoc moliens, utquae
ψηφισάμενοι τού 78 τής εύσεβεία; άθλητού 79 Γρηγδ- adversus Athanasium decreta essent, rata haberet,
ριον άντιχαθισχώσι τδν δμδφρονα. Καί τολμήσαντες sed spe sua frustatUS est. Paulus vero archiepi-
ταύτα έπιτολμώσι χα> τδν μεταπλασμδν της πί- scopus Romam profectus, et alii 4 nonnulli
στεως, αύδέν μέν χατά φωνήν τών έν Νιχαίφ μεμ- episcopi, una cum Athanasio Eusebii dolo expulsi,
ψάμενοι, τψ δέ ύφάλψ χαί χαχομηχάνψ τής διανοίας simul Romae agebant. Julius vero audito omnia
σπέρματα προχαταβάλλοντες [1421 R.) πρδς τήν τού quae de episcopis acta essent, calumnias esse,epi-
δμοουσίου χαθαίρεσιν. Καί ή μέν κατά #Αντιδχειαν D stolis illos confirmans in Orientem remittit, pro-
σύνοδος ταύτα καί τοιαύθ’ έτερα τολμήσασα, καί τινα priam unicuique tradens sedem, eosque qui dam-
χανονίσασα, διαλέλυται. Ευσέβιος δέ πρδς τδν *ρώ- nassent, merito accusans. Omnes hinc Ecclesias
ρης 'Ιούλιον διαπρεσβεύεται, τήν κατά 'Αθανασίου suas recipiunt, sed et epistolae iis quibus scriptae
ψήφον χυρωθήναι τεχναζδμενος* άλλ* ούδέν ών ήλπι- erant, destinantur. Eusebio mortuo, Paulus sue
ζ·ν ήνυσε. Παύλος δ’ δ άρχιερεύς τήν *ρώμην κατα- sedi restituitur. Ariani pro hac Ecclesia pro Paulo
λαβών, καί έτεροι δέ ούκ ολίγοι έπίσχοποι κατά Macedonium creant, qui Filium Patre minorem
συσκευήν έχδιωχθέντες Ευσεβίου, άλλα καί Άθανά- esse blasphemabat, damnans δμοούσιον, consub-
VARLE LECTIONES.
75 άποχλίναντα A. 74 Κωνσταντίνου πδλει γεγ. 75 ύπεστρέφη ξ , 67 αύτοπρύσωπος 77 ουτς
add, Α, 78 τού — άθλητού] τδν — 78’ άθλητήν Α,
427 PHOTII PATRIARCHA CP. 128
themati subdant. Quibus auditis Occidentis impe* A πίστιν έπικρατύνουβι καί τδ Ανόμοιον Αναθεματίζου-
rator Constans edocet per litteras fratrem suum σιν. 'uv την γνώσιν δ τών 'Εσπερίων βασιλεύς κών-
Conslantium, et monet Ut amice Paulum et Atha- στας λαβών Αναδιδάσκει te δια γραμμάτων τδν
nasium tractet, neque impediat, quo minus suis Αδελφδν Κωνστάντιον, καί παραινεί εύμενώς δια-
sedibus restituantur; addens, nisi volens justa κεΐσθαι πρδς Παύλον και 'Αθανάσιον, και μηδαμώς
petenti annuat, se venturum, et illo invito jus et αύχοΐς έμποδών ΐστασθαι προς τήν τών οίκείων
«quum injuria affectis redditurum. Metuens igi- Αποκατάστασιν Θρόνων, προστιθείς ώς 95 εί μή 06
tur minas fratris Constantius, divinum Paulum έκών τοΐς δικαίοις κατανεύσοι, αύτδς δη παρχγεγο-
non prohibuit in proprio episcopatu residere, νώς καί άκοντος τδ δίκαιον τοΐς ήδιχημένοις ΑποΒο {η.
ejusque commilitonem Athanasium multis litteris Δείσας ούν την του αδελφού Απειλήν δ Κωνστάντιος,
ad sese vocat, et venientem libenter suscipit, ac τδν μεν δσισν Παύλον τή Ιδίφ έπισκοπή ούκ έπέσχεν
SU« dignitati restituit. Sic magnus tumultus se* ένιδρύεσθαι, τδν δέ σύναθλον 'Αθανάσιον διαφάροις
datus est, et Ecclesia SUOS pietatis propugnatores έπιστολαΐς καλεΤ παρ' αύτδν, καί εύμενώς έλθάηα
adepta laetata est. προσδέχεται και τφ οίκείψ θρόνφ Αποκαθίστησιν.
Ουτω μεν δ πολύς τάραχος έγαληνία, καί ή 'Εκκλη-
Β σία τους της εύσεβείας εχαιρεν ϊχουσα προμάχους·
476Α Cum autem Magnentius tyrannide OCCU- Μαγνεντίου δέ τυραννίδι 2πιθεμένου και Κώνσταντα
paret omnia, et Constantem Occidentis impera- τον της έσπέρας βασιλεύοντα Ανελόντος, πάλιν ή τής
torem interemisset, iterum Arian« impietatis 'Αρείου λύσσης καταιγίς τάς της οίκουμένης ’Εκκλη-
procella omnes Ecclesias perturbavit, et Athana- σίας έτάραττε. Καί φεύγει μεν πάλιν 'Αθανάσιος}
sius rursum fugit, ejusque sedem Gregorius rapit, [776 H.j Αρπάζει δέ τδν αυτού θρόνον Γρηγόριος.
et ablegatur Paulus Cucustam Armeniae, pietatis Καί ύπερορίζεται Παύλος έν Κουκουσφ τής 'Αρμε-
propugnator, et invadentibus noctu impiis laqueo νιας, b τής εύσεβειας ύπέρμαχος, καί τφ δι' Αγχά-
martyrem efficiunt. Macedonius Constantinopoli- νης, τών δυσσεβών νύκτωρ έπεισπεσόντων, τελειού-
tan« Ecclesiae praesul constituitur, et expelluntur ται μαρτυρίψ * και άνχεισάγεται τή Κωνσταντινου-
etiam aliarum Ecclesiarum pastores, invadunt lupi, πόλει b δυσσεβής Μακεδάνιος. Και έξωθοΰνται μεν
atque ethnicorum in Christianos immanitatem καί τών άλλων 'Εκκλησιών ol ποιμένες, έπεισπη-
Macedonii furor obscurare nititur, tolUSqueOriens δώσι δε ol λύκοι. Καί τήν κατά τών Χριστιανών
gravi calamitate involvitur, et maxime Constanti- 'Ελλήνων ώμάτητα ή Μακεδονίου μανία έφιλονείκει
nopolis. Quando etiam Agelius Novatianorum epi- Αποκρύψασθαι. Καί πάσα μέν ή 'Ανατολή τοΐς δεινοΐς
scopus, quod δμοούσιον confiteretur, in exsilium ^ διεφθείρεχο, ή πόλις δέ Κωνσταντίνου κατα τδ έξ αί-
pellitur, et malum erat incredibile, quod non so- ρετον, δτε καί Άγέίιος δ τών Ναυατιανών έπί-
lum ad episcopos extenderetur, sed et ad mulie- σκοπος, οΐα δη και αύτδς το δμοούσιον πρεσβεύων,
res et pueros, quicunque Macedonii communio- ύπερορίζεται. Καί ήν άδιήγητον τδ κακόν* δπερ ού
nem non admitterent, se effudit. Ubera mulierum μέχρις Αρχιερέων καί Ιερέων 07 έκέχυτο, Αλλά καί
(ο impietatem) operculis cistarum includentes et γυναίκας καί παΐδχς, όσοι τήν Μακεδονίου κοινωνίαν
Comprimentes, exscindebant, alia ferro, alia autem Απετρέπυντο, έπενέμετο. Μασθοί γυναικών, ώ τής μα-
ovis ignitis, quorum fragmenta fasciis involvebant, νίας! κιβωτών καλύμμασιν έμβαλλόμενο^ τε καί συμ-
exusserunt. Venit enim impiis in mentem, etiam πιεζόμενοι Απεπρίζοντο, ol δέ σιδήρψ* τους δέ καί
qu« impios gentiles contra naturam excogitari pu- ώοΤς πεπυρχκτωμένοις, ταινίαις αυτά τοΐς μορίοις
dor humanus prohibuit. Extendit et credulitatem ένελίττοντες, κατέκαιον* ήκε γάρ τοΐς δυσσεβεσιν
in Paphlagoniam : multos enim audierat cum or- έπί νουν καί St τούς άθέους "Ελληνας κατά τής φύσεως
thodoxus tum Movalianos illic agere : et quatuor έπινοεΐν α’.δώ; ανθρώπινη 98 Ανεχαίτιζεν. 'Εκτείνει
cohortes militum armatorum parat, Ut adversus δέ τήν λύσσαν Μακεδάνιος· καί έπί τήν τών Παφλα-
illos mitterentur, etad impietatem suscipiendam vi γόνων χώραν* πολλούς γάρ ηκηκάει καί τών όρθο-
COgerent.Mantin«i congregati, et zelo pietatis fel- δόξων καί τών Απδ Ναυάτου έν αύτή διατρίβειν καί
cee, secures, et obvia qu«que pro armis arripien-^τέσσαρας φάλαγγας στρατιωτών ένόπλων παρασκευι-
tes, militibus se objiciunt, et pugna commissa ζει σταλήναι κατ' άύτών καί τοΐς δπλοις βιάζεσθαι
multi e Paphlagonibus occiduntur, ac milites pene προς τήν άσέβειαν. ol δέ κατά τδ MavxivxTovW
omnes.H«C strages, et illud impudens factum non οίκούντες είς πλήθος συστάντες, και ζήλ'μ τής εύσε-
solura apud eos qui violati essent, sed etiam qui βείας δρέπανα και αξίνχς καί τδ παρατυχδν δπλα
ejusdem sectxessent.Macedoniojureoptimo odium ποιησάμενοι, Αντιπαρατάττονται τοΐς στραπώτχις,
conciliavitjquin et ipsum imperatorem ad inimicitias καί συμβολής γενομένης πολλοί μέν διαφθείρονται τών
COmmovit.Neque obeam solum causam, verum etiam Παφλαγάνων, τών δέ στρατιωτών πλήν ολίγων 1 Απαν
quod corpus imperatoris Constantini piissimi (vi- τες. Αύτη τοίνυν ή μιαιφόνος καί Αναίσχυντος πράξις
VARLE LECTIONES.
95 ώς om. Β. 96 μή Α : μη καί ζ\ 97 καί Ιερέων add. A. W Ανθρωπίνη Β* Ανθρώπινος ζ".
99 Μάντη να Τον Α. * ολίγων ΑΒ ! ολίγον ζ".
129 BIBLIOTHECA - COD. CCLVII. 130
w παρά τών ήδιχημένων μόνον, άλλα καί παρά τών α debatur enim templum, in qno jacebat, ruinam
οίχείως δοχούννων Ιχειν Μαχεδονίψ μίσος άνήγεφε minari) accipiens, sine illius consilio in templum
δίκαιον, άλλα xxi αύτύν τύν βασιλέα διέσεισε πρύς sancti Aeacii transtulisset. Cumque 477 a omni-
άπέχθειαν. ού τοοτο δλ μόνον, άλλ’ Sxt καί τό σώμα/ bus bsec translatio non placeret, rerum multis
Κωνστρντίν ου του βασ^έων * εύσκβεστάτου (έδόχει impium videretur mortuorum corpora effodere,
γάρ b ναύς, iv $ χαςέχειτο, Εγγύς είναι του χχτα- maximeque imperatoris pietate illustris, magna
KtatTv) λαβών άνευ γνώμης αύτοΰ είς τύν του άγιου editur strages, et multorum atque adeo gravium
’Αχχχίου νεών μεττκόμισε, [14i8 R.] καί έπειδη πα- malorum, quae ausus fuerat Macedonius, parva
σιν ή μετόθετις ού συνεδόκει, άλλα πολλοΐς άνόσιον poena multatus est, dignitatis nimirum privatione,
ένομίζετο τα των άποιχομένων άνορύττεσθαι σώματα, και τότε βασιλέως εδσεβείφ διαλάμψαντος, φόνος
έρρύη πολύς· Καί των πολλών καί άνηκέστων χαχών, ών έτόλμα Μακεδόνιος, μικράν τινα δίκην άπέτισε
την καθαίρεσιν του άξιώμχτος.
Έχράτει δ* ούν 8μω; τά ’Αρείου δι' όλης τε της Invalescebat tamen Ariana impietas, quamdin
Κωνσταντίου βασιλείας, χαί ετι μάλλον κατά τούς Constantius imperavit : amplius vero temporibus
Ούαλεντος του δυσσεβεστάτου 3 χρόνους, Εως άν impii Valentis, donec illum divina ultio punivit,
ixstvov μίν ή Θεία μετήλθε [777 Η.] δίκη, θεοδό- Theodosium autem Hispanum justum suffragium
σιον δε τύν έξ 'Ισπανίας ψήφφ δικαίφ Γρατιανοΰ ® Gratiani, Occidentis imperium administrantis, ad
τοϋ τά Ισπέρια περιέποντος εις τύν βασιλέων τής sedem imperatoriam provexit Orientis, et ortho*
'Ανατολής θρόνον άν εβίβα σε, καί τή όρθοδοζί? δι* doxaa fidei per illum confirmatio invaluit. Sic qui-
αύτοΰ τύ κράτος έβραβευσεν. ’Αλλ* ούτω μεν ή dem Ariana hseresis Ecclesias 40 annos vexans,
’Λρείου «ιρεσις τάς 'Εκκλησίας ΙπΙ τεσσαράκοντα pietate Theodosii exterminatur, et suus orthodoxae
Ετη χχτανεμηθεΤσα τή Θεοδοσίου εύσεβείφ έξωστρά- fidei honos redditus. Convocatigitur concilium phis
χισται, καί τύ όρθόδοξον τοΤς οίχείοις ένεκαλλωπί- imperator, medicans et Hacedonianos conciliaro
ζετο διχχιώμαστν· Συγκροτεί γοϋν ό αυτδς θεοφι- orthodoxis, et qui consubstantialitatem confiteren-
λέστχτος βασιλεύς σύνοδο;, μελέτην Εχων καί τούς tur. Quaroobrem capita haereticorum convocat, et
arb Μακεδονίου προς Ενωσιν συναγαγεΤν τοΤς όρθο- convenerunt e catholicis, Alexandria quidem Ti-
δοξουσι καί πρεσβεύουσι τύ όμοούσιον* διύ χαλετ xat moiheus, Hierosolymis vero Cyrillus, Anthiochia
τους προεστώτας αυτών τής αίρέσεως, χαί συνήλθον Meletius, GregoriUS Nazianzenus, Thessalonica
τών όρθοδοξούντων άπύ μέν 'Αλεξάνδρειάς Τιμόθεος, Achillius, Nyssa Gregorius, et alii plurimi, quo-
έξ Ιεροσολύμων δέ Κύριλλος, Μελέτιος δ* έξ Άν- rum numerus ad centum quinquaginta excrevit,
«οχείας, Γρηγόριός τε παρήν ό θεολόγος, χαί \Αχό- Haereticae vero turba praeerat Eleusius Cyzicenus,
λιος δ ό θεεσαλονίχης, χαί ό Νύσσας Γρηγόριός χαί Marcianus Lampsacenus, Evethius Ephesius, alii-
άλλοι πολλοί * πεντήχοντα χαί έχατδν ήσαν αυτών ό que uounulli, quorum numerum sex et triginta
πάς σύλλογος. Τοΰ δ* αιρετικού στίφους ήγεΐτο μέν ό complebant. Hortabantur imperator ipse, et alii
Κυζιχοο ’Ελεύσιος χαί Μαρχιανάς ό Ααμψάχου χαί ό 5 oribodoxi hereticos, ut illa factione relicta, ad
’Εοέσου Ευήθιος χαί άλλοι τινές, είς τύν Εξ χαί τριά- unionem convenirent, 6t όμοούσιον, constffafafltfo/c,
χοντα 6 συγχεφαλαιούμενοι άριθμόν. Παρήνουν δη βα- amplecterentur, quemadmodum et antea, nemine
σιλεύς τε αύτύς, χαί &ον όρθέδοξον, τους τής αιρετικής hortante, missis ad Uberium legatis, polliciti erant
μοίρας συνελθεί v είς όμοφροσύνην καί άσπάσασθαι τύ confessuros 86 una όμοούσιον, in memoria inierim
όμοούσιον, ώς χαί χωρίς παραινέσεως διαπρεσβευ- redigentes, ultro ipsos communionem cum ortho-
σαμένους αύτους 7 οιχοθεν πρύς Αιβέριον πρότερον κα\ doxis admisisse. Haeretici vero, justa* reprehen-
ένομολογεΤν ύποσχομένους το όμοούσιον, δπομιμνή- sionis et bonae admonitionis nulla habita ratione,
σχοντες ύς καί την τών ορθοδόξων κοινωνίαν αύτεπ- suam impietatem non reliquerunt. Ideoque concilio
έγγελτοι προσεδέχοντο. Tb ? αίρετιχύν, τών δικαίων ejiciuntur et urbe, conciliumque creat Nectanum,
έλίγχων χαί φιλα^θρώπων παραινέσεων ούδένα ποιή- senatorii quidem sanguinis, episcopum, moribus
ε«ντ«ς λόγου, τής οικείας δΰσσεβείας ού μεθίεντο. D facillimis, ob quos maxime colebatur. Haec autem
'Εκβάλλονται οδν διά τούτο καί τού συνεδρίου χαί synodus 477 b fidem in Nicaena publicatam con-
τή; πόλεως· χαί ή σύνοδος χειροτονεί τον Νεκτά- firmat. Probat omnia imperator, et perferri curat
ριον, συγκλητικού μίν αίματος δντα, τήν τού «ραί- magna cum reverentia reliquias sancti Pauli con-
τνιρος 8 δε χειρ/ζοντα άρχήν, τύν τρόπον δ& έπιει- fessoris : et episcopi quotquot aderant una cum
χέστατον, δι' δν χαί μάλιστα έθαυμάζετο. Βεβιωτ Nectario, longe extra Chalcedonem obviam proce-
δ* ή αγία σύνοδος αδτη χαί ήν ή iv Νιχαίφ διετυ- duot, multoque cantu et comitatu suscipiunt, et
πώσχτ ο πίστεως Εχθεσιν. Καί σύμψηφος πάσιν δ per mediam urbem corpus ferentes, collocarunt in
βασιλεύς γίνεται, χαί άναχομίζει μετά πολλού τού ecclesia sanctaB Irenes nominis antiqui, quam Con-
σιβάσματος χαί Παύλου τού όμολογητού τύ λείψανον. stantius imperator in latitudinem et magnitudinem
VARLffi LECTIONES.
λβασιλέως ζ*. 5 δυσσιβους ζ*. 4 Άχίλλιος ζ*. 5 ό ante Εφέσου 003· Α· · τριαχοστόν Α. 7 αύτοΐς
Α. 8 πραίτορος pr* Α.
31
PHOTO PATRIARCHA CP.
132
6 pam excitavit, coi at Paulas aliqoaodio prae- a Κχί imnuei · ιών επισκόπων συν *· αύτφ Νεχτα-
fuerat, et totam noctem cantibus transigentes. ma-
ne iterum tota civitas aequali honore et gloria, in
ecclesiam qu® nunc ab illo cognominata est, om-
nibus episcopis, et rlero, et ipso praesente impe-
ratore, sacro tumulo imponant.
πλάεο; xal μέγεθος έκ βραχυτέρας άνήγειρεν, ης
χιον υμνώδίαν τελεσα'μενοι, ορθρου πάλιν Α πόλις
ρίψ προ πολλοΰ ιης Χαλκηδό νος δσοι παρησαν, καί
|Ute nUn; υμνολογίας xal άλλης δορυφορίας
υποδέχονται, xal Sia μέσης ^ «όλι»; το σώμα
κομίζοντας είς tr,v έχχλησίχν της αγίας Είρηνης της
αρχαίας καλούμενης, ήν Κωνσταντίνος ο βασιλεύς είς
καί προέδρευε, πρδς ολίγον απέθαντο* και παννύ-
πάσα μετά τη; ίσης χαι 6μο (ας τιμής xal δόξης είς
την νυν έπώνυμον χύτου έκχλησίχν, πάντων [778 Η.) τε τών Αρχιερέων κχί του κλήρου χαι αυτού συμ παρ-
όντος τού βχσιλέως, τψ χγιοδόχψ κατατίθενται.
Vita, unde haec excerpsimus, ejusdem est in
elocutione artificii, et in movendo bcultalis, paulo
tamen est melior.
CCLVin
Excerpta ex Athanasii Vita .
Legi librum, qui inscribitur : Vita et certamen
sancti Patris nostri episcopi Alcxandrix Magni
Athanasii, eodem modo conscriptum.
Aderat tempus festi sancti Petri episcopi et mar-
tyris, totaque Alexandria memoriam colebat, hu-
j usque successor Alexander, post sancta sacri-
ficia, mensa primores cleri susceperat. Quo
tempore vidit ex edito loco in littore pueros sin-
cero animo ludentes, lusuque puerili sacra et ve-
neranda mysteria imitantes, non illa irridentes,
sed spectandi gratia, ausi sunt quse audere eos non
oportuit. Hoc in lusu creatur Alhanasius a pueris
Βίος
έπι-
[1429 R.J "Οτι χαι παρούσα συγγραφή, ές ης ή
προκειμένη προηλθεν έχλογη, της αυτής έστι κατά
την φράσιν χαί τέχνης χαι δυνάμεως, βραχύ τι προς
τδ άμεινον x νατρέχουσα.
Β ΣΝΗ*.
Έχ λογαι έχ τού βίου του 'Αθανασίου.
Άνεγνώσθη έχ τού λόγου ος έπι γράφεται,
ήτοι άθλησις τυύ Μ έν άγίοις Πατρδς Αμών
σκοπού * Αλεξανδρείας του μεγάλου Αθανασίου, τδν
ίσον δι χτυπούμε νος τρόπο λ
Ο της έορτης χαιρδς του άρχιερέοος Θεού χαί
μάρτυρος ένειστήχει Πέτρου, χαι ή 'Αλεξάνδρεια
πάσα τήν μνήμην έγέραιρε, xot δ τούτου διάδοχος
δ Ιερδς 'Αλέξανδρος μετά τάς θείας τελετάς xal
τραπέζη τους έν τψ κλήρψ λογάδας έδεξιούτο. Έν
Φ & τούτα ηύτρεπίζετο, δρφ τίνος έξ όπόπτου παρά
τάς δχθας της θαλάσσης 1* παΤδας άπλάστφ γνώμη
παίζοντας · xal τδ παίγνιον μίμησις ην Ιερατικών
καί φριχτών μυστηρίων, ούκ είς ύδρίν αυτά περι-
episcopus : reliqui partim cathecumenorum, etc πρέπουσα, τφ πόθψ δέ νοΰ θεάματος τολμώσα καί
baptizandorum, partim sacerdotum et diaconorum
speciem reproaentabant. His finitis perculsus
Alexander, pueros ad se vocat, auditque non illos
sacra irrisisse, sed, ut ex eventu colligas, fecisse
divino quodam instinctu, animique simplicitate ad
bonum illos jam tum erigente. Qui enim baptizati
fuerant, Alexander inunctos Christi signaculo con-
firmavit. Athanaeium autem parentibus tradit,
mandans illis 478a ut disciplinis eum imbuerent,
et jam adultum sibi traderent, vel potius Ecclesise,
lauquam alterum Samuelem ab illis Deo oblatum.
Faciunt itaque parentes, ut arcbiepiscopus illis
mandaverat, et tempore jam evoluto, puerum illi
τά άτόλμητα. Αλλά γάρ τον μίν Αθανάσιον έπί-
σχοπον έποίει Α μίμησις, τδ δέ λοιπδν πλήθος εις τε
κατηχουμένους χαί βαπτιζομένους χαί δη χαί είς
πρεσβυτέρους χαί διακόνους έσχημάτιζεν. Έκπλα-
γείς ούν χοίς τελουμένοις δ 'Αλέξανδρος άγει πρδς
έ αυτόν τούς παΐδας, χαί γνούς ού χλεύη ταύτα γινό-
μενα, άλλ, ώς αν τις έκ τών έκβεβηκότων φαίη,
έπιπνοίφ τινι και ψυχής άπλοτητι είς έρωτα προ-
διανισταμένης 13 τού κρείττονος, όσοι μέν άύτών
έβαπτίσαντο, τούτους έπιχρίσας διά της έν Χριστφ
σφραγίδος έτελείωσεν, ’Αθάνάσιον δέ τοίς *4 τοχεύσι
παρατίθησιν, έντολάς δεδωκώς πχιδεύιιν μέν τοίς
μαθήμασιν, Αβύύνχσε *3 δέ άποδούναι αύτφ, μάλλον
indunt. Ille recipit, et contubernalem illum ha- ^ Έκκλησίφ, ώς άλλον τινά Σαμουήλ παρ' αυτών
buit, participem consilii, et pietatis adjutorem. Θεψ προσαγόμενον. Πράττουσιν ούν ot γονείς ώς
αύτοϊς τδ άρχιερατικδν έχέλέυε πρόσταγμα, καί τού καιρού καλούντος τδν παίδα προσφέοουσιν. *0 δέ
δέ/txii, καί δμωρόφιον είχε και χοινωνδν βουλής και της εύσεάείας συλλήπτορα.
Atiana autem rabies cum orbem invaderet, multa Της δέ 'Αρείου λόσσης μικρού τΑν οικουμένην
certamina initio una cum divino Alexandro, postea λυμαινομένης, πολλούς Αγώνας, άρχομένης μέν σύν
vero et in se pietatis causa suscepit contentiones.
Etenim Arium, post damnationem et excommuni-
cationem ficte quidem catholicum se mentientem.et
hac larva suam h&resim confirmantem, comperit
sapionsille Athanasius.etad Alexandrum Alexandri®
'Αλεξάνδρφ τψ θεσπεσίφ, ύστερον δέ καί καθ' έαυ-
τδν υπέρ της εύσεβείας διήθλησε. Και γάρ "Αρειον
μετά την καθαίρεσιν και τδ άνάθεμα δποκρινόμενον
μέν τά της εύσεβείας, κρατύνει ν δέ τή πρδς όλίγον
δποχρίσει μηχανώμενον τά της άσεβείας, έφώρασέ
VARIAS LECTIONES.
ύπαντώσι Β. 10 ®υν_ om. pr. Α· Μ τού — Άλεξ. om· Α. ι# θαλάττης ζ\ διανισταμένης Α ·
1* τοίς libri om. 15 Αδώνχα] Αμών μετά Β.
133 BIBLIOTHECA. — COD. CCLVIII. 134
te d σοφος Αθανάσιος, καί άποσταλέντα προς 1βΑ episcopum a ConsUntlDO imperatore pio missum
'Αλέξανδρον τον 'Αλεξανδρείας παρά του εύσεβούς (novit enim ficta fraus etiam prudentes sepe deci-
βασιλέως Κωνσταντίνου (οιδε γάρ πολλάκις μεμηχα- ρβΓβ) recipere nolnit. Deinde mortuo SADCtO Ale*
νημένος δόλος καί τους συνετούς έκχλέπτειν) μή XandrO,ipse 8UCCeSSOr Ordinatus, pauio post Ollllta
πχραδέξασθαι συνηγωνίσατο. Είχα δέ του έν άγίοις certamina Subiit.Quareh©feticiin illum solum lio-
τελευτήσαντος 'Αλεξάνδρου αύτύς χαταστάς διάδο- guas vibrabant, et euiU Calumniabantur. Moliuntur
χος, πρύς πολλφ μείζους αγώνας [779 Η.) έναπ- et struunt insidiae in ilium maxime episcopus Ni-
εδύεεο · διδ καί άπαν τύ αίρετικύν σύνταγμα σχοπύν COmedi© EusebillS, et &8Secl8B, et conducunt qU0S-
αύτύν τής Ιδίας « προύτίθβσαν γλωσσαλγίας τε κα ί dam Meletii, et per illos accusationes multas COU-
συχογαντίας. Συμπράττονται δη μάλιστα κατ’ αύτου Suunt. Primo, lineam Vestem ASgyptlOS Suppeditare
ol περί Ευσέβιον τον Νιχομηδείας, καί μισθούνται Alexandrinas Ecclesi©ex avaritia Athanasii confin-
τινας τής Μελετίου αιρέσεως, καί δι* αύτών κατ- xerunt. Secundo imperatori Insidias moliri. Phila ·
ηγορίας συ^άτττουσιν, ών ή μεν πρώτη λινήν Ισθητα meno enim cuidam imperium affectanti collectam
τούς Αίγυπτίους τελεΤν τη Άλεξανδρέων U της pecuniam suppeditasse dicunt. Tertio Ischyram,et
Αθανασίου πλεονεξίας συνέπλαττεν, η δευτέρα δέ eversam mensam, et poculum mysticum confrac-
ώς χοτς βασιλέων ** Ενεδρεύει πράγμασι (Φιλουμένψ β tum, et Mareotem, et Macarium presbyterum, et
γάρτινι, Ιπιθέσθαι τυραννίδι φήμην λαβάντι, χρυ- instar latronum ingressum, et quod toto orbefabu-
σίσυ πλήρες Εξαποστετλαι γλωσσάχομον) ύπετίθετο. lam notoriam concitasse!, objiciunt.Hec et similia
[1432 R.| Καί ή τρίτη ’ίσχύραν καί τήν άνατραπετ- imperatorem edocent asseclas Eusebii, quibus ad
σαν τράπεζαν χαί τύ χατεαγύς μυστικόν ποτ^ριον iram contra Aihanasium concitant, accusantes,
καί τύν Μαρεώτην χαί Μακάριον τύν πρεσβύτερον quod virum imperatoris mandatis parentem rec-
χαί τήν ληστρικήν αύτου έφοδον χαί τύ άνά πάσαν taque sentientem non admisisset,
την οικουμένην θεαθρισθέν δράμα σκηνοποιεΤ. Ταύτα χαί τοιαυθ’ έτερα οι περί Ευσέβιον δραματουρ-
γ/,σαντες, είς άκοας άνηχούσι τάς βασιλικάς, χαί κινουσιν είς άργην, αίτιασάμενοι δτι χαί Αρειον
βασιλικοΤς χαί γράμμασι 19 χαί προστάγμασι πεποιθότα, χαίτοι 20 τα όρθά φρονοϋντα, ούχ ήνέσχετο
δεξασθαι.
Κατ’ έ κείνο δε καιρού χαί Ιπί τά τών Ίεροσολύ- Eodem tempore ad Encaenia Hierosolymorum
μων έγκαίνια σχεδόν πάντες σύνδεσαν οί έπίσκοποι * omnes fere episcopi convenerant, et Constantinus
καί γράφει Κωνσταντίνος d ευσεβής βασιλεύς πάλιν pius imperator scripsit A7Hb synodum rursus COn-
συλλεγηναι σύνοδον, Ιποψομένην ά διέβαλλέ τε gregandam ad ea discutienda,quae de sancto Atha-
1 Αθανάσιον, καί £ συνίστη τύν Αρειον * καί εί μένο nasio dicebantur, et ad Arium in fide stabiliendam,
φθόνος όρθοδοξοΰντα τον * Αρειον της 'Εκκλησίας Quod si invidia Arium ab Ecclesia disjunxerat, ut
διέστησεν, είς ειρήνην συμβιβάσαι τήν διάστασιν, εί studerent utrosque conciliare : si vero usus esset
δ* αύτύς άπάτη χέχρηται, εις Αλεξάνδρειάν τε δια- ficta quadam fraude Arius, Alexandriam veniret,
πεμφθηναι χΑκετ συν άχριβείφ ύπ' έξέτασιν άγεσθαι · et ibi judicium de eo et examen accuratum fieret,
τήν δέ διάσχεψιν τήν περί Αθανάσιον χα\ Αρειον Divertentes igitur a via, prius Tyri congregatos
κορεσμένους έπί τά 'Ιεροσόλυμα ύδού πάρεργου kv episcopos ea quSB contra AtbanASium erant, obi-
Τύρφ ποιήσασθαι. Τριαχοσχύν δέ τότε ήνύεχο έτος ter disputare et qu® COntra Arium, jussit. Trice-
της Κωνσταντίνου βασιλείας * ίξήκοντα δέ έπίσχοποι simus autem hic erat annus regni Constantini,
τήν Iv τύρφ σύνοδον έπλήρουν, Διονυσίου τού υπατι- Aderant vero Tyri ex diversis civitatibus episcopi
χου συνάγοντος αυτούς, μεθ* ου χαί b της έπαρχίας SOxaginta, Dionysio Consulari COnvOC&nte illos,
αρχών καί τινες τών έν τελεί τη συνόδψ συν/,δρευον. CUm quo et prsefeclUS ΟΓ© illius,et quidam Uiagis-
Πχρην δέ χαί 'Αθανάσιος, άλλα χαί Μακάριος 6 iratus ad synodum convenerunt. Adfuit et Atha-
πρεσβύτερος, στρατιωτικής χεφύς άπύ 'Αλεξαν- nasius, quin et Macarius presbyter Alexandria fer-
δρείας σιδηροδέσμιον αύτύν άγαγουσης 2t. Πρώτην reis catenis vinctus copiis militum adducebatur,
ουν κατηγορίαν οί συχοφάνται ** τήν περί της λινής D Primum itaque accusatores de veste linea calum·
έσθητος προβάλλονται. Άλλα ταύτην τήν δ ι αβολή ν, niati sunt, sed illam calumniam non solum Tyri
οόκέν τύρφ μόνον χινηθετσαν, άλλα χαί πρότερον έν motam, sed et prius Nicomedi© ab imperatore in-
Νικομηδείφ ταΐς τού βασιλέως ένηχηθεΐσαν άχοαΤς, tellectam, Apis et Hacarius presbyter civitatis
Άπις τε καί Μακάριος οί τηφ Αλεξάνδρειάς πρε- Alexandri©, qui tum illuc casu advenerant, facile
σ&τεροι έκατσε παρατυχόντες ^φδίως διήλεγξαν. refutarunt. Hinc quidem accusatores imperator
Αιύ τών μέν συκοφαντών ύ βασιλεύς χαθήψατο per litteras perstrinxit : Aihanasium vero ad se
γράμμασιν, Αθανάσιον δέ πρύς έαυτύν έλθετν προ- venire jussit. Litterae ad synodum Tyri congrega-
ετρέψατο. Καί τά γράμματα ήχε πρύς τήν έν τύρφ tam venerunt : quibus lectis Eusebiani eum dolo-
εύνοδσν, χαί είς κατήφειαν τήν περί τύν Ευσέβιον rem contraierunt, quem Athanasio antea intule-
VARLE LECTIONES.
«πρόςΒ: χάν H οίχείας ζ\ βασιλέως ζ\ 2® χαί Άρ. βασ. χχί γράμμ. add. Α. 20 χαίτοι
τε όρθά φρονούντα om. Α. 81 άγούσης *2 0ί συχοφάται om. Α.
135 PHOTII PATRIARCHAE CP. 13$
rant. Qaod imperator illos graviter accusasset,
deinde quod calumnia de linea veste imperatoris
aures antea occupasset.Haec calumnia cum minus
procederet, Ischyram et Macarium producunt.
Magnus vero Atbanasius asseclas Eusebii, ut ho-
stes, legitima exceptione rejecit.In primis autem
demonstrari volebat.an ischyras vere esset sacer-
dos, in quem sacris operantem irruisse fingunt
Macarium, vimque intulisse missum ab Athana-
sio, sacram mensam evertisse,calicem fregisse, et
sacra Biblia combussisse. Sed hic illa duo com-
muni legi opponit. Judices autem judicare de-
trectarunt, et calumniis confirmandis tempus tra-
xerunt.Quamobrem eorum quae juste dicta erant,
rationem nullam habuerunt. Accedunt ad accusa-
tionem Macarii et Ischyra, et promptitudo 479a
calumniantium erat intolerabilis : inopia vero
in demonstrando ac probando, alacritatem illo-
rum fraudem esse, ac maleficium impietatis atqne
invidiae ostendebat. Mora autem ac dolo, repulsae
dedecus tegentes, mittunt in Mareotem factionis
ejusdem homines, simulantes eo in loco examen
eorum, quae ibi gesta essent, fieri oportere. Cum
autem Athanasius videret eos mitti quos rejece-
rat judices, Theogonium, Marin, Theodorum,
Macedonium, Ursacium, proclamavit et contesta-
tus est omnibus maxime manifestam esse inju-
riam : Macarium quoque presbyterum in vinculis
haberi, qui prior accusationem instituisset, accu-
satorem vero Ischyram illegitimis adjungi judici-
bus.Qum videret nullam sui rationem a Patribus ^
in synodo haberi, clam ipsis decessit, et ad impe-
ratorem quasi accersitus accessit. Qui vero missi
erant in Mareotem ex una solum parte (quemad-
modum illis mendacium atque invidia imperabat),
facto accusationis libello, ad synodum reversi sunt,
quae synodus antea jam absentiae causa sanctum
Athanasium condemnarat. Cum autem rediissent,
condemnationem confirmarunt mullis calumniis
additis,et festinantes Tyro Hierosolymam ad fes-
tum consecrationis ecclesiae, nefariis nimirum ac
pollutis manibus, iverunt, qui statim eo venerunt
et Eusebiani Arium praefecti loco recipiunt. Fi-
deles omnes aversati sunt definientes, ut Alexan-
driae Arius eorum, de quibus accusaretur, rationem
redderet, qoam ubi accessit, captus est.Dum haec
ita geruntur, reddite sunt imperatoris litterae, ut1
Athanasius ad ipsum veniret, jubentes, et Ariani
quoque quamprimitm Constantinopolim venirent.
Hae litterae mcestitiam synodo pepererunt. Quam-
obrem plurimi domum regressi sunt Eusebius ve-
ro et Theogonius interim ibi moram trahere de-
creverunt, temporis mora solvere moerorem co-
gitantes.
i φατρίαν συνέστελλεν ήδη πολλή v βέουσαν κατά
'Αθανασίου, δτι αι αύτους 6 βασιλεύς ήτ*α'σατο, καί
δτι ή κατά την λινήν έσθήτα συκοφαντία προέφθασσ
δούναι τον έλεγχον. Τής δέ διαβυλής ταύτης έκπε-
σόντες τα περί ’ίσχύραν [780 Η.] καί Μακάριον τον
πρεσβύτερον προτείνουσιν. *0 δέ σοφός 'Αθανάσιος
παρεγράφετο 85 μέν κατά νόμους πράττων τους προ-
φανείς έχθρους, Ευσέβιόν φημι καί τους όμόφρονας,
ήξίου δε πρό πάντων 'ίσχύραν έπιδειχθήναι 88 πρε-
σβύτερον, ού λειτουργού ντο ς έπεισπεσεΤν ϊπλαττεν ή
κατηγορία τον Μακάριον κατά ληστρικήν έφοδον έξ
Αποστολής 'Αθανασίου, καί άνατρέψαι την Ιεράν
τράπεζαν, και τό μυστικόν κατεάξαι ποτήριον, καί
τά τής θείας Γραφής ήμών βιβλία πυρ! παραδούναι.
’Αλλ’ 6 μεν τά δύο ταύτα νόμφ κοινψ Αντεπαρετί-
I θει 85 και άντεπρουβάλλετο * ot δε κριται ούχ! κρί-
νειν, είς δε 8® τό κρατύνειν την συκοφαντίαν 8λον
ετεινον τόν λογισμόν, Αιό έόγον μέν των δικαίως
λεγομένων ούδένά εΤχον, είσάγεχαι δέ ή περί τόν
Μακάριον και 'ίσχύραν κατηγορία *L Καί τό μέν
πρόθυμον ήν των συκοφαντών άφάρητον9 τό δέ τής
άποδείξεως άπορον την προθυμίαν έδείκνυ δυσσεβείας
και φθόνου κακούργημα. Γπερθέσει δέ καί τέχνη
τήν τής Αποτυχίας αίσχύνην συσκιάζοντες 88 -πρός
τόν Μαρεώτην τής αυτών συμμορίας άποστέλλουσιν,
[1433 R.J έκεΤσε την έτασιν, έν ψ ή πράζις προήλθε,
δέον γενέσθαι προφασισάμενοι, *11ς δ* εΤδεν I ’Αθα-
νάσιος οΟς παρεγράψατο *° κριτάς στελλομένους
(θεογόνιος 50 γάρ ήν καί Μάρης καί Θεόδωρος καί
Μακεδόνιος καί 8* Ούρσάκιος), διεμαρτύρατο πασι
, τό περιφανέστατον 88 τού Αδικήματος, και δτι Μα-
' κάριος μέν δ πρώτος την γραφήν όφιστάμενος έν
σιδήροις ήν, ’ίσχύρας δ* δ κατήγορος τοΤς έκθέσμοις
κριταΤς συνετέτακτο. *Ως δ* ού προσεΤχον ή σύνοδος
οίς ήτιατο καί διεμαρτύρετο Μ, διαλαθών πρός βασι-
λέα, άτε δή και μετακληθε?ς, άνεχώρησεν. Οι δέ του
Μαρεώτου κριταί έκ μονομερείας, ώς αύτοΤς τό
ψευδός καί ό φθόνος έπέταττεν, υπομνήματα συντα-
ξάμενοι πρός τήν σύνοδον έπανήεσαν, Αδτη 54 δέ,
πρίν ή παραγενέσθαι τούτους, έρήμην 'Αθανασίου
κατεδιήτησε * πσραγεγονότων δέ τήν τε καθαίρεσιν
έπεκύρωσαν κα\ ίοιδορίαις έπηύξησαν. Καί παραυ-
τίκα πρός τήν καθιέρωσιν τής έν 'Ιεροσολύμοις
έκκλησίας dl τό Ιερουργικόν έξ ών έπραξαν Ανοσιουρ-
γήσαντες σπουδή παραγίνοντοι. Καί τόν *Αρειον
έπιστάντα οΐ μέν περί Ευσέβιον Ασμένως προσδέ-
^χονται, οΐ δέ τής ορθής Απεστράφησαν πίστεως,
δρίσαντες έν 'Αλεξανδρείφ τόν λόγον όπέχειν ών έν
αΐτίφ καθίσταται · έν ή και 35 παραγεγονώς έάλω. *£ν
τούτοις δέ τών πραττομένων κινουμένων φθάνει
γράμματα τού βισιλέως, καί Αθανάσιον πρός αύ-
τόν Απαγγέλλοντα ήκειν καί αυτους έπΐ τήν βασι-
λίδα παραγενέσθαι · καί είς Αγωνίαν έμβάλλει τήν
σύνοδον. Διό οι πλ βίους μέν αυτών είς τΑ οίκε Τα
VARLE LECTIONES.
88 περιεγράφετο ζ" . 84 Αποδοχθήναι ζ. 85 άντιπαρετίθει και Αντιπρουβάλλετο Α. 80 είς δέ] Αλλ’ είς Β.
87 κατηγορίαν 88 συσκιάζοντες Α, σκευάζοντες 89 προεγράψατο Α. 80 θεογένιος Β. 81 alte-
rum. καί add. Α. ®8 περιφανέστατον] malim περιφανές τε. «διεμαρτύρατο ζ“. 88 αδτη ζ\ 88 και
om. Β.
137
BIBLIOTHECA. — COD. CCLVIlI. 138
ii ιχνήεσχν, ol δε περί Ευσέβιον καί θεογόνιον τέως αύτόθι χρυνίζειν εγίνωσκον, τή παρολκή του καιρού
την άγωνίχν λύειν [781 Η.] μηχανώμενοι.
Έν δΐ τφ μεταξύ καί τύ 2ttpov τών έγκλημά- a Interea temporis alterum crimen, de aiiro ad
tmi9 8 τφ Φιλουμένφ χρυσίον ελεγβν 'Αθανάσιον Philomenum misso, sanctus Athanasius diluit co-
ίιαπέμψαι 8·, κατά πρόσωπον διαλύεται τού βασι- ram imperatore, in Psamalhia in auburbio Nico-
λέως kv προαστείφ της Νικομήδειας Ψαμαθί? 37 κα- mediae agonte.eicum honore mittitur Alexandriam,
λουμάνφ διατρίαοντος. Κα: άποατέλλετζι εις ’Λλεξ- cum imperatoris litteris, innocentiam ejus populo
ανδρείαν μετά τιμής 'Αθανάσιος, γραμμάτων (3α- declarantibus Aderat etiam Darius missus, ut dixi-
σιλικων την ataomv αύτοΟ πρδς τού; έκεΤαε άνα- mus, ab Hierosolymitanis, 479 b et iterum turba-
κηρυττόντων. Παρήν δε καί *Αρειος αποσταλείς, ώς tur ASgyptUS, quod Athanasius imperatori Sigttifi-
μοι «ροειρηται, ύπο τών έν Ίεροαολύμοι; · και τά- cavit, qui Arium mox evocandum curat,
ραχον ή Αίγυπτος δέχεται πάλιν. Και γράφε ταύτα τφ βζσιλεΤ 'Αθανάσιος, καί μετάπεμπτον δ βασιλεύ;
άγει τον *Αρειον. Ο δΐ τοΤς περί Ευσέβιον κατά την όδδν έν Καισαρείφ συμβάλλει, καί άλλα πάλιν
κατά νΑ4α*ασιου συκοφαντήματα ράπτεται.
'ite δ’ άψε καί μόλις οΐ περί Εύσέδιον τη βασι- Eusebius et Arius in via Caesareae conveniunt, et
λίδι «αρεγένοντο w, τά μέν άλλα τών έγκλημάτων alias rursum in sanctum virum calumnias confla-
έλεγον ύπ’ έξέτααιν μη άγαγεΐν, τά δε περί Ισχύ- Β gunt. Ut autem, sero tandem et ©gre, Eusebiani
pxv και έτάααι & καί σαφώς είδέναι ύπ’ 'Αθανασίου ConsUntinopolim Venerunt, C©tera criUDVna dlCO-
τετολμησθαι. 'ϋσαύτως καί ώς την σιτοπομπίαν τήν bant in examen non venisse : de fschyra vero exa-
i; αθσυς δε’ 'Αλεξάνδρειάς τη Κωνσταντινούπολη minasse, ft aperte Cognovisse qUffiCUnque Atbana-
φερ·ηΰνην κωλύσειεν 40 · έν οίς καί φωραθεις ένοχος sius ausus esset. Similiter quod rei frumentari©
'Αθανάσιος, Ααθραίως ά*χχωρήσας, την δίκην έφυγε, procurationem imbibuisset, qu© de ΙΠΟΓβ Alexan*
Συνζρπζγείς συν τοΤς πλάσμασιν δ βασιλεύς είς τάς dria Conslantinopolim importabatur, Cujus furti
Γαλλίας οίκεΤν έν Τριδεριάδι 41 ύπερόριον άκπέμπει Athanasius rCU8 OCCultO fugisset. Itaque perSUS-
τον κολύαθΑον 'Αθανάσιον. sus Caesar, et ad iram commotus, exsilio multat
Allianasiutn, in Galliam ad Trevires abire jus-
sum.
Θορύβου SI καί ζάλης την Αίγυπτον έκκυμχ’.νώ- Turbis igitur et seditione ΠΟΠ Vulgari OTtl in
των, καί λοιμού δί/ην της αίρέσειος τά τών 'Εκχλη- universa iEgyplo, et haeresi instar pestis omnes
σι ών λυμαινομένης, δ βασιλεύ; Κωνσταντίνος κατά Ecclesi© inficiente. Constantinus finem vivendi
τι προόστειον της Νικομήδειας, εν καί τριχκοσ-.ον fecit in quodam suburbio Nico mediae, triginta uno
έν τη βασιλείφ διανύσας έτος, μεθίσταται τών έν- annis in regno COnSUil) piis, totum VltlBejuS tempus
τανθα, άγων άπο γενέσεως πέμπτον καί έξηκοστον· sexaginta quoque annis completum. Reliquit au-
[1436 R.) Καταλείπει δέ την διαθήκην πρεσβυτέρφ tem testamentum cuidam sacerdoti Ariano, pra»
τινί τη# 'Αρε ίου λύσσαν νοσούντι, προστάξας τφ cipicns illud Constantino cognomini reddi. Hoc
δμωτύμφ ταύτην έγχειρίσαι Κωνσταντίνιρ * διά ταύ- enim testamento paternum pro Occidente, Orientis
της 42 γάρ αύτψ καί ή τού πατρος βασιλειος άρχή imperium pro haeredi tale obveniebat. Sed fraodu-
είς κλήρον άντι της Εσπερίας άφωρίζετο. Άλλ’ δ lentus ille, multis interrogantibus, an imperator
δεΟαιος, πολλών πυνθανομένων εί βασιλέως διαθήκη testamentum fecisset, factum esse negavit, habeas
προελήλυθε, μή γενέσθαι διετείνετο, σύνεργού; doli mali adjutores eunuchos. Paulopoit venit ad
ίχων του ψεύδους τους άνδρογύνους ευνούχους. Μετ' eum Constantius, CUI presbyter occulte patris tes-
δλίγον δΐ πρδ τών άλλων παραγεγονότι Κωνσταντίιρ lamentum exhibet, unam gratiam hanc postulans,
τήν τού βασιλέως άγχειρίζει διαθήκην λάθρα, καί ut cum Ario sentiret. Eusebiani,per hunc presby-
χάριν ά>τί τής προδοσίας al n t τής πατρικής αυτού terum aditum ad Constantium adepti, Eusebiumque
καί δρθής πίστεως τήν προδοσίαν, ol δλ περί Εύ- praepositum, et per illum reliquos eunuchos : quin
σέοιον παρείσδυσιν διά τού πρεσβυτέρου προς Κων- et reginam ad Arianam haeresi ni convertunt, et
στάντιον λαβύντες, Εύσέβιδν τε τύν πραιπόσιτον καί Arii res rursum confinuantur.Hac autem tempes-
V αύιού τούς άλλσυς ευνούχους καί δη καί 43 τήν Diale Maximus Ecclesiae Hierosolymitan» praeerat,
βασιλίδα τής αίρίσεως παρασκευάζουσιν άραστά; · et Alexander Constantinopolitan© : Athanasius
καί τά 'Αρείου πάλιν έκρατύνετο. Τών δ’ άρχιερα- vere exsulabat. Arius autem veniens Constantino-
τικών θρόνων κατ' kxitvo καιρού Μάξιμος μέ\ τών polim, Dei 480α Ecclesiam corrumpere stagebat,
’ΐιροσολύμων είχε τήν Ιφορίαν, Αλέξανδρος δέ τής sed dignum factis suis finetn consecutus est. Pre-
βασιλίδος, 'Αθανάσιος δ* ήν δπερόριος. ''Αρειος δε cibus enim sancti Alexandri episcopi Censlaati-
παρσγεγονως εν Κωνσταντινουπόλει την τού θεού DOpoiitani, in secessu regi© urbis VISCera SUS de-
λζφθείρειν έφρυάττετο 'Εκκλησίαν. 'Αλλ' ή φιλάν- jecla COnfestilU emittit.
VARIiE LECTIONES.
58 διαπάμψασθαι B. διαπιμπιται A. 57 Ψαμαθίφ AB *· Ψαμαθίιρ 38 περεγενοντο B : παρεγινοντο
5·έτίσαι A: έςετασαι. 40 κο>λύσειν A. 4* Τιβιρι^δι B. 4* δι* αύτής ζ". 43 καί post δή CMD. λ.
Patkol. Gh. CIV. 5
139 RHOTII PATRIARCHA CP. 140
Ορωπος ούκ έμακροθύμησε δίκη, ταΐς δέ τού Ιερού 'Αλεξάνδρου παροξυνθεΐσα [782 Η.] προσευχαΤς αυτή
αίρέσει έκκόπτει τδν ’Αρειον, καί των σπλάγχνων αυτού άθρόον διαπεσόντων κάτωθεν της ζωής άπ-
ελαύνεται.
Slatiffl igitur Ariani, paulo antea quieti, post A Μικρ δν δε των έξ Άρείου έφησυχασάντων, αυθις
omnia conturbant, opportunam se nactos occasio- άπαντα κινούσι, τδ ύπερόριον 'Αθανασίου μέγα
nem rati tempore exsilii Athanasii. Sed Dei prori- δπλον αύτοΤς είς το καταπράξασθαι S διε νοούντο νο-
dentia praevertit eos, Atbanasium ab exsilio revo- μίζοντες. ’Αλλ’ ή θεία πρόνοια τήν αυτών σπουδήν
cans regiis litteris : quibus illum Constans Occi- προφθάνουσα 'Αθανάσιον έπζνάμι τής Υπερορία;,
dentis imperator Alexandrise, commeatu dato, γράμμασιν ώχυρωμένον βασιλικοΤς, οΤς αύτδν δ τής
restituit, et quotquot orthodoxi erant libenter pas- δύσεως εχων το σκήπτρον Κώνβτας έφοδιάζων 44 εις
torem susceperunt. Haeretici CODtra seditiones mo* 'Αλεξάνδρειαν έςαπέστειλε. Καί ήδιστα μέν τον ποι-
Tent, quae causam exhibuerunt Eusebii asseclis, μένα, δσοι τής όρθοδοξίας ήσαν, έδέχοντο * τδ δ' αΐ-
calumniandi eum apud imperatorem Gonstan- ρετίζον στάσεις άνεκίνει, καί τοΤς περί Ευσέβιον
tium, et calumniis adeo imperatorem ad iram pro· άφορμάς παρεΤχον ένδιχδαλλειν πάλιν τδν 'Αθανά-
yocarunt. Ut eum iterum exsilio damnaret. Hi σιον πρδς Κω*στάντιον. Καί τοσούτον ταΐς Ιιαβο-
mortui cujusdam manu resecta ad calumniam λαΤς είς οργήν τδν εύρίπιστον άνε^'πισαν, ώς αύ-
sancto viro faciendam abusi sunt. Arsenio enim τίκα πάλιν υπερορίαν κατά του άγίου ψηφίσα σθαι.
cuidam dicebant ab Athanasio amputatam esse, Οΰτοι και νεκρού τίνος χεΤρα εις δπλον συκοφαντίας
qua ad veneficium uteretur. B πατά του δσίου έκκόψαντες καθωπλίσαντο * 'Αρσενίου
δέ ταύτην 45 έφήμιζον, και υπδ 'Αθανασίου μεν έκκεκόφθαι, είναι δέ αύτψ ταύτην μανικής τέχνης
όργανο ν.
Atqui exsilii decretum nondlim fertur, sed con- Και ή μέν τής υπερορίας ψήφος ου λύεται, συν-
cilium Tyri, mandante Constantio, agitur. Igitur έδριον δ* έν Τύρψ βασιλέως προστάττρντος συν-
Arcbelaom domesticum, eademque sentientem αθροίζεται, και προχειρίζεται τδ βασιλικδν βούλημ*
mittit Tyrum cum praeside Phoeniciae, Ut concilio ανδρα συνέστιον και δμοφρονα, 'Αρχέλαον Ονομα,
cum Eusebianis intersint, et quae adversus Athana- καί συν αύτψ τδν Φοιν;κή; άρχοντα, συνεδριαίσαι τε
sium dicerentur, expendant. Tempus itaque Tyri τοΤς περί Ευσέβιον, καί συνδιασκέψασθαι α κατά
extraxerunt, morae colorem impii praetexentes, τού 46 'Αθανασίου συνεσκεύαστο. Έχρόνιζον ούν ο!
quasi Alexandria accusatores exspectarent, quorum έν Τύρψ, ώς μίν οί δυσσεβετ; έπλάττοντο, τούς απδ
in conspectu crimen commissum esset, et Arse- 'Αλεξανδρείας κατηγόρους άναμένοντες, ους καί τού
nium probe nossent.sic autem dispensante divina μύσους 47 αύτόπτας καί τδν 'Αρσένιον καλώς έπιγτ-
providentia res gesta est. Erat enim Arsenius ille νώσκειν διήγγελλον 48, ως δέ τδ έκβεβηκδς εδειξε,
lector Alexandrina Ecclesiae, qui, cum obflagitium χατά Οείαν πρόνοιαν. THv μέν γάρ 6 'Αρσένιος τής
aliquod poenas dare deberet, a beaio Athanasio έν Άλεξανδρείφ Εκκλησίας αναγνώστης, καί ποτέ
liberatus, fuga salutem sibi quaesierat.Cumque ex- δίκην αίσχρας αίτιας μέλλων ύπέχειν έξαρπάζεται
sui non appareret, bine calumniandi audaciam im-c μέν υπδ 'Αθανασίου, ©ρασμψ δέ την σωτηρίαν καρ-
pii rapiunt. Sed9COmmiseratione ductus Aisenius, πούται, καί τδ άφανές τού φυ·*άδος θζ^εΤν τψ πλά-
quod qui se liberarat, pateretur (accusationis σματι τής δυσσεβείας 40 ύπετίθετο. Άλλ' οίκτον λα-
fama ubique vagante, dum cunctatur synodus) βών τ<ύ σωτήρυς ό Αρσένιος (έν γάρ τψ βραδύνειν
Tyrum advolavit, 4806 ratus sibi potius moriendum τδ συνέδριον ή τής συκοφαντία; φήμη πζνταχού
esse, si necesse sit, quam ut Athanasii causa Ec- διε'δραμε) πρδς τήν Τύρον παραγίνεται, [1437 R.)
clesiam prodat. Itaque secreto se exhibet sancto κρεΐσσον Λογιζόμενος, εΐ δεοι, αύτδν καί τεθνάνκ, ή
Athanasio, cui is consilium dedit, ne ante senlen- St' αύτδν τήν οικουμένην περί τηλικούτου άνδρος
tiam Spectandum se exhibebat,ne quid mali ab ini. σκανδαλίζεσθαι. Εμφανίζεται δή κατά μυστικήν
micis patiatur, eut solliciti cogitarent de dilatione, et ομιλίαν τψ 50 σεβχσμίψ Άθχνασίψ, καί δέχεται βου-
solverent hanc accusationem. Convocato itaque con· λήν λανθάνειν πάντας πρδ τής δίκης, ΐνχ μή τι χα-
cilio, primum accusationem illi de adulterio inten- χδν αύτδς παρά χών συκοφαντών πάθφ 5^, ή τύν
derUDl, adducta muliere quadam impudica, quae irn- ελεγον άφυκτον τού πλάσματος ο! δραματουργοί 5®
pudens, et mercede conducta, ingenti clamore jac- συνιδόντες είς ύπέρθεσιν τδ Ιγκλημα βιαλύσωσιν.
taret se noctu ab Athanasio per vim constupratam. Άθροίζουσιν ούν τδ συνέδριον · καί πρώτη συκοφαν-
Erat autem cum illo Timotheus presbyter, et con- ^τία, γύναιον αύτψ έπαφιασι μοιχείαν άνακαλούμε-
silium sapiens plane ac divinum capiunt, quo sta- vcv. Έβόα δέ τδ άναιδές έκεΤνο καί μεμισθωμένον
tim accusatorum calumnia concidit. Cum in con- γύναιον νύκτωρ ακόυσα φθοράν ύποστηνφι έπιπε-
spectum mulieris venissent, Albanasius quidem σόντος αύτή 'Αθανασίου· Συνήν τψ τής παρθενίας
VARL45 LECTIONES.
44 έφοδιάσων Β. 45 αύτήν Β. 46 του om. Β. 47 μίσους Β. 48 διήγγελον ζ\ 49 τής δυσσεβείας AB I τους
δυσσεβεΤς, 50 χψ Α .* τψ τε 51 πάθ^ Β i πάθοι ζ". 6* πλάσματος οί δραματουργοί A I δράματος
141
BIBLIOTHECA. -- COD. CCLVlII.
14$
lti
t»*!*""* X3tl Ir'e‘°' 4 “ύτοδ πΡει5ίτ'?«: * tacite Deum precalnr: Timotheus vero(impudeute
ΛΛΐ ρουλην σοφία;, μάλλον δέ Ociae έπιπνοία? βου- γπιιΙιργα Aihnnncium :ilnm ~ *
ΛΛΙ βουλήν σοφία;, μάλλον δέ θείας έπιπνοίας βου-
λεύονται, δι' ης τδ κακομήχανδν των δυσσεβών ρφ-
δίως έμελλεν άπαιτεΤσθαι τδν έλεγχον. ’Επεί γάρ εις
τ:ρόιωπ ον ηχΟησαν του γυναίου, δ μέν κατηγορού-
μενος Οεδν έδυσώπει, Τιμόθεος δ" άναιδευο ·
μένη; της μαινάδος και τον 'Αθανα'σιον (ώς έδιδάχθη)
φδορεα καλούαης, 6 πρεσδύτερος ώς δήθεν 'Αθανά-
σιος, Είπε μοι, ώ γύναι, φησίν, έγώ παρά σοΙ
έμεινα ; ώ σύ με έν οΤκψ τψ σώ ύπεδεξω ; ή νύ-
χτωρ σε έβιασάμην ; ή δε οια γύναιον έκ δημο-
σίου τέγους. άναιδιΤ προσώπψ καί άτενέσιν οφθαλ-
μοί; πρδς τδν W Τιμόθεον άποβλεψαστα, Συ εΤ δ
την βίαν μοι έπενεγκών καί την φθοράν νύκτωρ,
άνε&α, και προς τούς κριτάς έπιστραφεΤσα τους
, r ^ * * * F“«^»**^“^oci.a»uiiiiiiaraaemonsirassel.Ips!vero
φρικοτατους δρκου; ταΤς διαοολαΓς συνηπτεν, ώς Β seipsig meliores non sunt redditi, ut jus et «quum
α^τος, τον Τιμόθεον πάλιν δακτυλοδε ικτούσα καί servarent. Accusatores vero, auos hfinpfir» 1Λ™
muliere Athanasium illum, ut edocta eral, cor-
ruptorem suum vocante) presbyter, quasi Atha-
nasius cssel: Dictnihi, inquit, mulier, egone apud te
diverso tus sum, vel tume domum tuam admisisti ,
vel tioclu te violavi? Ipsa vero, ut meretrix vulga-
ris, impudenti vultu, et fixis oculis Timotheum
aspiciens : Tu es, qui noctu me invitam compres-
sisti, et ad judices jurata vociferabatur, Timo-
theum digito ostendens ac trahens : Hic est , non
alius, qui me corrupit. Cognita insani scorti
temulentia, judices cum satellitibus ridebant, et
prudentiam sancti Atbanasii mirabantur, quod* ta-
cendo accusationem in adversarios retorquens im-
pudentem cssecalumuiara dcmonstrasset.Ipsivero
seinsis melioros nnn cnnf mdilil! ..i _ *
Ουτος, τδν Τιμόθεον πάλιν δακτυλοδε ικτουσα καί
Ιλκουσα, ουτός έστιν καί ούκ άλλο; δ έμδς φθο-
Οΐ δε κριταί συν τοΤς δορυφόροι; τη; μαχλά-
- -tjugsifciJUUIU
servarent. Accusatores vero, quos beneficii loco
ducere oportebat, quod calumniae poenam effuge-
rent, mox ad dextram Arsenii se convertunt, et
cedern simul et praestigias illi objiciunt. Tum
Athanasius interrita voce ac mente ad eos : Quis
vestrum novit Arsenium, aut hanc esse ipsius
dextram scit ? Respondentibus autem plurimis ex
,·: ■ μ . , · . v v: *®,e accusatoribus, se probe nosse Arsenium.
yofot, teov «ttvtiv 5* x„ χ«ρ«„ .Av« st «« «.xou; tum Atbanasius : Quandoquidem, ait, constanter
μη ««wtn νη, τη^,„χο.,ν,(β; δ-,χην, ot » x,l ac firmiter confessi sunt se nesse Arsenium, adest
ille,ingredialur.m autem Arsenius advenit, inter-
rogat iterum an adductum nossent ! an esset Ar-
sen us? Cum illi negare non possent, traxit illum
propius in judicium, et primum dexteram tendere
δος μεν νατεγέλων, 'Αθανάσιο/ δε τη; συνεσεω;
έθαύμαζον <5 πω; σιγών τδ κατ’ αυτού έγκλημα εις
του; κατηγόρου; περιτρεψας άναιδεστάτου; συκο-
φάντες άπέδειξεν* αυτοί δε 4 αυτών ούδέν αμείνου;
είς τδ φροντίσαι τού δικαίου γεγόνασιν. Ot δΐ κατή-
>* _ » . ΚΑ » t « . .
Αρσένιον $ jubens manum, deinde et sinistram, clamavit’
n E* λ ~ t ... .· · _ . ’ *
προς ττ»ν 'Αρσενίου δεξιάν την γλώσσαν όπλίζουσι,
καί φόνον «μα και γοητείαν τψ τής ευσεβείας αγω-
νιστή περιαπτουσιν. *Αλλ’ έκεΤνο; έν τψ άταράχψ
και τη; φωνή; καί της γνώμη;* Καί τίς γάρ έστιν
έξ υμών, φησίν, 85 δ γινώσκων τον 'Αρσένιον ή
7**7“ &ξιάν, Φχμονων ο ** ολίγων, ο,; Ecce Arsenivs,o cives: ecce etiam manus hominis'
E " ΓΤ" "\TiTSfr o mirandos judicesidicanl igitur adversarii, cujus
r.i Kr·™' K“l int xa“ άχΡ- stf Hia manus,el unde illam resecuerint.Quoenim
£*. & Κ*Γ*Τ ’ γη” \VTMll 0Λ°ι usi ^nt, nemini amplius dubium esse Z
xh'‘ ApT,0V: 4 ,U T·^™· tll™· tf tIominienimmanumamputarmt,utmsocei-
EcXWvvoc fc. «1.J Ιπηρο,τ, ,| ,όν ,ΐ,,χθεντ, derent. Sic ille iterum dolos eorum ^vertit. Sed
Wv ώ« Μ ειη Αροένιος. Των δ. oox 1χ«ντα» άρ- judices caeci et muti, cum quia Constantio placere
Γλ*ι t. αυτδν μβΑλον το« f%«o< έγγύ- eludebant, tum quia haereticis addicti erant desT
«pov, x»i «ρωτον την δοξιαν άνχτ.τν,ι «λ.ο„ς rentesjudicium, confutatam calumniam tegeri nV
?.tpx, eixx xxl xnv iptoxopav, βνεχρβγεν ’i6ou tebantur, decedentibus illis : calumniae non am-
plius ab adversariis intenduntur, sed impudenter
caedem tertium jam victori intentant. Hi quidem
verbis, illi vero manibus eum pulsabant: aliicom-
' ■ ^ M · 7 minabantur ei mortem ab imperatore iilatnm iri
λοιπόν oMevt άμΤ,σβήχησ,ς· Ιχ«ροχόπη- Itaque Archelaus Athanasium, quem jam S
di!aceraluri eranl>vix domo egressus (tametsi con-
Αλλ δ μεν ojxte χβ χων άνχιπχλων πάνχ* διελοε cilli respectum non haberet niiliirali i.n.
γεΤρα, ειτα καί τήν έριστεράν, άνέκραγεν 'Ιδού
'Αρσένιος, ανδρες πολΤται* Ιδού καί αί δύο
τούτου χεΤρες, ώ θαυμάσιοι δικασταί. Είπάτωσαν
οδν ώ κατήγοροι τίνος έστιν 57 ή χ*ψ xx't τ(ν0ς
βύτν έξέκοψαν. Έφ' φ γάρ ταύτ|ΐ έχρήσαντο,
•υαέτι
*Αλλ* δ μέν
μηχανήματα* ot δέ κοιταί τυφλοί καί κωφοί έκτε
του ζητεΤν άρέσκειν Εωνσταντίψ γεγονότες καί ϊς
ών άπέχλί'/ον τοΤς αίρετίζουσιν, άπέλιπόν τε τδ βή-
μα, καί σιγτί διδόναι τά έ>ηλεγμένα έτεχνάζοντο.
ϊποχωρησάντων δέ τούτων, [1440 R.] κίνησι. ούκέτι
ουχοφχντιών, άλλ' άναιδως μιακρονίας κατά τού
τρισαρ*στέως [784 Η.] άνχ^γνυται, καί οΐ μεν λό-
.... ' ο tUU-
cilti respectum uon haberet, naturali tamen qua-
dam verecundia tenebatur), satellitibus periculo
eripit, occullamque fugam apparat ac suadet
Rursus igitur adversarii ejus concilium cogentes
nefanda atque conficta crimina ei, ut capiatur*
cbjiciunl.Quffi mendacia diversis libellis descripta
Constantio mittunt, ac loto pene terrarum orbe
spargunt. Itaque sancto Athanasio omnis locus per-
VARLE LECTIONES.
I0™,;! " *XifrtlV Scaliger· · 85 ?neiv l' 'V'-5v C ; B »»· εβ ώ<] B.
57
143 PHOTII PATRIARCHAS CP. 144
fugiam prebuil, quia falde qu©rebalur, adeo Ut A γοις, ol δε καί χερσί tov νικητήν προύπηλάκιζον, ol
scienti et non indicanti Athanasium capitale foret: & κ*ί τόν Ικ του βασιλέως Ιπέσειον θάνατον. Ό δε
praemia vero proponerentur Γΐ8, qui aut vi?um Αρχέλαος μέλλοντα διασπάσθαι τόν δσιον δπό τών
adducerent, aut caput afferrent* δυσσεβών, μόλις της οΙκίας καταβάς (εί γάρ καί
προς τήν κρίσ ιν ούχ Ιώρα, άλλ' ούν ·Τχέ τι να τής φύσεως αίδώ) μετά καί τών δορυφόρων Ιξαρπάζει,
καί δρασμόν κρύφιο/ αύτψ παρασκευάζει και ύποτίθεται* Το δε δυσσεβες συνε'ριάσαντες αύθις γρά-
φουσί τε τότ άναίτιον αίτίαις άτόποις, ας αυτοί συνέπλασαν, άλώναι, και δυιφόροίς βιβλιδίοις Ιγκατά-
θέμενοι τα του ψεύδους τψ τε Κωνσταντίψ καί πάστ^ διαπέμπονται τή οίκουμέν^· καί γίνεται τψ πολύ·
άθλψ πάσα χώρα φυγή σφόδρά ζητουμένψ. Καί i
ζωήξ άφαίρεσιν έπέβαλλε 58 τήν ζημίαν* τοΐς δλ
προύτείνοντο μεγάλαι.
Qua re cognita, adamantinae homo patientiae in
fovea aquam non habente, totos sex annos latens
contrivit.Pridie vero ejus diei qua prodendus erat
ille locus, revelatione quadam divina in alium lo-
cum profugit, et in Occidentem venit, imperante
ibi Constante, suo et fratris sui Constantini impe-
rio. Etenim illum exercitus affectato imperio in-
terfecerat. 4816 Tum Athanasius profectus
Romam ad Julium pontificem commemoratis ipsi
omnibus qua ab Arianis passus esset, in conspe-
ctu Constantis imperatoris, et synodum Antiochia
ad eversionem orthodoxa fidei coactam esse, et
Georgium sibi successorem illos contra legem de-
disse, et pro illo etiam Gregorium.Eusebius qui-
dem,iis peractis qua volebat, legationem ad vene-
randum Julium pontificem Romanum legarii, hoc
agens, ut Athanasium una damnaret. Julius vero,
acceptis ab Eusebio litteris, tantum abest ut dam-
nandum, etiam absolvendum comperit, injuria
affectum litteris confirmatum Alexandriani mit-'
tit, et postliminio restituit, non parum reprehen-
dens eos, qui injuste eum loco delurbassent*
Ariani, Constantium magis magisque depravan-
tes, Gregoriuxn, quem illi ordinaverant, Alexan-
driani armata vi deducendum curant (quibus prae-
erat copiis Syrianus), quse quinque millium erant.
Igitur sanctus Athanasius exercitum fugit, et mi-
lites, qui in ejus necem conspirant: et iterum
Romam se contulit* Gregorius autem impius Ec-
clesiam occupavii. Alexandrini, id factum non feren-
tes, Ecclesiam Sancti Dionysii incenderunt. Igitur
sanctus Paulus Constantinopoleos episcopus una
cum Athanasio exsulans Hornae erat, et palmae so-
cios fuit. Constans autem scribit fratri Constantio,
urgente simul ipsum Julio pontifice, ut proprios
episcopatus reciperent affecti injuria. Sed ut nihil
effectum est, postulant igitur Athanasius et Paulus
utoeeumenica synodo decernantur, quae ad fidem
orthodoxam, et eos pertinerent : [quod iis violatis
simul fides etiam casura esset,] Inducitur ergo
iterum synodus Sardicae consensu utriusque impe-
ratoris,undecimo anno a morte Constantini, horum
ζήτησις τοΤς μέν συνειδόσι και μή κχτχμηνύουσι
κομίζουσιν ή ζώντα ή τήν αύτου κεφαλήν δωρεά!
"Ασυνιδών ό τής υπομονής άδάμας Ιν λάκκψ
ύδωρ μή Ιχοντι Ιπί εξ Ιτεσι λαθών Ικαρτέρει. U;
δΐ και το χωρίον ΙκεΤνο προδίδοσΟαι Ιμελλε, θείας
δψεως τήν προδοσίαν τψ Οεράποντι πρό μιας ήμέρας
μηνυσάσης κάκειθε/ αποδιδράσκει και πρός τήν δύ-
σιν άπαίρει, τού Κώνστανχος ήδη τήν αρχήν εχοντος,
ού τήν Ιαυτού μό/ον, άλλα καί τήν τού 59 αδελφού
Κωνσταντίνου · καί γάρ αύτόν το στρατιωτικόν τυ-
ραννίδι Ιπιθέμενοι άνεΤλον, Διδάσκει τοιγαρούν δια
συνδρομής 'Ιουλίου τού 'Ρώμης τόν βασιλέα Κών~
σταντα τάς συσκευάς 5; υπό τών 'Λρειανών ύπ-
έστη, καί τήν σύνοδον τήν έν 'Αντιοχείφ Ιπί διαστρο-
φή τής πίστεως συγκροτηθεΤσαν, καί ώς Γεώργιον
είς τόν αυτού θρόνον Ικθέσμως χειροτονήσαντες
Ιγκαθίδρυσαν, καί ούκ εκείνον μονον, άλλα καί πρό
Ικείνου Γρηγόριον. Εύσέβ'ο; μέντοι διχπρχξάμενος
ά Ισπούδαζε, διχπρεσβεύετχι πρός τον δσιον 'Ιούλιον,
κοινωνδν λχβεΤν τής 'Αθανασίου καταχρίσεως μη-
χανώμενος. Ο δε, Ιξ ών Ικεΐνος εγραφεν 60 } ού κα-
• τάκρισιν άθώωσιν δε μάλλον 'Αθανασίου συνορών,
γράμμασι τον ήδικημένον Ιπι^ώσας είς 'Αλεξάν-
δρειαν αποστέλλει, Ιν οΓς καί τούς αύτόν καθελόντας
δίκαια καί ού μικρά μέμψις μετήρχετο.
’Αλλ' οί τής 'Αρείου λύσσης ύποφθείραντες Ιπί
πλέον τόν Κωνστάντιον, δν αυτοί κεχειροτονήκασι
Γρηγόριον Ιπί τήν 'Αλεξάνδρειαν στρατιωτική χειρί
Ικπεμφθήναι καταπράττονται. Συριανός ήν στρατη-
γός τής τοιαύτης παρατάξεως, καί ό στρατός είς
πέντε χιλιάδας άπηρτίζετο. Διαφεύγει δ' ούν 6 σο-
φός 'Αθανάσιο; τόν τε στρατηγόν καί τούς στρατιώ-
τας πνέοντας κατ' αύτου τόν φόνον, καί τό δεύτερον
Ιπί τήν *Ρώμην άνατρίχει* *0 δΐ δυσσεβής Γρηγό-
ριος τής Άλεξανδρέων έκράτησε* και ή πόλις τό συν-
ενεχθεν ούκ Ιν τψ άνεκτψ θεμένη τήν καλουμένην
I Διονυσίου Ικκλησίαν λνέπρησαν. Συνήσαν [785 Η.]
ούν άλλήλοις φυγάδες £νχες 8 tt σεβάσμιος 'Αθανά-
σιος καί Παύλος, τοΤς ϊσοις άριστείοις κοσμούμε-
νοι 63. Γράφει ίί Κώνοτας τψ άδελφψ Κωνσταν-
τίψ, συμπαρορμώντος αύτόν καί του άρχιερέως
'Ιουλίου, ώστε τάς Ιδίας Ιπισκοπας άναλαοεΤν του;
ήδικημένους. Ως δ' ούδΐν ήνυεν, άξιούσιν αύτόν ol
περί 'Αθανάσιον οικουμενική συνόδψ τά περί αύτούς
τε καί τής συνεπηρεαζομένης πίστεως Ιπικριθήναι*
VARIAS LECTIONES.
58 Ιπέβαλε 59 χού om. Α. 60 Ιγραφεν ΙκεΤνος Β. 61 κατάκρισιν] χατάκρισιν 'Αθανασίου, omisso
eo nomine post μάλλον, B. 68 κοσμούμενος Β·
145 BIBLIOTHECA. — COD. CCLVIII. 146
[1441 R. Καί κηρύσσεται γνώμτι τών δύο βασιλεών a patris. Itaque e partibus Occidentes supra trecentos
xt-Λ Σαρδικήν 63 otxouucvixr, σύνοδος · Ενδέκατον δ* convenerunt episcopi, ex Oriente vero tantum βο-
ήν ετο; άπδ τής τελευτής Κωνσταντίνου του πατρδς ptuagintA 8βΧ, in quibus el ipse Ischyras Mariotis,
τών βζ σι λέων. ’Εχ μεν δη τής Έσπερίχς υπέρ τους quasi episcopus fiumerabantur. Igitur dum conve-
τριχεοσίους συνηλθον έπίσκοπυι, έχ δέ τ^ς Ανατολής nissent Sardicae, Orientales in conspectum venire
i; μονοί xx\ έδοομήχοντχ, έν οΤς χα! δ του Μαρεώ- Occidentalium recusabant, nisi prius Paulum et
του*ΐϊ·/ύρχς ήρώμεΐτο ώ; έπίσχ oico;. *ϋς ουν έν τή Alhanasium concilio ejecissent. Protogenes autem
Σχ^ιχή σύνδεσαν απαντες, ot τής 'Ανατολής είς άψιν Sardiceniis episcopus, et Hosiue Cordubensis, alii-
τών ’κσπερίων έλθεΐν άπηρέσχοντο, εΐ μή πρδτερον que episcopi 482a postulatis non annuerunt : ni-
του; περί Αθανάσιον καί Παύλον του συλλόγου άπ- mirum viros, qnos judicaturi venerant, indicta
ιλάιωσι 64. Πρωτογενής δε b Σαρδιχής έπίσχοπος καί causa damnari ac repelli. Secessione itaque facta,
"Οσιο; ί Κουδρούβης καί ot )οιποι έπήχενοι ούδ* είς Orientalium episcoporum ab Occidentis episcopis,
άχοί,ν τήν εχθεαμον αύτών άξ(ωσιν παρεδέξαντο, Philippis congregantur, neque amplius tecta sen-
ανδρις ους συνήλθον χρΤναι, άκρίτως καταχρΤναι xat tentia, sed aperte et audacter όμοούσιον COIldem-
άπελάσαι. Ές ών ot μέν τής 'Ανατολής σχισΟ^ντες τών nantes, inaequalitatem decernunt et impiam haere-
έν Σαρδιχή εν τή Φιλίππου πδλει συναθροίζονται, b sim ubique disseminant. Sed in Sardicensi qui
καί tb δμοούσιον ούχέτι γνώμη άλλ’ έμ®ανε- erant, primum quidem privatam illam synodum
στίτη χαι γλώσσης θρασύτητι άναθεματίζουσι, καί condemnarunt. Deinde accusatores sancti Athana-
το άνόμοιον δογματίζουα·., χαι τα δυσοεβή ψηφίσματα sii calumniae reos dignitate privarunt : et tertium
πχντιχοΰ διαπόμπονται. Ot δε έν Σσρδιχή πρώτον jam Nicaenae synodi decretum confirmant, et pro-
μεν τών βπασχισάντων έρήμην κχτεψηφίσαντο, εΤτα mulgant omnibus όμοούσιον,ίη&ςυβίθ vero in Tri-
τους Αθανασία κατηγόρους συκοφαντίας άλδντας nitate condemnant atque repudiant, conscriptas-
κχΟχιρούσι του α; ιάματος, και τρίτον τής έν Νικαίφ que et ipsi epistolas ubiqae divulgant,
συνόδου τδν δρον κρχτύνουσι, xat άποχηρύττουσι 65 τδ άνόμοιον, έπι πάσι δε τδ δμοούσιον άναχηρύτ-
τουσι χαι γράμματα πρδς πάσας τάς τής 67 οικουμένης 'Εκκλησίας διαπέμπονται.
Γνους δ* δ τών *Εσπερίων βασιλεύς τά κατά τήν Cum autem intellexisset Occidentis imperator,
Σχρδιχήν συνενεχθεντα διδάσκει μέν παραυτίχα τδν quae in Sardicensi concilio acta fuerant, statim
άδελφδν, άποδοθήναι δέ Πχύλφ χαι Άθανασίψ καί fratrem certiorem reddidit, et Paulo, et Athanasio,
τοτς περί αυτούς 66 τους οικείους θρόνους αμα μέν et suis, proprias reddi sedes partim monebat, par-
παρ^νει, άμα δέ χαι παρεχελεύετο. Καί 'Αθανάσιος tim mandabat. Athanasio autem iterum sustinente
μεν υπεστελλετο τάς τών ’Αρειανών Ιπιδουλάς, καί insidias Arianorom, et Romam veniente, Occiden-
tft ’ρώμτι προσήδρευεν · ό δε τής Δύσεως βασιλεύς tis imperator rursum scribit fratri, si virum libenti
αχλιν γράφει τάδελφψ ώς, ιι μέν προθύμω; δέ/οιτο 69 c animo susciperet, et in sede sua collocaret, se
τον ανδρα και τδν άρχιερατιχδν άποδίδωσι θρόνον, prompte eum missurum, sin minus, se vindicem
Ι:οιμός έστιν έκπέμπειν τδν Αθανάσιον, cl δε μή fore. Metuens itaque Constantius VOCat Athana·
βούλοιτο, αύτδς δι* έχυτοΰ τού δικαίου γενήσοιτο τι- sium, propriis litteris non semel, Sed iterum, at-
μωρός. Καθίσταται δή ό Κωνστχντιος είς δέος, χαί qne etiam tertio scribens, mitlensque qui allice-
δια γρχμμάτων, ούχ άπαξ άλλα χαι £ς χαι τρις rent et adducerent. Confestim autem imperator
στχλέντω*#, έπαγωγών τε χαι θελχτηρίων χαλιτ πρδς Constans, adjunctis mullis satellitibus, dimittit ma·
έχυτδν τδν πολύαθλον Αθανάσιον. Καί μετά πολλής gnum Alhanasium, et Julius pontifex multis eum
δορυφορίας [786 Η.) άποστέλλει τούτον ό τής Έσπέ- litteris munivit. Venientem igitur sanctum Alha-
px; βασιλεύς, xat Ιουλίου του άρχιερέω; γράμμα- nasium accipit Constantius imperator, et SUSB 6Um
σιν αύτδν διαφόροις έφοδιάζοντος . Κωνστάντιος δέ Ecclesi» restituit, comitate exprobrationi adjun-
παραγεγονότα είς τον οίχείον θρόνον άποχαθίστησιν, Cta.iVam ΙΠ COnlumdiam meam, Inquit, ejusmodi
υφειμένφ πρότεοον όνειδισμφ καθυποβαλών. Άπο- fuga usus es, cum ego paratus essem humanius te
δρας γαρ, έλεγε, μεγάλην έμοϋ λοιδορίαν χατέ- complecli. Verum mihi una re gratf/lcarc.IHeau-
χιας 70 καίτοι γε περί σού 71 φιλάνθρωπα μελε- tem ad eum : Libenter, inquit, prsestabo,impera-
τώντο; · πλήν αλλά γε /Ον μίαν μοι δίδου χάριν. ptor, quantum possum, quod rogas. Constantius
ο δέ την κατά δύναμιν έτοιμος «Τνχι διωμολόγει autem : Unam ecclesiam ex iis quae Alexandri»
χχρ'ζεσθχι · χσι ό Κωνστάντιος μίαν έκχλησίαν τών sunt, Arianis concedas. Ille vero dixit : Faciam,
έν Άλεξανδρείφ έπιζητεΐ 7* τοΤς Άρειανοτς δοθήναι Imperator, ut jubes, si et tu mihi vicissim Con·^
συνακτήριον. *o δέ 79 ούχ άπεΤπεν, συνάπτει δέ τή stantinopoli praebueris ecclesiam, qua carent,
χατχθεσει, et καί Κωνστάντιρς έν Κωνσταντινουπό- ad conventum orthodoxorum. Constantius au-
λει μίαν τοΤς όμοδόςοις, ήν ούπω ·Τχον, έγχειρίσειε. tem 4825 prompte promisit, ignarus Arianos,
VARliE LECTIONES.
Θ3 Σερδιχήν A, qui sic et infra. 64 άπελάσουσι B. 65 άποχηρύττουσι — 66 άναχηούττουσι AB :
ά.χχηρυττουσι τδ δμοούσιον έπί πάσι, τδ άνόμοιον δε άποχηρύττουσι ζ4. 67 -τής add. Α. 68 κα'ι το7ς περί
«τούς ora, Β. 6® προσδέ/οιτο C. *9 ΑΒ. 71 σού] αυτού Α *· σαυτού Β. 7* έπιζητετ) αΙτεΤ Β·
^ δέ) δή β.
147 PHOTIl PATRIARCHA CP. 148
qui secum sentirent, summo dolore sese affectu- A κωνσχάνχιο; δέ πρόθυμό:; te καί σύν ήδονή έπηγ-
rum. Itaque imperator, viri prudentiam admira- γείλαχο · ήγνόει δέ άρα λυπών χά μέγιστα του; δμό-
Ius, ac solertiam, euai, magno honore habito, φρονχς. Πλήν καχαπλαγει; την τού 'Αθανασίου συν-
diroittit : scribens etiam (Nestorio) Augustali, εσίν xe καί Αγχίνοιαν, ώ; προείρηται, μετά πάσης
inter csetera ut magno honore eum deduceret, et δόξη; **1 τιμή; έκπέμπει, γρίφον καί πρ^ς xb\
omnia qu® ipse Constantius, et Ariani contra Αύγουσχάλιον [1444 R.) τά te άλλα δια σεβασμιότη-
illum statuissent, irrita haberet : quin et cie- το; άγειν αύχον, καί πάντα, οΓ; αύχον αυτό; te καί
rum ejus eamdem jubet obtinere dignitatem, ot συν αύχφ κατεψηφίσχντο, χ6 Ακυρον χαί Ανεν-
libertatemque res sacras publice adminis- έργητον ϊχειν, Αλλά γε δή καί xbv δπ* αύτψ 74 κλή-
trandi. ρον την προχέραν τιμήν καί πάση; δημοσίου υπηρε-
σία; ανχλαβεΤν την έλευθερίαν.
Athanasius itaque cum perrenissel Ilierosoly- Καταλαβών ουν 6 Αθανάσιο; τά Ιεροσόλυμα, καί
mam, Maximo episcopo et confessori, nota facit Μαξίμψ τψ άρχιερεΤ τού θεού καί όαολογητή συνελ-
acta Sardicensis concilii, quodque Constantius 6ών εΐ; ίψιν τε καί όμιλίαν, τά χε έν Σαρδική δια-
imperator erga se bene animatus sit. Deinde πεπραγμένα χαί ώ; προ; αύχον Κωνσχάνχιο; όατέΟη
congregat synodum episcoporum , quae beato Αναδιδαξάμενο;, σύνοδον ΑθροΤσχι xbv ομολογητήν
Athanasio et communionem et dignitatem epis- καχαπράχχεχχι. Καί ή σύνοδο; τψ θαυμχσχψ ’Αθχ-
copalem decernit, et scribit ipsa synodus Ale- νχσίψ καί την κοινωνίαν χαί xb άρχιερχχικύν Αξίω-
xandrinis , et omnibus in ASgyptO et Libya μα έπιψηφίζεται 75f καί γράφει χοΤ; έν ’Αλεςανδρείφ
episcopis, quas de Athanasio decreta essent et χαί πάση τή χε Αίγύπχψ χαί Λιβύη £ περ\ Άθανα-
gesla. σίου Ιγνω χε χαί διεπράξατο.
Athanasius autem Alexandriam cum venisset, 'o δε γεννατο; ούχο; άθληχή; τη Άλεξχνδρείφ
conventus episcoporum in iEgyptO egit, quae syno- έπιστά; καθίζει χαί αύτύ; Apy ιερέων έξ Αίγυπτου
dos consentiebat iis quae in Sardicensi et Hiero- χε χαί Λιβύη; σύλλογον · καί αδτη τά; όμοία; χαί
solymitana synodo decreta essent. Sed, Magnentio Απχραλλάκχου; ψήφου; xat; έν Σαρδική καί έν 76
tyrannidem affectante, et Constante interempto, 'ΐεροσολύμοι; συνόδοι; ψηφίζεται. ’Αλλά γάρ Μαγ.
Ariani iterum dolose contra Athanasium concita- νενχίου τυραννίδι έπιθεμένου χαί xbv βασιλεύοντα
runt Constantium, ac rursus impia decreta, rur- τή; Αύσεω; διαφθειραντος, οί έ; Αρείου πάλιν τον
SUS fuga, rursus inquisitio, et sancti fit indagatio, κονιορτον Κωνστάνχιον κατά του πολυάθλου Αναβ-
Georgius vero Alexandrinae Ecclesiae invasor, item £ιπίζουσι· καί πάλιν τά τή; Ασεβείας - ψηφίσματα,
Aeacius, et Patrophilus sectatores Arii, sanctum xai πάλιν φυγή, καί πάλιν έρευνα, καί πάλιν άναζή-
Maxlmum Hierosolymitanum expulerunt,et Cyril-^τησι;. Καί δή χαί Γεώργιο; ό τή; Άλεξανδρεων
lum substituerunt. Georgius vero tot mala Alexan- πόλεω; άρπάσα; xbv θρόνον, άμα χοΤ; περί Ακάκιον
driae intulit, pt ea quw in Christianos fecerunt χαί ΐΐαχρόφιλον, ol τη; Αρείου φατρία;, έξωθήσαν-
ethnici, humana putes. Novae excogitantur poenae, τες Ιεροσολύμων xbv όμολογητήν Μάςιμον Αντεισ-
igni virgines nudaB apponebantur, et mors multos άγουσι Κύριλλον. Ό δε 77 δυσσεβή; Γεώργιο; το-
allos, et vita et poena eripuit. Exsulabant in i^lgy- σούτων 78 χήν Αλεξανδρέων ένέπλησε χαχών, ώ; τά
pio triginta duo episcopi, et sacerdotes. τοΤ; ' Ελλησι κατά Χριστιανών τολμηθέντα φιλανθρω-
πίαν νομίζεσθαι. Αίκισμοί τε γάρ σωμάτων καιναΤ; έπινοίαι; άφορήχου; φέρονχε; τά; άλγηδόνα; χαχ-
έςαινον, χαί πυρ γυμναΐ; χαΤ; παρθένοι; προσεφέρεχο, χαί θάνατος 79 πολλούς άλλου; καί τςύ ζήν
[787 Η ] χαί τη; τιμωρίας άμα 80 έξήρπαζε· γεγόνασι χαί ύπερορίαι τών κατά την Αίγυπτον Ιερέων
τε καί Αρχιερέων δύο καί τριάκοντα.
485α Constantius, cum videret se jam fratris ’Ο δε Κωνσχάνχιο; προσλαβών χαί την τάδελφού
imperium nactum, episcopos Occidentales conatur Αρχήν; χαί τού; ’Εσπερίου; έπισχόπου; μεθέλχειν εΤ;
inducere, ut Athanasium condemnarent, et Aria- χε χήν Αθανασίου χαχάχρισιν χαί εί; χήν Ιδίαν
nam sectam susciperent, et propter ea concilium έσπούδαζεν a*peotv * διο χαί σύνοδον διά χαύχα κατά
convocabat. Mediolani in Italiae civitate, etiam D Μεδιόλανον πόλιν τή; ’ίχαλία», άθροιζε:. Καί τινα;
mullOS in suam sententiam traduxit. Dionysius μεν προς xb οΙχεΤον διαστρέφει βούλημα* Διονύσιο;
autem, et EQ8ebiu8, Rhodanus, Paulinus, Lucifer, χαί Ευσέβιο;, χαί ’Ροδανος, Παυλίνό; τε χαί Λουχίφερ
piam sententiam cum deserere nollent, neque dara- xb οίχε?ον χαί τή; εύσεβιία; μή χχθυβρίσανχε; φρό-
nari Athanasium sustinerent (videbant enim in- νήμα, χαί ούδ Αθανασίου χαταγνώναι άνχσγόμενοι
teritum fidei cum Athanasii interitu esse conjun- (ήδεσαν γάρ τήν * Αθανασίου χαχάχρισιν χήν τή; πί-
ctum), Ariminum in exsilium ablegantur.Sanctus σχεω; προοιμιάζεσθαι χαθαίρεσιν) έν ’Αριμήνψ υπερ-
autem Athanasius, cum iterum comperisselArianos ορίζονται. Γνού; δ* ό χου θεού θεράπων 'Αθανάσιος ώ;
» se quaerendo amplius grassari, aique crudelius, πάλιν χαχ* αύχου πιχρόχερον τε χαί φονικώχερον xb
VARIjE lectiones.
74 αύτύν B. 75 έπιφημίζεται AB. 76 alterum έν add. A. 77 δε add. A. β® χοσούτον B. ~ 79 θανά-
τοι; vel θανάτου B. 80 άμα] πρύ B.
(49 BIBLIOTHECA. — COD. CCLVIII. 450
αιρετικόν παροξύνεται στίφος, λαθών άπαντας τους A clam omnibus in urbe ad virginem quamdam fu-
Iv τή πόλει παρθένφ τινι καταφεύγει, τφ άνυπόπτψ git, nulla suspicione illic latitans. Erat enim ju-
τί,ς χάρη; κλεπτών την εύρεσιν. ΤΗν γάρ ή νεανις vencula et formosissima, ut cohabitare ilii virum
xii την δψιν ωραία, καί συνοιχεΤν αυτή μηδέ τον aliquem, aut episcopum nemo suspicaretur, quae
τυχόντα ανδρα, μηπ γε άρχ ιερέα, πολλην καί βε- annorum viginti erat. Igitur ei virginitatis custos,
βχ'ζν την πληροφορίαν πάσι παρέχουσα · έτος δε et magister Athanasius armatos commemorat ad
τη; ηλικίας είκοατδν ηγεν 81 άπύ γενέσεως · ανα τ(- caedem Arianos, extra urbem in omnibus se locis
Or.Tiv ουν κύτη ό της παρθενία; και διδάσκαλο; και quaesitum, et Dei monitu salutem ei procurantis,
φύλαξ τα καθ' έαυτδν, δτι προς μιαιφονίαν αύτού se ad illam venisse. Illa gaudens hominem SUS-
εςοχλίζοιτο το αίρετικδν, καί ώ; πάντα τά Ιξω τη; cepit, et apud illam sex annos delituit, donec mors
πόλεως προκατείληπται έρεύναις, καί ώς έκ θείας Constantii Athanasium liberavit. Toto enim tem-
όψεως την σωτηρίαν αύτψ πρυτανευούσης πρύς αυ- ροΓβ prompte et religiose Sancto viro illa minis-
την ήχοι, ’η δε μετά χαράς άνεκλαλήτου καί 6πο- travit, quod parvi et magni, amici inimicique
δέχεται και έπί εξ ετη κατακρύπτει · καί ή Κωνσταν- juxta ignorabant.
xtoj τελευτή λύσις γίνεται της άποκρυβής [1445 R.] 'Εν πάσι δε προΟυμως καί σεβασμίως η παρθένος έξυπ-
πρέτει τον δσιον, πάντας τους έν τη πόλει μικρούς τβ καί μεγάλους, καί τους φιλούνιας καί τούς διώκτας,
διαλανθάνουσα.
Προατάττει δ* ούν δ Κωνστάντιος τούς μη βουλο- Β Quare Constantius eos qui nollent per Italiam
μένους τών κατά την 'Ιταλίαν αρχιερέων τη Άριιου Arianse sectae subscribere, ecclesia ejiciendos, et
ειθνπογράφειν Ιξωθεΐαθ αϊτών Εκκλησιών, καί 82 alios eorum loco subrogandos esse censet. Exsu-
άντ’ έχεινων τούς δυσσεβεΤς έγκ αθίστχσθαι. Υπέρ- lavit tunc etiam Liberius, qui post Julium Eecle-
ωρξετο και Αιθέριος τότε δ μετά 'Ιούλιον τον Ορό- siam pontifex tenuit, el |)ΓΟ illo creatur Felix,
vo/ Ρώμης Ιθύνων, καί άντιχειροτονεΤται Φηλιξ 83 qui statim oculorum privatione divinitus immissa
δς παραχρήμα μίν ποινή θεηλάτφ τη τών δφθαλμών torquetur, postea pestilenti morbo consumptus
πηρώσει υποβάλλεται, ύστερον δέ καί λοιμική νδ?φ periit. Eadem Meletius Antiochiae praesul patitur,
κχτχσχεθεΐς διαφθείρεται. Τά αυτά δε καί Μελέτιος ut ejus loco Euzoinm haeretici SuiBciunt, Cons-
δ Άντιοχείας ύφίσταται · καί αντικαθιστά η α'ίρεσις tantinopoli Eudoxium, viros impios, et ob flagi-
τον Εύζώίον, εν Κωνσταντινουπόλει δέ τον Εύδάξιον, liosam vitam haeresi dignissimos,
ανίρχς δυσσεβεΤς καί τον βίον έπαξίους της αίρειεως.
Κιτ* έκεΤνο καιρού καί Ίουλιανύν δ Κωνστάντιος 485&Eodcm lempore Constantius imperator Ju-
ανιγορεύει Καισσρα, καί προς τά; Γαλλίας 81 έκπέμ- lianum Caesarem creat, et in Gallias mittit. Eodem
πει. Έγκαινιζει δε |788 Η.] καί την έν Κωνσταντίνου- tempore et Ecclesiae nuper aedificatae, cui nomen
κόλΐΐ παρ' αυτού νεουργηΘεΤσαν έκκλησιαν έπώνυμον c 5ορΑΐ7ΰ, dedicationem iniiOVavit.ImpiusEudoxIuS,
alxji ή τού Θεού Σόφια. Καί δ δυσσεβή; Εύδόξιος, cum thronum Consi anli ΠΟροΙΙ suscepisset, in ipsa
χα:α τά έγ/.aivta ένθρονισθείς, πρώτην έκι(/ην την dedicatione primam illam audacem, atque impu-
το/μηράν και άφρονεστάτην άφήκε φωνήν, 'Ο Πατήρ dentem emisit VOCem, Putei' impillS .* Filius piUS.
ά;*6ης, δ Γιος ευσεβής. Θορύβου δε δικαίου το Tumultu igitur magno, et seditione Super hac Γβ
πλήθος π^ριλαοδντος, κακφ τύ κακόν έπενδει κατευ· orta, malo malum restinguere conatur: Ne turbet y
νάζειν, καί. Μηδέν υμάς, φησί, ταραττέτω * δ inquit, V08 dictum mtUtn, Palet enim άσεβή; e$t,
μίν γάρ Πατήρ άσεβτ ς, οτι ούδένχ σέβει, δ δέ QUta neminem Colit : FiltU8 QUletn ευσεβή; quiu
Vio; ευσεβής, δτι σέβει τον Πατέρα. Ταύτα 85 colit Patrem, Dicente h©C impio Eudoxio, tumui-
το j δυσσεβούς είπεΤν έπιμανέντος, δ Θόρυβος είς tUS quidem sedatus est, risus vero multus pro
χλεύην καί μυκνηρισμον έκλυθείς τούς πολλούς των tumultu Subsecutus est, adeo Ut multi 60TUm Γ1-
σϋνειλεγμένων δ^ε σκέδασε τή; έκχλησιας. dentes eX ecclesia decederent.
’Ο μέντοι γε 'Ιουλιανύς κατά τάς Γαλλίας διατρι- Verum 10 Galliis Julianus age 08, partis mullis
βων, καί νικάς άναδησάμενος κατά βαρβάρων, ύπύ de Barbaris victoriis coronatus, a militibus Augu·
τών στρατιωτών άνακηρύττεται βασιλεύς Κα* Κων- ^8tUS Cfealur. Quod CUm rescisceret Constantius,
στάντιος μαθών τήν άνά^ησιν βαπτιζεται μέν τη baptizatus ab Euzoio Dei adversario (3), ad bellum
Θεομάχω χεφί Εύζωίου, έξοπλιζεται δέ κατά contra illum, qui exsurgebat, accinxit. At cum es-
τοΰ έπαναστάντος. Γενδμενο; δε έν Μδψου 86 κρήνη set in Ciliciae oppidulo Mopsocrene nomine, prae
(αολιχνιον δέ τούτο τής Κιλικίας) ύπύ φροντίδων, αΤς sollicitudine ob bellum apoplexia correptus exspi*
VARliE LECTIONES.
8* ήγεν A : ήνύετο αυτή ζ". 88 χ«ί om. pr. A. 83 Φίλιξ ζ". 84 Γαλλίους A. 83 ταύτα δέ τού
88 Μδμψου Α.
ΜΎΜ
(3) Barouiits Cardia tomo III Annal.} Eccles., pag. 615.
151
ΡΗ0Τ1Ι PATRIARCHAE CP.
152
rat, viginli quinque annis post mortem patris su- A αύτδν δ πόλεμος συνεΐχεν, άποπληξίφ λη<ρΟεί; τε
perstes, natus annos quadraginta quinque.
Georgius Alexandri® templum desertum (in
quo gentes olim, Mithra} sacrificia facientes, vi-
ros, feminas et pueros mactabant, exstis inspectis
divinantes) expiare volebat, ut oratorium cons-
trueret. Expiato autem loco inveniuntur multo-
rum capita occisorum. Christiani igitur, hisce
inventis, ostentantes gentium mysteria veluti in
pompa, nudas populo calumnias exhibebant in
lodibrium. Graeci pagani non ferentes oppro-
brium, ira accenduntur, et quidquid ad manum
erat pro telis rapientes, impetum faciunt in Cliri-
λβυτ?, έτος μεν άγων άπδ γενέεεως πέμπτον καί
τεεσχρακ οστδν, βχσιλεύσας δε μετά τήν του πχτρδς
τελευτήν 2τη πέντε καί είκοσι.
Γεώργιος δ* δ kv Άλεζχνδρε(φ 87 νχδν Ελληνικήν ΗΙ
ήδη 8Μ κχτηρειπωμένον, έν ψ τδ πχλαιδν ©I Έλληνσς
τελείάς έτέλουν τψ Μίθρφ, θύοντές τε ανδρχς, καί
πχΤδχς, καί γυναίκας, και 90 τοΤς σπλ^γχνοις αυτών
μχντευόμενοι, τούτον άνχκχθ αίρει ν έηιμελεΤτο έπί
τψ άνοιχοόομήσαι εύκτήριον. ’Ανχκαθ αιρόμενου δέ
εύρηται πολλά κρανία των άνηρημένων, καί των
Χριστιανών οί ζηλωτχί Ικπομπεύοντες τα των * Ελ-
λήνων μυσςήριχ, ε!ς γέλωτα τψ δήμψ και χ)εύην τά
κραχα προάγουν. Τδ δέ Ελληνιχδν την ύδριν ούκ
ένεγκόντις, δργής αύτοΤς 46 ίου στρχτηγούσης, δρ-
stianos. Hosque gladiis, illos lapidibus, alios Β μώσι κατά των Χριστιανών, και τους μεν ξύρεσι.
clavis, alios obviis quibuscunque interfecerunt,
quosdam etiam in crucem egerunt. Ceorgium
vero ecclesia eductum, et camelo alligatum, et
discerptum, cum illo combusserunt
Julianus autem, imperio potitus adhuc genlilis,
studuit omnia Constantii facta abrogare, 484aac
relegatos omnes revocavit. Alhanasius concepta
spe exit e domo virginis, ubi latuerat, et nocte
inventos est in ecclesia,quem Alexandrini festum
agentes libenter acceperunt, veluti ex mortuis
reviviscentem. Quicunque Ariani in urbe reliqui
erant, pro Georgio Lucium creant.
τούς δε ροπάλοις, τινάς δε λίθοι;, άλλου; δέ τοΤς πα-
ρχτυχούσιν άπέκτεινχν, ένίους δ* αυτών καί άν-
εστχύρωσχν · τον δε Γεώργιον τή; έχηλησίας έξελκύ-
σαντες κχνήλψ τε προσέδησχν, καί διχσπαρχχθέντα
συν αυτή πυρί παρέδοσαν.
'ίουλιχνό; γε μην τδ τής βασιλείας κράτος λαβών
τα μεν Ελλήνων έσπούδαζεν, α δέ Κωνστχντίψ κατά
τών τού θεού αρχιερέων πεπαρώνητο, στέργειν ©ύ
προηρεΤτο 91 · διδ τους έν ύπερορίαις πάντχς ιρωναΤς
φιλχνθρώποις άνεκαλέσατο. 'Εξ ού και 'Αθανάσιος
θχ^ήσχς Ιξεισι μίν της οΐχίχς έν ή κχτεκρύπτετο 9*
τή; παρθένου, κατά νύκτα δέ Ινδόν ώφθη της έκ-
κλησίας. Καί δ ’Αλεξχνδρέων δήμος άσμένως αύτδν
καί ώ; έκ νέκρών ζώντχ κατά έορτής φχιδρότητα ύπεδέξχντο. [1448 R.) δσον δέ άρειανίζον έν τή πόλει
ύπελείπετο, είς τδν Γεωργίου τόπον Λούκιον προχειρίζονται 9\
Al Julianus, qui idolis deleclabator, sacrificia C Ίουλ·ανδ; δε πανταχού μέν 04 Ισιβε τά 'Ελλήνων,
Constantinopoli Fortunae offerebat pubice. Quo
tempore etiam Mares Chalcedonis episcopus (4)
manu ductus (laborabat enim prae senectute oculo-
rum hebetudine) imperatorem apostatam jurgio
lacessivit. Ille vero vicissim convicia regerebat,
caecum et improbum eum vocans, nec posse ei
Galilaeum Deum mederi exprobrabat. Mares vero
libere regi respondit: Gratias ago, inquit, Deo, qui
oecouavlt me, ne tuum impudens os ac tenebrico·
sum viderem . Tunc sane et Joviniantis, et Valen-
tinianus, qui post bunc etiam imperarunt, solutas
sonas projecerunt tyranno ante pedes, dicentes :
Accipe zonas , habe tibi honores tuos : exposita
tibi etiam sunt corpora nostra , si punire vis.
Ιθυε δε κατά 95 την Κωνσταντινούπολή δημοσ'φ τψ
τής Τύ^της άγάλμιτι, ήνίχα και ΧΙάρης δ Καλχηδό-
voc 96 'χειραγωγούμενος (ήν γάρ ύπδ τού γήρως 97
ύπόχυσιν Ιχων έν τοΤς όφθαλμοΤς) πολλά τον άπ*#-
στάτην έχάκιζεν. '0 δε τυιρλδν και πονηρδν άντελοι-
δορεΤτο, καί ώς δ Γαλιλαίο; αυτού θεδ; ού* έκθερα-
πεύσειεν 98 αύτδν έπωνειδίζει 99. 'ο δε [789 Η. ) Μάρης·
Τούτο με t προς τήν μεγίστην ευχαριστία# κινεί
τού θεού, δτι μι τυφλδν Ιθετο, Τνα τδ σόν αναιδές
ούτω δι' άσεβείας άμαυρωθέν μή θεάσωμαι πρόσ-
ωπο ν. Τότε δη, τότε καί ’ΐοοιανδς και Ούαλεντινια-
νδς, ot μετά ταύτα κατά διαδοχήν βασιλεύσχντε^,
λύσαντες αύτών τάς ζώνχς τψ · χυοάννψ προσέ^-
βιψαν, Έχε, λέγοντες,καί τάς ζώνχς 3 καί τάς τψα'ς*
tl βούλει δέ καί κολάζειν, προθύμως σο*, τψ 4 'Ιουλιανοώ παραστάντες έχασαν 5, παρέχομεν καί τά
σώματα.
Imperator ergo cum sociis deliberavit, Ut Atha-D 'o μέντοι άποστάτης συν τοΤς δμόιρροσι βουλήν
VARLE LECTIONES.
87 ’Αλεξανδρείφ] 'Αντιοχεί^ Α. 83 *Ελλήνιον Α
;ητος·. 91 κατεκέκρυπτο Β. 95 προχειρίζε
£όνος Β. 97 γήρους ζ",
* τψ- 5 ζώνας om. ΔΒ.
99 ήδη Α : δή ς\ 90 καί ante τοΤς ad d. Α. ·ι προη-
T f.; rVW1^· 94 μέν orn. Α. 95 καταΙ καί κατά Β. 98 Χτλχη.
98 έκθεραπεύσειεν] αν θεραπεύσιιεν Β. 99 κχτω«είδιζεν i με Α : γ« ζ*.
4 χψ — 5 εφχσαν om. Α.
ΝΟΤΛ.
(4) Mares Episc. caecus D. Baronius tomo IV Annalium Eccles . ad annum Chr. 368.
153 BIBLIOTHECA. - COD. CCLVIII. 154
βσυλεύεται 'Αθανάσιον έκποδών ποιήσχι, εννοούμενος A nasium ejiceret, ratus Christianos aliter ad im-
ώς, ctmp ή Αλεξάνδρου πόλις έκείνου Απχλλαγείη, pietatem minime traduci posse, nisi Alexandria.
βφδίως τους iv αύτή Χριστιανούς et< χδ olxstov μεθ- ille ‘pelleretur. Quare iterum oriuntur accusato-
ελ χύσει &>σσέβημχ. Λιό πάλιν συχοφάνται, καί πάλιν res, iterum dux, et milites : rursum Athanasius
στρατηγός, xat πάλιν στρατότ, xat πβίλιν Αθανάσιος queritur, et fugit. Furlim itaque ex urbe fugiens
έκζτ,τούμινο;, xat πάλιν φυγή. Και τής ίκχλησίας conscendit natem, in Thebaidem tenit. Satrapa
λάθρα διχδρΑς δλκάδ oc έπιβαίνει καί έπί τήν Θηβαΐδα illum a tergo secutus est : quod cum ille inlelli-
Λύνεται, xxt l σατράπης δπισθεν β καταδιώκιι * καί geret, divina voluntate vertit navigium,el obviam
μηνύτται τούτο δ διωκόμενος, και όψις αυτόν Otia iosequenti navigat. Illis vero, qui sancto aderant
πχραχελεύεται Αντιστρέψαι τό πλοΤον και τήν έναντ(αν inhibentibus, quin etiam plorantibus, ne in aper-
πλοίζκσθχι 7. τών δέ συνόντων κωλυόντων ού λάγοις tum discrimen se suosque conjiceret, ait sanctus
μόνον Αλλα καί δάχρυσι, μηδ* βΐς όλεθρον ουτω προ- Athanasius : Confidite, nolite timere, Deus enim
φχνη i χυτόν τε 8 κάκείνους Ιχδούναι, έθά^βυνέ τε una nobfccum pugnat. Itaque, converso cursu
μηδέν 8 δεδιέναι, καί άνεδίδασκεν ώς το Θειον αυτοΤς retro, feruntur Alexandriam versus. Occurrunt
·*η σύμμαχον. Έξ Αποστροφής οδν προς τήν Άλεξ- persecutores, et rogant num Atbanasinm 4844
Ανδρείαν Αναγόμενοι; συναντώσιν ot διώκοντες καί Β fugientem viderint. Illi autem responderunt 86
(περωτώσιν εΤ που ιδοιεν Αθανάσιον φεύγοντα * ol vidisse, nec procul abesse : si maturarent asse-
& ήμείοοντο και ΙδεΤν αύτδν, καί ώς εΐ έπιταχύ- culuros. Sic illos eirantes dimiserunt. Ipsi vero
νειαν τούτον χαταλήψεσθαι. Καί τούτους μίν πλανώ- celeriter Alexandriam navem appulerunt. Parvo-
μένους Απέπιμπον, αυτοί δέ θαττον είς τήν Αλε- que tempore latitans Athanasius, Juliano in
ξάνδρου χατήχθησαν. Καί βραχυν χρόνον Αποχρυβείς Persia divinitus interempto, cum libertate ver-
b θεσχεσιος, ’ίουλιανού τού Αποστάτου τήν δ(χη* έν bum Dei praedicabat, et salutarem fidero enun-
Πέρσαις Απαιτηθέντος, έπχ$ησιάσατό τε και τήν tiavit.
του σβσωχότος πίστιν Ιδογμάτιζέ τε καί Ανεχήρυττεν.
'Αλλα γαρ Ίουλιανδς μέν έν Περσίδι Ανηρέθη, τών Julianus enim in Perside sublatus est, aliis qui·
μίν είς Πέρσην τινα τών αύτομόλων τήν Αναίρεσιν dem Persae cuidam transfugae mortem imputan·
Αναφερόντων, τών δέ εις τινα τών Αποτελών στρατί ω- tibus, aliis vero alicui e militibus. Sed verisimi-
τών · A δέ πολύς xat τής Αλήθειες έγγύτερος λόγος lius est a pluribusque creditum diviailus illum
θεήλατον αυτόν Αποστήναι τήν σφαγήν έ<διδάσχει. interfectum esse. Itaque viginti tantum menses in
Καταστρέφει δ' οδν h τήν βίο> έν xat τριακοστδν imperii fastigio fuit Julianus : vixit autem annos
δταβιους Ιτος, Iv δε τή βασιλείφ μήνας εΤχοσι. Katc unum et triginta. A morte igitur Juliani, consensu
διαδέχεται τήν 'Ρωμαϊκήν βασιλείαν ψήφω τού παν- lotius exercitus Joviaous regnum capessit, ClijuS
τδς στρατεύματος 'ΐοδιανδς, οδ χαι μνήμη# 6 paulo ante meminimus. Sed ille octo menses tan-
λόγος Ισχεν έμπροσθεν. ’Αλλβ ούτος όχτώ μήνας Ium imperio politus in Bithynia obiit : cuiValen-
μόνους iv τή βασιλείφ διαρχέσας κατα Βιθυνίαν tiniauus SUCcedil, pietatis propugnator, et regni
Απολείπει τα Ανθρώπινα. Μετ' έκεΤνον δέ Ουαλεντι- socium fratrem Valentem (quod uti nam minime
νιανδς, Ανήρ, ώσπερ 6 προ αυτού, τής ευσεβεί ας factum) accipit. Sed Valentinianus triginta tantum
Απέρυαχος · xat λαμβάνει χοινωνόν (ώς εΤθε μή dies Constantioopoli subsistens, Valenti Orientem
ώφελε) τών *ΡωμαΤχών σκήπτρων Ουάλεντα τδν concessit, ipse ad Occidentem se recepit.
Αδελφόν. Kat μήνα ήμερων έν Κωνσταντινουπόλει διαχρίψας Αφορίζε μεν Ουαλεντι τήν Ανατολήν,
αΑτφ δέ λείπει τής Αύσεως τήν αρχήν.
Έπεί δέ ούτος είς Αύσιν Απήρεν, b Αδελφός μέν Cumque in Occidentem venisset, frater ejus ute-
ταΤς μητριχαΤς ώδτσιν, ουχ αδελφός δέ. Αλλα xat rinus quidem, sed fide hostis, implacabile bellum
Αντίπαλος τήν πίστιν, πόλεμον Ασπονδον χατά orthodox® EcclesiiB movit. Ac primum quidem San-
[790 Η.] τής Ορθοδοξίας χινεΤ. [1449 R ] Καί πρώτον ctum Melitum a Juliano revocatum, et propriae sedi
μέντόν θαυμαστόν Μελέτιον Από ’ΐου/ι*νού Αναχλη- D restitutum et alios multos episcopos, et cleri praeci-
•έντ* xat τόν οίχετον Απειληφόχα θρόνον Απερορίζει puos exsilio multat. Deinde totam etiam ASgyplum
μετά x*t πολλών Αλλων Αρχιερέων τε xat τών iv turbat, tumultus, persecutioque major, quam an-
χλήρώ λογάδων, επειτά δέ χαί τήν Αίγυπτον έχτα- tea unquam, Alexandriam invadit. Hetuens ita-
ράσσει i*. κα1 στάσεις xxt θόρυβοι γαλεπώτεροι que Athanasius, ne in se seditio transferretur,
τών φθασάντων διέσειον τήν Άλεξχνδρέων πό- totos quatuor menses in patrium monumentum
λιν. Δεδιώς δέ 6 θεόληπτος μή Αρα τής έν τφ seipsum abdidit. Tatianus, tunc iEgypti praeses,
πλήθει στάσεως νυτός τήν αΙτίαν λάβοι, τέσσα- caedium, quibus multis iEgyptios affixerat, Statim
VARIiE LECTIONES.
• όπιθεν A. 7 πλωιζεσθαι 8 xt om. A. · μηδέν A : μή ζ". 10 ei om. A. 11 δ’ ούν A : γοϋν
t*xai την μνήμην ζ*. 18 χβχα χής όρθ. ΑΒ ; χαχή τής Έχχλησίας ήγουν τής όρθ. 18 έχταράσσεΓ|
χατσράσσει Α : χατα^ άσσει Β,
155 PHOTII PATRIARCHA GP. 155
poenas divina vindicta dedit. Simul enim digni- A ρας όλους μήνας έαυχδν έν πατρψγ ti χίφ^ χαχα.
tale, 6t pecuniis privatus Stipem petiit, 485# et κρύπτει. *0 δε τους κατά τήν Αίγυπτον φόνους πα-
caecus ignominiose mortuus est. Tantis igitur malis λαμώμενος Τατιανδς ήν ό ταύτης Επαρχος δν
ubique grassantibus, terramotus superveniens ή θεία δίκη καί τής μιαιφονίας καί τής δυσσε-
universalis, multas urbes evertit, et decem (5) in βείας θάττον μετήλθε * του τε γάρ Αξιώματος καί
Creta l mare etiam terminos excessit. Quaedam τών πολλών έκπίπχει χρημάτων, καί τής τροφής
enim loca adeo inundavit, ut qua3 consita ante fue- αύτής Επαίτης ήν · Αλλα καί τους όφθαλμούς Απο-
rant, navigarentur. Aliis autem locis tantum re- βα)ών τον βίος Αλγεινώς χε καί αίσχρώ; καταστρέφει,
cessit, Ut in sicco reperti sint navigantes. Sed his 'Ev τούτοις δε κυμαινομένων τών όλων σεισμός έπι-
omnibus non resipuit Valens. Quoniam autem σκήπτει τών πώποτε γεγενημένων δ μέγιστος, καί
propter absentiam sancti Atbanasii totue populus πολλάς έδαφίζει τών πόλεων, Ατάρ δή καί τής Κρή—
Alexandriae ejus desiderio tumultuabatur, dicebat- της τάς δέκα πόλεις κατηρειπωσε · καί ή θάλασσα
que non tantum se onerarias naves, verum etiam τών Ιδίων δρων ύπερχυθεΤσα πολλήν μεν τής ήπείρου
publica aedificia igne consumpturum, nisi Athana- Αποτεμομένη, θάλασσαν νέαν έδειξε, πολλήν δΐ τής
sium reciperet, cum rescisceret impius Valens, per υποβρυχίου Αρότρψ ύπέθηκίν. ’Αλλ’ ούδεν τούτων
litteras significavit, ut intrepide Ecelesias rege- βέσωφρόνισε Π τδν ούάλενχα. 'Επείδε 6 'Αλεξαν-
ret Alhanasius. δρέων δήμος πόθφ καί πίστει του ποιμένος έστασίαζέ
τε καί πάντα πράξειν ήπείλει, καί τά τε σιτηγά τών πλοίων καί αυτούς τους δημοσίους σιτοβολώνας, εί
μή τον διδάσκαλον Απολήψοιντο, πυρί δούναι 18 διετείνοντο, γνούς τούτα δ δυσσεβής Ούάλης, δια γραμ-
μάτων δίδωσιν 'Αθανασίφ πάσαν Αδειαν τας 'Εκκλησίας ίθυνε ιν.
Antiochiam autem profecturus imperator, cum Έξορμφν δε μελλων είς 'Αντιόχειαν, έπεί Εύδό-
impius Eudoxius, qui novemdecim annos contra ξιος δ μισόχριστος δ δέκα t9 καί έννέα ετη κατα τών
pios implacabile gesserat bellum, mortuos esset, in ευσεβών άσπονδον πόλεμον Αναλαβών Απεφθάρη, τής
via ad Nicomediam delinetur: tum vero Ariani in δδοιπορίας κατά τήν Νικομήδειαν έπεσχε'θη. Καί
mortui locum Demophilum subrogant. Orthodoxi ol μεν έξ * Αρείου Δημόφιλον χειροτονούσιν, ol δε τδ
vero Evagrium quemdam, cui manus beatus Eu ' δμοούσιον πρεσβτύοντες Εύάγριόν τινα, τού μακα-
stalhiusordinando imponit, quiolim ante Meletium ρίου Ευσταθίου τήν τελεσιουργιαν χειρισαμένου, δς
Alexandrinae praefuisset Ecclesiae, et ab Arianis πρό Μελετίου τήν ’Αντιοχέων Εκκλησίαν ποιμαί-
ejectus, ab exsilio autem revocatus, a Joviano pio νων *0, ύπδ τών 'Λρειανών συνεσκευίσθη, καί τής
Constantinopoli tunc morabatur. Quibus cognitis, υπερορίας ψηφίσματι τού ευσεβούς ’ίοβιανού άνα-
Valens facta Arianorum cum gaudio probavit: prae- c κληθείς έν Κωνσταντινουπόλη διετριβεν. ’ο δΕ δυσ-
cones autem pietatis, Eustathium quidem qui or- σεβης Ούάλής, μαθών τα πραχθέντα, οΐς μεν ot έξ
dinaverat, armata manuBizyen Thraciae urbem in 'Αρείου Επραξαν, συνήσθη τε καί ήγάπησε, τών
exsilium pellit, Evagrium vero ordinatum alio ab- δε 2* κηρύκων τής εύσεβείας Ευστάθιον μεν τδν χει-
legat.His ita confectis, Valens impius Antiochiam ροτονήσαντα δια στατιωτικής χειρδς έν Βιζύη πόλιι
venit, eadem in pios faciens, et excogitans, et his τής Θράκης περιορίζει, Εύάγριόν δε τδν χειροτονη-
roulto deteriora. Diversa enim morte Christianos θέντ* Αλλη συνεΐχεν δπερορίφ. Καί ταύτα πράξας δ
afficit, et multos in fluvium Orontem mergit. δυσσεβής Επί τήν Άντιόχου ΑφικνεΤται, τα αύϊά κατά
τών εύσεβούντων καί πράττων καί διανοούμενοις, μάλλον δε πολλφ χείρονα. Καί γάρ διαφόροις θχ-
νάτοις τού; εύσεβούντας υπήγε* μάλιστα δε τών φόνων αύτψ τύ προχειρότατον ήν ποταυμδς δ ’Ορόν-
της.
Seditione itaque hanc oram occupante, post D Τής συγχύσεω; ου* καί ταραχής *3 ταύτης τήν
multa et diuturna pro pietate certamina, et la- οίκουμενην άνατρεπούσης [791 H.J, μετά τούς πολ-
bores, ad communem dominum, quem dilexe- λούς, καί μικρούς ύπερ τής εύσεβείας αθλους καί
ral, et pro quu passus erat gaudens athleta, (it καμάτους, *1ς τδν κοινδν Δεσπότην, δν έφίλει καί
coronas consequatur, Atbanasiue commigravit, ύπΕρ ού Επασχε, χαίρων δ Αθλητής, ΐνα τύχη τών
consumptis (6) quadraginta 485 b annis in έπάθ>ών, άπεδήμησεν, Ετη δια ρ/έσας έν τη άρχιε-
sacerdotio vel potius in labore pro fide orlho* ρατική τελετή, μσ)λον έν τοΐς ύπερ αυτής Αγω-
doxa. νίσμασι, τεσσαράκοντα.
Liber unde hac excerpsimus, negligentiam po- "Οχι ή συγγραφή λς ής ή προκειμένη πρςήλθεν
VARLE LECTIONES.
πατρώων *θ έπάρχων Α. 17 έσωφρυνει Β. 18 δούναι Α : παραδούναι ζ". 18 δ δέκα ΑΒ ·
δώδεκα ζ\ 20 ποιμαίνων mg. libri ποιμαίνειν. δε add. Α. Μ ήν add. Β. τής — παραχής
om. pr. Α.
ΝΟΤΑ.
(5) Centum habet Metaphrastes.
(6) Sex et quadraginta, Simeon Metaphrastes.
157 BIBLIOTHECA. - CODD. CCLIX. 158
Ιχλογή, μάλλον έπϊ xb ήμελημένον ή xb διηκριβω- A tius quam diligentiam redolet, maxime vero dis-
μένον Ιχβι χήν βοπήν, μάλιστα δ* έν χών νοη- tributione sensuum multis capitibus recentia pro
μαχών οίκονο μ 6?. ’Εν ** πολλοΤς δΙ κεφαλαιοις καί aliis narrat,
χχινόχερα παρά τους άλλ ους ΙκχορεΤ.
ΛΟΓΟΙ ΤΟΝ ΔΕΚΑ PBETOPQN ΤΗΚ ΕΛΛΑΔΟΣ, ORATIONES DECEM GRJECIjE ORATORUM (7).
’Ανχιφώνχος. ΑΙσχίνου. Antiphontis. JEschini.
’ΐσοκράτους. Δημοσθένους. Isocratis. Demosthenis .
^Ανδοχίδου. 'Γπιρίδου. Andocidoe · Hyperidis .
Άυσίου. *Δεινάρχου. Lysioe. Dinarchi.
*1σα(ου. Λυκούργου. /*<£*. Lycurgi.
ΣΝΘ* CCLIX.
’Λντίφωντος λόγοι. Antiphontis orationes .
(1452 Β·] ’Ανεγνώσθησαν Άνχιφώνχος λόγοι διά- Lecta sunt Antiphontis Tari® Orationes : qua
φοροι. ΕίσΙ δ* αύτου ol λέγοι χο άχριδες καί πιθχ- accusationem, persuasionem, et in inveniendo gra-
vbv xat xkpl τήν εύρεσιν δεινόν οΐχειούμκνοι. "Εσχι ^ vitalem continent. In quaslionibus dubiis artificio-
δέ b άνήρ xai £v χοΤς άποροι ς τεχνικός, καί χάς sus,et ex obscuris ratiocinans, et ad leges, et affec-
άπιχειρήσεις έξ άδήλου ποιούμενος, καί έπί τους tus orationes convertens, decoro maxime studet,
νόμους καί χά πάθη τρέχων τους λόγους, τού ευ- Caecilius quidem Siculus ait non uti hunc oratorem
πρεποδς μάλιστα στοχαζόμενος. *o μένχοι Σικελιώ- figuris sententiarum, sed directe ab illo non ficte
της Καικ&ιο; *· μη κεχρησθαί φησι χόν ^ήχορα animi cogitata efferri. Conversionem vero callidam
xotc κατά διάνοιαν σχήμααιν, άλλα χαχευΟυ αύχψ et mutationem, neque illum quaerere, nec uti, sed
xjH άπλάσχους τάς νοήσεις έκφέρεσθαι, τροπήν δέ per ipsos sensus, et naturalem eorum consequeu-
έχ τοϋ πανούργου καί ένάλλαξιν ουχε ζητησαι τόν liam, quo velit auditorem trahere. Antiqui enim
άνδρα ουχε χρήσασθιι, άλλα δι’ αυτών δή τών νοη- oratores sufficere sibi arbitrabantur invenire En-
μάτων χαι τής φυσικής αυτών άκολουθίας άγειν xbv thymemata.el phrasi eximia pronunti&re.Toti enim
άχροαχήν πρός xb βούλημα. ol γάρ πάλαι βήχορες circa dictionem occupabantur, et ejus ornatum.
Ιχανδν αύχοτς Ινόμιζον ευρετν τε χά ένθυμήμάχα καί Primum quidem, qua ratione esset significativa et
χή φράσει περιχχως απαγγετλαι. *£σπούδαζον γάρ venusta : deinde modulata eorum compositio. In
xb δλον περί χην λέξιν * xcd xbv χαύχης κόσμον, hoc enim se ab idiotis differre ac prostare crede-
πρώτον μέν δπως ε?η σημαντική και εύπρεπής, είχα bant. Deinde cum dixisset sine figuris sententiarum
& ** καί Ιναρμόνιος ή χούχων σύνθεσις* έν xo^xcp^esse Antiphontis orationem, tanquam corrigens
γάρ αύχοτς καί χήν προς χους Ιδιώχχς διαφοράν se\p$um:Non Aoe, inquit, dico quasi nulla in Anti·
έπί cb χρεΤτχον περιγ(νεσθαι, Είχα είπών ώς άσχη- phonte figura sententiarum inveniatur; etenim interro*
μάτισχος εΤη χαχα διάνοιαν 6 τού 'Δνχιφώνχος λό- gatio et responsio, et alia similia apparent in ejus
γος, ώσπερ έπιδιορθούμενος έαυχον, ού τούτο λέ- orationibus: sed quia non de industria , neque con·
γ», φησιν, ώς ούδεν εύρίσκεχαι διάνο (ας παρά tinenter usus est illis, sed quo natura ipsa sine ali·
'Αντιφώνχι σχήμα* καί γάρ έρώχησίς ποο καί qua methodo duxit, quod videre est in orationibus
παραλειψι; καί Εχερα τοιαύχα ένεισιν αυτού passim obviis imperitorum ,idcO et CUtn aliquis si ·
τοΤς λόγοις* άλλα x( φημι ; 8χι μή κατ’ Ιπιτή- ne figuris dixerit esse orationes ,ηοη omnino putet
δευσιν μήτε συνεχώς λχρήσατο τούτοι ς , άλλ’ illas figuris carere(hoc enim fieri nequit), sed quia
Ινθα άν ή φύσις αότή μέθοδέ (ας τίνος χωρίς " artificium perpetuusque ductus ac vehementia fi*
άπηγεν δ δή χαί περί τους χυχόνχας χών Ιδιω- gurarum in ipsis non apparent. Dicuntur illius
τύίν Ιστιν όρφν. Διά τούτο καί 8xav τις άσχη- orationes sexaginta, quarum Caecilius viginti quin-
ματίστους είναι λέγρ λόγους, ού καθάπαξ oln- D que 48βα falso ilii ascribi ait, ut restent tantum
τέον 99 τών σχημάτων αυτούς άπεστερημένους triginta quinque.
είναι (τούτο γάρ άδύνατον) άλλ’ δτι το εμμέθοδον καί συνεχές καί Ιερωμένον τών σχημάτων
ούχ Ιστιν δρώμενον έν αύτοΐς. Φέρονται δέ αυτού λόγοι ζ' ών 6 Καικ(λιος κ* καί ε# φησιν αυτού καταψεύδεσ-
θαι, ώς (Ινζι τοί/ς διζιρ ι>γ(5ντις το νδθον t' χαι λ' ,
VARLE LECTIONES.
Μ έν et Se add. A. libri KtxiXto;. se περί τ· χην ζ". i7 SI add. A. *8 παράλ^ψις ζ". 19
ψηι^ς τίνος Β. 5® ς*.
NOTJE.
(7) Decem Greclx oraierom bse Elovie, Plutar· esse putaseet, eum oon longe hinc e Parallelis ex·
ehi nomine magnam partem, opusculis, ut vocant, cerpta dederit, haud dubie non prsteriisset. Lam*
Morulibet circumferuntur- At hic longe, quam ibi, prias tameo, ne quid dissimulem, in censum Plu-
aueiiora.Certe utrobique collectanea, verius, quam tarchi recipit, etsi quadam i u Demosthene hic
integra, scriptio apparet, que Photius, si Plutarchl quam in ejus Vita, diverse narrantur.
m PHOTii patriarghjE cp. ιβο
Hic patri βαο Sophilo operam in stadiis dedit* A Ούτος τφ ©Ικειψ πχτρέ Σοφίλω σοφιστεύοντι μα-
Cmriiias vero hujus oratorie magistrum facit his- Οητεύσαι λέγεται* Καικίλιος δε θουχυδίδου ** του
toricum Thucydidem. Dissensisse vero illum a So- συγγραφέω; μαθητήν γεγονεναε φησι τον ρήτορα»
crate non contentionis, sed investigandae veritatis Διενεχθηνχι δέ φασιν αυτόν καί Ζωκράτει 33 τψ
gratia. Primum autem condidisse dicit orationes φιλοσόφψ, ού «ρδς 34 φιλονεικίαν, άλλα «pbc Ελεγχον
judiciales. Praecedentium enim nemo hoc genere δρώντα Συντάξα δέ obtbv xit «ρωτάν φασι τους
orationis usus esse deprehenditur : neque repe- έν τοΤς διχχσχηρίοις Δγωνκπιχούς [792 Η.| λόγους,
rias judicialem orationem scriptam ante tempora των γάρ «pb αυτού ούδείς φαίνεται καθείς έαυτίν
Antiphontis. Primum quoque artem rhetoricae είς τούτον τον άγώνα, ούδ9 Εστι λαβεΤν διχανικόν
referunt tradidisse, 80lers cum esset, et iude λόγον των 9Λντιφώντι 36 πρότερον γεγραμμενων.
Nestoris cognomen sortitum. Plato in Pisandro Πρώτον δ! abvbv χαί ^ητορικάς συντάξασθχί φασι
illum ut avarum incessit. Fama est illum etiam τέχνχς, άγχίνουν γεγονότα* διά τούτο λαβεΤν έπ-
tragoedias composuisse, pri fatim quidem, et curo ώνυμον xil τον Νέστορα. ΚωμφδεΤ δέ αύτον είς φιλ-
Dionysio Tyranno cohabitantero. Studentem vero αργυρίαν Πλάτων kv Πεισάνδρφ. Λόγος δέ αύτον
prius poesi, artem aiunt illum reperisse qua χαί τραγφδίας «jv^tivat, Ιδίφ τε xal Διονυσίφ συν-
tristitia depelleretur, et juxta forum Corinthi do- g διατρίβοντα τφ τυράννψ. Σχολάζοντα δέ «ρότερο*
munculae cuidam a se constructae sic inscripsisse: τη ποιήσει τέχνην φασιν αύτον έξευρεΤν 37 άλυπίας.
Se oratione sua dolorem posse pellere. Etenim xx! χατά τ^ν άγεράν έν &ορίνθφ[1433 R.| οΐχημά-
interrogando moeroris causas tristes consolaba- τιόν τ*. οίλοδομ/,σάμενον έπιγράψχι δύνχσθχι αύχδν
tur. Hoc studium minus esse putans, quam inge- τούς λυπουμένους διά λόγων 33 θεραπεύει,* χιι δη
nii sui praestantiam deceret, ad oratoriam iterum «υνθχνόμενος τάς αίτιας της λύπης τούς άνιω-
se convertit. Scripsit etiam orationem contra μένους παρεμυθεΤτο. Τούτο δέ το έπιτήδευμα ηττον
Hippocratem medicum, elillumindictacausadam- «ΐνχι νομίσας τής έαυτου μεγαλονοίας, k«t propi-
navit. Floruit autem ea tempestate qua bellum κήν έτ^άχη. Συνεγφάψατο δέ xat χα*ιά ’ΐχχοχράτους
gestum cum Persis, paulo ante Gorgiam sophis- τού Ιατρού λόγον, xai εΐλεν abrbv έξ έρήμου. '0
tam natus. ExtenJit vero vitam usque in id tem- δέ χρόνος ήν, xxO9 δν ήχμαζεν, έν φ διχπέπραχται
pus, quo popularis status est a 400 (?) Tyrannis τά Περοιχά, όλίγφ χρότιρον Γοργίου τού σοφιστου
sublatus, cujus mutationis et ipsum causam una γεγονώς* χχρέτεινε δέ τον piov Εως τής 6xb τών ύ9
fuisse aiunt. Quamobrem et soluta borum lyran- γεγενημένης χαταλύσεως τής δημοκρατία;, ής xod
nide, in jus vocatus damnatur, et proditorum αύτδν αΙτίαν μετεσχηχέναι φασι χαρασχεΤν* bib και
poera insepultus projectus est, et infamia notatus μετά την χατάλυσιν τών υ' είσαγγελθεις έάλω, α*\
non modo ipse, sed ejue etiam Oinnea posteri, τοίς τών «ροδοτών έπιτιμίοις ύποβληθεις άταφος
Lysias vero contra narrat illum potius a quadra- έ^ίφη, καί γέγονεν άτιμος, ούχ αύτδς μόνον, άλλά
gentis tyrannis interfectum esse. Alii ferunt il- χαί ct έξ αυτού φύντες. Λυσίας δέ τούνχντίον Ιστό-
Ium legatum ad Dionysium Tyrannum profectum, ρετ* φησί γάρ μάλλον αύτον ύπό τών υ' άνηρήσΟαι,
et questione qnadain proposita, quodnam esset Οί δέ φασιν αύτον πρεσβευτήν «ρο; Διονύσιον xbv
Optimum ©S, illud optimum esse dixisee, ex quo τύραννον πχραγεγονο'τκ, χαί ζητήσεώ; τίνος πχ-
StatU© flermodio et Aristogitoni faci© essent, ρχπεσούςη; τις άριστό; έστι χαλκός, αύτδν αριστον
Audientem tero Dionysiam, et in se haec dici eu- είναι φάναι έξ ού στήλαι ’Αραοδίφ «εποίηντχι χαι
Spicantem, et necis suae incitamentum esse, ca- 9Αριστυγε(τονι* άχούσαντα δε τον Διονύσιον, χαι είς
pitis oratorem 480b condemnasse. Alii vero pro- αύτδν ύπονοήσαντα τον λόγον άπε^ΤφΟαι χαι
pterea occisum commemorant, quod Dionysii illius προτροπήν είναι τής αυτού χαταλύσεως, την
tragoedias liberius perstrinxisset. έηί θανάτφ τδν ρήτορα χχταδιχάσαι, Οί δέ διότι,
φασι, τάς τραγφδίας αυτού διασύρω\ έπα^ησιάζετο.
CCLX D ΣΗ\
liocratis orationes. ’ΐσοκράτους λόγοι.
Legimus variae orationes Isocratis. Dicuntur nu- Άνεγώσθησαν Ίσοχράτσυς λόγοι διάφοροι. Φέρον-
mero sexsgima, quarum quinque et viginiiDiooysio ται δέ αυτού τον άριθμδν ξ', ών έχρίΟησαν γνήσιοι
legitimae sunt, Caecilio viginti octo.Scripsisse autem χ*τ* μέν Διονύσιον έ«1 τοΤς ε' χ'* χαχά δέ Καιχί-
illum artem ihetoric» tradunt, quam et ejus nomine λιον η' xal κ'. Γεγραφέναι δέ αύτδν καί 40 τέχνην
inscriptam scimus. Alii vero tradunt hunc in oratio- ρητορικήν λέγουσιν, ήν και ήμεΐς ΐσμεντού άνδρος
nibus magis exercitatione quam arte usum esse, έπιγραφομένην τφ δνόματι* ol δέ συνασχήσει μάλ-
VARLE LECTIONES.
84 xal oro. Β. 32 θουχυδίδην ζ\ cf. Wjtlembacll. Plutareh. 4, ρ. 341. 83 Ζωχράτει Β : Σωκράτη ς“.
34 ηύ πρός — 35 6ρώντα| προς Ελεγχον δρώντα, ot xpb; φιλονειχίαν ^ Β. 30 "Αντιφώντι — γεγραμμενων] imo
#Αντιφώντος— γεγραμμενον. 37 έξευρεΤν αύτόν Β. 38 λόγου Β. 8® ε' χαί κ' ζ", 4· χαι ante νέχνην add. Α.
NOTiE.
(8) Quadraginta habet Plutarchus ut ibi numeri nota peccatum appareat, et υ, pro μ, reponen-
dum.
161 BIBLIOTHECA - COD. CCLX. 162
λον ii τέχν^ χρήσασθαι κατά κου; λόγου; τόν δνδρ* A Natus est circa Olympiadem octogesinam sex-
?xt(. , lam. Junior Lysia annis viginti et duobus, Pia*
Γέγονί δε κατά την π* κιί ζ“'. ολυμπιάδα, νεώ- tone septem aonis antiquior. Erat autem filius
τερος μίν Λυαίου έπί δυσίν Ιτεαι καί χ’9 Πλάτωνος Theodori sacerdotis inter mediocres cives. Etkm-
01 πρεσβύτερος ι' δ&όντων τριών, ΐν δέ πατς θεο- num puer audivit Prodicum Chium, et Gorgiam
δώρου Έρχιέω; ένος τών μβτρίων πολιτών. Έν Leontinum, et Tisiam Syracusanum, etTherame-
ππιπι μεν ουν τελών ήχροάαατο Προδίκου τε τού nem rhetorem, Jam %ir reipublicat curam non ad-
Ksiou 4if καί Γοργίου τοΰ Λεοντίνου, καί Τιαιου του misit ; quia gracili voce erat ac timidus : pater-
£υρ«χουα(ου 43, καί του βήτορος Θηραμένσσς. [793 Η ] nasque respiciens calamitates bello Laconico ac*
Είς ανδρχς δε τελέαχς πραγμάτων μίν άναχωρετ τών ceptas, nnam solam De retributione orationem
πολιτικών, δτι τε τήν φωνήν Ισχνός ήν καί σόν τρό- habuit, et a dicendo deinceps abstinuit. Instituto-
πον ευλαβής* τά πατρφα μέντοι άποβεβληχώς έν que ludo, philosophari et scribere est aggressus, ac
τψ πρός Ααχεδαιμομίους πολέμψ, 2να μόνον τόν τής panegyricum, et quasdam in genere deliberativo
Αντιδόαεως λόγον είπών άπέατη της τοιαύτης προ- scripsit orationes, ratus ita Gracos ad ea quae offi-
αιρεσεω;. Ιδίαν pt διατριβήν υποστησάμινος έπί τό cio homestatique sunt consentanea, posse incitari.
φιλοαοφεΤν καί γράφε ιν ώρμηαε, καί δ τε πανηγυ- Β Quod institutum cum minime feliciter succederet,
ριχδς ούτψ λόγος συνετάγη και τινες άλλοι τών distitit postea alias orationes scribere. Ludum au-
συμβουλευτικών ήγουμένφ ταΤς παραινέσισι τούς tem tenuit primo in Chio,cum,ut honnulli tradunt,
"Ελληνας φρονεΐν έχδιδάξαι τά συμφέροντα. Άπο- novem haberet auditores: ex quo cum videret nu-
τυχών & τής γνώμης, τούτου μίν άπέστη του έπι- meratam mercedem,collacrymans ait: Ut meiptum
τηδεύματος, σχολής δε σοφιστικής ήγεΤτο, ώς μίν his praebui vendendum . Auditores postea habuit
τινές φα·ι, τα πρώτα Ιπί Χίου, μαθη*ας Ιχων έν- centum, multos quidem alios, sed imprimis Ti-
>έα, ή νίκα καί τον μισθόν ίδων τής διδασκαλίας άριθ- motheum Cononis filium, quocuro moltas adiit ci-
μούμενον φάναι δακρύσαντα, ώς Νυν έμαυτόν Ιγνων vitat88,CUm illas scriberet epistola8,quSB SUntaTi*
τούτοις πεπραμένον. Ήχροάσζντο δΙ αύτοϋ άλ- motheo missae ad Athenienses:inde talentum dono
λοι τε πολλοί, ώς καί εις έκατον συντελέσαι, χαί accepit. Dedit se quoque illi ad audiendum Xeno-
δή χαί Τιμόθεος ό κδνωνος, μεθ9 ού χαί πολλάς phon Grylli filius Theopompus Chius, et Ephorus
Ιπιων πόλεις τάς πρός 'Αθηναίους Ιπιστολάς συν- Cumaeus, quos ad scribendam historiam incitavit,
ετέθει, αΊ τον Τιμόθεον επεγράφοντο. [4456 R.) ad captum cujusque apte argumenta historiae distri-
βθεν ΐχεΤνος ταλάντφ αύτύν έδωρήσαντο. Γεγόνασι buens: ad haec et Asclepiades,qui tragoedias 487 α
δε αύτοϋ άχροατζί χαί Ξενοφών i Γρύλλου χαί Θεό- scripsit, et Theodectes PhaseJ ites,qui etiam postea
πομπο; ό Χτος χαί "Εφορος 4 Κύματος, οΤς 44 καί c Tragoedias composuit.Quin etiam Leodamas Athe-
ταΐς ίστοριχαΤς συγγραφαΤς προύτρέψατο χρήσασθαι, Diensis, et Lacritus,qul auctor legum Atheniensibus
πρδς τήν Ιχάστοϋ φύσιν άναλόγως χαί τάς ύποθέ- ferendarum fuit. Ferunt autem nonnulli et Hyperi-
σεις τής Ιστορίας αύτοΤς διανειμάμενος* έπι τού- dem et Isaeum auditoree fuisse, et Demosthentm
τοις χαί *Λσχληπιάδης, δς τά πραγώδούμινα 43 αυν- ad eum studiose accessisse, diiisseque se mille
•γράψατο, Θεοδέκτης δέ 46 ό Φασηλίτη;, χαί αυτός drachmas, quo pretio ille docebat, praebere non
λερόν τραγφδίας συνταξαμενος* αλλά χαί Λαοδά- posse, daturum vero ducentas, ut quintam artis
μας b Αθηναίος χαί Αάχριτος ό νομοθετήσας 47 partem disceret. Isocratem autem respondisse :
‘Αθηναίας, ώς δε φασιν άλλοι, χαί Υπερείδης χαί Artem nonin frustra dissecamus, sed $i discere
ΊσαΤος. Δημοσθένης δέ προσήλθε μέν αύτφ μετά voles, totam bene dicendi artem tibi pendam.
σπουδής, χαί χιλίας μέν, ας είσεπράττετο, ούχ δχειν έφη 48 τιαρασχεΐν, διακόσια; δέ έφ9 48 φ τό
πεμπτον μέρος έκμαΘεΤν δώσει ν* προς δε ταϋτα τόν Ίσοκράτην άποχρίνασθαι, ώς Ού τεμαχιζομεν
τήν πραγματείαν, άλλ* tl βουλοιο, όλόκληρόν oot άποδώσομαι 40 τήν τέχνην.
Τόν μέν ουν περί τής άντιδόσεως χαί τόν παν- D Itaque orationem Dirr/rilwtfofii.panegyrieum, et
ηγυριχον χαί τινας τών συμβουλευτικών ειρτ,ταί ροι alias in suasorio genere, utdlximus.qussdamcompo·
Β«ως τε χαί δτε συ'έταξεν. Σξνίθτ,κε μέντοι τόν suU:panegyricumaiuntd6cemannisalii,alHqulnqoe
πανηγυρικόν, οί μέν Ιτεσί φασι ι', οί δΐ έπι τούτοις annis elaborasse.quanquam a Gorgiae Leontini, etLy-
Ιτερα ε#. Χαίτοι « Γοργίου τού Αεοντίνου καί Λυσίου siieentbymematisetepicherematis parum muUtaeSt
τώς ένθυμημάτων χαί έπιχειρημβέτων μικρού μετά- oratio panegyrica lsocratis.Credatjure aliquis tam
βολή χαθέστηχβ χαί μετάθεσις ό πανηγυρικός Ίσο- longo tempore orationem hancedolasse Oratorem,
κράτους λόγος. Διοτρτψαι δ9 άν τις οίηθείη μαχρόν dum inheeretcompositioni, propter ornatum oratio·
ο5τ» χρόνον του πανηγυριχού προσεδρεύοντα τόν nis, et abundantiam, et propterseduiam electionem
βήτορα τή συνθήκη διά το τής λεξεως χατεσχευασμέ- in verbis, 6t mutuam parUum concinnitatem, imo
vov χαί περιττόν, χαί διά τήν είς άχρίβειαν τών accuratam incisorum ac membrorum constru-
VARIiE LECTIONES
44 Έρ*/ιέως] Έριχθιέως B. 4! Κίου A. 48 Συ^αχουσίου B. 44 ούς Cortes Isocrat. 2, p. νβ'. « τρα-
γφδού μέν συνεγρ. Β. 44 δέ τε ΟθΓΑ08· 47 νομοθέτ^ς Α· CoraeS σοφιστιύσας ’Αθήν^σιν, 48 ϊφη add.
Α. 48 δέ μύνάς έφ’ 50 άποδώσομεν ζ-, Μ χαίτοιγε ζ".
163
164
PHOTII PATRIARCHiE ΌΡ.
ctionem, tantum temporis exigere arbitrabitur. A ονομάτων έκλογήν, at) δή καί της προς άλληλα
Uaxime vero rerum inventio et dispositio hanc τούτων συνθήκης. 'Αλλά και ή των κώλων καί πε-
occupationem praebuit. Capita enim et epichere- ρίέδων έπι τοσούτον άκρίβεια Ικανή καταναλώσαι
mala, quibus oratio directa perllcitur^si quis dili- χρόνον. Μάλιστα δέ αύτφ ή των πραγμάτων εύρεσις
genler et singulas partes attenderit, inveniet eam καί διοίκησις τήν τοσαύτην ασχολίαν ένεποίησε*
nonnisi longo tempore absolvi potuisse. Quare et τά γάρ κεφαλαία και τά επιχειρήματα, οΤς 6 λόγος
multas multis judiciales orationes praebuit, propter οίκονομούμενος άπαρτίζεται , et τις έπιμελώ; καί
mutuas inter se dissensiones, cum alii exercitationi [794 Η] καθ' έκαστον j/έρος έπισκέψοιτο, εύρήσει
et curae orationum incumberent, alii specie tenus συντελεσθήναι πολλού δεόμενα χρόνου. Διά καί πολ-
recitabant. Licebat autem videre alios ad judiciales λοΤς πολ)άς 53 παρέσγε των κριτικών διατριβάς μεν
Causas aptOS eSSC, alios autem dicendo his inferio- καθ’ έαυτούς, διαφωνίας δε πρδς άλλήλους, των μεν
res esse. Panathenaicum aneo ante obitura, vel, Ut έμβαθυνομένων τη μελέτη και διασκέψει τού λόγου,
nonnulli ferunt, quarto conscripsit, illas ad Phi- των δ» κατά το έπιπόλαιον την άναγνωσιν ποιούμε -
lippum paulo antequam est mortuus. νων· Ιστι δ’ είπεΐν και διότι τοΤς μεν ενεστι φύσις
εΰ εχουσα προς τάς κρίσεις, του; δέ δ έλαττούμενος έπιγινώσκει λόγος. Τον δε λεγόμενον Παναθηναϊκήν
πφο ένιαυτού της τελευτής αύτού βγραψεν, ή, ώς τινες φασι, πρδ τεσσάρων* και τδύς πρδς Φίλιππον
δέ δλίγφ πρότερον τού θανάτου.
Vixit, Ut nonnullis placet, annos centum:ut aliis, B Έβίω δε, ώς μεν τινες φασιν, ετη ρ', ώ; δ* έτεροι,
OCtO et nonaginta. Mortuus autem est 487b nun- δυοΐν 54 δεόντων μ£νον. ’Ετελεύτησε δε άπαγγελθεν-
tiata illi clade Cbaeronensi, cum quadriduum cibo τος αύτφ τού περί Χαιρώνειαν πάθους, έξαγαγων
abstinuisset, Ut qui nollet jam quarto Graciam Ser- έαυτύν τού βίου τέτρασιν 55 ήμέραις άσιτήσας, άτε
vitule oppressam videre. Satis uberes magnasque δή μή ύπομείνας ΙδεΤν τετράκις 86 δουλο^μένην τήν
divitias tenuit, non solum quod a familiaribus et Ελλάδα. Ευπόρησε δε άργύριον Ικανδν, ου τους
ipsis nolis exigeret pecuniam, verum etiam quod a γνωρίμους είσπράττων μόνον, άλλα και παρά Νικο-
Nicocle rege Cypri, qui ipso erat Evagone filius, vi- κλέους, δς έοασίλευε ιών 57 Κυπρίων (Κύαγόρου δΐ
ginli talenta pro scripta ad illum oratione recepit, ήν ούτος υιδς 58], ύπέρ τού προς αύτδν γραφέντος
Quaeres cum illi magnam conflaret invidiam, ter συμβουλευτικού λογου ταλαντα λαβών εΐκοσιν. Έφ*
ad trierarchicum munus designatus, bis quidem οΤς φθόνον έφελκύσας τριηραρχεΤν προεβλήθη, και
filii Opera, imbecillitatis excusatione deprecatus δες μέν άσθένειαν σκηψάμενος διά τού παιδδς παρ-
est : tertio vero cum suscepisset consumpsit non ητήσατο, τδ δε τρίτον άναστάς 50 άνήλωσεν ούκ
pauca. ολίγα.
Et cum interrogaretur, cur ipse, qui doceret Ούτος προς τον πυνθανόμενον 60 διά τ( μή δυνατά;
alios, sibi docendo non esset salis, respondit (9) CO-£ ών δημηγορεΐν άλλους ποιεί δημηγόρους, διι καί
1 i culas quidem ipsas secare non posse, eas tamen at άκόναι, έ®η, αύχαι 61 μεν τέμνειν ού δύνανται,
ferro secanvii vim ac facultatem dare. Curo pater τ&ν δέ σίδηρον τμητικδν ποιούσι. [1457 R.] Καί
quidam diceret se solum servum cum filio misis- προς τδν είπόντα δέ πατέρα ώς ούδέν άλλο ή άνδρά-
8β: Ergo discede, inquit : nam pro uno duos habi- ποδον συνέπεμψβ τψ οικείφ παιδί, Τοιγαρούν άπιθι,
iurus es servos. Socratis mortem immoderate S<pn* δύο γάρ άνθ* ένδς εζεις άνδράποδα. ΈπΙ δέ
ferre visus est, Ut atratus ipse sequenti die in pu- τψ Σωκράχους θανάτφ λίαν έλυπήθη, καί μελανει
blicum prodiret. Bis tota vita in certamen, est VO- μονών προήλθε τη ύστεραίφ. Δυο δέ έν ίπαντι τφ
caius : primum quidem, cum ad retributionem βίφ συνέστησαν αύτφ άγώνες, πρότερο; μέν είς άντί-
illum Megaclides convocavit, cui respondenti fa- δοσιν προκαλεσαμένου αύτδν Μεγακλείδου, πρδς δν
cultatem morbus praecidit, sed misso filio Aplia- ούκ άπήντησε διά νόσον, τδν δέ θετόν υΐδν άνθ’ αυτού
reo superior fuit in causa : secundo vero, cum ad προβαλλόμενος 6ί Άφαρέα ένίκησε* δεύτερος δέ
retributionem triremium causa suscepta est a Λυσιμάχου προκαλεσαμένου αύτδν περί τριηραρχίας
Lysimacho vocatus : a quo cum victus esset, trie- Ις άντίδοσιν, έν ψ και ήττηθείς τήν τριηραρχίαν
rarchise onus subiit* ρ υπέστη.
Puritatem, perspicuitatem, et curam orationum Των δέ λόγων αυτού το εύκρινές καί σαφές καί
ejus OlttneS norunt, et illas non venustatem modo μεμελετημένον πασι δήλον, και ώς έπανθεΤ αύτοΤς
innatam, sed quae etiam in incisis versetur, conde- ού μόνον έμφυτον, άλλά κιι κομμωτικήν κάλλος, ού
COrare.Quanquam figaris Don abundaret, nec etiam μέντοι γε πολυσ^ήμων i άνήρ, ούδέ ταΤς κατά τά
VARLE LECTIONES.
5* διοίκ. καί τήν Μ πολλάς πολλοΤς ζ". δυεΐν Β. 55 τέασαρσιν Β. 56 τετοάκις] γεγηρακώς
Wyttenbachius. 87 των Α : τήν ζ\ 58 ούτος δ υΐδς ς·. 59 άναστάς] ύποστάς CoraCS Cl. 25. 60 διαπυν-
θανόμενον ζ". 6* αύται ζ". 6* malim προβαλόμενος.
NOTiE.
(9) Horatius expressit in Arte poet.
Fungor vice cotis , acutum
Reddere quee femm valet, exsors ipsa secandi.
165 BIBLIOTHECA.
σχήμα τροπαΤς ποικιλλόμενος* διδ καί δι’ Ενδειαν
της έν τούτοις μεταβολής ούδ* έναγώνιος. ’ΐσοκρα-
τική δέ καί τών έν τοΤς λογοις υποστάσεων ή συν-
εχεία. Τάχα δ* αν τις αύτδν αΐτιάσαιτο κλοπής, ϊ\
ών έν τφ πχνηγυρικψ λόγψ αύτού πολλά των κατά
τους Επιταφίους λόγους είρημένων 'Αρχίνψ τε καί
Θουκυδίδη καί Λυσίφ ύπεβάλετο. 'Αλλ' ούδέν κωλύει
παραπλήσιων άνοκυπτόντων πραγμάτων ταΤς όμοίαις
ιξεργασίαις κεχρήσθχι 03 και τοΤς ένθυμήμσσιν, ούχ
υποβαλλάμενον τά άλλότρια, άλλα τής τών πραγμά-
των άναβλαστανούσης φυσέως τοιαυτα οια [795 Η.]
και τοΤς προλαβούσι προβαλλόμενη έπιδείκνυται.
Έτάφη δ! τελευτήσας λαμπρώς άμα πατρί καί
μητρι καί αδελφή καί τη άλλη συγγενε^φ. Άνέκειτχι
δε αυτού <αί έν 'ΕλευσΤνι 64 είκών χαλκή, έπιγραφήν
Ιχουσα·
Τιμόθεος φιλίας τε χάριν σύνεσίν 65 τε προτιμών
'Ισοκράτους εικώ τήνδ* άνεθηκε θεψ 66.
Κλεοχάρους 67 ϊργον.
Καί έτέραν δέ είκονα έστησεν αυτού πρδς τψ
'Ολυμπίω 68 Ιπί κίονος χαλκήν ό θετός παΤς 'Αφα-
ρεύς 69, υΐδς γεγονώ; Λαγίσκης Εταίρας τινδς, ήν
Ιχουσαν τρεΤς πατδας ύστερον 'Ισοκράτης ήγάγειο,
ώνεΤίήνκαι ό 'Αφαρεύς δ την εικόνα στησάμενος
και έπιγράψας*
Ισοκράτους 'Αφαρεύς πατρδς είκδνα τήνδ* άνεθηκε
ζηνί, θεούς 70 τε σέβων καί γονεωναρετήν.
ISA*.
'Ανδοκίδου λό\οι.
'λνεγνώσθησαν 'Ανδοκίδου λόγοι δ*, ούς τέως
ειδομεν, δ -περί των μυστηρίου, δ περί τή; Εαυτούς
καθόδου, δ περί τής προς Λακεδαιμονίους εΙρήνης,
καί τέταρτος δ κατά Άλκιβιάδου. '*Εστι δέ έν τού-
τοι; δ άνήρ άπλοϋς τε και άκατάσκευος, άφελείας 71
τε φίλος καί τψ άσχηματίστψ σχηματιζόμενος. Συν-
ακμάσαι δέ Σωκράτει τφ φιλοσόφφ λέγεται, καί
άρχήν αύτώ τής γενέσεως γενέσθαι η' καί ο' 'Ολυμ-
πιάδα. ΠαΤς δέ έ/ρημάτιζε Λεωγόρου, ές εύ γεγο-
νότων καταγόμενο;* 'Ελλάνικος 73 δέ ©ησι και τούς
πό^ω τής γενέσεως οχετούς ώκειν είς αύτδν έξ
'Ερμου. Αΐτίαν δέ λαβών τού άσεβεΤν έπί τή τών
'Ερμων περικοπή καί τη τών μυστηρίων τής Δή-
μητρος δβρει, άπέφυγε κριθείς έπΐ τψ μηνύσειν
τους άδικούντας. Σπουδήν δέ πάσαν εΐσενεγκάμενος
εύρε τούς είς τά Ιερά άμαρτήσαντας, οίς καί τδν |
I αυτού πατέρα συγκατεμήνυσεν. [1460 R.] 'Αλλά
γαρ τούς μέν άλλους πάντας έλέγχοις φωράσας άπο-
λέσθιι κατεπράςατο, τδν δέ πατέρα, καίτοι δεδεμέ-
νον ήδη, έξείλετο υποσχόμενος έν πολλοΤς αύτδν
λυσιτελή 73 γενέσθαι τή πόλει. Καί ούκ έψεύσατο ·
δ γάρ Λεωγόρας πολλούς διήλεγξε χρήματα δημόσια
νοσφισαμένους καί έτερα τοιαυτα παρανομούντας.
Ευδόκιμων δέ έπΐ τοΤς πολιτεύμασιν δ 'Ανδοκίδης
- COD. CCLXI. 166
varielale earom ornetor. Ideoque propter raram
figurarum mutationem inoralione,non est conten-
tioni aptus. Continuatio vero in orationibus argu-
mentorum propria illius. Forte vero quis illum
furti redarguat, quod multa in oratione panegyrica
ex epitaphiis sermonibus Archini, Thucydidis, et
Lysi» sit mutuatus : verum nihil prohibet iisdem
uti argumentis, cum e»dem res incidant, nec
supponere aliena, cum res argumenta talia pro-
ducant, qualia et priores habuerunt, ostenditur.
488 a Mortuus honorifice sepultus est cum
patre, matre, sorore, aliisque amicis. Est et illius
in Eleusine aenea statua erecta, cui ita inscribitur.
Timotheus Honoris , Amicitioei atque Hospitali -
talis deabus , imaginem Isocratis dedicavit.
Cleocaris opus .
Aliam illi statuam aeneam adoptatus filius Apha-
reus statuit ad Olympium in columna, qui natus
est ex amica Lagisca, quam trium liberorum ira-
trem Isocrates iluxit, quorum unus erat Aphareus,
qui illi statuam posuit, et inscripsit :
Aphareus Patris Isocratis hanc statuam honori
Jovis parentumque virtuti posuit.
CCLXI. Andocidae orationes.
Legimus quatuor orationes Andocidae, quas
quidem hactenus vidimus, unam, De mysteriis ;
De reditu suo9 secundam ; tertiam, De pace cum
Atheniensibus ; quartam, in Alcibiadem. In his
sine ornatu et admodum tenuis, simplicia sectatur,
et quia ornatum non adhibet, ornatus.Floruisse au-
tem tempore Socratis dicitur, et natus circa Olym-
piadem septuagesimam octavam, patre natus Leo-
gora, qui bono natus loco erat.Scribit Hellanicus
altius eum genus suum usque ad Mercurium retu-
lisse Postea vero impietatis accusatum, quod etiam
ipse Mercuriales stutuas concidisset, ac mysteria
Cereris violasset. Uis de rebus cum esset factum
judicium, elapsus est, cum se sceleris auctores ju-
dicaturum promitteret. Itaqueommi cura studioque
intentus, eos repent, qui in sacra injuriosi fuissent,
in quibus patrem etiam indicavit.Cumque eseteros
omnes convicisset, perfecit ut extremo supplicio
afficerentur ; patrem vero licet jam vinctum libe-
ravit,cum illum mullas utilitates civitati allaturum
polliceretur, nec fefellit opinio.Mullos enim Leo-
gorae convicit, qui pecunias publicas in privatum
usum converterent, et aliis quibusdam flagitiis es-
sent obnoxii. Cum vero Andocides ob eas res,
VARIAS LECTIONES.
® χρήσθαι ζ\ 64 Έλευσινίψ Coraes, p. μδ'. 65 σύνεσιν] ξενίην Pseudo-PlutarcIniS. 66 θεψ]
Coraes. 67 Λεωχάρους Pseudo-Plutarchlis. 68 'ΟλυμπΙείω Curaes. 69 Άμφαρεύ; B. 70 θεού A.
*άφώετΑ. 73 Ελλάνικός B. 73 λυσιτελέσι ς\ *
167 PHOTII PATRIARCHA CP. 168
quas in republica gessisset, magnam gloriam esset A έπέθεχο ναυκληρίχν 74, καί τοτς χε Κυπρίων βχσι-
consecutus, navium el ipse gubernator, et admi- λεύσι ξένος έγένεχο καί πολλοτς άλλοις δοκίμοις,
nistrator Tactus est, ac Cypri regibus, mullisque ήνίκχ καί θυγατέρα μεν Άρισχείδου ανεψιάν δέ
aliis illustribus hospitio fuit conjunctus, cum Aris* άύτού των οικείων όπεκκλέψας δωρον επεμψε χφ
tidis filiam, unam ex civibus consobrinam suam, Κυπρίων βασιλετ. Μέλλων 41 είς δικαστήριον έπί
clam domesticis et familiaribus eduxit, etadCjpri χή κακουργώ είσάγεσθιι, πάλιν αυτήν άπό Κύπρου
regem dono misit. Cujus rei causa cum videret se κλέπχει, καί άλούς δπό τού Κυπρίων βχσιλέως
in jus mox vocntum iri, rursus illam 6 488 b Cy- δεσμοΤς πχρεδόθη. ΚάκεΤθεν 41 4ιχ4ράς έπεδήμτ,σε
pro est furatus, eumquo deprehensum rex in vin- χη πόλει κατ' έχετνο καιρού, ήνίκα χοίς υ9 χά πολι-
Cula conjicit Cum vero aufugisset, venit in civi- τικά μεχεχειρίζεχο πράγματα* δεθείς δέ και υπο
talem quo tempore quadringenti viri rem publicam τούτων παλιν διεφυγεν. Ήνίκα os ή 75 όλιφχρχίά
administrabant : a quibus cum esset vinctus, au- κατελύθη, έφυγχδεύθη τής πόλεως, xxi έν *'Βλιδι
fugit, ac rursus everso illo paucorum dominatu in τόν τής φυγής χρόνον διχτρίψας των περί θρασύ-
exsilium pulsus est. Hoc exsilii tempore Elidem βουλον κατεληλυθότων xai χυτός συγκατελήλυθεν.
incoluit, et cum Thrasybuli familiares in civitatem Αίρεθείς [796 B.] 41 περί τής εΙρήνης είς Δακεόαί-
redirent, ipse quoque est reversus. Missus vero b μονχ πρεσδεύειν καί άδικετν δόξας Εφυγε. Τούτου δε
pro pace ad Lacedaemonios cum improbe videretur Εσχιν Επώνυμος καί Ερμής, άνάθημ* μέν φυλής
in hoc Studio versatus, fugit. Porro ab iilo denomi- Αιγηίδος, έπικλτ,Θείς δε ’Ανδοκίδου, διόχι πλησίον
natur etiam Mercurii statua. Ea enim quamvis a αυτού Ανδοκίδη; ώκεί.
tribu Ageide posita ac dedicata sit, ab Andocide
tamen nomen habet, quod ille statuae proxime
habitaret.
CCLXII. ΣΕΒ\
Lysioe orationes . Λυσίου λόγοι.
Legi varias Lysi» orationes, quse dicuntur esse ’Δνεγνώσθησίν Λυσίου λόγοι διάφοροι, φέρονται
numero trecenta) el vigenti quinque,quarum legi- 41 αυτού κε' xxi ύ, ών τοΤς γνησίοις γ* χαί λ' και
ϋΠ)8Β sunt ducent» et triginta tres. In quibus διακοσίους 76 έγκρίνουσιν, έν οΤς δίς μόνον το ελαχ-
bis, tantum dicendo victus dicitur, cum tamen τον Ενεγχεΐν τή λέξει προς τούς άνταγωνισχάς πολ-
saepius cum adversariis COntenderit.Est in oratio* λάχις άγωνισάμενος λέγεται. "Εσχι δέ τυΤς λόγοις
nibue suis brevissimus, el ad persuadendum per- βραχύτατος τε και τιθχνώχχτος, κα> τφ δοκεΤν μή
appositus, et si quis alius graviter dicendi peritue, C δεινώς λέγειν, εΐπέρ δι; άλλος, δεινότατος 77 * άλλα
tametsi non appareat. Etenim quanquam facilis γάρ xxi εύκολος είνχι δοκών ούδέν Ελαχτον δυσμίμ η·
videtur eese, nihilominus tamen imitatu est dUB- το; Επιδείκνυτνι. Τους μέντοι γε των λόγων πλείους
cilis. Multas orationes privatis hominibus dedisse Ιδιωτχις έχδεδωκέναι λέγεται. Συγκεφχλχιοΰσι δέ
dicitur. Scripsit item in genere orationis, concio- τούς λόγους αυτού δημηγορία*, Επισχολαί, Ιγκώμια,
nes, epistolas, laudationes, epilapbia, amatoria, et έπιτάφιοι, Ερωτικοί κχί Σωχράχους άπολογία. "Εστι
Socratis defensionem. In plerisque orationibus est μέν iv ούκ όλίγοις αυτού λόγοις ήθικύς, γίνεται δέ
moralis, et quidem ad intelligentiam cum bonum καχά τήν 78 διάοιχν 6 ήθικός, δχαν χρηστήν !χ$
sortitur argumentum, et quod ad meliora cooten- προαίρεσιν χαί προ; τά βελχίφ ^έπουσχν. "οθεν ού
dat. Unde non tenuiter dicendum, quid rei gestum, χρή ψιλώς τά πραχθέντα λέγε ivf άλλα χαί τήν γνώ-
sed el ratio addenda,ob quam singula sint gesta ; μήν αυνάπτειν μεθ ής έπράττετο Εκαστον, οΐον, άν
verbi gratia, si difficilia dixerit , causari necessi- μέν χαλεπά ή 79 καί πρός φίλους ή άλλως μέτριους,
talem erga amicos, aut alios moderatos : sin vero τήν άνάγκην αίτιάσθαι, άν δέ άμείνω, τήν προαίρε-
meliora, voluntatem praetendere.Haec vero maxime αιν. ACxn δέ μάλιστα πιθανή γίνεται, είτήναΐχίχν
probabilis est, si causam addas.CausaS vero non προσλάδοι. Τάς μέντοι γε 80 αΐτίχς ού χρή τού λυσι-
oportet utilitatis gratia assumere. Prudentis enim q τέλους Ενεκα παραλααβάνειν * φρονίμου γάρ μάλλον
hoc magis est Viri quam frugi ac probi. Difficilis hic ή χρηστού καί εύγνώμονος τά τοιχύτα. Χαλεπός
6St servandi modus, in quo et Lysias s»pe vide- δέ δ τρόπος φυλάξαι* διό χαί Λυσίζς έν αύχφ φαίνεται
tur peccasse. Maxime celebres habentur cum aliae πολλάκις διαμαρχάνων, θαυμάζονται μέντοι γε αυτού
orationes ejus, tum de tutela contra Diogi tonem, άλλοι τε πολλοί 81 λόγοι χαί 8ή ό πρός Διογείτονα
probabilem namque et puram narrationem facit, έπιτροπής* πιθανήν τε γάρ καί κχθχράν τήν διήγη-
sed non recta ad amplificationes et aggerationes, αιν ποιείται, άλλ* ούκ ευθύς έπί τάς αυξήσεις καί
Ut multi faciunt, convertitur. Etenim non sunt haec τάς δεινώσεις, όπερ πολλοί πάσχουσιν, υπάγεται,
propria 480α primae rei explicationis, sed locum Καί γάρ ούδ* 8* Κστιν οΙκεΤα τά χοιαύχα τής πρώχή;
habent in sequentibus. Magnam autem puritatem διδασκαλίας τού πράγματος, άλλ’ έν τοΤς μετά
VARLE LECTIONES.
74 ναυκληρίφ Taylorus Lectt. Lysiae, ρ. 689., cf. ρ. 489 b 37 et 400 b 25. 75 ή om. A. 76 διακόσιοι ζ".
77 praestat οεινός. 78 τήν om. A. 79 $ A: eTn 69 γε om· A. 31 τε πολλοί add. A. 8* ούδ’] ovx B*
169
BIBLIOTHECA. — COD. CCLXII. 170
τούτα χώραν εχει καταλέγεσθαι. [1461 R.) Καί A et perspicuitatem in rebus et verbis, etiam in prin^
πολλην 81 την καθαρότητα καί σαφήνειαν 1ν τε τοτς cipio orationis ostendit, ut in narrando sine am-
πράγμασι κα» τατς λέξεσιν άπ* αυτής τής του λόγου bagibos, et nihil externum aliunde asciscendo,
προβάλλεται αρχή;, ώσπερ καί το σχήμα τό κατ' Venustatem autem compositionis non quivis facile
εάθεΤαν άρμόζον αφηγήσει, xxi τό μηδέν τι 85 Εξωθεν animadvertit. Nam simpliciter et casu ut res dat
συνεφέλκεσθαι. Το 81 τής αρμονίας αύτού κάλλος ου se, dicere videtur, assurgit tamen ornatu in im·
παντός έστιν αίσθάνεσθαι * και γάρ 8οκεΤ μεν άπλώς mensum, eslqae oratio ejus et propter schemata
xat ώς Ιτυχε συγκεΐσθαι, είς υπερβολήν δε κοσμου digna ad miratione, et propter sensum, et verba, et
χατεσκεύασται. Καί άπλώς ολος 84 6 λόγος άξιος concinnam horum compositionem, et inventionem,
θυμάσαι κατά τε τά σχήματα καί τά νοήματα καί et ordinem enthymematum et epicherematnm.
τά δνόματα καί τήν έναρμόνιον τούτων συνθήκην και την εύρεσιν καί τάξιν των Ενθυμημάτων τε καί
Επιχει ρημάτων.
'Αμφιβάλλεται μεν παρ' Ενίοις 85 6 περί τού In dubiam autem a nonnullis vocatur oratio περί
σηκού λόγος * 8 σηκός 81 νυν εΤδός έστιν Ιεράς τού σηκού qum est species sacrae oleae. Sed verum
έλιίας. Άλλ’ ότι μεν γνήσιος Λυσίου, εκ τε των Β ejus esso auctorem Lysiam e capitibus apparet, et
κεφαλαίων δήλον καί έκ των περ\ αύτού Ιπιχειρη- ex argumentis, e prooemio, narratione et epilogo.
μάτων και 86 Εξ αυτού γε τού προοιμίου τής τε δι- Felicissime enim, et consueta huic gravitate in
ηγήσεως καί τού Επιλόγου (πάνυ [797 Η ] (£ρ δάι- simplicitate sunt illa composita, ct secundum en*
μςνίως καί κατά τήν ειθισμένην τψ άΛρί Εν τή tliymemata,et non epich erematis singula demons-
άπλότητι δεινότητά Εστιν Εξιργασμένα ταύτα) * καί trare, Lysiae tenorem maxime indicat, quin etiam
μήν 87 να* τό κατ' Ενθύμημα, άλλα μή κατ' Επιχεί- orationem, non uni immorando producere, soler-
ρημα προάγειν τάς Αποδείξει; τού Λυσίου μάλιστα tlXB Lysiae e$t : ut et soliditas orationum ; denique
xh Ιδίωμα απαγγέλλει. Άλλα καί τό μή καθ' Εν δια* maguam brevitate voluptatem afferre (in quo post
τρίβοντα μηχυνειν τδν λόγον τής τού Λυσίου Εστίν Demosthenem solus inter caeteros oratores excel-
άκριβείας, και τό εύπαγες των λόγων, καί τό διά luiSSC ridetur) et pulchritudo descriptionis, quo in
βραχύτητος πολλήν παρέχειν ήδονήν, δ μετά γε genere neque Platoni, nec iSschini, nec Demos-
Δημοβθένην ο3τος μόνος τών άλλων ^ητόρων φαί- theni cedit. Proprium autem Lysiae est antitheta
νεεαι κατόρθωσα;, και τό κάλλος 81 τής διατυπιύ* proferro, quae non ostendant captiosum quid, sed
σε»ς, έν φ μήτε Πλάτωνος μήτε Λημοσθένους μήτε a rebus ducta demonstrent. Signum Lysianae facul-
Αίσχίνου τό Ελαττόν Εστιν άπενηνεγμένος. Ιδίωμα olc tatis est, et in omni periodo membrorum concin-
Λυσίου και τό τάς άντιθέσεις προάγειν μηδαμώς μεν nitas, et CUm puritate floridum. Paulus Mysus
έμφαινσύσας τό Επιβεβουλευμένον, τό 81 ύπ' αυτών orationem eamdem περί τού σηκού CUm dicta ΠΟΠ
των πραγμάτων Επεσπασμένον δεικνύειν. Τεκμήριον intelligeret, a genuinis Lysiae orationibus exter*
& της Λυσιακής δυνάμεως και τό Εν πάση τή minat, et multas pulchrasque alias orationes tan-
περιόδφ τών χόλων εύάρμοστον και μετά καθαρότητος quam alienas rejiciens, magnam utilitatem homi-
εύενθές. Παύλος 8έ γε δ Εκ Μυσίας τόν τε περί τού nibus eripuit : non inventis amplius his quae ab eo
σηκού, λόγον, ούδΐν τών είρημόνων συνιείς, τής in reprehensionem ceciderunt. Semel enim se-
[τε] γνησιότητος τών Λυσιακών Εκβάλλει λόγων, καί elusae, neglectae sunt, quod 4896 reprehensio
πολλούς καί καλούς άλλους είς νόθους άπο^ιψάμενος fortior esset, quemadmodum in aliis multis,
πολλής και μεγάλης τούς Ανθρώπους ώφελείας veritate detecta.
άπεστέρησεν, ού/ ευρισκομένων Ιτι τών ύπό διαβοΐήν πεσόντων* άπαξ γάρ άποκριθέντες παρεωρά-
θησαν, Επεκρατεστέρας τής διαβολής, ώσπερ καί Επ' άλλων πολλών, ή της άληθείας γεγενημένης.
"Εστι 81 δ Λυσίας δεινός μίν παθήνασθαι, Επιτή- D Dexter autem et acer fuit Lysias ad commo*
δειος 81 τους πρός αύξησιν διαθεΤναι λόγους. Τι*1ς88 vendos affectus, et orationis amplificandae egregie
μεν σύν τών περί τούς Ρητορικούς διατριβόντων peritus. Nonnulli igitur rhetores non recte de Lysia
λόγους, 89 ούκ όρθώς W) όπήχθησαν εΙπεΤν 91 περί dixerunt, ostendere crimina prae ceteris, qui ante-
Αυσίου ώς άποδετξτι μεν τά Εγκλήματα παρ’ όντι- cesserunt, posse, amplificandis 7ero iis multo in-
νασύν τών παλαιών άνδρών τό προκεκριμένον Ιχει, feriorem esse. Etenim aperte refelluntur ejus
σύξήσαι 81 ταύτα πολλών Ενδεής. Καί γάρ Ελέγχονται orationibus, qtlibus judicium eorum falsum esse
φινερώς ύπό τών αύτού λόγων πολύ τής Επ’ αύτώ 98 convincitur, et maxime oratione contra Mnesipto-
διαεφαλλόμενοι κρίσεως. Καί μάλιστά γε τούτους ό lemon. Mirum enim in modum accusationem auget,
κατά Μνησιπτολέμου διελέγχει · θαυμαστώ; γάρ τήν Errat et Ccecilius,qui CUm hunc inter alios inven-
κατηγορίαν 93 πρός μέγεθος οΰτος εύξησε. Καικίλιος tione praestare asserat, inventa tamen disponere
% αμαρτάνει εύρετικόν μίν τόν άνδρα, ειπερ άλλον perinde posse negat,ticet hac virtutis dicendi parte
VARLE LECTIONES.
85 τί B. et COIT. A : τήν ζ". 84 δλος add. A. 85 δ παρ’ ένίοις ζ\ 86 καί add. Α. 87 καί μήν add.
Α. 88 πίνες om. Β. 89 λόγους om. Β. 80 όφθώς δπήχθ. Β. 91 είπειν περί Λυσίου] περί Λυσίου εΙπεΤν
τών περί τους ρητορικούς τινες διατριβόντων λόγους Β. 98 αυτό ζ\ 95 προσηγορίαν Α.
Patrol. Gr. CIV.
6
171 RHOTII PATRIARCHA CP. 172
nemini cedere videatur. Vidit Demosthenem ndo-ΑτινΑ συνομολογών, οίκονομήσαι δέ τα εύρεθέντα ούχ
lescentem Lysias, patrem que habuit Cephalum ούτως ικανόν * καί γαρ κΑ/ τούτφ τφ μέρει τής
Lysaniam Cephali (ilium. Is natione Syracusanus Αρετής του λόγου ούδενός όραται φαυλότερος. Είδε δε
fuit. Athenas cum migrasset, parlim urbis desi- ΔημοσΘένην μειράχιον ·* όντα. α2χζ $£ γέγονεν 6
derio captus, partim Periclis Xanthippi filii fama Λυσίας Κεφάλου του Λυσανίου τού Κεφάλου, γένος
excitatus, ibi primo quidem cum clarissimis Athe- μεν Σαρακούσιος, μετανάστης δε γεγονώς εις 'Αθήνας
niensibus erudiebatur : postquam vero civitas CO- πόθω τε της πόλεως και της Περικλέους τοΰ Ξχν-
loniam Sybarim misit, abiit una cum fratre Pole- θίππου φήμης, kv ή τα μέν πρώτα συνεπαιδεύετο
marcho natu maximo, Ut baereditatis paternae τοΤς έπιφανεστάχοις των 'Αθηναίων, δστερον δέ την
particeps fieret. Cum jam quindecimum annum βΐς Σύβαριν Αποικίαν στελλούσης τής πόλεως [1464 R.J
ageret, apud Tisiam, et Niciam Syracusanos insli- φχετο καί αυτός συν τφ πρεσουτάτφ τών Αδελφών
tuitur, cumque domum comparasset, atque haere- Πολεμάρχψ, έφ* φ τού πατρώου μετασχεΤν κλήρου*
ditatem esset consecutus, vixit in summa abun- 2τος δέ έξκαιδέκατον 95 ήγε. Καί διέτρίβεν Ακροώ-
dantia usque ad Clearchi praeturam, sequenti anno μένος Τισίου τε καί Νικία τών Συρακουσίων 96 ot-
accusatus, quod partes Atheniensium sequeretur, χίαν δέ κατασκευασάμενος καί κλήρου τυχών έπολι-
cum aliis tribus est patria expulsus. Athenas vero Βνεύετο τών πολλών [798 H J ούκ ένδεέστερον Ιως
CUm venisset, cum jam quadringenti viri rempu- Κλεάρχου του 'Αθήνησιν αρχοντος * τφ δέ έξης
blicam in suam ditionem redegissent, in ea egit, ένιαυτφ άττικίζειν αίτιαθεις μεθ' έτέρων τριών
Cum vero triginta viri rempublicam recepissent, έξέπεσε τής πατρίδος. 'Αθήνησι δέ παραγεγονώς τών
mansit annos septem : privatus vero facultatibus, λ' την πόλιν έχόντων διέμεινεν 97 αυτόθι * τών λ' δέ
ac fratre Polemarcho amisso, ipse aegre effugiens τήν πόλιν άντικατασχόντων, ζ' μεν Ετη διέμεινεν,
imminentem interitum, egit Megaris. Tribulibus 'Αφαιρεθεϊς δέ τήν ουσίαν καί τόν Αδελφόν Πολέμ-
vero illius reditum urgentibus, utilissimusomnium αρχον Αποβαλών, αυτό; μόλις διαδρας τόν έπικρε-
fuit, data mille drachmarum pecunia, et clypeis μάμενον όλεθρον, διήγεν έν Μεγάροις. Τών δ' Από
ducentis, missusque cum Hermone subsidiarios Φυλής έπιθεμενων τή καθόδφ χρησιμώτατο; απάν-
milites mercede conduxit trecentos et duos, per- των γέγονε τή κράξει * χρήματά τε γαρ αύτός
suasitque Thrasybulo Eliensi 490fl hospiti, Ut παρέχε δραχμας 99 δισχιλίας καί Ασπίδας ς-’, σταλείς
dlio talenta daret. His de causis cum scripsisset δέ συν "Ερμονι Επικούρου; τε έμισθώσατο τ’, καί
Thrasybulus jus civitatis illi post redilum dandum θρασύδαιον τόν ΉλεΤον επεισε ξένον όντα αύτψ β’
esse, populus Atheniensis donum ralum habuit, τάλαντα παρασχεΤν. ’Εφ’ oT; γράφει μέν μετά τήν
Archinus vero eum accusat violatarum legum, £ κάθοδον ό Θρασύβουλος πολιτείαν αύτφ,.ό δέ δήμος
quod nondum facto senatusconsulto, donum acce- έκύρωσε τήν δωρεάν. ’ΑρχΤνος δέ, δια τό άπροοού-
pisset. Postquam vero decretum abrogatum est, λευτον είσαχθήναι τό ψήφισμα, γράφεται [γραφήν]
jure civitatis, et reliquum tempus perinde ac SI παρανόμων τήν δωρεάν * και έπεί κατεγνώσθη τό
civis fuisset, transegit, obiitque ibidem annos ψήφισμα, τής μέν πολιτείας ό Λυσίας απελαύνεται,
natus tres et octoginta, alii septem subtrahunt, τόν λοιπόν δέ χρόνον κατεβίω Ισοτελής ών. Καί τέ-
λευτφ αύτόθι, γί καί π* Ετη γεγονώς · οί δέ Αφαιρουσιν
αύτού ζ'
CCLXIII. ΣΕΓ\
Isai orationes. Ίσαίου λόγοι.
Legimus varias orationes Isseirquarum numerus, 'Ανεγνώσθησαν 99'ΐσαίου διάφοροι λόγοι, ούτοι δέ
Ut semel dicam, sexaginta quatuor : quarum ger- Απλώς είπεΤν εις δ* καί ξ' συναριθμούνχαι · τούτων
manae solum quinquaginta. Lysiam autem potis- δέ ο! τό γνήσιον μαρτυρηθέντες ν’ κάταλείπονται
simum imitatus est, cujus et discipulus fuit. Imi- μόνοι. Λυσίου t 5έ γέγονε μιμητής, ου καί μαθητής
tatum vero illum fuisse arguit nominum concinni- έχρημάτισε. Τήν μίμησιν δέ αύτφ προσάπτει τών τε
tas, et rerum gravitas. Sic enim orationes illius Ly- ρόνομάτων ή Αρμονία καί ή έν τοΤς πράγμασι δεινότης·
siam imitentur. Ut nisi quis diligenter attendat, οδτω γΑρ αύτού οί λόγοι πρός έκείνους τήν ομοιότητα
utriusquestylidifferentiam vix dignoscat, schemata φέρουσιν ώς, εί μή τις πολλήν αύτών ποιήσαιτο τήν
si excipias. Etenim primus Isaeus schemata adhibuit διάσκεψιν καί μελέτην, ούκ αν έκατέρων λόγων τού
et ammum ad Civilem artem convertit, quod maxime χαρχχτηρος τήν διαφοράν διαγνοίη, πλήν χαεά γε
Demosthenes, illius discipulus, imitatus est.Genere τούς σχηματισμούς. Καί γαρ πρώτος ’ΐσαΤος σχημα-
eratChalcidensis.Athenasvero missus Lysi» prae- τιζειν ήρξατο καί τρέπειν Επί τό πολιτικόν τήν
captori. Ut diximus, operam dedit. Floruit vero διάνοιαν, δ μάλιστα καί Δημοσθένης, μαθητής αυτού
post Peloponnesiaeumbellum, et usque ad Philippi γεγονώς, έμιμήσατο. Χαλκιδεύς δέ 9 γέγονε τό γένος
imperium pervenit. Hic relicto ludo SUO, Demo- ό ΊσαΤος, εις Αθήνας δέ μετελθών έσχόλασεν (ώς
VARLE LECTIONES.
94 μειράχιον ΔημοσΘένην ζ\ 9S έξχαιδέκατον Α : πέντε καί δέκατον ζ\ 96 Συρακοσσίων Α. 97 διέμε-
νεν Α. 83 δραχμας δισχιλίας παρέσχε ζ\ 99 Ανεγνώσθη Α. I Λυσία Α. * δέ add. Α.
173 BIBLIOTHECA. - CODD. CCLXIII, CCLXIV. 174
προείρηται) Αυσίφ β ήκμασε δε μετά τόν Πελοποννη- a sthenem decem millium drachmarum praelio insti-
ciTxbn πδλεμον, καί μέχρι της Φιλίππου διήρκεσεν tuit,ob idque maxime excelluit. Ipsi etiam Demo-
δρχή*. Άποτεβς 5 δέ ποτέ τής σχολής έπΙ δραχμαΐς Stheni de tuloribttS scripsisse ferunt orationes,
μυρίαις καθηγήσατο Δημοσθένους· διό καί μάλιστα γέγονεν έπιφανής. Φασί δε αυτόν καί τους έπιτρο «
πιχους λόγους Δημοσθένει συντάςαι.
2ΕΑ'· CCLXIV. JSschinU orationes .
Αίσχινου λόγοι.
Άνεγνώσθησιν λ Λίσχίνου λόγοι, ών τδ πλήθος δ LecUe sunl orationes ASschinis : quarum (res
τρεις Αριθμός περιορίζε», και έπιστολαΐ θ'. Ό δέ numero sunt, et epistola novem. Nam Deliaca
Δηλιακός έπιγραφόμενος ούκ Ιστιν Αίσχίνου. *Εστι UOD est iEschinis. In orationibus SUIS 8Uavis, pu-
δέ τοίς λόγοις αύτοΰ γλυκύς τε και καθαρός καί rus, distinctus, et enthymematum perspicuitate
ευκρινής καί τή τ»ν (νθυμημάτων σαφηνεία excellens. Oratio vero in Timarchum habita,
σεμνονάμενος [I46B R.] ’Ο μέντοι κατά Τιμάρχου ISWiificiflW /ilcWflrel, aCCUStl. Timaithll8
λόγος [799 Η.] έταιρήσεως 5 τόν Τίμαρχον γράφεται- vero territus, judiciumque defugiens se suspen-
καί δ Τίμαρχο; καταπλαγείς καί λιπών τον Αγώνα dit.
έ αυτόν Ανήρτησεν. Β
Έπήγγειλε δέ καί τήν iv Ταμύναις νίκην πρώτος Nuntiavit primus secundam victoriam in Tamy-
’ Αθηναίοι ς τό δεύτερον * διό καί όστεφανώθη. Φασ\ δέ nis Atheniensibus, quamobrem corona donatus
τα μέν πρώτα εΙπεΤν αύτόν έν τφ δήμφ κατα Φι- wt. Ferunt autem 400Α primum ipsum ad popu-
λ(ππου, Ινευδοκιμήσαντα δέ τψ λόγψ πρεσβευτήν lum contra Philippum orasse, cnmtjue oratione
προς ’Αρκάδας χειροτονηθήνοη, είς ούς παραγεγονώς gratiam comparaseet, legatum ad Arcadas mis*
συνεστήσατο τους μυρίους έπΙ Φίλιππον. sum esse, ad quos cum venisset, decem millia
contra Philippum, armasse.
Ουτοςό Αίοχίνης παΐς γέγονεν ’Ατρομήτου, ©υγόν- Aeschines hic patre natus est Atroraeto,qui ini·
τος μεν έχΐ τών λ', συγκαταγαγόντος δε τόν δήμον, tiocum Sub triginta tyrannis exsularet,ipse postea
Τούτου δ^ καί Γλαυκοθέας γίνεται υιός, Κοθωκίδης populum ad libertatem revocavit: Gl&ucotbea ma-
μεν τόν δήμον, ούτε δέ τών 6 έπ· γένει περιφανών tre, tribu vero Cotbocides, neque genere, neque
ούτε τών έπι χρήμασι λαμπρών. *Εν δε τψ νέψ τής opibus celebris.Adolescens cum esset ac robustus
ήλικίας τδ σώμα φέρων έ^ωμένον τά γυμνάσια viribus, ad gymnasia studium laboremque contu-
Ιπονεΐτο, λαμπρόφωνος οέ πεφυκώς τραγψδίαν lit. Postea cnm vocis firmitate ac robore valeret,
ήσκησε μετά ταύτα, ώς δε λέγει Δημοσθένης, υπο- ^ S6 tragoediis ageadis exercuit: 6t,Ut Demoethenes
γραμματευων καί τριταγωνιστών ’Αριστοδήμψ έν scribit, scribae vicarius, ac (10) tertias agens partes
τοτς κατά δήμους Διονυσίοις. Καί παΤς μέν ώ> in Bacchanalibus Aristodemi arbitratu semper
έδίδασχε συν τψ πατρι γράμματα, είς τό μειράκιον fuit: etjuvenis etiam numiitteras unacum parente
δε προελθών έστρατεύετο. Ήκροάσατο δέ, ol μέν docuit: prov ectior autem militavit. Nonnulli etiam
φασιν Ίσοχράτους καί Πλάτωνος, Καικίλιος δέ Socratem et Platonem audisse ferunt. Caecilius
Αεωδάμαντος λέγει. Πολιτευόμενες μέντοι γε ούκ vere (li) LeodamantlS discipulum facit. Versatus
άφανώς έκ τής έναντίας μερίδος, συνεπρέσβευε τοΐς in republica est non inglorius : quod Demostheni,
περί Δημοσθήνην Αλλας τε πρεσβείας πολλάς και πρός ejusque suffragatoribus adversaretur, cum quo le-
Φίλιππον 6πέρ τής ειρήνης, έφ* ή καί παρά Δήμο- gationes obiit cum multas alias, Ium de pace ad
σθένους χατηγορήθη ετι δέ ώς πόλεμον έξάψειε Πυ- Philippum, in qua accusatus a Demosthene est :
λαγόρας αίρεθείς πρός ΆμφισεΤς 1 Άμφικτύοσι, και quodque ipse Pylagoras exsistens aucter belli in-
τόν λιμένα έργαζομένοις · έξ ής 8 πράξεως συνέβη troducendi fuisset, cum ab Amphictjonibus ad
Φιλίππψ προσφυγεΤν Άμφικτύονας, τόν δέ υπό του Amphiss&OS legatus est creatus, ipsique Amphic-
Αίσχίνου συνεργούμενον έπιθέσθαι τοΐς πράγμασι tyones portum Struxissent ,qU0 facto ad Philippum
καί την Φωκίδα λαβεΐν. Συνειπόντος μέντοι γε αύτψ D confugerunt, et Phili ppU8, auctore A£echine,resip·
Εύβούλου του Σπινθάρού Προβαλεισίου 0 δημαγω- eas esi aggressus, et Phocidem cepit. Ejus senten-
γοΰντες ψήφοις μόναις λ' άπέφυγε. Χρόνψ δέ ύστερον lia patrocinanleEubulo Spinthari filios et Proval-
Φιλίππου μεν τετελευτηκότος, 'Αλεξάνδρου δέ δια- lusio, qui tum summam apud populum potestatem
βαίνοντος είς τήν 'Ασίαν, έπΙ ταΐς Δημοσθένους obtinebat, sublevatus, triginta suffragiis UVasit.
VARLE LECTIONES.
3 ύποστάς Α· δ άνεγνώσθη A. 3 libri έταιρίσεοκ. 3 τών B : δέ τών ζ\ 7 άμφισσεΐς Β. Leichius ρ.
XLII Άμφικτύοσι πρός 'Αμφισσεΐς τό πεδίον καί τόν λ. έργαζομένους. 8 ές ής] έξής ζ". 9 libri Προβα-
λουσίου.
NOTiE.
(10) Cic. Divinat in Ferrem, ut in actoribus Grae- (11) Sic et Plutarch. in X Orator. Alcidamantis
tis fler} videmus &£pe illum qui est secundarum. Eleatae, Suidas in iEschine.
175
176
PHOTO PATRIARCHjE CP.
Postea VerO,COmPhiUppO KDOrtUO, Alexander tHM- Λ τιμαΤς Κτησιφώντα npaytpiwv έγράψατο. Ου μετά-
siret in Asia,Ctesiphontem in jns vocavit, quod de- λάβα» δέ τδ πέμπτον μέρος w ψήφων είς 'Ρόδον
cernendis Demostheni honoribus ipse contra leges έφυγε, δραχμάς χιλίας ού βουληθείς δπέρ της ήττης
fecisset. Qoo in certamine com quintam suflra- χαταβαλεΤν 11 . Έν δέ τη ’Ρόδψ αχολην χαταστησά-
giornrn partem non obtinnissetyRbodnm confugit, μένος έδίδασχεν * kv φ τοΤς ’Ροδίως τον χατα ί τη Ol-
eum a multa mille drochmarum persolvenda, ad Mmoc έπεδείξατο λόγον, θχυμαζόντων δέ ε! xwn
quam fuerat damoatUS9animo ac voluntate abhor- δημηγορήσας ήττήθη. Εύχ αν, είπε, Θαύμα χατ-
reret. Ludoque Rhodi aperto docuit, ubi cum είχεν υμάς, ώ 'ρόδιοι, εΐ Δημοσθένους άντιδη-
Rhodiis orationem a se habitam contra Ctesipbon- μηγορούντος ηχούσατε, k χείθεν δε πλεύαας είς
tem ostendisset, cumque omnes mirarentur, po- Σάμον, χαι διχτρίψας έπί της νήσου, δλίγ ον ύστερον
tuisse illum bis pro se dictis in judicio superari, έτελεύτησεν.
Minime sane, inquit, miratori fuissetis, Rhodii, si contra ea dicentem Demosthenem audissetis.
Inde autem Samum navigans, atque in insula habitans, non in mullo post mortuus est.
CCLXV. B XSE*.
Demosthenis orationes . ΔημοαΘένους λόγοι.
Legi omnes pene orationes Demosthenis. Di- 'Ανεγνώσθησαν tt ΔημοαΘένους λόγοι μικρού
cuntur illius germanas sexaginta quinque: quarum αύμπαντκ · φέρονται δέ αυτού ol γνήσιοι ε' καί ξ(,
49 Ιβ elegant iores quSS ad popula m, qUBm q USB ad ών oi δημόσιοι μάλλον είς το άριστον χατεαχευάαθαι
senatum babitae, a pluribus judicantur. Nonnulli τοΤς πλείησι χρίνονχαι. Τινές μίν «υν τον χέρι
orationem de Haloneso (quas contra Philippum ’Αλλονήσου 13 λόγον (δς χαι ts χ*χά Φιλίππου έπι-
secunda inscribitur,) quia com ea pugnat ora- γράφεται δεύτερος * καί γάρ προς την έπιστολήν δ
tione, quam contra Philippi epistolam dixit, illius βήτωρ [800 Η.) άνταγωνίζειαι τού Φιλίππου) τούτον
propriam esse negant, et confirmare opinionem <£ φχσιν είναι γνήσιον ΔημοαΘένους, καί τεχμη-
suam conantur nominibus et verbis, et composi* ριούσθαι τήν δόξαν αύτών έπιχειρούαι τοΤς βήμααί
tionis modulatione : nullum enim a Demosthenis τε καί όνάμασι και τη της συνθέσεως άρμονίφ * πολύ
Stylo abhorrere. Attenuatam enim et dissolutam γάρ ταύτα λείπεαθαι τού Δημοαθενιχού τύπου *
hojos orationis esse phrasim, et oratoris facul- [1468 R.] άνειμενην τε γάρ είναι τούτην καί λελυ-
tate inferiorem : alii vero abjudicantes Demos- μίνην, καί τής τού βήτορος περί ταύτα δυνάμεω;
theni, Hegesippo tribuunt. Equidem cum obser-c έλαττουμένήν την φράσιν. Καί οι γε αυτδν άφαιρού-
varim diversorum orationes oratorum similes μενοι τού ΔημοαΘένους είς Ήγήσιππον άναφέρουαιν.
interdum exsistere, et contra ejusdem auctoris Έγώ δέ είδώς πολλάχις xal λόγους διαφόρων
dissimiles nonnunquam evadere orationes (non γεννητόρων πολλήν έχοντας τήν δμοιότητα κ%\ διά-
enim in dicendo (hcoltas, praesertim im propriis φορον έργασίαν λόγων τον αύτδν έγνωχότων γίννή-
ac maxime opportunis orationibus, Ut nec in aliis τορα (ου γάρ άε! χαθεατηχεν άτρεπτος καί άναλ-
rebus OmnibU8, immutabilis est, ac sui perpetuo λοίωπος κατά πάντα, ώσπερ ουδέ iv τοΤς άλλοι;,
similis) cumque hanc diversitatem hic animad- συχως ουδέ κατά τους λόγους ή άνθρωπίνη δύναμις),
vertam, pronuntiare non ausim, sitne Hegeseppi άλλως τε δέ ούδέ έν τοΤς καιριωχάχοις των Ιδιωμάτων
b«c, an Demosthenis oratio. τού βήτορος, άλλα καί ταύτην έπ* όλίγον δρών την
διαφοράν, ούχ Ιχω θαββεΤν άποφήνααθαι είτε *Ηγη-
αίππου πόνος δ περί 'Αλοννήσου λόγος είτε της
Δημοσθενιχής έλάττωμα χαθέατηχε φύαεως.
Similiter et orationem, quae inscribitur de 'Ωσαύτως δέ καί τδν λόγον, δς έπιγράφεται περί
Conditionibus ad Alexandrum, Hyperidi potius των προς ’Αλέξανδρων συνθηκών, Υπερείδη ** μαλ-
quam Demostheni attribuunt, quod cum multis λον ή Δημοσθένει προσνέμουσιν, δτι περ πολλοΤς τε
aliis Demosthenes artibus reliquos oratoers vice- D άλλοι; δ Δημοσθένης πλεονεχτών τών λοιπών βήτόρων
rit, tum potissimum verborum delectu superarit. καί τή τών όνομάτων έχλογή Μ τδ «· άμεινον δι-
At haec oratio habet nonnullas voces non orato- ενήνοχεν, δ δέ vuv λόγος Ιχει τι καί τών ου λογάδων
rias, Ut νεόπλουτος, βδελυρεύεσθαι et alia similia. φωνών, ώσπερ τδ νεόπλουτος καί τδ βδελυρεύεσθαι
καί δτερά τινα τοιαύτα.
Sunt etiam dui duas in Aristogitonem orationes Elal δέ o% καί τους δύο τους 17 κατά Άριστογείτο·
quasi non germanas rejiciant:sed tamen non indi- >ος ώς νόθους παραγράφονται · άλλ’ ©δτοι καί όρφ α-
cant auctorem earum, inter quos onus est Diony- νους αύτοδς άφίάσιν, ούχ έχοντες εΙπεΤν τους τεκόν-
8ius Halicarnasseus, non magnum sententiae pro- τας/uv είς γέγονε καί Διονύσιος δ Άλιχαρνασσεδς 1β,
ferens testimonium, nec investigare studens, Ut ούδέν μέγα χεχμήοιον τής Ιδίας δπολήψεως παρεχό-
pluris fieri debeat Aristogiton contra se Demo- μένος, ούδέ έχεΐνο συνιδετν έθελήσας, ώς πολλφ
VARLE LECTIONES.
to των ψήφων Pseudo-Plutarchus : nam Pbotii libri Σισύφψ. tt καταδαλεΤν] άποχΤσ*ι B. ** άνεγνύ-
οθη Α. *Β *Αλονήσου ς\ U χαι antO χατά om. Β. ‘Γπερίδη C· *β τά add. Α. *7 τοδς post δύο
add. Β. 18 *Αλιχαρνασευς
177 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXV* 178
μίξα» Ιστ ίν ηπερ ή έκείνου άπόφασι; αύτά; i *9Alhenem dixisse confessus, quam Dionysii nega-
Αριστογείτων άνομο) ο^ών Δημοσθένήν κατ’ αύτου tio (12). Etenim defendentem se non obiter, sed
γεγρπφέναι · καί γάρ απολογούμενος ούχ έν τφ accurate exadversum contendisse ea oratione ap-
παρεργψ λίγων, &U* έπιμελώ; άνταγίονιζομενος έν paret, quae inscribitur Apologia contra demons-
τφ λόγφ δείκνυχαι, ο; έπιγέγραπτκι άπολογία προς trationem Lycurgi, et Demosthenis.
την ένδειξιν Λυκούργου, και Δήμο σθένους.
Και b κατά Μειδίου 20 δε και κατ’ Αίσχίνου )ύγος Oratio quoque contra Midiam et conlra ASschi-
αιτίαν Ισχε τδ ** μη την αυτήν κατά πάντα άρετην nem C8U.C9B fuil.CUT Demosthenis 6880 non diceren-
τφ Δτ^μοσθενίκψ συνδιασώσασΟαι χαρακτηρι * καί tur, quod non idem stylus. Etenim in his duabus
γάρ έν τοίς δυεί τούτοις λόγοις kx διαλειμμάτων τι- orationibus ex interjectis quibusdam urgens, 11S-
νών ταΤς αύεατς έννοίαις έπιβάλλων άμιλλάσθαι δο- dem argumentis, sccum ipse pugnare videiur,qua8i
χετ προς έαυτδν, ώσπερ άσκούμενος, άλλ* ούχ έπ' αύ- dimicans et non revera pugnans. Hinc et nonnulli
xotc άγωνιζόμενο; τοτς «ργοις. Διδ καί τινες έφησαν dixerunt 40 16 utramque orationem in adversariis
έκάτερον λόγον έν τύποι* καταλειφθηναι, αλλά μη d un taxat rei i clam, neque io tegre ad editionem reli-
πρδ* Ικδοοιν διχκεκαθάρΟαι a χαίτοι καί τούτο εύλα- ctam. Hoc enim timidius ac circumspectius agere
fompov ol άηΟίντε* )όγοι ποιούαιν. Αλλ’ ol γε τού- Β videntur. Sed quihas damnant, quid illi de Aristi-
τους αίτιώμενοι τί άν φαΤεν περί ’λριστείδου, δς de judicent?qui ad nauseam usque hoc stylo utitur,
και κατακόρω; τψ ίδιώματι τούτο φαίνεται χεχρη- ut qui in opere modum excedat, et superfluitate
μένος, ώσπερ και τφ προϊέναι η κ2χά τάς έργασίας magis quam mediocritate utatur? Haxime vero
πέρα τού μετρίου, καί τφ περιττφ μάλλον ή τφ oratio contra ASschiuera asserendi ansam dedit in
μίτργ» της χρείας ουμπαρεκτείνεαΟαι ; μάλιστα δ& δ adversariis relictam esse, nondum tamen perfec-
κχτ* Λίσχίνου λόγος πχρίσχεν αίτίαν kv ύπομνήμασι tam.Quamobrem quae in accusatione magnam ha-
χατζλελετφΟαι ουπω την έργασίαν άπειληφω; τε- bent obscuritatem et levitatem, extrema oratione
λείαν* διότι καί ά πρδς την κατηγορίαν [801 Η.| πολ- afferuntur, quod orator non attendit, magis de pro-
λην έσχε την άμυδρτίτητα καί κουφότητα, έπι τη priis verbis sollicitus. Etenim non talis oratio Lysino
τελευτή τού λόγου παρίθετο * δπερ ούκ άν περιεΤδεν in lInesit>tolemura,sed in omnibus, quibus oportet,
δ (5/,τωρ, εις έξίτατιν άκρ»βεστίραν τών Ιδίων λόγων partibus affectum servans, nec impetum reprimit,
καταστοίς. ’Αλλά γάρ ούχ οΰτω πρόεισιν 6 Λυσίου nec desinit auditores ad extremum usque exci-
κατά Μνησιπτολίμου λόγος, εν πάσι δε τοίς δεομέ- tare. Quamquam et orationem de falsa legatione
VOK μερασι το παθητικόν φυλάζας, ουδέ παυόμενος nonnulli aiunt in commentariis relictam esse, ne-
της έπιφοράς άπιστη, έπέτεινε δέ μάλλον, ουδέ κατά C quo ad edendum, neque integre conscriptam esse,
το τέλος τους άκροατάς άποστάς παροξύνειν. Και Quamobrem quSBSO ? Quia post 6pilogOS,fqui multi
μέντοι και τον παραπρεσβεία; ** τινίς έν ύπομνή- sunt,et maximam occupant orationis partem, cum
μασί φασι καταλειφθηναι, άλλ’ ού πράς έκδοσιν ουδέ antea objectionee multas refutarit, hic rursum
προ; το της έργασίας άπηρτισμένον γεγράφθαι easdem refellit, quod COntm artificium est, ac le-
Διά τί * [1409 R ] διότι μετά τά έπιλογικά, πολλά τε g6S dicendi.
δντα και σχεδόν τά πλεΤστον μέρος έπεχοντα, πολλάς προ αυτών άντιΟέσει; είπών πάλιν έπ» άντιθέσεις
έτράπετο* δπερ άνοικονόμητόν τέ έστι καί διε^ιμμένον.
Καί τον υπέρ Σατύρου δ* λόγον της έπιτροπης Et orationem pro Satyri tutela contra Charide-
προς Χαρίδημον ol μεν προς τήν κρίσιν έχοντες " roum,rccli censores Demosthenis esse dicunt.Calli·
το άαφαλες Δημο?0ένου; λέγουσιν είναι, ό δέ Καλ- machus.censornon bonus, Dinarchi esse pu tat, non-
λίμαχος, ούδ* Ικανός ών χρίνειν, Δειναρχου νομίζει, nulli Lysi® ; pugnat tamen temporum ratio, tolius-
Τινές δέ αύτον ύπεβάλοντο Λυσίφ, καίτοι και τάν que adeo orationis stylus,etres, et elocutio, Dem os -
χρόνον εχοντες αύτοΓς διαιεαχόμενον καί τάν τύπον thenis vero esse arguunt obliqua enuntiatio con-
άπζντα της έργασίας και τά πραγαατα καί την tinuatioque periodorum, HC Yehemontia. Ab ipSO
έρμη νείαν. Μαρτυρία δετού ΔημοσΟενικάν είναι τάν 0 enim principio his oratio exornatur, adhibcturque
λόγον και b πλαγιασμος καί ά συνέχεια τών πιρι- bonus verborum delectos, et concinna compositio
όδων και f, ευτονία * έ; αυτού γάρ τού προοιμίου τού- enitet. Testantur id etiam figurae : sunt enim cum
τοις b λόγο; διαποικίλλεχαι. Καί μην καί η περί τών acrimonia conjonctee, et varietatem orationi affe-
δ/ομάτων έ/.λογτ, εί; τά άριστον άνηνέχθα» καί ή runt. Etenim 492α addit interrogationes, reddi -
ούνβεαις εύ εχιιν πεφιλοτίμηται. Μαρτυρεί δέ καί tiones, asyndeta, quse maxime Demostheni fami-
τ* γ®? συνεστραμμένα μετά γοργό- liaria,sed et accurata constructio, quae suo ornatu
τητο; καί ποικιλίαν τφ λόγΨ παρεχόμενα * καί γάρ efficaciam tamen non lolii t, i psseque periodi undi-
YARLE LECTIONES.
Λ ό add. A. " Μηδ ■!oo A. ** A : του ζ". I* προτιέναι A. xxl A : /Axi ξ". ** tbv rttpi πχ-
fmtp. ς*. β γίγοχπτχι A. *e ol — ίχοντις] ώς — ϊχο»τχ B.
Ν0ΤΛ5
(>2) Dionjsius Halicarnasi, paf. Gr*c. 197, quem cum his conferas licet.
180
ITO PHOTII PATRIARCHAE CP.
que perfecte, decorum ubique servant. Nullam A Ερωτήσεις προβάλλεται καί δποστροφάς καί τδ Ασύν-
enira compositionem praetermittere, sed periodis δετόν, οίς μάλιστά Δημοσθένης χαίρει χρώμενος.
omnia complecti, Demostheni est cum Isocrate, ac ’Αλλά καί ή σύνθεσις Επιμελής καί την ένάργειαν. τψ
Ljsia commune. At periodorum varietas in magni- κόσμφ o5 διαφθείρουσα, αί τε περίοδοι τψ άπηρτι-
tudine membra adimplens, diversitatem inter il- σμένψ συναγόμεναι καί τδ πρέπον πανταχού διασώ-
los parit, cum Isocrates plerumque ambitum ζουσι. Τδ μέν οΰν μηδενδς φείδεσθαι συνθέσεως,
producat: Lysias vero contrahat, io utroque deco- Αλλά πάντα διειλήφθαι περιόδοις Εστι μεν 'ίσοκρα'-
rum Servet Demosthenes. τους καί Αυσίου πρδς Αημοσθένην κοινόν · ή δε κατά
τάς περιόδους έν τοΤς μεγέθεσι ποικιλία συμπληρούσα τά κώλα λαμβανομένη *ήν πρδς Εκείνους διαφοράν
Απεργάζεται, του μεν ’ΐσο/ράτους ώς τα πολλά μηκύνοντος την Εργασίαν αυτών, του δε 47 Λυσίόυ συντημνον-
τος* έξ έκατέρου δε τούτων τώ Δημοσθένει τδ πρέπον διασώζεται.
Oratio autem quae dc Paccest.com posita quidem, *0 δέ περί της εΙρήνης λόγος καί άλλοις μεν, μά-
sed non habita eiistimatur ab aliis ; et maxime a λίστα δε Αιβανίψ τη σοφιστή παρεσκευάσθαι μέν,
Libanio sophista. Orator enim ABschinem accu- ου μήν εΐρήσθαι δοκετ. Κατήγορων γάρ δ £ήτωρ
sane, nihilominus se etiam accusat, quod suasisset Αίσχίνου ούδέν Ελαττον 48 αύτδν καί Επί τούτψ αΐ-
Atheniensibus Amphictyonem esse Philippum de B τιαται, δτι συνεβούλευσεν 49 'Αθηναίοι; ’Αμφικτύονα
creto renuntiandum, qua illum acerbe reprehen- είναι ψηφίσασθαι Φίλιππον. Έν ψ ούν Εκείνον πι-
dit, quod ejus rei auctor, suasorque exstitisset, κρως διέβαλλε 30, πώς άν αυτός Εθά^ησε γενέσθαι
Nam suasisse illum Ut Amphictyon Philippus σύμβουλος ; καί γάρ δ περί τής ειρήνης λόγος δήλον
crearetur, clarum est. βτι τδν Φίλιππον ’Αμφικτύονα είναι συμβουλεύει.
Orationem vero contra Ne&ram, Ut languidio- Καί τόν κατά Νεαίρας δε λόγον ύπτιότητός τινες
rem ac remissiorem , Demosthenis nonnulli e αΐτιώμενοι τών Αημοσθενικών άποκρίνουσι λόγων,
familia ejiciunt, Ut et amatoriam, et funebrem ώσπερ καί τδν περί έρωτος αύτψ γεγραμμένον καί τδν
laudationem, έπιτάφιον.
Aiunt et Demosthenem quatuor et viginli annos Φασί δε τδν Αημοσθένην [802 Η ] δ' καί κ' γεγονότα
natum orationem de Immunitote contra Leptinem Ετη 3* χύν περί τών άτελειών, ήτοι τδν πρδς Αεπτίνην
conscripsisse, cujus prooemium agonisticon esse φιλοπονήσασθαι λόγον, ου τδ προοίμιον ΑογγΤνος μέν
putat Longinus criticus (13):qui Claudio imperante δ κριτικός αγωνιστικόν νομίζει * έπί Κλαυδίουδέ ού-
floruit, causasque plurimas egit, Zenobia Osroeuo- τος ήχμαζε, καί τά πολλά συνηγωνίζετο Ζηνοβίφ
rum regina imperium tenente, mortuo jam Odena- τή τών ’οσροηνών βασιλίδι, τήν Αρχήν κατεχούση
tho marito, quem prisci tradunt scriptores ab im-G ’Οδενάθου τού άνδρδς αυτής τετελευτηκότ ος, ήν καί
pietate gentium ad Judaeorum mores traductum. μεταβαλεΤν είς τά 'Ιουδαίων Εθη από τής Ελληνικής
Verum Longinus sic quidem de hoc prooemio in· δεισιδαιμονίας παλαιός Αναγράφει λόγος. ’Αλλά γάρ
dicavit, caeteri enim morate esse non recte pro- δ μέν ΑογγΤνος τοιαύτην περί τού προκειμένου προ-
nuntiant. Pluribus autem haec oratio in judicando οιμίου τήν ψήφον Εξάγει. "Ετεροι δε ούκ δρθώς Ε*α-
COntentionis materiam praebuit, (in his Aspasio σαν τδ προοίμιον ήθικδν είναι. Κα\ πολλοΤς ούτος δ
rhetori, qui exordium satis accuratum esse neg&t), λόγος παρέσχεν 34 άγώνα κρίνεσθχι προτιθείς, ώσπερ
ut et oratio contra Midiam, nam et de hac non pauci καί 'Ασπχσίψ τψ βήτορι, άτε μηδ' άφιγμένψ es τ^ς
certarunt, multisque 4Θ8Α altercandi ansam prae- τού λόγου θεωρίας είς Ακρίβειαν, 'ωσαύτως δέ καί
bnit. Alii enim formam illi affectionis plenam et δ κατά Μειδίου * καί γάρ καί ούτος ούκ δλίγοις
gravitatismonnulli negotialem characterem attri- γέγονεν έν σπουδή, καί τής πρδς άλλήλους Αμφι-
bunnttet omnino verborum gravitas hic est, et com- σβητήσεως Αφορμάς παρέσχε. Καί ot μέν τού πα-
positionis modulatio, et rursum argumentis et en- θητικου χαρακτήρος είναί φασιν αύτδν, μετά δει-
thymematis affectu plenis, patheticam quoque pro- νώσεως Επεξειργασμένον 34^ ο* δε τού πράγματι -
nuniiationem accommodat, pragmaticis vicissim κού * καί απλώς των τε βημάτων αυτού τδ σφο-
quse ipsis conveniunt, adaptat. Servat et affectus °δρδν [1472 R.] καί κατά τήν σύνΟεσιν έναρμόνιον.
leniores, non in hac modo oratione, sed et in aliis. Καί ώς τοΐς παθητικούς μέν τών Επιχειρημάτων καί
Verum difficillimum est oratori, in contentioso di- ενθυμημάτων παθητικήν <αί τήν Απαγγελίαν περι-
cendi genere leniores perpetuo retinere in ad ver- άπτει, τοΤς πραγματικοΤς δέ, Εσα τούτοις έναρμοττει.
sariam affectiones, ei praesertim, cui vehementius "Εχετχι 36 μέν ούν καί τού Εθους ούκ έν τούτψ μόνον
atque acrius ingenium obvenit: quale Demostheni τψ λάγψ, Αλλά και έν πολλοί; άλλοις. 'Αλλά γε
VARLE LECTIONES.
47 δέ] δέ Ιστιν Α. 48 Ελαττον τδν αύτδν ζ\ 4θ συνεβούλευεν Α. 30 διέβαλε ζ", 31 Ετη om. pr. A,
ante γεγονότα ponit B. 34 άγώνα παρέσνεν B. 33 μή διχφιγμένφ B : μηδ* έφιγμένψ Toup. Longin. p.
281 . 34 έπειργασμένον ζ". 33 Εχεται] έρχεται B et COIT. Α.
NOTjE.
(13) Hujus Longini Dionysii meminit et Eunapius Sardianus, et exstat libellus Περί ύψους, De su-
blimi Dicendi genere.
Ϊ
182
181 BIBLIOTHECA. — COD. CCLXV.
χαλεπώτατόν iott λόγων άγωνυτικώ* εργάτη δια A atque Aristidi obtigit. Hinc fit, ut efferantur 8©pe-
τέλους φυλάξαι προς τδν άντχγωνιοτν τδ ήθος, μά- numero, natura longe argumentum superante.Ne-
λιστχ δέ τοτς δσοι «ρύσεως ετυχον πικρότερα; τε και que enim ars voluntatem dirigere valet, nisi et
«χθηττχωτέρας, ής ούχ ήκιστα Δημοσθένης τε κχί subsidium ingenii accesserit· Annos natus octo et
Αριστείδης μετέχει. Διόπερ πολλάκις έξάγονται 36, triginta Atheniensi populo persuasit, Olynthiis
της προθέσεως έλαττουμένης ύπδ της φύσεως* ουδέ auxilium COntra Philippum mitterent,
γαρ ουδ* εστιν Ικανή τέχνη κατορθώσαι τδ βούλημα, μη συνεργδν Εχουσα κιΐ τη; φύσεως Ιδιότητα.
'Ετών μέντοι γεγονώς δ ρήτωρ η' και λ*, Επεισε δημηγορήσας τδν δήμον βοήθειαν ’Ολυνθίοις άποστεΤλαι
πρεσβευσαμένοις κατά Φιλίππου.
Ούτος b Δημοσθένης υΐδς μεν γέγονεν έκ Κλεο- Demosthenes Demosthenis, et CleobulflB filius
δούλης Δημοσθένους, τδν δήμον Παιαηευς. Καταλει- tribu Peeaniensis, relictus a patre cum esset annos
φθείς δε ύπδ του πατρός έτώνζ’ συν αδελφή μετά- natus septem,et sororquinque,totumilIud tempus
γενεστέρφ δυσίν ετεσι, τδν μέν χρόνον τής όρφανίας quo patre orbatus filii, apud matrem egit, CUm 86
παρά τή μητρι διήγεν, 'ίσοκράτει σχολάζων τψ £ή- Isocrati ad audiendum daret, ut quidam aiunt : ut
τορι, ώς δε ot πλείους λέγουοιν, 'ίσαίψ τψ Χαλκιδετ autem plurimi, Isaeo Chalcidensi, qui et ipse Iso-
έν Άθήναις σοφιστεύοντι. ’ο δέ ’ΐσαΐος 'ίσοκρά- cratis erat discipulus, studio aemulandi Thucydidis
τους 57 γε'γονε μαθητής, θουκυδίδην ζηλών καί Πλά- b et Platonis philosophi incensus : alii enim aliter de
των* τδν φιλόσοφον. ''Αλλοι δε άλλα περί τε παιόεύ- orationis institutione ac doctoribus narrant. Cum
σεως Δημοσθενους καί τών αυτού διδασκάλων Ιστό- ΥβΓΟ ad SDtatem maturam pervenisset, jac pauciore,
ρουσιν. Είς ήλικίαν δε καταστάς, και έλάττω την ου- quam esset aequum, a tutoribus accepisset, qui
σια> πιρ* τών επιτρόπων λαβών, έγράψατο αύτους tres erant, nimirum Aphobus, Theripedes et De-
Επιτροπής γ* όντας *'Αφοβον, θήριππίδην καί Δήμο- mophon, qui aliis Demeas est, a singulis talenta
φώντι (ol δε αντί Δημοφώντος Δημέαν ε'ισάγουσι), decem mulUB causa postulavit, ipSOSque vicit. Ip-
τίμημχ i' ταλάντων έκαστη δί/η έπιγραψάμενος. sam vero condemnationem parvi fecit, aliieque qui·
Τής μέντοι καταδίκης ούδεν αυτούς 38 είσεποάξατο, dem pecunia, aliis vero etiam obsequio liberatis,
τούς μέν άφείς αργυρίου, τους δε και χάριτος. Αίρε- Choragus faclUS Midiam Anagjrasium, qui illuin
βεις δέ χορηγδς, Μειδίαν τε νδν ’Αναγυράσιον, πλή- praebitoris officio fungentem percusserat, in jus
ξσντ* αύτδν έν τψ θεάτρψ χορηγούντα, [803 Η. | vocavit, acceptisque tribus drachmarum millibus,
γρζψάμενας είς κρίσιν κατέστησε, τρισχιλίας 39 δε λα- ab accusatione destitit,
δών παρ' αυτού τής δίκης άπέλυσεν.
Αέγουσι δέ αύτδν πολλά τής φύσεως Ελαττώματα Nec desunt qui dicant eum multa nature vitia
μελέτη διορθώσασθαι. Και νέος μέν ών είς σπήλαιον ^ exercitatione vicisse, et adhuc juvenem in spelun-
έιυτδν έναπέκλεισε, κζκεΤ διηγε φιλοσόφων, τής κε- cam 405α descendere Solitum, ΪΠ eaque eloquen-
φζλης ξυράμενος τδ 40 ήμισυ, *ίνα μή αύτώ έςή, τής tiam exercere, abrasa dimidia capitis parte, quo
δαημοσύνης κωλυούσης, ποιεΤσθκι μηδέ βουλομένψ sibi exeundi facultatem eriperet. Deinde lecto cu-
την πρόοδον. Δεύτερον δέ έπΐ στενής αυτόν φασι κλί- bare ailgUStO, Ut citius excitaretur, et ρώ litteram,
νης κοιμασθαι, ώς Εχειν διά ταχέων άνίστασθαι. Τών cum natura pronuntiare non posset, labore didi-
δέ ** στοιχείων τδ βώ τή γλώττη μή πεφυκότα λέγειν cisse.Etcum humerum exercendo indecore move-
πόνψ προσλαοεΤν τδ δύνασθαι, 'Αλλά καί τδν ώμον έν ret,obelisco, vel,ut nonnullis videtur, gladiolo e
τψ μελετάν άπρεπώς ** κινούντα, όοελδν έκ τής δρο- laquearibus suspenso coercebat, ut timore ab ea
φης άπζρτήσαντα έν χρψ τού σώματος ή (ώς IvioiJ deformitate cessaret seque indicenti gestu conti-
(ιφίδιον, ώς άν φόβω τού παθεΤν τήν ήρευίαν άγοι, neret. Ipse ad Phalericum se conferens juxta fluc-
σπαλλαγήναι τού συμπτώματος. Πρδς δέ τους τού tuum impetus exercebatur, ut assuetudine naturam
δήμου θορύβους ταρζττόμενος, Τνα μή τούτο πάσ- corrigeret. Quin et speculum justaB magnitudinis
χοι έπί τδ Φαληρικδν κζτιών πρδς τους τών κυ- sibi comparavit, in quo se ipse contemplans gestus
μάτων ήχους τάς μελέτα; έπο.εΤτο, τψ Εθει τήν φύ- observabat, ut si qu»d in actione vitii esset, hoc
βιν έπανορθούμενος. 'Αλλά καί κάτοπτρον q animadversum ad rectum dirigeret. Cumque angus-
χζτετΛευάσατο, Γσον αυτού τψ μεγέθει, είς 8 τά; to esset spiritu, ut longiores ambitus uno ductu ef-
τκέψεις αγορών έποιεττο, 'ίνα ει τι ειη πζρημελημε- ferre non posset, Neoptolemo histrioni decem mil-
vov έν τψ σχήματι λέγοντος, τούτο μανθίνων έπαν- lia drachmarum dedit, quo illum spiritus exlen-
«γοιτο ^4 πρδς τδ εύιχημον. ’Κνδεώς δέ τού πνιύ- sionem doceret : et cum angustis esset ad usum
μίτος εχοντο: αύτψ ώστε μηδέ δύνασθαι τάς μαχρο- meatibus(quibus attrahentibus per palatum aerem
τίρζς τών περιόδου απνευστί λέγειν, Νεοπτολέμψ veluti aura quadam pectus calefactum refrigera-
τψ υποκριτή μυρίας εδωκεν, Ινα αύτψ συνασκό*η mus, atque inde halitus fumosus educimus, et in
τδν τόνον τού πνεύματος. Καί τών λεπτών δέ τρη- eo maxime clar® VOCIS SOnuS consistit) olivam
VARliE LECTIONES.
3® έ;έγ. καί τής 37 ’ΐσοκράτου ζ\ 38 ούδεν είς αύτους ζ". 39 τρισχιλιάδας ζ", 40 τδ om. Α,
" δέ, τε B 4J άπρεπώς έν τψ μελετφν ξ". 43 πάσχη Β. 41 έπανάγοι ζ\
184
183 PHOTII PATRIARCHA CP.
ori inserene, et per accliva decurrens latiores red- A μάιων δι ών άναπνέοντες τδν Αέρα [1473 R.] διά
didit, ac naturae aptiores. quo motu oliva ad nares της ύπερώχς άναψύχομεν καί ** ώσπερ αυραις τιιί
illisa et absorpta, tenuiores illos angustioresque τδν θώρακα διχθερμχίνομεν 47
meatus nalarae functioni idoneos recideret. θεν Ικφέρομεν, σεενωτέρων αύτψ παρά τήν χρείαν
κατεσκευχσμένων, έπε'ί καί τυύτο μάγα μέρος έστί της λαμπροφωνίας, εΙς τδ ευρύτερων τε καί κατβ
φύσιν έπανήγαγεν, ελαιον μεν έμέάλλων τψ στόματι, άνατρέχων 48 δε πρδς τά των χωρίων άνάντη· σι* ών
xb Ιλαιον τή βίφ της κινήσεω; πρδ; τους μυκτήρας άνα^οιβδούμενον 49 την παρά φύσι* των πάρων
συνίζησιν εις την κατά φύσιν άπεκατέστησε 50 χρείαν.
Gum vero sese ad rempublieam contulisset, et ’Επιδους δε αύτδν 51 είς τδ πολιτεύεσθαι, έπει το ύ;
in duas partes cives divisi essent, Ut alii pro μέν έώρα των πολιτών ^ιλιππίζοντας, τους δε προς την
Philippo starent,alii populi, bonorumque omnium της πόλεω; έλευθερίαν δημηγορούντας, της άμείνο-
utilitati studerent, eam partem delegit, quaePhi- νος *> μοίρας γίνεται, καί συνεπολιτεύεχο Υπερείδη·*,
lippo adversaretur, eamdem rationem adminis- καί Ναυσι/λετ, καί Πολυεύκτψ, και Διοτίμω. Διδ θη-
trandaereipublicae secutus, quam et Hyperiedes,et βαίοος μέν Αθηναίοι; συμμάχους κατέστησεν 54, αλλά
Nausicle?,et Polyeuctus, et DiotimuS.Ex quo etiam καί ΕύβοεΤς, και Κερκυραίυυς, καί Κορινθίους, και
civitati socios fecit Thebanos, Euboeenses, Corcy- Βοιωτίους 55t καί πολλούς άλλους. Έπεί δε ποτέ δη-
raeos, Corinthios, Baeolios, multos praeterea alios. B μηγορών έςέπεσε του θεάτρου καί άθυμών οιχαδε
Cum vero aliquando condonando indecore in the- &πήει, Εύνομος μέν αύτψ δ θριάσιο; ήδη πρεσάύ-
atro explosus esset, 4956 tristis domum abiit : cui της w ών κατά τήν όδδν συνεχύρησε, κα» μαθων της
cum forte Eunomus Thriasius jam senex, factus άθυμίχς τδ αίτιον θχ^εΤν τε προύτρεψχτο καί άν-
esset obvius, cognita moeroris causa, hono esse εκτήσατο· καί τούτου πλέον 'Ανδρόνικος δ υποκριτής,
animo jussit, ac recreavit, imprimisque Andronicus τους μέν λόγους ευ Ιχειν καί ώς άριστα φάμενο,-,
histrio, cum ita diceret, orationes illius pulchras ένδεΤν δε αύτοΤς τά τής ύποκρίοεως. '0 δε παραδί-
et splendidas esse. Cujus rei gratia permotus δωσί τε έαυτδν CT τψ Άνδρονίκψ, καί την τής ύπο-
Demosthenes, seipsum Andronico tradidit, ibique κρίσεως τέχνην έκετθεν έξήσκησ*. [804 Η.) Διόπερ
actionis artem didicit. Hinc etiam interrogatus, έρομένου ποτέ τίνος αύτδν τί πρώτον έν Ρητορική ;
quid primum indicendo esset, respondit : Actio- άνεΤπεν, 'Γπόκρισις· και τί δεύτσρον : ’Γπόκρισις.
nem; quid secundum et tertium, similiter Actionem τί δέ τρίτον : 'Γποκρισις · δηλών μέγα μέρος είναι
respondit, ostendens magnam es e partem eloquen- τής έν τψ δήμψ πειθούς την ύπόκρισιν. *Ωμν·υ
line ad populo persuadendum, actionem. Jurabat δέ ·*, ώς δ Φαληρεύς φησι, Μά γήν, μά κρήνας, μά
autem, Ut Phalereus ait ; per terram , per fonlfS, ποταμούς, μά νάματα· και δη και ποτέ όμόσας τους
per fluvios, per latices, quo pacto cum jurasset, δρκους τούτους τψ δήμψ θορυδον 55 ένεποιησεν, ώαπερ
apud populum tumultum conscivit. Juravit,quoqueC καί έπί τψ όμνύναι τον 'Ασκληπιόν, χρώμενος τη φωνή
pro Asclepion antepenultima acUtaAsclepion.Cum προπαροξυτόνως. *Όμως συν σχολάσας τψ Μνλησίψ
vero otium ac Studium audiendo Eubulidem Mile- ΕύδουλίδηβΟ,δςτώνδιαλεκτικών ούδενδ; τα δεύτερα εφιρε ν
sium, qui in Dialecticis secundus erat nemini, έπηνωρθώσατο πάντα οσαπαρεΤχεν αΙτίαν αμαρτήματος,
consumeret, omnia in quibus ipse deficere et
claudicare videretur, emendavit.
Cum autem essent, qui habitas a Demosthene δε τδν Μακεδόνα Φίλιππον, έπεί τάς κατ’
contra Philippum conciones ad eum ipsum defer- οώτού δημηγορίας τού Δημοσθένους έδέςατο καί
reni, dixisse admirabundiun narrant: Equidem si άνέγνω, μέγα θαυμέσαντα είπεΤν ώς Και αύτδ; αν,
ΟΤ antem audivissem, nonalium qui contra me btl- *ϊπερ ήκούαα κατ’ έμού δημηγορούντος Δημο-
lum gereret tducemdelegi$$ein>Cxxmau[em quidam Γένους, ^χειροτόνησα άν τον άνδρι προς τον
illum inierrogaret,Ulrius orationes essent fortiores, κατ’ έμού πόλεμον. 'Ερομένου δε αυτόν τίνος των
et ad persuadendum aptiores, Demosthenis, vel Iso- συνήθων τίνε; αν ειεν πιθανώτεροι και δυνατώτε-
cratis, ipsius orationes militibus propter bellicam ρ™ λόγοι, Δημοαθένους, ή Ίσο/.ράτους, £φη ώς οΐ μέν
virtutem, Isocratis vero athletis similes esse d ice- ο Δημοσθένους τοΤς στρατιώταις έοίκασι, πολεμική 91 γαρ
bat, quo h® quamdam talem delectationem affer- **ί 62 h δύναμις, ot δέ 'ίσοκρατου; τοΤς
rent, qualem in theatris percipere homines solent, άθληταΐς· θεατρικήν γάρ αυτούς πχρέχειν τέρψιν.
Cum post condemnationem (actionis de Corona 'Επει δέ ή καταδίκη φυγήν τής πα:ρίδο; έπέοχλε
contra Ctesiphontem) Aschines fugeret, illum χψ Αισχίνη, έφιππος /αταδιώςας αύτον τά τε άλλα
equo Demosthenes est prosecutus, et aliis rebus παρεμυθήσατο, xil τάλαντον άργυρίου δέδιυκε τάναν-
consolalus, argenti talentum, alia omnia exspec - τία προσδοχώντι Αίσχίνη. Και γάρ θεασάμενος αύ-
tanli inopinato donavit. Etenim insequenlem intui· τδν 6 Αισχίνης έπελαύνοντα, καί συλλαβιΤν αύτδν
VARLE LECTIONES.
45 |&ημστων 46 χαέ add. C. 47 διαθερμαινόμενον 48 άνατρέχων δέ] άνατρέ^>ν Α. 49 άν*£ρυ-
βδούμενον Α. 50 άποκατέστησε Β. 54 δ' έ^υτόν Β. 5* άμείνονος mg : libri αμείνω. 53 ύπερίδει Β. 84
κατέστησαν Α. 53 Βοιωτείους ξ. 56 πρεσβύτερος Α. 57 αύτδν ζ\ 58 ώμνυε ζ*. 59 θόρυάον τιρ δήμψ
Β. 00 εύβουλίδε ®4 πομπική Α. 04 σφόδρα ζ".
185 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXV. 186
Ιπί χ«χφ νομίσας, προσέπεσε xt καί συγκαλυψάμε- A tus iEschines, ratusque ad injuriam calamitatem·
ν*ς έδεττο «toxnpixc* b δε, χαθάπιρ εφημεν, ού que rapi, genibus accidit, et capite obvoluto
(tyropt μάλλον, Αλλ* Ανδ ρί πρέπον φιλοσόφψ Ιργον salutem deprecabatur. Hic vero, ut jam diximus,
•ίς Mv έπεδείξατο. Φέρειν δΐ γινναίως Δημοσθέ- officium non tam oratore,quam philosopho dtgnum
A Οποτιβεμένου *&τψ τήν φυγήν Καί πώς Αν praestitit. Hortante autem Demosthene, ut exsilium
&>*αίμην, [1476 R.] Αισχίνης ίφη, τοιαύτης Απο- mquo animo ferret, subjecit ille:0«it' possem, inquit,
στερούμενος πόλεως, kv 5 καί τους δοχοΰντας eum eam relinquo urbem, in qua eos inveni 494a
Ιχβροος είναι τών Αλλαχόθι φίλων χρηοτ<!τητι hostes, qui benignitateamicos alibi longe superent?
μλκ καλοκαγαΟίφ ευρεΤν Ιστι διαφέροντας ; Hic etiam Demosthenes annonae praefectus forti-
Σιτώνης μέντοι γε καταστας 6 Δημοσθένη; καί que SCCUSatUS, absolutus est. Cum vero Elateam
κλοπής αίχιαθείς Απελύθη. Φιλίππου μέντοι την Philippus occuparet, ipsecum iis, qui pugnaverant
'Ελάτειαν χαταλαμβάνοντος, τοΤς iv Χαιρωνείφ καί in Chaeronea, militavit, i η quo praelio ordinem fuga
αύτύς συνεστρατιύσατο μαχεσαμένοις* iv ή και λί- deseruisse visus 6St. Cum autem fugientis chla-
πών έφανη τήν τάξιν. Έπεί δε φιύγοντος αύτοΰ xb mydem rubus retinuisset, tum Demosthenes con-
φοτδν b βάτος έπελάβετο τής χλαμύδος. έπιστρα- versus imprecabatur, ζώγρει serva : vivum, inquit,
φέντα λοιδορεΤται εΙπιΤν Ζώγρει. 'fl bi Ασπίς αώτου B cape.Notatum hoc in cljpeo habuit, et signatum :
έπίσημον Ιφερι· τήν τύχην. Τους πεπτωκότας δε Bona fortuna } orationemque babuii in funere eo ·
iv τ^ μάχη έκόσμηοεν έπιταφίφ, τής μίν συμβάσης rum, qui in bello cecidissent, quae si fortunae tunc
τύχης ϊσω; ουδίν ένδεέατερον, τής δ* Αλλης αυτού staturo , conditionemque spectes, forte non indigna
περί λόγους δυνάμεως ούχ δλίγψ ένδεέστερον. Είτα Demosthene videatur, alsi cum aliarum virtutibus
τα τα της πόλεως Ιπεακεύασί τείχη* έπιμεληνής orationum componas, non parum deterior. Postea
τούτων καταστας Απύ τής Ιδίας ουσίας χατεβαλετο ^ vero cum ad urbis refectionem studio curaque
xb Ανάλωμχ Αργυρίου μνας έχατύν. Καί θεωροΤς δε intentus esset, murorum curator factus de SUa
μυρίας έπέδωκεν. 'Αλλα καί τριήρους έπιβας, τούς pecunia ad eam rem impendii minas centum : ad
συμμάχους Αργυρολογών περιεπλευσεν. (8(>5 H.] spectacula autem decem minarum millia contulit,
V οίς καί χρυοφ πολλάκις έστεφανώθη στεφάνψ, triremesque conscendit, et undique ad socios
τα «ρώτα μίν ύπύ Δημοτελούς, καί ’λριστονίκου καί navigans pecunias coegit, quas ob res persaepe ipse
Ύπερείδου, τελευταΤον δέ ύπύ Κτησιφώντος. Γρα- aurea corona estdonatus, primum quidem a Deroo-
φέντος οί του ύστερου ψηφίσματος παρανόμων telo, Aristonico, et Hyperide : postremum vero a
ύπύ Διοδότου χαί Αίσχίνου, είς Απολογίαν κατά- q Clesipbonle Cumque decretum hoctanquam contra
στας 65 ^νίκησε. Χρόνψ δε ύστερον Ιπί ττ,ν Ασίαν legesfactum, Diodotus atque iEschiuesaccusassent
'Αλεξάνδρου δχβεβτ,κότος, καί φυγόντος, *Λθή- ipse pro se defensione usus vicit. Postea vero cum
ναζε μετά χρημάτων ’Αρπάλου, τα μέν πρώτα Alexander in Asiam exercitum ductaret, Harpa-
δημηγαρών 66 0ύκ εια τύν Ανδρα παραδέχεσθαι, lusqueAtbenas cum facultatibus pecuniisque fuge-
έπεί ol είσέπλευσε, Δαρεικοός χιλίους (ώς φασι) ret,hunc quidem primo recipi orator prohibuit :
λαβών πρύς τού; ύπερ αυτού λέγοντας αετετά- deinde postquam navigio est ingressus, acceptis
ξατο, καί βουλομένων ’λθτ,ναίων ’Αντιπάτρφ προ- xnilleDaricis acquievit.Cumque Athenienses horai-
δουναι 67 τον Ανθρωπον ΑντεΤπεν 68, ιά τε Άρπά- nem Antipatro dedere vellent, repugnavit. seri p si t-
λεια 69 χρήματα είς Ακρόπολιν Ιγραψεν αποθέσθαι, que ul ea, quam secum attulerat Harpalus, pecunia
μΤ|2« τψ δήμφ τον Αριθμόν αυτών Αποσηΐ^ήνάμε- ju Summa OTCO deponeretur, UtquO Harpalus ejUB
νος 70. Αέγοντος δέ Άρπάλου ψ* συγκατακομίσαι ipsius pecuniae numerum ac summam diceret,
τάλαντα, τα Ανενεχθέντα είς τήν Ακρόπολιν V και τ' neque populo pCCUnKB Summam indicavit. Cum
ή δλίγψ πλείονα εύρέθη. Φυγόντος δε έκ τού δε- autem dixisset Harpalus septingenta talenta a se
σμωτηρίου Άρπάλου, ot μεν είς Κρήτην φασίν, οί allata, e4 in arce collocata, octo tantum et trecen-
δε είς Ταίναρον τής Λακωνιχής, δωροδοκίας αΐτίχν ta, aut paulo amplius reperta sunt. Postea cum
παρέσχεν b Δημοσθένης. Έπεί ταυτγ, δέ χαταστας Harpalus e carcere aufugisset, atque in Cretam,
είς κρίνιν ύπύ 'νπερείδου. Πυθίου 7ΐ, Μενεσχιχμου, vel, ut alii volunt, in Tssnarum agri Laconici
‘ίμεραίου χαί Προχλέους, ol χαί τήν U 'Αρείου oppidum venisset, accusatus Demosthenes accep-
«άγου βουλήν χχτεσχεύασαν αυτού χατχγνώναι, torum donorum est, vocatusque in judicium ab
έάλω, καί άλούς Ιφυγε, μή δυνάμενος Αποτΐσχι π«ν- Hyperide, Pythaea, Meneiaechmo, Himeraco, Procle :
ταπλάσια* ήειώντο δέ αύτύν δωροδοκίας τάλαντα λ', quorum opera effectum est, ut Areopagitarum
*Εστι δέ χαί Αλλος λόγος Βς ουδέ τήν χρίσιν χύ- sententia condemnatus exsulatum abiret, cum
τόν 7V ύπομεΐναι ^έγει. Αλλά φυγεΐν τών μέλλον- multae in quintuplam solvendae non esset futurus
των κρίνει v αύτύν παρασκευαζόμενων. Χρόνψ δέ satis. Accusabant autem quod triginta talenta
ύστερον δλίγψ Πολύευκτον Ιπεμψαν 'Αθηναίοι προς accepisset, vel, ut nonnulli dicunt, non 494 b
VARLE LECTIONES.
65 Δημοσθένους Vulgo pOSt φυγήν ponunt. 64 κχτεβάλλετο ζ“. 65 καταστός] άποκαταστας A . 66 τα
μίν πρώτα δημηγορούν om. Β. 67 προδούναι] imo παραδούναι. 68 Ανεΐπεν ζ\ 60 Άρπαλια Ιχι·
σημηνάμενος Α. 71 Πυθίου β : Πυθαίου ζ". 71 αυτών Β : αύτών ζ".
191
PHOTII PATRIARCHAE CP. 192
etorationesscripitantem. Is cum Platonis philoso-Αος λόγους συνογράψατο. Πλάτωνος & του «κλο-
phi auditor una cum Isocrate fuisset, rempublicam σοφού ήκροάσατο, χαΐ δή καί Ίσοχράτους. Έπολι-
Athenisgessit.quo tempore Alexander rerum Graecia τεύσατο δέ Άθήνησ iv, δτε Αλέξανδρος δ llax εδών
potitus est:eique de ducibus el triremibus, quas ab των ‘ελληνικών ήπτετο πραγμάτων, και δείκνυται
Atheniensibus peliit,COntradixit. Idem non dimit- άντειπών αυτού τη αιτήσει, ήτις τους στρατηγούς
tendi exercitus, qui in Taenaro erat, anetor fuit.Ho- τών 'Αθηναίων καί τάς τριήρεις άπήτει. Συνεβου-
noresDemo$thenidecrevit:accusatusque a Diodoto λευσε δέ τοΤς Αθηναίοι; χαί το έπί Ταίναρον ξενι-
violatarum legum, mox absolvitur. Amicis USUS est, κύν διαλύσαι. 'Εγραψε δε καί Δημοσθένη τιμάς,
Demosthene, Lysicle,etLycurgo;quam tamen ami- χαΐ γραφένχος δπό τού Διοδότου παρανόμων του
citiam perpetuo non servavit, sed posteaquam Ly- Ψηφίσματος άπέφυγ». Φίλος δέ τοΤς περί Δημοσθένη*
sicl es, et Lycurgus e vita excessissent judiciumque **ί Αυσιχλέα καί Λυκούργον γεγονως ου μέχρι τέ-
subiret Demosthenes, quod ab Harpalo pecunia λους τη> φιλίαν συνετήρησεν, άλλ’ έπεί Αυσιχλέα
corruptus videretur, designatus ab omnibus ipsum μέν χαΐ Αυκονργον δ βίος άπέλιπε, Δημοσθένης δε
Demosthenem accusavit. Cffiterum ab Aristogitone είς χρίσιν ήγετο ώς παρά *Αρπαλου δωροδοχήσας 85,
legum male latarum actio contra hunc est intenta, ίζ απάντων αυτός κατήγορος προεχειρίσθη τού βή-
quod decretum fecisset, ut alienigenee post pugnam B τορος. Κριθεις δέ παρανόμων υπο τού ’Αριστογεί-
ad Chaeroneam, cives fierent, atque servis libertas τονος, διότι μετά τήν Χαιρώνειαν τούς μετοίχους
daretur, et sacra, et liberi, et uxores in Pjroeum πολίτας έγραψε ποιήσασθοι, έλευτέρους δέ τούς δού-
deferrentur, quo ille judicio absolutus est.Cum au- λους, Ιερά δέ χαι παίδας καί γυνιΤκας εΐ; τον Πει-
tem accusaretur, quod in decreto a se /acto multas Ρ*ια παραθέσθαι, κάνταύθι χρείττων τού δούναι
leges neglexisset: Nisi, inquit, Macedonum arma δίκην έγένετ ο. Αίτιωμένων δε αύτδν ούχ ολίγων ώς
mihi tenebras offudissent , non ego decretum il· πολλούς τών νομών l/ τφ ψηφίσματι πχριδόντα,
lud scripsissem, sed pugna ad Chaeroneam com- ’Επεσκότει γάρ μοι τά Μαχεδόνων, έλεγεν, δπλα·
missa coegit. Primum, nondum orator ab Athe- καί ούχ έγώ μάλλον τδ ψήφισμα, άγλ' ή έν Χαι-
niensibus electus, mercede accusavit. Persicas ρωνείφ μάχη έγραψε. [1481 R.j Πρότερον δε μήπω
visus es pecunise dum Ephiale participasse: deinde δημήγορος [808 Η.) οίρεθεις "Αθηναίοι; μισθού δί-
commissa illi cura triremium, quando Philippus κας έλεγε. Δόςας δέ τών Περσικών μετεσχηκέναι
Byzanthium obsidebat, et prompte Byzantinis sup· χρημάνων Εφιάλτη, εΤτα τριήραρχος αίρεθείς, 8τε
petias cum porlasset, 496α choragi officium SUS- Φίλιππος έπολιόρκει Βυζάντιον, καί βοηθήσας προ-
cepit eo anno omnibus aliis a publico munere θύυως Βυζαντίοις, ύπέστη χορηγήσαι **τά το*
abdicatis. Decreti quoque ab eo sunt honores Ιο- ςένιαυτδν Τούτον, τών άλλων άπάση; λειτουργίας
Iffi, qui Alexandro Magno venenum lethiferum άφειμένων. Έψηφίσατο δ’ ούτος πολιτευόμενος καί
miscuerat, fuitque socius ac particeps belli Lamiaci τιμάς ’Ιόλφ, δς ’Αλεξάνδρφ τύ δηλητήριον έκεράσατο
cum Demosthene, funebremque pro iis qui in eo φάρμακον. Έκοινώνησε δέ και τού Λάμιακού 88
bello decidissent orationem, magna cum omnium πολέμου τφ Δημοσθένει, καί έπί τοτς έν τη μάχη
admiratione habuit. Cum vero Philippus in Eu- πεσούσιν έπιτάφιον εΐπεν, πολλών έπί τούτψ 87 θαύμα
boeam navigare contenderet, Atbeniensesque sibi και έπαινον καρπωσάμενος, Φιλίππου δέ πλεΤν Ιπ’
ab eo metuerent, ex publicis largitionibus triremes Εύβοιας παρεσκευασμένου, xal τών 'Αθηναίων ·ύ-
confecit quadraginta, primusque pro se ac filio λαβώ; διαχειμένων, τριήρεις ήθροισεν ούτος 88 μ*
duas triremes dedit. Cumque Delii cum Alhenien- έξ έπιδόσεως, xal πρδ τών άλλων αύτύς δπέρ τε
sibus contenderent, utros templo Apollinis Delphi- αυτού χαΐ τού παιδος β' τριήρεις έπέδωκε. Συστάν-
ci prseesse necesse esset, delectusque esset jEscbi- τος 89 3έ τού πρύς Δηλίο»; άμφισβητήμάτος, ποτέ-
nes, qui ea de re diceret, decrevit Areopagitarum ρους δει προιστασθαι τού ιερού, ήρέθη μέν Αισχίνης
consilium, ut ad id muneris Hyperides vocaretur, συνειπετν, ή δέ έξ ’Αρείου πάγου βουλή *νπερεί-
estque ipsius Hyperidis Deliaca inscripta oratio, δην προεοτήσατο* καί έστιν 6 λόγος τήν έπιγραφήν
Cumque ab Antipatro legali venissent, ipsumquop^taxb; έπιφερόμενος. 'Ηκόντων δέ xal παρά 'av-
Antipatrura, Ut optimum, laudarent, his se oppo- τιπάτρου πρέσβεων 90, xal δι* έπαίνου τδν Άντί-
nens, Hyperides : Scimus, inquit, istum esse opti - πατρον ποιούμενων χαΐ πολλήν έπιμαρτυρομένων
mum, sed tamen nobis nihil optimo domino est χρηστότητα, οΤδα μέν ·*, εΐπεν, ώς χρηστός δ ’α ν-
ομήν. At curo Phocionis largitionem accusasset, τίπατρος, άλλ* ήμεΤς γε ού δεόμεθα χρηστού
quam Midias Anagyrasius retulerat, causa cecidit, δεσπότου. Γραψάμενος μένται γε τήν Φωνίωνος
Post illam ad Cranonem cladem acceptam postula- δωρεάν, ήν είπε Μειδίας 91 Μειδίου Άναγυράσιος,
tus est ab Antipatro, cumque eum populus dedere κατά τούτον τδν άγώνα τύ έλαττον ήνεγκε. Συμ-
vellet, Athenis fugit i£ginam Cumque Demostheni βάντος δε τού περί Κράνωνχ πάθους έξαιτηΟείς ύπύ
occurrisset, propier illam qujeexcau sdiciionecon· 'Αντιπάερου, έπιι έμελλεν αυτόν δ δήμος Ιχδιδόναι^
VARLffi LECTIONES.
85 δωροδοκηθεί; Β. 86 Λαμιαχού mg. : libri ΛαβαΎχού. 87 τούτφ Β, et COrr. A : τούτο ζ*. 88 ούτος ήθροι-
σεν Β 89 συστάντο;] στάντος Β. 90 πρεσβευτών Β. οίδι μεν, οΐδαμεν Β. 9* Μηδίας, Μηδίου Α·
193
BIBLIOTHECA - COD. CCLXVII. 194
της 'Αθηναίων πόλεως είς Αίγιναν αποφεύγει. Καί A tra illum οι ta fuerat conteniionenvllinc discessurus,
συγγεγονως Αημοεθένει, χχι Απολογηεάμενος υπέρ vi (licet simulacrum amplexaretur) comprehensus
ών πρός αύτον διηνέχθη, Απαλλαγείς έχέιΟεν ύπ' in templo Neptuni ab Archia est,quiPhygadotheras
Άρχίου τού έπονομασθέντος φυγαδοθήρα έν αύτψ nomiue dicebatur, bine ad Antipatrum, qui tum Co-
τφ τοΰ Ποσειδώνος Ιερφ σονελ^φθη, χαίτοι w καί rinthi agebat ductus. Cumque torqueretur, ut profer-
tw Αγήματος έχόμενος. 'Εντεύθεν προς #Λντίπα- ΓΘΙ arcana civitatis, adeo 86 virum prsbuit,ne quid
τρον Ανθείς εν Κορίνθφ διατρίβοντα, xat βασανιζό- contra patriam diceret, ut linguam corrodens, ne
μένος έφ* ψ τα Αποίητα της πόλεως έξειπεΤν, ΙίΑ quid inrito sibi excideret, mortem oppetierit.Refe-
τοοοϋτον μ ήνδρίσατο μηδέν χατα τη; πατρίδος runtnonnulli hunc linguam sibi praecidisse, cum in
έξειπετν 05, ώστε xat τήν γλώσσαν διαφαγών, 7vx Macedoniam duceretur, eumque a morte insepul-
μη αχόν 9β τι παραψθέγζτ,ται, μετήλλατε τον βίον tum projectun^nisi quod amici illius, invitis Mace-
EUI δέ oT φασιν αυτόν εΙς Μακεδονίαν Αχθέντα τήν donibus, ossa ejus cremantes Athenas retulerint,
τε της γλώττη; έκτομήν ύποσεήναι καί μετά θάνατον άταφον ριφήναι. πλήν ο7 γε προσήκοντες αύτψ
παρΑ το δόγμα των Μακεδόνων, χαύσαντες τΑ όστα «Ις Αθήνας μετεχόμισαν.
ΣΕΖ'. β CCLXVII.
Αεινάρχου λόγοι. Dinarchi oraitonet.
'λνεγνώσθη^αν 97 Αεινάρχου λόγοι διάφοροι. Φέ- Lecto sunt variae orationes Dinarchi, quae sunt
ρονται δε «ύτου V και ξ', ού; οΐ πλεΤστοι των χρι· numero sexaginta quatuor, quas omnes plurimi
τιχών γνησίους τιθέασιν είσι δέ ol τινας έξ αυτών Critici 406b germanas esse dicunt. Sunt qui non-
εις ’Αριστογείτονα 'Γπερείό^ συναχμάσα/τα μετά· nullas Aristogitoni, qui tempore Hyperidis floruit,
φίρουσ i\ ol Si λόγοι αύτού τοΤς μέν του Ύπερεϋου attribuunt. Orationes autem ejus interdum Hype-
(διώμασιν 1*0’ δτε διαμορφούνται, μάλλον δ& πρός ridis stylum redolent : magis vero ad Demosthe «
Δημοεθένην Αποχεχλιχότες φαίνονται, έν [809 Η.] nem inclinare videntur, quibus incifationem ipsius
ol; XO παθητικόν αύτοΰ xxt σφοδρόν χαι τόν σχη- et vehementiam, et schematum formas et varie-
μάτων τόν τύπον xat τήν ποικιλίαν σπουδήν Ισχον 98 tatem imitari conatur. Socratis, aut Sostrati erat
Ικμ»μήσασθαι, Ουχσς υΙός μεν ήν Σωκράτους, ή Σω- filius, indigena Ut nonnullis videtur, ut quibus-
στράτου, 'Αθηναίος τήν πατρίδα, ώς δ* άλλοις έ^ήθη, dam, Corinthius. Cum vero admodum adolescens
Κορίνθιος. 'Αφιχόμενο; δέ είς Αθήνας Ιτι νέος Athenas venisset, quo tempore in Asiam duxit
iw [1484 R.] Θεοφράστου ήκροάσατο. 'Αλέξανδρος exercitum Alexander, Theophrastum audivit, ver-
δέ τνιχαύτα έπΐ τήν Ασίαν διέβαινεν. /ομιλητής C satusque cum Demetrio Phalereo est. Maxime
δέ χαθέστηχε Αημητρίου τού Φχληρέως. ΜετΑ δέ vero se reipublicae tradidit post Antipatri mor-
τήν 'Αντιπάτρου τελευτήν, έτει των β/,τόρων ot μεν tem, ex oratoribus aliis quidem morte e medio
Ιριγον, ot δέ άν^ρίθησαν, αύτός έδείχθη πολιτευόμε- sublatis : aliis vero fuga ereptis. Hic cum Cassan-
νος· Είς φιλίαν δέ Κασάνδρφ τψ Μαχεδόνων ήγεμόνι dro Macedonum duci amicitia esset conjunctus,
ευνάψας, xat χρήματα των λόγων είσπραττόμενος maximam vim argenti coacervavit, venditis ora-
ους τοΐς δεομίνοις συνέταττεν, έπϊ πλεΤοτον εύδαι- tionlbuS conscripsit. ΡθΓΓΟ se quibusque clarissi-
μονιας Αφίχετο» ’Αντετάττετο δέ πρός τούς βήτορας mis oratoribus opposuit, non quod publice causas
vjx είς τόν δήμον α&τός παριών (ού γαρ οΤός τε ήν), ageret, (neque enim poterat) sed cum orationes
τοΤς ένανχιουμένοις 99 δέ τούς λόγους παρεχόμενος, judicio adversus illos disceptantibus Scriberet.
Αιό xat *Αρπάλου δαφυγόντος έξ ’Αθηνων πλείστους Cumque Athenas Harpalus fugisset, plures scripto
λόγους vote π&τήγόροις έξέδωχε χατΑ τών δωροδο- sunt ab eo contra eos, qui accusati pecuniarum
χήσαι λαβόντων αϊτίαν, Χρόνφ δέ ύστερον έμπεσών ab hostibus acceptarum CSSent. Post V6ro illud
ιΐς αΐτιαν ώς Κασάνδρφ χοινολογεΤται κατά τή( πό- tempus, accusatus quod ad Cassandrum collo-
λεως, τα πλεΤστα τής περιουσίας είς Αργυριον μετά- quendi gratia venisset, ΘΧ facultatibus conflata
βαλών Ιφυγεν είς Χαλκίδα. Έπί δέ τής φυ^ή; δια- ^ ingenti pecunia fugit in Chalcidem. In exsilio
μείνας έγγύς έτη δέκα πέντε, xat πολλή/ ούσίαν vero cum mansisset annis quindecim, multis opi-
περιβαλόμενος i9 πραξάντων αύτψ τήν χάθοδον τών bus comparatis, rediit opera ac studio Theophra-
χερί θεόφραστον συγχατήλθιν Αμα τοΤς άλλοις φυ- sti, qui illi, csslerisque, qui una exsulabant, re-
γασι. Παρά δέ Προξένιρ τψ αύτού χαταλύοας έταίρψ, ditum in patriam aperuit. Cum autem diverteret
xat τό χρυσίον Απολωλεκώς, ήδη γηραιός ών xat τΑς apud Proxenum ejus socium, jamque senex, et
δράσεις Ασθενής λαγχάνει τψ Προξένψ δίκην, xat oculorum acie debilis argentum amisisset, diem
τότε πρώτον ώφθη λέγων Ιν διχαστηρίφ. φέρεται δέ Proxeno dixit, ac tum primum in judicio dixit,
•ύτου xat b χατα Προξένου' λόγος. eaque exstat oratio.
ymm lectiones.
β χοίτοι add. A. 94 wouto A. 95 είχεΤν A. 96 αχόν ζ". 97 Ανεγνώσθη A. 9i δσχον] ίχων A,
δναντίοις B. 4 περιβαλόμενος B : περιβαλλόμενος ζ'.
195 PHOTII PATRIARCHAE CP. 196
Novem oratorum orationes, quas legimus, his λ τών μέν ούν * θ' ρητόρων οΐ λόγοι, ών έποιηαά-
COnlinentlir. μέθα τών άνάγνωσιν, kv τούτοι; περιγράφεται ή
μνήμη.
CCLXV11I. ςεη'.
Lycurgi orationes. Λυκούργου λο'γοι.
Non fuit Otium legendi orationes Lycurgi, qui ηοη Λυκούργου δέ ούδενδ; τών άλλων, δσα γε τιλειν
pauciores, quam eseteri oratores, orationes scrip- είς ρήτορας καί δημαγωγού; τδ έλαττον φερομένου
sit. Scriptas vero ex ejus historia solum quinde- ούπω παρέσχεν ήμΐν 6 χρόνο; λόγου; άναγνώναι,
cim didicimus. 497i/ Patrem habuit Lycophronem, φέρεσθαι δε αυτού έξ ιστορία; ιε' μεμαθήκαμεν. Ου-
Lycurgi filium, quem triginta tyranni interfece- το; δέ υΐδ; μέν ήν Λυκόφρονο; του Λυκούργου, δν ή
runt, tribu Eteobutades fuit. Primum quidem, Ut τών λ' τυραννίς άνεΤλε, τον δήμον Έτεοέουτάδης’
historia testatur, philosophis studio se dedit, in ήκροάσατο δέ τά μέν πρώτα (ώς ή Ιστορία λέγει)
quo magistro est USUS Platone philosopho. Deinde Πλάτωνος τού φιλοσόφου, έπειτα δέ καί τού (&ήτορο;
factus Isocratis familiaris, versabatur in republica Ίσοκράτους. Έπολιτεύσατο δέ xxi λέγων καί πράτ-
praeclare, tum dicendo tum faciendo: et jam illius ® των έπιφανως, καί τά τή; πόλεω; χρήματα διοικεΤν
fidei pecuniarum administratio erat commissa, καταπιστευθείς έπί γ' πενταετηρίδα; κατά τδ άρι-
Quaestor vero creatus, et per tria lustra quaestu- στον τούτα και φιλοπονώτατον, ταλάντων μυρίων
ram gessit quatuordecim millium talentorum (14). δντα καί τετρακισχιλίων διψκήσατο, Χειροτονηθεί;
Ad bellicos apparatus delectus, rempublicam fra- δέ 8 έπί τήν τού πολέμου παρασκευήν, άλλα τε πολλά
ctam multis rebus meliorem et firmiorem redden- τή; πόλεω; καύε^ρυηκότα έπανέλαβε, καί τριήρει;
do instauravit, triremesque populo trecentas ins- τφ δήμφ υ* παρεσκεύασε. Πολλά δέ χαιτών Ιργω*
truxit, multaque Opera imperfecta relicta ad finem ήμιτελή παρειληφώ; εΐ; τέλος προήνεγκε 8, νεώ; τε
perduxit : navalia item et rerum necessariarum ο?κου; έδείμχτο, καί τήν σκευοθήκην έπεσκευάσατο,
armamentarium : ipse quoque fundamentorum ja- κ*ί τφ παναθήναϊκψ στ^δίψ τήν κρηπτδα ύπεβαλετο.
ciendorum in stadio Panathenaico auctor fuit. Pe- Έπιστεύθη δέ 5 καί τού άστεος [810 Η.] τήν έπιμέ-
nes hunc fuit civitatis custodia, et sceleratos com- λείαν, καί μήν καί τών κακούργων τήν άνευρεσίν τε
prehendendi potestas : quos omnes ita ejecit, Ut καί σύλληψιν* και ούτως έκάθηρε 6 τήν πόλιν τών
sophistarum nonnulli dicerent, Lycurgum non g κακούργων 7, έξελάσα; άφαντα;, ώς και παρ' ένίοι;
atramento, sed sanguine calamum contra improbos τών σοφιστών e λέγεσθχι 8τι μη μελάνι Λυκούργος
intingentem conscribere. Tantum sui desiderium, άλλά τφ θανάτφ χρίων τον κάλαμον τά κατά τών
amoremque Atheniensibus reliquit, ut cum esset πονηρών ψηφίσματα έγραψε. Τοσούτον δέ πύθον
ab Alexandro cum eseteris oratoribus postulatus, αύτού καί αιδώ τοΤ; 'Αθηναίοι; ένεποίησε πολιτευ-
populus nequaquam hunc dedendum existimari!, όμενο;, ώ; αίτήσαντο; αύτδν Αλεξάνδρου τού βασι-
Legationes multas obiit : cum Demosthene vero λέω;, ώσπερ καί τού; άλλους, δ δήμο; ού προήκατο.
ad Peloponnesios (15). Magna fuit Athenis glo- Έπρέσβευσε δέ καί πρδ; διαφόρου; πόλεις καί μετά
ria, semperque aequitatis laude valuit, Ut in Λημοσθένους et; Πελοπόννησον. Καί διετέλεσε 9 τον
judiciis Lycurgi sermonem protulisse, patrocinio τού βίου χρόνον ευδόκιμων καί δίκαιος εύναι παρ'
adderet auctoritatem. Tulit vero leges, quarum Αθηναίοι; νομιζόμενο;· [1485 R.] διδ καί τδ λόγον
quinta est, ne mulier Eleusiuem vehiculo iter τινα προενεγκεΤν έν τοΤ; δικαστηρίοι; υπέρ δτουούν
faceret, ne tenuiores ditioribus essent inferiores, μεγάλη τφ συναγορευθέντι βοήθεια έγίσετο
'Εποιήσατο δέ καί νόμων εισφορά; διαφόρων’ ών έστί πέμπτος, θ; ούκ έφ τάς γυναίκα; ΈλευσΤνάδε
έπί ζεύγους όχουμένα; άφΙκνεΤσθαι, ώς άν αί δημοτικαί μή ώσιν δπδ τών πλουσίων έλαττούμεναι.
Cum autem vectigalium exactor quidam manus Εενοκράτει δέ ποτέ τφ Η φι).0σόφφ τά; χεΐρα;
in Xenocratum philosophum injecisset, cumque έπιβαλόντο; τελώνου, καί πρδ; τδ μετοίκιον αύτδν
in custodiam abduceret, huic datus obviam Lycur- άγοντος, συναντήσα; τον μέν φιλόσοφον άπέλυσε, τήν
gus baculum in caput impegit, ipsumque Xeno- Οδέ κεφάλήν τού τελώνου βά£δφ παίσας, άτε δή ** κατά
Cratem liberavit, illum autem turpis atque infamis τού πρέποντος άποθρασυνομένου, δεσμωτήριον οίκεΐν
facinoris auctorem, in carcerem compingi jussit, πχραδέδωκε, καί πολλών έπαίνων έπί ταύτη τή
Hanc ob causam cum esset collaudatus Lycurgus, πράξει τετύχηκε. ΛΓο καί μεθ* ήμερα; τινά; τοΤ;
paucisque elapsis diebus Lycurgi filii Xenocrati παισί τού Λυκούργου Ξενοκράτης συντυχών Ταχύ
VARLE LECTIONES.
9 ούν om. Β. 8 δέ om. Α. δπαρήνεκεΑ. 8 δέ om. Β. 9 κάθηρε pr. Α. 7 τών κακούργων τήν
πόλιν ζ\ 8 σοφών ζ\ 9 έτέλεσε Α. 18 έγένετο ζ\ 11 τφ add. Α. *8 δή] fortiSSO μή.
NOTiE.
(14) Hodie sunt octo myriades et quadraginta (15) Polyeuclum hic tertium addit legatum in
millia scutatorum Bud&o, ut singula talenta sex- Peloponnesum Plutarchus.
dentis coronatis aestimentur. >
197
BIBLIOTHECA. - CODD, CCLXVIII, CCLXIX. 198
που εφη, τφ πατρΙ υμών, ώ παΐδέ;, Αποδέδωκα /
την χάριν · επαινείται γάρ υπυ των πλειόνων,
δτι μοι γέγονε βοηθδς προπηλακιζο μένψ. °Εν δέ
ίμάτιον περιεβάλλετο θέρου; τε καί χειμώνος, καί-
τοι τών ** της πόλεω; εύπορων ούδενδς έλαττούμενος.
*Α)λά καί άνυποδετος τα πολλά διήγεν, εί μή τδ
πρέπον αύτδν έβιάζετο προς την τών ** υποδημάτων
κχτελθεΤν χρείαν. Ούκ ευ δε πεφυκώς πρδς τά αυτο-
σχέδια νύκτδ; καί Ημέρας Ιμελέτα, τδ ενδέον τη φύ-
σει άναπληρων τοϊς πόνοις. Καί τδ /.λινίδιον Ss αύ·
τω, έφ* φ εκ άθ ευ δε, κψδίφ μύνφ καί προσκεφαλαίψ
έστρώννυτο, ώ; Αν ^φδίως Ανιστάμενος τού ύπνου
μελετφη. Καί παρ(3ησιαστης δε διά την ευγένειαν
>*ίρχ· * &χ'° **'· 'Αθηναίων ποτέ δημηγορούντος
αδτού μή Ανεχόμενων εις έπήκ οον άνέκρ αγε πάν-
των · Τύ Κερκυραία μάστιξ, ώς πολλών ταλάντων |
»ι αξία. Μέλλω / δΐ τελευτφν είς τδ μετρψον καί τδ
βουλευτήοιον προστάςι; έκομίσθη, εύθύνας δούναι
τών πολιτευμάτων βουλόμενο;. Ούδενδς δέ κατηγο-
ρήσιντος πλήν Μενεααίχμου, τών διάβολων υπέρτε-
ρο; φανείς είς την οίκίαν άπεκομίσθη καί έτελεύτη-
σεν. Ούκ έν τούτη» δέ μόνον τφ άγώνι την νικώσαν
εσχεν, άλλα καί πολλάκις κατηγορηθείς καί τάς αί-
τία; ευ μάλα διαλυσάμενος έκράτησε τών Ανταγωνι-
στών · πολλάκι; δε καί στεφάνων ήξιώθη παρά τού
δήμου. Κατέλΐ7τε δ! καί παΐδας έκ Καλλιστούς
"Αβρωνα, Λυκούργον , Λυκόφρονα · ού; καί τελευτή -
σαντος Λυκούργου οί Αγνώιιονες 'Αθηναίοι [811 Η.|
τοΤς Π ^Ενδεκα παρέδωκαν, Μενεααίχμου 1® μέν
κατηγορήσαντας , γραψαμένου δέ θρασυκλέους.
'Γστερον μέντοι τούτου; ήθώωσχν, Δημοσθένους j
έπιστείλχντος άπδ της φυγής τοΤς ’Αθηναίοις ώ;
πολλήν αυτών χατεσκέδασαν διαβολήν, τηλικουτου
παίδας Ανδρος δεσμωτήριον οΙκεΤν πχρεδεδωκότες
ένθ* ών δ πατήρ έπολιτεύσατο, δν καί ζώντα δ·* αίδοΰ;
τε ήγον καί έθαύμαζον.
ΣΞθ'.
’Ανεγνώαθησαν διαφόρων Ιερών άνδρών λό-
γοικα*, διαφόρους δποθέσεις μενερχόμενοι, ών ή παρ-
ούσα έκλογή τής τών βημάτων καλλονής καί ώραιό-
τητο; έρωτα λαβούσα, πρδς έκείνας ώς έ πίπαν καί
τον πλεΤστον σκοπδν τής έκδόσεως Αναφιρόμενον
έχει, εί καί ετερά τινα ταύταις συνεισάγεται Μ.
'Ησυχίου πρεσδυτέρου 'Ιεροσολύμων έκ τού είς τδν
άγιον θωμάν έγκωμίου.
'Ανεγνώσθησαν Ησυχίου πρεσβυτέρου 'Ιεροσο-
λύμων ϊ'Λ τού εί; τδν άγιον 'Λνδρέαν έγκωμίου.
[1488 R.] Σάλπιγξ ήμας Ιερατική προ», πανήγυριν
ήθροισεν 'Ανδρεας δ τού χορού τών Αποστόλων πρω-
τοισκος, δ πρωτΟπαγής τής 'Εκκλησίας στύλος, δ
τρδ Πέτρου Πέτρος SS, δ τού θεμελίου θεμέλιος, ή **
της Αρχής Αρχή δ πριν κληθήναι καλών, δ πρίν
obvii fuissent : Ctfo, inquit, o filii , patri vestro *
gratiam reddidi. Λ multis enim laudatur , quod
me contumelia et injuria affectum t indicar it.
497 b Tametsi vero abundaret divitiis, ut nemo
in orbe magis, vestem tamen nnieani gestabat et
astate, et hyeme: quin et non calceatus plerumque
incedebat, nisi cum honestas calceis uti cogebat.
Dies noctesque rerum meditatione defixus erat,
quod eum natura ad dicendum ex tempore non sa-
tis aptum genuisset, ut quod natura deerat, labore
pensaret : et quo facilius excitaretur, et cogita-
tione uti posset, lectulum habebat suppositum, in
quo pellis tantum erat villosa, et cervical. Erat in
eo summa in loquendo libertas propter generosi-
tatem. Cum Atheniensibus aliquando ipsum con-
t cionantem non ferrent ad eos exclamavit : O fia-
grumCorcyrxum.quammutiis tatentis es dignuml
Cum vero instare mors videretur, se in matris
deum delubrum, ad senatum deferri jussit, cupiens
rerum a se in republica gestarum rationem red-
dere : obi cum illum ut omni calumnia superiorem
accusare praeter llenessechmum auderet nemo,
domum estrelatus et mortuus. Neque in hac modo
contentione victor, sed et saepenumero accusatus
criminibus facile refutatis, adversarios superavit.
Ssepe etiam coronas a populo accepit.Filios autem
ex Calliste Abronem, Lycurgum, et Lycophronem
reliquit, quos, mortuo Lycurgo, ingrati Athenien-
ses Undecemviris tradiderunt, accusante Menesae-
chmo,ThrasycIe accusatione scribente. Sed cum
. Demosthenes in exsilto agens, per litteras Athe-
' niensibus significaret, male illos audire ob tanti
viri filios vinculis traditos, quod pater rempubli-
cam administrant, quem etiam vivum reverenter
admirati essent, et coluissent, insontes declararunt.
CCLXIX.
Legi diversorum sanctorum virorum libros vi-
ginli et unum, diversorum omnino argumentorum:
unde haec epitome, palchritudinem venustatemque
verborum comprehendens, eo hisce omnibus ex-
ceptis respicit, quanquam alia nonnulla cum his
conjungantur.
Ex Hesychii presbyteri Hierosolymitani Enco -
into in beatum Thomamf [Dominica in Albis
3 forte pronuntiato. Joan. 20.]
498a Legimus nonnulla Hesychii presbyteri
Hierosolymitani ex encoinio sancti Thomae; Sacra
illa tuba Andreas, primus apostolorum foetus, prima
Ecclesia) columna, ante Petrum petra, fundamenti
fundamentum, initii primitiae, vocans antequam
vocaretur, adducens antequam adduceretur, nos
ad conventum hunc solemniter agendum incitavit.
VARLE LECTIONES
18 γ* A : τε ζ', t4 tJ>v, καί τών B. 15 τών om. Av 18 έπήκοον B : υπήκοον
ένδεκα, έν δεσμωτηρίψ Β. Μεναίχμου B. *0 τε A : γ* ** 'Ανεγνώσθησαν
om. A. άνεγνώσθη ή 'Ησυχίου Β. *4’Ανδρέα B : θοηέαν δ πρδ Πέτρου πέτρ
Saicer. Thes. 2 ρ. 712. ** ή Α : δ ζ\ ** Αρχή Α : Απαρχή ζ\
1 τοΐς om. Α.
SS συνεισάγεται
πέτρα, δ πρδ τού θ. θ#
199 PHOTII PATRIA RCHiE CP. 200
Evangelium coi nondum credebatur praedicavit, A προσα^θήναι προσάγων. Εύαγγέλιον κηρύττει δ μή πω
et fratri priU9 quam disceret, vitam revelavit : πεπίστευται * πριν μαθεΐν τψ άδελφψ αποκαλύπτει τήν
Tantas illi divitias illa interrogatio attulit l Ubi ζωήν* τοσούτον αύτψ πλούτον ή του Πού μένεις 38 έρω-
habitas ? Quanquaro magnum aliquid responsio τησις 33 έχαρίσατο. Καίτοι τ( μέγα ειχεν ή άπόχρισις
habuit, ut Andreas menti alte infigens viderit, οΓον ’Ανδρέας έμβαθύνων τδν νοϋν έθεώρησεν · "Ερχου
Veni, inquit et vide. Quomodo factus 68 propheta γάρ φησι, καί ΐδε. Πώς γέγο*ας 33 προφήτης ; ποθεν
unde adeo divinus ? Quid Petri auribus obstrepis? θεοφόρος άθροόν ; τί θορυβείς τοϋ Πέτρου τάς άκοάς 5
quid consequi illum conaris, quem nequis com· τί φθάσαι σπεύδεις, δν ού δύνγι φθάσαι ; δ πανταχού
prehendere? Qui ubique est, quomodo inveniri po- παρών πώς εύρεθήναι δύναται ; άλλα γάρ οΐδεν δ
tesl? Etenim scivit Andreas quid diceret: Inveni· ’Ανδρέας ο λέγει. Εύρήκαμεν δν άπώλεσεν δ Άδάμ,
mus quem perdidit* Adara,cui Eva damnum attulit, δν έζημιώθη ή Εύα, δν ή νεφέλη τής άμαρτίας άπδ
quem peccati nebula ab oculis nostris abscondit, των όφθαλμών τών ήμετέρω* εκρυψεν, δν έχώρισεν
quem i nobedientia a nobis alienavit, quem quaesivit ήμών ή παρακοή, δν έζήτει Δαβίδ * 'Εν ήμέρφ θλί-
David : In die tribulationis mece Deum exqumvi* ψεώς μου τον Θεδν έξηζήτησα. Καί, Ζητήσατε
et Sophonias clamat: Quaerite Deum omnes man· τδν Κύριον, Σοφονίας βοφ, πάντες ταπεινοί γης.
sueti terree e . Percussit nos Deus , quando B Πέπχιχεν ήμας δ θεδς, ήνίκα τού ’Αδάμ κατεδίκασε
Adamum ad mortem molestamque vitam con- θάναττον και βίον έπίπονον * ’ίάσατο δε και πατάξας
deronavit : Sanavit nos, percussit , et curavit έμότωσεν, δτε σταυρωθείς δπερ τού γένους τψ μώ-
nos h. Quando crucifixus pro populo, languore et λωπι αυτού κατά τδν 'Ησαίαν καί τή άνχστάσει 81
resurrectione omnes sanavit. Nudus in cruce πάντχς Ιάσατο. Γυμνός έπΐ τού σταυρού δ Χρίστος
ChriStUS pependit, insons, veste non indigens. In* άνήγετο * αμαρτίαν γάρ ούκ Ιφων Ιματίων 3S ούκ
nocens fuit, et multam manifesto dependit: Ineo Ιχρ^ζβν. "Αμωμος ήν καί λζνθάνειν ούκ ώφειΑεν.
foedum nihil fuit : ipse enim nostram foeditatem Ούθέν 33 ήν άσχημον αύτψ* αύτδς γάρ ήμών τά άσχή-
in ornatum convertit.Invenerunt unguenta ferentes μονά εύσχήμονα δείκνυσιν. Εύρον αί μυροφόροι,
mulieres, quod per Evam amiserant. Invenit lu- δπερ διά τής Εύις άπώλεσαν* εύρε τδ κέρδος ή
erunt quae poenae causam dederat : Veniet nobis, παρασχούσα τής ζημίας την ύπόθεσιν. 'Βςει ήμΤν
ut matutinus et serotinus terro&.Kspice igitur Do- ώς ύετδς πρώιμος καί δψιμιος τή γή. *Ορα τοίνυν
minum, post resurrectionem mane mulieribus, ves- τδν κύριον μετά την άνάστασιν πρώιμον ταΐς γυναι-
peri Apostolis apparentem. Mane qui dem mulieri- ξίν, δψιμον τοΤς άποστόλοις φαινόμενον. Πρωί μεν
bus, Avete, vesperi in civitate Sion pacem disci- γ*ρ τχΤς γυναιςί, Χαίρετε, όψέ δε έν τή Σιών είρή~
putis denuntiavit.Illis quidem ut moerorem deter-c V7*V τοΤ< ΐ^χΟητατς προ σεφώνησε, τχτς μέν, ΐνχ λύσγι
geret : his vero Ut solveret inimicitias, quasser- την άπόφασιν τής λύπης, τοΤς δε, ινα [812 Η.]
pens invexit : Tu vocaberis Cephas j : ante con- καταλύσ^ την έχθραν, ήν δ δράκων έχαχούργησε
fessionem merces, antequam in vinea laboraris, 2ύ χληθήσ^ Κηφας. Πρδ τής δμολογίας δ μισθός ·
denarium accepisti. Antequam aram tetigeris : τδν αμπελώνα, τδ δηνάριον Ιλαβες ·
4086 sacrificium Deus suscepit : antequam prae- «piv ανάψεις 33 τδν βωμδν, την θυσίαν προσδέδεξαι ·
dicares, coronam accepisti. Mendicos et indoctos πριν κηρύξεις, έστεφανώθης. Πτωχούς καί άγραμμά-
Christus elegit. Ipsa sapientia patronosnon quaerit, τους δ Χριστδς έξελέξατο. efl σοφία γάρ ού χρήζει
sed ministros. Nemo dat quidquam illi, ab ipsa συνηγόρων, άλλ’ ύπηρετών · ούδείς γάρ ούδέν αύτή
autem omnes omnia accipimus. π*Ρ·Χβιι παΡ* “ύτής δέ πάντες καί πάντα λαμ&ίνο-
μεν.
CCLXX, Σο*.
ExJoanniChrysoStomiorationein divumPaulum Τού Χρυσοστόμου έκ τού είς τδν άγιον Παύλον.
Lecta ex Joannis Chrysostomi oratione in di- ’Ανβγνώσθη τού Χρυσοστόμου έκ τού εις τδν άγιον
vinum Paulum. Παύλον.
Venit Antiochiam Paulus, et tantam fidelium D ΤΗλθεν ε!ς τήν ’Αντιόχου πόλιν δ Παύλος, καί το-
copiam plantavit, ut primum Christianorum no— σούτον πλήθος πιστών έγεώργησεν ώς προσηγορίαν
men Antiochiae effloruerit. Divinus ille noster ora- την 35 τών Χριστιανών τότε πρώτον έν αυτή άνθή-
tor,ex inscriptione arae occasionem capiens dicen- σαι. Ταύτην τοίνυν έκ της έπιγραφής τού βωμού την
di, saamque e daemonis litteris veritatem confir- άφορμήν λαβών δ πνευματικδς ήμών βήτωρ τήν οΐ-
mans, doctrinam producit. Posuistis hanc aram κείαν παρεισάγει διδασκαλίαν, έκ τών τού 33 διαβό-
• Joan. ι, 39. f Psal. lxxvi, 2. f Soph. n, 3. Isa. un, 6. 1 Gen. vi, 3. 1 Joan. i, 42.
VARIAS LECTIONES.
33 πού μένεις Joan. I, 39. 83 έρώνησις A : άπόχρισις ζ". 80 π^ς ς-# 81 ς“% 81
Ιματίων Β : Ιμάτιον 33 ούδέν Α. 33 άνάψεις Β : 4ν 5ψεις Α : 4ν άψ^ς ζ". » προσηγ. πρδς την ζ\ 33
τού add, Α.
201 BIBLIOTHECA. - CO0D. CCLXX, CCLXXI. 202
Ivj γραμμάτων πετούμενο; τήν άλήθειαν. Βωμόν A sic inscribendo : Ignoto Deo, quem ego feniens
ένεστήσατε διά τής έπιγραφής ώς εστι *εδ; έτερος annuntio vobis. 0 rem novam! Ara diaboli, Christi
αγνοούμενος* τούτον ή κω κηρύττω v έγώ. Ο παραδό- CEUS» patrocinata fSl.IoScriptio βΓΓΟΠβ Veritati |0.
ξ»ν πραγμάτων ! τον βωμόν τού διαβόλου συνήγορον stimonium pr»buit, fraudis fraudem detegendo pu-
τεποά,κι τού Χριστού* το τής πλάνης έπίγραμμα blicavit. Cum prophetaram oracula Athenienses
uclp τής άληθείχς Ιφθέγγετο · [1489 U.] Ή στήλη non caperent, ara et inscriptio daemonum Pauli sa-
της απάτης έστηλίτευσε την άπάτην. 'Επειδή τά των pientia verum Dei cultum annuntiavit. Dolttitsane
προφητών 'Αθηναίοις ήν δυσπαράδεχτα, δ βωμδς daemon, videns argutias suas in Christi laudem
xii τα γράμματα, τών δαιμόνων τή σοφίφ Παύλου conversas. Ingemuit aspiciens Paulum ducem
έχήρυσσε τήν ευσέβειαν. Είχτήκει θρήνων 6 διάβολο; quondam suum contra se certantem, propriisque
όρων αύτου τά σοφίσματα υπέρ Χρίστου βητορεύον- armis prosternentem.
τα. Έπένθει βλέπων τδν αυτού 37 άριστέα Παύλον κατ’ αύτου στρατηγούντα, καί τοΤς δίκείοις βπλοις
αύτσν καταβάλλοντα.
Σ0Α/β CCLXXI.
Τού Αστεριού, έπισχόπου ’Αμασείας προτρεπτικός ® Asterii Amase<B eptSCopi sermo de pOBflitenlia.
είς τήν μετάνοιαν.
'ΑνεγΛσθη τού 58 μακαρίου ’Αστερίου, έπισκόπου Legi adhortationem ad poenitentiam sancti
’Αμασείας, έκ τού προτρεπτικού είς τήν 89 μετάνοιαν. Asterii episcopi Amasese.
*ο τοίνυν Λουκάς, δ πλέον τών ψυχών ή τών σω- Lucas magis animarum quam corporum medi·
μάτων Ιατρός αυτδν ήμών τδν θεδν καί Σωτήρα άνα- Deum nostrum et Salvatorem k cum homini·
γράφει συγγνωμονικώς, τοΤς κατεγνωσμένοις συνανα· bus p<BnitentibuS versatum Scribit, non Ut eoflUQ
στρεφόμενον, ούχ ινα τι προσλάβ^ τής έκείνων κα- malitiam assumat,sed propriaro justitiam illis lar-
κίας, άλλ* Ινα μεταδψ τής οίκείας δικαιοσύνης. Καί giatur. Etenim sol, quasi jam ah ortu Creatoris
γέρ χαί δ ήλιος, δσον άπδ τού χτίσματος του Κτίστου providentiam ostenderit, non patentes modo eam·
παραστήσαι τήν πρόνοιαν, ου τάς ήπλωμένας μόνον pos illustrat, sed etiam concava, et cavernosa. Qui
έηλάμπει χώρας, άλλά καί βσαι κοιλότεραι καί τής de remedio desperat, totum se morbo mancipat,
άντρώδους δλαχον θέσεως. fo τής θεραπείας άπελπί- ai qni malas passiones vicerint, et vere super ser-
σι; δούλος γίνεται καθάπαξ της νόσου. Εί τινες κα- pentes 499α SCOrpionesque ambulant, illos non
τά παθών νικηφόροι άνεδείχθησαν καί ώς αληθώς Oportet secundum Suam fortitudinem vitam alio-
Ικα'νω δφεων καί σκορπίων τά ίχνη έθεντο, ούδΐ C rum aestimare et dirigere, Sed Suae virtutis largi-
τούτους χρή ιτρδς τήν οίκείαν ανδρείαν καί τών άλ- tori Deo gratias agere, imbecillioribus non insui·
λων κανονίζειν τδν βίον, άλλα τής μίν Ιδίας εδδοκι- tare, sed humaniter dextram porrigere L JSmule-
μήηω; τψ δεδωκότι θεψ τήν χάριν δμολογεΐν, τοΤς mini charitatem Christi, qui jam ad homines homo
δ* άεθενεστέροις ούκ έπεμβαίνειν, άλλα φιλάδελφον venturus, Joannem praemisit, ut poenitentiam prae·
δρέγειν δεξιάν. Ζηλώσατε του Χριστού τήν άγάπην, dicaret. Interroga Petrum quo pacto poenitendo
Μέλλον γάρ άνθρωποι; έπιφαίνεσθαι δι* άνθρώπου, mundatus sit, neque in Simonem iterum se induit,
προχαθήκε τδν Ίωάννην [813 Η.] μετανοίας κήρυκα. sed in apostolatu permansit. Equidem arbitror
ϋέτρον Ιρώτησον, δπως μετανοήσας έκαθάρθη, καί Judam proditorem, nisi sui carnifex fuisset, si ad
vjx άνέλυσεν είς τδν Σίμωνα, άλλα διέμεινεν δ άπό- genua accidens misericordiam deprecatus esset
•τολος. *Εγώ δλ νομίζω δτι καί 'Ιούδας δ προδότης, veniam quae omni petenti conceditur, consecutu-
ri μή ταχέως «ύτδς έαυτου έγένετο δήμιος, προσ- rum fuisse.Testessunt ii qui etiam e crucifigenti-
κεσών δε τδν Ιλεον $τησεν, ούκ άν τών οίκτιρμών bus ad poenitentiam reversi ,ct poenitendo salutem
των πάσης 6ι»ρχεομένων τής οίκουμενης ήστόχησε. adepti sunt. Ligavit quondam Christianos Paulus
Τεκμήριον δέ ol μετανοήσαντες έκ τών σταυρωσάν- sed postea ipse pro Christo ligatus crimina dis-
των καί τής σωτηρίας διά τής μετανοίας άπολαύ· d solvit Lapidavit Stephanura, sed lapidatus pec-
σαντες. Έδέσμει ποτέ καί Παύλος Χριστιανούς, catum expiavit n. Haec noscens Moses (homo enim
έλλά βαστάσας ύστερον άλύσεις ύπέρ Χριστού Ιλυσε fuit, naturamque noscebat), vitulum pro sacerdote
τά Εγκλήματα. Έλίθαζε Στέφανον, άλλα λιθασθείς peccante, et qui mundatione opus haberet, offerri
λξήλειψε τδ πλημμέλημα. Ταΰτα καί Μωσής είδως JUSSit Vitulus qui tum carnalis erat, jam est pm-
(«νθρωπος γάρ ήν καί τήν φύσιν ένώριζβ), τόν μόσ- nitentia sine corpore, et oratio sine sanguine. In
χον υπίρ τού Ιερέως ίερουργείσθαι διέταξεν, ήμαρ- tantum oportebat sacerdotem clementi» studere
Τηκότος πάντως καί καθαρσίων δεομένου. "Οπερ δε ut etsi Dominus quamdam succidi j usserit (an-
ήν τότε δ έν σαρκί μόσχος, τούτο νύν έστιν ή'άσώ- quam arborem infecundam, hanc tanquam frugi-
paro; μσταμέλεια καί ή άναίμακτος ^έησις. Έπί feram debeamus reservare, et poscere. Hunc enim
k Luc. V, \ seqq. 1 1 Cor. xii, 1 seqq. m Ephes. vi, 20 seqq. 11 Act. vm, 1 ; xiv, 19. o Exod
ixa, 2.
VARLE LECTIONES.
SI έαυτού 38 του] έκ τού A, omissis postea έχ τού. 39 τήν qm. Β.
Patrol. Gr. CIV.
7
203 PHOTII PATRIARCHAS CP. 204
sensum de sterili ficu nobis Evangelium dixit p. A τοσούτον δε προσήκε τον Ιερέα τήν , φιλανθρωπίαν
Attende mulierem peccatricem *l,cui non conviva· Ασκειν , ώστε καν δ Δεσπότης έκκόπτειν χελεύση τινά
rum numerus pudorem incussit, quae tempus con- ώς φυτδν Αρχηστον, αύτδν ώ; φυτοκόμον αιτεΤν δεΤ
filendi licet importunam, in convivio non reliquit : την φειδώ καί ύπέρθεσιν. Τούτοι γάρ ήμϊν παρ-
sed ingenti commota dolore, ne uno quidem tem* ίστησι τον νυύν τής Ακάρπου συκή C 6 έν τφ Εύαγ-
poris momento medicum peccatorum dimisit, nec γελίψ λόγος. Σκόπησον τήν Αμαρτωλήν γυναΤκα. ού
in conspectum veniens supplicavit, sed indignam τδ πλήθδς των έστιωμένο» ήρυθρίασεν, ού τδν και-
se, quam aspiceret, judicans, et stans retro pedes ρδν τής εύωχίας ώς ακαιρον τής έξομολογήσεως έφυ-
apprehendit, et solutis comis, ea omnia, quibus γεν, άλλα σφοδρύν έχουσα τδ πένθος ουδέ τδ βραχύ-
animam lugere fecerat, promulgans, lacrymis pe- τχτον ήφίει τδν τών αμαρτιών Ιχτρόν. ού μήν ουδέ
des Salvatoris irrigans, veniam cum ingenti com· κατ’ δψιν έρχομένη Ικέτευαν άλλα τδ Ανάξιον
miseratione postulavit. αύτής διά τού σχήματος έρμηνεύουσα, [1492 R. ] τήν
κατά νώτα χώραν καταλχβούσα, και τών ποδών λχβομένη, νν\ λύσχσα τάς κάμχς, και δημσσιεύουσα 40
πάσιν οΤς έπραττε τήν πενθούσαν ψυχήν, καί του; πόδας τού 41 Σωτήρος τοΤς δάκρυ σι ν έπΐ(&ρκ(νουσκ μετά
πολλής τής συμπαθεί?; ήτει τδν έλεον.
Ejusdem in Stephanum protomartyrem sermo. B To5 »ύ*ού l* τού *1ς xfc* πρωτομίρτυρ* Σχί-
φανόν.
Stetit solus a populo interficiente 400b circum- Είστήκει δέ μόνος τφ δήμφ τών φονώντων κεκυ-
datus, nemo, nec amicus, nec domesticus cognatus- κλωμενος, ούδεις δέ κατ’ έκείνην τήν ώρίν έγγυς,
ve eo temporeaderat.Coneolari enim solet eum, qui 06 φίλος, ούκ οΙκεΤος, ού συγγενής * φέρει γάρ πως
in periculo est, astantem videre quemdam e notis, παραμυθίαν τοΤς κινδυνεύουσι τδ βλέπειν παρόντα
Oravit etiam pro lapidantibus se. Lapidantes inviti τινά τών γνωρίμων 4*. ΠρΟσετίθει τή δεήσει και τήν
beneficium illi fecerunt, et oratio quo contendit ? ύπέρ τών λιθχζόντων εύχήν* εύηργέτουν γάρ και
Non oravit Ut peccata inimicorum impunita essent, λιθάζοντε; ακοντες. Kxl ή εύχή τίνχ φίρει σκοπδν ;
hoc enim Dei ordinationi adversatur, quse justam ούκ άνεύθυνον γενέσθαι τών έχθρών αίτεΐται 43 τδ
homicidis pcenam illis irrogat. Sed quid, obsecro, Αμάρτημα* τούτο γάρ φχνερώς τή τού Θεού διχτυ-
dicit? Domine ne illi8 statuas hoc pezcatum *, hoc πώσει άνθίσταται, ή τοΤς ανδροφόνοις τήν δικαίαν
est, da ut resipiscendo compungantur, incila eorum χρίσιν ώρισεν* άλλα τί φησι ; Μή στήσης αυτοί ς
mentem ad poenitentiam eorum quae nunc commil· τήν αμαρτίαν ταύτην 44· τουτέστι, Δδ; φόβον κατα-
tunt*.Et erat veluli minister custodiens vestimen-C ^βως, άγαγε πρδς μετάνοιαν τών νύν τετολμημέ-
ta populi carnificis interficientis Paulus. Propter νων. Κχιήν ύπηρέτη;δ φυλάττων Παύλος τά ίμά-
alia et propter Sabellium Afrum, ante convellens τιχ τών Αναιρούντων δήμου δημίου. Διά τε ούν αλλα
damnum Ecclesiarum, ostendit seipsum Deus in χαΐ διά τδν Αίβυν Σχβέλλιον, προαναχόπτων αυτού
propria ac perfecta gloria. Ostendit autem Filium τών Εκκλησιών τήν βλάβην, δείκνυσι [814 Η.) μέν
in perfecta persona. Stat ad dextram illius, Ul dis- έχυτδν έν ίδίφ καί αύτοτελει δό;$, δείκνυσι δέ καί
tinctione personarum hypostases ostenderet, et τδν Πδν έν άπηρτισμένφ προσώπφ. "Ιστησι δέ έκ
sanctus Spiritus simul ordinatur. Etenim eupra di- δεξιών αύτού, ΐνα τή διευκρινήσει τών προσώπων
xit:J5l non potuerunt resistere sapienlix et 8pi- έρμηνεύση τάς ύποστάσεις. Και τδ Πνεύμα τδ Αγιον
ritui qui loquebatur. \ide igitur et sancti Spiritus συντέτακται* καί γάρ προεΐπεν. Καί ούκ ισχυον
personam hic aperte demonstrari. Si Spiritus Αντιστήναι τή σοφίφ καί τφ πνεύματι, φ έλάλει.
prius descriptus est, deinde Pater, et Filius, ordi- 'Ιδού τοίνυν, καί τδ τού Πνεύματος ήμΤν προσωπον
nis mutatio nibil fidei nocet. Sic enim loquitur εύκρινώς δ λόγος δπέστησεν. £1 δέ τδ Πνεύμα πρό-
sacra Scriptura, aliquando enim Filium solum τερον γέγραπται, έπειτα δε δ Πατήρ και δ Πδς, οδδέν
nominat, aliquando Spiritum cum Filio, alias in- τής τάξεως ή έναλλαγή τή πίστει λυμαίνεται. Συν-
cipita Patre, desinit in Spiritum, et contra inci-^ηθες γάρ τούτο τή Γραφή* ποτέ μέν όνομάζει ** τον
pit a Spiritu, descendit per Filium ad Patrem, Γίδν μόνον ποτέ δέ τδ Πνεύμα συν τφ ϊΐψ* αλ-
itaque solet maxime sanctus Paulus. λοτε δέ αρχεται μέν τού Πατρδς, καταλήγει δε είς
τό Πνεύμα, και τδ Ανάπαλιν Αρχήν μέν ποιείται τδ Πνεύμα, δδεύει δέ διά τού Ιΐού Ιπί τδν Πατέρα. Και τ δ
Ιδίωμα τούτο μάλιστα τψ θείφ συντηρείται Παύλφ.
Ejusdem Asterii in illa verba : « Homo quidam Τού αύτού είς τδ, σ "Ανθρωπό; τις κατέβαινεν Απδ
ab Jerusalem in Jericho. » Ιερουσαλήμ είς Ιεριχώ.»
Quidnam Christus ad legis peritum se tentantem Tt τοίνυν δ Χριστδς πρδς τδν πειράζοντα νομικήν
ρ Luc. χιιι, 7. <ι Luc. vn, 37. r Act. vu, 60. · Ibid. 58. 1 Actor, vi, 10,
VARLE LECTIONES.
40 δημόσιεύσασα ζ\ 4t τού αύτού A : τού αύτού μακαρίου 'Αστεριού έπισκόπου ’Αμασείας ζ-.
41 τών γνωρίμων] γνώριμον Α. 45 αΐτεΐται τών έχθρών τδ Αμάρτημα γενέσθαι ζ 44 ταύτην add. Β.
41 όνομαζειν Β. 46 μόνον τον υΐδν ζ“.
205
BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXI.
206
«ρη«ι> ; Έντψνόμψ τί γέγρχπτχι ; δπομιμφκων A dixil: Quid scriptum est in lege e ? In memoriam
αύτον τής προς θεδν κχί της 47 πρδς τού; πλησίον redigens charitatein ad Deumel proximum , tantum
Δγχπης, μόνον ούχί λεγων, ώς El μεν θεύς εγώ σοι non dicens ut Si tibi Deus videar, charitatem mihi
δοκώ, οφείλει; μοι την άγχπην 4β· ι\ δ άπιστε ΐς κχί debes : si nou credas, et me putas purum hominem
όμοιόν «οι νομίζεις έμέ ψιλύν Λ άνθρωπον , κχί ούτω tui similem, et sic ex legis praescripto amare debes,
το άγχπφν χρεωστεΤς κατά τον νόμον. Αδελφούς Illos vocamus fratres, qui eodem editi semine, et
κιλούμεν έκείνους, ο T έ; ένδς έφυσαν σπέρματος κχί eodem utero geuiti. Qui vero eumdem habemus
μιχς γχστρός. ot δέ τδν χύτδν ίχοντες ποιητην καί Creatorem, et eamdem matrem terram, e qua con-
μίζν μητέρα την γην, άφ* ης διεπλάσθημεν, καί diti sumus, et eamdem animae dignitatem, 800a
ψυ/ης άςίωμι παρχπλησιον, εύσεοεία; δέκα! πολι- unum pietatis et vitaB vinculum, el eamdem futurae
τει*ς Iva Οεσμύν, καί την έλπίδχ του μέλλοντος τήν vitae spem, quomodo invicem non magis diligimus,
ιύτην, πώς ού πάση; άδελφότητο; καί συγγενείς quam fratres aut sorores? Videns hominem, teip-
Ισμεν άλλ^λων έγγύτεροι ; κχί δτχν άνθρωπον ϊδης (0, sum in eo vides. Quare oportet eum, qui ejus cala-
σαυτον δρφς έν έχείνφ. ΔεΤ ούν καϊ τά έκείνου θεω- mitates, famem, sitim, nuditatem, aliamque neces-
ρούντχ πάθη, λιμόν, δίψαν, γυμνότητα, την άλλην sitatem et morbos, et alias afflictiones aspicit, tan-
ενδειαν καί τας νόσους καί τούς άλλους πειρασμούς β quam proprios dolores et damna clementer respi-
ώς οικεία πάθη κχί συμφοράς οίκχείρείν. Πολλούς
Ιγνωμεν έπί μέν των λόγων όμολογησανχας προ-
χ;νδυνεύειν, έπί δέ της πείρας ψευσχμένους την εύ-
νοιαν. (1493 R.] ’ο μέν Σωτ/ρ ήμών ούτως ήγάπησε
τδ ίδιον ποίημα, ο6χ ώς έάυτδν, άλλ* ύπερ έ αυτόν*
ημΤν & το ** ♦λαττον έγκελεύετσι, άγαπφν τδν πλη-
σίον ώς έάυτδν, τι^ν υπερβολήν αφελών, Ινχ μη βχ-
ρεΓαν ποίηση xxt δυσ^νυτον την έντολ^ν. "Ινχ διά των
Εργων σαφέστερον έπιδείςη τον της άγάπης δ Δεσ-
πότης νόμον, πράγμα γέμον μεν ** έλέου συμβάν δε
πάντως κατά τον χρόνον έκεΤνον ύπ* βψιν άγει τώ
λόγιρ, έκπχιδεύων τδν νομικον δχι πλησίον ήμ&ν
εχεΤνός έστιν, δς άν την έμπχθη ταύτην περικείμε-
νος σάρκα χρ^ζη w βοήθειας καί οίκτιρμών. Τδ δε
πάθος* 'Οδοιπόρος έξ Ιερουσαλήμ κχτέβχινεν ε!ς(
'Ιεριχώ, xxt ληστών άπιδραμόντων άφηρέθη μεν
S Ιφερεν, έγυμνώθη δέ *4 καί των Ιμχτίων, χχΐ
τρχύμισι τοΤς άπο των ληστών θχνάτ*ρ προσ-
ομιλών Απλωτό κατά την λεωφόρον 55 ψυχο^χ-
γων. Πράγμα λίαν οΐχτρδν [8ΐ5 Η.] δφθχλμοΤς Ιχού-
σιν Ιλεον ή είδόσιν Ιλεον. '0 Κύριος το?ς 'Εβραίοι;
διιλε^όμενος, xxt διδάσκων ώς άφρονας xxt μάχην
άναστρεφομένους έν τχύτη τη τού χλχυθμώνος
χοιλάδΐ, ούτω πώς φησιν* ’Γμεις έχ των κάτω έστέ,
έγώ έκ των άνω είμί, έκ των όνομάτων μόνον τού
άνω καί κάτω τού καλού και τού χείρονος ποιούμε-
νος τήν διαέκρισιν. Και νυν δέ κχταβαίνοντα ειπών
χιτά την αύτην έννοιαν Ιφη.* Η ν δ' άν άνούτο; δ Άδάμ,
έποκυλιόμενος της μχκχρίχς έκείνης και ύψηλης
διχγωγης εις τον 67 βάραθρο ν κχί χχμαίζηλον βίον.
Τί; δ ίερεύς · τίς δ Λευίτης * εϊησχν θ' άν κχτα θεω-
ρίαν Μωσης xxt 'Ιωάννης, άμφω τοΤς πχρχπετάσμασι
της παραβολής Ινδόν κρυπτόμενοι xxt τήν των πολ-
λών Βψιν λανθανοντες. Ούτοι γάρ κχταλαβόντες τόν
άνθρωπον (τουτέστι τδ γένος ολον) γυμνόν εύσεβείχς
κχί άρετης xxt τοΤς ένχντίοις τετρχυμχτισμενον,
Ιθεάσαντο μέν, ού μήν έπήρκεσχν θερχπευσχι. Άλλ*
tere. Mullos novimus, qui verbis se pericula aditu-
ros dicerent, sed cum probandum est, benevolen-
tiam mentiti sunt. Salvator adeo creaturam suam
dilexit,non utseipsum,sed plus quam seipsum: no-
bis vero non tanta dilectio imponitur, diligere sci-
licet proximum ut seipsum, non supra seipsum,ne
praeceptum graie impletu daret, et ut per opera
manifestius chari latis legem ostenderet.Rem ple-
nam misericordiae, quae ep tempore contigit sub
oculos ponit, legis doctorem docens proximum cu·
jusque esse, qui eamdem gestans carnem miseriis
obnoxiam auxilio et ope mutua indiget.Res sic ge-
sta est: Homo quidam descendebat exJervsalemin
Je) ichoyet incidit in latrones }qui etiam despolia-
verunt eumtel plagis impositis, abierunt .semivivo
relicto . Res haec commiseranda oculis misericor-
diam habentibus, et Saltem scientibus. Christus Ju-
daeis loquens et docens, tanquam dementes, et frus-
tra in hac lacry marum valle versantes, sic alibi ait :
Vos dedeorsum estis, ego de supemissum *,ex no-
minibus modo sursum et deorsum, bonos et malos
distinguit, et nunc descendentem diceus eodem
sensu dixii. Fuit ille Adam, lapsus e beata illa et
superna vitae consuetudine in barathrum, et humi
depressam, atque afflictam vitaro. Qui est sacerdos,
quis Levita? Hi sunt speculando Moses et Joannes,
ambo in parabola obscure denotati, et quos pleri-
que ignorant. Illi enim snscipientes hominem,
hoc est, genus humanum, pietate virtuteque nu-
^dum, et ab hostibus vulneratum, inspexerunt
quidem, sed sanare non potuerunt. Samaritanus
vero 8006 veniens, licet ignominiosum praefer-
ret nomen, bonorum tamen thesaurum circum-
ferens, medicinam adhibuit, qui Salvator nos-
ter est, in ignominiosa appellatione Samari-
tani latitans, prostratoque salutis fontem ape-
riens. Evangelium enim Christum Samaritanum
1 Lue. xx, 16. T Luc. x, 26. z Joan. vm, 23.
VARliE LECTIONES.
της. — της A *. την — την ζ\ C alterum articulum om. 48 &γάπην ς\ 49 έμέ κχί ψιλδν Β. 80
%ς άνθρωπον Β. 51 τδ .add. Α. 5$ μέν om. Α· 53 χρηζιι ζ\ 84 δέ om, Α· 85 λεωφόρου ζ\ 86
τη add. Β. 57 τδν Α ί τδ ζ”.
207 PHOTII PATtaARCHiE CP. 208
nominat, confundens amentiam Judaeorum, qui il- A ό Σαμαρείτης κχτχλαβών, έν όνο'ματι καθυβρισμένψ
Ium SIC appellabant, quia magis quam Levitas et Οησαυρδν αγαθών φίρων, πχρέσχε την ΐασιν * δς έστι*
sacerdotes, misericordem et vulneratum sanantem ημών δ Σωτήρ, τή δυσφήμω προσηγορίφ τού Σαμα-
Samaritanum irriserunt. Quid sibi vult jumentum, ρείτου καλυπτόμενος και τάς τής σωτηρίας τφ κει-
cui vulneratum imponendo in diversorium qui μένφ πήγα; άναβλύζων. Σχμερείτην & τον Σωτήρα
Opem ferebat duxit? Nimirum Yerbi Dei vehicu- δ λόγος όνομάζει, αίσχύνων κχντχϋθα την των ούτως
lum, et, ut ita dicam, jumentum subjugae est ejus αύτδν καλεσάντων παράνοιαν 'Ιουδαίων, δτι τον υπέρ
corpus, simile nostro quod gestavit : in quo, et τους Λευίτχς καί Ιερέας σπλαγχνιζόμενον και θερα-
per quod accipiens ac gestans, ducit ad sanitatem, πνεύοντα τον τετρχυιχχτισμενον Σαμαρείτην έξύβρι-
et Ecclesiam. Etenim hic est perfecta vulnerum ζον. Τί δέ τυγχάνει τδ κτήνος, έφ* ου τδν ψυχοββα-
Sanatio et medela. γούντα κχταθέμενος είς τδ πανδοχεΤον ήγαγεν δ σω-
τήρ ; ή δήλον 88 δτι δχημα του θεού Λόγου και, ώς αν τις ε?ποι 89, υποζύγιον τδ ομόφυλον ήμΤν, 5περ
ήμπίσχετο 80, τυγχάνει σώμα, έφ’ ού και δι* ου πάντας άνέχων καί διαβαστάζων άγει πρδς την άπαλλχ-
γήν τής νόσου καί τήν 'Εκκλησίαν* καί γάρ των τραυμάτων αυτή Ιστιν ή τελεία θεραπεία καί άπ-
αλλάγή.
Ejusdem in illud : « Duo homines ascenderunt B Του αύτού είς τδ · « "Ανθρωποι δυο άνέδησαν 8* είς
tn templum , ut orarent r. τδ Ιερδν προσεύζχσθχι 88, »
Sermonem de oratione duabus parabolis com· Τδν περί τής προσευχής λόγον έν δυσΐ πχραβολαΐς
plectitur. Parti m quidem constanter orare docens κατέκλεισε, τδ μέν εύτονους προσεύχεσθαι διά του
nos per judicem et viduam, partim vero cum re- κριτου και τής χήρας διδάξας ήμάς, τδ δε μετ’ εύλα-
verenlia orare jubet per Pharisseum et publica* βούς γνώμης διά του Φχρισαίου και του τελώνου,
num. Optimum est continuo cogitare creaturas non ”0τι άριστον έστι τδ συνεχώς έννοεΤν ποιήματα μέν
esse, et animalia infirma, creatorem vero Deum, et ήμάς και ζώα έτίκηρα, δημιουργόν δε τδν θέδν καί
Optimum vitae nostrae curatorem: hoc vero ante om- apiocov τής ήμετερας ζωής ο’ικονόμον. Τοοτο δέ προ
nia oratio recte praestat. Nemo enim petat res, quae πάντων ή προσευχή κατορθοΐ. ούκ ά* γάρ τις προσ-
prosint, nisi prius certam accipiat fidem, Deum εύξαιτο τά συμφέροντα, μη πληροφορίαν πρότερον
preces exaudire, et implere posse quod petitur. Pre- λαβών ] 1 496 R ] δτι θεδς έστιν δ τής Ικετήρίχς έπ-
catio autem vitae nostrae auxilium est, colloquium ήκοος και δυνχτδς παρχσχεΤν ά αΙτεΤτχι. Ευχή 83 της
cum Deo, oblivio terrenorum, via ad coelum, et rec- ζώής ήμών βοήθεια, ομιλία πρδς Θεδν, λήθη τών
tas tendere in ccBlum manus, formam esi exhibere γήινων, άνοδος πρδς ουρανόν. Καί τδ βρθιον δ* τής
Christi cmci affixi. Si vereoreti et orans placeat^ προσευχής, έκτεταμένας προβχλλόμενον 61 τάς χεΤ-
Deo, non modo iQ figura crucem repraesentat, sed ρας, [816 Η.] τδ του σταυρό ύ πάθος έν τφ σχήματε
etiam affectu. Ut enim in cruce clavis affixus, sic et λςεικο/ίζει. El δ’ ώς αληθώς προσεύχοιτο καί θεα-
orans necat omnem carnis concupiscentiam, me- ρέστως 65 δ 88 προσευχόμενος, ούκ έν τφ σχήματι μό-
moria expellens, omnium divitiarum, gloriae, paren- *ov τδν σταυρόν διατυποτ, άλλά καί 67 χαχά τήν διά-
lumqueafTectom. Nulla res adeo ab illo amatur et θεσιν. ’ϋς γάρ δ τφ σταυρφ προσηλωθείς, ουτω νε·
concupiscitur, quam invenire tempus, aut otium κροποιεΤ πάσαν μέν έπιθυμίαν σαρκδς τής μνήμης
quo ββ ipse colligere possit. Sed ad haec duo polissi* άποτιναξάμενος, παντδς δέ πλούτου καί δόςης καί
mum 801α collineat tanquam in scopum, Ut poe- γένους προσπάθειαν. Ούδέν δε ούτω πράγμα έπι-
nam illam effugiat, vitaque cito decedat ,et praele- θυμητδν αύτψ xxt έπέραστον ώς εύρίσκειν καιρδν ^
rea nihil mente agitet : quam oratione ad crucifi- σχολήν έμπεσεΤν τή γνώμη. 'Αλλά πρδς δύο τ*ύτ*
xum proficicisci *. Oratio Ezechiam ab Orci fauci- συντέτακται πάς δ σκοπδς αύτφ, φυγεΤν τήν κολασιν
bus liberavit, et solem prius (ul alia illius opera καί θάττον άπελθεΤν τοΤ βίου. Καί ούδεν έτερον παρά
taceam) monstravit servum esse,et servorum usui ταύτα έπι τής διανοίας εύρίσκεται ή άναστρέφεται
servire. Licet etiam aliquid facere bonum, et non ^τού έσταυρωμένου τή προσευχή. Ευχή καί τδν ’Εζε-
bene facientem laborem perdere &. Ut Pharisaeus κίαν τών πυλών τςύ άδου άνέσπασε, καί τδν ήλιον
oratione se extollens, et si quis alius,eleemosynau! πρότερον (ίνα τά άλλα αυτής έργα έάσω) Ιδειξεν δτι
suam manifestat, et in similibus non tam graviter δούλος έστι, καί δούλος χρείαις δμοδούλων ύπηρε-
Pharisaeus peccasset,si publicanum non damnas- τούμενος. "Εστι και πράττειν τι τή φύσει καλδν και
set.Nunc vero et uno verbo omnes publicanos ab* μή ποιούντζ καλώς άφανίζειν τους πόνους, ώς ό Φα-
sentes, et hunc praesentem condemnat. Quare ρισαΤος έν τχΐς προσευχχΤς μεγαλο(£βημονών, καί εΤ
Pharisaeus e gloria in ignominiae barathrum de- τίς άλλος τήν έλεημοσύνην έπιδειχνυμενος. Καί έ*1
cidit, publicanus a vita sua infami ad felicem τών όρίων. Μετριώτερον άν ό Φαρισαίος ήμάρτχ-
ν Luc. χνιιι, 10. 1 IV Reg. xx, 11. · Luc. xvui, 11.
VARLE LECTIONES·
58 ή δήλον A : ή δήλον εΐ £*, 50 ειπη 80 ήμπέσχετο 81 άνέβησαν. 82 προσεύξασθαΐ Β 2 άνέβαινον
προσεεύξσθχι ζ\ 85 εύχή w τής ζ\ 64 προοαλλόμενδν Β 2 προβαλλόμενο; £*. 65 θεάρεστος ζ“. 86 δ
om. Β· 67 καί om. Α.
209 BIBLIOTHECA. — COD. GCLXXI. 210
«*, it τόν τελώνην άφήκε τής παροινίας έλεύθερον a beafumque s latum conscendi! ; ille a Deo magno
rjv Ivi λογψ καί τών από νέων καχεξανίαταται καί intervallo recessit, hic in requietis locum delatus
τού παρεστώτος έπιξαίνει τα τραύματα. Διό 6 μεν est.
Φαρισαίος από δόξης είς τό της άτιμίας κατέπεσε βάραθρον, δ δε τελώνης άπό της έπ ονειδίστου ζωής
εις την μακαρίαν Ιπανηλθε καχάστασιν* και δ μεν πολλψ τψ μέσψ της προς θεόν έγγύτητος Ικεχώριστο, δ
δε πρδς την της πα^.ησίας χώραν άνείλκυστο.
Του αυτού είς τδν Ζακχαίον. Ejusdem «I ZaCChxum *€ΠΛΟ.
Ιεριχώ πόλις ην τών Χαναναίων μητρόπολις, ήν Jericho metropolis esi Chananeorum, quam
ποτέ μεν Ίησου; δ τού Ναυη πολέμων καί όλο- olirB Jesus Nave filios bellando casdendoque in-
θρεύων κατέλαβε, νυν δέ δ σληθινός Ιησούς Οερα- tercepil b. Nunc autem ΤΘΠ18 Je8US sanare ad V6-
κεΰσαι παραγεγονώ; χατηξίωσε. Καί δ μίν τυφλός niendo dignatus est c. Caecos quidem illuminatus
έφωτίσθη, δ δέ δήμος έπιστώΟη, πασα δε γλώσσα est, populus vero credidit, omnis lingua JesuiR
τον Ίησούν έλάλει, και τον τυφλόν όφθαλμός άπας celebravit, et Omnis OCUlttS CSOCUm vidit viden-
ti χεν αναολεψαντα τού θαύματος και της σωτηρίας tem, medicum illom ultro oblatum miraculi et
διδάσκαλον αυτοσχέδιον, ού λόγοις άλλ’ έργοις Ικπσι- Β salutis, DO Π Verbis, sed Operibus apostolos Veri-
δεύοντα τους μαθητάς την άλήθειαν. Πασα μεν άδι- tatera edocentem. Omnis qaidem injuria mala
κ*α κακόν και μίσους «ξιον, δ δέ τελώνης άνυπέρ- C8t, odioque digna, sed publicanus Omnes exce-
βλητον* ουδέ γάρ, ούδέ πρόφασιν εχει τής αμαρτίας dit. Non enim ullum legitimum peccandi praetex-
ευπρόσωπον. Έπι μέν γαρ τών άλλων εύρίσκιταί tum babet. In aliis quidem invenitur mali quae-
τις όνάγπη τού κακού και £ίζ α, έξ ών φύεται τό dam necessitas, et origo, unde iniquitas proee-
άδίκημα* δ δέ τελώνης Θηρίον έστί, απροφάσιστος dit. Publicanus fert 68t, pestis quffi proteitum
λοιμός, τ*Τς λεωφόροι ς έπικαθήμενος. Ένόσει ταυ- non habet, viis regiis incumbens. HoC morbo
την δ Ζακχαίος την νόσον, πριν έγγυς 2λθη 68 τού ZacebaSOS «grotavit, priusquam ad Jesum ICCe-
’ίησού, μακρφ της ό^ωστίας τού. 'ΐεριχουντείου deret, qui morbus caecitate caeci Jerichuntis de-
τυφλού ύπάρ^ουσαν χείρονα, ει γε δ μέν σώ- terior erat : quia hic corpore, illo animo aegro-
Ι*α:ος ό δέ ψυχής αύτης ένόσει την πήρωσιν. tavit. Ne des aliis aliena, sed defraudato propria
Μη δψς αλλοις τα άλλότρια, άλλα τοίς ήδικημέ- restitue d. Non enim Deus eleemosynam recipit,
νοις τά οΙκεΤα άποκατάστησον* ού γάρ προσδέχεται quae furto rapta est. Publicanus bonus BOtft
θεότ έλεημοσύνην έξ αρπαγής. Καλός δ τελώνης τών rerum Suaruill judex et dispensator. Et si quid
καθ’ έ αυτόν κριτής καί οΐχονόμος. Και (81 7 Η.] ει τίνος aliquem defraudavi , reddo quadiuplum d, In-
τι Ισυχοφάντησα, άποδίδωμι τετραπλούν, φησιν, u quit, non aliis (hoc enim mercedem non mere-
OM αλλοις (άμισθον γάρ τούτο και άπρόσδεκτον τψ 69 tur, et Deo gratum non 68t) sed iis ipsis quos
Θεψ), άλλ’ αύτοΤ; τοΤ; συκοφαντηΘεΤσιν. Σήμερον fraudavi. Hodie salui huic domui facta esty eo
σωτηρία τψ οικω τούτψ έγενετο 70t καθότι καί quod et ipse fillUS 81 1 AbrafUti ·. Quomodo igitur
ούτο; υίός *Λβραάμ έστι. οώ; ούν έκ τού 'Αβραάμ ex Abraham ille qui ex Jericho est Chananaea
δ l\ Ιεριχώ της Χανανίτιδος ; [1497 R ] τί κοινόν urbe? Quid commune habent Abraharoi genus, et
’Αοριιμ είς γένος και Χαναναίτις ; ή δήλον ώς εΐ Chananaeorum ? certe manifestum eat, quod si
μη τη σαρκι υΙός ήν Αβραάμ, άλλα τοΤς ήθεσι non secundom carnem filius Abrahas fuerit, sed
xi: τοΤς Ιργοις άαα τψ πλησιάσαι τψ Χριστψ τών moribus Ct operibus, simulatque ad Christum S6
ix σπλάγχνων προελθό/των τού πατριάαρχου μακρψ contulit, multo magis legitimum filium et factum
γνησιώτερος πσΤς και γέγονε καί έπεγνώσθη. Οδτω esse, et COgnitum, quam qui ex A brahae VlSCeri-
και ό Απόστολος υΙόν έκάλισε τον Έλύμαν του 71 bus prodierunt. Sic Apnstolus f Elymam vocavit
διαβόλου, και δ Κύριος* *1*μεΤς έκ τού πατρός filium diaboli ; et JeSUS ad JudfeOS : Vos ex pi-
xw διαβόλου έστέ, τους Ιουδαίου; 78 άνεΤπεν. Και tre vestro diabolo estis ·. Zacchacus igitlir CUIU fi-
ό Ζακχαίος ούν, έπειδή τήν 'Αβραάμ έμιμήσατο πί- dem Abrabae imitatus esset (quemadmodum enim
σιιν* ώς γάρ έκεΤνος κληθείς άφήκε τήν πατρίδα, & ille juSSUS reliquit patriam, SIC iste teloni um, et
ουτω και ούτο; τό τελωνεΤον και τον έχεΐθεν καχ- ibi partas divitias abdicavit), idcirco Christus,
έλιπε 75 πλούτον. Φιό και Χριστός ή άλήηειχ ιΐκότως qui est ipsa veritas, merito illum filium Abrahae
ιύτόν υΙόν Αβραάμ άνεκήρυξε. vocavit.
Τού αύτου εις τους δύο υΙους τους παρά τψ , . , _ ,
Λουχφ. Idem m parabolam de filto prodigo f.
Πατέρα μέν ή παραβολή τόν θεόν καί ποιητήν Parabola Patrem Deum et factorem omnium vo-
τουδε τσύ παντός δνομάζει, τόν δέ πρεσβύτερ ον υΙόν cat, filios majorem natu, et minorem, homines
χι\ νεώτερον άνθρώπους δύο, τόν μέν παραμείναντα duos. Illum quidem datam gratiam et bacredita-
b Josue, vi, t . c Luc. xvm, 1 seqq. d Lue. xix, 8. * Ibid. 9. f Joao. vm, 44. s Lue. xv, 2.
VARLE LECTIONES
θθΐλθοι B. 69 τψ om. B. εγένετο om. A· 7* τού om. B» 72 'Ιουδαίους Ιδιους Α· 73 κατέλειπε pr. A.
211
ΡΉΟΤΙΙ PATRIARCHA CP.
212
iem conservantem, et nequaquam Ecclesiamf, ncc Atri δοθείση χάριχι καί τψ Ιπιβάλλοντι αύτώ τής *>η-
commonionemvenerandorum sacramentorum pro- ρονομίχς, καί ούδαμοϋ τής Εκκλησίας ουδέ τής 74
pter vitee luxuriam respuentem, hunc vero juvenili τών άχράντων μυστηρίων κοινωνίας διά τής του
quodam more b®C omnia contemnentem, ideoqne βίου Ασωτίας Αγηνιάσαντα, τον δε κατά πάντων των
a vero Patre digressum, et data munera disatpan- είρημένων νεωτερίσαντα, και δια τούτο κα* τού Αλη-
tem, ut luxuriosi consueverunt. Porlio substanti®, θινού χωρισθεντα Πατρδς καί σπαθήσαντα και δια-
quiB hic describitur, quam a patre petit junior, est φθειρσνε* τάς παρ* αύτου δοθείσας δωρεάς, ώς είώ-
bapiismus et participatio venerandi COrporisDomi- θεσαν πράττειν οί άσωτοι. *Εστιν ουν 75 τδ έπιβάλλον
nici. Etenim multi juvenes h«C petunt et accipiunt, μέρος τής ουσία;, δ παρά του πατρδς δ νεώτερος
sed qui mentem babent senilem, donum hoc omni υίδς έπιζητεΤ, τδ βάπτισμα καί ή μετοχή του Αχράν-
diligentia custodiunt .E* equo enim omnes partem του σώματος* καί γάρ πολλοί χαιτών νεωτερων και
accipiunt, sed accipientium pro cujusque studio di- ζητούσε ταύτα και λαμβάνουσιν. Άλλ’ ol πρεσβυτι-
scrimen diversitatem quoque donorum majorum κδν ϊχοντες φρίνημα, έκεΤνοι κα\ τδ δώρον έν Ακρι-
vel minorum efficit: vel omnino dissipat ei consu- βείφ φυλάττουσιν. *Ίσον μίν ουν έστι τδ έπιβάλλον
mit,ut prodigus. Hanc quidem portionem parabola έκάστφ* ή δε τών λαμβανόντων κατά τήν σπουδήν
ludical.Ift longinqua m vero regionem profirisci9 esi a g έκάστου διάφορά δκείνη και μετζον και ελαττον αύτδ
Dei donis et praeceptis longe discedere. Dissipavit ποιεΤ ή και δλως σπαθίζει και 76 έκδχπχνφ 77} ώσπερ
et Adam substantiam , et omnem felicitatem 502α i άσωτος, τδ μεν έπιβάλλον τοϋτ* Αν αίνίττοιτο ή
paternam amisit, et expulsus regione bonis abun~ παραβολή , τδ δε μακράν άποδημίαν στείλασθαι τδ
dante. Acerbum fuit juniori a patre discedere. Dila- μακδυνθήναι και των δωρεών και τών έντολών του
pidalionem enim prodigam, et luxuriam, et collo- Θεού. ’Εσπάθησε και δ ’Αδάμ τήν ουσίαν, καί πά-
quia mores corrumpentia, parentis oculus pellit σης τής πατρικής ευπορίας έξέπεσε, και ύπερωρί-
atque ejicit. Cum autem juvenis sui fit juris, necui- σθη χωρίου αφθονίαν βρύοντος άγαθών. Χαλεπδν
IUS adest timor nec pudor (qui duo fortes sunt las- μέν υΐψ νεωτέρψ χωριοθήναι πατρδς. Δαπά\ην γάρ
civientis juventutis CUftodes), tunc tandem omnia άσωτον καί Ακολασίαν καί δμιλίας ήθη φθειρούσας
pessum eunt, et sursum deorsum vertuntur. Istius δ του πατρδς έλαύνει καί άποδιώκει όφθαλμός. r,Otxv
vero regionis a Deo semotae atque seposit®, incola δε έφ' έαυτής γένηται νεότης, καί μήτε φόβος πάρ-
est diabolus (1 6). Etenim peccatorum civitas civem εστι μήτε αιδώς, δύο φύλακες ισχυροί ταραττομένης
habet et gubernatorem diabolum, undique cogen- νεότητος, τότε δή, τότε οΤχεται πάντα καί Ανατέ-
tem prodigos, et in unam civiiatem compingentem, τραπται. ’Έστι δε [818 B.] καί δ πολίτης τής μα-
et incitans illos ad actiones turpes, ac suibus ili- q κράν Απφκισμένης ΘεοΟ χώρας έκείνης δ διάβολος,
gnas Etenim agit gregem porcorum ritu viventem, Καί γάρ τής Αμαρτίας ή πόλις πρώτον πολίτην έχει
at vero non est pastor hominum ratione utentium,
quemadmodum Dominus, qui animam suam posuit
pro ovibus suis b Magister igitur porcorum mittit mi*
serum juvenem ad pascendum porcos, et felix non
erat vel porcorum victu, comedens siliquas. Tale
enim peccatum est : ad modicum dulce, nullum
tamen alimentum aut utilitatem ferens. Ad se
igitur rediens ac resipiscens (narn sui compos
καί πολιστήν τδν διάβολον? πανταχόθεν συνάγοντα
πάντα; τους Ασώτους καί συμπολίτας ποιούμε νον 78
καί εις Ατιμους καί συώδεις παραπέμποντα 79 πρά-
ξεις. Καί γάρ καί χοιροβίο ν έστίν Αγελάρχης, Αλλ*
ούχί ποιμήν λογικών προβάτων, ώσπερ δ Δεσπότης,
δ τιθείς τήν ψυ^ήν δπέρ τού ποιμνίου 80 αυτού.
'Αποστέλλει ουν 81 δ Αρχισυοώτης τδν άθλιον vfexvi-
οκον βόσκειν χοίρους, καί ήν δ ποτέ ευδαίμων δμο-
nOQ fuerat, perturbationibus servus factus, ac δίαιτας τών χοίρων, έσθίων κεράτια. ΤοιοΟτον γχρ
mancipium, menteque alienata) mercenarium καί ή Αμαρτία, πρδς δλίγον μεν ήδετα, ούδιν δΙ
post conversionem et poenitentiam, prodigus τρόφιμον ουδέ χρήσιμον φέρουσα. Et; εα·.
seipsum nominat, et omnes infami® appellatio- θών κοί γάρ ούκ ήν έαυτοΰ, Ικδοτος γ
nes sibi imponit : Ul nos Evaogelium doceat, sic πεπρχμένος 8i τοΤς πάθεσι καί τών έμφύτων φρένων
Oportere peccantes humiliari, et corde ac verbo ^ έξεστηκώς. [1500 R.] Μισθωτέν δε μετά τήν έπι
εαυτδν δ! Ιλ-
γεγονώς χαί
στροφήν καί μοτάνοιαν δ άσωτος έαυτδν ονομάζει,
καί πάντα τά τής Ατιμίας όνόματα, W ήμΐν υπο-
γράψω 87 δ λόγος δπως χρή μεχανοουντα; τχπεινού-
σθαι κα? τήν καρδίαν διά 84 τών βημάτων συντρι-
βεσΟαι. ''Οτι μή δεΤ τδν μεχανοουντα καί έξιλεου-
conteri. Non oportere poenitentem, et Deum pla-
care studentem, fixis coelum oculis aspicere pa-
rabola docet, sed pudore animi moeslitiam et do-
lorem significare. Vide quomodo Dei bonilatem
describat. Venientem enim prodigum non modo
b Joan. i, 2. .
VARIA LECTIONES.
74 τής ponit B. 75 ούν καί A. κχ·. om. A. 77 έκδαπανών B. 78 ποιούμενον. 79 παραπέμποντα B.
ποιούμενος — πχρχπέμπων 80 τήν ψυχήν δπέρ του ποιμνίου Β : δπέρ του ποιμνίου τήν ψυχήν ζ*·
81 ούν Α : γούν ζ". 8* πεπραγμένος ζ\ 83 7να — υπογράφω ζ\ 84 διά] καί έκ B. et corr. A.
ΝΟΤΑ.
(16) Civitas diaboli qu® et a B. Augustino libris de civitate Dei viginti describitur.
213
BI&LIOTHECA. — COD. CCLXXI. 214
!ir*ov xbv θεόν ούδε άτενίς βλέπειν ιΐς τον oipxvov, A non aver8a’ur, nec despicit, sed obviam procedit,
\ παραβολή διδάσ«ι, άλλά τψ έρυθριώ^τι βλέαματι etcorrens,ut celeri u3 errantem recipiat, et collam
xb τη; ψυχή; χχτήφΐς xai άπχ^ρησίαστ ον μηνύειν. amplectitor, et stringit, lacrymansqoe suscipit, et
*opa 51 πώς τήν τού θεού διαγράφει άγαθότητφ. reconciliationis dans symbolum, ei priorum obli-
Έρχόμενον γάρ τον άσωτον ού μόνον συκ άποπίμ· tionis factorum pignus. Prima itaque stola est
«ετχι ούδλ παρ ορφ, άλλα και προσυπαντφ, xxi τρέ- non ipsum baptisma (non enim quis secundum
χων, ΐν* θαττον άπολάοη τδν πλανηθέντα. Καί πε- baptisma potest accipere), sed gratia Dei quam in
ριχεττχι τψ τραχήλφ, xxi περιπλέκεται, κτί έπΐ(5- baptisma singuli accipiunt. Nam pro lavacro rege-
ptt δάχρυον, xx t άσπάζεται, της χχταλλχγης διδους nerationis regeneratio datur a Deo per ISO 2b poe-
το σύμβολον xxt της άμνηχτάς τών προλχβδντων τό nitentiam, quae maculas nostras lacrymis eluens,
Ινεχυρον. Στολή δ’ άν ή πρώτη ειη ούχ αυτό τό rursum mundos et puros reddit. Datur prodigo post
βάχτισμχ (ού γάρ οΤόν τε τυχεΐν δευτέρου βαπτί- stolam et annulus, signum intolligibilis confirma-
σμπτος), kxk’ ^ πρώτη στολή καί χάρις, ζν άπ’ tionis Spiritus. Ut enim in regeneratione per bapti-
άρχης έκαστος των πιστών ένδύεται διά του βαπτί- smiim et Stola et confirmatio doni SpiritUS Sancti
σματος. ’λντι γάρ της διά τού λουτρού πχλιγγενε- Β datur, sic et in regeneratione per poenitentiam. Ad-
σιας f» διά μιτχνοίας ήμΤν παρά θεού έχχρ(σ6η άν*- ducuntur et calcei,ul possit caput serpentis calca -
γέννησες, ητις τά μολύσμχχ* ήμών τψ δχχρύψ πλύ- re.Tu enim, inquit, servabis caput ejus, ille tuum
νουσχ πάλιν καθαρούς άποφαίνει. Αίδοτχι δέ τψ calcaneum. Ad utrumque enim calceamenta utilia
άσώτψ μετά την στολήν xxi δακτύλιος, σύμβολον sunt,cum ad conculcandum serpentis capat,tum ut
της νοητής σφρχγ?δος τού Πνεύματος. *11ς γάρ kv pes l&*ioni$ injuriam effugiat. Νβ contristet pa-
τή διά τοΰ βχπτ(σματος παλιγγενεσία xxi στολή χχι tris te bonitas, si filium errantem soscipiat, qui
σφραγις δωρεάς 85 Πνεύματος άγιου, ουτω xxi kv misericors et non rigide judicat, seu benigne ac-
χρ διά της μετανοίας άνχγεννήσει. Προσφέρεται δί cipit. Et haec quod paler sit facit, quasi ad mise-
xxi υποδήματα, ?να θα^εΐν Ιχη 86 τήν τού δφεως ricordiam vi quadam traheretur.
καταπατεΤν κεφαλήν. Συ γάρ, φησί, τηρήσεις χύτου κεφαλήν, χάχεΤνος τηρήσει σου πτέρναν. Προς έκά-
τερον ουν χρήσιμον τά ύποδήματχ, και είς τύ καταπατεΤν τήν 87 τού δφεως κεφαλήν xxi είς τύ τήν έκεΤ-
6εν βλάβην τήν πτέρναν διαφυγεΤν. Μή λυπείτώ σε ή τού πχτρύς άγχθότης, εϊ περιέχεται τού δύσπρα-
γήσαντος παιδός. *0 έλεών ού διχάζει μετά άχριβειας, άλλά φιλχνΟρώπως χαρίζεται, xxi τχύτα, δίαν
ύπάρχη πατήρ, ώσπερ 88 τινι βίφ πρός τόν οίκτον έλκόμενος.
[819 Η.] Τού αύτού ε·.ς τύν δούλον τού έκχτοντάρχου, Ejusdem in servum centurionis , quem Dominus
Sv ύ Κύριο; Ιθεράπευσεν. SOMVil
*θτι έν τψ παρύντι λύγψ ΰποθεσιν τύν δούλον λα- C Hac concione argumentum a servo capiens, in
6£»v, ε^ς παρχίνεσιν δούλων xxi δεσποτών το ηλετ- hortandis servis ac dominis desudat. Illos mo-
σχον τής σπουδής άποτεί*ει, του; μεν νουθετών εΰ- nens ut prompte sincereque dominis serviant :
πειθώς χχι άδόλω; ύπηρετεΤν τοτς δεσπότχις, τούς hos ut clementer humaneque servos tanquam
δ! φιλχνθρώπω; χαι ήμίρω; xxi ώς όμοφύλοις xxi sodalos et fratres tractent. Eadem enim ambo
άδελφο-ς προσιένχι. Ό χύτύς γάρ πηλό; άμφοΤν xxi terra, eadem artificis dextra conditi sunt, ea-
ή αύτή τού πλάστου yvp, xxi τά χΰτά έργα τε φυ- dem ut-ique opera naturae, eademque patiuntur,
σιχά 89 και πάθη xai το τή; χατασχευής σχήαα xxi et constitutionis eadem forma et figura in utris-
ή μορφή θεωρείται. Δ·.’ ά προσλκεν, εϊ μή τις άλλος que apparent. Quare si aliud qiiid praeciperet
ήν μηδε νόμος θείο;, μηδ* έμφυτο; πρύ; το συγγενίς lex divina, et innatus erga proximos amor,
ϊλευς χαι άγάπη, Ιχρήν άδελφιχως χύτοτ; και πα- frater η ο paternoque amore complecti illos
xptx«K προσφερεσθχι. Και τοΤς ΙατροΤς δε παραινεσιν oporteret. Etiam medicos ad clementiam liorta-
φιλ ανθρωπίις ποιείται. tur.
ηθτι Σκύθην, φησί, Οα:τόν τε τήν 'Ελληνίδα μα- Vidi , inquit, Scytham nuper adolescenliam in-
θόντα εΤδον, ei; μειρχχίων ήλιχίχν αρα παρελθόν- gressum celerius Graecam linguam addiscentem,
τα * είτα τού ώνησχμένου δεσπότου μαθ/,μχην έλευ- ^ Deinde cuin dominus liberalibus illom studiis in-
θερίοι; αΰτδν έκδεδω/.ότο; 90, τοσούτον έπιδούνχι formaret, tantam ille profecit, et omnes artes addi-
τούτοι; χχί γενέσθχι κατά πολλά τών μαθημάτων dicit, nt et Graecis et Romanis inclaresceret * nam
περιδέξιον, ώς xxi παρ' "Ελλησι xai παρά *Ρω- et jurisprudentiam professus est. Dominus vero
μαίοι; λαμπρόν γενεσΟχι xxi περιδόητον, άπειδή χαι qui emerat Syrus erat, civis Antiochenus; qui et Ii-
νόμων cW)n διδάσκαλος. *o δ’ ώνησάμε «ο; Σύρος beros grammaticam docebat. Quin etiam pins bic
ήν, 'Αντιόχειας πολίτης xai γραμματικής παίδων scriptor Asterius se hujus Scyth® empti discipu-
δι δάσκαλος. Γενέσθαι δε xai μαθητήν έτΑτόν φη- Ium fuisse profitetur, ubi aut quibus iu tt05fl
1 Luc. Yii, 2.
VARliE LECTIONES.
85 δωρεάς om. A. 8® *κν B ·' ?λ°ι C· 87 τήν post τό add. Af ^8 ψίπερεί ζ". 89 φυσικά τε ζ".
9· δεδωκότος Α·
215 PHOTII PATRIARCH/B GP. 216
studiis non exprimit.Te etiara, Deus, Mosem ex- a σιν 6 φιλάρετος ούτος Άστέριος τού άργυρωνή-
sulem, populi ducem constituens facis, non jam του τούτου Σκύθνυ · [1501 R.] πού 81 διατρίβοντος ή
Noe arca vectum per mundum aquis obrutum, Sed τίνος μαθήματος ού λέγει. Σύ καί τον Μωαέα τον
imperiose jam .mare transeuntem, et per vadum φυγάδα άρχοντα λαών και δήμων έποίησας, ούχέτι
pedibus ambulantem. Tuus filius discipulus Eli® χατά τόν Νώε έπ* οχήματος περαιούμινον πελιγι·
ElizffiUS, qui puerum Sunamitidis a mortuis exci- σθέντα τόν κόσμον, άλλα Δεσποτικώς ήδη την θαλασ-
lavit, et post mortem reliquiis appositum mortuum σαν τέμνοντχ καί πεζεύονχα τόν βυθόν. Σδς παΤς
vivificans. Adh®c vero fidei gratia, Unquam aro- xal 6 'Βλίου μαθητή; Ελισαίος δ χιί ζώντα
matis spiritus durans, fidelis sepulcrum sensit. άποδούς τον 98 παιδί τ$ Σωμανίτιδι, και μετά θάνα-
τον τοΤς λειψάνοις τον παρατεθέντα νεκρόν ζωώιας* ίτι γάρ ή της πίστεώς χάρις, ώσπερ αρώματος πνοή
παραμείνασα έδόςαζε τού πιστού και τον τάφον.
Ejusdem de jejunio, hotnilia . Τού αυτού είς την παρείσο ασιν τών νηστειών.
Nemo, qui convivia sectatur, virtutis est disci* ΟύδεΙς εύωχίαις σχολάζων αρετής μαθητής. Μία
polus. Una ebrietas et patrem honesta veste. 6t μέθη χαι τον πατέρα της ευπρεπούς σκεπής χαι τον
filium libertate privavit. Propter ventris cupidita- ρυΐόν ϋευθερία; έγύμνωσεν. ’Εβλάδη διά γαστέρα
tem Esau filius Isaac damnum accepit. Inhisns pro- χαι δ πρεσβύτερος παΤς τού ’ΐσαάκ · περιχανών γάρ
pier famem pulti, fratri primogenita vendidit, et δια χατασχούσαν πείναν τφ φακφ άπίίοτο μεν τά
inde patris benedictionem non habuit. Ne frangas πρωτοτόκια τφ άδελφφ, έκετθεν δΐ λοιπδν χαίτην
jejunium, ne quod cauponibus libi accidat. Si enim πατρικήν ευλογίαν έκλάπη. Μη νόθευε την νηστείαν
quia vino aquam misceant, puniuntur, quomodo ΐνα μή πάθτις τά τών χαπήλων. Et γάρ έχεΐνοι τφ
austeritati jejunii falsas miscentes volo ptates cibo- oTvcp παραμιγνύντες ύδωρ κολάζονται, πώς ot τφ
rom poenam effugient? fugiamus voluptatem. Fieri αύστηρφ της νηστείας τάς σεσοφισμενας Απολαύσεις
enim non potest eumdem et Deum, et voluptatem έπεισάγοντες τά άτιμώρητον εζουσιν · Φεύγωμεν vs
amare. Assyriorum olimrex, qui veniri vivebat, et τήν φιληδονίαν · άμήχανον γάρ τδν αύτόν είναι φιλ-
voluptari® vit®, sicut bos pr®sepi, alligatus. Tres ήόονον xal φιλόθεον. *0 βασιλεύς ποτέ τών ’Ασσυ-
pueri f* vinum fugiebant libandi gratia, et carnes ρίωνΜ,έχεΤνος [820 B.} δ πάντα τ$ γαστρί ζών χαι τφ
propter sacrificia : magiseral illis cordi Deus et τρυφωντι βίψ, ώς φάτνγ βούς, προ σδεδεμένυς. *Βν
pulchrum jejunium, quam delici®. Da aures arca- δέ τοΤς τρισιν Ιεροί; παισΐ και ό Οίνος φευκτός διά
norum doctrin®,et obliviscere deliciarum, ut po- την σπονδήν xal κρέας <£παν διά τάς θυσίας. Και ην
pulus sequens Christum verbo et opere docentem, αύτοΤς χαι τού ύπερ τούς τρυφώντας κάλλους ό Θεός
qui relicta improborum synagoga, in templum ve- G Επιμελητής χαί ή νηστεία· κομμώτρια. Δό; την ακοήν
nit. Si adhuc Judaicis alligatus sis, quid tibi pro- μαθήσει τών χεκρυμμενων, και άμνημονήεεις
destjejunium? au Nili crocodilos imitari vis? quos τροφής, ως ό δήμο; ό τφ ’ίησού έπομενος λόγψ χιί
aiunt capita hominum, quos vorarunt, deflere, et Ιργψ παιδεύοντι. Καταλιπών τη* συναγωγήν τών
mortuorum reliquias deplorare, non facti poeniten- πονηρεμένων πρόσελθε τ^ έχχλησίφ. Et δ* Ιτι
lia adductos, sed dolentes, Ut mihi videtur, ipsum τοΤς ΊουδαίχοΤς προσδέδεσαι, τί σοι βούλετα; ή νη-
caput carne carere, quam devorent. Jejunium p®· στεία ή τούς Νειλφοος κροκοδείλους μιμετσθχι 95, οδς
dagogus est obesi ventris, ac decentis habitudinis φασι ταΤς κεφχλχΤς έπιθρηνεΤν των ανθρώπων ών
magister. Chorea animi laetitiam declarat, et unius* εφκγον χαι δαχρύειν έπι τοΤς λειψάνοις τών φόνων,
Cuj USquC Γβί excellentes sunt figur®,qu® ex appa* ού μετάνοιαν τών γεγενημένων λαμβανονχας, αλλά
renli specie interiorem 8056 anim® habitum τό άσχρκον τής κεφαλής, έμοί δοχετ, όδυρομένους
ostendunt. Cum enim legem ad normam Wt® ca- ώςειςβρώσιν ούκ Ιπιτήδειον. Νηστεία μεν πυχνώ-
piens, et ordinatam constitutionem, debeat timere σεώς έστι, χαί καμίας καταστολής έπιδϊίκνυτζι
et poenam ex pr®varicatione, ideo Deus vitae nos- παιδαγωγός * χορεία δέ τό διακεχυμένον έρμη νεύει
tr® pr«cepta hominibus scripta tradens, Sta tirn D τής ψυχής. Και έκάσιου πράγματος έςκίρετά έστι
tubffi vocem addidit, in signum futur® resurree- χαί τά σχήματα, έχ τής αίσθητής έπιφζνείας τήν
tionis, Ut qui prscepte ediscerent, per resurree* άόρατον της ψυχής δηλούντα χατάστασιν 96 ’Επειδή
tionem judicium prospicientes, mandata non Irans- γάοό νόμον λαμβάνων είς κανόνα βίου και εύτακτον
gredienda custodirent. πολιτείαν οφείλει δεδοιχέναι καί την έχ τής π*?*
ακοής τιμωρίαν, διά τούτο δ Θεός τά νή; ζωή; ήμών παραγγέλματα έγγραφα 97 άνθρώποις έχπέμπων ευ-
θύς προσέθηκε καί την φωνήν της σάλπίγγος, έμβολο ν τής έχ νεκρών άναστάσεως, "να οΐ μαθτ,ται
τών προσταγμάτων 98 διά τής άναστάσεως τη* χρίσιν προβλέποντες φυλάξωσιν άπαράοατα τής θείας
νομοθεσίας τά δόγματα*
** Dsn. ι, 48.
VARIiE LECTIONES.
9i *ΕλισσαΤος A. 9S τόν] την B. 93 φεύγομεν ζ". 94 ’λσυρίων Α. 95 μιμεΤσθε Β. 96 χατάστασιν Α ί
διάθεσιν ζ". 97 έγγράφως 98 προσΐαγμάτων] πραγμάτων Α.
217
BIBLIOTHECA.
COD. CCLXXI.
218
Του αύτου εις τον Ικ κοιλίας τυφλόν. A EjusdCM tft COBCUtTi Λ UCLtiviUxti·
[Έ έντχύθα του οφθαλμού ϊκφρασις καί η της H©c oculi enarralio,et species, quae divinae cle-
ιΐχόνος, ή τής αγίας Ευφημίας Ακονίζει την μορ- mentiae formam ostendit, magnam vicinitatemcum
φην, πολλην εις κάλλος την συγγένειαν φέρει, ώΐς μή pulchritudine habet, quia UOU alius 6l alius, sed
έτερον καί έτερον άλλ' autbv 09 είναι δημιουργόν idem creator utriusque explicationis est. Pius hoc
(κατάρας έκφάσεως, Εύσεβετ δε φανερως (νταύθα, loco manifeste est aequalem praedicans Patri etco-
Ισάτιμον τφ Πατρι καί προαιώνιον τδν τίδν θεολόγων, aeternum Filium. Quamobrem Arianus non ait, qui
(1504 R.] ώστε ουκ άν εΤη 6 Άρειανδς ό την έκφασιν explicationem figurae verborum elegant i» subjiciat,
της είχάνος εύφυίφ λόγων ύποβαλών.] 'Επειδή λδγφ CumSalvator veritatem Judaeis enuntians, pietatem
καταγγέλλων χοΤς ’ίουδαίοις την άλήθειχν ό Σωτηρ ούκ non persuasit, praesens OCCullatUS erat et appt-
Ικειθεν εύσεβεΤν, παρεστώς άπεκρύβη καί φαινόμε- rens ΠΟΠ videbatur, Ut his miraculis traheret Ju-
νος οδχ έβλεπε co 4, ινα ix της τοναύτης αυτού θαυ- daeos ut concederent illum Deum esse cura non
ματουργίας έλχύση πρδς συγκαχάθεειν του δτι καί. videretur, et non alium, sed eum qui cum Mose
Θεός Ιτύγχανεν ό μη βλεπόμενος, καί ουκ άλλος άλλ* apparens locutus est. Videbatur enim tunc ignis et
ό πρδς ΜωΟσην * λαλών καί μη 3 φαινόμε νος. rubus, et non loquebantur, verumtamen vox au-
Έωρατο γάρ καί τότε πυρ καί βάτος, άμφότερα a diebatur, et verbum monebat, el futura secure
άφωνα * άλλ' δμιυς καί φωνή ήκούετο καί λόγος denuntiabat : et oportet homines mente praeditos
(παίδευε καί άσφαλώς τδ μέλλον προηγορεύετο * ex hac rerum cognitione faciem cognoscere» Sal-
Καί χρη τους νουν έχοντας έκ της συγγενείας των vator vero videns caecum Stetit, et ad sanandum
πραγμάτων γνωρίσαι τδ πρόσωπο*. θεασάμενος δε paratus fuit arte divina aupra hominem captum,
τδν τυφλόν δ Σωτηρ Εστη, καί πρδς την θεραπείαν Medicina enim et sermo.de eadem ipsa re consi-
Ιτοιμος ζν, θεραπείαν άνθρωπίνης σοφίας καί τέχνης deralionem morborum illia proponit, qui morbi,
κρεέχχονα. '[άτριχη μέν γάρ καί δ κατ' αδτήν [821 Η.] postquam natura foetum formaverit, in lucemque
λογος έχείνοις των νοσημάτων έπιβάλλει την θιω- produxerit, casu aliquo evenire solent, sed qui
ρίαν9 όσα της φύσεως άπαρτισάσης τδ ζώον καί είς corpori adnascuntur naevi, eorum medicinam uon
φως «ροαγαγούσης χρόνοι ς ύστερον κατά τινας ostendit, neque omnium qui post COBlingunt. Ne-
περιστάσεις έπισυμοαίνει, της δε συντεχθείσης τψ que enim mutilati corporis membra sanat, nec
σώματι λώβης σλκ έπαγγέλλεται θεραπείαν, άλλ* aliud quid simile curandum suscipit. Quare disci-
ουδέ πάντων παθών τών είς ύστερον συμβαινόντων* puli commiseratione moti, et videntes hominem
ούτε γάρ ηχρωτηριχσμένοις δ μέλη άνεσώσατο, ουτ* pulcherrima 80 4λ luce DOD perfruilum, causam
άλλο τι παραπλ^σιον θεραπεύειν άναδέχεται. Διόπερ ^ rogarunt, nec prudenter interrogarunt. Neque enim
ol μαθηταί τδ πάθος κατελεήσαντες, καί βλέποντις pro patribus nullius Culp® reus filiae Condemnatus
άνθρωπον της καλλίστης ήδονης τού φωτδς μη γευ- est, nec suorum peccatorum, priusquam in lucem
σάμενον, την αιτίαν (πυνθάνο/το. 'Αλλ* ουκ (πίστη- prodeat, pOBnaS dedit. Cmcitas, ait Christus, uon
μονως προσηγον την (ρώτησιν * ούτε γάρ άν δπίρ propter peccata accidit, sed praeparatio est alte-
τών πατέρων, ούδενδς ών ένοχος, δ παΐς κατεγνώ- rius dispensationis alio tendentis, utque Creator
σθη, ούτε μην Ιδίων πλημμελημάτων ό μήπω προελ- universorum post primam creationem inveniat et
θών είς τδν βίον άπέτισε δίκας. τδ πάθος, φησίν δ jam occasionem creandi, atquesingulis universa
Χρίστος, τοθ τυφλού ουκ άμαρτημάτων έστίν άντίδ ο- confirmet. Partem hominis, et partem pulchcrri-
σις, άλλ' έτοιμασία μελλούσης οικονομίας άλλα τε mam non fecit alius, nisi qui primi initii generis
άιαπραττουσης, καί όπως ό Κτίστης τών όλων μετ' creationem demonstravit. In oculo exigui membri,
την πρωτην ποίησιν εύρη καί νυν του 5 δημιουργέ tv et partis circumscriptione, omnipotentem variaw-
άφορμάς, (κ δέ τών μερικών καί τά καθόλου πισχώ* que Dei sapientiam licet videre.inqua tantum artis
σηται. Ανθρώπου μέρος, καί μέρος τδν κάλλιστον, ostenditur. Primum quidem venustas quaedam illi
ούκ άν έποίησεν άλλος, εί μή γε δ της πρώτης indita, et mollissimus est, et sine carne : et ut ita
έρχης τού γένους την δημιουργίαν έπιδεδειγμίνος^ ^ dicam, in delicato membro soliditas est, et in molli
Έν δη τφ όφθαλμψ μικρού 6 μορίου καί μέλους u ordo variis coloribus distinguitur. Media enim pars
περιγραφή την παντοδύναμον καί ποικίλην τού θεού nigra est, et illa non tola unius speciei, sed variis
σοφίαν εστι κατόψεσθαι, τοσαύτην (πιδειξαμένου circulis coi ligata est. Medium ipSUU) et centrum
την φιλοτιμίαν της τέχνης. Πρώτον μεν γάφ αύτψ profundum est, ambitus extriusecus desinit in
χάρις τις Ιπικέχυται, καί Εσχιν άπαλώτατός τε καί Colorem flavum ex parte. Hunc CXtra albedo
άσαρκος, ώς άν ειποι τις, (ν τφ τρυφερφ τδ στερεδν splendida et lucida ambit, QOQSOlam habeUS albe-
ίχων καί έν τφ μαλακφ τδ διατεταμένον * καί dinem, sed in vitrea quadam, radiantique forma
ποικίλαις δι/,νθισται ταΤς χρόαις. Τδ γούν μέσον factam. Rubedo ad pupillam jacet, ut nigredini
αύτου την περιγραφήν Εχει τού μελανός, καί ταύτην venustatem adderet. Adhsec adeo pellucidus est et
VAR1J5 LECTIONES.
99 αύτδν] inQ. τον αύεδν. * (βλάπχετο pr. A. 2 Μωσήν C". 3 μη gdd. A. δ Ακρωτηριασμένους R.
9 τού add. A. fi μικρά A. r r r
219 PHOTII PATRIARCHA CP. 220
laevus in spissitudine, ut rerum ricinarum formas A o!> διόλου μονοειδή άλλά ποικίλοις τισί κύχλοις <r>v-
8USCipiat,ettanquam speculum quoddam egregium δεδεμένην, τού κέντρου μέν αυτού καί μέσου τδ
characteres repraesentet : et circuli medium ideo βαθύτερον έχοντος, της δε έξωτέρω περιφερείας πρδς
χόρη, hoc est pupilla vocatur, quia semper formam την ξανθοτέραν 7 κατά μέρος άποληγούσης βιφήν.
ex adverso videnti humanam ostendit. Homines Ταύτην έξωθεν το λευχδν περιβέβληται στιλπνόν
enim mutuo se inspicientes, mutua sibi specula καί διαυγές, ούκ άκριτον ίχον την λευκότητα, άλλ*
flunt. Quare oculos in creaturis admiratione sane έν κρυσταλλοειδετ τινι καί διαυγαζούσ* 8 πεποιω-
dignus est Hic et Deum mihi interpretatur, omnem μένψ 0 τή μορφή το έρυθρδν κεΤται περί την χάρην,
cognoscens creaturam, et per ipsam Creatorem ΐνα.τφ λευκφ *®καί τφ μέλχνι κεράσ^ την χάριν.
OStendit. et e visibilibus animminvisibilia explicat. ’Επι τούτοι; ούτως άστί διαυγής και λεΤος έν τη
Per hunc cum alia multa intellexi, tum colerum πυκνότητι ώστε και τάς τών έγγιζόντων είδωλοποιεΤν
varietatem et 504 tenebrarum caliginem, tum μορφάς *αί ο!ον;ί κάτοπτρον άκριβες έντυπ ούσθαι
deniquelucissplendorem Quod si oculusnon esset, τους χαρακτήρας. Καί το μέσον τού κύκλου 5t *
sine teste creatura senesceret, nemine vidente Dei τούτο προσηγόρευται χάρη, ώ; άεί την μορφήν τφ
sapientiam, et virtutem in illa servatam. Propter *«’ άντιχρύ βλέποντι παρχδειχνύον άνθρωπίνην ·
hoc igitur admirandum ocu'orum opificium, etiam b άλλήλους γούν ο! άνθρωποι βλέποντες άλλήλων
nunc, pro re nata, visus est restitutus, Ut cogita- γίνονται κάτοπτρο. [1505 R.] Θαύματος ουν Μ άξιος
tiones parum decentes de Unigenito, quas nobis ca- έν τοΤς χχίσμασνν δ οφθαλμός. ούτος καί θεόν μοι
ΓΟ ingeneravit, repellamus : et magnitudine eorum &*ρμτ,νεύει, πάσαν χχταμανθάνων την χτίσιν καί
quae facto sunt.animi abjectam omnem as vilem opi- St’ αυτής τδν τεχνίτην έπιδεικνύς και έχ των Ιρω-
nionem deponeotes, cognoscamus fictile ac luteum μενών έρμηνεύων τη ψυχή τά αόρατα. Διά τούτον
vas beatum lumen, ac divinitatis splendorem susce- άλλα τε τής κτίσεως εμαθον, καί χρωμάτων ποι-
pisse, unde lux nobis, tanquam e lucernis, ad mi- κί>ην βαφήν σκότους τε κατήφειαν και φωτδς λαμ-
nislretur. Dominus vero nunc medicinam facit non πηδόνα. [824 Η.) *Πς ε! γε άφθχλμος μή ύπήρ-
solum verbo, Ut alias passim, sed et ore, manu, χεν, άμάρτυρος άν ή χτίσις έγήρασεν, ούδενδς κχθ-
aliaque providentia, Ut per plurimas res fidem infi- ορώντος την έν αυτή σωζομένην του Θεού σοφίαν καί
delibus inderet, spuit, et lutum facit, terra simul δύ/χμιν. Διά ταύτην τοίνυ/ την θαυμαστήν τών
USUS, Ut unde totum animal ab initio condidit, όψεων κατασκευήν οφθαλμοί καί νυν έχτίσθησαν
inde et partes ejus singulas factas esse ostendat; αυτοσχέδιοι, Tvx τάς μικροπρεπείς έννοίας τάς έκ τής
saliva demonstrans, virtute oris ejus per verbum σαρ<ύς έγγινομένας ήμΐν περί τού Μονογενούς άπο-
omnia esse facta: Ver bo enim Domini ca*li firmati και τή μεγαλουργέ τών γινομένου τή<
$unt j, etc. Si vero et hoc scire libet, Ut detestari ψοχη* *ασαν έκδάλλοντες ταπεινήν ύπάληψιν και
assuefacit eos, qui illum paulo post sputis foeda- χαμαίζηλον γνωρίσωμεν δτι τδ μακάριον φως καί
bunt : etsi foriosorum audacia major fuit omni ηάλλος τής θεότητος άστράκινον σκεύος έδέξατο,
providentia^ et correctione.Siloe salutem nostram διακοπούν ήμΐν κατά τούς λύχνος τήν λαμπηδόνα,
per aquas inchoat, quam Siloe emissus omnibus ΑυτουργεΤ δ! τήν θεραπείαν δ Κύριος νύν ι.ύ λόγιρ
largitur. Tunc enim vere videmus, quando myst:ca μόνο/, ώσπερ άλλαχού πολλαχοϋ, άλλα καί στόματι
mundamur aqua. Nihil ingratos Judaeos ad intelli- καί χειρί καί άλλη προ\οίφ, "να διά πολλών πραγμά-
gendum traxit, non verbum, non opera, non mira- των τήν πίστιν τοΐς άπίστοις ένεργάσητ* ι. Πτύει δε
cula, sed etiam haec ipsa quae ad salutem eosvoca- καί πηλδν ποιετ τή μίν γή συγχρώμενος, V δθεν xb
bant, omnibus modis obscurare nitebantur, etsi in δλονκατ’ άρχά- έπλάσθη ζώον, καί το μέρος δείξη
contrarium illos malitia impelleret.Quantum enim πλαττόμενον, σιάλψ δε παριστών ώς τή δυνάμει τού
non credidere, et interrogando invertere omnia στόματος αυτού δ λόγος πάντα κατώρθωσε · Τφ λόγψ
conati sunt, tanto magis veritas invaluit prima ipso- γα? Κυρίου ol ουρανοί εστερεώδησχν, καί έξής.
rum curiositas, an hic esset Ple caecus ; secunda Εί δε καί τούτο συνιδιΤν έθέλοις, U' εύλαοεΐσθαι
an a nativitate caecus fuisset ? Ac sanatus C%CUS ^παοασκευάση τούς μέλλοντας μ-.κρον ύστερον τοΤς
Salvatorem aperta voce praedicat, et remuneratio- πτύσμασιν χύτδν ύβρίζειν >*, εί καί το τών μχινο-
nis loco confessionem dedit. Incredulorum patrum μένων θράσος με’ζον ήν καί προνοίας πάσης καί
similes filii. Etenim parentes etiam e bello praeter διορθώσεως. 'o δΐ ΣιΧωάμ τήν δι* ύδατος ήμτν 14
spem servabantur, et danti salutem non crede- σωτηρίαν προοιμιάζεται, ήν πάσιν δ άχεσταλμέ-
bant : nutriebantur cibis naturam superantibus, νος Σιλωάμ έχαρίσατο * τότε γάρ ώς άληθώς βλέπο-
et magis ingrati erant quam esurientes. μ**ι δταν τφ μυστικφ καθαρθώμεν δδα«. ούδεν
Sic haeredes et VOS patrum ingratitudinis, qui- τσύς άγνώμονας καί αχάριστους Ιουδαίους ήγεν
bus est opus correptione, non virgae nuceae, sed συναίσθησιν, ού λόγος, ού πράξις, ού θαυματ-
ferreae. Οΰργήματα. *Αλλά καί χυτά τούτα τά *· πρύς σωτη-
J Psal. χχχιι, 6.
7 κατά μέρος ξανθοτίρίν 8 αύγαζούση ζ". 9 πεποιηαένον ζ". *0 τφ λευκφ καί add* Α. ^ ούν Α :
γούν ** μή et infra τού add. Α. 45 υβρίζει / αύτύν ζ\ ύμΤν ζ“. 45 πδσιν] πάλιν Α. τά om. ρ. Α.
221
222
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXI.
ριαν παρακαλσύντα ιλοιι; πάσιν έπεχείρ ουν τρόποις άφανίζειν, εί και πρδς τουναντίον αύτοΤς περι-
ετράπετο ί8 ή κακουργίσ* 8σψ γάρ ήπίστουν και προσερωτώντες άνατρέπειν έσπούδαζον, τοσούτφ "
πλέον έβεβαιούτο ή αλήθεια· Πρώτη αύτοΤς πολυπραγμοσύνη. εί αύτδς ούτός έαχιν 6 τυφλός, δεύτερα,
•1 έκ γενετής ήν τυφλός. Καί 6 Ιαθείς τδν Σωτήρ* έβόα, καί τή όμολογίφ την χάριν άντεδίδου τής
ί άσε ως. 'Απίστων πατέρων δμοιοι παίδβς. Καί γαρ καί οΐ τεκόντες έκ πολέμων έσώζοντα παρ’ έλπίδας,
καί τφ διδόνχι την σωτηρίαν ήπίστουν. Έτρέφονχο τροφαΤ ύπερβαινούσαις την φύσιν, καί τών λιμωτ-
τόνχων πλέον ήσαν αχάριστοι. “Οντως κληρονόμοι καί ύπεΤς τής των πατέρων αγνωμοσύνης, ώ ράβδου
καρυινης έπιστασίαν άλλα σιδηράς χρήζοντες.
Τού αύτού *> είς τον ’ιάειρον και τήν αίμ<φ- A Ejusdem in Jairum , ei mulierem sanguinis
£οούσα*. pro fluvio laborantem .
Δυσάγωγον το τών άνθρώπων γένος εις άρεττιν| DifQcuUer homines ad virtutem trahuntur, ut ap-
όκ 2οικε, και μικρά' φροντίζον τής εκ λόγων δίδασκα- paret, et parum curant ea qu® verbo docentur*
λίας. Διά τούτο καί 6 Σωτήρ συγκχταβάς τοΤς άνθρώ- Ideo Salvator ad homines fragili et mortali carne
ποις μέχρι τής θνητής καί έπικήρου σαρκός, ώς είδε condescendens, quia vidit Jud®OS surdos, res fflU-
τούς ’ Ιουδαίους προς λόγους κωφεύοντας, μετ- tavit, factum facto addit,et miraculam miraculo,
εταςιτο προς τά πράγματα, καί θεοαπείαν συνάπτει et di vinilatem quam uon credebant, beneficiorum
θεραπείφ καί θαύμα θαύμα τι [1508 R.] καί τήν experimento confirmare contendit.Yerum res male
άπιστουμένην [823 Η.] θεότητα τή πείρφ τών εύεργε> homini ceeeit. Filia, eaque unica, domus funda-
σιών έπεχείρει βεβαίαν παριστφν. menlum, familiae heres, quae ante nuptias efferenda
Είς δεινόν δέ τφ 9! άνθρωπψ περιειστήκει τδ erat in tumulum, et ante torum in sepulcrum :rou-
πράγμα, θυγάτηρ, καί μόνη, τής οικίας έρεισμα, lier quaedam graviter infirma venarum inordina-
τοΰ γένους διαδοχή, μέλλουσα φέρεσθαι προ τών tione, et omnem vitae substantiam exhauriens, qu®
θαλάμων είς έκφοράν, προ τής παστάδος είς τάφον, tabe COfpuS, et propter ItedicOS opes Consumpsit,
Γυνή τις ασθενούσα χαλεπώς διά φλεβών άταςίαν, unam in re dubia spem vidit, ad Christi pedes
καί πάσαν τήν ζωτικέ, V ύλην ν ένωσα σα, καί δαπα- procidere. Dominus mulierem ΠΟΠ COgitata prolo-
νηθετσα λοιπόν έ/ μεν τής τηκεδόνο; τδ σώμα, τοΐς quenlem intellexit, et tacendo tacentem sanavit,
ΙατροΤς ol τήν ευπορίαν, μίαν εΤόεν έν άπόροις έλπίδα cum fimbriam tetigisset : et b»c quidem donum
προσπεσετν τφ Κυρίψ. *o δε κύριος τών άφωνων surripuisse videbatur sibi : at ille gratiam surrep-
ήχουσε τής γυναικδς λογισμών, χσί σιωπών σιωπώ- tam tolerat. Et primo se sanasso non dicebat, tan-
σαν Ιάσατο, έπειόή τού κράσπεδου προσήψατο. Καί dem Vrro evulgat, non quaerens gloriam (absit:
ή ulv ένόμιζε κεκλοφένσι τήν δα >ρεάν, δ δέ έκλάπη ubi enim praeeit miraculo vana gloriatio?)sed mu-
τήν χάριν. Καί τέως μέν ούκ έκλαλετ <ήν θεραπείαν, lieribus fidei fructum omnibus declarans, et pr®-
ύστερον δε δημοσιεύει, ού φιλοδοξών (απαγε* που sentium alios quidem ad Dei cognitionem conver-
γάρ θαυματουργίας πρόεισι φιλοδοξία ;) ά)λά καί tens, aliorum vero vesaniam, opere verboque pu-
τής γυναικδς τήν τής πίστεως πάσιν ίπιδεικνύς blice notans : Vidi, inquit, eam qu® a tergo me
εύκαρπίαν, καί τών παρόντων τούς μέν είς θεογνω- tetigit : non enim mihi So!llS 0Culu3 qui superciliis
σίαν έπιστρέφων, τών δε τήν άπόνοιχν καί διά τών subest, et palpebris legitur, sed etiam alius est,
έργων καί διά τών λόγων στηλιτεύων. Είδον, φησί, qoi terram sinr.ul et mare intuetur, omnemqueadeo
τήν βπισθεν άψαμένην* ού γάρ μοι μόνος 6 ταΤς creaturam. Mulier pr® pudore tacite accessit et
όφρύσιν όφθαλμδς ύποκαθήμενος καί χοΓς βλεφάροις0 non ignorata a Christo Novit enim Dominus men-
σκεπόμενος, άλλά καί έτερος I γήν δμού καί θάλατ- tem uniuscujusque nostrum, etiam tacentis, ut nos
ταν " Ιποπτεύων καί κτίσιν τήν σύμπασαν. Σιγή δΐ libros, legentes novimus. Quare et Mosis lingua
πράσεισιν ή γυνή δ* εύλάβειαν, καί ού λανθάνει, tacente cordis voluntatem audivit. Si gratiam qui
’Α^κγινώσκιι γάρ ό βεδς καί σιγώντων ήμών τδν dedit, tacuisset, fortasse i!Ii qu® accepit, nil pro-
έκάστου νούν, ώς ήαεΤς βιβλίον παρερ/όμενοι ", fuisset, donum ad casutn forluitem referenti .Hoc
Διδ καί τής Μωσέω; σιωπώσης γλώσσης τδ τής Vidit miraculum infinita multitudo. Spiritus Vero
καρδίας ήκούετο βούλημα. Εί τί,ν χάριν ό δούς sanctus ante multos annos per Malachiam 805fr
έσιώπησε, τάχα άν ούδ' αύτή τήν χάριν ή λαβουσα vaticinatus est : Orietur , inquitrotus timentibus
ώφελήθη, είς συντυχίαν τδ δώρον αίχμαλωτίζουσα. nomen meum Sol justi! ice tel sanitas in alis ejus*.
Τούτο τδ θαύμα είδον μέν άπειρον πλήθος, τδ Solem justiti® Dominum vocans : alas vero fim-
Π νεύμα δε τδ άγιον πρό πολλών γενεών διά Μαλαχίου briam vestimenti. Discamus hujus sanat® mulieris
προεθέσπισεν. ’Ανατελετ γάρ ύμΐν ", φησί, τοΤς φο- grati tudinem. Cum enim esset e civitate Peneade
βουμένοις τδ ονομά μου 'Έλιος δικαιοσύνης, καί (est autem hoc oppidulum Palestin®)®nea statua
9 Malacb* it, 12.
VARIAS LECTIONES.
17 fi om. A. 18 περιετρέπετο ζ". " χοσούτο B. *0 ςού αύτού — κηρύττουϊα om. Β. τφ add. Α.
"θάλασσαν ζ". 23 παρερχόμενοι] περιεχόμενοι Α. ήμΤν Α·
223
PHOTII PATRIARCHA CP. 224
sanantem honoravit. Hoc domum beneficio non in- A ιασις έν πχέρυξιν αώτου, ''Ηλιον μίν δίκαιο-
dignuro putans, ei Statua illa per inultos anoos σύνης τον κύριον καλών, πτέρυγας δε τα του ίματίου
duravit ad redargutionem eorum, qui evangelistis κράσπεδα χχτχμέΟαιμιν τής ίαθείσης γυναίκας τό
mendacium ascribere audebant : et statua ad no- ευχάριστου. Τής γάρ Πενεάδος * ούσα πολιτείας
8tra usque tempora servata fuisset, Ut utrumque (πολίχνη δε αύτη τής Παλαιστίνης) άγάλμιτι χλλκφ
Ostenderet, et Dei miraculum, ei mulieris gratum τον ευεργέτην έτίμησε, τούτο γέρας ούκ ανάξιον
animum, nisi Maximinus ille, qui ante Constanti- οίηθεΤσα τής χάριτος. Καί χρόνος πολύς έτήρει τό
num Romanus imperator fuit, impius idolorum ξόανου, εις έλεγχον άκριβή τών τό ψεύδος τολμώντων
cultor, 6t Christo in statna invidens, seneam sta- έπιφημίζειν τοΤς εύαγγελισταΐς. Καί ούδεν έκώλυε
tuam sustulisset, etsi rei factae memoriam auferre σώζεσθαι τόν ανδριάντα μέχρι νυν καί δεικνύειν
non potuit.Ecce igitur statua quidem non apparet, άμφότερα, και του θεού τό θαυμάσιου και τής εύ
Evangelium vero miraculum illud ubique praedicat, παθούσης τό χαριστήριον, εί μ ή ΜαξιμΤνος, έκεΐνο;
et hdemorrhousa ab oriente usque ad oecidentem ό προ του Κωνσταντίνου τής 'Ρωμαίων άρξας βασι-
celebratur : et laboravit in vanum, qui materiam λεία?, άνήρ είδωλολα'ςρη; και δυσσεδής ήν, καί ζη-
senso comprehensibilem sustulit. Statna enim ere- λοτυπών έν τφ άγαλμα’.ι τον Χριστόν άνείλετο τής
cta et apparens, tacebat inanime miraculi monu* b πολίχνης τόν χαλκόν, εί καί μή τήν μνήμην τών
mentum, sed fama opus cum verbo assumens, quo- γενομέ.ων Ιδού γάρ [8£4 Η.] δ μεν άνδριάς ού
tidie urbes et vrcoe percurrit beneficium Domini φαίνεται, τό δε Εύαγγέλιον το θαύμα πανταχού βοά
depraedicans. καί κηρύσσει, καί ή αίαό(5{5ου; άπ* άνίσχοντού ήλίου
μέχρι καί δυομένου λαλεΐτχι, καί συνέβη μάταιος πόνος τφ δυσσεβεΤ ή τής αίσθητής ύλης κλοπή. '0
μεν γάρ χαλκός καί έστω; καί φαινόμενο; έσιώπα, άψυχον τών θαυμασίων υπόμνημα* ή δε φήμη μετά
τού λόγου παραλαδούσα τό ?ργον καθ’ ήμέραν διατρέχει πόλεις καί κώμας, τον ευεργέτην κηρύτ-
τουσα *β.
CCLXXII. ςοβ'.
Leon Μ episcopi Arabissi sermo de creatione , Λεοντίου έπισκόπου Άραδισσού, έκ τού είς τήν κτίσιν
et Lazaro redivivo . λόγου, καί είς τον Λάζαρον.
Legi beati Leontii episcopi Arabissi sermonem [.509 R.J Άνεγνώσθη τού μακαρίου Λεοντίου,
de creatione, et Laxaro redivivo. έπισκόπου Άραδισσού, έκ τού εί; τήν κτίσυ λόγου
καί είς τόν Λάζαρον.
Silentium non opportunum, audaciae orationis Τό παρά καιρόν σιωπάν τό περί τούς λόγους μι-
simile est, et quod habet vituperium os futile, hoc q μετται θρασύ* καί ό* έχει ψόγον ό τοΤς χείλεσιν
etiam meretur per negligentiam tacens. Optimi im- άστεγος, τούτον άποφέμεται καί & δι’ δκνου σιγών.
peratoris est, per victos exeitare de hostibus tro- Στρατηγών έστιν άρίστων διά τών ήττηθέντων έγεί-
phaeum.et quibus telis hostis USUS est, iisdem illum ρειν τό κατά τού άντιπάλου τρόπαιον, καί οις έκέ-
interficere. Νβ igitur tacens peccare dicatur, et χρήτο βέλεσιν ό πολέμιος, τούτοις άναιρειν έκεινον 77.
festi diei celebritas taciturnitate putrida poriclitetur "ίνα ούν μή τό σιγ^/ άμα ρτε:ν λογισθή, καί κινδυ-
etsi audacis facti Sit labris impuris Domini sacra- νεύση της εορτής τό κάλλος έν σα πρί$ σκμπής, καν
menta attingere, respiciens praesenlia.hymnum au- τολμηρόν χείλεσιν άκαθάρτοις Δεσποτικά τροΐέναι
dactercanam,reliquadignitatipermit’am miraculi, μυστήρια, προ; τό παρόν βλέπων καταθά^ρήσω τόν
Mortui enim ferens Imiorem, ut propriae humani- ύμνον, τό λείπον είς αξίαν καταπιστεύων τψ θαύ-
ta*is bonum odorem ostenderet, et nostrum os μάτι* ό γάρ τής τού θχνόντος άνασχόμβνος δυσωδίας,
cum 50βα sepulcro Lazari aperiet, mundans vitae ινα τής οικείας φιλανθρωπίας έπιδείςηται τό ευώδες,
macularo,ut illius mortem. Vox aquas vivificat, pe- καί τό έμόν στόμα τψ ταφψ συνεξανοίξει Λαζάρου,
perit terra, et sine congressu fetu impleta est. Quid περικαθχίρων τού βίου τ^ν ω κηλιδα ώς έκείνου
dicis, Ο haeretice? Vides pro immissione seminis, τήν νέκρωσιν. Έζωογόνει τά ύδατα ή φω/ή, έτικτεν
Ve» hi mandatum factum, et quomodo dubium D ή ξηρά, καί συνουσίας άνευ ό τοκετός έπληθύνετο.
dicis virgineae conceptionis niysterium?Quae enim Τί λέγεις, αίρετικέ ; βλέπεις άντί καταβολής σπέρ-
jam sine semine non concipiuntur, cum his ali- ματος τό τού Λόγου γινόμενον πρόσταγμα, καί πώς
quando concurrit vox vocantis ad generationem, άμφιβολον λέγεις τής παρθενικής γεννήσεως τό
et conceptionis modum praecepti lex imitata est, et μυστήριον ; Ά γάρ νύν σπέρματος άνευ ου *· τίκτε-
una voce omnia incarnata sunl;et qui tunc creatu- ται, τούτοις ή φωνή τότε συνέτρεχε τού καλούντος
ram carne induit, et semen sine semine omnibus πρός γέννησιν, καί συλλήψεοως τρόπον ό τής κελεύ-
COntulit,ille a carnea terra carne indutus, sine se- σεως έμιμεΤτο νόμος, καί διά μιας φωνής έσαρκούτο
mine descendit, maris radicem, quam caro planta- τά πάντα. Καί ό τότε σαρκώσας τήν κτίσιν καί
vit, falce virgineae generationis praecidens. Creator σπόρον άσπόρως χορηγήσας τοΐς πάσιν αύχός άπό
VARIAE LECTIONES.
•5 Παναιάδος Α. *8 κηρύτουσα om. h. 87 άναιρεΤν έ/.εινον] άναιρεΤνον pr. Α, άναιρειν αύτύν COrr.
18 τήν om. pr. Α, ante τού ponit B. 80 0·ύ om. Α.
225 BIBLIOTHECA. - COD. CCtXXII. 226
λογιχήΐ αϊρχωβείς γήί προϊ,λβίν ά^πορω?, -ήν Stic Α ponens hominem in paradiso.cnlere terram, et ser·
aipxb; φυτευθε?σαν τού Θανάτου ρίζαν τή Θρεπάντ^ vare jussit, ne ignaviae se dedens ad libertatem ηΐ-
της παρθινικτ,ς έκκόπτων γεννήσεως. 'E/ παραδείσψ inis proclivis, hostium insidiis pateret, invidiae ac-
te μ ενός 6 πΧάσας τον άνθρωπο* Εργάζεσθχι καί cessu Dei beneficium commutans. Haec videns, qui
φυλάττειν προαετχςεν, tv* μη τή βάθυμίφ δεδωκώς nostris assidue bonis invidet, inimicitiarum occa-
τή* έςουαίας το Ετοιμον αφύλακτος γένηχαι προς sionem bine sumpsit. Invidorum enim natura est
Επιβουλήν τού Εχθρού 30, φθόνου πρόσοδον τού θεού pugoare cum aliquo nulla de causa, ex se malitiae
ποιούμενο; τα χαρίσματα. Ταύτα ίδων 6 τοΤς V1" semen seminanaret pugnam Unquam conturaelio-
τέροις άει βασχαίνων 81 χαλοίς άπροφάσισχον καθ’ sam fugi t,quae certa de causa accidit, rata haec esse
ημών εχθραν ανελάμοανε. Φιλει γάρ ιών βασκάνων imbecillitatis argumenlum.Iniroicuse coelo lapsus,
ή φύαις πολεμεΤν άνΐιηως, έξ έαυτης σπερματίζουσα COOtra homines in terra bellum gerit : pOSt casum
ττ^ς κακίας τήν υλη** xal τ^ν χαχά πρόφασιν μάχην regnum persequens, quod adbuc stans tenere non
ως έφύβριατον παραιτετται, [835 H.[ άσθενείας valuit, et contra Evam arma movit, fraudulentis »1-
ταύιην 31 Αογιζομίνη ύπάρχειν Ελεγχον, lntn lelis vulnerans, etsine dolore prostravit, tan-
’ΡιφεΙς δετών άνω ό εχθρός Ιπολέμει τοΤς κάτω, quam gladio «jus verbis utens, et sui exitii adminis-
βααιλειαν έχδικών μετά πτώσιν, ^ν Εχειν 88 έστώς η Iram illam capiens. Undecnm easdem incruentam
ούχ ή&νατο. Καί κατά της Εύας έστρατοπέδευε, perfecisset, neque homicida putabatur, sed ut bonue
βέλεαιν αύτην χατατοςεύων άπατης, κα\ Επληττεν eoBiiliarius credebatur, simpliciUle gladii vulnera
άνωδύνως, ώς ξίφει χρωμενος τή Εκείνης προΟεσιι, moiliorareddeos, et dulcem doloris sensum exbi-
κακείνην λαμοάνων τής οΐχείας άναιρέσεως ύπουργόν. beos. Ipsavero manu contumaci defectionis seri*
-οθεν, Ιπειδή τήν σφαγήν άναίμακτον Επετέλει, ούδέ bens legem, acquisivit pramricando sibi pulchrum
φονευτη; ένομίζετο, άλλ’ ώς άγαθδς σύμβουλος Επι- iructum, et ί1θΓβ IDOrtis maturum. Eva autem CUm
στεύετο, τή άπαλότη'ΐ 34 τής μαχαίρας μαλαχύνων temere de ligno gustasset, ipse hujus mortem ρη-
τά τραύματα χαι γλυχείαν διεχνυ; τής άλγηδόνος tene,incoctum peccati cibum babuit,el fame lique-
τν αΓσΟησιν· βΗ διόδιά χειρδς απειθούς άποστα- scentis nu tritus, et illius induens nuditatem, pur-
σία; γράφουσα νόμον, έτρύγα χαρπδν ώραϊζομενον puram esse regalem B06b ficus folia existimarunt,
παραοάσει καί τή 36 ακμή ικπαινόμενον θανά- Deus ex alto peccatum inspexit, et connivere no-
του. Τπς Εύας προπετώς γευσαμένης τού ξύλου, luiUnj oriam primae creatur» suam esse ratus, et ju-
αύτύς τδν Εκείνης όρεγόμενος όλεθρον άπεπτο ν είχε dicans venit, quanquam rei ai judicium venire non
τής καχίας τήν βρώσιν, καί λιμφ τής τηκόμενης auderent, fugientes, et priori delicto aliud adjun-
τρεφό μένος |I512 R.] καί τήν Εκείνης ένδυόμενος c gentes. Cogitarunt Dei praesentiam loco esse cir-
γύμνωαιν, πορφυρίδα βασιλικήν εά τής συκής έλο- cumscriplam. Adam ubi es f Non sunt haec verba
γίζιτο φύλλα. Ετδεν άνωθεν τήν «διχίαν δ θεός, χαί irati , sed misericordis: non vox repudtantis,eed mi-
παριδείν ούχ ήνεαχεχο, τήν δβριν τού χρώχου serentis.Hutatam imperii formam video» dignitatis
πλάσματος Εαυτού λογιζόμενος. Καί χάτεισι δικά- alium ordinem. Ubi esi Vocem tuam audivi ambu-
σων, χαν προς τήν δίκην ούχ έθά^ουν έλθετν ot laniis $1 &b$coHdifR6 >:ei cur timerem satis erat vel
υπεύθυνοι, φυγάδες γινόμενοι xal τοΤς φθάσασι προσ- pedum tuorum strepitus. Tanti enim judicis omnia
ειθέντες χαί άλλο πλημμέλημα. Τοπικήν Ελογίζοντο clamabant membra, et cum rem curo tali reo ha-
τού θεού τήν έπίσκεψιν. ’Λδάμ πού εΐ ; ούχ όργιζο- beas non habeo causae dicendaBliberUtem. Suscipe
μίνου άλλ9 έλεούντος ή φωνή* ούχ άποστρεφομένου timorem qui peccatum meum purget, et qui sit
άλλ9 Ελεούντος ή χλτ,νις. Παρηλλαγμενον βλέπω ττ,ς patronus tuae justitiae. Vincere te ostendi fbgiens
βασιλείας το σχήμα, ένηλλαγμένην τής άξίας τήν sententiam tuam : crimina fuga detexi, ostendens
τάςιν. Που εΐ ; τής φωνής σού ηκουσα περιπατούν- errorem defendi non posse, llulier quam dedisti
τος, χαί έκρύβην. ^Ηρκεσέ μοι πρδς δειλίαν τών mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi.Habuit
«οδών ή φωνή* τοιούτου γάρ διχαστού δλα φωνήν clemeotem judicem, et iovenit causam commisera*
Εχει τα μέλ^, όταν πρδς ύπεύθυνον Εχη τοιούτον. tione dignam Ad imbecillitatem Evsb confegit,au-
ούχ Ιχω πα^βησίαν φωνής· Δέξαι τδν φόβον καί τδ ^diens judicem inquirere rem ·0 patientem judicem!
Ιμδ* βεβαιούντα 87 πλημμέλημα καί τής σής γινό- Permisit omnem causam referri ad serpentem, ut
μενον δικαιοκρισίας συνήγορον Νιχώσαν Εδειξα levius statueret deceptis crimen : Maledictus tu
δραπετεύσας τήν ψήφον* άπεγύμνωσα τ^ φυγή τα inter omnia aninuUia9 et bestias tertcc m : id qua
Εγκλήματα, άσυνηγδρη™ νά πταίσματα. *H adversus omnem creaturam scelus patrasti : coe-
γΰνή. ήν Εδωχάς μοι, αύτή μοι Ιδωχε, καί !φχ· lum injuria affecisli,iavidias veneno foedatus : an-
γον. Έσχε φιλάνθρωπον δικαστήν, καί εύρε πρό- gelos tua defectione contristasti, minuere studems
φασιν συμπαθή. 'Επί τδ άσθενες καταφεύγει της beatorum numerum, ignarus SttblatO pejori 8UCC6-
Εύας, ύπεκλύων τού διχαστού τήν Ιπίτασιν. ηπ μα- 4tre melius. Augens augebo dolores tuos, et dem-
1 Gen. III, 9. m ibid., 44.
VARUS LECTIONES.
30 τού Εχθρού ΟΙΏ. A. 81 βάσχαίνων άεί A. 3S ταύτην A : ταύτα ζ^. 83 εχειν .om. Α. 34 άπαλότη^ι
Β : άπλότητι ζ", 35 δέ] 8η Β. 35 τή om· Α· 37 βεβαίουντα Α : διχαιόύντα ζ".
228
22? ' PHOTII PATRIARCHAE CP.
ceps, o Domini commiserationem ! indignatio hu- A κροθύμου δικασχού ! Αφήκεν βλον είς xb* οφιν συε-
manitatem supergrediens, legis dolores terminat αχθήνσι xb aixtov, ινα κουφότερον χαχαστήση χοτς
et gemiiusuthisinvalpscens mortem ex delectatione έπιβουλευθεΐσι tb έγκλημα. 'Επικατάρατος συ Axb
exuat, mollitudinem humani generis comminatus, πάντων τών κτηνών και Axb πάντων των θηρίων
Additionem successionis promittit dolens, matrem τής γής. 'Ως κατα πάσης έκζέσας την Αδικίαν τής
mundi elegit iratus, cadentem trahens in progres· κτίσεως. Ούρανούς ένδβρισας, τψ Ιψ βυπώσας του
som./n doloribu* paries filios Λ: per fen irem do- φθόνου. 'Αγγέλους έλύπησας τη άποστισίφ, '.ομίζων
cet.per quem In mundum venit,velilum capiens fra- έλαττούν τών δμνολόγων το μέτρον. ούκ είδως δτι
Ctum, ipsa puniatur parlue doloribus, et magnse τψ χωρισμψ τού χείρονος πλεονάζει το χρεΤττον.
cupiditatis damnum »07α contrahens, et mullitu- Πληθύ\ων πληθυνώ τας λύπας σου, καί έξης,
dinem generis opponens serpenti, et permultos Βαβαί τής Δεσποτιχής συμπάθειας ! Άγανάκτησις
prosternens Iffilantem per unum. Parias cum dolore Φιλανθρωπίαν δπερβαίνουσα νόμου λύπας ορίζει καί
caste, cum laeta peperisli sine damno, et ad Virum στεναγμούς, ΐνά ταύταις έγκαρτερούσα τον ΪΑ τής
tuum conversio tua Subditam Evam Adamo fecit, τέρψεως Αποδύσηται θάνατον. Πλατύτητα [826 Η.]
Libertas enim inutilis iis qui per se sapere nes- γένους Απειλών ευαγγελίζεται* προσθήκην διαδοχής
ciunt.Ipse dominabitur tui, habe virum dominum, υδπισχνεΤται λυπούμε *ος· μητέρα κόσμου χειροτονεί
et non serpentem. Deinde ad meliorem vitam con- όργιζόμενος, είς προκοπήν άγων την πταίσασαν.
versa, unde sumpta fenisti i· mundum. Et Adam Έν λύπαις τέξη τέκνα. Διά γαστρος παιδεύει, δι*
dixitteic. Nova clementia quae priore» superat, ής προήλθεν είς άλισθον. ‘η τον χεχωλυμένον δπο-
Animus paterni plenus amoris, minee plen» COBSO- δεξαμίνη καρπδν αυτή μαστιζέσθω τοΤς του τόκου
lationis. Oportuit quidem te, inquit, mihi obe- *ό*©ις, καί τής προπετους έπιθυμίας τήν βλάβην
dientem mulieris consilium non attendisse, nec συστέλλουσα, και τήν πλατύτητα του γένους άντιτι-
legem, quam mea manu scripsi, digitis Evffi de- θεΤσα τψ δφει, και διά πολλών κχταβαλλουσα 88 τ&ν
Iere: cum vero separatione molieris, et peccato δι# ένδς καυχησάμενον. Δυπουμένη τίκεε σωφρόνως,
non separeris, accipe legem, quffi tuis peccatis άπειδή χαίρουσα τέτοκας Ασυμφόρως. Καί πρδς τον
conveniat : malecta terra. Adam peccavit, terra Ανδρα σου ή αποστροφή σου. Υπεξούσιον τήν
pcenam luit, inde inccepit doctrina, unde causa Εβαν ποιεί τψ Ανδρί· xb γάρ άναρχον Ανωφελές
fraudis ortum dusit. Com plantis deceptus mea τοΤς έξ έαυτών σωφρονεΐν ούκ είδόσιν. Καί αυτός
procepta neglexisti, tribulos et spinas habeat, σου κυριεύσει. Δέχου xbv άνδρα κύριον καί μή
Sapientium medicorum est, morbi materiam in βφιν δεσπότην, Ικετθεν δδηγουμένη πρδς κρείτ-
san itatis remedium mutare, et quae nocere puta- Cxova βίον, δΙεν ληφ6ε?σχ προήλθες είς γένεσιν. Καί
bantnr, utilia esse laborantibus ostendere. BiOda τψ ΆδΑμ εΤπεν, και έξης. *Άλλη φιλανθρωπίας
lingua serpentlim, spinas, et tribulos imitata, ex άπόδειξις, τής προτέρας νικώσα τον έπαινον* Ooub;
uno ortu in tres divisa stimulos. Hanc ad opem πατρικής γέμων στοργής, Απειλή μιμούμενη παρά-
sumpsit invidus, tanquam contra Trinitatem pog~ κλησιν. "Εδει μέν σε, φησίν, έμοέ πειθαρχούντα μή
naturus, et per unam Adami imaginem, lotam Dei- δέξασθαι γυναικός συμβουλήν, μηδε τον δπδ τής
tatem calumnians. Unde illiparensrebellisesl Deo, έμής χειρό; γραφέντα νόμον δακτύλοις ΑπαλεΤψαι
per similes res accipit doctrinam, Ut ab haec re- της Εύας* έπεί δέ σχέσει γυναίου άσχετον εσχεςτοΰ
prehensus, serpenti merito indignatur, inimicitias κακού τήν δρμήν, δέχου νόμον τοΤς σοϊς Αρμόζοντα
rum illo perpetuo gerens. Vidit creaturam ad re- πταίσμασιν. Επικατάρατος ή γή. *ο ’Αδαμ
medii desperationem aegrotare, uno impietatis foe- ήμ*ρτε, καί ή γή τήν δίκην είσπράττεται. [1513 R.]
dere victam, et alium modum non esse sanandi, nisi Έκετθεν Αρχήν δέχεται ή παιδεία, βθεν έβλάστησε
is, qui cum naturas providisset, ac voluntates, medi- τής Απατης xb αίτιον. Έπ*ιδή τοϊς φυτοΐς έφαλλό-
cinam adhibuisset aegrotis, tunc demum sciret sa- H^ot τών έμών απέσκί ρτησας έντολών, Ακάνθαις
nare, cum sanitatis capax omnino esset.ldeo dixit: **<> 80 συνεχόμενος καί τριβόλοις. Σοφών έστιν Ιατρών
Domine J inclino calos tuos, et descende P,Cf simi-^νής νδσου τήν (ίλην οίς φάρμακον μετασκευάζει
lia. Imitatus est Joannem Lasarus 8. Ille in ventre D ύγείας, και τα νομιζόμενα βλάπχειν έπωφελή
matris exsultavit, errorem dissolutum iri exsul- δεικνύειν τοΤς χάμνουσι. Πολυσχιδής ή του δφεως
tans : hic in sepulcri Utero eorum qui errassent, γλώσσα, Ακάνθας και τριβόλους μιμούμενη, άπδ
»07» reversionem demonstravit. Et miraculum μ>“< φΰής <ι« τρί« διαιρούμενη χίντρ*. τ«ύτην
duplieem habuit seriem, et potentiam Domini ex· Ιλα&ν *i< ουμμαχίαν & βά<ηιανο« ώ< πρδ; aW.v
tollentem, e( Judteorum linguam confundentem. μ«χόμ*νο« τήν Τρεάδα, καί μιας τού ’Αδάμ ι!χό-
Mortuus obedit, et vivi non item. Io feris male· Ηλον τή< βιδτητοΐ ένοβρίζι^ xb πλήρωμα, 'ottv,
ierunt, quia Lasarium reddebant. Conviciabantur Ιικιδη ναύτ^ π*ιοθ«ΐ« θ«ψ, διά τά*ν δμοίων
» Gen. ιιι, 16. f Psal. χιν, 4, S. « Luc. ι. 41, «4.
VARIjE lectiones.
68 libri χ.τχδαλοόαα, 88 wo A : !rtu> ζ.
229 BIBLIOTHECA. - COD CCLXXlII. 230
δέγέται την παιδείαν, %χ ταύτη λυπο'μενος χαλε- a Christo, novam a mortuis suscitationem inducenti,
παίνη τψ £φει, άκατόρθωτον εχων την προς IxsTvov Pueri hymnos Deo decantabant, prophetiam loque-
φιλίαν. ^Εολεπζ νοσούσαν την κτίσιν ανίατα, ένι banlur,euradem et unum esse in coelo, et in terra,
κρατουμένην άσεβεία; συνθήματι, καί τρόπον ούκ et 1 3cis no n separari, ramos palmarum tenebant,
είναι διορΟώσεω; Ετερον, εΐ μή φθάσα; δ φύσεις καί non palmas. Nondum enim legis sterilitatem prae-
γνώμας θεραπεύων ττ,ν ίατρείαν παράσχοι τοΤ; tergressi, gratiae dulcedinem gustarunt. Cura Chri-
κάμνουσι, τότε θερτπεύειν είδώς, δτχν δλ/,ν λάβη 40 stus amaram serpentis evellens plantam, incor-
την ύγείχν ή νο'σος. Διό Ελεγεν · Κύριε, κλΐνον ούρα- raptionis plantavit dulcedinem,
νους και κατάβηθι, και πολλά τοιαύτα. ’Εμιμήσιτο Ίωάννην ο Λάζαρος, εκείνος έν τη κοιλίφ της
τεκούαης έσκίρτα της πλάνης άγαλλόαενος την κατάλυσιν, και ούτος ώς έν μήτρφ τφ τσφφ των πλα-
νηΟίντων έ χόρευε την άνάκλησιν. Και διπλήν είχε τάξιν το Θαύμα, και την Λεσποτικην μεγκλύνουσαν 41
χεΤρα, και τί*ν των 'Εβραίων άμβλύνουσαν γλώσσαν. '6 νεκρός Ιπειθάρχει, και οι ζώντες ή πείθουν»
’Εβλασφημουν τον [827 Η.] φδην ώς προδεδωκότα τον Λάζαρον, έλοιδόρουν τον Χριστόν ώς καινοτο-
μουντά την Ιγερσιν. Θεολογίαν εΤχεν ό των παιδων* ύμνος* προφητείαν έλάλουν* Ενα και τόν αύτόν ώμο-
λόγουν τών άνω και των κάτω, καί χωρισμόν ούκ είχεν δ τύπος. Βάϊα 4* φοινίκων έκράτουν, ού
φοίνικας* ούπω γάρ τ^ν άκαρπίαν παρελθόντες τού νομού τών της χάριτος άπεγεύσαντο γλυκασμάιων,
έ πει δη ο 43 Χρίστος οθπω την πίκραν τού δφεως άνα^ιζώσας φυτείαν τον τώς αφθαρσίας έγεώργησε
γλυκασμόν.
Σ0Γ\ Β CCLXXIII.
Θεοδώρητου έκ τών %9 λόγων είς τον εν άγίοις Theodoreti tn sanctum Chrysostomum libri V .
’Ιωάννην τόν Χρυσόστομον,
ΆνεγνώσΘη έκ τών τού μακαρίου θεοδώρητου Legi e libris sancti Theodoreti, quos in sanctum
λόγων, ου; είς τόν έν άγίοις 'ΐωάννην τον Χρυσό- Joannem Chrysostomum scripsit, quorum nos
στομον συνετάξατο * ών ημείς πέντε τέως ειδομεν, έ; tantum quinque libros vidilUOS, unde haec excer-
ών καί τινας έκλογάς τάς ύποτεταγμένας παρεγρα- psimus.
ψάμέθα.
"Οτι τών πένιε λόγων δ πρώτος ά)λον πρό αύτού Primus liber, alium pro illo videtur admittere,
δοκέ? διαδεχεσθαι 44 η μέρος αύτού εΤναι.Πλην διαλαμ· Vel partem illius eSS6, nisi quod addat, quomodo
βάνει δθεν τε μετακλητός εις Κωνσταντινούπολή έ^κε, post VOCatUS Conslantinopolim venerit,. litque ar-
και δπως αύτης άρψιερεύς κατέστη, και ώς τη* 1*ρω- chiepiSCOpuS Sit COnstitUtUS,el quomodo sacerdo*
βύνην καί άρχ«ερωσύνην είς τδν άρχαΤον κόσμον tium,et sutnmum sacerdotium antiquam normam
έπανάγβιν έπειράτο σπουδή πάση * καί 8σα πρός omnino revocare niteretur: ei quae contra Gainam
Γαί.άν εοΰτο μεν δ γενναίος έπιστομίζων Ιωάννης, egregius ille Joannes dixerit : hoc vero pro com-
τοΰτο δε υπέρ τών κοινών της πολιτείας διαπρεσβευό- q muni reipublicse negotio peregit, 6tob invidiam in
μένος πραγμάτων διεπράξατο * καί ώ; φθόνος αύτφ exsilium pulsus ββΐ,βΐ aliqua βΟΠΙίι! ueque ad finem
την υπερορίαν Ηηφίσατο * καί τινα τών μέχρι prosequens, quae vir sanctus perfecit. Secundus
τέλους Ιστορών τφ θεσπεσίφ άνδρΐ ώηνυσμένων, liber aliquas parvas laudes, quanquam et ipse pau-
τα πολλά, μάλλον δέ τά πλεΐστα παρατρέχει, ’ο δέ cioribus brevis sit, adjungit, sic incipiens: Iterum
έφεςης λόγος έπαίνους τινάς όλιγοστίχους καί αύ- nobis JOQnnis memoria, Tertius etiam laudandi
τος δλιγόστιχος ών, διαπεραίνει, άρχόμενος ώδε * modum excedit. Distinguitur ab aliis libris pulchri·
Πάλιν V?v Ίωάννου τό 45 μνημόσυνον. ’ο δέ ludine verborum et nominum. Et sic incipit:^ ryu·
μετά τούτον έγκωμίων μέν καί αυτός ύπέρχεται meillUMjVifi diserlissimi ttubd indigens 9inpttci ili
νόμους, [1516 R ] διαφέρει δέ τών προ αύτού τη lingua vtdeo periclitari9et decus pugilhjnille ar-
καλλονη τών τε βημάτων καί τών νοημάτων. Προοι- tificiis descriptum , nunc imbecillo mihi artifici
μιάζεται δε ούτω * Πολυστόμου την παρούσαν ύπό- ad describendum impOSttum.lloC 6St prooemium,
θεβιν σάλπιγγος δεομέτην έν παιδική νυν δρω κινδυνεύουσαν γλώττη, καί κά)λος άθλητού
μυρίαις βυγγραφόμενον τέχναις άσθενε? νύν, είς γραφήν έμοί τεχνίτη προκείμενον. Τό μέν
προοίμιον τόιούτον.
"Αλλος αύτόν Ελκει βοηθόν άρπαζ 'μενος, άλλος Alius illam rapiens in auxiliom trahit, alius
καλετ δικαζόμενος σύνδικον * άλλος πεινών υπέρ judicatus patronum vocat, alius famelicus cibum
τροφής Ικετεύει, γυμνός ύπέν Ενδύματος * άλλος orat, nudus vestem, alius illum ttORd exuit, alius
αύτόν άποδύει * α)Λος πενθών είς παράκλησιν δεΤται * dolens consolationem petit, alius ligatus solvi
δεσμών ί προς άπολυθηναι βοφ. ’Έλκει τις αύτόν postulat, alius trahit illum ad morborum inspec-
άλλος πρός νόσων έπίσκεψιν * ξένος αϊτέ? καταγώ- tionem, peregrinus hospitium efflagitat, alius sese
VARLE LECTIONES.
40 λάδοι ζ". 41 μεγαλύνουσα et VerSU Seq. άμβλύνουσα A· 42 βα\α B. 43 6 om. A. 44 δέχεσθχι
45 τό Ίοχόννου Α·
*>λ ρηογπ patria βγ,ηχ CP. 232
rirfrmi Acftte* Ar?.ocat,afi« arktnw ct padi- A ' Ιί έ&κ rifini; X?ssc wjpem - χλλο; έχ-
riirr· Aiseitiarui bvWran scccnil, scc ^ zm~ m iln* ptmsimnt
unii ad al.ux (o^^xararB boeiei indignati»- o^. 5»-*c w ίϋ« «η^ήκ,
ir« eipmts Ti<Iia clamat: KsererMb liM* «a coci» ww^wtc Ι^ι βο$
Ulea 4eflMK. li te x Tiric Puri, re sala ia ή’ v?**1* Μ·^ι
Kgftbf, pf» singulis motationes: npitarqiii,et ^ ■«? «I’ ΰάη;» «βς kiw Vcp Izdbtoo
^Umes Pater.femes vexat,et iitrifer ex Mtrew «w£ 'jud^' x» * M?‘
ii ; aTiqvii sfroUI, et in me&um paler motator: *-?*: « (SBIj ?wx liw^^
dolore al quis eeacid.t,et nosocomii curator tola- 7^«* * *ο«τ τις, χχί t~ brw · t?wx μ*χι-
600 aiert. Si boapitei curandi, onnia (ktes, €ϋΐτ=β · «it « n^Ttrai, w o
benignum se e» bibet. Et quid singula aUinet,quae κψ«τ» χαραμύ*** - ζή»· icjh ·ροττις, *ri
per oaeeaejoi fitao {eia f<il,eoiniefiwnre? * «»a ^ri; «ώά«πι, ta^l
em da salo laeerdotio referre nequeam, tente «i* f**w» ^ Zi»w W
homines operum salutarium varietas supradicU iufutpv^, ί*α ^ i?/u?^r^v
ara reliquit. 0 egregiam post mortem ducem ! 0 λ*7**· Mp^xco: ip γα* *ατη-
tristem etiam hostibus post sepulturam miliUm!0 b ?“■* irat3ai^ ·» ^IW· ,fl **?*™»**>
lyram omni barmoeia praedium, morte Jam sola- «d juti τελεστή* ip* rxmz ! 'a τοΤ^ *χ-
Um! 0 tbealnun tento tibicine orbatam ! 0 salo- ·?βτς ut juri twoi ©χλίτου ! u «**ppoWoa 17
larem bomtoom sagenam, io coelum rapiam ! 0 v^>*« { Z> ouun^»« τηλιχου-
arboreai io coehim Jam. et terram extensam, et w ^unii ! y TOl« **-
bttic quidem corpus, illi vero animam tradentemUn ε-ς wp*w χναρχχαΟείαης uy/,τη;! fi
sepulchro Ec cl esi* 0 i cone Iasum est. Qaan tus ocel- SMp» χρος eipiw x» γή* μερι*Οέ*τος, **ί μέν
hwpietatishoinioamrapioseitlJfoninoniiuses.san- *fi *»μχ τφ & τη* ψυχν χαρααχόντος I έν τά^φ
ete Paur.sedot sol occidisti; non leotmorioomdole- το τΐ^ 'Etdi^ w-jxwknn ατόμ*. οΐο; ευ*ι-
mos, sed nt oobisabsconditom : non lent mortoom βείας έξ tt i>ipfityv ό-ρΟχλμδς fiv^uis^! ·υ τέ-
qu»rimas, sed nt io coelos elevatum. Sic fere tniuc, » μπάρα Πχτερ, ίλλ* w; ήλιος ακ. Ουχ
tertiae Kber. ως fi«oixvdno( άλγονμεν, αλλ’ώς ^μΤ* χεχρυμμένου*
ούχ fi; «6η»τι (τ,τούμιν, iU' fi; είς ουρχνςός μτεαατάντα. 'aUi τοαΰτι μιν χη 4 τρίτος 40 λόγος.
Laedentis partes agit quartos, nimirum quod ΈγχωμιάατιχοΟ Si τύχο* xd fi mipto; fimfi-
oporteat parentes colere, laudem trahens,onde et ζ«, U τού δετ* τιμ^ν «cdpst τώ* inivuv άχχρ-
bsec deprompU. Joannes borum pastorum unus, χήανο; * ©u έατι ul τούτα. Τούτα* τα* «οιμένων
intellectus sine malitia, mens oculata, Evangeliem^tic *al fi Ιωάννη; ^ ίχιχο; αύνιαις, fi χολυόμμα-
et pertenti» liber, cera commutabilior, pelagus ματος ν«ύς, τής εύαγγελιχή; έμχειρίας ή fi
graliaruo, contra dolos hostium infractus, Eccle- χηρού χράς διαλλαγάς ευχλαστότερος, τά χράς χ«-
si» munimentum. Nullus illum h jpocriseosserpeos ρίσματα πέλαγος, fi προς Ιάλο»; τολιμούηων fixi-
latuit. Unde tibi vii ostendamus Joannem celo- psto;. της ’Εχχλησίας fi περίβολος. ούδεις faoxpi-
brem ? ab bospitalite ? Ecquis Joanne magis hos- <*ως αύτδν fiuXfivfixvc* έρις. nfiSc* t*t βούλ»
pitalis? a gravitate in honere?Ecquae illum potestas λίξωμιν 30 τον Μαάννη* πολύτιμον ; έχ Φΐλοζι*(ας;
prostravit f 0086 A studio in Ecclesiam t Cojus- xxt τ(ς 9iwfiv*oo φιλοξχνώτιρος ; kx της iv xpora-
nam est illa coneinna modulatio l^almorum in hanc σ(αις οτβρβύτητος ; xd t!< afixfiv fiivamb χατ-
usqae diem publice institute? Sed btec quarto libro. ^oe?t> ; έχ της mpi την Ιχ/ληπχν noutiic ; χ«1
τίνος ή τή% ψα)μφβίχς τών ίημοτιχων ταγμάτων μέχρι νυν ε>ρυθμ{χ ; 'Αλλα τοιαυτα μίν xat οδτος
fi λάγος.
Sequens liber easdem nectit laudum corollas : '0 fi* έπχςης του; αυτοί»; μεν τών έγχωμίων
Clarius vero cogitationum suarum jubar exponit. xXxxtt στεφάνους, λαμχράτερον δέ πω; τήν τών
Videntur illi omnes libri quinque, post reversio* νοημάτων Ινχυν άπαγγέλλει. 'Εοίχασι δ* οδτοι χάντες
nem ab exsilio compositi. Haec quoque ejus libri πέντε λόγοι μετά ττ,ν fixfi τής Υπερορίας fivaxo-
fragmente sunt. μιδην συντετάχΟαι. Του δέ νύν λόγου μέρος etoty (Λ
περιχοπαι τών υποχειμένων βημάτων.
Da nobis, ο Pater, mutuam lyram tuam et tuum [1817 R.] xpn^ov ήμΤν, ώ πάτερ, τον λύραν την
ad tuam laudem concede plectrum. Etsi enim οήν * το ofiv εΐ; τήν οήν ιυφημίχν δάνειεον χλή-
manus natur» solut» lege sunt, sed lyra per χτρον. El γάρ xxl al χετρες έλύθηααν τφ νόμφ τής
omnem terram sonat dooo grati». Da nobis illam φύεεως, άλλ’ ή λύρα διά πάαης τής οικουμένης
immortalem linguam.Sola enim tua lingua par est ήχ·τ χψ δώρ^ο si τής χύριτος. Έ^ένη; ήμ^ τής
ad enarrandas res tuas. Propterea Joannes Joan- άθανάτου γλώττη; μετάδος * μόνη γάρ ή γλώττα
Dem antecessit, libere loquens »mulantem. Qui τών σών κατορθωμάτων αξία. Δια ταΟτχ ’ΐο>άννης
VARIiE LECTIONES.
40 λέγειν om. A. 47 χαναρμονίου B : παναρμονίας ζ". 48 έξ] add. Α. * τρίτος Β : τριχ*< ί tiT«p·*
ίο; ξ". λδγος om· Β. 30 libri δείξομιν, 01 δώρφ] λόγψ Α,
233
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXIII.
234
*ΐωάνντ4ν άπείληφεν, b πεπαββησιασμένος χδν ζηλώ- A morte reprehendit, praedicantem post mortem, da-
την, 6 μετά θάνατον Ιλέγχων χδν κηρύττοντα μετά
θάνατον, b της ερήμου πολίτης τδν πάσης πολεω;
σωφρονιστήν. [829 II ] *£·/εις καί άλλην ιερός τούς
αποστόλους συγγένειαν. Πρώτος rapi χοΤς άμαξο-
βίοις Σκύθαις θυσιαστήρια έπηξα; * κιί μόλις των
ίππων άποπηδήσας δ βάρβαρος εμαθε γόνυ κάμ-
τεειν xat είς έδαφος έξαπλούσθαι, Καί b χοΤς χών
αιχμαλώτων όάχρυσι μη καμπτόμενος έμαθεν υπέρ
αμαρτημάτων δαχρύειν. Ναι 5* μήν xal τδν τοξότην
Πέρσην άντετόξευσας τψ κηρύγματι, xat σιόηρο-
^ορουντες προσκυνούσιν έκιΤνοι τον σταυρωθέντα.
Ένίχτ,σεν ή σή γλώχτσ Χαλδαίων xat μάγων μαγ-
(ΐνευχήρια, xat ή κεχερσωμένη Περσίς ευκτήριους
οίκους Ιβλάστησεν. Ούκέτι τής ευσεβούς θρησκείας
serti incola tolins orbis sapientem.Habes aliam cum
apostolis cogoationem, primus apud Scytha», quid
quod in curribus vivant, bamaxobii dicti aras erexi*
sti,et barbarus vix ab equis dissiliens, didicit genu
flectere, et ad pavimentum incurvari, et qui capti-
vorum lacrymis non movetur, didicit pro peccatis
flere. Quin etiam jaculatorem Persam vulnerans
praedicatione, et ferrei didicerunt crucifixum ado-
rare. Vicit tua lingua Chaldaeorum et Magorum im-
posturas, et Persarum inculta natio templa germi-
navit. Non amplius Babylon pietatem aversata est.
Haec te similem apostolis fecerunt, adhuc apud nos
semina linguae vigent.Quando Joannem aliquis no-
minat, magnus sonus exauditur. Ecclesiastica lyra
χά Βαβυλώνο; άλλόχρια. Ταυτά σε χοΤς άποσχάλοις b antiquum plectrum cognoscit, et pro digitis suffi -
συνέχαξεν 55. "Ext παρ’ ήμΤν τά σπέρματα τής σής
γλώχτης άνθεΤ · καν *Ιωάννην χις όνομάση, πολύς b
ήχος έκκρούεχαι. Ή γάρ έκκλησιασχική λύρα χδ
άρχχίον πλήχχρον έπιγινώσχει, καί άνχί δακτύλων
άφχοΰσιν αΐ τού σου ονόματος συλλαβαί. "Εβλεπεν 54
ή βισιλι; πόλις τά εκ Σηρών 55 ύφάσματα, καί
&έπτυεν · έθεώρει τους ές * Ινδών λίθους, καί κατ-
εφρόνει · ούόΐ τής Τύρου χδ άλουργές αυτήν ετερπεν
άνθος. Πηλίνην έποθει γλώχχαν, αθάνατα διδασκα-
λίας προχέουσιν νάματα. Ειδέ σε καί "Εφεσος ή
αρχαία, καί νέον 'ΐωάννην προσεΤπεν. Είδε, καί
ευαγγελικής ύπεμνήσθη βροντής. Εντεύθεν, αγα-
πητοί, τα βεΰμα τού λόγου τραχύνεται ' άλλα μή
φδγωμεν την τραχύτητα, τής ειρήνης λοιπδν ό>ο-
ciunt syllabae nominis tui. Constantinopolis vidit
Syrorum vela, et contempsit.Vidit lapillos Indicos,
et irrisit, nec Tyri illam color purpureue delecta-
nt. Luteam concupivit linguam, quae immortales do-
ctrinae liquores distillavit. Vidit te antiqua Ephesus,
et Joannem novum appellavit, vidit, et evangelici
recordatus est tonitrus. Hinc, o dilecti, fluxus 809a
orationis cum impetu currit. Sed ne asperitatem
fugiamus, pace tandem fluctui viam sternente. Si
quid enim de tuis nautis, Pater, conquereris, si
quid contra tuos connaviganles contristat, intellige
hyemis tempestatem, procellam, et mare efferves-
cens coegisse illos vel invitos Jonam mari immer-
gere.Non eorum odium, sed tuaexercitatio:noneo·
ποιούσες τψ βεύματι. Εί γάρ τι πρδς τους σαύς c rum arma, sed lua certamina ea quffl facta sunt,
' ” ' non illi a fraterna sente utia expulsi sunt, sed opor-
tuit et tc stadium martyrum currere. Arcana quae-
dam providentia, scammata tibi (17) et certaminis
locum praeparavit Omnino dictum est de te contra
hominum communem hostem : Nunquid conside-
rasti servum meum Joannem9 f e tc. Debuit clarae vi-
tae clara etiam mors addi. Oppugnavit diabolus Job,
adversari amici nolebant.ldeo postea Deus opem tu-
lit amicis Job, et amicis amicum Job reddidit. Hoc
etiam hunc, ut video, factum in te,o Pater, et dextras
Patrum cum invicem copulatas animo cogito. Rece-
pit Job plura quam prius habuit, recepisti et tu cum
auctario gloriam ab omnibus majorem. Hanc extre-
mam orationis partem inscriptio iu apostollco tem-
plo habitam signiflcat.Prooemiumvero indicat, auc-
torem postalia b®c scripsisse. Sic enim siuPoitquam
et ego dicere ordine debuitcum ego cum coeteris as-
surgere ad dicendum cogor %cum oporteat et me pa-
trice et bene precariy et malli debitum inexorabile
petentes : apud nos veru nihil simile paternos vir-
tutis : da nobis , o Jo annes , mutuam lyram .
νιύτας, ώ Oixfep, άγανακτεΤς, εϊ τι προ; τους συμ-
πεπλευχότας λυπή, έννόησον δχι χειμών καί κλύδων
καί θάλασσα βρασσομένη ήνάγκασεν αυτούς καί άκον-
τας τδν ’ΐωναν προσρΤψιι τοΤς κύμασιν. Ούκ έκεί-
νων μΤσος, άλλα σδν γυμνάσιου χδ συμβάν * ούκ έκεί-
νωι πόλεμος, άλλά σδς άγων χά γενόμενα. Ούκ έκεϊ-
w χής άδελφικής άπηνέχθησαν ψήφου, άλλ* εδει
χιι ύ χδν δίαυλον χών μαρτύρων δραμεΤν. ’ Απόρ-
ρητός χις οικονομία σκάμματά 56 οοι καί διαύλους 57
ηύτρέπισε. Πάντως άββέθη καί περί σου πρδς τον
χοινδν αντίπαλον χής άνθρωπότητο; * Προσέσχες χή
διανοίφ σσυ κατά του θεράπονχός μου ’ΐωάννου j
*ai έξης. ’ΕχρεωστεΤτο χψ λαμπρψ βίψ καί ή λαμ-
πρά τελευτή. Έπάλαιε μλν χψ 58 *1ώβ ό διάβολος,
ίόόχο*υν δλ προσκρούειν οί φίλοι * διά τούτο ύστερον
ο βεδς έξιάτχι τους φίλους, καί χοΤς φίλοις φίλον τον
’ΐωο άποδιδωσι. Τούτα καί νύν, ώσπερ αίσΟάνομαι,
γεγονδς, ώ Πάτερ · και τάς δεξιά; των Πατέρων άλ-
λήλαις συνεφαπτομένας φαντάζομαι. *Απέλαβεν ’ΐώβ
πολυπλασιασθεντα τά κτήματα · άπέλαβες καί σύ
μετά προσθήκης τήν παρά πάντων τιμήν. Τούτον
r Job. i, 8.
VARLE LECTIONES.
M va( A l καί ζ". 53 συνέταςεν A ί συνέζευξεν ζ“. 54 εολεπεν — lin. ult· τιμήν om. B. 55 Σαρών ζ\
W σκάμμα. 57 δίαυλον corr. Α. 58 χόν Α.
NOTjE.
(17) Scammatis vocem pro aren® meta et palaes- Paulum Leopardum lib. i Miscellan. 22 et bic
ira adbibet Tertullianus, et B. Hieronymus. Vide Groci exemplaris scholia.
Patbol. Gr. CIV.
8
235 PHOTII PATRIARCHA CP. 236
τήν Ισχατον λόγον ή έπιγραφή έν τψ άποστολείψ είρήσύχι λέγει* το δε προοίμιον αίνίττετχι ώς άλ-
λων προε;πόντων δ συγγραφεύς μετ’ έκείνους δημηγορεί, εχει γάρ ούτως* Επειδή κάμε προς τδ λέγειν
6 κύκλος άνίστησιν, [-1520 R.] έπειδή τδ σύνθημα πρδς την κοινήν χηρείαν έγείρει, έπειδή δεΤ κάμ*
[830 Η ] πρδς ευφημίαν πατρικήν άνακρούσασθαι μέλος, και πολλοί μεν οί τδ δφλημα τδ άπχρ-
αίτητον άπαιτούντες 89, παρ’ ήμίν δε ούδέν τη; πατρικής έφάμιλλο^ αρετής, χρήσον ήμίν, ώ
πάτερ Ιωάννη, την λύραν την σην.
CCLXXIV. α σόι'.
Joannis Chrymtmi in XL martyres oratio. Ίωάκνοο τού Χρυσοστόμου U τού έγκωμί™ «!« τοΰ«
άγίους μ' μάρτυρας.
Legi Joannem ChfySOStomum in laudem 40 ’ΑνεγνώσΟη ’ίωχννου 60 τού Χρυσοστόμου εκ τού
martyrum. έγκωμίου τού εις τους άγίους μ' μχ'ρ τυράς.
Celebrantur martyres non Ut ipsi laudem acci- 'Εγκωμιάζονται μάρτυρες ούχ (να αύ:οι τον
piant, verum ut nos per eorum laudem ad imitatio- Ιπαινον λάβωσιν, άλλ* Ί να ήμεΤς διά τών έπαίνων
nem incendamur. Molestias passi sunt pii et impii, διαναστώμεν πρδς τήν μίμησιν. ’ΕΟλίοησχν καί
Sed illi ad exercitationem justitiae, hi ad peccati δίκαιοι καί άδικοι, άλλ* οί μεν είς γυμνάσιου δικιιο-
Castigationem. Ideo justorum mala sacra Scriptura σύνης, ol δε είς έλεγχον αμαρτίας. Λιά τούτο τα
tribulationes vocat, 8ϋβ&, malorum contra casti - μεν τών δικαίων πάθη θλίψεις ή 61 Γραφή καλεί,'τά
gationes. Vestri beati OCUli,qUta vident, id est, quia δέ τών άμσρτωλών μάστιγας. Μάκαριοι οί όφθαλ-
inlelligunt Si enim in videndo felicitas, etiam Ju- μοί υμών 61 δτι 63 βλέπουσιν, αντί του, δτι χατχμχν-
daei, qui Salvatorem viderunt, beati fuissent. Sed θά^ουσιν. Et γάρ άπδ τού δρφν ήν δ μακαρισμός,
Otdere in sacra Scriptura est capi de intelligenti καί ot Ιουδαίοι τον Σωτήρα όφθαλμοίς Ιδόντες έμχκχ-
animi oculo, et profunditatem veritatis intelligere. β ρίζοντο άν. Καί γάρ τδ βλέπειν παρά τή Γραφή τδ
Ideo Prophetas olim vidnxtes vocarunt. Beata prae- τψ νοερψ τής ψυχής όμματι καταλαμβάνεσθαι δηλοί,
dicat Salvator instrumenta virtutis, etsi corporis χα» τδ τά βάθη καθορφν τής άληθείας. Διά τούτο
sint, oculos bene videntes, et aures cum discretione *α\ έν τοίς άρχαίοις τούς προφήτας βλέποντας
audientes Oportet enim audientem intellexisse. et έκάλουν. Μακαρίζει τοίνυν δ Σωτήρ τά όργανα τής
intelligentem audisse, Ut scriptum est: Audi, filia , άρετής, καν τού σώματος ή, οφθαλμούς καλώς βλέ-
et vide, et inclina aurem tuam e,pro his, obtempe- ποντας καί ώτα διακριτικώς άκούοντα. Δεί γάρ
ra,intel!ige. Quemadmodum hausturus aquam, ad άκούσανιχ νοήσαι καί νοήσαντα ύπακοϋσαι, κατά τδ
fistulam acclimatur, sic auditus justi ad divinae le- γεγραμμένον, "Ακουσον, θύγατερ, καί ?δε, καί
gis fluenta se inclinat : Inclinabo enim in parabo - κλΐνον τδ ούς σου, άντί τού ύπά/.ουσον, νόη-
lam aurem meam I . Quare inclinabo ? Cum omnis σον. "Ωσπερ δεξαμενή σωλήνι προσκέκλιται ρέοντι,
Uma aquam capiens, capit St inclinando, ideo et ούτως ή ακοή τού δικαίου προσκέκλιται τού θείου
Omnis auris suscipiens fluXIIS verbi Dei, ad hoc 8β νόμου τοίς νάμασιν. Κλ·νώ γάρ είς παραβολήν τδ
inclinare dicitur. Praedico beata martyrum latera, ούς μου. Διά τί κλινώ ; έπειδή πάσα ύδρία δεχόμενη
quae pietatis robur inexpugnabile ostenderunt, pie- G ύδωρ κεκλιμένψ τψ σχί{ματι δέχεται, διά τούτο καί
tatem non amisisse. Etenim Ut plurimum percussi πάσα άκοή δεχόμενη τού θείου λόγου τά γεύματα,
SUnt totis COSlis, quandoquidem per costam pecca- προσκεκλισθαι τούτοις λέγεται. Μακαρίζω τάς τών
tum intravit.PeCCatum enim non est femina*: ip- μαρτύρων πλευράς, αΐ τήν τής εύσεβείκς πλευράν
sa etenim etiam Dei creatura est,sed quia per eam άήττητον ξεόμεναι Ιδειξαν, τήν ευσέβειαν μή άπο-
praetaricatioviaminvenit.Po!iunluri^itur martyres σμήξασαι · καί γάρ έπλήττοντο ώς Ιπίπαν τάς πλευ-
in COStis,unde peccatum irrepsit. Ideo Salvator in ράς, επειδή άπδ πλευράς ή αμαρτία έολαστησεν.
latere hastam suscepit, et exivit sanguis et aqua , 'Αμαρτία δέ ούχ ή γυνή · θεού γάρ πλάσμα καί
quo mundus ablutus est, et antiquum Vulnus de- αύτη 64 · άλλ* δτι δι* έκείνης δδδν εύρεν ή παράβασις.
pulsum. Quemadmodum enim justorum membra 3έονται ούν οί μάρτυρες τάς πλευράς, έξ ών έπη-
singillalim lauditus celebrantur, sic et impiorum γασεν ή αμαρτία. Καί 6 Σωτήρ δε διά τούτο κατά τάς
membra infamia notantur, et singillalim infe- πλευρά; έδέςατο τήν 65 λόγχην, καί έξήλθεν ύδωρ
licia depraedicantur : Nun veniat mihi pes super · καί αίμα, τού κόσμου καθάρσιον καί τής παλαιάς
bi(B , et manUS peccatoris non moveat me* . Pes έκείνης πληγής άλεξητήριον. "Ωσπερ δε μέλη δικαίων
superbies via est facilis superbias, manus vero est έγκωμιάζονται κατά μέρος, ούτω καί μέλη άσεβών
actio, Ut neque factum peccati, neque semita q στηλιτεύονται καί ταλανίζονται κατά μέρος. Μή
accidat mihi, neque profectus in deterius. Ideo έλθέτω μοι πούς ύπερηφανίας, καί χειρ άμαρτωλον»
Moses aurem dextram sacerdotis sanguine arietis μή σαλεύση με. Πούς ύπερηφανίχς ή οδός τής δπ*ρ-
• Matth. χιιι, 46. * I Reg. νιιι, 1 seq. 0 Psal. xliv, 12. v Psal. xlviii, 5. * Genes, ii, 1
seq. i Joan. xix, 34. * Psal. xxxv, 12.
VARIA LECTIONES
89 παραιτοΰντες A. 66 ’Ιωάννου om R· 6t ή) καί ή B. 6* ήμών A. 65 δτι om. B. 64 αύτή B.
65 τήν add. A·
23 1 BlBLiOTHECA. — COD. CCLXXIV. 238
ηυανίις, χβ'ιρ δ’
τίας μήτε τρίβος
Διό χχι Μωυσής ου; το 87 δεξιόν του ίερέω; αΐίμχτι
τού αμνού χρίει, καί τό άκρον τη; δεξιάς χειρός
καί τού δεξιού ποδός, τό μεν ώ; [831 Η.] δοχείο ν τού
θείου λόγου μέλλον εσεσθζι, την δε ο)ς πράξεω;
δηλωτικήν, τον πόδα δέ ώς προκοπής τής έπ’ άρε-
τή» 68 και τελειώσεως σύμβολο*. Δύο εργάζεται ή
πηγή τού Ευαγγελίου, κκθκίρει κχ* ποτίζει * ποτίζει
μεν τα; διψώσχς, κχθχίρει δε τάς ρυπώσχς [ψυ-
χές ®>]. J152I R.] *0 μισθό; 10 όμών πολύ; έν τοΤς
ουρχνοΐς. ’Εν τοΤς Εύχ^γελίοις άπαξ εϊρητχι, ώς
ενταύθα, ή πολύς φωνή, και έν τή Παλχίφ 71 άπαξ
προς τον 'Αβραάμ, μετά την κοπήν τών βασιλέων
καί την άνάρουσιν τών αίχμαλώτων, καί μετά τδ
μή χχτχδέξχσθχι μισθόν λαβεΐν τών πόνων καί τής g diclum Cst, sed in signfcatione saepius. Etenim
χιτα των αίχμαλωτισάντων νίκης. Τότε γάρ φησι
προς αυτόν δ θεός, Μή φοβού, Αβραάμ · δ μισθός
σου πολύς εσται σφόδρα. Κατά λεξιν Ss άπαξ
καί άπαξ τδ πολύς 72 ειρηται, κατά δε τό σημχίνό-
μενον καί πολλάκις. Και γάρ δ Δαβίδ φησιν ανταπό-
δοσή πολλή αντί τού μισθός πολύς, καί άλλαχού.
*0τχ/ δε θεός ειπη πολύς δ μισθός, έννοήσχς τόν
έπαγγελλόμενον έννδει καί τόν άιρατον λόγον τού
πολύς. "Αλλο γάρ έστιν είπεΐν άγρόεη πολύν, καί
άλλο πολίτη · μεΤζον V άμφοΐν τού στρατηγού τό
πολύ · το δε παρά τψ βασιλεΐ πολύ μυριοπλάσιον
χώνπαρά άλλοι ς · τό δε παρά θεψ πολύ ποσαπλάσιο *
αν συμπονιών εΐη, ούο* έστι £ητόν. Πολύ; ούν δ
μισθός τών μαρτύρων, τών άδίχως διωκόμενων, τών
συχοφχντουμένων ένεκα θεού, τών θλιβομένων, καί c tibus, ut ipsis servaret captivos pueros, atque
τύν ανθρώπινης δδξης ώσπερ δ ’Αβραάμ κχτα- uxores, respuit eoruUI honorem, ΠΟΠ Cupiens SUI
πατούντων. Καί γάρ Ικέτες τήν ίππον πάσαν διδόν- laboris mercedem ab hominibus accipere. Ideo
των τών τής Γομό^ας καί τών Σοδόμων βασιλέων, dignus fuit audire a Deo, Merce» lUd fuit COpioSd0.
xxj :ούτοις τιμώντων άνθ* ών αύτοΐς άνεσώσατο τών γυναικών καί παίδων τήν αίχμαλωσίαν, παρητή-
σιτο τήν παρ’ αυτών δόξαν, μή θελήσας τών Ιδίων καμάτων παρά ανθρώπων λαβεΐν τούς μισθούς Δίό
xat ήξιώθη παρά θεού άκούσοι 8τι *0 μισθός σου πόλυς.
Σφαιρωτήρ φησι τό παρά τοΤς πολλοΐς λεγόμενον Σφχιρωτήρ dicit, quam Vulgus ligulam seu
λώριον, σφχιρωτήρχ δε λέγεσθαι διά τό πολλάκις corrigiam appellat : σφχιρωςήρχ autem nominari,
κυκλοιιδε; άπεργάζεσθαι
καί ουτω τέμνειν. Τινές
από τού σ^υρά ττ,ρεΐν.
Κρινούσ^ν οί δώδεκα τάς δώδεκα φ«»λάς του
'Ισραήλ. jkpiveT καί Παύλος τήν οικουμένην, 6
κήρυξ τής οΐχουμένης.^ύ Παύ)ος δε μόνος 75, ά)λά
καί οΐ τά εκείνου φροναύντες. * Ακούε γάρ αυτού
λέγοντος, Ούκ οίδατι 74 δτι οί άγιοι τόν κόσμον
χρίνούσι ; καί εί έν όμΐν κρίνετιι δ κόσμος, αν-
άξιοί άστε κριτηρίων έλαχίστων.
"Αλλο έθνών έκδίκησι;, καί άλλο λαών Ιλεγξις. U Alia est έκδίκησις ultio gentilium : alia Vero po-
B μεν γάρ έκδίκησις έν τοΤς άπιστήσασι παντε- pulorum ελεγξις h. Εκδίκησι; enim in iis qui Omnino
λά; * λαού; δε τούς μή θελήσαντας είς έπίγνωσιν έλ- non crediderunt * : 510δ populus autem Qolensin
θεΐν, ών καί οί έλεγμοί * ά<ρ' ών έκδίκησιν ούκ είσ- eorum agnitionem venire,dequibus arguuntur, έκ-
1 Levit, vm, 22. b Matth. xv, 12. ® Genes xv, I. d Psal. xvm, 12. « Gen. xiv, 23. f Matth.
xix, 28. a I Cor. viu, 2. hLucxvm, 7. 1 II Petr. ii, 16.
VARLE LECTIONES.
6® προσελθοι B. 67 τό add. B. et TC. A. 68 άρετή ζ". 69 ψυχά; om. A. 70 6 μισθός — περιηχούσης
om. B. 71 έν τή παλαι?, ή παλαιά Α, 72 τό πολύς Α , ό μισθός σου ιό πολύς 75 μόνον ζ\ 74 ούκ
tffaruom, Α.
BlBLiOTHECA. — COD. CCLXXIV.
ή πράξις, οΐον μήτε πράξις άμαρ- Α ungit, et pollicem manus ejus dextrae, similiter et
προσέλθη 66 μ0ι, μηδΐ προκοπή, pedis a. Aurem quidem quasi suscepturam Verbum
*“ Domini. Manum quasi ope a ostendatrpedem vero,
quia progfessionis et perfectionis in virtute ttlOa
signum est. Duo fons Evangelii cooperatur, mun-
dat, potum praebet : polum quidem sitientibus
praebet : mundat vero animas sordidas : Merces
vestra copiosa est in coeiiV^inEvangelio semel dic-
tum,ut hic et vox copiosa, et in antiquo testamento
Abrahamo semel dicta est, postquam reges occidis-
set,captivosque liberasset, et cum mercedem acci-
pere laborum , victoriaeque, quam de capientibus re ·
tulerat, noluisset. Tum enim ait illi Deus : Noli
timere Abraham,quia merces tuc magnanimis c:
ad verbum semel, et semel [merces tuaj copiosa
i dictum est, sed in signicatione saepius. Etenim
dicit David, retributio mu/ία d, pro merces copiosa,
et alibi, cum dicit Deus, copiosa merces , intelligit
quod dictum est, intelligit et ineffabile verbum,
copiosa. Aliud est enim d cere rustico copiosam ,
aliud urbano, «utroqueadhuc majus duci exercitus
copiosum Quod autem a rege proficiscitur, multis
partibus adhuc majus est, quam quod ab aliis
datur : quod vero a Deo datur, adhuc omnibus est
longe copiosius, nec explicari potest. Copiosa
igitur merces martyrum, qui nullo jure ad necem
rapiuntur, quique ob rem accusantur, qui angus-
tiantur, quique humanam gloriam, ut Abraliam,
calcant. Nam ille regibus Gomorrbse et Sodomo-
rum omnem equitatum dantibus, et illis honoran-
το σερμα τον τεχνίτην,
δέ φασι τήν κλήσιν λαβεΐν
quod artifex corium rotundum elaboret, et sic se-
cat. Nonnulli dicunt nomen ei indutum esse,
quia pedis talum servat. _
Judicabunt hi duodecim tribus Israel Mjudicabit
et Paulus, orbis pr&co, orbeiq^et illi qui eadem
cum Paulo sentiunt. Audi enim quid ille dicat: An
nescitis, quia sancti de hoc mundo judicabunt c ?
et si in vobis judicabitur mundus, indigni estis,
qui de minimis judicetis.
239 PHOTII PATRIARCHAE CP. 240
ίίκησιν non subibit. Exactio enim hostium est : A πράττει (ή γάρ εισπραξις των έχθρών), άλλ* έλέγ-
redirgutio vero peccata reprehendentis Domini /et ώς Δεσπότης, τά Αμαρτήματα άνακρ'νων.
est.
Anima justi cum hinc excesserit, angelorum ma- [832 H.] 'Οταν έξέλθη ψυχή δικα'ου έντεύθεν,
nibus portatur, qui illam in regiam urbem referunt, παραπέμπεται διά χειρών Αγγέλων, καί παριστώσιν
quffi est coelestis Jerusalem. αύτήν έν τή β ζ^ι λίβι πόλει, ζτ t; έστίν ή άνω 'Ιερου-
σαλήμ.
ΙΐΙ decollationem sancti Joannit Baptistas» Εις την άποτομήν 'Ιωάννου του Βαπτιστού.
Haec oratio sancti Gbrysostomi nomine inscribi- 'Επιγράφεται μεν 75 τυύ Χρυσοστόμου, ούκ έμοι
tur,non tamen mihi ejus videtur. Argumentis enim δοκεΐ δέ · τοτς τε γάρ ένθυμήμασι, και τή 7β πείρφ
modoque scribendi multum a reliquis ejus oratio· τής γραφής πολύ το ένδεες τών άλλων αύτού λόγω /
nibus distinguitur, nisi quod quaedam ex iis hoc άποφίρεται. Πλήν τίνα και έξ αύτού πχρεςεβλήθη.
rejiciantur. Est autem dictio satis vilis, et ab ejus "Εστι ll αύτου και ή λέςις χυδαία καί τής έκείνου
Stylo aliena J. παραλάττουσα.
Ο rem notam! Joannee animam Herodis ligatam "a πράγματος Αλλοκότου ! 'Ιωάννης τήν δεδεμέ-
VlBCulo peccati, redarguendo solvere voluit l ille s νην αυτού ψ^χτ,ν τή σειρφ τής αμαρτίας διά τού
tero Solventem ligavit. έλέγχου λύειν έβούλετο, κάκεΤνος τδν λύοντα
έδέσμει.
Ejusdem oratio inscribitur in idem argumentum , [1524* R.) Τού αύτου έπιγράφεται λόγος εις τήν αύτήν
et est omnino priori similis . ύπόθεσιν, και Ιστ t κατά πάντα δμοίως έχων τφ προ
αύτού.
Mandatum fuit Judaeis, uxorem fratris sine prole Ίουδαίοις άπιτέτραπτιι γυνα'Γκα μετά θάνατον
defuncti ducere, prohibitis nuptiis cum gentibus, καί απαιδχ; τού Αδελφού χγεσθαι, την πρδς τα έθνη
quae solitae erant ad idola currere k : tale igitur χωλύών έπιγαμίαν, έθος Ιχουσαν τοτς είδώλοις προσ-
matrimonium concedebatur, Ut tolerabilius quam τρέχειν · ώς κουφότερον ούν τής είδωλολχτρείας ό
idololatria. Tripudiavit filia Herodiadis ; dignus τοιούτος γάμος τοΤς 'Ιουδαίοις συγκεχώρητο. *Ωρ-
festo honor, delectatio celebrlMeJuruvitilliquid- χήΐϊΛτο ή θυγάτηρ τής 77 ’Ηρωδιάδος. ’Αςία τής
quid petiisset *: et illud turpitudinem auget, jura- Αορτής ή τιμή, ή τέρψις τής πανηγύρεως. Μεθ*
mentum indefinitum, et hoc propter saltationem, 8ρκου ώμολόγησεν αύτή 8 τι αν αΐτήσηται * και
Regalem auctoritatem puellae pedibus stultus sub· τούτο προσθήκη τών αΙσχρών βαρύτερα, δρκος άδι-
jecit : permisit regiam dignitatem conculcari, sub c όριστος, και ούτος δι’ δρχτ,σιν. Ττ.ν βασιλικήν αύθεν-
quase juramento constrinxit, qui cupiditate caca τίαν 78 τοΤς ποσί τής κόρης δ μάταιος ύπέτχςεν ·
captus erat: invitus postea puellae nutui obsecun- εδωκ· τήν τής βασιλείας 79 Αξίαν πατηθήναι · ύφ’ ής
davit, quin potius EvaB iterum vir esca capitur, [γ* w] 8p*<t> γέγονε δέσμιος ό τής έπιθυμίας αίχμά-
Audacia petitionis sane magna, petere justi caput *ωτο;. *Ακων λοιπδν τψ τής κόρη; δεδούλωται νεύ-
in disco, et dolore gaudium commutare, mensam μ*™, μάλλον δε τψ τής Ευας πάλιν 6 άνθρωπος
eepulcrum facere. Decebatne, Ο miser, dare in mer- υποπίπτει δελεάσματι. Δεινδν το τής αίτήσεως τόλ-
cedem tripudianti caedem nefariam, et mortem in μ^μ«, κεφαλήν δικαίου λαβετν έπί πίνακι, καί τέρ-
ebrielatis delectationem afferre ? Juramentum te Ανταλλάξασθαι πένθος 8ΐ καί τάφον κατχστήσαι
obstringit : sed caedes prohibet. Promissionem re- τήν τράπεζαν. "Εκθεσμον, άθλιε, δούναι φόνον
poscit : sed aequalem tripudio. Non est cum vita μι®0ον Ιδει τή όρχήσει, καί θάνατον μέθη τέρψιν
mundus COmparandus.Novum est Herodis judicium χσρίσασθαι ; δρκος σε κατέχει · άλλ’ δ φόνο; κωλύει,
mensa, ebrietas, et tripudium judicarunt. Ο justi- 'Γπόσχεσιν ΑπαιτεΤ · άλλ' Τσην όρχήσει, ούχ ής 88
tiam iniqua audentem ! Sancte se jurare fingit, et Αντάξιος ούδ’ δ κόσμος. Ηένον τού 'Ηρώδου το
occidere non erubescit. Utinam recte pejerasset, δικαστήριον · τράπεζα καί μέθη καί £ρχησις έδί-
et non inique sancte jurasset. 0 convivium justi καζεν 85. δικαιοσύνης τολμώσης παράνομα!
admiscens mortem 1 0 convivium Iegi8 observan-D^°PxeTv υποκρίνεται, καί φονείειν ούκ αίσχύνεται.
tissimi aspersum sanguine ! Είθε καλώς έπιώρκησας καί μή παρανόμως εύώρ-
κησ ας. συμπόσιον δικαίου κιρνών 84 θάνατον,
"Ω συμπόσιον νομοφύλακος οίνοχοούμενον αΤματι.
511 a Ejusdem tn idem . Τού αύτού εις τήν αύτήν ύπόθεσιν.
Videtur h»C oratio cognata esse Chrysostomi *Εοικε δ* ούτος δ λόγος συγγενής είναι τών τού
orationibus, non tamen est, nec convenientem cum Χρυσοστόμου λόγων, ούκ [833 Η.] Ιστι δί, ού&
i Matb. χιν ; Mare, vi ; Luc. ui, 20. k Deut. xxv, 3. 1 Mare, vi, 24.
VARLE LECTIONES.
75 μίν] δε A. 7β τή add. A. 77 τής ante *Ηρ orn. A. 78 α ύθεντείαν A. 79 βασιλίδος ζ". 89 γε
om. A. 8t πάθος 8* ούχ ής Α : ψυχής 85 έδίδαξεν pr. Α. 84 κιρνών] κρίνον Α.
241
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXV. 242
συνεχή 85 τον νουν έκείνοις ένδεικνύμενο;, ο! A illis sensum prseferi : quemadmodum et illae duc
δύο IxcTvoi την πρδς βλληλους σχέσιν καί άλ- ab se invicem diversae non sunt, sed proprio
ληλουχίβν διασώζουσιν, άλλ’ iit* άρχης Ιδίας προ- exordio incipit.
fPX·™1·
Ιωάννη άνευφημήσω, καί την έκείν ου σοφίαν πα- Joannem praedicabo, et illius sapientiam vobis
σαν ύμΤν γνώριμον καταστήσω. Ίωάννην τον μερισά- Omnibus notam faciaiU. Joannem, qui divisit
μενον μετά του Πατρδς τδ του Μονογενούς κήρυγμα. CUIE Patre praedicationem Unigeniti. Etenim ille:
Και γάρ 6 μεν, ΟυΧν»ς έστ·ν, άνωθεν έμαρτύρει 86, δ Hic est FiliUS filCUS AlleCtUS m, deSDper β COelo
tibi μου δ αγαπητές, b ol κάτωθεν, "ιδε b *Αμνος testatus est, hic vero infra in terra : Ecce Agnus
του Θεού, b αΤρων την άμχρτίχν του χύσμου. Καί Dei9 QUi tollit peCCOta mundi n : et Pater pef
ό μέν Πατήρ διά της περιστεράς τον άγχπητδν ύπ- Columbam dilectum SUUfn OStendit, ille digito OS-
εδείχνυεν, b δέ τη ycipl τδν τής οΐχουμενης λυτρωτήν tendit mundi Redemptorem. Oportuit voce genita
Ινεφάνιζεν. Έχρήν φωνή; γεννηθείσης τον Λδγον λυ- verbum Patris solvi Dum enim Zacharias non
Οήναι του Πατρο'ς. 'Επειδή γάρ ούκ Ιπίστευσεν δ Ζα- Crederet, ElisabethSB Sterilitatem iri 80)utum,mu-
χαρία; δτι λύεται τής 'Ελισάβετ ή στείρωσές, έδέθη tus factus est, ne incredulum 08 loqueretur *.
τδ δργσνον της γλώσσης, ΐνα μη προέλΟη λύγος έξ Β postquam Soluta est Sterilitas, et VOX prodiit, SO-
άπίστου στόματός* ίπει δ' έλύετο ή στείρα και προ- luta est etiam Zachari® lingua, et locutus est. 0
ή>Οεν ή φωνή, έλύΟη καί ή τού Ζαχαρίου γλώσσα, κ«1 vocem aeternam, et post mortem etiam orbem
προήρχετο δ λογο>/ ii φωνής άεννάου 87 καί μετά terrarum replentem 1
θάνατον την οίκουμένην περιηχούσης. CCLXXV.
ςοε*. Hesychius Hierosolymitanus presbyter . — In
'Ησυχίου πρεσβ-υτέρου 'Ιεροσολύμων είς Ίάκω- Jacobum fratrem l)omini9 et Davidem Christi
βον τδν αδελφόν τού Κύριου, καί Δαυίδ θεο- patrem.
πάτορα. Legi Hesychium presbyterum Uierosolymo-
'ΛνεγνώσΟη 'Ησυχίου πρεσβυτέρου Ιεροσολύμων, rom, in Jacobum fratrem Domini, et in Davidem
είς Ιάκωβον τδν άδελφδν τού Κυρίου και Δαβίδ τδν Cbristi dictum patrem,
θεοπάτορα.
{1525 R.J Εί μή έταπείνωσεν * αυτδν γενύμηνος, Nisi Salvator humiliasse tsemet ipsum Jactus pro
b Σωτήρ ήμών, υπήκοος μέχρι θανάτου, ούκ 5ν nobis obedi ens usque ad mortem p, non domestici co-
οίχέται συγγενείς Ιχρημάτιζον, ούκ άν δ πηλδς πα- gnati dicerenlur.non lutum pater flgulidiceretur.In
τήρ τού κεραμεως έλέγετο. 'Εν τή Σιών τήν Γηθλεεμ SionBethleem ut praesens te salulo,in filia inalrem
ώς παρούσαν άσπάζομαι, έν τή θυγατρί τήν μητέρα c rideo.In te t®difera stella ooaeluxit,in hac multae,
βλέπω. Έν σοΙ δαδούχος άστήρ εις άνήφθη, έν ταύτη Illa magos duxit; h®c Parthos, etMedos,etElami-
δε πολλοί. Εκείνος τούς μάγους ώδήγησεν, αύτη tas,el omnes gentes luminis fulgore illustrabit. Tu
flip6oos και Μήδους καί Έλαμίτας καί τούς έξ lac trahis ex uberibus virgineis, haec Spiritum ex
Ιθνών πάντων τφ φωτί τής αστραπής έδ?δούχησε. sinu trahit patemo.Tu panem fermentasti, sedSion
ΣΟ γάλα Ελκεις έκ μ ασθφν παρθενικών, αύτη πνεύμα CCenam OStendit. Tu vitulum in praesepio nutrivisti,
h κόλπων κατάγει πατρικών. Σύ τδν άρτον έζύμω- Sed Sion ad aram duxit.Tu Jesum fasciis involvisti,
σας, άλλ' η Σιών δεΤπνον ά /έδειξε* σύ τδν μάσχον haBC latus Thom® 811 b attrectare volenti nudavit,
έπί τής φάτνης Ιθρεψας, άλλ* ή Σιών είς τον βωμδν Tu virginem habes parienlem,clausis natura orga-
άνήγαγε* σύ τδν 'Ιησούν έν τοΐς σπαργάνοις Ικρυψας, II is ! llffiC thalamum clausis OStiis intUS Sponsum et
αύτη δέ τφ Θωμφ τήν πλευράν 88 βουληθέντι ψηλαφή- accipientem et habentem. Quomodo prodicabo
σαι έ γύμνωσε* σύ παρθένον έχεις τίκτουσαν κεκλει- servum Christi, et fratrem, nov® Jerusalem sum-
σμένων των άργάνων τής «ύσεως, κύτη παστάδα κε- mum ducem, sacerdotum principem, apostolorum
κλεισμένων τών θυρών ένδον τδν νυμφίον δεχομένην caput, in capitibus verticem, in lampadibus supers-
καί ίχουσχν. πώς έγκωμιάσω τδν τού 89 Χριστού plendentem, et inter astra maxime illustrem. Petrus
δούλον καί άδελφδν, τδν τής νέας 'Ιερουσαλήμ άρχι- prffldical,JacobU8 decernit, et pauc® VOCes magOl-
στράτηγον, τδν τών Ιερέων ήγεμύ να, τών άποστύλων D tudinero questionis comprehenderunt. Ego judico
τδνεξαρχον, τον έν κεφαλαΤς κορυφήν, τδν έν λύχνοις non inquietati eos qui ex gentibus convertuntur ad
ύπερλάμποντα, τδν έν άστροις δπερφαίνοντα ; Πέ- Deum ^etC.EgO judico eum, Cujus judicium abro-
τρος δημηγορεί, άλλ' 'Ιάκωβος νομοθετεί, καί δλίγαι garenonlicet,nequedepravaredecreta.Inmeenim
λέξεις τδ τού ζητήματος συνέστειλαν μέγεθος. 'Εγώ omnium judex virorum et mortuorum loquitur meo
κρίνω μή παρενοχλείν τοΤς άπδ τών έθνών, καί organo,sed artifex supra est.Ego linguam prabeo,
έςής· *Εγώ κρίνω, ού τήν κρίσιν άθετεΤν ού θέμις sed vocis opifex vocem suppeditat. Attende non
ο^δέ 90 φαυλίζειν τδ ψήφισμα* έν έμοί γάρ δ πάντων calamo, sed scribenti: auditui obedientiasuccedat.
■ Matth. ni, 17. n Joan. i, 29. ° Luc. i, 20. p Pbilipp. u, 7, 8. i Act. xv, 4.
YARIiE LECTIONES.
85 συνέχει A. 8β έμαρτύρει άνωθεν ζ". 87 άενάου ζ". 88 τήν πλευράν τψ βωμφ 89 τού Ο m. Α.
•8 οδτι
243 PHOTII PATRIARCH/E CP. 244
κριτής και νεκρών και ζώντων φθίγγετιι. ’Εμόν το οργχνον, άλλ’ ο τεχνίτης ΰιτέρ εμέ. ’Εγιυ ττ,ν γλώτχχν
|834 Η.) παρέ*^ω, άλλ’ δ δτ»μ.ιο -»ργος Λόγο; τον λόγον χορηγεί. Μη τψ καλάμψ, τψ δε γραφοντι πρόσεχε.
Την Ακοήν ύπακοή 91 διαδεχέσθω.
Modesti archiepiscopi Hierosolymitani. — In A Μοδέστου 9ί Αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων εις τας
unguenta ferentes mulieres. μυροφόρους.
Septimum numerum, et de virtute et de peccato Τον Εβδομον 93 Αριθμόν καί Επί τής Αρετής καί
in Scriptura acceptum invenimus \ Merito igitur έπΐ τής κακίας εδρίσκ ομεν την Γραφήν παραλαμβά·
elegit Mariam Magdalenam Salvator, e qua septem νουσζν. Εικότως ούν τήν Μαρίαν έκλεγεται τήν Μα-
d&monia ejecit, ut principem peccati per illam ab γδζληνήν δ Σωτηρ, Αφ' ής έκβεβλήκει δαιμόνια έπτ<*,
hominibus expelleret. Historiae tradunt Magdale- "v* τον Αρχοντα τής κακία; δι* ζύτής Απελάσω τής
nam hanc virginem fuisse, et martyrium hujus me- Ανθρώπινης φύσεως. "Ort, φησίν % zl ίστορίαι τήν
morator: ubi dicitur, propter summam illius virgi* Μζγδζληνήν . ταύτην δια βίου παρθένον διδάσκουσι.
nilatem, et puritatem, illam tanquam vitrum purum Καί μζρτύριον δε αυτής φέρεται, έν φ λέγεται δια
tortoribus visam esse.posl obdormitionem sanctis- την «κραν αυτής παρθενίαν καί καθαρότητα ώς ύα-
sim® dominae nOStr«e Deiparae profecta est Fphe- λον ·* βδχήν καθαρόν ταΤς βασανισχαΤς φαίνεοθαι.
sum ad dilectum discipulum: libi cursum apostoli- 'Ότι, φησί, μετά τήν χοίμησιν τής Δεσποίνης ήμών
cum per martyrium unguentifera Maria pci fecit, Θεοτόκου πορευθεΤσα εις Έφεσον πρδς τόν ήγαπη-
nolensad extremum usque spiritum a beato Joanr.e μένον μαθητήν, έκετσε τόν δρόμον τόν Αποστολικόν
evangelista,et virgine separari. Quemadmodum, in- τού μαρτυρίου ή μυροφόρος Μαρία έτελείωσε, μή
quit, princeps apostolorum ah immobili fide quam Βθελήσασα μέχρι τής τελευτής χωρισθήναι του παρ·
bubuit in petram Christum, Petrus appellatus est, θένου καί Εύαγγελιστού ’ΙωΑίννου. Όσπερ, φησίν, ή
sic et illa princeps discipularum ob puritatem et Απαρχή των Αποστόλων Πέτρος ώνομάσθη δια τήν
amorem, quo Christum complexa est,ab ipso nomi- Ασάλευτον πίστιν, ήν είχεν Επί Χριστόν τήν πέτραν,
nata est, cui idem fuit nomen, quod Dei matri. Que- ουτω καί αυτή 93 Αρχηγός των μαθητριών γενομένη
madmodum Dominum discipulorum chorus secu- διά τήν καθαρότητα 96 αυτής καί τόν πόθον δν είχεν
tus est, sic 612α Dominam el Matrem Domini cho- εις αυτόν Μαρία δμωνύμως τή μητρί παρα τού Σω-
rus discipularum. Mirati enim aliquando discipuli χήρος προσηγόρευται. Όσπερ τψ Δεσπότη των μαθη-
erant, quod cum femina loqueretur · : hinc pa'et των ήκολούθει δ χορός, ούτω τή Δεσποίν^ καί Μητρί
Dominum cum mulieribus consortium non habuis- του Κυρίου των μαθητευομένω* γυναικών δ χορός,
se. Sed matre Domini evangelicum cursum una Έθαύμαζον γαρ, φησί, ποτέ ot μαθηταί δτι μετ*
cum Filio et Creatore complente, et ipsae illam se- γυναικός έλάλει, δήλον ώς ούκ ουσης τοιαύτης συν·
CUt®, communi Domino et discipulis de facultati* ηθείας τψ Κυρίψ, Αλλα τόν ευαγγελικόν δρόμον τής
bus suis in rebus necessariis ministrabant. Μητρός τού Δεσπότου συνεξανυούσης τψ Πφ καί
Δημιουργώ. [1528 R.| Καί αύται συνακολουθούσα αυτή τψ κοινψ Δεσπότγ. έκ των υπαρχόντων έν τοΤς
Αναγκαίοι; καί τοϊς μαθηταϊς διηκόνόυν.
Legi ejusdem orationem qu® inscribitur: En· C Άνεγνώσθ/ι τού αυτού έπιγραφήν Ιχων ’Εγκώ-
comium in obdormitionem Deiparoe Virginis . μιον εις τήν κοίμησιν τής παναγίας Θεοτόκου.
Longa quidem est oratio, sed nihil necessarium, Πολύστιχο; μεν δ λόγος, ουδεν δ’ άναγκαΤον ούδι του
nec pr®cedenti quid familiare cognatumque affe προγεγραμμένου λόγου ot/εΤον 97 καί συγγενές έπι-
rens. δεδειγμένος.
Modesti Hierosolymitani urehiepiscopi. — 1η Μοδέστου Αρχιεπισκόπου 'Ιεροσολύμων έκ τού 98
Occursum. εις τήν 'Γπαπαντήν.
Anna cum viro septem annos. Sabbatum colens, Καί ή τόν Εβδομήκοντα χρόνον σσοοατίσασα μετά
precibus et jejuniis adhaerens, octoginta qualuor Ανδρο; Έννα, προσευχαΤ; καί νηστείαις προσκαρτε-
annos cum exegisset·*, carnem equatuorelemenlis ρούσα, όγδοήκοντα καί τεσσάρων έτών υπάρχουσ*^
COmpOSllam Vincens, et mentem mundans ad sancti τήν έκ τών τεσσάρων στοιχείων νικήσασα σάρκα, καί
Spiritus receptionem, et generalibus [vulgo cardi- τόν νούν καθάρασα προς ύποδοχήν Πνεύματος αγίου,
nalibusdictisjse ipsam virtutibu$exornans,0ct0ge- καί ταΤς γενικαΤς έαυτήν άρεταις κσιακοσμ'σασα,
simum annum postquam excessit, in templo invenit τόν τής όγδοηκοντάδος παρέδραμε 99 κχιρόν) καί εύ-
futuri temporis Salvatorem, ulnis gestatum. Merito pev έν τψ ναψ τόν Σωτήρα τού μέλλοντος σίώνος έν
lex ut causam peccantis voluptatis, filias Evm 0 άγκάλχκ β*ϊχ*ζ<ίμ*νον, [835 H.| Είχόχως <5>; αίχί*;
jussit afferre pro purificatione par turturum, vel χής ένιμχρτήχο-j * ηδονή; x«« βογχτέρχ; χή; Εΰ*ς
* Luc. νιιι, 2. * Joan. ιν, 27. ·* Luc. ιι, 16.
VARI/E LECTIONES.
ύπχχοήν Α. 81 Μοδεοχου — αχρ/.ί om. β. 85 Εόϊομον, imo επτά. 8* ΰελον C. 85 αϊιτή ζ~, 86
χαδχριόχηχχ Α. 87 οίχεΤόν χ? κχί ζ~. 98 έχ zoj om. C. 89 nxpiS ρχ μεν Α. 1 έκιμάρχου C.
245
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI. 246
προσφέρει δ νόμος προσέταξβν 6πΙρ τοϋ καθα- A duos pullos columbarum ad sacrificandum. Lege
ρισμού αύτών την 6j σίαν τών έύο τρυγύνων scilicet signifieanle ι, eum qui ad Deam accedat,
i 8 δύο νεοσσούς 3 περιστερών, δηλούντος τοϋ debere et animum et corpus ab omni peccato libe—
νόμου δτι δει τον προσερχύμενον θεψ καθα- rum habere. Christus legem implet n, non debitor
ρεύειν καί ψυχή καί σώματι καί άκακ(ας εχεσΟαι. est legis, in ruinam et resurrectionem multorum
*0 Χριστός πληρωτής Ιστιν, ο ύκ οφειλέτης νόμου· pOStltU CSt \ In ruinam peccati, in resurrectionem
είς πτώσιν δε και άνάσιασιν κεΤται, πτώσιν μεν jnstiti$, et in signum, CUI Judsei, qui Christum
της αμαρτίας, άνέγερσίν δε τής δικαιοσύνης, καί εΙ$ OCCldrunt, contradixerunt : Si tu es filiUS Dei ,
σημειον αντιλεγόμενον τοΤς κυριοκτονοις Ιουδαίοι; descende de crucey et Credemus libi x. Et : Tuam
τοτς λέγουσιν, Εί Πδς et του θεού, κατάβηθι άπδ ipsius animam per transibit gladius, ut revelentur
τοϋ σταυρού, καί πιστεύομέν * σοι. Καί, σού δ£ ex multis cordibus cogitationes y .Quia mater es,
αϋτή; τήν ψυχήν διελεύσεται ρομφαία , δπως quae vere patiebatur dolorem matris pro Filio, et
iv 5 άποκαλυφΟώσιν e/, πολλών καρδιών διαλογι- Deo, pro nobis came pBSSO.
σμοί, oxt μήτηρ sT κατά αλήθειαν πάσχουσα τα μητρδς υπέρ τού β τέκνου καί θεού τού παθόντος δπέρ
ημών σαρκί.
Σος·'. Β CCLXXVI.
Τού μακαρίου Νείλου εις τδ Πάσχα λόγος πρώ- Sancti Nili , oratio prima in Pa$Cha.
τος.
^νετ-ώσΟη τού μακαρίου Νείλου έκ τού είς τό Legi primam orationem sancti Nili in Pascha,
πάσχα λόγου πρώτου · ού ή άρχή, ’Αναστάσεω; cujus hoc Initium : Resurrectionis verbis resur -
λόγοις τήν τής άναστάσεω; ημέραν τιμήσω- rectionis diem honor abimUS.
μ6ν’
Φ'οχή τίς έστι δευτέρα τοΤς άνθρώποις ή ανάστα- fc$!2 b Animae est quaedam, altera bominum
σις, προς τάς τής αρετής διεγείρουσα πράξεις. Καν resurrectio, ad virtutem excitans, et 81 illam ab
ταυτην τών ανθρώπων άνέλης, νεκρήν προς πράξεις hominibus SUSluleriS, mortuum ad actionee vir-
α^ετής άπειργάσω τό σώμα, 'ii; ούν ΰπερ βλάβης tutum corpus reddideris. Igitur quasi pro communi
κκνή; πρός τόν ύπίρ τής άναστάσεως δπλισώμεθα calamitate ad bellum pro resurrectione accingamur,
τόλεμον, δ)τ4ν λαβόντες ήμΐν συνοπλιζομένην τήν omnem creaturam nobis armatam adjungentes,
χτίσιν. Επιστρατεύει γαρ ουρανός μεθ’ ημών τοΤς Pugnat enim nobiscum coelum contra iocredulos.
έτίστοις * δν γάρ *εξ άναστάσεω; Λεσπότην έδέξατο, τή Quem enim e resurrectione Dominum suscepit, vi-
τής άναστάσεω; βλέπει συναθετούμε»ον δόξη. Κοινω- c det resurrectionis gloria privari. Terra quoque ad
νήσιι προθύμως ήμΤν 7 τοΰ πολέμου καί γή 8, σύκο- bellum nobiscum parata.Vidit enim resurrectionem
φανιουμίνην γάρ τήν άοάστασιν οΤδεν, άφ* ών πολ- blasphemari, per quam saepius ipsi mortui sunt
λάκις νεαρού; ύπ* αϋτή; άφηρέθη 9. Διά τούτο κα\ praerepti. Ideo et Paulus creaturae amorem tribuit
Παύλος τόν τής άναστάσεω; τή κτίσει περιτίθησιν resurrectionis : Nam exspectatio, \nqu\t, creaturos,
ψύζ* · 'a γάρ άπχρχδοκίχ τής κτίσεως, φησί, revelationem filicrum Dei exspectat *. Quemad-
την άποκάλυψιν τών υιών τού θεού άπεκδέχεται. modum enim civitas regii adventus recipiens prae-
Καδάπερ γάρ πόλις βασιλκής έπιδηυία; δεξαμένη cursores, ad ejus praesentiam tota se praeparat, sic
αροδρόμους πρός τήν έκεινης δλη παρουσίαν έπτέ- resurrectione lauquam regina aliqua, creaturae prae-
ρωται, οϋτω καί τής άναστάσεω; ώσπερ τινδ; βασι- nuntiata, iota ad illius praesentiam secomparavit.Et
λίδος τή κτίσει προκηρυχθείση; δλη πρός την έκεί- nemireris creatura? ipsam resurrectionem desidera*
νης παρουσίαν συντέτακται. Καί μή Οαυμάσης τόν Γθ. Est ertim hominibus im lar nuiricis,quse festinat
τή; άναστάσεω; έγκείμεν ον τή κτίσει διδασκόμενος promissum regnum videre, et futurorum tarditas
τώον * [1529 R ] τροφός γάρ τι; τών άνθρώπων υπ- non dissolvit spem nutricis. Habet enim in sesem·
ήχου j i σπεύδει τήν έπαγγελθεΤσαν ΙδεΤν βασιλείαν, per semina resurrectionis, quorum grana ostendit
Καί τό βραδύ τών μελλόντων ούκ έκλύει τή τροφψ D viventes, mortuorum resurrectionis in parvis spem
τα; ελπίδας · εχει γάρ άεί συνόντα αυτή τά τής άνα- nobis confirmantia. Sepeliuntur in i!la,ut videmus
στάσεως σπέρματα, ών τού; κόκκους άναδείκνυσι Seminum grana, CUm Sulci Sint eatis pro sepulcris,
ζ νντας, τής τών νεκρών σωμάτων εγέρσεως έν μι- Ipsa vero,seminibusacceptis, imitatur monumenta,
χρνΤς ήμΤν βεβιιοϋντα; τά; έλπίδας. θάπτονται μέν et putrefacit granum, ut ipsum sepulcrum corpus,
γάρ έν αύτή, ώ; όρώμεν, τών φπερμάτων μ οί κόκ- et accipiens vivum, mortuum reddit, et medium
y.oi, τ»ύν αύλάκων άντι τάφων γινομένων τοτς σπα- grani plane putrefaciens corculum, etiam ipsis for-
‘ Levit, in, 7. v Mattb. v, 17. v Luc. ii,34. x Matth. xvu, 40. rLuc. ir, 35. 1 Rom. vin, 19.
VARIiE LECTIONES.
^ ή] καί AC. 3 νεοσσών C. ά πιστεύομέν AC : πιστεύσομεν ζ", S άν oni. A. · τού OIP. C. 7 ήμΤν
V ® γή A *. ή γή ζ". 9 άφγρεθη ύπ* χύτης 10 σπερμάτων ώς όρώμεν Β»
247 PHOTII PATRIARCHA' CP. 248
micis inutile ad comedendum facit.Corruplionem A ρεΤσιν ’ ή δε λαοούαχ τά σπέρματα μιμείται τα
autem tanquam conceptionem quamdam possidens,
mortuam seminum feturam putrefactione geslal,et
fit mater vitae, granis corruptio, et mors partus
pater designatur. Nova illa doloris terrae partu-
rientis lex est, nisi fiat mortuus fetus, non fingitur:
si vixerit, non formatur.Hinc igitur et formicae dis-
secta grana in terram defodiunt, scelione germen
e corruptione impedienles.Oportuit enim et SI5a
formicarum naturam testificari, terram post rorru;
ptionem producere semina : et vide pariendi tal1
modo miram naturam. Accipiens solum granum,
corrumpit, corruptum vero multipliciter pullulare
facit, granum in varias partes formans. Calamum
spicis dat pro ossibus, et tenuem pro pelle exte-
rius adaptat tuniculam, radicem inferius vinculis e
quibusdam tanquam nervis, et venis cingit, pro
unguibus granis addit aristas spicarum, quae contra
volucres certent. Quomodo haec omnia ex uno
grano corrupto oriuntur? Hoc vero est multo m>ra·
bilius resurrectione. Nam tunc quidem mortuos
quos natura accepit, reddit : nunc vero multa pro
uno mortuo ad regenerationem grana profert. 0
dementiam gentium incurabilem : Vident terram
tradentem agricolae, quae non accepit ; Creatori
vero reddituram, quos illi prius mortuos credidit,
sperare nolunt. Ideo et Paulus seminum exemplo
utitur *. Quanquam clarius habeat exemplum de
infantibus e vulva matris prodeuntibus. Formatur
enim tanquam in sepulcro, in utero nondum exsis-
tens infans, naturae fasciis invo)utus,et similis est,
mortuo, fasciis sepulcralibus circumstricto. Nam
mortuorum quidem tuitus arctius conclusus est, os
iu utero mutum, manus et pedes in ventre tanquam
in tumulo extenduntur. Matrix egregium frtibus
sepulcrum est, et sepulcrum quidem fetoribus non
carens. Tali fetus formatus in sepulchro, formantis
nutum vocatus sequitur. Quid igitur tali B. Paulus
exemplo uti cum potuisset, tacet formationem ad
vitam in sepulcro vuUae?seminumvero similitudine
resurrectionem confirmat.Scivit vivum in utero se-
men formare fetum, quaesivit vero mortuorum quo-
rumdam reviviscentiumaspectabilem similitudinem
et ideo ad semina respexit. Grana enim post mortem
et corruptionem ex putrefactione reviviscunt ,·
et aperte mortuorum resurrectionem declarant.
Injuriam (18) facis animae praetextu patrocinii,
etin pugna adversus corpus contra ipsam animam
armaris. Factorum enim remunerationes cum ani-
ma non communicans, et carni debitam poenam
animae, tanquam sola pecasset, irrogas. Si enim
μνήματα, και σήπει τον κόκκον ώς δ tt τάφος το
σώμα, και δεςχμένη ζώντχ καταφθείρει νεκρότητι,
μέσην [836 Η.] τε ** σαφώς την του κόκκου διασήψασ*
καρδίαν άχρηστον καί μύρμηξιν εις τροφήν Απεργά-
ζεται. νί2σπερ δε τινα σύλληψιν την φθοράν κτησα-
μένη, κυοφορεί νεκρωθέντα τή σήψει τών σπερμά-
των τα εμδρυα · και γίνεται μήτηρ ζωής τοΤς κόκκοι ς
ή νέκρωσις, και θάνατος τόκου πατήρ άνχδείχνυται.
Καινός ουτος τή γή τών ώδίνων 6 νομος · άν μη γένη-
τχι νεκρόν τό βρέφος, ού πλάττεται * άν ζή, ού μορ-
φοΰται. Γχύτη βίρα και μύρμηκες τετμημένους τους
κόκκους εις γην Αποτίθεντχι, τή τομή τήν Από τής νε-
κρώσεως βλάστησιν κωλύοντες * εδει γαρ καί μυρμήκων
φύσιν μαρτυρήσαι τή γή μετά φθοράν γεννώσ^ τα
I σπέρματα. Και σκόπει μοι τής ώδΐνος τό θαύμα * λχ-
βούσα μόνον τον κόκκον φθορφ πχρχδίδωσι, φθαρέν-
τα δε πολλοστόν Αναθάλλει πρός ποικίλα τον κόκκον
σχηματίζουσα μέλη. Την καλάμην τοΤς στάχυαιν Αντ*
οσχέων ένχίθησι, καί λεπτόν εξωθεν οίον αντί δέρμα-
τος καθυφαίνει χιτώνα · δεσμοΤς κάτω τήν βίζαν ώς
νεύροις τισί καί φλεψί περισφίγγει, άντ’ ονύχων τοΤς
κόκκοις *εμπηγνΰσά τας μαχομένας τοΤς πτηνοΐς τών
Ασταχύων Ακίδας. Πώς απασι τούτοις έ$ ένός κόκκου
φθαρέντος ή γέννησις ί3 ; τούτο τής άναστάσεως θαυ-
μαστότερον. Τότε μεν γαρ ούς Ιλαοεν ή κτίσις νε-
κρούς Αναδίδωσι, νύν δε πολλούς Ανθ* ένός νεκρωθέν-
τος είς Αναγέννησιν κόκκους προβάλλεται. τής
Ελλήνων Ανιάτου φρενοβλαβείας 1 βλέπούσι τήν γην
γεωργφ διδούσαν & μη παρέλαβε · τφ κτίστη δέ ταύ-
την άποδωσειν ούς αύτή παρακατεθετο ούκ έλπίζουσι.
Δια τούτο καί Παύλος τφ τών σπερμάτων παραδεί-
γματι χρήται, καίτόι γε λαμπρότερο ν έχων παράδει-
γμα την έκ μήτρας τών Ανθρώπων πρόοδον. Πλάττε-
ται μεν γαρ ώς έν τάφφ ττι μήτρ$ ούχ ύπαρχον τό
βρέφος, τοΥς παρα τής φύσεως δε ένειλημένον **
σπαργάνοις προσέοικε νεκρψ δεδεμένω κεΙρίαις. Κέ-
κλεισται μέν γαρ τό βλέμμα νεκρών άκριβέστερον,
Απρακτον έν τή νηδύϊ τό στόμα, χεΤρες καί πόδες ώς
έν 15 σορψ τή γαστρί συνεκτέτανται. Τάφος Ακριβής
τοΤς έμβρύοις ή μήτρα, τάφος ούδέ τής τών μνημα'-
των δυσωδίας έλεύθερος. Τηλικούτ ρ δή τό βρέφος
έμμορφούμενον μνήματι, τφ τού μορφούντος Επετχι
καλούμενον νεύματι. Τί δή τοσούτον ό μακάριος Παύ-
λος κεκτημένος παράδειγμα σιγφ μεν τήν kv τφ τάφφ
>τής μήτρας είς ζωήν πλαστουργίαν, σπερμάτων δε
τύποις βέβαιοί τήν Ανάστασιν ; ήδει ζώσαν τή νηδύϊ
τήν τα βρέφη σποράν διχπλάττουσχν, έζήτει δε νε-
κρών τινων δρατώς άναζώντων εικόνα, καί δια τούτο
Απέβλεψε πρός τα σπέρματα. Ο* γαρ κόκκοι μετά
τήν έκ σήψεως νέκρωσιν καί φθοράν άναζώσι, καί
• I Cor. χν, 15, 36.
VARIA LECTIONES.
** δ Om. A. ** τε] δέ Β. *3 γένεσις Β. ** ενειλημμένδν Α. έν add. Α. *®δή Α : δέ ζ \
ΝΟΤΑ.
(18) Animi et corporis comparatio. Legenda est Aurea Gregorii Palamae episc. Thessal. tom. IX,
Biblioth. SS. Patrum.
249 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI. 250
γίνονται τής τών νεκρών Αναβιώσεως έ^αργέστατον A anima sola remuneratu nem BI5fr bonorum ope-
ούμδολον. (1532 R.] *Αοικετς την ψυχήν συντ,γορίας rum, laborumque habeat, palet etiam eorum quibus
προσχήματι, και τη προς τδ σώμα μάχη κατ' έκείνης homo peccavil, poenam Solam esse daturam. Sed
όπλίζη τά; γάρ χών πραττομένων Αμοιβάς μή με- vide ne corpus et anitnaro adversus sese invicem iu
ριζών τή ψυχή καί τήν τή; σαρκδζ ώς μόνη πλημ- judicium VOCOS. MeritO enim Corpus Cum anima 6Χ·
μελούση τιμωρίαν συνεισάγεις *7. Εί γάρ ψυχής μό- postularet, si honores recle factorum sibi adimeret:
vnc ai [837 H ] τών πόνων και Ανδραγαθημάτων animaque vicissim cum corpore, si debitas illi poe-
άμοιβαι, δήλον δτι καί ών ημαρτεν ό άνθρωπος αί nas se solum viderel sustinere oportere. Quin po-
τιμωρίιι. ’Αλλ* 8px μη σώματι καί ψυχή καθίζης *8 tiue utrumqce contra judicem incitas: corpus qui-
xxx* Αλλήλων κριτηριον. Σώμα μεν γ αρ εικότως xx- dem. quia retributione, quam meretur, privatur ;
ταβοήσεται ψυχής, τών κατορθωμάτων αυτού τας animam vero, quod eorum quorum non est conscia,
τιμάς άρπαζούττ,ς, ψυχή δ* αυ σώματος, τάς όφειλο- poenae ab ea exigantur. Copulasti me, o Domine, cor-
μένας πληγάς έκε(νψ μόνη εις πρχττομένη *9. Μάλλον pori incorpoream, et soli mihi res terrenas non
δ' ίχάτερον αυτών παροξύνεις κατά τού χριτού, το commisisti, et a me sola poenam exigis, et do poenas
ulv, οΤς δέον Ιψειν άμοιβάς ών έστέρηχαι, τν δε, ών ^ eorum, quibus corpus peccavil, ebrietatis, fornica-
ούχ ύπαίτιος, δέον μηδ’ ευθύνεσθαι οΤς είσπράττεται. tionis, gulae. Ubi enim sunt haec animae propria, ut
Σώματί με συνήψας, ώ Δέσποτα, τήν άσώματον, καί invidia forte, velhaere6i$?Quemadmodum enim haec
ΐλόνη τάς έπι τής γής ούχ έπ^στευσας πράξεις, καί non sunt corporis, sic neque illa animae, etsi alte-
παρά μόνης απαιτείς τάς εύθύνχς. Καί δίδωμι δίκας rum sine altero ad utraque ineptum. Corpus vero
ών at πράξεις τού σώματος, μέθης, πορνείας, γα- cum alia pro se dicat justa, tum,ego pro te mortem
στ ριμ αργίας. Πού γάρ ταύτα ψυχής, ώσπερ φθόνος oppetii, non anima. Non enim meum est laborare
τυχόν ή δόξης ασέβεια ; ώσπερ γάρ ού σώματος ταύ- ob leges tuas jejuniis, et vigiliis. Per membra mea
τα, ούτως ουό* έκεΤνκ ψυ^ής, ιΐ και χωπις θατέρου virginitas. Quomodo igitur non iniquum, cum mea
Οάτερον άργον προ; Εκάτερα. τ δ σώμα δ’ άν άλλα τ« sint certamina, animam sine me coronam acci-
φαιη δίκαια, και ώς έγώ τήν υπέρ σού τελεστήν, pere. Qnae est sententia eorum judicii f.Commu-
Αλλ* ούχ ή ψυχή δέχεται. Ουδέ γάρ πέφυκεν. Έμόν nis merces , et communis pCPWfl, QUta etiam Utri -
xb πο^ιΤν διά τούς σούς νόμους νηστείαις, άγρυ- sque communia opera fuerunt Quaoquam in ali—
πνίαις* διά τών έμών μελών ή παρθενία. Πώς ούν quibus contentiono unum superat alterum : et
ούκ άδικον, έμών τών άθλων βντων, τήν ψυχήν χωρίς sibi invicem conjuncta fuisse ab initio ad com-
έμού λαμβάνιιν τά έπαθλα ; τίς λύσις αύτώ> τής όί-C munes labores obeundos, confitendum, et scien-
χης ; Κοινδς δ μιοθδς, κοινά! αί ποινα», δτι κοι- dum, et fore, ut communes coronas, parta vic-
ναι αύτών αί πράξεις, κάν έπ’ Ινίων το έτερον του toria accipiant, et in quibus peccarunt, communes
συγκρίματος πλεονικτή 89 τού ετέρου, και τήν συ- pmnas luant.
ζευχθεΤσαν Απ' άρχής εις κοινούς πόνους δυάδα δεΤ 81 όμολογεΐν καί είδέναι κοινών και τών στεφάνων άπο-
λιύειν ιφ’ οΤς νενικηκε, καί είς κοινά; Απάγεσθαιτιμωρίας ών έπλημμέλησεν.
Του αυτού, έκ τού ιίς τδ Πάσχα λόγου δευτέ-
ρου 2*.
’Αναστασις τής τού Κυρίου προνοίας το κεφάλαιον
του κεφαλαίου δε χυχή μνημονεύουσα, και τή περί
τδν ευεργέτην εύχαριστίφ συζώσα, ταΤς τού έχθρου
δυσάλωτος γίνεται παγαις. ’Ανάβτ,θι προς τήν τών
Ανθρώπων Αρχαιολογίαν Ο, καί τήν τής άναστάσεως
σκιαγραφίαν εύρήσεις. Η μέν γάρ τών αλόγων φύ ·
αις έμψυχος δεδημιούργτ,ται, τώ σώματι τής ψυχής
συγκατασκιυασθείσης· άψυψος δέ δ *Αδαμ πηλού δια—
πλασθέντος μεμόρφωται, εΤτα ή ψυχή τψ έμφυσή-
ματι μεμόρφωται 8*, μάλλον δέ αληθώς είπεΤν, έπεισ-
άγεται, καί τήν έκ νεκρών ευθέως δ πλάστης προοι-
μιάζεται έγερσιν. Καί 8J ούδ* έκ στερεάς τον πρωτό-
πλαστον συντίθησιν ύλης, 4λλά τής γής τδ χνοώδες
χαλκεύει προς μόρφωσιν, πείθων έκ προοιμίων τύν
άπιστον δτι, κάν χούς ή νεκρύς καί Ακίνητος, ρ^ον ή
8 Gen. ιι, 7.
Ejusdem altera oratio in Pascha .
Resarrectio est caput providentiae Domini : ca-
pitis vero anima memor, et gratias agens benefa-
ctori, inim ci laqueis capi non potest. Ascende ad
antiquorum historias, et videbis resurrectionis
adumbrationem. Brutorum enim natura animata
creata est.anima cum corpore sin ui condita. Adam
autem sine anima e luto fictili formatus est,
deinde anima inspiratione formata est *>, quin,
ut verius loquar , superinducta est. Et mor-
tuorum resurrectionis Creator primordium sta-
tim fecit. Non enim e solida protoplastum fe-
cit materia, sed KI4u terrae pulverem in for-
mam adduxit, tollens ab initio hominum in-
fidelitatem, quia etsi pulvis sit mortuus et im-
mobilis, facile anima reorrgere facit, et nul-
VARLE LECTIONES.
Π είσάγεις ζ\ 18 καθίζεις A. πραττομένη A. πλεονεκτεί 81 δεΤν A. 88 δευτέρου λόγου
13 Αρχαιογονίαν A. μεμόρφωται μάλλον δέ αληθώς είπεΐν om. Α. *3 καί add. A,
251
PHOTII PATRIARCHAE CP.
252
lum ferens vestigium vivificationis, nec accipiens, A ψυχή πρυς άνάστασ tv άγει καί xb μηδ* ίχνη μιγ:ε λα-
participem reddit vitalis conjunctionis. Non enim βον μήτε φέρον ζ«*&σεως κοινωνύν ποιετται ζωηφό·
corruptibile corpus fecit, sed ten-pore quodam SO- ρού συμβιώσεως. Ού γάρ φθοράς xb σώμα διέπλασε
lutioni tradit, vitiositatem vasis ex peccato purgans παρανάλοαα, άλλα χρό/ψ τινί λύσει παραδίδωσι, χήν
ac sanans, et putrefactum peccati mortalitate inve- έκ χή; |838 Η ) αμαρτίας τού σκεύους καθαιρων τε και
lliens, mortis fornace dissolvit, et ubi solvit, vas pu- έξιώμενος κάκωσιν* καί xri παρά της άμαρχίις ευρών
trefactum de novo format, nec admireris, quasi al- σεσαθρωμένον θνητότητι, τψ τού θανάτου διά λύει
tiorem captu mortuorum reformationem. Tanta χωνευτήριο*, [1533' R.] χαί λύσας πρυς νεόπλαστον
enim ars est fictoris in fingendo, Ut etiam aquae na- σκεύος τύ σαθρωθεν άναπλάττει. Rat μώ θαύμασες
luram in simulacra in venti e formet,hoc mihi ma- ώς λογισμών άνωτέραν την τών νεκρών άνιχάλκευ-
gis mirandum videtur, quam ipsa resurrectio. Ibi σιν τοσαύτη γάρ προς άγαλματοποιίαν ή τέχνη τού
enim e pulvere mortuus formatur, et figulus vas e πλάστου, ώς και φύσιν ύδατος εις ανδριάντας kv γα-
terra format, nostris artibus similia repraesentans: «τρί διαπλάττειν. Τούτό μοι παραδοξότερον τού περί
hic vero nuda qu&dam gutta factorum est lutum, et την άνάστασιν θαύματος. ΈκεΤ μεν γάρ έκ χού; νε-
e gutta fit animal ratione prmditum. 0 artem ex κρύς πηλουργεΤται, καί xb σκεύος b κεραμεύς έκ της
aqua simulacra formans. Et non hoc solum mirum B γή; άνακλάττει, σύμφωνά πως τσΤς παρ’ ήμΤν ένδει-
est, aquam sculpi in animarum simulacrum, sed κνύμενος τέχναις· ένταύθα δε γυμνή τις σταγών τών
intus formari fluctuans 8emen. Sanguis enim undi- πλαχχομενων γίνεται^ πηλός, καί /ογικον έκ σταγόνος
que bulliens, semen huc atque illuc nutans et eeg 6 συντίθεται ζώδιον. il τέχνη; ές δίατος γλυφούσης
Stabile facit, et illis decumanis agitatum fluctibus, άγαλματα ! και ού τούτο μόνον παρέχεται τύ παράδο-
animala tamen statua perficitur. 0 pictorem in ξον, δτι γλύφέι το ύδωρ εις έμψυχον ξόανον, άλλ’ δτι
fluctuanti linteo secure pingentem. Sanguis enim και κυματουμένην την γονήν ένδον τεκτονέύει. Αί-
tanquam linteum subjacet formato fetui. Hoc Sa- ματων γάρ πά*τοθεν περιβράσσοντες *β χείμα^οι
lomon etiam cum Stupore admirans, In venire. in- περιρ^επες ποιούσι τύ σπαρεν καί δυσστήρικτον* καί
quit, matris figuratu 9 sum caro , decem mensium τή τοσαύτη ναυαγούμενον τρικυμί* καί ^ζάλ$ προς
tempore coagulatus sum in sanguine e. Femina έμψυχος <>μως απαρτίζεται ανδριάντα α γραφεως
enim tanquam pictori3 rflkina preposita est, colo- επί σαλευομένης σινδόνος ασφαλώς ζιυγραφούντος !
rum vero materiam v;r addit. Est vero quis pictor in χογαρ αίμα oTov σινδών τις ύπόκειται τή μορφου-
Utero,eX uno coloree mullis compt sitam pingens μένγι γονή. Τούτο καί Σολομών έκπληττόμενος ελε-
imaginemTSed quomodo e feculento semine oculis γεν, Έν ποιλίφ ‘ μητρύς ιγλύφην σάρξ, δεκαμη-
addidlt fleganter pupillam, quomodo e substantia Q νια’ω παγείς kv α"ματι. Πρόκειται μεν ώσπερ ζω-
fluxa ossa eondidil?quomodoeX soluto semine lier- γραφεΤον τι xb θήλυ, χών χρωμάτων δε την δλην τύ
VOS compegit ? quomedo sanguinis canales venas ά($ρεν έπιβάλλει. Καθ^ται V δε τις kv τή μήτρφ ζω-
desculpsit? quomodo cerebri in capite custodiam φράφος, έξ έ\ος χρώματος πολυσύνθετον καταποι-
ossibus aptavit ? quomodo fetus in obscura depic- κίλλων εικόνα. Πώ; έξ ίλυώδους γονής όφθαλμοΤς
tus ftfficina, aptum membrorum situm accepit ? ένηγλάϊσε, κόρην ; πης kκ ροώδους ουσίας δσχών
Sed tanquam radio uterum 5145 illustrante, cui- συνεπήξαχο φύσιν ; πώς έκ λελυμενης σποράς νεύρων
que parti proprium membrorum locum pictor έστερέωσε τόνον ; πώς αιμάτων σωλήνας διέγλυψε
distribuit : Amictus enim lumine sicut veslimen - τάς φλέβας ; πως τάς τών όστέων έγκεφάλφ*8 oxe-
ίθά , est occultus fetuum pictor. Quem David ce- ριήρμοσε θήκας ; πώς kv άφεγγεΐ τύ βρέφος γραφό-
lebral dicendo : Non abscondisti OS meum a tet μενον ζωγραφείω άσυγ/ύτ ους τάς τών μελών άπεί-
guod fecisti in OCCUlto*. Hanc c gutta cogitans ληφε τοποθεσίας; άλλ* ώσπερ άκτΤνός τίνος την νηδυν
fictilem artem, respectu figmenti e terra nonam- έναυγαζούσης, την οίκείαν έκαστψ τών μελών 6 γρα-
bigo. Quoties enim video artificem ex aqua con- φευ.· άποδίόωσι χώραν Ό γάρ άναβαλλόμενος
denlem Statuam, melius illum statuas e terra φώς ώς Ιμάτιον κρυιραΤος γίνεται τών έμβονων ζω-
credo facere. Quemadmodum enim si quis in aqua ^γράφος. Ον καί Λαο·δ δημοσιεύων έοόα· Ούκ έκρύβη
pingit litteras, et lineas ducit, idem melius in ce- xb όστο Ον μου άπύ σού, Β Ποίησα; Ιν κρυφή,
ra eas efTormabit, sic fluxo semine pingens et Ταύτην την έκ σχ άγονος λογιζύμενος πλαστικήν πρύς
sculpens membra, facilius in terram membrorum την έκ γης άνχλμα:οποίαν ού διαφέρομαι. 'Όταν
figuras pinget, et formabit, et qui ante ullum γάρ Τδω τεχνίτην έξ ύδατος πηγνύμενον ξόανα ί9,
virtutis meritum sic corporis ili Utero curam όςύτερον αυτόν τούς έκ γής άναπλάττειν ανδριάντας
gessit, post opus virtutis quomodo terram ilisso- πιστεύω, "ώσπερ γάρ e· τις έφ* ύδατος γράφει γράμ-
lulam sine honore relinquet? Interime corpus, et ματα καί γράμμάς έγκολάπτει, ούτος τάς εις κηρόν
creaturam occideris: non erit navis sine manibus, εύχερέστερον εγχαράττει, ούτως b τή £οώδει γονή
c Sap. νιι, 1. <1 Psal. cm, 2. e Psal. cxxxix, U.
VARLE LECTIONES.
Μ πιριβράσαντε: A. & κάθεται A : ήνθηται ζ". *8 όστέων έν έγκ. A. ξόανο*».
253
254
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI.
καταγράφω** καί διαγλύφων τα μέλη ίφον et; χοΰν A neque navigabile erit mare, corpore mortuo. Mille
του; τών μελών έγκαταηράψει τε και διαμορφώσει animalium genera frustra erunt, neque nutri-
χχρακτηρχς. Καί δ προ της άρετης ούτω τού σώμα- Π)« ntum ex iliis esset, neque aliud alimenti folniste-
τος φροντίσας έν [83911] νηδύϊ, μετά την έργα σ (αν rium. Artes vero ubi erunt, corpore non exsistente?
τη; άρετης πώς 5v είς γην δια^ρυεν ατιμον κατα- ΗθΠΒ νβΓΟ et temporum ordinatae mutationes, et
λείψτ^ 30 ; άνε*ε ** τό σώμα, και τήν κτίσ ιν ένέκρω- Ineffabilis CCBlesiis DiOtUS sapientia, quam utilitatem,
σας. ούκ Ισται πλοΤον χεφών ούχ ούσών 32, ού πλω- praeberent. si cQrporanon essent? Et quot alia quis
τδν πέλαγος σώματος οιχομένου* τά μύρια γένη τών considerarit ? Unde igitur inveniam corpus futuris .
ζώων μάτην, ούτε τροφής Ιξ αυτών ούτε θεραπείας donis indignum, Cui tantum ab omnibus concessum
άλλης τψ σώματι χορηγουμένης. Τέχναι δε που, σώ- honorem video! Utrum existimatis Deum corpus
μίτος ούκ άντος * ώραι δε καί καιρών εύτακτοι μετά- quod pisces comederunt invenire non posse ? et
βολαΐ ουρανίας κινήσεω; άψητος σοφία τίνα άν quomodo qui infinitas cogitationes animi agitatas,
παράσχοι χρείαν, τής σωματικής φύσεως ού παρού- immistas et inconfusas, habet cognitas, naturam
σης ; καί πδσα αν τις Ιτερα θεωρήσοι ; πδθεν ούν corporum mistam non poterit discernere? Facitis
ίυρω το σώμα τών μελλόντων δωρεών άνάξιον, ψ nimirum divinitatem inferiorem nostris artibus,
τοσαύτην 6ρώ διά πάντων δεδωρημένην τιμήν · a Nos enim e terrae arena vitrum, aurum (exempli
[1536 R.] άλλ* άρα υμείς ίχθυόβρωτον ύποπτεύετε gratia), aes, argentum, igni dantes, scrupulos sepa-
σώμα τδν θεόν ζητουντα μή εύρήσειν ; και πώς ό ramus, et deterimus, tametsi nihil horum in lapi-
μυρ'ους έν ψυχή λογισμούς στρεφόμενους τψ της dis natura apparuerit, et vinum aquae immistum
γνώσεως εχων άμιγεΐς καί άσυγχύτους ταμιείψ την iterum inpropnam naturam discernentes, Utrumquo
τών σωμάτων μιγεΤσαν ούκ άναλήψεται διακρίνας restituimus. Sed Dei potestas et sapientia infinitis
φυαιν · άσθενέστερον τδν θετόν τής παρ* ήμΤν άνα- modis humanam artem et intellectum excedens, et
«λαττεχε τέχνης. Καί γάρ ήμεΤς fex γεώδους ψάμμου universorum naturam in se comprehendens et
καί δελον χαΐ ψρυσδν (et τύχοι) καί χαλκόν καί άρ- continei s, et variam corporis compositionem, et
γυρον πυρί δόντες, τά λιθίδια διακρίνομέν τε καί mistionem in naturae promptuario puram conser-
άποθλίβομεν, μηδέν αυτών χαθορώμενον kv τή τού vat. Non enim extra naturam ISliSa in creatura,
λίθου φύσει* καί οίνον υδατι κραθέντα πάλιν διακρί- corporis natura est, etsi per mille mortes fluat so-
νοντες είς την Ιδίαν φύειν άποκαθιστώμεν έχάιερον. luta. Ideo in propriam facile formam revertitur,
'Αλλά γάρ ή τού θεού δύναμις καί σοφία άνεφινοή- et de honore participat, cujus illam participem
τοις μέτροις της άνθρωπίνης και τέχνης και συν- fieri oportuit, cum etiam Una certaverit,
εσιως ύπερέχουσα, καί την τών όλων ουσίαν έν 53 Ιαυτή συλλαβούσα καί περιέχουσα, καί την πολύτρο-
πον τών σωμάτων σύγκρισίν 34 καί μίξιν έν τοΐς τής φύσεος ευκρινή συντηρεΤ ταμιείοις. Ού γάρ Ιξω τής
Vv τή κτίσει φύσεως ή τού σώματος φύσις, καν διά μυρίων βέη λυόμενη θανάτων. Διό προ; την οικεία ν
εύκάλως έπχνα'γετχι μορφήν, καί κοινωνεΤ τών τιμών, ών αυτή 33 μετασχεΤ* εδει συνδιενεγκούση καί
τούς άθλους.
Τού αύτού έκ τού είς τήν ’Ανάληψιν α' λόγου. C Ejusdem homilia prima de Christi ascensione9
Τό προοίμιον. Prooemium.
Είς ούρανόν μεν καί γήν ή τής κτίσεως διαμεμέ- In coelum et terram creaturae natura divisa est :
ρισται φύσις, ούκ έφ δέ με τήν διαίρεσιν βλέπειν ή non permittit me divisionem videre gratia, qu®
συνάψασα σήμερον τήν κτίσιν χάρις, τίς γάρ άν hodie creaturam connectil. Quisnam deinceps
ί?ποι λοιπόν ούρανόν καί γήν δηηρησθαι, καί κάτω dixerit, coelum et terram divisa esse, cum supra et
της φύσεως τής έμής καΐ άνω τής έμής βασιλευού- infra natura mea regnel?Sed infra quidem corrup·
σης ; άλλά κάτω μεν !τι τή φθορφ τυραννούμεθα* tione adhuc premimur. Quando vero in coelum
όταν δε είς ούρανόν άναβλέψωμεν, τήν φθοράν ή oculos convertimus corruptionem natura deponit,
φύσις άποτίθεται. Βλέπει γάρ άνω τήν τών κάτω Videt enim supra eorum qui infra mo: tui resur-
v εκρών άναστάσιμον |5·ζανβ u κέρδους ζημίας rectionis radicem (Christum) : o lucrum e damno
προελθόντος ! κατενεχθεντες ήρθημεν ε’ς ύψος· ώσ- proveniens! Deorsrm missi tollimur in altum, ex-
θέντες είς ούρανόν άνηνεχθημεν εσω τού παραδείσου pulsi in coelum reducimur Intra paradisum vulne-
πληγέντες εςω τήν θεραπείαν εύρήκαμει. Πού σοι, rati, extra illum Γβ nedinm invenimus. Ubi tibi
χαταποντιστά, τό κακούργημα ; δν επηξας τψ κυ- pirata, maleficium est? Crux quam gubernatori
βερνήτ^ σταυρόν, γέγονε τή ναυαγούσα φύσει πη- D fixisti, vertitur naturae naufragae in clavum navis,
δόλιον, καί πρός ούρανίου; οίακίζει λιμένας κυ· et ad coelestem Π08 portum fluctuantes ducit, ac
μαινομένους 36 ήμάς καί άποκαθίστησιν, "ασπερ sistit. Quemadmodum apostolorum oculi e terra
(840 Η.] τών μαθητών έκ τής γης πρός ούρανόν ad coelum sublati erant, carne paulatim sursum
VARLE LECTIONES.
36 καταλείψει A. 31 άναλε — άθλους om. B. 3* ούσών A I ίτων ζ\ 33 έν om. A. 34 σύγκρασιν
* αυτή, αύτό A. Λ κυμαινόμενους, κυβερνωμένους A.
235 PH0TII PATRIARCHA CP. 236
τδν Εσχατον λόγον ή έπιγραφή έν τψ άποστολείψ ειρήσθαι λέγει* το δε προοίμιον αίνίττεται ώ; άλ-
λων προε.πόντων δ συγγρα«ρευς μετ’ Εκείνους δημηγορεί. lyet γάρ ούτως* 'Επειδή κάμε προς τδ λέγειν
6 κύκλος άνίστησιν, [4520 R.] έτειοή το σύνθημα itpi? την κοινήν yop είαν Ιγείρει, (πειδή 8εΤ κάμΙ
[830 Η ] πρδς ευφημίαν πατρικήν άνακρούσασθαι μέλος, καί πολλοί μέν ol τδ δφλημα τδ Απαρ-
αίτητον άπαιτουντες 59, παρ’ ήμΤν δ» ουδέν τη; πατρικής έφάμιλλο* αρετής, /ρήσον ήμΤν, ώ
πάτερ ’Ιωάννη, την λύραν τήν σην.
CCLXXIV. α σολ'.
Joannis Chrysostomi in XL martyres oratio. Ίωάννου τοϋ Χρυσοστόμου U τού έγκωμίου εί< τους
άγίους μ' μάρτυρας.
Legi Joannem Chrysosloraum in laudem 40 ’Ανεγνώσθη ’ίωάννου 60 τού Χρυσοστόμου εκ του
martyrum. έγκωμίου τοϋ εις τους άγίους μ' μάρτυρας.
Celebrantur martyres non Ul ipsi laudem acci- 'Εγκωμιάζονται μάρτυρες ούχ ίνα αύ:οι τον
piant, verum Ut nos per eorum laudem ad imitatio- Επαινον λάοωσιν, άλλ* '!vx ημείς διά τών Επαίνων
nem incendamur. Molestias passi sunt pii et impii, διαναστώμεν πρδς τήν μίμησιν. ’Εθλίδησαν καί
Sed illi ad exercitationem justitiae, hi ad peccati δίκαιοι καί άδικοι, άλλ’ ol μεν εί; γυμνάσιου δίκαιο -
casligationem. Ideo justorum mala sacra Scriptura σύνης, οί δε είς Ελεγχον άμαρτίας. Δια τούτο τα
tribulationes vocat, tS09 6, malorum contra casti - μέν ιών δικαίων πάθη θλίψεις ή 61 Γραφή κχλεΤ,'τά
gationes. Vestri beati oculi }QUio Vtdenty id est, quia δέ των άμσρτωλών μάστιγας. Μάκχριοι ot όφθαλ-
intelligunt. Si enim in videndo felicitas, etiam Ju- μοί υμών 61 δτι 65 βλέπουσιν, αντί του, ότι κχταμχν-
daii, qui Salvatorem viderunt, beati fuissent. Sed θά^ουσιν. Et γάρ άπδ τοϋ δρ|ν ήν δ μχκχρισμδς,
videre in sacra Scriptura est capi de intelligenti καί ol 'Ιουδαίοι τδν Σωχήρα όφθχλμοΤς Ιδόντε; έμχκα-
animi OCulo, et profunditatem veritatis intelligere. η ρίζοντο αν. Και γάρ τδ βλεπειν παρά τή Γραφή τδ
Ideo Prophetas olim vid*nte$ vocarunt. Beata prae- τψ νοερψ τής ψυχής δμματι καταλαμβάνεσθαι δηλοτ1
dicat Salvator instrumenta virtutis, etsi corporis χα> τδ τά βάθη καθορ^ν τής αλήθειας. Διά τούτο
Sint, oculos bene videntes, et aures CUm discretione κα'ι έν τοΤς άρχαίοις τούς προφήτας βλέποντας
audientes. Oportet enim audientem intellexisse.et Εκάλουν. Μακαρίζει τοίνυν δ Σωτήρ τά δργανα τής
intelligentem audisse, Ut scriptum est: Audi, filia, άρετής, καν τού σώματος ή, οφθαλμούς καλώς βλέ-
et vide> et inclina aurem tuam pro /i/s,obtempe- ποντας και ώτα διακριτικώς άκ ούοντα. ΔεΤ γάρ
ra,intelllge. Quemadmodum hausturus aquam, ad άκούσανια νοήσαι καί νοήσαντα ύπακοϋσχι, κατά τδ
fistulam acclimatur, sic auditus justi ad divinae le- γεγραμμενον, "Λχουσον, θυγατερ, καί Γδε, καί
gis fluenta se inclinat : Inclinabo enim in parabo· κλτνον τδ οϋς σου, άντί τού ύπά/.ουσον, νόη-
lam aurem meam * . Quare inclinabo ? Cum omnis σον. "ιίσπερ δεξαμενή σωλήνι προσκέκλιται ρέοντι,
Uma aquam capiens, capit se inclinando, ideo et ούτως ή ακοή τού δικαίου προσκέκλιται τού θείου
omnis auris suscipiens fluxus verbi Dei, ad hoc se νόμου τοΤς νάμασιν. Κλ·νώ γάρ είς παραβολήν χδ
Inclinare dicitur. Praedico beata martyrum latera, ούς μου. Διά τί χλινώ ; έπειδή πάσα υδρία δεχόμενη
quae pietatis robur inexpugnabile OSteuderunt,pie- c ύδωρ κεκλιμένψ τψ σχήματι δέχεται, διά τούτο καί
talem non amisisse. Etenim Ut plurimum percussi πάσα άκοή δεχόμενη τού θείου λόγου τά βεύματα.
Sunt totis costis, quandoquidem per COSlam pecca- προσκεκλίσθαι τούτοις λέγεται. Μακαρίζω τάς τών
tum intravit. Pecca tum enim non est femina*: ip- ιιαρτύρων πλευράς, αΐ τήν τής εύσεβείας πλευράν
sa etenim etiam Dei creatura est#sed quia per eam άήττητον ξεόμεναι Εδειξαν, τήν ευσέβειαν μή άπο-
praevaricatio viam invenit.Poliunturi/ltur martyres σμήξασαι · καί γάρ έπλήττοντο ώς έπίπαν τάς πλ.ευ-
in COStis, unde peccatum irrepsit. Ideo Salvator in ράς, επειδή άπδ πλευράς ή αμαρτία έβλάσχησεν.
latere hastam suscepit, et exivit sanguis et aqua , 'Αμαρτία δέ ούχ ή γυνή · θεού γάρ πλάσμα κι!
quo mundus ablutus est, et antiquum Vulnus de- αύτη 64 · άλλ* δτι δι* έκείνης δδδν εύρεν ή παράβασις.
pulsum. Quemadmodum enim justorum membra Ξέονται οϋν ol μάρτυρες τάς πλευράς, έξ ών έπη-
singillatim lauditus celebrantur, sic et impiorum γασεν ή άμαρτία. Καί ό Σωτήρ δε διά τούτο κατά τάς
membra infamia notantur, et singillatim infe- πλευρά; έδέξατο τήν 65 λόγχην, καί έξήλθεν ύδωρ
licia deprsedicantur : Νυη veniat mihi pe8 super · καί αίμα, τού κόσμου καθάρσιον καί τής παλαιάς
bus , et manus peccatoris non moveat me 1 . Pes έκείνης πληγής άλεξητήριον. *'βσπερ δε μέλη δικαίων
Superbito via est factus superbiae, manus vero est έγκωμιάζονται κατά μέρος, ούτω καί μέλη ασεβών
actio, Ut neque factum peccati, neque semita (; στηλιτεύονται καί ταλανίζονται κατά μέρος. Μή
accidat mihi, neque profectus in deterius. Ideo έλθέτω μοι πούς δπερηφανίας, και χείρ αμαρτωλού
Moses aurem dextram sacerdotis sanguine arietis μή σαλεύση με. Πούς δπερηφανίας ή όδδς τής δπερ-
• Matth. χιιι, 46. 1 I Reg. νιιι, 1 seq. 0 Psal. xliv, 42. * Psal. xlvui, 5. * Genes, n, i
seq. i Joan. xix, 34. 1 Psal. xxxv, 12.
VARLE LECTIONES
89 παραιτουντες A. 60 Ίωάννου om B· 6* ή] καί ή B. 6* ήμών A. 65 δτι om· B. 64 αύτή B.
68 τήν add. A.
23 1
BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXIV.
238
ηφανίας, χι'·ρ δ* ή πράςις, oTov μήτε πράξις άμχρ- A ungit, et pollicem manus ejus dextrae, similiter et
pedis a. Aurem quidem quasi suscepturam Verbum
Homini. Manum quasi ope a ostendat: pedem fero,
quia progfessionis et perfectionis in virtute ftlOa
signum est. Duo fon· Kvangelii cooperatur, mun·
dat, potum praebet : potum quidem sitientibus
praebet : mundat vero animas sordidas : Merces
vestra copiosa est in cfth&b:inEvangelio semel dic-
tum, ut hic et vox copiosa, et in antiquo testamento
Abrahamo semel dicta est,postquam reges occidis-
set, captivosque liberasset, etcummercederaacpi-
pere laborum, victoriseque, quam de capientibus re ·
tulerat, noluisset. Tum enim ait illi Deus : Noli
timere Abrahamtquia merces tuc magnanimis c:
ad verbum semel, et semel [merces tua] copiosa
τίας μήτε τρίοος προσέλθη 6β μοι, μηδέ προκοπή.
Διο και Μωυσής ου; το 87 δςξών τού ίερέω; α'ίματι
του άμνού χρίει, καί τύ άκρον τής δεξιάς χειρύς
καί τού δεξιού ποδος, τύ μεν ώς [83 1 Η.] δοχεΤον τού
θείου λόγου μέλλον εσεσθιι, τήν δε ώς πράςεως
δηλωτικήν, τον πόδα δέ ώς προκοπής τής έπ’ άρε-
τή# 68 καί τελεί ώσεως σύμβολο*. Δύο εργάζεται ή
πηγή τού Ευαγγελίου, καθαίρει κα* ποτίζει * ποτίζει
μεν τάς διψώσχς, καθαίρει δε τάς ρυπο>σχς [ψυ-
χάς 69J, [1521 R.] *0 μισθός 70 δμών πολύς έν τοΤς
ούρανοΤς. ’Εν τοΤς Εύα^γελίοις άπαξ ειρηται, ώς
ένταύθα, ή πολύς φωνή, και έν τή Παλαι? 71 άπαξ
προς τον ’Αβραάμ, μετά τήν κοπήν τών βασιλέων
χιι τήν άνάράυσιν τών ιίχμχλώτων, και μετά τύ
μή χαταδέξασθαι μισθόν λχβεΐν τών πόνων και τής ρ dictum est, sed in signicatione saepius. Etenim
κατά τών αίχμχλωτισάντων νίκης. Τότε γάρ φησι
προς αύτύν ό θεός, Μή φοβού, Αβραάμ · 6 μισθός
σου πολύς έσται σφόδρα. Κατά λέξιν $έ άπαξ
και άπαξ τδ πολύς 72 ειρηται, κατά δε το σημχίνό-
μενον χχι πολλάκις. Και γάρ ό Δαβίδ φησιν άντχπό-
δοσις πολλή άντι τού μισθός πολύς, χαι άλλχχού.
"Oixj δε θεός ειπ^ πολύς ό μισθύς, έννοήσας τύν
έπιγγελλόμενον έννόει καί τύν άφατον λόγον τού
πολύς, "Αλλο γάρ έστιν είπεΐν αγρότη πολύν, καί
άλλο πολίτη · μεΤζον V άμφοΐν τού στρατηγού τύ
πολύ · το δε παρά τψ βασιλεΐ πολύ μυριοπλάσιον
τών παρά άλλοις · τύ δέ παρά θεψ πολύ ποσαπλάσιοί
άν συμπάντων ειη, ούο' έστί βητόν, Πολύς ούν ό
μισθός τών μαρτύρων, τών άδίκως διωκόμενων, τών
dicit David, retributio multa d, pro merces copiosa,
et alibi, cum dicit Deus, copiosa merces . intelligit
quod dictum est, intelligit et ineffabile verbum,
copiosa. Aliud est enim d cere rustico copiosam ,
aliud urbano, ;utroqueadhuc majus duci exercitus
copiosum Quod autem a rege proficiscitur, multis
partibus adhuc majus est, quam quod ab aliis
datur : quod vero a Deo datur, adhuc omnibus est
longe copiosius, nec explicari pote3t. Copiosa
igitur merces martyrum, qui nullo jure ad necem
rapiunt ur, quique ob rem accusantur, qui angus-
tiantur, quique humanam gloriam, ut Abraham,
calcant. Nam ille regibus Gomorrhae et Sodomo-
rum omnem equitatum dantibus, et illis honoran-
συκοφχντουμένων ένεκα θεού, τών θλιβομένων, xii^tibuS, Ut ipsis Servaret CaptiVOS puerOS, atqUC
τών ανθρώπινης δόςης ώσπερ ό 'Αβραάμ κατα- uxores, respuit eoruUI honorem, non cupiens Sui
πατούντων. Και γάρ έκετ^ος τήν 7ππον πάσαν διδόν- laboris mercedem ab hominibus accipere. Ideo
των τών τής Γομό^βας χαιτών Σοδόμων βασιλέων, dignus fuit audire a Deo, MeVCCS tua fuit COpiOSU6,
χαι τούτοις τιμώντων άνθ* ών αύτοΤς άνεσώσατο τών γυναικών και παΐδων τήν αΙχμαλωσίαν, παρητή-
σατο τήν παρ’ αυτών δόξαν, μή θελήσας τών Ιδίων καμάτων παρά ανθρώπων λαβεΤν τούς μισθούς Δ ίο
καί ήξιώθη παρά θεού άκοΰσοι δτι ‘0 μισθός σου πόλυς.
Σφαιρωτήρ φησι τύ παρά τοΤς πολλοΤς λεγόμενον Σφαιρωχήρ dicit, quam VulgUS ligulam S6U
λώριον, σφαιρωτήρα δέ λέγεσθαι διά τύ πολλάκις corrigiam appellat : σφχιρωεήρα autem nominari.
/υαλοειδές άπιργάζεσθαι το δέρμα τύν τεχνίτην,
και ουτω τέμνειν. Τινές δέ φασι τήν κλήσιν λαβεΤν
άπύ τού σφυρά τηρεΤν.
Κρινούσ^ν οι δώδεκα τάς δώδεκα φ^λάς τού
'Ισραήλ. |ΚρινεΤ καί Παύλος τήν οικουμένην, δ
κήρυξ τής οΙκουμένης .J)u Παύ)ος 8έ μόνος 7.Vf £)λά
/it οΐ τά έ/είνου φροναύντες. ^Ακουε γάρ αυτού
λέγοντος, Ούκ οιδατε 74 δτι ot άγιοι τον κόσμον
χρινοΰσι ; και ει έν ύμΤν κρίνει χι δ κόσμος, άν-
άξιοί έστε κριτηρίων έλαχίστων.
quod artifex corium rotundum elaboret, et sic se-
cat. Nonnulli dicunt nomen ei indutum esse,
quia pedis talum servat. _
Judicabunt hi duodecim tribus Israel ti judicabit
et Paulus, orbis praeco, orbenjjet illi qui eadem
cum Paulo sentiunt. Audi enim quid ille dicat: An
nescitis, quia sancti de hoc mundo judicabunt * ?
etsi in vobis judicabitur mundus, indigni estis,
qui de minimis judicetis.
"Αλλο έθνών έκδίκησις, καί άλλο λαών έλεγξις. Alia est έκδίκησις ultio gentilium : aliavero ρθ-
H μέν γάρ έκδίκησις έν τοΐς άπιστήσασι παντε- pulorum έλεγξις h- Εκδίκησις enim in iis qui omnino
λώ; · λαού; δέ τούς μή θελήσαντας ιΐς άπίγνωσιν έλ- ΠΟΠ crediderunt 1 : 5ΐ0δ populus autem noleosin
θεΐν, ών καί ot έλιγμοί * άφ' ών έκδίκησιν ούκ είσ- eorum agnitionem venire, dequibus arguuntur, έκ-
• Levit, viu, 22. b Malth. xv, 12. e Genes xv, 1. d Psal. xviii, 12. 0 Gen. xiv, 23. f Malth.
xix, 28. fICor. vili, 2. hLucxvm, 7. 1 II Petr. n, 16.
VARLE LECTIONES.
W προσελθοι B. ®7 τύ add. B. et TC. A. 68 άρετή ζ\ 69 ψυχά; om. A. 70 ύ μισθύς — περιηχούσης
om. B. 71 έν τή παλαιφ, ή παλαιά A, 79 τύ πολύς Α , ύ μισθός σου τύ πολύς ζ". 75 μόνον ξ, 74 ούκ
οϊδατι om, Α,
239 PHOTII PATRIARCHAS CP. 240
δίκησιν non subibit. Exactio enim hostium est : A πράττει (ή γάρ εισπριξις των έχθρών), άλλ* έλέγ-
redirgutio vero peccata reprehendentis Domini */ει ώς Δεσπότης, τά Αμαρτήματα άνακρίνων.
est.
Anima justi cum hinc excesserit, angelorum ma- [832 Η.] ’Όταν έξέλθ^ ψυχή δικα'ου Ιντεύθεν,
nibus portatur, qui illam in regiam urbem referunt, παραπέμπεται διά χειρών άγγέλων, καί παριστώσιν
quffi est COelestis Jerusalem. αύτήν έν τή βασιλίδι πόλει, r,Tt; έστ ιν ή άνω Ιερου-
σαλήμ.
Ιίϊ decollationem sancti Joannts Baptistae» Είς την άποτομήν ’ίωαννβυ του Βαπτιστού.
Haec oratio sancti Chrysostomi nomine inscribi- 'Επιγράφεται μεν 75 χού Χρυσοστόμου, ούκ έμοί
tur,non tamen mihi ejus videtur.Argumentis enim δοκεΐ δέ · τοτς χε γάρ ένθυμήμασι, και τή 7β πείρφ
modoque scribendi multum a reliquis ejus oratio- τής γραφής πολύ τό ένδεες τών άλλων αύτου λόγω /
nibus distinguitur, nisi quod quaedam ex iis huc άποφίρετχι. Πλήν τινχ καί έξ αύτου παρεςεβλήθη.
rejiciantur. Est autem dictio satis vilis, et ab ejus *Εστι δέ αυτού και ή λέξις χυδαία και τής έκείνου
Stylo alienaJ. παριλάττουσα.
Ο rem novam! Joannes animam Herodis ligatam *α πράγματος άλλοκότου! 'Ιωάννης τήν δεδεμέ-
vinculo peccati, redarguendo solvere voluit I ille IJ νην αύτου ψ/χήν τή σειρφ τής αμαρτίας διά τού
Vero Solventem ligavit. έλέγχου λύειν έβούλετο, κάκεΤνος τδν λύοντ*
έδέσμει.
Ejusdem oratio inscribitur in idem argumentum , [1524 R.] Τού αύτου έπιγράφεται λόγος είς την αύτήν
et est omnino priori similis . ύπόθεσιν, και Ιστι κατά παντα δμοίως έχων τψ προ
αύτου.
Mandatum fuit Judaeis, uxorem fratris sine prole 'Ιουδαίος άπιτέτραπτχι γυναίκα μετά θάνατον
defuncti ducere, prohibitis nuptiis cum gentibus, άπαιδα’ τού Αδελφού χγεσθαι, την πρδς τά έθνη
quae solitae erant ad idola currere k : tale igitur κωλύών έπιγαμίαν, έθος Ιχουσαν τοτς είδώλοις προσ-
matrimonium concedebatur, Ut tolerabilius quam τρέχειν * ώς κουψότερον ούν τής είδωλολατρείας ό
idololatria. Tripudiavit filia Herodiadis ; dignus τοιούτος γάμος τοΤς ’ίουδαίοις συγκεχώρητο. *Ωρ-
festo honor, delectatio celebriibiQ. Juravit illi quid- χήσ*το ή θυγάτ^ρ τής 77 'Ηρωδιάδος. ’Αςία τής
quid petiisset ι: et illud turpitudinem auget, jura- Αορτής ή τιμή, ή τέρψις τής πανηγύρεως. Μεθ*
mentum indefinitum, et hoc propter saltationem, 8ρκου ώμολόγησεν αύτή 8 τι αν αίτήσηται * και
Regalem auctoritatem puellae pedibus stultus sub- τούτο προσθήκη τών αίσχρών βαρύτερα, ορκος άδι-
jecit : permisit regiam dignitatem conculcari, sub c άριστος, καί ούτος δι* δρχησιν. Ττ.ν βασιλικήν αύθεν-
quase juramento constrinxit, qui cupiditate caeca τίαν 78 τοτς τής κόρης δ μάταιος ύπέταξεν ·
captus erat : invitus postea puellae nutui obsecun- !&*>*« τήν τής βασιλείας 70 Αξίαν πατηθήναι · ύφ’ ής
davit, quin potius Evae iterum vir esca capitur. [γ« w] δΡκΨ γέγονε δέσμιος ό τής έπιθυμίας αίχμά-
Audacia petitionis sane magna, petere justi caput >ωτος. "Ακων λοιπδν τψ τής κόρης δεδούλωται νεύ-
in disco, et dolore gaudium commutare, mensam μ*™, μβλλον δε τψ τής Ευας πάλιν δ άνθρωπος
sepulcrom facere. Decebatne, Ο miser, dare in mer- υποπίπτει δελεάσματι. Δεινδν τδ τής αίτήσεως τόλ-
cedem tripudianti caedem nefariam, et mortem in μ*ιμ«, κεφαλήν δικαίου λαβετν έπί πίνακι, καί τέρ-
ebrietatis delectationem afferre ? Juramentum te ψ*1 Ανταλλάξασθχι πένθος 8* καί τάφον καταστήσαι
obstringit : sed caedes prohibet. Promissionem re- τήν τράπεζαν. "Εκθεσμον, άθλιε, δούναι φόνον
poscit : sed aequalem tripudio. Non est cum vita μ^Οόν Ιδει τή όρχήσει, καί θάνατον μέθ$ τέρψιν
mundus comparandus.Novum est Herodis judicium χσρίσασθαι ; δρκος σε κατέχει · άλλ* δ φόνος κωλύει,
mensa, ebrietas, et tripudium judicarunt. 0 justi- ΊΓπόσχεσιν άπαιτετ · άλλ* 7σην όρχήσει, ουχ ής 81
Uam iniqua audentem ! Sancte se jurare fingit, et Αντάξιος ούδ* δ κόσμος. Ηένον τού ’Ηρώδου τό
occidere non erubescit. Utinam recte pejerasset, δικασιήριον · τράπεζα καί μέθη καί άρχησις έδί-
et non inique sancte jurasset. 0 convivium justi Χ5φν ω· δικαιοσύνης τολμώσης παράνομα!
admiscens mortem I 0 convivium legis observan-D^°PxeTv υποκρίνεται, καί φονείειν ούκ αίσχύνεται.
tissimi aspersum sanguine ! είθε καλώς έπιώρκησας καί μή παρανόμως εύώρ-
κησας. "Ω συμπόσιον δικαίου κιρνών 84 θάνατον.
**Ω συμπόσιον νομοφύλακος οίνοχοούμενον αΐματι.
811 aEjusdem tn idem . Τού αύτου είς τήν αύτήν ύπόθεσιν.
Videtur haec oratio cognata esse Chrysostomi *Εοικε δ* ούτος δ λόγος συγγενής είναι τών τού
orationibus, non tamen est, nec convenientem cum Χρυσοστόμου λόγων, ούκ [833 Η.] Ιστι δέ, ούδε
J Math. XIV ; Mare, vi ; Luc. in, 20. ‘k Deut. xxv, 3. 1 Mare, vi, 24.
VARLE LECTIONES.
75 μίν] δέΑ. 78 τή add. A. 77 χής ante Hp om. A. 78 αύθεντείαν A. 79 βασιλίδος 80 γε
om. A. 8t πάθος ζ“. 8* ούχ ής A : ψυχής ζ". 83 έδίδαξεν pr. Α. 8ά κιρνών] κρίνον Α.
241
BIBLIOTHECA. -
συνεχή 85 τον νούν έκείνοις ένδεικνύμενος, ώσπερ οί
δύο έκεΤνοι την πρδς άλλήλους σχέσιν καί Αλ-
ληλουχίαν διασώζουσιν, άλλ’ Απ' άρχής Ιδίας προ-
Ιωάννη άνευφημήσω, καί την εκείνον) σοφίαν πα-
σαν ύμΤν γνώριμον καταστήσω. 'Ιωάννην τον μερίσα-
με νον μετά τού Πατρδς τδ του Μονογενούς χ/ρ’->γμα.
Καί γάρ δ μεν, Οΰτνίς έσι·ν, άνωθεν έμαρτύρει 86 f δ
Τίδς μου δ αγαπητές, δ δε χατωθεν, *^ΐδε δ 'Αμνός
τού θεού, δ αιρων την άμχρτίχν του χάσμου. Καί
δ μεν Πατήρ διά της περιστεράς τον άγαπητδν ύπ-
εδείκνυεν, δ δέ τή χειρί τδν της οικουμένης λυτρωτήν
Ινϊφάνιζεν. Έχρήν φωνής γεννηθείσης τον Λδγον λυ-
Οήναι τού Πατρός. 'Επειδή γάρ ουκ Ιπίστευσεν δ Ζα-
χαρίας δτι λύεται της 'Ελισάβετ ή στεί^ωσις, έδέθη
τδ δργανον της γλώσσης, ινα μη προελθη λύγος έξ 1
απίστου στάματος* δπει δ’ έλύετο ή στείρα και προ-
ήλθε ν ή φωνή, έλύθη καί ή τού Ζαχαρίου γλώσσα, καί
χροήρχετο δ λόγο>.' ii φωνής άεννάου 87 και μετά
θάνατον την οικουμένην περιηχούσης.
ΣΟΕ*.
Ησυχίου πρεσουτέρου 'Ιεροσολύμων είς Ιάκω-
βον τδν Αδελφόν τού Κυρίου, καί Δαυλδ θεο-
πάτορα.
'Ανεγνώσθη 'Ησυχίου πρεσβυτέρου Ιεροσολύμων,
είς 'Ιάκωβον τδν άδελφδν τού Κυρίου και Δαβίδ τδν
θεοπάτορα.
(1525 R.J Εί μή έταπείνωσεν έαυτδν γενύμ*νος,
δ Σωτήρ ημών, υπήκοος μέχρι θανάτου, ουκ δν
οίκέεαι συγγενείς δχρημάτιζον, ούκ άν δ πηλδς πα-
τήρ τού κεραμέως Ιλέγετο. 'Εν τή Σιών τήν Γηθλεεμ
ώς παρούσαν άσπάζομαι, έν τή θυγατρί τήν μητέρα
βλέπω. Έν σοί δφδούχος άστήρ είς άνήφθη, έν ταύτη
δέ πολλοί. 'Εκείνος τούς μάγους ώδήγησεν, αύτη
Πάρθου* καί Μήδους καί Έλαμίτας καί τούς έξ
έθνών πάντων τψ φωτί τής αστραπής έδ^δούχησε.
Σύ γάλα Ιλκεις έκ μασθψν παρθενικών, αύτη πνεύμα
έκ κύλπων κατάγει πατρικών. Σύ τδν άρτον έζύμω-
σχς, άλλ’ ή Σιών δείπνον απέδειξε* σύ τδν μάσχον
έπϊ τής φάτνης εθρεψας, άλλ’ ή Σιών είς τον βωμδν
άνήγαγε* σύ τδν 'Ιησούν έν τοΤς σπαργάνοις έκρυψας,
αύτη 8έ τψ θωμφ τήν πλευράν 88 βουληθέντι ψηλαφή-
σαι έ γύμνωσε* σύ παρθένον έχεις τίκτουσαν χεκλει-
σμενων τών οργάνων τής «ύσεως, χύτη παστάδα κε-
κλεισμένων τών θυρών ένδον τδν νυμφίον δεχομένην
έχουσαν. Πώς έγκωμιάσω τδν τού 89 Χριστού
βούλσν καί άδελφδν, τδν τής νέας 'Ιερουσαλήμ Αρχι-
στράτηγον, τδν τών Ιερέων ήγεμύνα, τών άποστύλων ^
τδν έςαρχον, τον έν κεφαλαΤς κορυφήν, τδν έν λύχνοις
ύπερλάμποντχ, τδν έν άστροις ύπερφαίνοντα ; Πέ-
τρος δημηγορεί, άλλ* 'Ιάκωβος νομοθετεί, καί όλίγαι
Αεξιις τδ τού ζητήματος συνέστειλαν μέγεθος. 'Εγώ
κρίνω μή παρενοχλεΤν τοΤς άπδ τών έθνών, καί
^C. *Εγώ κρίνω, ου τήν κρίσιν άθετεΤν ού θέμις
ουδέ 90 φαυλίζειν χδ ψήφισμα* έν έμοί γάρ δ πάντων
“ Malth. ni, 17. * Joan. ι# 29. ° Loc. ι, 20.
-COD. CCLXXV. 242
A illis sensum praefert : quemadmodum et ili» duae
ab se invicem diversae non snnt, sed proprio
exordio incipit.
Joannem praedicabo, et illius sapientiam vobis
omnibus notam faciam. Joannem, qui divisit
cum Patre praedicationem Unigeniti. Etenim ille:
Hic est Filius meus dilectus m, desuper e coelo
testatus est, hic vero infra in terra : Ecce Agnus
Det\ qui tollit peccata mundi* : et Pater per
columbanr. dilectum suum ostendit, ille digito os-
tendit mundi Redemptorem. Oportuit voee genita
verbum Patris solvi °. Dum enim Zacharias non
crederet, Elisabethae sterilitatem iri solutum, mu-
tos factus est, ne incredulum os loqueretur :
3 postquam soluta est sterilitas, et vox prodiit, so-
luta est etiam Zachariae lingua, et locutus esi. 0
vocem aeternam, et post mortem etiam orbem
terrarum replentem I
CCLXXV.
Hesychius Hierosolymitanus presbyter . — In
Jacobum fratrem Domini , et Davidem Christi
patrem.
Legi Hesychium presbyterum Uierosolymo-
rom, in Jacobum fratrem Domini, et in Davidem
Cbrisii dictum patrem.
Nisi Salvator humiliassetsemetipsumjactus pro
nobis obedtens usque ad mortem P.non domestici co-
gnati dicerentur, non lutum pater figuli diceretur.In
Sion Belhleem ut praesens te saluto, in filia inatrem
video. In te laedifera stella onaeluxil,in hac multae.
Illa magos duxit; haec Parthos, etMedos,elElami-
tas,et omnes gentes luminis fulgore illustrabit. Tu
lac trabis ex uberibus virgineis, haec Spiritum ex
sinu trahit patemo.Tu panem fermentasti, sed Sion
ccenam ostendit.Tu vitulum in praesepio nutrivisti,
sed Sion ad aram duxit.Tu Jesum fasciis involvisti,
haec latus Thomae 811 b attrectare volenti nudavit.
Tu virginem habes parienlem, clausis naturae orga-
nis : haec thalamum clausis ostiis intus sponsum et
accipientem et habentem. Quomodo praedicabo
servum Christi, et fratrem, novae Jerusalem sum-
mum ducem, sacerdotum principem, apostolorum
caput9in capitibus verticem, in lampadibus supers-
plendentem,el inter astra maxime illustrem. Petrus
praedicat ,Jacobus decernit, et paucae voces magni-
tudinem quaestionis comprehenderunt. Ego judico
non inquietati eos qui ex gentibusconvertunturad
Deum % etc.Ego judico eum, cujus judicium abro-
garenon licet, neque depravaredecreta.Iumeeoim
omnium judex vivorum et mortuorum loquitur meo
orgauo,sed artifex supra est.Ego linguam praebeo,
sed vocis opifex vocem suppeditat. Attende non
calamo, sed scribenti: auditui obedientiasuccedat.
p Pbilipp. ii, 7, 8. < Act. xv, 4.
VARLE LECTIONES.
86 έμαρτύρει άνωθεν ζ". 87 άενάου ζ". 88 χήν πλευράν τψ θωμφ ζ\ 89 τού Ο m. Α.
244
243 PHOTII PATRIARCHAS CP.
κριτής καί νικρών κ*'ι ζώντων ^Οίγγεχη. Έ;χ!«ν ιό οργτνον, άλλ* ό τεγνίτης ΰπερ εμέ. Έγιυ ττ,ν γλώϊϊΐν
(834 Η.] παρέχω, άλλ* δ δημιουργό; Λόγο; τον λόγον χορηγεί. Μή τφ καλάμφ, τφ δέ γραφοντι πρόσεχε ,
Την άκοήν ύπακοή 91 διαδεχέσθω.
Modesti archiepiscopi Hierosolymitani . — In A Μοδέστου 91 άρχιεπισκόπου 'Ιεροσολύμων εις τάς
unguenta ferentes mulieres . μυροφόρους.
Septimum numerum, et de virtute et de peccato Τδν Εβδομον 93 άριθμόν καί Επί τής αρετής καί
in Scriptura acceptum invenimus r. Merito igitur έπί της κακίας εύρίσκομεν τήν Γραφήν παραλαμβά-
e legit Mariam Magdalenam Salvator, e qua septem νουσαν. Εΐκότως ούν την Μαρίαν έκλέγεται τήν Μα-
dsemonia ejecit, Ut principem peccati per illam ab γδαήηνήν δ Σωτηρ, άφ* ής έκβεβλήκει δαιμόνια έπτί,
hominibus expelleret. Historiae tradunt Magdale- ?να τον άρχοντα της κακία; δι* αυτής άπελάστ> της
nam hanc virginem fuisse, et martyrium hujus me- άνθρωπίνης φύσεως. "ou, φησίν, al Ιστορίαι την
morator: ubi dicitur, propter summam illius virgi* Μαγδχληνήν . ταύτην διά βίου παρθένον διδάσκουσι.
nilatem, et puritatem, illam tanquam vitrum purum ΚαΊ μαρτύριαν δΙ αυτής φέρεται, έν φ λέγεται διά
tortoribus visam esse.post obdormitionem sanctis- την άκραν αυτής παρθενίαν και καθαρότητα ώς ύχ-
sim® dominae nOStr<e Deiparae profecta est Fphe- λον ·* αυτήν καθαρόν ταΤς βχσανισχχΤς φαίνεσθαι.
sum ad dilectum discipulum: libi cursum apostoli- 'Ότι, φησι, μετά την κοίμησιν τής Δεσποίνης ήμών
cum per martyrium unguenlifera Maria pci fecit, Θεοτόκου πορευθεΤσχ εί; "Εφεσον προ; τόν ήγαπη-
nolensad extremum usque spiritum a beato Joanr.e μένον μαθητήν, έκετσε τόν δρόμον τόν άποστολικόν
evangelista,et virgine separari. Quemadmodum, in- διά τού μαρτυρίου ή μυροφόρος Μαρία έτελείωσε, μή
quit, princeps apostolorum ab immobili fide quam Βθελήσχσα μέχρι τής τελευτής χωρισθήναι του παρ-
hubuit in petram Christum, Petrus appellatus est, θένου καί Εύαγγελιστού 'ΐωα'ννου. "Ωσπερ, φησίν, ή
sic et illa princeps discipularum ob puritatem et άπαρχή των άποστόλων Πέτρο; ώνομάσθη διά την
amorem, quo Christum complexa est, ab ipso nomi- άσάλευτον πίστιν, ήν είχεν Επί Χριστόν την πέτραν,
nata est, cui idem fuit nomen, quod Dei matri. Que- ούτω και αδτη 95 άρχηγός των μαθητριών γενομένη
madmodum Dominum discipulorum chorus secu- διά τήν καθαρότητα 96 αυτής και τόν πόθον δν ειχεν
tus est, sic 612α Dominam et Matrem Domini cho- εις αυτόν Μαρία δμωνύμως τή μητρί παρά τού Σω-
rus discipularum. Mirati enim aliquando discipuli τίρος προσηγόρευται. "Ωσπερ τψ Δεσπότη των μαθη-
erant, quod cum femina loqueretur · : hinc pafet τών ήκολούθει δ χορό;, ούτω τή Δεσποίν^ και Μητρί
Dominum cum mulieribus consortium non habuis* τού Κυρίου τών μαθητευομένω* γυναικών ό χορός,
se. Sed matre Domini evangelicum cursum una ’Εθχύμαζον γάρ, φησί, ποτέ ot μαθηταί δτι μετά
cum Filio et Creatore complente, et ips® illam se- γυναιχός έλάλει, δήλον ώς ούκ ούσης τοιαύτης συν-
cutac, communi Domino et discipulis de facultati- ηθείας τψ Κυρίψ, αλλά τόν ευαγγελικόν δρόμον τής
bus suis in rebus necessariis ministrabant. Μητρός τού Δεσπότου συνεξχνυούσης τφ νίφ και
Δημιουργφ. [1528 R.J Και αύται συνακολουθούσαι αυτή τφ κοινφ Δεσπότγ, έκ τών ύπαρχόντων έν τοΤς
άναγκαίοις καί τοΐς μαθηταΤς διηκόνόυν.
Legi ejusdem orationem qu® inscribitur : En- C Άνεγνώσθη τού αυτού έπιγραφην Εχων Έγκώ-
eomium in obdormitionem Deiparoe Virginis . μιον εΙς τήν κοίμησιν τη; παναγίας Θεοτόκου.
Longa quidem est oratio, sed nihil necessarium, Πολύστιχος μέν δ λόγος, ο υδεν δ* άναγκαΤον ούδε του
nec pr®cedenti quid familiare cognatumque afle προγεγραμμένου λόγου ot/eYov 97 και συγγενές έπι-
rens. δεδειγμένος.
Modesti Hierosolymitani urchiepiscopi . — 1η Μοδέστου αρχιεπισκόπου 'Ιεροσολύμων έκ τού 98
Occursum . εις τήν 'Γπαπαντήν.
Anna cum viro septem annos. Sabbatum colens, Και ή τόν εβδομήκοντα χρόνον σσοοατίσχσχ μετά
precibus St jejuniis adhaerens, octoginta qualuor άνδρός "Αννα, προσευχαΤς καί νηστείαις προσκαρτε-
tnnos cum exegisset ·*, carnem e qualuor elementis ρούσα, όγδοήκοντα καί τεσσάρων έτών ύπάρχνυσα,
compositam Vincens, et mentem mundansad sancti τήν έκ τών τεσσάρων στοιχείων νικήσασα σάρκα, και
Spiritus receptionem, et generalibus [vulgo cardi- τόν νούν κχθάρασα πρός υποδοχήν Πνεύματος αγίου,
nalibusdictisjseipsam virtutibusexornans.octoge* και ταΤς γενικαΤς έαυιήν άρεταις κατακοσμόσασα,
simum annum postquam excessit,in templo invenit τόν τής όγδοηκοντάδος παρέδραμε 99 καιρόν, καί εύ-
futuri temporis Salvatorem, ulnis gestatum. Merito ρεν έν τψ ναφ τόν Σωτήρχ τού μέλλοντος σΐώνος έν
lex Ut causam peccantis voluptatis, filias Εν® Ο άγκάλαις βχστχζόμενον, [835 Η. I Εικότως ώ; αιτίας
jussit afferre pro purificatione par turturum, vel τής ένχμαρτήτου * ηδονή; τάς θυγατέρας τής Εύας
Γ Luc. VIII, 2. · Joan. ιν, 27. Luc. ii, 16.
VARIiE LECTIONES.
91 ύπχκοήν A. 91 Μοδέστου — σαρκί om. B. 93 Εβδομον imo έπτά. 94 υελον C. 95 αύτή 96
καθαριότητα A. 97 οίκεΤόν τε καί £\ 98 Ικ τού om. C. 9θ παρέδρα μέν Α. * ένχμάρτου C.
245
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI. 246
χροσφέμειν 6 νόμος προσέτχξεν 5πΙρ του κχθχ- A duos pullos columbarum ad sacrificandum. Lege
ρισμού αυτών την θυσίαν τών δύο τρυγόνων scilicet significante *, euro qui ad Deum accedat,
ή 2 δύο νεοσσούς 3 περιστερών, δηλούντος του debere et animum et corpus ab omni peccato libe-
νόμου 5τι δεϊ τον προσερχόμενον θεψ καΟα- rum habere. Christus legem implet non debitor
pstkiv καί ψυχή και σώματι καί ακακίας εχεσθαι. est legis, in ruinam et resurrectionem multorum
'O Χριστός πληρωτής έστιν, ούκ οφειλέτης νόμου · pOSillUCSt'. In ruinam peccati, in resurrectionem
e:; πιώσιν §1 καί αναστασιν κεΤτχι, πτώσιν μεν jnstiticO, et in signum, CU*l Jud&i, qui Christum
tr.c αμαρτίας, άνέγερσιν δε τής δικαιοσύνης, καί el£ OCCld^runt, contradixerunt '. Si tlt es fitiUS Deiy
σημείον αντιλεγόμενον ταις κυριοκτονοις Ιουδαίοι; deSCCIlde de cruce , et CTedemus tibi x. Et : Tuam
τοΐς λέγουσιν, Εί τίδς εΐ του θεού, κατάβηθι άπδ ipsius animam per transibit gladius 9ut revelentur
τού σταυρού, καί πιστεύομέν * σοι. Καί, σού δε ex multis cordibus cogitationes j .Quia mater es,
αύτή; τήν ψυχήν διελεύσεται ^ομφαία , δπως quae vere patiebatur dolorem matris pro Filio, et
iv 5 άποκαλυφθώσιν ’εκ πολλών καρδιών διαλογι- Deo, pro nobis came paSSO.
σμοί, δτι μήτηρ ει κατά αλήθειαν πάσχουσα τα μητρός υπέρ τού β τέκνου και θεού τού παθόντο; ύπέρ
ημών σαρκί.
Σος-'. β cclxxvi.
Τού μακαρίου Νείλου εις τό Πάσχα λόγος πρώ- SailCii ΝΜ, oratio prima ifl PdiCha,
τος.
’Ανίγνώσθη τού μακαρίου Νείλου έκ τού εις τό Legi primain orationem sancti Nili in Pascha,
nij^a λόγου πρώτου · ού ή άρχή, ’Αναστάσεω; cujus hoc initium : Resurrectionis verbis resttr-
λόγοις τήν τής άναστάσεως ημέραν τιμήσω- rectionis diem honorabimus.
μεν.
Ψυχή τίς έστι δευτέρα τοΤς άνθρώποις ή ανάστα- ί$Ι2 b Animae est qu&dam, altera bominum
σις, προ; τας τής αρετής διεγείρουσα πράξεις. Καν resurrectio, ad virtutem excitans, et 81 illam ab
τιύτην τών ανθρώπων άνέλης, νεκρήν προς πράξεις hominibus sustuleris, mortuum ad actiones vir-
αρετή; άπειργάσω τό σώμα. *ι>ς ούν ΰπέρ βλάβης tutum corpus reddideris. Igitnr quasi pro communi
κοινή; πρό; τόν υπίρ τής άναστάσεως δπλισώμεθα calamitate ad bellum pro resurrectione accingamur,
πόλεμον, δ)ην λαβόντες ήμΤν συνοπλ ιζομένην τήν omnem creaturam nobis armatam adjungentes,
κτίσιν. Επιστρατεύει γάρ ουρανός μεθ' ημών τοΤς Pugnat enim nobiscum coelum contra incredulos,
άπ’στοις · δν γαρ *εξ άναστάσεως Λεσπότην έδέξατο, τή Quem enim e resurrectione Dominum suscepit, vi-
ιής βναστάσεως βλέπει συναθετούμε»ον δόξη. Κοινω- C det resurrectionis gloria privari. Terra quoque ad
νήσιι προθύμου ήμΤν 7 τού πολέμου καί γή 8, σύκο- bellum nobiscum parala.Viditenim resurrectionem
omwpviTiv γάρ τήν άνάστασιν οΤδεν, άφ* ών πολ- blasphemari, per quam saepius ipsi mortui sunt
λάκις νεκρού; 6π’ αύτή; άφηρέθη 9. Διά τούτο κα\ praerepti. Ideo et Paulus creatura amorem tribuit
Πιυλο; τόν τής άναστάσεως τή κτίσει περιτίθησιν resurrectionis : Nam exspectatio ,inquit, enaturo?,
έρωτα · Ή γάρ άπαραδοκία τής κτίσεως, φησί, revelationem filiorum Dei exspectat a. Quemad-
ττ,ν άποκάλυψιν τών υιών τού θεού άπεκδέχεται. modum enim civitas regii adventus recipiens pra-
ti αθά,τερ γάρ πόλις βασιλικής έπιδηαίας δεξσμένη cursores, ad ejus praesentiam tota se praeparat, sic
προδρόμους πρός τήν έ/.εινης δλη παρουσίαν έπτέ- resurreclionetauquamreginaaliqua,crealurapra-
ρωται, ούτω καί τής άναστάσεως ώσπερ τινό; βασι- nuntiata, iota ad illius praesentiam secom paravit. Et
λίδος τή κτίσει προκηρυχθείση; δλη πρός τήν έκεί- nemircris creatura? ipsam resurrectionem desidera*
νης παρουσίαν συντέτακται. Καί μή Οαυμάσής τόν Γθ. Est enim hominibus ΪΟΜβΓ DUiricis.quae festinat
τής άναστάσεως έγκείμενον τή κτίσει διδασκόμενος promissum regnum videre, et futurorum tarditas
πόθον * [1529 R ] τροφός γάρ τι; τών άνθρώπων ύπ- non dissolvit spem nutricis. Habet enim in se sem-
άρχουσα σπεύδει τήν έπχγγελθεΐσχν Ιδεΐν βασιλείαν, per semina resurrectionis, quorum grana ostendit
Καί τό βραδύ τών μελλόντων ούκ έκλύει τή τροφψ D viventes, mortuorum resurrectionis in parvis spem
τά; έλπίδας * εχει γαρ αεί συνόντα αυτή τά τής άνα- noblS Confirmantia. Sepeliuntur in illa, Ut videmus
στάσεως σπέρματα, ών τούς κόκκους άναδείκνυσι seminum grana, Cum sulci sint satis pro sepulcris,
ζώντα;, τής τών νεκρών σωμάτων εγερσεως έν μι- Ipsa vero,seminibusacC6ptis, imitatur monumenta,
κροΤς ήμΤν βεβαιούντας τάς έλπίδα;. θάπτονται μέν et putrefacit granum, Ut ipsum sepulcrum COTpus»
γάρ iv αύτή, ώ; όρώμεν, τών φπερμάτων 10 e’t *όκ- et accipiens vivum, mortuum reddit, et medium
κοι, τών αύλάκων άντι τάφων γινομένων τοΤς σπα- grani plane putrefaciens corculum, etiam ipsis for*
1 Levit, xii, 7. ■ Mattb. v, 17. v Luc. ii, 34. x Matth. xvu, 40. * Lue. n, 35. * Rom. viii, 19.
YARLE LECTIONES.
* nl καί AC. 5 νεοσσών C. 4 πιστεύομέν AC : πιστεύσομέν 5 άν om. A. · τού OIP. C. 7 ήμΤν
ζ*. 8 γή Α ; ή γή ζ", 9 άφγ,ρεθη ύπ* αυτής tO σπερμάτων ώς όρώμεν R,
248
247 PHOTII PATRIARCHA' CP.
micis inutile ad comedendum facit.Corruplionem a ρετσιν · V, δε λαβούσχ τά σπέρματα μιμείται zk
autem Unquam conceptionem quamdam possidens, μνήματα, καί σήπει τον κόκκον ώ; δ ** τάφος το
mortuam seminum feturam putrefactione geslat,et σώμα, καί δεξαμενή ζώντχ καταφθείρει νεκρότητι,
fit mater Vlt», granis corruptio, et mors partus μέση* [836 Η.]τε 18 σχφώ; τη* τού κόκκου διασήψχσ*
pater designatur. Nova illa doloris terrae partu- καρδίαν άχρηστον καί μύρμηξιν «Ic τροφή* Απεργά-
rienlis lex est, nisi fiat mortuus fetus, non fingitur: ζεται. νΠσπερ δε τίνα σύλληψιν την φθοράν κτησα-
si vixerit, non formatur.Hinc igitur et formicae dis- μένη, κυοφορεί νεκρωθέντα τή σήψει των σπερμά-
Secta grana in terram defodiunt, Sectione germen των τα Ιμορυα · και γίνεται μήτηρ ζωής τοΤς κόκκοι;
β corruptione impedientes. Oportuit enim et 515α ή νεκρωσις, καί θάνατος τόκου πατήρ Αναδείκνυται.
formicarum naturam testificari, terram post cornr Καινός ουτος τή γή των ώδίνων 6 νομος · Αν μή γένη-
ptionem producere semina : et vide pariendi tal1 ται νεκρδν τδ βρέφος, ού πλάττεται · Αν ζή, ού μορ-
modo miram naturam. Accipiens solum granum, φούτχι. Ταύτη αρα καί μύρμηκες τετμημένους τους
corrumpit, corruptum vero multipliciter pullulare κόκκους είς γήν Αποτίθεντχι, τή τομή τήν τής **-
facit, granum in varias partes formans. Calamum χρώσεως βλάστησιν κωλύυντε; · Ιδει γάρ καί μυρμήχων
spicis dat pro ossibus, et tenuem pro pelle exte- φύσιν μαρτυρήσαι τή γή μετά φθοράν γεννώση τα
rlus adaptat tuniculam, radicem inferius vinculis g σπέρματα. Καί σκόπει μοι τής ώδτνος τδ θαύμα · λα-
quibusdam tanquam nervis, et venis cingit, pro βούσχ μόνον τδν κόκκον φθορφ παραδίδωσι, φθαρέν-
UOguibuS granis addit aristas Spicarum, quae contra τα δε πολλοστόν Αναθάλλει πρδς ποικίλα τον κόκκον
volucres certent. Quomodo haec omnia ex uno σχηματίζουσχ μέλί,. ϊήν καλάμην τοΐς στάχυσιν Αντ*
grano corrupto oriuntur? Hoc veroesl multo m»ra· όστέων έντίθησι, καί λεπτόν έξωθεν οΓον αντί δέρμα-
bilius resurrectione. Nam tunc quidem mortuos τος καθυφαίνει χιτώνα · δεσμοΤς κάτω την βίζαν ώς
quos natura accepit, reddit : nunc vero multa pro νεύροις τισί καί φλεψί περισφίγγει, Αντ* ονύχων τοΤ;
uno mortuo ad regenerationem grana profert. Ο κόκκοις έμπηγνύσά τάς μαχομένας τοΤς πτηνοΤ; των
dementiam gentium incurabilem : Vident terram Ασταχύων Ακίδας. Πώς απααι τούτοις έξ ένδς κόκκου
tradentem agricolae, quae non accepit ; Creatori φθαρέντος ή γέννησις *3 j τούτο τής Ανχστάσεως θχυ-
vero reddituram, quos illi prius mortuos credidit, μαστότιρον. Τότε μεν γαρ ούς έλχβεν ή κτίσις νε-
sperare nolunt. Ideo et Paolus seminum exemplo κρ'.ύς άναδίδωσι, νυν δε πολλούς Ανθ* ένδς νεκρωθέν-
utitur*. Quanquam clarius habeat exemplum de τος εις Αναγέννησιν κόκκους προβάλλεται. τής
infantibus e vulva matris prodeuntibus. Formatur ‘Ελλήνων Ανιάτου φρενοβλαβείχς 1 βλέπούσι την γήν
enim tanquam in sepulcro, in utero nondum exsis· γ*ωργψ διδοΰσαν α μή παρέλαβε · τψ κτίστη δε ταύ-
tons infans, naturae fasciis involutus, et similis estc την Αποδώσειν ούς αυτή παρχκχτέθιτο ούκ έλπίζουσι.
mortuo, fasciis sepulcralibus circumstricto. Nam Δια τούτο καί Παύλος τψ των σπερμάτων παραδεί-
mortuorum quidem tuitus arctius conclusus est, OS γματι χρήται, καίτόι γε λαμπρότερον έχων παράδει-
in utero mutum, manus et pedes in ventre tanquam γ** τήν έκ μήτρας τών Ανθρώπων πρόοδον. Πλάττε-
in tumulo extenduntur. Matrix egregium fetibus ται με* γ«Ρ έν τάφψ τη μήτρφ ούχ υπάρχον τδ
sepulcrum est, et sepulcrum quidem fetoribus non βρέφος, τοΤς παρά τής φύσεως δέ ένειλημένον
carens. Tali fetus formatus in eepulchro, for maniis ο**ργάνοις προσέοικε νεκρψ δεδεμένω κείρίαις. Κέ-
nutum vocatus Sequitur.Quid igitur tali B. Paulus *λεισται μέν γάρ τδ βλέμμα νεκρών Ακριβέστερον,
exemplo Uti cum potuisset, tacet formationem ad άπρακτον έν τή νηδύϊ τδ στόμα, χεΤρες καί πόδες ώς
vitam in sepulcro VuUae?Semlnum vero similitudine έν « σορψ τή γαστρι συνεκτέτανται. Τάφος Ακριβή;
resurrectionem COnfirmat.Scivit vivum in Utero se- τοΤς έμβρύοις ή μήτρα, τάφος ουδέ τής των μνημά-
men formare fetum, quaesivit vero mortuorum quo* των δυσωδίας έλεύθερος. Τηλικούτ p δή τδ βρέφος
rumdam reviviscenliumaspeciabilem similitudinem έμμορφούμενον μνήματι, τψ τού μορφούντος έπετχι
etideoad semina respexit. Grana enim post mortem καλούμενον νεύματι. Τί δή τοσούτον δ μακάριος Π αύ*
et corruptionem ex putrefactione reviviscunt ,* λο; χεκτημένος παράδειγμα σιγφ μεν τήν έν τψ τάφψ
et aperte mortuorum resurrectionem declarant, ρτής μήτρας είς ζωήν πλαστουργίαν, σπερμάτων δε
Injuriam (18) facis animae praetextu patrocinii, τύποις βέβαιοί τήν Ανάστχσιν ; ήδει ζώσαν τή νηδύϊ
et in pugna adversus corpus contra ipsam animam τήν τα βρέφη σποράν διαπλάττουσαν, έζήτει δε νε-
armaris Factorum enim remunerationes cum ani- κρών τινων δρατώς Αναζώντων εικόνα, καί δια τούτο
ma non communicans, et carni debitam poenam Απεβλεψε πρδς τα σπέρματα. Ο* γάρ κόκκοι μετά
animae, tanquam sola pecasset, irrogas. Si enim τήν έκ σήψεως νέκρωσιν καί φθοράν Αναζώσι, καί
• I Cor. χν, 15, 36.
VARIA LECTIONES.
** δ om. A. ** τε] δέ Β. *3 γένεσις Β. ** ενειλημμένδν Α. *5 έν add. Α. **δή Α : δέ ζ".
ΝΟΤΑ.
(48) Animi et corporis comparatio. Legenda est Aurea Gregorii Palamae episc. Thessal. tom. IX,
Bibliolh. SS. Patrum.
249 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI. 250
γίνονται της τών νεκρών Αναβιώσεως έ^αργίατατον a anima sola remuneraticnem BISfr bonorum ope-
ούμοολον. (1532 R.] ’Αδικβτς την ψυχήν αυντ,γορίας rum.Iaborumque habeat, patet etiam eorum quibus
προσχήματι, και τη πρός τό σώμα μάχη και* έκείνης homo peccavit, poenam Solam eS86 daturam. Sed
δκλίζη Τά: γάρ ιών πρχττομένων Αμοιβάς μή με- vide ne corpus ei animaro adversus sese invicem in
ρζων τη ψυχή καί την τη; σαρκος ώς μόνη πλημ- judicium voces.Merito enim corpus cum animae*·
μελούαη τιμωρίαν ουνειοάγεις l7. Et γάρ ψυχής μό- poslularet.&i honores recle factorum sibi adimeret:
νης αί |837 H | των πόνων καί Ανδραγαθημάτων animaque vicissim cum corpore, si debitas illi p®-
άμοιβαϊ, δηλον Sit και ών ημαρτεν ό άνθρωπος at nas se solum «ideret sustinere oportere. Quin po-
τιμωρίαι. ’Αλ># δρ* μή σώματι και ψυχή καθίζης 18 tiui utrumque contra judicem incitas: corpus qui-
κχτ* άλλήλων κριτηριον. Σώμα μεν γάρ εικότως κα- dem. quia retributione, quam meretur, privatur ;
τχδοήσεται ψυχής, τών κατορθωμάτων αύιού τάς animam vero,quoJ eorum quorum non est conscia,
τιμάς άρπαζούαης, ψυχή δ* αύ σίγματος, τάς οφειλο- pcense ab ea exigantur. Copulasti ιπβ,ο Domine, cor-
μένας πληγάς έκείνψ μόνη εις πραττομένη 19. Μάλλον pori incorpoream, et Soli mihi res terrenas non
δ* Ικάτερον αυτών παροξύνεις κατά τού κριτού, το commisisti, et a me sola poenam exigis, et do poenas
usv, oTs δέον έψειν άμοιβά; ών έστέρηται, την δε, ών ^ eorum, quibus corpus peccavit, ebrietatis, fornica·
ούχ ύπαίτιος, δέον μηδ’ ευθύνεσθαι οΤς είσπράττεται. lionis, gulae. Ubi enim Sunt h®C animae propria, Ut
Σώματί μα συνηψας, ώ Δέσποτα, την άαώματον, καί invidia forte, vel hseresis?Quemadmoduin enim haec
I torti τα; έπι τής γης ούκ έπίστευσας πράξεις, καί non SUQt corporis, SIC neque illa animae, etsi alle-
xipk μόνης άπαιτεΤς τάς εύθύνας. Καί δίδωμι δίκας rum sine altero td utraque ineptum. CorpUS νβΓΟ
ών at πράξεις τού χώματος, μέθης, πορνείας, γα- cum alia ρΓΟ Se dicat justa, tum,egO pro te mortem
στριμαργίας. Πού γάρ ταύτχ ψυχής, ώσπερ φθόνος oppetii, non anima. Non enim meum est laborare
τυχόν ή δόξης ασέβεια ; ώσπερ γάρ ού σώματος ταύ- ob leges tuas jejuniis, et vigiliis. Per membra mea
τα, ούτως ούδ* έκετν* ψυχής, it και χωπις θατέρου virginitas. Quomodo igitur non iniquum, cum mea
θάτερον δτργόν πρδς Εκάτερα. τό σώμα δ’ αν άλλα τε sint certamina, animam sine me coronam acci-
φαιη δίκαια, και ώς έγώ την υπέρ σού τελειτήν, pere. Qltffi est sententia eorum judicii? CommU*
έλλ' ούχ ή ψυχή δέχεται. Ουδέ γάρ πέφυκεν. Έμόν ni$ merces, et communis ρ&ηα, quia etiam Utri -
τό ποίΐΐν διά τούς σούς νόμους νηστείαις, άγρυ- sque communia opera fuerunt Quaoquam in ali—
πνίαις* διά τών έμών μελών ή παρθενία. Πώς ούν quibus contenlinno unum superat alterum : et
ολ άδικον, έμών τών άθλων άν-.ων, τήν ψυχήν χωρίς sibi invicem conjuncta fuisse ab initio ad com-
έμού λαμοάνΐιν τά έπαθλα ; τίς λύσις αύτώ* τής ό(- C munes labores obeundos, COnlitendum, et SCien-
κης ; Κοινός δ μισθός, κοιναΐ αί ποινα', δτι κοι- dum, et fore, ut communes coronas, parta vic-
να·. βύτών al πράξεις, κάν έπ’ Ινίων τό έτερον τού toria accipiant, et in quibus peccarunt, communes
συγκρίματος πλεονεκτή X0G έτε'ρου. και τήν συ- poenas luant.
ζευχθεΤσαν Απ* άρχής εις κοινούς πόνους δυάδα δεΤ 81 δμολογεΐν και ειδέναι κοινών και τών στεφάνων άπο-
λιυειν 19 οίς νενικηκε, και είς χοινάς Απάγεσθχιτιμωρίας ών έπλημμέλησεν.
Του αυτού, έκ τού είς τό Πάσχα λόγου δεύτε- Ejusdem altera oratio in Pascha.
ρου 2*.
Άνάστασις τής τού Κυρίου προνοίας τό κεφάλχιον* Resarrectio ββΐ Caput providentiae Domilll : Ca-
τού κεφαλαίου δέ χυχή μνημονεύουσα, και τή περί pitis vero anima memor, et gratias agens benefa-
τόν ευεργέτην εύχαριστίφ συζώσα, ταΤς τού έχθρού ctori, inim ci laqueis capi non potest. Ascende ad
δυσάλωτος γίνεται παγαις. Άνάβηθι πρός τήν τών antiquorum historias, et videbis resurrectionis
άνθρώπων Αρχαιολογίαν *3} κ«ι τήν τής Αναστάσεως ^ adumbrationem. Brutorum enim natura animata
σκιαγραφίαν εύρήσεις. 'η μεν γάρ τών άλόγων φύ * creata est, anima cum corpore siirul condita. Adam
σις έμψυχος δεδημιούργηται, τψ σώματι τής ψυχής autem sine anima 0 Iulo fictili formatus est,
συγκατασκευ ασθείσης· άψυψος δέ δ ’Αδαμ πηλού δια- deinde anima inspiratione formata esi b, quin,
πλασθέντος μεμόρφωται, εΤτα ή ψυχή τψ έμφυσή- ut verius loquar , Superinducta est. Et ΓΠΟΓ-
ματι μεμόρφωται 44, μάλλον δέ Αληθώς είπεΤν, έπεισ- tuorum resurrectionis Creator primordium sta-
άγεται, καί τήν Ικ νεκρών ευθέως δ πλάστης προοι- tim fecit. Non enim e solida protoplastum fe-
μιάζεται έγερσιν. Και ούδ* έκ στερεάς τόν πρωτό- cit materia, sed 514η terrae pulverem in for-
πλαστόν συντίθησιν ύλης, Αλλά τής γης τό χνοόιδες mam adduxit, tollens ab initio hominum ill-
χαλκεύει πρός μόρφωσιν, πείθων Ικ προοιμίων τύν fidelitatem* quia etsi pulvis sit mortllUS et im-
άπιστον δτι, κάν χυύς ή νεκρύς και Ακίνητος, ρ^ον ή mobilis, facile anima reOfTgere facit, et nul-
k Geo. ii, 7.
VARIiE LECTIONES.
*7 εισάγεις ζ". 18 καθίζεις A. 18 πραττομένη A. πλεονεκτεί ** δεΤν Α. Μ δευτέρου λόγου
® Αρχαιογονίαν A. 8Α μεμόρφωται μάλλον δέ Αληθώς είπεΐν om. Α. καί add· At
251 PHOTII PATRIARCHAE CP. 252
lum ferens vestigium vivificationis, nec accipiens,
participem reddit vitalis conjunctionis. Non enim
corruptibile corpus fecit, sed tempore quodam so-
lutioni tradit, vitiositatem vasis ex peccato purgans
ac sanans, et putrefactum peccati mortalitate inve-
niens,mortis fornace dissolvit, et ubi solvit, vas pu-
trefactum de novo format, necadmireris, quasi al-
tiorem captu mortuorum reformationem. Tanta
enim ars est fictoris in fingendo, ut etiam aquae na-
turam in simulacra in venti e formet, hoc mihi ma-
gis mirandum videtur, quam ipsa resurrectio. Ibi
enim e pulvere mortuus formatur, et figulus vas e
terra format, nostris artibus similia repraesentans:
hic vero nuda quaedam gutta factorum est lutum, et
e gutta fit animal ratione proditum. 0 artem ex
aqua simulacra formans.Et non hoc solum mirum
est, aquam sculpi in animarum simulacrum, sed
intus formari fluctuans semen. Sanguis enim undi-
que bulliens, semen huc atque illuc nutans et a?g e
stabile facit, et illis decumanis agitatum fluctibus,
animata tamen statua perficitur. 0 pictorem in
fluctuanti linteo secure pingentem. Sanguis enirr.
tanquam linteum subjacet forrnato fetui. Hoc Sa-
lomon etiam cum stupore admirans,/n venire. in-
quit, matris figuratur sum caro , decem mensium
tempore coagulatus sum in sanguine Femina
enim tanquam pictoru cilicina proposita est, colo-
rum vero materiam vir addit.Est vero quis pictor in
utero,ex uno colore e mullis comp( sitam pingens
imaginem. Sed quomodo e feculento semine oculis
addidit eleganter pupillam, quomodo e substantia <
fluxa ossa condidii?quomodo ex soluto semine ner-
vos compegit ? quomedo sanguinis canales venas
desculpsit? quomodo cerebri in capite custodiam
ossibus aptavit ? quomodo fetus in obscura depic-
tus Officina, aptum membrorum situin accepit ?
Sed tanquam radio uterum 514 b illustrante, cui-
que parti proprium membrorum locum pictor
distribuit : Amictus enim lumine sicut vestimen-
to*, est occultus fetuum pictor. Quem David ce-
lebrat dicendo : Non abscondisti os meum a tet
quod fecisti in occulto e. Hanc c gutta cogitans
fictilem artem, respectu figmenti e terra non am-
bigo. Quoties enim video artificem ex aqua con-
dentem statuam, melius illum statuas e terra
credo facere. Quemadmodum enim si quis in aqua -
pingit litteras, et lineas ducit, idem melius in ce-
ra eas efformabit, sic fluxo semine pingens et
sculpens membra, facilius in terram membrorum
figuras pinget, et formabit, et qui ante ullum
virtutis meritum sic corporis iu utero curam
gessit, post opus virtutis quomodo terram disso-
lutam sine honore relinquet? Interime corpus, et
creaturam occideris : non erit navis sine manibus,
i ψυχή πρύς άνάστασιν άγει καί to μη δ* ίχνη μήτε λα-
βον μήτε φέρον ζ*»ώσεως κοινωνον itoterxai ζωηφό-
ρού συμβιώσεως. Ου γάρ φθοράς xb σώμα διέπλασε
πχρχνάλοαα, άλλα χρόνψ xtvi λύσει παραδίδωσι, την
έκ τής [838 Η ] αμαρτίας τού σκεύους καθαίρων τε και
έξιο!>μενος κάκωσιν και xtj παρά της αμαρτίας ευρών
σεσχθρωμένον θνητύτητι, τφ του θανάτου διά λύει
χωνευτήριο), [1533- R.] και λύσας πρύς νεόπλαστον
σκεύος τύ σαθρωθίν άνχπλάττει. Και μώ θχυμασης
ώς λογισμών άνωτέραν την τών νεκρών άναχάλκευ-
σιν· τοσαύτη γάρ προς άγαλματοποιίαν ή τέχνη τού
πλάστου, ώς καί φύσιν υδατο; εις ανδριάντας kv γα-
στρί διαπλάττειν. Τούτο μ οι παραδοςότερον τού περί
την άνάστασιν Οϊύμχτος. ’Εκεΐ μέν γάρ έκ χού; νε-
κρός πηλουργεΐται, καί tb σκεύος b κεραμεύς έκ της
\ γης άνατιλάπει, σύμφωνά πως τσΤς παρ* ήμΤν ένοει-
κνύμενος τέχναις* ένταύθα δε γυμνή τις σταγών τών
πλαττομενων γίνεται πηλός, καί /ογικον έκ σταγδνος
συντίθεται ζόίδιον. ii τέχνη; ές ύδατος γλυφούσης
άγαλματα ! καί ού τούτο μόνον παρέχεται xb παράδο-
ξον, 8xt γλύφει το ύδωρ είς έμψυχον ξδανον, άλλ* δτι
καί κυματουμένην την γονην Ινδόν τεκτονεύει. Αί-
ματων γάρ πά^τοθεν περιοράσσοντες χείμαρροι
περιρ^επες ποιούσι το σπαρεν καί δυσστήρικτον καί
τη τοσαύτη ναυαγούμε νον τρικυμί^ καί ζάλη προς
έμψυχος όμως απαρτίζεται άνδριάντα. li γραφέως
επί σαλευομένης σινδδνος ασφαλώς ζωγραφούντος !
το γαρ αίμα οΤον σινδών τις ύπόκειται τη μορφου-
μένη γονή. Τούτο καί Σολομών έκπληττόμενος ελε-
γεν, *Εν ποιλίφ μητρδς c γλυφήν σάρξ, δεκαμη-
νιαίω παγείς kv α"ματι. Πρόκειται μεν ώσπερ ζω-
γραφεΤον τι το θήλυ, τών χρωμάτων δε την ύλην το
ά^εν έπιβάλλει. Καθηται V δέ τις kv τή μήτρφ ζω-
φράφος, έξ ένος χρώματος πολυσύνθετον καταποι-
κίλλων είκόνα. Πώς έξ ίλυώδους γονής όφθαλμοΤς
ένηγλάισε, κόρην · πης έκ ροώδους ουσίας δστών
συνεπήξατο φύσιν ; πώς έκ λελυμένης σποράς νεύρων
έστερέωσε τόνον · πώς αίμάτων σωλήνας διέγλυψε
τά; φλέβας J πώς τάς τών οσχέων έγκεφάλφ πε-
ριήρμοσε θήκας ; πώς kv άφεγγεΤ xb βρέφος γραφό-
μενον ζωγράφε ίω άσυγ/ύτου; τάς τών μελών άπεί-
ληφε τοποθεσίας; άλλ* ώσπερ άκτΤνός τίνος την νηδυν
ένχυγαζούσης, την οίκείαν έκαστψ τών μελών b γρα-
φεύς άποδίδωσι χώραν *0 γάρ άναβαλλομενος
φώς ώς ίματιον κρυιραΤος γίνεται τών έμβιων ζω-
γράφος. Ον καί Λαοΐδ δημοσιεύων έοόχ· Ουκ έκρύβη
το όστούν μου άπο σού, δ έποίησας έν κρυφή.
Ταύτην την έκ σταγδνος λογιζυμεν&ς πλαστικήν πρύς
την έκ γης άγαλμα τοποίαν ού διατέρομαι. ''Οταν
γάρ ιδω τεχνίτην έξ υδατος πηγνύμενον ξόανα
όςύτερον αυτόν τούς έκ γής άναπλάττειν ανδριάντας
πιστεύω. *Ωσπερ γάρ εί τις έφ* υδατος γράφει γράμ-
ματα καί γράμμάς έγκολάπτει, ούτος τάς εις κηρόν
εύχερέστερον έγχαράττει, ούτως b τη £οώδει γονή
c Sap. νιι, 1. * Psal. cui, 2. · Psal. cxxxix, 14.
VARLE LECTIONES.
16 περιβράσαντες A. t? κάθηται A ί ήνθητχι ζ". *8 όσχεων έν έγκ, *0 ξόανον.
253
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVI. 254
καταγραφών καί διαγλύφων τα μέλη iqfov είς χοΰν A neque navigabile eril mare, corpore mortuo. Mille
του; των μελών έγκατα^ ράψει τβ καί διαμορφώσει animalium genera frustra erunt, neque nutrl-
χαρακτήρας. Καί δ προ της άρετής ούτω τού σώμα- m< Dtum ex iliis essel.uequealiud alimenti loiniste-
τος φροντίσας έν [839 Η ] νηδύι, μετά την έργασίαν rium. Artes vero ubi erunt, corpore non exsistente ?
της άρετης πώς £v είς γην δια^ρυεν ατιμον κατα- Horae vero et temporum ordinatae mutationes, et
λείψτι 30 ; άνε^ε ** το σώμα, και την κτίσιν ένέκρω- ineffabilis Cffilestis motus sapientia, quam Utilitatem,
σας. ούκ εσται πλοΐον χειρών ούκ ούσών 3^ ού πλω- praeberent, si corpora non essent? Et quot alia quis
τόν πέλαγος σώματος οΐχομενου* τά μυρία γένη τών considerarit ? Unde igitur inveniam corpus futuris
ζώων μάτην, ούτε τροφής εξ αυτών ούτε θεραπείας donis indignum, Cui tantum ab omnibus concessum
άλλης τψ σώματι χορηγουμένης. Τέχναι δε πού, σώ- honorem video ! Utrum existimatis Deum corpus
μχτος ούκ δντος ; ώραι δε καί καιρών εύτακτοι μετά- quod pisces comederunt invenire non posse ? et
βολαΐ συρανίας κινήσεως άψητος σοφία τίνα άν quomodo qui infinitas cogitationes animi agitatas,
παράσχοι χρείαν, τής σωματικής φύσεως ού παρού- immistas et inconfusas, habet cognitas, naturam
αης ; καί πόσα άν τ»; Ιτερα θεωρήσοι ; πόθεν ούν corporum mistam non poterit discernere? Facitis
νύρω το σώμα τών μελλόντων δωρεών άνάξιον, φ nimirum divinitatem inferiorem nostris artibus,
τοσαΰτην δρώ διά πάντων δεδωρημένην τιμήν ; β Nos enim e terr® arena vitrum, aurum (exempli
[1536 R.] άλλ* ίρα ύμεΤς Ιχθυόβρωτον ύποπτεύετε gratia), aes, argentum, igni dantes, scrupulos sepa-
σώμα τόν θεόν ζητοΰντα μή εύρήσειν ; και πώς δ ramus, et deterimus, tametsi nihil horum in lapi—
μυρίους έν ψυχή λογισμούς στρεφόμενους τψ τής dis natura apparuerit, et vinum aquae immistum
γνώσεως εχων άμιγεΤς καί άσυγχύτους ταμιείψ την ilerum in propriam naturam discernentes, utrumquo
τών σωμάτων μιγεΐσαν ούκ άναλήψιται διακρίνας restituimus. Sed Dei potestas et sapientia infinitis
φύαιν ; άσθενέστερον τον θειον τής παρ' ήμτν άνα- modis humanam artem et intellectum excedens, et
πλαττετε τέχνης. Και γάρ ήμεΐς έκ γεώδους ψάμμου universorum naturam in se comprehendens et
καί ύελον καί ψρυσον (εΐ τύχοι) καί χαλκόν καί αρ- continet s, et variam corporis compositionem, et
ρρον πυρί δόντες, τά λιθίδια διακρίνομέν τε καί mistionem in naturae promptuario puram conser-
άποθλίδομεν, μηδέν αυτών καθορύμενον kv τή τού vat. Non enim extra naturam 8 15« in creatura,
λίθου φύσει· καί οίνον υδατι κραθέντα πάλιν διακρί- corporis natura est,elsi per mille mortes fluat so-
νο*/τες είς την Ιδίαν φύ»ιν άποκαθιστώμεν έκάιερον. luta. Ideo in propriam facile formam revertitur,
’Αλλά γάρ ή τού θεού δύναμις καί σοφία άνεφινοή- et de honore participat, cujus illam participem
τοις μέχροις τής άνθρωπίνης κα\ τέχνης καί συν- fieri oportuit, cum etiam una certaverit,
έσεως ύπερέχουσα, καί την τών όλων ούσίαν έν 53 Ιαυτή συλλαοούσα καί περιέχουσα, καί τήν πολύτρο-
πον τών σωμάτων σύγκρισιν 34 καί μΐξιν έν τοΤς τής φύσεος ευκρινή συντηρεΤ ταμιείοις. Ού γάρ έξω τής
Ιν τή κτίσει φύσεως ή τού σώματος φύσις, καν διά μυρίων £έη λυόμενη θανάτων. Διό προς τήν οίκείαν
εύκάλως έπαναγεται μορφήν^ καί κοινωνιΤ τών τιμών, ών αύτή 35 μετασχεΤν εδει συνδιενεγκούση καί
τούς αθλους.
Τού αύτού έκ τού είς τήν ’Ανάληψιν α' λόγου, c Ejusdem homilia prima de Christi ascensione ·
Τό προοίμιον. Prooemium.
Είς ούρανόν μεν καί γήν ή τής κτίσεως διαμεμέ- In coelum et terram creaturae natura divisa est :
ρισται φύσις, ούκ έφ δέ με τήν διαίρεσιν βλέκειν ή non permittit me divisionem videre gratia, quae
συνάψασα σήμερον τήν κτίσιν χάρις, τίς γάρ άν hodie creaturam connectit. Quisnam deinceps
έΤποι λοιπόν ούρανόν καί γήν διηρήσθαι, καί Λάχω dixeril,coelum et terram divisa esse, cum supra et
της φύσεως τής έμής καΐ άνω τής έμή; βασιλευού- infra natura mea regnet?Sed infra quidem corrup·
σης ; αλλά κάτω μέν Κτι τή φθορφ τυραννούμεθα* tione adhuc premimur. Quando vero in ccelum
?ταν δε είς οσρανδν άναβλέψωμεν, τήν φθοράν ή oculos convertimus corruptionem natura deponit,
φύσις άποτίθεται. Βλέπει γάρ άνω τήν τών κάτω Videt enim supra eorum qui infra mo' lui resur-
v εκρών άναστάσιμον ^·ζαν. a κέρδους ζημίας rectionis radicem (Christum) : ο lucrum e damno
προΐΑθόντος ! κατινεχθέντες ήρθημεν ε’ς ύψος· ώσ- proveniens! Deorsrm missi tollimur in alium, ex-
θέντες είς ούρανόν άνηνέχθημεν έσω τού παραδείσου pulsi in coelum reducimur Inlra paradisum vulne-
πληγέντες έξω τήν θεραπείαν εύρήκαμε;. Πού σοι, rati, extra illum re nedmm invenimus. Ubi tibi
καταποντιστά, τό κακούργημα; 3v επηξας τψ κυ- pirata, maleficium est ? Crux quam gubernatori
βερνήττ^ σταυρόν, γέγονε τή ναυαγούσα φύσει πη- D fixisti, vertitur naturae naufragae in clavum navis,
δάλιον, καί προς ούρανίου; οίακίζεΐ λιμένας κυ- et ad coelestem nos portum fluclu&otes ducit, ac
μ αι νομέ νους 3β ήμας καί άποκαθίστησιν, "ϋσπερ sistit. Quemadmodum apostolorum oculi e terra
[840 H.] al τών μαθητών έκ τής γης πρός ούρανόν ad coelum sublati erant, carne paulatim sursum
VARLE LECTIONES.
30 καταλείψει A. 31 άναλε — άθλους om. Β. δ® ούσών A : ίτων 33 έν om. A. 34 σύγκρασιν ζ",
® αύτή, αύτά Α· ** κυμαινόμενους, κυβερνωμένους Α.
255
. PHOTII PATRIARCHAE CP. 256
translata, sic et coelestes spiritus incorporei de A άνηρτ/,Οησχν οψει;. τή; σχρκό; κατά μικροί ύψου-
coelo in coelos espiciebani ore hi&nte, corporis μένης^ ού~ω κχΐ των tv ούρχνοΤς άσωμάτων δ δήμος
ν natura supra ipsos ascendente, donec in sinum ές ουρανού πρός ούόχνδν έχεχήνει, της tw σώμα·
Patris suscepta est. 0 secura hominum spes, in τος φύσεως έπέ/.εινχ καί αύτών άνιούσης, έως εν
coeli regem ejusdem naturae possidens,qui iterum χόλποις τον Πχτρό; ύπεδέγθη. ’ΑσφχλεΤ; αί τού
eadem cum came omnibus apparebit. γενου; έλπίδες, kv ούρχνω βασιλέα συγγενή χΐχχη-
μέναι, δς και πάλιν μετά τή; αυτής σχρκός πάσιν
δφθήσετχ ι.
Ejusdem Homilia secunda de eodem festo. Τού χύτού έχ του et; την χύτην β' λόγον.
Ο religionem omnibusregibusmagis regiam! Quae "a βχαιλέων πάντων βχσιλικωτέρα; θρησκείας 57 f
enim arnls reges acquisiverunt, illa sine armis α γάρ δπλοις βασιλετ,* συνεκρό-ου», αύτή χωρίς
ostendit se evertere.Quse maciantes vetabant, haec οπλών έδιίκνυτο κατιλύουια* α σφάττοντες διεκώ·
mactata applausu excepit, et csedibus contra oia*· λυον, χυτή σφαττομένη συνε*ρό~ει, xxl τχΤς σφχ·
Ctanles trophsea statuit. Ecclesi® palmites SUCCISI γβίς χχτχ των σφχττόντων άνίστη τα τρόπαια. Γα
erant, et fructus fidei magis progressus est, et fl >- τη; Εκκλησία; κχτεκόπ-.ετο κλήματα, καί δ τής
rem immarcessibilem proferebat. E radice enim B πίστεως επεδίδου μάλ)ον 58 καρπός καί τδ άνθος
palmitis enati sunt/ quae vere dixit: Ego vici άμάρχντον έφερε. 'ρίζ*ς γάρ έκπεφύκει τα κλη-
mundvm, ego sum vilis, VOS vero palmites*. Ste- ματχ ττ,ς άψευδω; είπούσος' ’Εγώ τον κόσμον νε-
pbanus lanquam ramus ab Ecclesia excisus est, et νίκηκα. *Εγώ ειμι ή άμπελο;, ύμεΤς τα κλήματα,
alius palmes martyrum pullulavit. Jacobus Ct Στέφανο; εκλαοεύετο, xxl άλλο κλήμα μαρτύρων
Petrus amputati sunt: alius rursum martyre Ιβλάστανεν. [1537 R.] 'Ιάκωβος άπετέμνετο, καί
enascitur : quo exciso, alium rursus uberem pal- Πέτρος άλλο; πάλιν μάρτυς άνεφύετο. Ούτο; έξεκό—
mitem radix protulit. 51 &b Vindemia decerptus πτετο, καί Παύλον άλλο κ>ήμ« πολύκαρπον ή ρίζα
est Paulus, et alius racemus martyrio matures- προύβά>λετο. ’Ετετρύγητο Πχϋλος, καί βότρυς άλλος
cens Thomas apparuit, et undique radix villde- μαρτυρίου τ.ερκάζων δ θωμά; άνεφχίνεχο. Kxi
miata fructum tulit uberiorem, et germen dura- πχντχχόθεν ή £ίζ* τρυγωμένη των τρυγώντων έφερε
bilius, quam qui vindemiarunl. Etenim qui ττ4ν φοράν άπληστότερον & και μονιμωτέραν τήν
exscindebant paulalim arescentes exstincti sunt, βλχ’στησιν. Καί oi μεν κόπτοντες κατά μικρόν ήφα-
Ecclesia vero fructibus omni tempore onusta, νίσθησχν μαραινόμενοι, ή δε τψ κχρπω διά πχντός
fines terrae suis plantis comprehendit. βρίθο^α τά πέρατα τής γης περιέλαβε τοΤς βλασχή-
c ^α51ν·
Ejusdem Homilia tertia in idem festum. Proce - Τού χύτου έκ εού είς τήν αύτήν έορτήν γ' λόγου
mium. τό προοίμιον
Divinae bonitatis imber incipiens hominibus ef- 'Ο θείος τής άγαθότητος δμβ^ος άρξάμενος τοΤς
fundi, hodie supra modum auctus est, et magna άνθρώποις *0 έκχεΐσθχι προς Αμήχανον σήμερον δω-
olim [exhibita] beneficia majoribus hodie obscu- Ρ£ων ύπερήρθη πλημμύραν, καί τά μεγάλα κχτ-
ravit. Nam erant quidem ante hoc beneficium έκρυψε μέίζοιιν. TQv μέν γάρ καί τά προ τής παρ-
illustria, et summi amoris signa: Adam e virgineo ούση; εύεργεσία; λαμπρά, καί τή; άκρας φιλοτι—
sanguine novus factus, corporum morbi fugati, et μί2ς απόδειξις, ’Αδάμ έκ παρθενικών αιμάτων
ex animabus daemonia ejecta. Latrones principem κκινουργούμενος, σωμάτων αί νοσοι φυγχδευόμεναι
latronum vincunt, et de eo triumphant: resurrectio ψυχών έλαυνόμενα τά δαιμόνια, λ^στχί τόν Αρχι-
morti succedit. Sed hactenus hffiC plena sunt bo· ληστήν νικώντε; καί θριαμβεύοντε;, θάνατος λαμ-
noris et splendoris, sed donum quod nunc ede- 6άνων διάδοχον τήν άνάστασιν. Άλλ* έω; μεν νυν
Liramus, non admiu>t comparationem. Et amor ταύτα γέ^ ti καί φιλοτιμίας καί λαμπρότητος· τό δέ
Creatoris erga nos vincit seipsum, et una cum VI- νυν έορταζόαενον δώρον ούκ ανέχεται συγκρί:εως
Ctoria ornatur: el qnae illam vicit, nihilominus D -ίετασιν έπιδέξασθΑΐ, καί νίκφ μεν έαυτήν ή περί
quam si horum singula victori® coronam repor- ήμας τού πλάστου φιλοτιμίά, συγκχλλωπίζεται δε XTi
tarent. Terrigena natura terram relinquens, quin νίκ^,, καί ά xf,v προς έκείνην ή^ταν ήνεγκεν, ούδέν
potius ferens, in cadum transfertur. Et hoc quod έλαττον ή ει^ερ τούτων kxxrcov τόν τής νίκη; άν-
dicturn est : Faciamus hominem ad imaginem et εδησατο στέφανο·*. *H γηγενή; ®ύσις τήν γήν άφεΤσα,
similitudinem nostram s, magis reformationis, μάλλον δέ φιρουσα, εις ουρανούς μετοικίζεται. Καί το,
quam formationis esse videtur. Exemplar immor* Ποιήσωμεν άνθρωπον [841 Η ] κατ' εικόνα ήμ*-
talitalis est forma hodie assumpta, adumbratio τέραν καί καθ’ δμοίωχιν, τή; Τ,ναπλάσεως μάλλον
hujus et typus est initium creationis nostr® ad Ιργον ή τής πλάσεως έπιδείκνυται. 'Αρχέτυπον
imaginem Dei. Loqui debet asinus, ne quis sit in- τής αθανασίας ή ήμερον άνχληθεΐοχ μορφή, σκιχ-
1 Joan. χνι, 33 ; Joan. xv, 5. * Genes, i, 20.
VARIiE LECTIONES.
57 θρησκεία B. μάλλον άπεδίδου ζ*. 59 άπλαστρτφχν Α. 40 τοΤς άνθρώποις] είς ανθρώπου; Β. 4«
Αρχέτυπον — έπουρανίοι; om. Β.
25?
258
BIBLIOTHECA. —COD. CCLXXVII.
γρχφίχ δέ καί προτυπωσις τούτου ή πρύς τήν θείχν A credulus : ante locutus est serpens, Virgo parit. Ne
clxovx τής έμής δημιουργίας καταβολή. Έμελλεν 4S libi novum videatur^ paril quae anlea sterilis fuil9
o .oc "λαλεΐν · *ίνα μηδείς άπιστή προελάλησεν pariendus erat Adamus morte superior, ne quaeren-
οφις. Παρθένος τίκτει · Τνα μή σοι ξένον δειχθή, τ'- do ut credas defatigeris. PrimusAdam aecipit sen-
κτει προφθάσασα στείρα. "Εμελλεν Άδαμ θανάτου tentiam de immortalitate:etEnoch habes, etEliam,
τίκτεσθαι κρείττων · ’ίνα μη κάμ^ς επιζητών πι- qui immortalitatis mysterium adumbranl. Creator
στεϋααι, ό πρώτος ’Αδαμ τας έπ* άθαναα ίφ δέχεται enim hos adhuc tenet in corpore, naturam exsul-
ψήφους. Και τον Ένώχ έχεις, ναι δή /αι τδν 'πλίαν,τδ tantem consolans, qui etiam post exsilium iterum
τής Αθανασίας σκιαγραφούντας μυστήριον* κατέχει immortalitati sit illam re&tituturuS. Lapsi parentis
γαρ τούτους ό Πλάστης έν σοΝματι, ψυχαγωγών τήν quae irrepsit mortalitas, non peccantis filii in solu-
έςοριστον φύσιν, ώς και μετά τήν ύπερόριον φυγήν tionem indiget 6l6ft Supplicio, quem exspectare
πάλιν είς τήν Αθάνατον έιταναγάγοι πολιτείαν. 'Η natura per Enodi, et Eliam antea consuevit.Te vo-
012 πταίσαντος Πατρος επεισελθουσα θντ,τότης «να- lente non moritur mortalis, ut Enoch, et Elias me
μαρτήτου παιδδς είς διάλυσιν ϊϊζττο τής τιμωρίας, δν docent, et per illos resurrectionem speramus, quia
αναμένειν ή ©άσις διά τβ Ένώχ και ’Βλίου διδασκο- nondum mortui sunt. Mortuis vero, quam quaeso
μέντ, προειθίζετο. ν0τι σου βουληθέντος ούκ άπο- Β praebeant exspectationem resurrectionis ii qui non·
θνήσκει θνητός, Ένώχ με καί ’Βλία; δι^άσκουσι, dum mortui sunl?Sed si quis a mortuis excitatus in
καί γένοιτ* Αν δι’ αύτών Αθανασίας έλπίς τοΐς ουπω coelo regnat, ille omnibus hominibus certum im-
Οανάτφ προσομιλήσασιν · νεκροτς δε τίνα Αν παρά- mortalitatis beneficium dat. Ideo natur» format
σχοιεν o\ μήπω θανδντες προσδοκίαν Αναβιώσεως ; Deus immortalitatis e natura faciem, et ostendit su-
Αλλ’ έαν τις έκ νεκρών Ανάστας έν ούρανψ βασιλεύς, pra naturam natura e naturae ducem. Qui mortem
ουτος τψ έμψ πα*τί γένει τδ τής αθανασίας Αναμφί- gustavit, in CCBlo a mortuis collocatur, Ut e terris
βολον δώρον παρέχεται. Δια τούτο πλάττΕί τή φύσει natura ad eum qui in coelis est respiciens, nihil de
θεός Αθανασίας 1κ τής φύσεως πρόσωπον, και δεί- immortalitate addubitet, videns regem in aBternum
κνυσιν ύπερ ούσ»ν έκ τής φύσεως προστάτην τή; in coelis e se natum regnare.Quis potentias Domini
φύσεως. fo θανάτου γευσάμενος έν ούρανοΤς έκ euai rabil?Regnat cum divinitate natura,quse prius
νεκρών ένθρονίζεται, ώς αν κάτωθεν ή φύσις πρδς in paradiso nec divinam vocem audire sustinuit,
τον έν ούρανοΤς Ατενίζουσα [1540 R.] μηδέν επι- sed pre timore fugit, et sese ocultavit. 0 Dei erga
διστάζω u τή Αθανασία, τον έξ αυτής Α ιδίως έν ού- me bonitatem ! Non meminit transgressionis, non
ρανοτ^ βλέπουσα βασιλεύοντα. Τίς λαλήσει -Ας δυνα- recoi datur pacti. quod cum serpente malum pepi-
στείας Κυρίου; Συμβασιλεύει As βεότητι φύσις n c gimus, ingratitudinem hominum non reputat, lap-
πρΊν Ιν παραδείσψ μτ,δέ τής θείας φωνής τήν Ακοήν sum naturae non erubescit, sed in barathro mortis
στέγουσσ, Αλ/α τψ φόβω δρχπετεύουσα καί κρυπτό- jacentem, in ipsis impietatis rdylis complectitur
μένή. 'α τής περί έμέ χρηστότητας ! ού μνημονεύει inenarrabilibus amoris divitiis, et illam ex infe-
τής παραβάσεως, ού μνησίκακε! τού προς τον βφιν rorum penetralibus retrahens, una cum divinitate
συνθήματος, τού γένους τή* αγνωμοσύνην ού λογίζε- sua Creator creaturam elevans, paterno sinui im-
ται, την πτώσιν ούκ έπ^σχύ/θη τής φύσεως * Αλλ' έν posuit Ideo Paulus clamat : ConteSUSCtlaV il, et
αύτοΤς τοΤς τού θανάτου κειμένης 46 βαράθροις, έν consedere ηύ$ fecit in CcdeslibuS b.
αύτοις τοΤς τής Ασεβείας Αδύτοις περιδρα'ττεται τχύτ^ς ά^ρήτψ φιλανθρωπίας πλούτψ, καί των μυχών
ταύττ,ν Ανασπάσας τού φ'δου καί 47 συνανυψώσας αύτού τή θεόττ,τι πλαστουργός ό πλχστούργτ,μα, τοΐς ματρι-
κοΐς κόλποις ένίδρυσε. Δια τούτο κα! Παύλος έβδα* Συνή γείρε καί συνεκάθισεν ήμας έν τοΐς έπουρανίοις.
. ΣΟΖ'. CCLXXVII.
Τού Χρυσοστόμου έκ τής περί τού Αγίου Πνεύματος α' Excerpi a €Χ Bofuilia / Joannis ChrysOStOftli de
δμιλίας. Spiritu sancto.
Άνεγνώσθη τού Χρυσοστόμου έκ τής περί τού 9 Legi primam Homiliam Chrysostomi de Spiritu
Αγίου Πνεύματος πρώτη: ομιλίας, ής 4 a ή Αρχή, Χθες sancio, cujus hoc initium : Heri m»bis,o amatores
ήμΐν, ώ φιλδχριστοι 49^ ot ψευδόχοιστοι Αφ’ έαυτών Christi, pseudocbristiasemeiipsis loquebantur,non
έλάλουν, ούκ έκ νόμου, ούκ έκ προφητών, Αλλ' Απο ex lege.non ex prophetis, sed a proprio suo animo
τής Ιδίας γνώμης ™ δρμής. *0 δε Συ>τήρ ούκ ac impetu: Salvator autem non recessit a lege, non
Απέστη νόμου, ^ύκ έγκαταλέλοιπε προφήτας, Αλλ’ reliquit prophetas, sed dixit nunc quidem : Bene
ελεγε νύν μίν. Καλώς εΤπεν Έσαΐας, νυν δέ, ού γέ- prophetavit Isaias 1 ; nunc vero : Non esi in legn
γραπται έν τψ νόμψ υμών, καί μυρία τοιαύτχ. vestra scriptum 1 . et talia infinita. Cum igitur
Έπεί ούν ol έλθόντες πρή Χριστού, καί το έχείνου qui venerunt ante Christum, et illius nomen falso
περιθέντες έαυτοΐς κακούργως [842 II.] ονομχ, ούκ sibi imposuerunt, non e sacraScriptura.sed ex pro·
Απο τών Ιερών Γραφών, Αλλ* έκ τής ίδίας Απονοίας τα pria vecordia errorem proferrent, dicit Christus .
h Ephes. ii, 6. 1 Matth. xv, 7. J Joan. vm, 17.
VARLE LECTIONES.
42 εμελλον ζ*. 43 Απιστεί. 44 |πιδιστάξη ζ". 45 συμβασιλεύει] συμβουλεύει Α. 46 κειμένης COIT. Α :
κειμένοις 47 καί add. Α. 43 ής, 49 φιλόρχιστοι om. Α.
2Θ3
PHOTtI PATRIAftCHyE CP. 264
neticium. Promittens etiam creatur®, renovato et A vsxo γάρ ή κτίσις τδν αιχμάλωτον τή παραβάσει
liberato corrupto el captivo homine, etiam ipsam κύριον έπιγράφεσθαι, καί έξυπηρετεΤν αύτφ, της
renovatum iri, quasi diceret: Cecidit imago, et per άμαρτίας αύτδ* [844 Η.] δρώσα δούλον γενόμενον ·
lapsum interiit, et per inohedientiam corruptio est. άλλ* έχέλευσεν δ κτίστης μη έζαρνεΐσθαι τον παρα-
Patere servire corruptione corrupto, ut quando βάτην, άλλ’ έπιδεικνύνα· τού κοινού Δεσπύτου την
ipsum renovato, meam imaginem, corruptum ho- αφθονον χάριν καί το της ευεργεσίας άμετάθετον,
minem, cum iHo et te creaturam renovem, et eadem έπαγγειλάμενος και τη χτίσει βτι περ, άνχκχινιζο-
qua ille afflictam miseria, cum gloria resuscitem, μένου καί έλευθερουμένου τού φθχρεντος Χαί αίχμα-
Quid est hoc, hominis dominum fugere creaturam? λωτισθέντο; ανθρώπου, ανχχχινισθήσεται καί αυτή,
Dicit enim : Vanitati subjecta est creatura , non ώς άν εΐ ελεγεν · "Επεσεν ή είκών καί ώλίσ θησ*
volens: cui vanitati? A quo enim tempore homo a διά την πχράδχσιν καί φθείρεται διά την πχρα-
Deo deflexit, vanitas vocatur. Audi canentem Davi- χοήν. 'Ανχσχου δουλεΰσαι τή τού φθχρεντος ?θορ?,
dem : Verumlamen universa vanitas, omnis homo 'ίνχ, δτχν αύτδν άνχκαινίζω, την έμήν εικόνα, τδν
VfPltlSi.Omnis homo vanus est Deum relinquens, φθχρεντχ άνθρωπον, συν αύτφ, xxl σέ την χτισ ιν
et vanitatem sequens. άνχχαινίσω καί σύνθρονον χυτού τής 60 δάξης ποιή-
σω. Συγκατεσπάσθης αυτού 70 τή ταλαιπωρίφ, σννανχστήση 71 δάξη. Τί δέ έστι το την χτίσιν φεύγειν
την τού ανθρώπου δεσποτείαν ; λέγει γάρ* Τή ματχιάτητι ή κτίσις ούχ έκούσα 76 ύπετάγη. Ποίφ μχ-
ταιοτητι ; άφ’ ού αν έκτρχπή δ άνθρωπος τού θεού, ματχιοτης καλείται. ''Ακόυσαν ψάλλοντας τού Δαβίδ*
ΠΛην τά συμπχντχ ματχιοτης, πας άνθρωπος ζών. Πας άνθρωπος μάταιος έστιν δ τον θεόν χχταλιμπάνων και
τά μάταια μετχδιώκων.
Constituit Deus angelos secundum climata orbis B "Εστησεν δ Θεο; αγγέλου; κατά τά κλίμχτχ τής
universi custodes, utquod et Moses dicit (19), sin- οίκουμένης Ενα Εκαστον έπιτροπεύειν, ώς καί Mu/J-
guli singulas gentes servent. Constituit vero, ut σής λέγει, ένδς έκαστου Εθνους * Εστησε δε, 7νχ την
inanimatas creaturas frenent, solem, et lunam, et άψυχο* χτίσιν χαλίνώσωσιν, ήλιον καί σελήνην καί θα-
mare, et terram, et qusecunque in iis sunt, ad ser- λχσσχν και γήν και τά έν αύτοΤς, ύπηρετιΤν τή τού άν-
viendum hominum usui. Rursum angeli angeban*· θρώπου άηολαύσιι. Πάλιν ol άγγελοι ίτρύχοντο ύπηρε-
tur servientes indignis, et poenae obnoxiis homilli- τούμενοι άναςίοις καί δίκης ένόχοις άνθρώποις, μά-
bus : praesertim videndo illos maximum honorem λίστα δρώ#τες αύτού; την Λεσποτικήν άζίαν τοίς εΐ-
idolis,uni Deo debitum, tst8n exhibere. Protulit δώλοις άνάπτοντχς καί άνιερούντχς, "Εφερεν ή γή τον
terra vinum, Ct are libationes accipiebant, alios οίνον, καί οί βωμοί τάς σπουδάς έδέχοντο, τούς
fructus idolis consecrabant. Ideo angeli sunt indi- άλλους καρπούς καί τοΤς είδώλοις άνετίθεντο. Διά
gnati, videntes ea quae non sunt, coli loco ejus qui τούτο έδυσφάρουν ol άγγελοι, τή μη οντα δρώντες
est. Hinc et aliaquaeslio, quae ad Prophetam relata αντί τού βντος τιμώμενα. 'Εντεύθεν 73 κχί τδ Ετε-
est : Venit ad fi/um,inquit, Angelus GabrieUet di· pov ζήτημα, τδ είς τδν προφήτην άνχφεράμενον ·
Citei.Daniel, serve Dei.ex die primo quo posuisti *Ηλθε πρδς αύτδν, φησίν, δ άγγελο; Γαβριήλ, καί
cor tuum aiintelligenium^utte affligeres in cons- c λέγει αύτφ* Δανιήλ δ δούλος τού θεού, άφ’ ής
pectu Dei tui,exaudita sunt verba tua , et missus ημέρας προέθου κχκώσχι την ψυχήν ςου Εναντι
sum ut hcec ttbi nuntiarem. Princeps autem regni Κυρίου, είσηκούσθη ή δέησίς σου, καί άπεστά-
Persarumreslitit mihitnisiMichael princeps gentis ves- λην άπχγγετλαι σοι τά βήματα ταύτα. ’Λλλ’ δ
lr (evenisset in adjutor iummeum^OubiidiVeriiemm αρχών τής βασιλείας Περσών αντέσττ, μοι, ει μή
aliquis.si Persiae angelus praesidens a Deo ordina- Μιχαήλ δ άρχων τού έθνους 5μών 74 ήλθεν είς
tOS sit. Si vero et Gabriel a Deo missus est, ut βοήθειαν. ’Απορήσειε γάρ άν τις, εί δ τής Περσί-
populum Israel e captivitate educeret : quomodo δο; έπιτροπεύων άγγελος παρά θεού έπιτροπεύειν
ei Persarum princeps restiterit ? Ea quaestio sic τέτακται, ωσαύτως δε 75 καί δ Γαβριήλ ά/αχομίσχι
solvi potest. Mundu3 idololatria plenus fuit, angeli τδν 'Ισραήλ τής αιχμαλωσίας παρά Θεού άπέσταλται,
gentibus praefecti indignabantur el affligebantur, πώς αύτφ των Περσών δ άρχων άνθίστατο ; λυθείη
Daniel vero captivus cum suis contribulibus Baby- δ’ άν τδ διαπορούμενον ώδε. *0 κύσμος είδωλολα-
lonemductus,Deicognitionempredicavit:similiter τρείας 76 έπεπλήρωτο, [1545 R| ol δέ άγγελοι ol
et tres pueri, quibus ignis tanquam suavis aura re· έφεστώτες τών έθνών ήγανάκτουν καί έθλίβοντο.
frigerationi fuit-Ideo el multos ab idololatria ad pie- Αίχμάλωτος δέ Δανιήλ είς Βαβυλώνα μετά τών
tatem traduxerunt. Angelus igitur Persarum lsela~ D ομοφύλων άπαχθε'ς τήν θεογνωσίαν έκήρυττεν ·
tus est, videns in sua regione pro idolis Deum CO- ωσαύτως κα'ι ol τρεις παΐδες, ούς τδ πύρ είς Ιλαράς
a Psal. xxxviii, 8. b Dan. x, 14 seqq.
VARI*! LECTIONES
βθ τής. 70 αυτού add. A. 74 συναναστήσω ζ\ 76 έκούσα om. pr. A. 73 έντεύθεν] εντεύθεν λέγεται
A. 74 ήμών A. 75 δέ om. A. 70 είδωλολατρίας ζ\
NOTAS.
(19) Un LXX habent Dout. xxii, 8. Vulg. sic : Constituit terminos populorum, juxta numerum
filiorum Israel.
265 BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXVII. 266
ijpis την καυστικήν δύναμιν Αμειψαν Ανέψυχε. Διύ A li.Nabuchodonosorem non jam ad idolis immolan·
xit χολλο·!κ της είδωλιχής μεταστήσαντες πλάνης dum cogere, neque ultimis suppliciis non parentes
fttose&tv [84$ H.j παρεσκεύασαν 77. 'o ούν της subjicere vidiused clare Deum praedicantem et di-
αργής των Περσών έφεστηκώς άγγελος έχα*ρεν centem: Sidrach, Misach, Ct Abdcnago SSTVi SUnt
6ρών iv τοΤς αυτού μέρεσι τον θεόν Αντί τών ιΐ&ύ* Ό ei ait mimi *, taliaque multa. Cum igitur beatus
W» λατρευόαενον. Τον Ναβουχοδονόσορ έώρα, Αντί Daniel peteret a Deo, impletis septuaginta annis
:οθ χζτανχγχάζειν Ούειν είδωλοις καί έσχάταις τους ca pti vitali pr»scriptis,ut e captivitate Israel educe-
μή πειΟομένους ϋποβάλλειν τιμωρείς, λιμπρώς retur, missus est Gabriet, quiDanieli liberationem
ΗολογοΟντι xal λέγοντ* 78 · Σιδράχ, Μισάχ 79 x*l significaret, restitit Gahrieli dolens angelus Persa -
Άδδενχγώ ol δούλοι του θεού τού 'Γψίστου καί rum, quia iterum terra cui prseeratfdoctoribus pie-
t*Xkk τοιαύτα. ΈπεΙ ούν b μακάριος Δανιήλ ύδεΤτο tatis hinc ablatis, ad pristinam impietatem et erro-
ri θεού, πληροΛέντων τών έβδομ/,χοντα Ιτών τών rem reversura esset. Restitit igitur non pugnando,
ixt τή αίχυχλωσίφ διοριχΟέντων 80t άνχγχγεΐν της sed justa dicendo. Quae reditus, ioquit, festinatio ?
αιχμαλωσίας τύν ’ΐσραήλ, in εστάλη δΐ Γαβριήλ propriam habitans patriam Israel, rebus secundis
μνόσαι αύτφ τήν άνά^υσιν, Ανθίσταται τφ Γαβριήλ 81 84, saepius ad idololatriam conversus est : nunc
j ό της Περσικής Αρχής Επιστάτης, λυπούμενος οτι n vero pie vivit, regionem alienam inhabitans, et non
I καλιν ή γη ής έπεστάτει, των διδασκάλων τής εύσε- modo pie vivit, sed etiam pro pietate pugPat, mul-
βείας ίκετθεν ΑνακομισΘέντων, είς τήν irpodpiv tosque errantes ad verum Deum convertit. Quando
ίκινζστρεψει Ασέβειαν xal πλάνην. ΆνΘίστατο δε igitur et gratiam suscipientibus nihil secundum
o> μχχόμενος άλλα δικαιολογούμενος, « Τις ή σπου- animam est utilius futurum. et qui pietatem per il-
δή » λέγων « τής Ανόδου ; τήν ol/είαν οιχων πατρί- los colere in coeperant, in summum malum, qualis
δα b 'Ισραήλ xal ευπαθών είς είδωλολατρείαν πολ- impietas est, iterum suntlapsuri; quanto melius erit
λάχις έξώλισθε · νύν δε καθζρώς εύαεβιτ, τήν άλλο- Israel e captivitate non reducere, et ad pietatem
tpliv πιροιχών, xal ούχ ευσεβή μδ/ον, άλλα xal reversos. iuipsa pietate conservare? Missus, inquis,
οπεραθλετ τής εύσεβείας, πολλούς τών πεπλανημέ- sum ad restituendum populum in patriam: inquam
νων προς τύν Αληθινήν έπιστρέφουσι 81 θεο'/. "Οτε patriam? quam inhabitantes foedaverunt, daemoni-
ούν xal τοΤς τήν χάριν δεχομένοις ούδέν κατά ψυχήν buS sacrificantes, etidolisNon hSBC BCCUSat J«re-
λυσιτελέστερον έπακολουθετ, xal τούς εύσεβεΐν δι9 mias : Secundum numerum civitatum tuarum
αυτούς Αρξαμένους τύ έσχατον χαχύν ή δυσσεβεια erant dii tui, Juda9 et (20) secundum numnum
«άλιν 6ποχειρ(ους ποιεί, πόσον ήν άμεινον xal τύν viarum t naram tJerusalemr posuisti aras confusio·
Ισραήλ τίως τής αιχμαλωσίας μη ΑναγαγεΤν 81, xalc nis adit bandumBaal d. Infinitis tunc a Deo afflcie»
τούς 5ραι πρύς τύ φώ; άναβλέψαντας τής θεογνω- bantur bonis, et a malitia impietateque non reces-
σίας iv τή αύτή συντηρεΤν ευσεβείς; άπεστάλην, serunt.Multa nunc sustinent mala, et a Deo non re-
φής, τύν λαύν άποχαταστήσαι τή πατρίδι. Ποίφ πα· cedunt. Quod igitur reditus erit emolumentum Ϊ
tp& ; ήν οΐχούντες Ιμίαινον χνίσσαις w, δαίμοσι Erat igitur angeli contentio, non mali adversus bo-
ϋοντες, xal είδωλομανίαις. Ούταύτα κατηγορεί num (non enim dixit Scriptura, pugnavit, 8ed,IYS-
λέγων 'Ιερεμίας * Κατά Αριθμόν τών πόλεών σου ftft! Etenim 88Bpe resistit justus bu«0, Ut SSSpe legi
ήσαν ol θεοί σου, Ιούδα * καί κατά τά άμφοδα clementia, et vicissim clementi» lex. Lex peccau-
Ίερουσαλήμ Ιθυες τψ Βάαλ ; μυρίοις τύτε παρά tem castigat, clementia vero regis erga peccantem
θεού χεριεχλύζοντο ΑγαθοΤς, xal τής καχίχς xal commiseratione scepenumero movetur, et a poenis
άσιβεία; ούχ Ανεχώρουν * μαρία νύν ύπομένουσι liberat. Hic igitur pugua non adversarii contra ad*
xexd, xal τού Θεού ούχ Αφίστανται. T I ποτ’ ούν versarium, sed cognati contra cognatum, neque
«σται το τής έπανδδου κέρδος ; ήν τοίνυν ή Αντίστα- enim justitia extra bonitatem, neque bonitas aba-
σις ού χαχού πρύς Αγαθόν· ού γάρ εΐπεν Ιμάχετο, que justitia invenitur. Creatura, inquit, ut dictum
Αλλ* φνθίστατο. Και γάρ έστι πολλάχις Αντίστασις est, moleste ferente et indignante,quod invita tran*
δικαίου πρύς Αγαθόν, ώς άνθίσταται πολλάχις νόμφ psgressori praebuit usum, et servivit, et angelis do-
^ιλανθρωπία καί φιλανθρωπία νόμος. *0 νόμος τύν lentibus ob hominum ingratitudinem, et toto roun-
έμιρτήοαντα κολάζει· φιλανθρωπία πολλάχις β*σι- do malis afflicto propter inobedieotiam ( Viderat .
λΐως τύν Αμαρτήσαντα έλεετ χαί έξαρπάζει τής enim% i nquit. Deus terram e$se corruptam : omni$
τιμωρίας. *αδε ούν ή μάχη ούχ Ιναντίου πρύ; έναν- quippe caro corruperat ό iam suam c) ,non erat crea*
τίον, Αλλά συγγενούς πρύς συγγενές· ούτε γαρ τύ tura talis, qualem initio eam Deuscrearat.Non erat
δίκαιον ε;ω Αγαθότητος, ούτε τύ Αγαθύν εξω δίκαιο- stellis coelum, ut aDtea,splendens sine ulla macula.
c Dan. ii, 40. a Jerem. ii, 28 et xi, 13. 9 Genes, vi, 12.
VARIAE LECTIONES.
rt παρεσχοεύασαν έπ9 αύεής ό ζ\ 78 καί λέγοντα om. Α. 79 Σεδράχ Μισάχ ’λβδιναγώ Α. 89 δωρηθέν-
των Α. β1 έπιστρέφουσε quidni έπιστρέφων ? 8S Ανάγειν ζ". 85 χνίσαις ζ\
ΝΟΤΛ.
(20) Groce hic est : in biviis JerusaUm sacrificabas Baal ,
Patrol. Gr, CIV. 0
267 PHOTII PATRIARCHAE CP. 268
Non dabat terra, ut prius, fructus puros, nec mare, a σύνης εύρίσκετχι. *θτι τής κτίσεως (φησίν) ώς
nec aliqua alia creatura.Praevaricator enim in eam προείρητχι διχκειμένης, και Αγχνακτούσης Εφ’ φ
ingressus, contaminavit ac foedavit omnia, blas- xii άκουσχ τψ παραβάτη παρείχε την χρείαν καί
phemiis Deo invisis, turpibusque 510« vocibus, έξυπηρέτει, καί αγγέλων άχθομένων Επί τη το υ
Ot caedibus, mare piratis et latronibus, fontes et ευεργετούμενου αγνωμοσύνη, καί 8λου κζκωθέντος
fluviOS idolis et nympllis statuisque complendo, τού [846 H.| κόσμου διά τάς πχρχνομ(χς (καί γάρ
omnes res conditas in deos homines formabant. Είδε, φησίν, 6 θεός την γην, xxt ην κχτεφθχρμένη,
Nihil autem sic creaturam maculat et adulterat, δτι κατέφθειρε πάσα σάρς την δδδν αύτης),
quam se in Deum confletur. Ideo Salvator mundi (1548 R | ούκ ην ή χτίσις οΤαν ύπέστησεν χύτην 84
venit in illam per camem,et earadem ab infinitis δ θεός Απ’ Αρχής * ούκ ην τοτς άστροις δ ούρχνδς,
illis maculis mundatam renovavit, et a longe diffi- ως τδ πρ\ν, άνευ τινδς μιάσματος κχτχλχμπόμενος*
cilioribus morbis et affectionibus, quam corporea ούχ ην ή γή τούς καρπούς άμολύντου;, ώς τδ πριν,
corruptione liberavit, renovat per primum ad- Αναδιδούσχ - ού θάλασσα, ούχ άλλο τι των Εν τη κτ(-
veotum creaturam, Ut discas eumdem esso, qui σει. *0 γάρ παραβάτης εισελθών εν αύτη χατεμίανε
eam in principio creavit. Non enim alterius est και Ανεθόλωσεν 85 άπαντα ταΤς βλάσφημες, τκΤς
creare, et alterius corruptam instaurare, sed ejus- a θεομά/οις καί αίσχρχίς «ρωνχτς, τχΐς μιαιφονίχις*
dem ulrumque est sapientiae et artis. Renovat crea- τοΤς πειραταΤς χαι ληστχΤς την θάλατιχν τας πη-
turam priori adventu, Ut credas secundo etiam γάς καί ποταμούς τχΐς εΐοωλολχτρείχις, νύμφχις
adventu eam instauratum iri, et te ante illam re- καί δαίμοσιν άνάπτοντες αύτά. Πάσα τοΤς ά\θρώ-
novatum in incorruptibilitatem, perturbalionum ποις ή χτίσις εις θεούς ανεπλάττετο * ούόεν δε
vacuitatem, et ineffabilem pulchritudinem. Si enim κτίσιν ούτω μιαίνει κχί κιβδηλεύει ως τδ θεοπυιε?-
quando volens in infirmitate carnis erat in sudori- σθαι αύχην. Διά χαύχα 86 είσήλθεν δ Σωτήρ τού
bus, in doloribus, quando seductor 6t Samaritanus κόσμου διά σαρκδς Εν αύτη, καί τούτην των μυρίων
vocabatur, creaturam ab bis tantisque et maxime τούτων χπχλλάξας μιασμάτων άνεκαίνισε, πολύ
diuturnis morbis, et maculis mundavit, quando χαλεπωτερων ή σωματική; διαφθοράς Ελευθερώσας
veniet judex vivorum et mortuorum, quando ange· αυτήν κακώσεων καί παθών. 'Ανακαινίζει διά της
lorum influitis myriadibus stipatus, quando oro- πρώτης παρουσίας την κτίσ ιν, ινα μάθης ότι αύτός
nium Dominator et Dominus, quando omnia hor- έστιν δ καί απ' αρχής αύτήν δημιούργησα; · ού γάρ
rore concutientur et trement, quomodo mutalio άλλου μεν κτίζεΐν, άλλου δε διχφθαρεΐσαν ανακαινί-
corruptionis io incorruptibile, non videatur quanv ζειν, άλλα της αύιής έκάτερον σοφίας καί τέχνης,
facillime consecutura, Deo digna ? C 'Ανακαινίζει την κτίσιν κατά την πρώτη ν Επιδη-
μίαν, ΐνα μηδεμία σοι χώρα κχταλειφθή Απιστία; ώς κατά την δεύτερα » παρουσίαν ού καινισθήσεται, χαι
συ πρδ αύτής είς αφθαρσίαν, εις απάθειαν, είς άφατον καλλονήν, Εί γάρ, δτε ην Εκών Εν ασθενείφ
σαρκδς, Εν Ιδρωσιν, Εν πάθεσιν δ Χρίστος, Εχε πλάνος καί Σαμαρείτης δσυκοφαντεΐτο, την κτίσιν έκά-
θαρε των τοσούτων, καί τηλιχούτων καί πολυχρονιωτάτων παθών καί μιασμάτων, όταν ώς κριτής ζών-
των παραγένηταί καί νεκρών, δταν μυριασιν Αγγέλων δορυφορούμενος τάγμασιν, δταν πάντων δεσπό-
ζων καί Κύριος, δταν πάντα φρίσστ καί τρέμη, πώς ή Εκ φθοράς είς αφθαρσίαν μεταβολή ού τδ 87
βφστον Ιχουσα 88 κχθοράτχι κχί τδ Ακόλουθον κχί θεοπρεπές ;
Venit Salvator praedicentibus prophetis, ne νΟτι παραγίνεται δ Σωτήρ προκηρυττόντων των
quis putet, quo modo a Ρ’ίηαο proposito et au- προφητών, ΐνα μή τις νομίση δτι καθ' δν τρόπον
xilio aberrans, aliud arripuerit, eodem agendum άνθρωπος τής προτερα; διαμαρτών Επιβολή; και Ροη-
esse Deo. Ne igitur quis hoc putet, longo ab hinc θείας Επί δευτέρχν Ερχεται, ουτω καί δ θεός. *Ιν*
tempore prophetae illius adventum praedixerunt, ούν μή τις οπονοήση τούτο, άνωθεν προέλεγον <Λ
ut ostenderent Deum non medilando invenire προφήται τήν παρουσίαν αυτού, ΐνα δείξωσιν ότι
commodum, sed a principio omnia praevidisse, θεδς ού σκεπτόμενος ευρίσκει τδ συμφέρον, Αλλ’ άπ*
Nam nos quidem homines meditamur, ac si Αρχής προεΐδεν άπαντα. 'Ημείς μεν γάρ οΐ άν-
priori conatu frustremur, ad alium accedimus, θρωποι σκεπτόίμεθα, καί Εάν άποτύχωμεν τής πρώτης
Deus vero non sic, sed dedit legem, prophetas, πείρας, Εφ* έτέραν μεταβαίνομεν · δ δΕ θεδς ούχ
et pOSt illa Evangelium, non tempore, quo es- ούτως, άλλ' εδωκε νόμον, προφήτας, καί μετά ταύτκ
set utile, discens, verum ab initio videns, non Ο τδ Εύαγγέλιον ού χρόνφ τδ συμφέρον μεταμχΟών,
aliter potuisse creaturam, et in ea hominem Απ’ Αρχής δ! είδώς ώς ούχ οΐόν τε άλλως ήν τήν
fieri, nec manu duci, neque incorruplionis digni- κτίσιν καί τδν Εν αύτη άνθρωπον ούτε γενέσθαι ούτε
tatem recipere, nisi eo modo, quo ineffabilis pro- παιδαγωγηθήναι, ούτε τδ τής Αφθαρσίας [347 Η.]
videntia et humanitas dispensavit. Αξίωμα ΑνιλαβεΤν, εί μή καθ' 8ν τρόπον ή άφατος
πρόνοια καί φιλανθρωπία ψκονόμησεν,
VARLB LECTIONES.
84 αύτήν, αύτοΐς pr. Α. 85 Ανεθόλωσε* Α : Ανεθάλωσεν HOBSCh. et GenCV. Απεπσλχίωσιν Roth. 86 διά
ταυτα om. Α· W ού κατά τδ ζ\ 88 Ιχουσα om. Α.
269 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVII. m
"Ox. ?*σίν, « EI προ**» άμχρχήσ*. χδν ’λίβμ a 8196 « Si. inquit, Deus providit Adam pecca-
O esoc, xt *at προήγαγχν βυχύν ; χαί πολλ.1 μέν *t»« lurum, quare eum produxit? Et mulle suot et per·
Χβΐ -ΒίγΑΛλοι xo05t xoO άπορήμαχο; έπιλόιχκ 89, * pulchre hujus dubii solutiones.» Dicit ’ itaoue
λ*γ». 8 M xa. i βιοϊοφοί Ίωάννηί δ Xpjadaxo· Chrysostomus : Non hoc solum aio, quod prescivit
μοί 0« W χουτο μδνον ^μι 8x. προήίη, άλλ* sed etiam quod lapsum hominem per dispensatio^
xxl »«Svt« άνχβχήαει βυτδν 8,« τή; 0ixovo- nem reparaturus esset.Et non primo quidem scivit
μ ς· ** 0J . *ρώ2τον *1δ* τ*' πτ",ιν> «l ^ lapsum, nisi etiam prescivisset resurrectionem
xpo «χ*<η« την 4ν«αχ*«ν. 9 St, Sn π*«τχ*,, Sciebat eum lapsurum, sed resurrectionem tan-
, -» 90 τη« «νΐ9χί«ω; φάρμίχον quam, remedium praeparavit, et permisit hominem
*et οχνχχώρηΜν tt; ittrpxv έλβίϊν 6xvaxou xiv usque ad periculum mortis pervenire, ut disceret
«νβρωπον, (1849 It.] ϊνα μαθό, x(vo< μίν ά.χολ«ύ*ι quid suaculpa consequatur, et qnid per Creatoris
«t (βυχδν, τίνος 8t xt» xoo xXi*avxo« χάρ.χ,. ^St, gratiam. Scivit fore ut Adam caderet, sed vidit ex
ιχ**ουμ«νον xov Αδ»μ * άλλ’ ISXtwv Ιξ «ύχοΰ illo proditurum Abel, Enos, Enoch, Noe, Eliam
χροχλΕυνδμχνο. tw AotX, χδν Ένώί, χόν Ένώχ, prophetas, admirandos aposlolos.nobiliutem na-
τ6ν Nox, xov HXfav, χους προφήχ^ς, τούς βίο- turo, vidit martyrum nubes.divinitus motas Die-
μχατους αποστόλου,·, χήν «tyvt.xv τή< φύσ*ως, χ« β tatem dislillare. Vidit haec : et ubi erat honestas
β.οχ(νηχχ χών μαρτύρων xxl οχάζονχα χήν ttobnv ubi justitia, ubi dignum opus Deo? Froptereaouod
Vtopr,. EbAtit» xauxa. χχί που ην καλόν. πού 81 unus erat peccaturus, ideune ex nihilo illum pro-
ducere non debuit ? et tot hominum, quorum nec
uno dignus erat mundus, fructum amputare, et de-
metere radicitus tantum germen generis humani
et florem, et contra illud subornare iram ac falcem
prosertiro cum post peccaturus, tum neque pec-
carit, neque peccare cogilarii, quippe nondum
exsistens? Si enim prudentum virorum est non ab
eo poenas exigere, qui peccare quidem cogilarii
nondum tamen peccarit, quomodo Dei esset ab eo*
qui ue meditatus quidem sit peccare, poenas pec-
catorum exigere, praesertim cum grave quidem
. . . tunc esset peccatum (quomodo enim non aravere-
-.ηα*, xa,- χων ημαρχηχύχων άπχ,χντν δ χβς, χ,ΐ χόχ»0 linquere Domini preceptura), non vero incurabile
* , T *£ οντο<; t0° &Φ·**** ΤΓ*Ρ «A ineffabili Conditoris clemenliie.primum hominem
χβλ«ον αΟίτηο,ς δ«σ*οχ,χης ένχολης ;) ούχ άνιάχου ad pristinam revocaturi dignitatem? Itaque si non
* Μομενου, χη a?ax«p φ,λβνβρωπ,ί χου πλάαανχος productus fuisset primus parens quod peccaturus
xa. νοδ πρωτοπλάστου εΐ; χήν άρχα,αν έπανάγεαβα. erat, efficeretur Deum punire nondum peccantem
μέλλοντος ευγενε«». άστε εΐ Ρή προηχχο, 3»όχ. et posteriore vocatione et salute privare: et crea-
εμελλεν «μβρχ«τν δ «ρχεγονος, ίδείχνυχο δν χδ βετον turam tot lantisque viris orbam ostendere,
χδν μήπω αμχρχήβανχα χολάζον, xa. χής δσχερον άνβχλήσεως χαί σωτηρίας άπόσχεροΰν, χχ| χοσούχων 5νοοών
καλών τε και αγαθών Ερημον τη*ι κτίσιν άποφαΤνον.
"Οτι τοΰ θείου Πιύλου εΙπ<ίντο; · Πρωτ^χο^ος πάσης
χτίαεω; οί αίρετικοι, <ρη«ι9 μή νοήοαντες πιρι
•κοίας κτίσεακ λέγει, είς κτίομ* χί>ν Π6ν οΐ άνιίητοι
κχτα^ιβάζοϋίΐ. Διττή δέ ή κτίβις · ή μέν γίρ έοτιν
ή γεγενημένη, ή δέ ή άνκκβινιζομένη * αύτος γάρ
«Δλιν Πιυλος βο$ · ΕΤ τις έν Χριοτφ καινή κτισις.
Ινα δέ λαμπρώς 91 έπιδείζη δτι της άνακκινιοθείοης
κτίσεως λέγει πρωτότοκον τδν Χρίστον, Ιπέγει
Πρωτότοκο; έκ νεκρών, ΐνκ γένηται έν πασι
πρωτεύων · πρωτεύων των άνακαινιζομένων, των είς
άγδκρσίιν καλούμενων, των έκ νεκρών έγειρομένων W
(848 Η.] πρωτεύων ου κατά την θεότητα (άπαγε *
υσρις γάρ θεψ το κχλεΤσθαι πρώτον των κτιαμάτων
νέφη. ? Εβλεπε ταΰτα, και που ήν καλόν, πού δέ
δίκαιον, που δέ θεοπρεπές, [Γίνα] διότι Εμελλεν εις
άνθρωπος αμαρτάνει ν, τούτον μή άγαγεΐν έκ
οντων, και τοσούτων άνδρών, ών ουδέ καθ’ Ενα άξιος
δ κόσμος, φοράν άνακόψαι, κιί θερίσαι πρό^ιζον
την τοσαύτην τού γένους βλάστησιν καί καλλονήν,
χαί κατ* αυτής έπαφιέναι ττ^ έκτομήν κάι οργήν,
καί τότε τού τήν άμαρτίαν ύστερον έλομένου ούτε
άμαρτόντος ούτε άμαρτεΐν μεμελετηκότος , άτε
μήπω μηδλ ύφεστώτος ; εΐ γάρ σωφρόνων έστίν
άνδρών το μελετήσαντα μέν άμαρτησαι μή άμαρτή-
σαντα δέ μή είσπράττειν εύθύνας άμαρτημάτων, ή
πο»υ γε άν ειη θεού τδν μηδέ μελετήσαντα έξαμβρ-
Cum dicat beatus Paulus ; Primogenitus omnis
creatura f,haBretici,inquil,nonintelligentesdequa
creatura loquatur, ad crealuram Filium ipsi insi-
pientesreferunt.Duplexenim estcreatura,una qui.
dem facta,allera renovata. Paulus namque iterum
clamat: Si qua in Christo nova creatura s. Uique
y manifeste β2θα ostendat se dicere Christum esse
primogenitum creaturas renovat®, addit : /Vimo-
genitus ex mortuis , ut sit in omnibus primus h :
primus renovatorum, ad incorruptionem vocato-
rum,ex mortuis resuscitatorum, et suscitandorum.
Primus non secandum deitatem (apage ! contu-
melia enim est in Deum, vocari illum primum
' Coloss. i, 15. s 1 Cor. v, 47. Coloss. i, 18.
VARIjE LECTIONES.
S 0 ά,τολύσε’.ς A. 90 τδ libris deesl, 01 λαμπρόν ζ". 9« έγειρομένων καί περωμένων πρωτ. ς“.
271
PHOTII PATRIARCHA CP. 272
creaturarum, qui ineffabili verbo, et incomprehen A $ς έψρήτψ λόγψ καί άνεπινοήτφ δπεροχή πάσης
sibili excellentia super omnes creaturas ascendit ύπερήρτητχι κχ\ ύπερίδρυτχι φύσεως), άλλα πρω-
sedetque), sed primus estsecundum humanitatem, τ*:ύ*ι κατά γβ την άνθρωπδτητχ, άρχηγ^< ήμών
princeps factas resurrectionis nostrae, et mutitio- γεγονώς της άναστάσεως xai τής έκ φθοράς είς
ais ex corruptione in incorruptionem. Si enim Elia3 αφθαρσίαν μεταστοιχειώσου;. Ei γάρ καΐ 'Βλίά;
filium viduse excitavit, et Elisaeus filium Sunami- τον uiov τής χήρα; ήγειρε, κ*Ι ΈλισσαΤος τδν τής
tidis, et Salvator quatriduum Laxarum excitavit ; Σωμανίτιδος, και αύτδς 6 Σωτήρ τεταρταΤον τον
sed nemo eorum ad incorruptionem, et immorta- Λάζαρον έξανέστησεν 9*, άλλ’ ούδείς αυτών είς
litatem excitatus est. Iterum enim eos mors pos- αφθαρσίαν καί άθχνασίχν έξανέστο * πάλιν γάρ
tea Oppressit. Christus vero surgens e mortuis, αυτών ό θάνατος έκυρίευσε. Χρίστος δέ άναατάς έκ.
non amplius moritur, nec mors amplius illi do- νεκρών oWtt άποθνήσκει · θάνατος αυτού ούκέτι
minatur, sed neque illis quos in secundo SUO κυριεύει. ’Λλλ’ ουδέ εκείνων, ού; κατά την δευτέραν
adventu oscitabit. Ο malam et dementem vestram αύτού παρούσαν άναστήσει. ”il κακής και άφρονας
opinionem ! Venit Christus ad nos : dedit nobis υμών 94 γνώρης ! ήλθεν 6 Χρίστος πρδς ήμδς.
Spiritum suum sanctum, et assumpsit corpus no- έόωκεν ήμΤν τδ αύτού ΙΙνεύμχ, καί άν έλαβε τδ
Strum,et contractus pnecessit, et iniluen3 nostram ήμέτερον σώμα, και το συνάλλαγμα προήλθε, χχι
humanitatem exaltavit illam ,et constituit illam in 8 λαβών ήμών xb φύραμα άνύψωσεν αυτό και εκάθισεν
dextera Patris : et ingratitudo beneficium contu- έν δεξιφ τοθ Πχτοό; · καί ή άγνωμοσύνη την εύερ-
raelia afficit. Accepit a nobis figmentum, et con- γεσίαν υβρίζει. ’Έλαοε παρ' ήμών xb πλάσμα χαι
stituit illud in dextera Patris. Accepimus ab illo έχάθιαεν έκ δεξιών του Πχτρός · [1552 R.) έλά-
Spiritum, et injuriam facimus, in creaturarum et βομιν I; αύτού τδ Πνεύμα, καί ύβρίζουεν, έν
servorum ordinem illum redigente3. κτίσματι και δούλοι; χύτδ 95 κατχλέγοντες.
Petitio quidem dicitur, quando Deum aliquis "Οτι φησί, δέησις μεν λέγεται, δταν τις τδν θεΑυ
rogat, rei cojusdam gratia ; precatio vero quando άςιοΤ 8U* πράγμα, προσευχή δε, δταν ύμνή τον θιδν,
quis pro acceptis beneficiis gratias agit Deo.lnter- ευχαριστία δε, δταν τις υπέρ ών Ιπαθε χάριν άνθο-
cessio vero, quando quis contra iniquos accedit ad μολογή τψ θεψ, έντυχία δέ, δταν τι; κατά τών x$t-
Deum, vocans illum ad ultionem. Intercedere vero χουντών έντυγχάν^ τψ θεψ, προσκαλούμενος χύτδ ν
non est, inquit, supplicare, se.J interrogare, et re- tl; έκδίκησιν. ”θτι δέ τδ έντυγχάνειν ούχ Ιατι
sponsum accipere. Dicit Deus ad Eliam : Quid tu (φησίν) ίκετεύειν άλλ’ έρωτφν καί απόκρισιν δέχεσθχι,
A/c, Elial respondet propheta interrogatus : Zelo .λέγει b θεδς προς τδν 'Ηλίαν · τί συ ίνταύ6α
zelatus sum pro Domino exercituum, quia dere- ’Βλία ; αποκρίνεται έρωτηθει; ό προφήτης· Ζηλών
liquerunt partem Domini filii Israel *, etc. Non Οέζήλωκα Κυρίφ παντοχράτορι, δτι έγχατέλιπον
est hic petitio, sed interrogatio et responsio, et σε ol υΙοι Ισραήλ, καί έξης, Καί ού/ έστιν ένταυθ*
intercessio [vel interpellatio] fit ex utroque. Et δέησις, άλλ’ έρώτησις χαί άπόχρισις · καί γέγονε τδ
unde id manifestum ! Paulum dicentem audi : έξ άμφοΤν έντευξι;. Καί πόθεν δήλον ; Παύλου
An nescitis in Elia quid dicit Scriptura , que - λέγοντας άχουσον · ούχ άνέγνωη έν Ήλίφ χψ
madmodum interpellat Deum adversum UraeOl προφήτη τί λέγει ή γραφή ; ώς έντυγχάνει τψ θεψ
Igitur έντυχία non est δέησις. Sed haec ChrjSOStO- κκτά τού 'Ισραήλ, Ούκούν ή έντυχία ούχ έστι
mus. Oportet vero adhuc subtilius differentias δέησις. 'Αλλά ταύτα μεν δ Χρυσόστομος. Δέτ δ' ούν
dictorum IS20A nominum perpendere, et Consi- έτι λεπτομερέστερον τάς διαφοράς τών είρημένων
derare, ut non solum satis idonea sint quae plebi δνομάτων διασχέψασθαι καί έπιθεωρήσαι, ώστε μή
dicantur; sed et eorum, qui eas voces volent τψ πλήθει μόνον Ικανά είναι λέγεσθχι,άλλά χαί το Τς
acrius excutere, reprehensionem et injuriam cf- δεινύτερον διαχωδωνίζειν ταύτα βουλομένοις άνάλωτχ
fugiant. χαί άνεπηρέ αστα διαμένειν.
Ex oratione , quod antiqui et novi Testamenti Έχ τού λόγου, δτι παλαιάς χαί καινής 96 δια-
unus Sit legislator , et in vestes sacerdotum θήκης είς 6 νομοθέτης · χαί ε!ς τδ ένδυμα τού
(Exodi XXVill) et άβ poenitentia . P Ιερέω; * xat περί μετάνοιας.
Ait Paulus: Aron enim erubesco Evangelium9ju· "Οτι φησίν δ Παύλος, ού γάρ έπαισχύνομαι xb
stitia enim Dei in eo revelatur k. Quomodo igitur Εύαγγέλιον · δικαιοσύνη γάρ θεού έν αύτψ άπο-
juslitia Dei in illo revelatur? quomoio? cum καλύπτεται. Πώς ούν διχαιοσύνη θεού έν αύτφ
prima lex Judaeis solis data sit, licet alii homines άποχχλύπτεται ; πώς; άπειδή δ πρώτος νδμος
rjusdem exsisterent naturo et originis, Evange- Ιουδαίοι; μόνοι; έδέδοτο, χαί [849 Η.| τών άλλ<*ν
Hum vero omnibus aequaliter gentibus, merito in άνθρώπων τής χύτης ύπαρχόντων δημιουργίας χαί
illo justitia Dei revelatur, et justitiae Evangelium φύσεως, τδ δέ Εύαγγέλιον πάσιν δμοτίμως τοΤς
1 III Reg. XIX, 10. iRom.xi, 3. k Rom. i, 18, 17.
VARIA LECTIONES.
95 συνεξανέστησεν A· 94 ήμψν A. 95 «ύτδ imo αυτόν, 96 χαί καινής idd. A., al. OtD.
273 BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXVII. 274
Αμ<*ρυίσιν, eCxotwc Iv «ύτφ δικαιοσύνη θεού iit ο- A vocatur.In veteri igitur Testamento non erat voca-
χαλύπτετχι, xat καλείται δικαιοσύνης Εύαγγέλιον. tio justa, non enim similiter omnes vocabat et iUu-
"Έν toCvuv παλχι* διαθήκη ούκ ξν ή κλησις minabat, sed solos Judaeos. Non erat igitur justa,
δίκαια * ού γάρ δμ οίως πάντας έκχλει καί Ιφώτιζε, sed dispensatio praeparans viam justiti&.Non llico
τους ’ίουδαιους δ! μόνους, ούκ ή* wv διχχί* άλλ' hanc justam, illam vero injustam, sed illam viam
©Ιχονομική, προπαρκσκευάζουσα δδον δικαιοσύνη, hujus Ct praeparationem. PulafcanUud»! sibi sol»
o i λέγω τχύτην δικαίαν κάκε(νην άδικον , άλλ* etiam Evangeiium datum iri, quemadmodum le-
έκε'νην boov χχύχη* **! προκατασκευήν ταύτης. gem; sed exspectatio prm! er spem evenit. Ideo et
’ΓπελΙμβανον oi Ιουδαίοι δχι^ καί τύ Εύαγγέλιον David dicit : Suscepimus tDomine, misericordias inme-
βυτοΤς δοθ/,σιται μόνοις ·7, ώσπερ καί ό νόμος* dio populi tui: diindeiSecundum nomen tuum %Deus, sic
ίζί~η δε παρ* έλπίδχς ή προσδοκία. Διδ καί Δαβίδ et laus tua, non solum in medio popuii tui.sed etiam
λέγει · Ύπελαβομεν, ό θιδ.*, χό Ιλεό; σου έν μέσψ tn fines terree, cl ut osiendal quod misereri finium
του λαού σοΰ, είχα* Κατά xb βνομά σου, ό θεός, te: r® jusliiaesit,addil : Justitia plena est dxtera iuaK
ουτω και ή αινεσίς σου, ούχί έν μέσψ τού λαού σου μόνον, άλλ* Ιπί χά πέραχα τής γή*. Καί ΐνα δείξ^ δχι tb
Ιλεησαι τά πέραχα χης γης δικαιοσύνες έσχϊν, έπάγει* Δικαιοσύνης πλήρη; ή δεξεά σου.
'0 Κύριος, Φησίν. 98 Ιόχσίλευσε. Πώς, ο Κύριος Β Dominus regnavit, inquit “ : Quomodo Dominus
Ιοασ(λε·>σεν ; ά/ ώς πρόσφατον λαβών xb της regnavit? an quasi Lovnm capiens dignitatem regni?
βασιλεία; άςίωμα ; ε! μέν γάρ εΤπεν 'ο Κύριος βχ- nam si dixi sci. Dominus regnat , «ternam Domini
σιλεύει, την άιδιόν χύτου ή?*ήνευδν 99 εξουσίαν * potestatem OStend.SSet : dicons vero l regnavi/,
είπών δε έβχσίλευσε την διά σαρκος αύχου οίκονο- dispensationem per carnem dicit perquam natu-
μία 4 λέγει, δι* ή; ή φύσις ημών xr4v έπικράχειαν ra nostra jugo diaboli, peccati, mortis excusso,
τού διαβόλου, της άμαρχίας, τού θανάτου άποσεισα- creatorem cognovit, ut verum regem, largitorem
μενη, Ιπέγνω πλάστην χον ώς άληθώς βασιλέα, xbv incorruptionis, resbrrectioiiis.Nuntium igitur 1«·
χορηγάν xnc αφθαρσίας, τής ανασχάσεους, Εύαγγε- tu τι affert David iis, qui a peccato, morte, dia-
λίζεχαι χοίνυν b Δαβίδ χοτς 6πο χν άμαρχίας, ύπb bolo olim regebantur, quod jugum illud contritum,
του θανάτου, ύπδ του διαβόλου πάλαι βχσιλευομένοις, imperium solutum sit, ΘΙ omnibus Dominus domi-
[1553 B.] 8xi b ζυγό; έκεΐνος συντέχριπχαι, xb κρά- netur, ut ipse quoque post resurrectionem dixit : '
τος λέλυχαι, καί βασιλεύει πάντων 6 Κύριος. *ϋς Data est mihi omnis poteitos tn cmlo et in terra ",
xil αύχο; μετά την άνάστασιν έφη * ’Εδόθη μ-ot πάσα prius vero dominata est nobis mors S2la,etpec-
έξουσίχ έν ούρχνψ καί επί γή;· Πριν δε έβχσίλευιν catum. Regnavit enim mors ab Adam usque ad
ημών b θάνατος καί ή άμαρτία * έβχσίλευσε γάρ δ q Moysen °,et cae.era.Ei Dominus de diabolo : Si Sa -
θάνατος άπο ’λοάμ μέχρι Μωυσέως καί έξης, καί tanas Satanam tjiciat, divisum est regnum ejus P.
ό Σωτηρ περί τού διαβόλου · Κα^ εΐ b Σατανάς τδν Itaque regnavit ante advectum Christi super genus
Σαχαναν έκβάλλει, έμερίσθη λ βκ^ιλεία αύχου. humanum diabolus, imo et peccatum. Dicit enim
~ΐ2σχε έβασίλευε 1 προ τής έηιδτ,μίας τού Χριστού iterum Paulus : Quemadmodum regnavit percatum
τοΰ γένους ήμών δ Σατανάς. ’Αλλά καί ή άμαρχία. in mortali nostro corpore, sic et gratia regnabit per
Λέγει γάρ Οά)ιν δ 8 Π χυλός * *^2σπερ γάρ έβ ασί- Cb istum*. Dominus regnavit (finita est victoria
λευσεν ή άμαρχία iv χψ θνητώ ήμων σώμαχι, di boli, peccati, et mortis), exsultet igitur terra r :
ούτεό καί ή χ^'ρις βχσιλεύσει διά Χριστού. '0 natura terrigena, olim errans, nunc vero glorio-
Κύριος έβχσίλευσε * πέπχυχαι της άμαρχίας xb sa, olim in sepulcris, nunc in thronis,
κράτος, τού θανάτου, τού διαβόλου, Ούκούν* ’Αγαλ)ιάσθω ή ^ φύσις ή γηγ*νν# h ποτέ πλανωμενη, νύν
δε δοςαζομέντ», ή ποτέ έν τάφοις, νύν [51] έν Ορόνοις.
"θχι φησίν, οικονομίας ην τά πλεισχα τών έν τ^ Dispensationis erant plurima in veteri Testa-
παλιιφ, άλλ* ούκ άρεσκείας Θεού καί προηγούμενης mento, non autem satis Deo placebant, rerum
ευδοκίας, καί τύποι τών μελλόντων καί σκιαί, άλλ* futurarum figura, et umbrm, sed non res ipsae,
ούκ χύτά τά πράγματα. Καί έσχιν Ιδεΐν έπ* αύτών et esi videre in illis alias quidem figuras, alias
άλλα μεν χά σχήματα, άλλα δε τά νοήματα, οίον ού Dvero notiones. Veluli non omnino placent Deo
πάντΟΚ θεδς αναπαύεται ύακίνθφ [85(i Η.] καί πορ- hyacinthus, purpura, et COCCUS, et bfSSUS (Deus
φύρ? καί κόκμφ καί βύσσφ (θεός γάρ ψυχών άπ- enim requirit animarum puritatem, non corporis
αιτεί καθαρόχητ*, ού σωμάτων άνθη καί λαμπρόχη- florem aut nitorem). Sed corporea elegantia iraa-
τας 3}, άλλ* έν τατς σωμαχικαΤς φαιδρόχησι την el- ginem virtutum depingit. Si enim vere stolis
κόνα τών άρετών διαγράφει. El γάρ τχΤς στολαΐς illis acquiescebat, quomodo Moseo ante Aaron
έχειναις ώς αληθώς ά/επαύετο, πώς τδν Μωύσην προ non induit, sed qua ipse Π00 vestiebatur, illam
τού *Αχρών ούκ ένέδυσεν, άλλ* ^ έκεΐνος ούκ ένεδύ- sacerdotibus attribuit? et Moses quidem aqua
1 Psal. XLvn, 10, H. "Psal. xxix, 1 ; xcvi, 1. *> Matth. xxvm, 18. ftRoin. v, 14. p MaUh.
in, 26. 8 Rom. ?, 21. r Psal. xcvi, 1.
VARLE LECTIONES.
97 μόνοι;] καί μόνοι; A. φη*ίν om. A. 96 ζΓ· 4 έβχσίλευσε ζ". 2 δ add. A. 3 λαμπρότητα A.
275 PHOTII PATRIARCHA CP. 276
ablutas non est, sed lavil. Quam ob rem, Ut dis· A σαχο, χαύχην τους *ερέας ήμφίασε ; καί Μωυσής μέν
eae, non h&e Deo potiora esse, et perfecto ad sui ουκ έλούσθο υδα*ι, κα\ έλουε. Δια χί ; ?να μάθης οχι
ornatum sufficere virtutem, et b»c fuisse typum ου* ήν χαύχα προηγούμενα χψ θεψ, δει χψ χελείφ
virtutis, non ipsam virtutem. πρός κόσμον Αρκεί ή 8χι χαύχα τύπος ήν
της Αρετής, Αλλ* ουκ Αρετή.
In capite, inquit, ferebat pontifex tiaram, quia "Οτι έπΐ της κεφαλής, φησίν, Ιφερεν δ Αρχιερεύς
caput omnibue designatum oportuit capite habere τιάραν, διότι τόν προχειριζόμενον Απάντων κεφαλήν
pot6Statem,et scire, quod creatus caput aliorum, κατά τής A κεφαλής Ιχειν την έξουσίαν έδει, καί ει-
et ipse sub capite sit communi omnium Domino et δέναι 8χι κεφαλήν χών άλλων προβαλλόμενος καί αυ-
principe. Absoluta enim auctoritas, nec cujusquam χ8ς ύπό κεφαλήν έσχι xbv κοινόν άπάντων Δεσπότην
subjecta imperio.intolerabilis est et difficilis. Ideo καί έξουσιασχήν · Απολελυμένη γάρ αύθέντεια καί
in lege grati$,qui pontifices maximi sunt, Evan- αυτόνομος Αφόρηχός έστι καί χαλεπή. Δία τούτο καί
geliuro ili capite recipiunt, Ut electus intelligat, έν τή χάριτι ol άρχιερατεύειν τελούμενοι τό Ebapfi-
quod veram Evangelii tiaram accipiat, et tametsi λιον έπΙ κεφαλής δέχονται, 7να μάθη Η χεφοτονού-
aliorum caput constituatur, legibus tamen iisdem μένος δτι τήν Αληθινήν τού Ευαγγελίου τιάραν λαμ-
subjiciatur, et aliis imperanti lex imperet.Sed tiara Βγάνει, καί δτι et καί χών άλλων Ιερουργεΐται κε-
potestatem designabat, quam ipse in populum ha- φαλή, άλλ* ουν και αυτός υπό τούτους τελεί τους νό-
bebat, et qua ille Deo tenebatur. Aurea vero brac- μους, και χών άλλων κρατών χψ νόμψ κρατείται,
tea, in qua Dei nomen exaratum erat, in -Αλλ* ή μέν τιάρα χήν έξουσίαν έτύπου, ήν τε αυτός
pectore erat, custodiam designans cogitationum είχε του λαού καί δφ’ ήν αυτός άνεφέρετο τού θεού.
Cordis, et quod oporteat has aptare ad Dei nutum et T & δέ πέχαλον xo χρυσό ΰν, έν ψ xo άνομα έκεκόλαπτο
referre. In humeris erant smaragdi duo, quorum τού Θεού, έπέκειτο μεν χψ σχήθει, φυλακής δ* έπ-
alter hinc sex tribus, totidem alter continebat. εϊχε τύπον των έν καρδίφ κινημάτων, καί ώς δεΤ
Erant autem typus aspectus sacerdotalis : habet ταύτα καχα^υθμ'ζειν δ τή πρός το βεΤον νεύσει καί,
enim smaragdus et viriditatem egregiam, et claram Αναφορ?. ’Επί δέ χών ώμων σμαράγδου λίθοι δύο,
puritatem, instar speculi. radians. Etenim oportet έχοντες χάς εξ φυλάς ένχεύθεν καί χάς £ξ ένχεύθεν ·
Sacerdotem et pia exercitatione sobrium esse, et Ούτοι δέ σύμβολου ήσαν τής βψεως τής Αρχιερατικής.
Vitam subditis suam tanquam speculum virtutum "Εχει γάρ ή τού σμαράγδου ψήφος και χλωρότητα
OStendere. Erat vero in humeris, quod actionum ευπρεπή καί καθαρότητα διαυγή, κατόπτρου δύνα·
Signum est, smaragdnS.Actionisenim potentia ab μιν δποφαίνουσα * καί γάρ δεϊ τον Ιερέα και Ασκήσει
humeris dependet. IdeO et Deus ad Jerusalem loqui· ^ νήφειν καί xbv βίον χοΤς 6π* αυτόν ώσπερ κάτοπτρου
tur : Dirige cor tuum in Viam rectam, in qua am~ παρέχειν. 'Επί χών ώμων δέ ή σμάραγδος^ έπε ιδή
bulasti , filia vaga , quia creavit Dominus novum πράξεώς έσχι σημεΤον * ή γάρ πρακτική δύναμις χών
super terram «.Etenim manus et humeros ad actio· ώμων ήρτητα». [1556 R.] Διό καί b θεός πρός χήν
nem Scriptura accommodat, Ut quando de Davide Ιερουσαλήμ λέγει* θές τή* κχρδίαν σου έπι τώ\
loquitur: Εί in intellectibus monuum suarum de· ώμων σου, θύγατερ ήτιμωμένη, δτι Κύριος κτί-
duxit eos Mnerant vero logio in pectore duodecim ζει σε είς σωτηρίαν. Καί γάρ χάς χεΤρας καί τούς
etiam lapides impositi.qui duodecim tribus signi- ώμους είς πράξεις ή γραφή λαμβάνει, ώς 8ταν λέγφι Θ
ficabant. Et vide, eupra quidem, et in humeris una περί τού Δαυίδ* Καί έν χαΤς συνέσεσι τώνχειρών
erat natura lapidum smaragdus, infra iero et in αδτού ώδήγησεν αυχοίς. ’Ενήσαν δέ χψ λογείφ χψ
pectore duodecim. Quo significatur: antea quidem έπΙ τού στήθους καί ol δώδεκα λίθοι ένηρμοσμένοι,
ab una omnes prodiisse natura : progressu vero χάς δώδεκα φ.»λάς υποδηλοΟντες. Κχΐ δρα, άνω μέν
temporis, diversis Opinionibus divisos esse, 6t hoc καί έπί των ώμων μία ήν φύσις χών λίθων δ σμά-
quidem tribuit opinioni, illud vero natura. Infra ραγδος, κάτω δέ καί έπί του στήθους ot δώδεκα, αΐ-
vero in fimbria sacerdotis qdSB dicitur ora, aurea νιττομένου τού λόγου 8χι άνωθεν μέν 7 άπαντες έκ
mala, et punica, et campanulte dependebant u. Et ^ μιας 8 προήλθομεν φύσεως, προϊόντος δέ τού χρόνου
quomodo, hsec, prima ratione Deo Ut diximus, διαφόροις γνώμαις έμερίσθημεν * καί το μέν δίδωσι
placerent? Sed in vestitu et habitu sacerdotis vir- χή γνώμη, xb [851 Η.] δέ τή φύσει, 'rnb δέ το
tutes effinxit, infra flores et fructus, virtutum ope- κράσπεδου τού Ιερέως, xb λεγόμενον λώμα, άνθη,
ra,cujusmodi sunt eleemosyna justitia et humani- βόαι καί ^οίσκοι χρυσοϊ καί κώδωνες Απηώρηντο.
tas, et chorus reliquarum ipsis affinium.
Καί πώς αν είη θεψ ταύυα κατά πρώτον λόγον Αρέσκονχα ; Αλλ* έν χψ σχήματι τού ιερέως έφηκεν έξεικο#ί-
ζεσθαι χάς άρευάς. Κάτω Ανθη καί καρποί χά χών Αρετών κατορθώματα, άχινά έστιν έλεημοσύνη καί δικαιοσύνη και
φιλανθρωπία καί χών Αλλων 6 σύστοιχος αύταΤς 9 χορός.
e Jerem. xxxi, 22. 1 Psal. lxxvii, 72. 11 Exod. xxvui, U seqq.
YARIiE LECTIONES.
4 κατά χής A x«l xax* 8 ταυτα και καχα^ρ. ζ". θ λέγει 7 μέν om· Α. ® έχ μι«ς άπαντες ζ".
9 αύχαϊς om. Α.
277 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVII. 278
"Οτι φηβΐ, μή μετάβζλλε ίο βήματα θεού ζώντος. a Non mutubisverba Deivivi'.L· Patrem eiFiliom
Είς Πχτέρ* χζί Ttov xzt άγιον Πνεύμα έβιπτίσθης · et Spiritum sanctum baplizatus es, quid tollis nomi-
xifaxiptu τ* δνδματα τα ζώντα, καί ενάγεις *5v<5- na viva, et introducis nomina cogitationum tuarum,
ματζ λογισμών, γέννημχ λέγων χχί άγέννηχον καί dicens : ingenitum, genitum, semper exsistens, et
γεννητόν, δν αύ %τ\ μή 8ν άεί ; Τούτων ανέχεται non semper exislens?Deusne haec inania verba tole-
θεδς τών μζ;α:ων βημάτων ; Ιν ρημζ *ινζ μετζοζλ^, ret? Unum verbum ut mutaret, propheta oli m de
προφήτης ποτέ έχινδύνευζεν άπολέσθχι. Κζ· βλέπε vita periclitatus est. Et vide emphasim exigui verbi·
βήματος μικρού άχριβολογίχν. τά ^ήμζτζ τών προ- Verba prophetarum vocarunt quidam per ignoran-
«ητών τινες έ<άλουν υπύ άπειρία; λήμμα Κορίου. tiam Domini onus. Dicil Dominus per Isaiam : 5*
λέγει ό θεός δια Ήζζίου · Έζν έρωτήσ^ σε b λαός igitur interrogaverit te populus iste, vel propheta
5ό Up£u; ή h προφήτη, xzl ειπ^ σοι · τί xb aut sacerdos dicens: Quod est onus Domini? dices
λήμιεχ ; α>τοΤ; δτι το λημμζ Κυρίου υμετ; ad eos : Quia vos Domini onus $2£α estis. Proji·
b;i. Α/,ψομαι γζρ υμζ; [λημμζ H| χζί (ϊάξω ciam quippe vos, et relinquam, ne dicatis onus *.
όμά;, ?νζ μη λέγητε λήμμα. νΕν ^ήμα ΐνχ μή Unum verbum ne mutetur, minatur Deus : et tu
μετζποιηΟή, απειλεί b θεδ; · χζί συ δλδχληρον δο- totam doctrinam commutans, putas te manus Do-
γμάτων άχρίοειχν διχστρέγων νομίζεις διχφυγεΤν τάς mini effugiturum ?
τού θεού χεΤρχς ;
Έ* τοΟ είς το « ’Αρχεΐ σοι ή χάρις μου · ή γζρ Ejusdem in illud : « Sufficit libi gratia mea,
δυνζμί; μο-» έν ασθενεί* τελειοϋτζι. * B virtus enim in infirmitate perficitur y.»
pOu ήλθε (©ησί πζρζ του Qxxpb; b Χριστδς Venit a palre Christus ad homines legatus
προ; του; ανθρώπου; πρεσβευτής · έσ^άγη b πρε- [mactatus legatUS est] et tunc pacem fecit. Sed
ββευτής · xxi τδτε γίγονεν ή εΙρήνη. ’Αλλ’ ot πρέ- legati venientes, et dona ferunt, et dona accipiunt,
σδεις έρχδυεν οι καί δώρα φέρουσι καί δώρα λζμ- Qiod igitur donum tulit, et quod accepit ? Novum
βζνουσι. ΠοΤον ουν ήχε φέρων δώρον, xat ποΤον άντ- donum, quia et novus legatus. Tulit nobis donum
έλουε ; παράδοξον το δώρον, ώ; καί b πρεσβευτής corpus et sanguinem suum : et quid a me acce-
πχράδοξο;. Τό atuz χυτού ©έρων ήλθε δώρον, xb pii? Fidem. Bt quid pro illa mihi dedit Ϊ Gratiam,
σώμχ αυτου φέρων ήλθε δώρον. Kxt τί πζρ* έμου Credidi ego, ille gratiam dedit, soluta est [ira,
Ιλζβε δώρον ; πίστιν. Kzt τί άντ* χύτης μοι παρ- et] odium. Cum venit legatus ad aliquam gentem,
Ισχε ; χάριν. Έπίστευσα έγώ, Ιχαρίσατο έχεΤνος, non dignatur cum aliquo paupere aut plebeio lo-
έλ·Λη ή ίχΒρζ. ο πρεσβευτή; δτζν Ιλθτ^ πρδς Ιθνο;, qui, sed slalim ad regem accedil.Hic vero legatus
ojx άξιοτ τι vi τών άγορζίων ή πε*ήτων διαλεχθήνζι, cum venit, satim cum meretrice, latrone, telona-
έλλ* ευθυς τφ ^ζσιλετ πρδσεισιν. Ουτο; δε δ πρε- rio, et nugis 1 >cutusest. Vides legali benignitatem?
σβευεή; ήλθε, xxt εύθέως πδρν^ xxi λ^στή χζί τε- c Non enim ad unum et alterum venit.sed ad com-
λώνι^ xzi μάγοι; διειλέχθη. Είδε; πρεσβευτοϋ ©ιλ- munem naturam, et venit carne mea indutus,
ανθρωπίζν ; ού γαρ πρός Ivx xxi δεύτερον ήλθεν, ne pura divinitate accedens bestiam terreat,
άλλα προς τήν χοϊκήν φύσιν* χζί ήλθε τδ ^μον περιβεβλημένο; ιμάτιον, ινα μή γυμνή τή θεδτητι πζρζγενδ-
μενο; οοβήστ^ τήν θ^ρχν.
*Εχ τού t* et; το ^ητδν τού Άποσ:δλου, « E? τις Ex eadem ho milia in dictum Apostoli : « Si qua
kv Χριστψ, καινή κτίσις · τζ άρχχΤζ πχρήλθεν, et g ο tn Christo nova creatura : vetera tran -
Ιδού γέγονε χζινζ τζ πάντα, t stem n t , ecct facta sunt omnia nova «.a
'Οτι <pz*iv ol έλληνιστζ! χζί τδ Ιουδζΐζον, τί χομ- Judaei et gentes dicunt : Quid gloriatur Paulus
χάζιι Πχυλος λέγων · Τα άρχα tz πζρήλθεν, Ιδού dicens: Vetera transierunt, ecce facta sunt omnia
[1557 R ] γέγονε xzi να τχ πάντα · ει τις έν Χρι- novu.Si qua tn Christo nova creatura . Ego vero,
«Φ, [852 Η ] χχινή Έγώ γά?, φητί, xxi- inquil, nihil novum vjdeo Non enim habes oculo k
vov οϊΛ·. βλέπω. 0> γχρ ε/ιις 03>(ΐχ/αοϋ;, Ua To^; ut videas haec. Accede huc, et faciam tibi oculos,
triti, Λνλρο, χαΐ πο'ήαω ιοι Μιλμού(, Κιί Et vides, et tu facis oculos ? Ita. Et creator es ?
xit βΰ ποιετς οφθχλμού; ; vx(. Kxt Λημιιουργίις eT ; omnino. Tunc demens es ? nequaquam. Igitur fa-
xii τ.ί-rj. si> aitovtvd^jxi , oV/i. o Wjv ποίησον cies oculos corporis ? nequaquam, sed majus ali-
toj αώαχεο< ; »jx, άλλα tb μ«τζοχ, χής D quid.oculos mentis.Et facis mihi ocnloa ? Ita.Non
ot«o!x;. Κχί ποιείς μοι ^ιρ^χλμού; ; μάλιατα. ού γάρ enim habeo T Nequaquam. Tu vero habes ! Ita.
έχω ; o urf. Συ SI Jyti« ; vzt. Οώ; ; είπε μοι. 'Όταν Quomodo ? dic mihi. Cum veneris in templum,
αχέλόιμ εΐ; ναόν, xxi TSt^c έχει l<Sxvov γυμνόν, λίθον nudamque ibi statuam videris, lapidem mutum,
xxtmov, xxi ιΐτιγίζ ουτος ό βε<5$ έοτιν, αρχ ο^Οχλμούς et dixeris, ille Deus est, an oculos habes ? Non
iytii j μί| γχρ τι τών έξωθεν όιρθχλμών, τών enim utilitas aliqua oculorum externorum, st in-
’ Deut. iv, 2. * Imo, Jerem. xxm, 33, 34. » II Cor. x», 9. * II Cor. v, 17.
VARliE lectiones.
M μιτχδχλε ζ'. « λήμμα OIE. A. 4* <pn®· VUlgO post πχτρός ponunt. ** έχ τοϋ χύτοΰ είς ζ".
279 PHOTII PATRIARCHA CP. 280
terni caligant. Vides opus esse, ut faciam libi ocu- A Ivtecv «ιιπφωμινΜν : Uti χρείαν έχεις tvi
les,ut videas lapidem esse lapidem, et lignum esse σοι όφθαλμούς, ώστε τόν λίθον $e 1δι:ν λίθον,
lignum, Oculosoe habes quando vides lignum, et χαί το ξύλον ξύλον. 'Οφθαλμούς έχεις, δταν Τοης ξύλον
adoras? Afqui ego si accipiens comburam, num xxl χροτχυν^; ; δταν λαβών 48 «ύτό έγώ 45 χαύσω,
babes oculos, id deumt quod exustum esi, ips έχεις όφθαλμοός τό καιόμενον θεόν όνομάζων ;
vocans? Quando affectus et (21) perturbationes δταν τ* πάθη θεοποιής, όφθαλμοός έχεις ; μεθάει b
deos esse dicis,OCulo$ne habes ? Ebrius est homo, Ανθρωπος και περιφέρεται xxt κατ αγελαται καί γί-
et circumagitur, et irridetur, et ex bominefit bes- vttxi Αντί Ανθρώπου Αλογος · συ ΑΙ λέγεις ή μέθη
tia. Tu vero dicis : Ebrietas deus Bacchus est. θεός b Διόνυσος, ή κλοπή θεός ό * Ερμής. ’Ορφς δτι
Furtum deus Mercurius. Videsue indigere te ocu- χρεία σοι οφθαλμών * 6 νόμος τα πάθη κολάζει, καί
lis ? Lex affectus punit, et hos te deos facere non ab τούτα θεοποιών ουκ αίσθανη. Et βούλει At, πρό-
vides? Si aulem Vis, attende, qoomodo facta sint σχες, όπως γέγονε πάντα καινά. Κτίσις έν τή Γραφή
omnia nova. Dicitor in Scriptura creatio non eo- λέγεται 48 οδ μόνον ή έχ του μή βντος είς τό είνπε
Ium e nihilo in aliquid productio, sed etiam ex παραγωγή Αλ)Α χαί ή ix τού δντος έπί το βέλτιον
aliquo in melius immutatio Creavit Deus coelum, μεταβολή. f Εχτντεν 6 Θεός τόν ουρανδν, τούχ* έστιν
hoc est, e nihilo fecit. Creat et quando malum ho- b i* τού μή Ανεος έργάσασθαι. Κτίζει xxt δταν τόν
minem bonum reddit. Hic vero creatio est rerum πονηρόν Ανθρωπον καλόν Απεργάσηται · ένταύθ* xb
mutatio io melius. Et audi Davidem dicentem.Com κτίζειν πραγμάτων έστίν έπΐ τό βέλτιον μεταβολή,
enim erat ipse, et cor ejus creatum, sordibus vero Καί Ακουσον του Δαβίδ λέγοντος, Επειδή γαρ ήν
adulterii et caedis maculatum est, et ad corruptio- αυτός χαί ή χαρδία αυτού έκτισμένη, έ^βυπώθη Ai
nem ferebatur, provocat Deum dicens : Cor mun· τή και τφ φό*ρ χαί πρός φθοράν χατεφΙ-
dum crea in me, Deus*. Non quod prius cor non ρετο, παραχαλεΐ τον Θεάν καί λέγει * Καρδία* χαθχ-
habuerit, nec de cordis substantia loquitur, sed de ραν χτίσον έν έμοί b Θεός. Ουχ δτι πρότερον οδχ
meliori ejus COadiCiooe.Ecce igitur creatio dicitur, είχε χαρδίαν, οόδέ περί τής οδσιας τής χαρδίας λέ-
non solum eorum qnas e nihilo producta sunt, sed γει, Αλλα περί τής χοσμούσης αύτήν Αρίστης πολι-
etiam corrupte natura in melius mutatio. Sic τείας. Ίδου τοίνυν χτίαις λέγεται ού μόνον ή έκ τού
creatur munda ipsa adultera ; sic misericors qui μή δντος είς το είναι παραγωγή. Αλλα χαί ή τής or-
antes raptor;sic motatur io ovem lupus,in colum- αίας διαφθαρείσης είς xb βέλτιον μεταβολή. Οδτω
bam Vultur:duplexcreatio.Ideoei lavacrum creatio χτίζεται σώφρων ή πόρνη, ούτως έλεήμων ό άρπαζ *
dicitur, lavacrum, inquamtregenerationis:£xncnlCS οδτω μεταβάλλεται είς πρόβατον b λύκος χαί b Ιέραξ
on\m,inqnii,veteremhominemtet induentes novum C*U περιστεράν. Δ-io χτίσεις· δια τοδτο χαίτδλου-
eum qui renovatur secundum imaginem ejus, qui τρδν χτίσμα λέγεται, το λουτρόν λέγω τής παλιγγε-
creavit l7/amk. Vides igitur novam esse creaturam, νεσίας · Άποδυσάμενοι, γάρ φησι, τόν παλαιόν Αν-
Quid enim mihi prodest,si fiat coelum novum, et ter- θρωπον, ένδυσάμε/οι 48 δέ 48 τόν νέον, τόν Ava-
ra nova, ego vero in peccatis meis inveterascam ? γεννώμενον κατ' εικόνα τού Κτίσαντος αυτόν.
Coelum domus est, ego vero habito in ea agrotus. 'θρφς ούν 3 τι έστί καινή χτίσις. Τί γάρ μοι όφελος.
Si quando medicus in domum agroti veniret, et έάν γένηται ουρανός καινός καί γή καινή, έγώ δέ
nulla morbi ratione habita, inalbaret parietes, et ταίς Αμαρτίαις πεπιλαίωμαι ; b οόρανός οΐχός έστιν,
auro laquearia incrustaret, nonne diceres illi : έγώ δέ διαιτώμενος 20 έν αύχψ χαί νόσων. Έαν Ια-
Bone vir, cura SBgrotum, quid domum exornas ? τρός «'υ; τήν οίκίαεν του Α#ωστούντος είσέλθοι, και
Adjuva decumbentem. Christns venit in hunc τού ουδεμίαν πρόνοιαν λάβοι, λευκαΝη δέ τους
mundum, in quo decumbentem naturam meam τοίχους καί χρυσογραφή τον όροφον, οόχ Αν είπες
in venit, et aegrotantem, et ad eam sanandam omne «ύτψ · "Ανθρωπε, Ανάστησον τον νοσούντα · τ(
subit certamen, et renovat inslauratque naturam, τήν οίκίαν καλλωπίζεις; βοήθησον τψ κειμένφ.
Quid igitur medicum tu reprehendis, quia non Κ*ί δ Χριστός [853 Η.] είσήλθεν είς τόν κόσμον τού-
tt23 a illa facit, Christnm vero reprehendis, quod Dtovi Φ χατακειμένην εύρε την φύσιν μου [καί *Ι]
hac laciat ? Sic transierunt antiqua, sic facta sunt νοσούσαν· καί πρός τήν θεραπείαν αυτής Απαντα
nova omnia, sic nova creatura, et alia multa simi- δέχεται τόν Αγώνα, καί Αναχανίζει χαί Ανορθοί τήν
lia quis coacervet. φύσιν. Τί οδν τόν Ιατρόν μέμφη οχι μ ή τούτα ποιεί 2*f
τόν Χριστόν δέ πάλιν όπό μώμον δτι ταύτα ποιεί ; οδτω παρήλθε τα Αρχαία, οδτω γέγονε τα πάντα χαινα,
οδτω καινή χτίσις. Καί μυρία Αν τις τοιαύτα έπισυνάψη.
• Psal. L, 12. 8 Coloss. in, 9, 10.
VARIiE LECTIONES
48 λαβών] χαί λαβών Α· 48 έγώ αότό ζ“. 48 λέγεται χαί ού Α. 4Τ παραγωγή] fortSSSO προαγωγή. 4·
ένδυσάμενοι] ένδυσώμεθα COIT. Α· 48 δέ om. Α· 88 δέ ό διαιτώμενος Α· 84 καί ante νοσούσαν om. Α.
22 ποιεί] έποίει Α.
NOTAE.
(21) Virgil., JEneid. lib. ix, vers. 184.
Dine hunc ardorem mentibus addunt,
Euriale? An sua cuique deus fit dira cupido ?
f
281 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVII. 282
(1860 R.] Έχ τοΟ μιτά χάς Κχλάνδχς xf| *> Ιζή; · a Ex homilia post Calendas , etc. , et contra
χαί κατά μεθυόντων. ebriOS·
'0 τοίνυν Χριστές τά άπειρα πλήθη έστιάσας έπί Christus magnam multitudinem in deserto COn-
τής Ιρήμου, ούκ έπί σκηνήν καί ύπνον αύτους ϊπεμ- vivio excipiens®, non illos ad tentorium et aomnum
ψεν, άλλ* έπί θείων άκρόασιν έχάλεσε λογίων. Ουτω misit, sed ad divina verba audienda vocavi t .Si c et
καί ήμεΤς ποιώμεν, καί τοοοΰχον 54 έθίσωμεν ίαυχους nos faciam os, et tantum nos edere assuescamus,
έσθίειν, δσον προς xb ζην μόνον, ούχ δσον διασπά- quantum ad vitam luendam sufficit, non quantum
οθαι καί βαρύνεσθαι. ού γοφ διά τούτο έγενόμεθα noceat et gravet. Non enim idcirco nati sumus et
καί ζώμεν, Τνα φάγωμεν καί πίωμεν, άλλα διά τούτο vivimus, ut edamus et bibamus, sed ideo edimus,
έσβίομεν, Τνα ζώμεν. ού τδ ζην διά xb φαγετν, άλλά ut vivamus.Non vita propter cibum, sed cibus pro-
διά \b ζην xb φαγεΐν γέγοντν έξ άρχής. *Ημετ; δέ ώς ptef vitam ab initio factus est. Nos vero quasi
διά τούτο Ιλθδντες tl< τύν κόσμον, ούτως άπαντα εΙς ideo in mundum venerimus, aic omnia in eam rem
τούτο χαταναλίσκομεν. consumimus.
Έκ τού tlc xb βητόν του 'Αποστόλου c Περί δέ 55 ln dictum Apostoli : « Nolumus VOS ignorare
τών χεχοιμημένων ού θέλω ύμας άγνοιτν, de dormientibus , ut non contristemini t sicut et
άδελφοί, Τνα μή λυπήσθε d>; xal ot λοιποί, » CCeteri d9 > etC.
X*t έςης. B
Τί δή ποτέ, δταν μέν περί του Χριστού διαλέγηται Quare Paulus, cum de Christo loquitur, mor-
Οαύλος, θάνατον καλεΐ τύν Ικείνου θάνατον, δταν (em ipsius vocat mortem ·, cum vero do nostra
δά περί της ήμετέρχς τελευτής, χοίμηοιν αύτήν xal morte verba facit, dormitionem illam, et non
ού θάνατον δνομάζει ; xal γάρ έν τψ αύτώ λόγψ mortem appellat t? Nam in eadem oratione ter
τρίτον μνησθείς τής τελευτής τών άνθρώπων ·ύδα- mentionem mortis hominum faciens nunquam
μόυ θάνατον λέγει, άλλά χοίμηαιν τήν άναχώρηαιν mortem dicit, sed dormitionem decessum norni-
όνομάζει. ού γάρ παρέργως ταύτη χέχρηται τών nat# Non enim temere his usus verbis Apostolus,
λέξεων τη » παρατηρήσει, άλλά σο?ον τι « καί μίγα gej magnum et sapiens quiddam praeparat. In
κατασκευάζει. Έπί μέν ούν τού Χριστού θάνατον Christo igitur mortem VOCat, Ut passio credatur,
καλετ, τνα τύ πάθος πιστώσηται, έπί δε ήμών κοί- jn nobis vero dormitionem , ut dolorem console-
μηαιν, Τνα την δδδνην παραμυθήστ.ται. Ένθα μέν |ur. ut>i enim praecessit resurrectio, confidens
γάρ προε-^ώρησεν ή άνάστασις, Οα#ών καλετ θά- TOcat mortem : ubi vero in spe adhuc manet,
νατον · !>θα δέ έν έλπίσιν Ιτι μένει, κοίμησιν καλετ, dormitionem appellat « : et hac appellatione nos
και διά τούτης παραμυθούμενος ήμάς τής προσηγο· consolans in bonam [vitee] spem erigit. Dormiens
ρίας, και γρηστάς έλπίδας ύποτείνων ήμΤν. Ο γάρΟ eniro omnino resufget, cum mors nihil sit aliud,
κοιμβίμενος άναστήσεται πάντως, έπεί καί θάνατος quam diuturnus somnus.
©ύδέν Ιτερόν έστιν ή μακροχρόνιος δπνος.
Τού αύτού Χρυσοστόμου έκ τού περί μετανοίας » Ex homilia Chrysostomi de Pmitentii.
Μάννα ήσθιον ot ’ίουδαΤοι, καί τά έν λίγύπτψ Comederunt Judaei manna h, et cepas jEgyp-
κρόμμυα Ιπεζήιουν · ούτως αισχρόν ή συνήθεια tias quaerebant : adeo turpis res est consuetudo,
πράγμα καί κάκιστον. Καν είς δέκα ήμέρας κατορ- quin pessima. Licet per decem dies praeclare te
θώσης, κάν είς είκοσι, κάν ε!ς τριάκοντα, ούκ άγαπώ, geras, licet per viginti, per triginta, non acquies-
ού χάριν έχω, ου περιπτύσσομαί σε ; Μόνον μή άπο- co, non gratiam habeo, non te complector : mo-
κάμης, άλλ' αισχύνου καί καταγ (νωσκε. Παλιν διε- do ne defatigeris, sed suffundaris pudore, teque
λέχθην ·· περί άγίπης * ήκουσας, άπήλθες, καί ήρ- accuses. Iterum de charitate disseruimus ; au-
πασας · ούκ Ιπεδείξω διά τών Ιργων τον λόγον. Μή disti, abiisti, rapuisti, non operibus ttSSb sermo-
αίσχυνθής πάλιν είσελθεΤν |854 Η.] ε^ς τήν εκκλησίαν, nem ostendisti: ne iterom ingredi Ecclesiam eru-
Αίαχύνου άμαρτάνων, μή αισχύνου μετανοών. Δύο bescas, erubesce peccare, non erubesce poenitere,
ταύτά εστιν, αμαρτία καί μετάνοια, εραύμα μέν ή Duo haec SUnt, peccatum et poenitentia : VulniIS
άμαρτία, φάρμακον δ* ή μετάνοια. Έν τψ τραύματι D quidem peccatum, remedium poenitentia : in vul·
σηπεδων, έν τψ φαρμάκψ τής σηπεδόνος καθαρισμό;, nere putredo ; in poenitentia putredinis munda-»
Έν τη άμαρτί^ δνειδος, γέλως · kv τή μετανοί^ επαι- sio : in peccato probrum et derisio, in poenitentia
νος, πα^ησία ··, έλευθερία. Άλλ' αντιστρέφει τήν laus, et libertas dicendi, ac e servitute liberatio,
τάξιν b Σατανάς, καί δίδώσι tot; πειθομένοις αύτψ Sed Satanas ordinem immutat, datque iis qui illi
kv μέν τη άμαρτίφ τήν πα^βησίαν, έν δέ τη μετανοώ obediunt, in peccato licentiam, in poenitentia pu-
την αισχύνην. Σύ δέ μή πεισθής αύτψ, άλλ* έκατέρ? dorem. Tu vero ne credas illi, sed utrique ac-
πράζει τύ οίκεΤον άπονέμεσθαι σπούδασον. tioni Suum tribuere Stude.
« Matth. xiv, 43. d I Thess. iv, 13. 9 Rom. vi, 3· f I Cor. xt, 30 ; xv, 6, 18, 20, 51. s I
Thess. iv, 13-18. h Exod. xvi, 3 seqq.
VARIiE LECTIONES.
e τη A : Κ«ί ζ“· ** τοσούτο ς“. 55 δέ om. A. τή add. A. *l τι Scaliger libri : τε. ·· Τού —
μετανοίας] άνεγνώσθη έκ τού xept μετανοίας του αύτού χρυσοστομου Α. 50 διειλέχθην 90 πα^ησία
Ικαινος. Α·
283 PHOTIl PATRIARCHA CP. 284
Visio quam vidit lsaias contra Judotam et A "Ορασις 8* ήν εΤδεν Ήσαΐας κατά ’ίουδαίας καί κατά
Jcntsalem. 'Ιερουσαλήμ.
Dic visionem quam vidisti. Ipse autem dicit: Au· Είπε την δρχσιν ήν είδες. 'o δέ λέγει 'Ακούε, ου-
ditc,ccelitet auribus percipe ,teira, quoniam Domi· ρχνε, κ*ί ένωχίζου, γη, ou κύριος Ελάλησεν.
nus locutus est i.Alia promisisti, alia loqueris. In- "Αλλα άπηγγείλω καί άλλα λέγεις. ’Αρχόμενος εΤ-
cipiens, dixisti : Visio super Judxum et Jeru8a- πες* "Ορασις κατά Ίουδχίας και κατά |Ι561 R.}
lens : et omissa narratione, curo terra et calo Ιο- 'Ιερουσαλήμ, καί άφείς τήν διήγησιν ούρανψ και
queris. Homines relinquis, et cum brutis elementis γη διαλέγω· ’Αφήκχς τους ανθρώπους, καί τοΤς άλό-
loqueris. Ita, inquit; cum homines ipsis brutis γοις στοιχείοις προσδιαλέγη. Νχί, φησίν, έπειδή τών
magis sint facti irrationabiles, et non ideo solum, αλόγων άλογώτεροι γεγόνασιν d λογικοί. Καί ού δια
Sed etiam quia Moses ducturus illos in promissionis τούτο μόνον, άλλα και διότι μέλ)ων δ Μωϋσής είσ-
terram,et prmvidens futura, sic ait : Audi , ccelumf άγειν Λυτούς εις την γην τής επαγγελίας, καί προορών
et loquar; attende, terra, verba oris mei k. Testor τά μέλλοντα έσεσθαι, ού;ω πώς φ*σιν "Ακούε, ού-
vobis, inquit Moses, Judaei, coelum et terram, quia pavi, καί λαλήοω · ποοσε/έτο ή η γη ρήματα έ*
cum veneritis in terram promissionis, et relique- στόματός μου. Διαμαρτύρομαι ύμΤν, φησίν, *Ιου -
ritis Deum vestrum, inomnesgentes dispergemini, βδατοι, τον ούρανδ* καί τήν γήν, δ Μωϋσής, ότι kav
Venit igitur lsaias, min® erant cessaturae. Non ρθ- είσέλθητε εις τήν γήν τής επαγγελίας καί έγκχτχ-
tuit VOCareMosem, jam mortuum, nec qui Mliqoan- λίπ',τε Κύριον τον θεόν, διχσκεδχσθήσεσθε είς πάντχ
do audiverunt: elementa tandem vocat, quae etiam τα έθνη. ΤΗλθε τοίνυν Έσχίχς · Ιμελλεν ή απειλή
in testimonium ipsis Moses vocarat, et quanquam περχτούτθαι. ούκ έδύνχτο 83 καλεΐν Μωυσέχ τον ήδ*ι
ille potuit Aaronem etiam vocare in testimonium, τεθνη/ότχ, ούδΐ τού; τότε ^ άκηκοότας · λοιπδν τά
et alios multos, sed Ideo (diceret) illos non vocavi, στοι/εΤα καλεΤ, άπερ διαμχρτυρόμενος αύτοΤς έκα'λεε
quandoquidem illi erant morituri, neque testari καί δ Μωύσής. Καίχοι γε έκετνος καί τον ’α αρων
poterant. Cum vero Israel praevaricatus sit, ideo έδύνχτο 85 κχλεΐν είς μαρτυρίαν καί πολλούς άλλους*
adhuc durantia elementa merito in testimonium άλλα διά τούτο, φχίη »ν, ούκ έκχλεσα τούτους
VOCO. Sic et lsaias facit, non modo propter ea έπειδή περ Εμελλον έκεΐνοι τελευτάν καί μη παρεΐνζτ
quae diximus, sed etiam postquam cum Judaeis 1θ- μάρτυρες, έπειδάν είς παρανομίαν έξεκλινεν I
culus, vidit illos sibi non attendere, ad elementa ’ΐσρχήλ · διδ τά μένοντχ στοιχεία είκότως είς μαρ-
se convertit, et testes libi assumit : Audit CCtlum. τυρίαν καλώ, ούτω καί ’βσαΐας ποιεί, ού διά τά εί-
Tu enim manna pluisti. Inclina aurem tuam , /er- ρημενχ μόνον, άλλά καί έπειδή διαλεχθείς τοΤς Ίοσ-
ra. Tu enim 824α coturnices dedisti k. Audi CCS- δαίοις εύρεν αύτούς 87 μή ακούοντας αυτού, έπί τά
tum, nam illis ea quae supra naturam dedisti. Sur- στοιχεία στρέφεται καί μάρτυρας πχραλαμβάνει αύ-
sum mansisti, quomodo te Deus Ormavit,et imita- τού. νΑκουε, ούρανε, σύ γάρ τδ μάννα ήνεγχας ·
tionem arem non despexisti. Atlendejcrra, tu enim 'Ενωχίζου, γή, σύ γάρ τήν όρτυγομήτραν Εοωκχς.
infra eras, et menaam illis subito apposuisti. Ideo "Ακούε, ούρανε, τά γάρ ύπερ φύσιν αύτοΤς έχορή-
et alius propheta1 videns regem insanientem, ido- γησας * άνω κζθ* ον τρόπον έστερεωθης έμενες, καί
lum colentem, Deumque contumeliis allicientem, μίμησιν ούχ ύπιρεΐδε: άλωνος. 'Ενωτίζου, γή · σύ
alios timentes : nullum horum alloquitur, sed con* γάρ κάτω ής, καί τράπεζαν αύτοΤς παρετίθεις αύ-
Versus ait : Audi, altare , audi me.Cur lapidi Ιο- τοσχέδιον. Διά τούτο καί Ετερος προφήτης δρών τον
queris? certe, inquit, cum minus quam lapis rex βασιλέα μαινόμενον, το ε"δωλον λχτρευόμενον, τον
sentiat : Alidi, altare : II<BC dicit Dominus, et θεδν υδριζόμενον, τούς άλλους έπτηχότχς, προς ού-
Statim divisum esi altare, et fractum, et effudit δενα τούτων πο·.εΤται τύν λόγον, άλλ’ αποστραφεις
hostiam. Homo autem non audivit. Sed rex ma- "Ακουσον, φησίν, θυσιαστήριον, άκουσόν μου. τί
num suam extendit, cupiens prophetam compre* ούνλίθφ διαλέγω ; ναί, φησίν, έπειδή λίθου άνχισθ^-
hendere. Deus vero quid fecit T Manum ejus are- τότερος δ βασιλεύς. "Ακουσον, θυσνχστήρίον, τάδε
feci', non autem arefecit manum a principio, Ut λέγει Κύριο; · και εύθεως έσχίσθη τδ θυσιαστήριον
ille ruptura lapidis fieret prudentior Cupivit enim 0 καί έ^άγη [855 Η.] καί έξέχεε τήν θυσίαν, ’ο δε
eum sine castigatione sapere : Cum, inquit, dis- άνθρωπος ούκ ήκουσεν, άλλ’ Εκτείνει τήν χετρα δ βχ-
C1SSUS sit lapis, et tU non emendaris te, justam σιλεύς τον προφήτην άρπάσαι βουλόμενος. ’Ο δΐ θεδς
in Ιβ iram converto. τί ποιεΤ ; ’Εξήρανεν αύχού τήν χεΤρα. Ού 88 ξηραίνει
δέ αύτου έξ άρχής τήν χδΤρ*. δΟ, ινα At χφ χοΰ λίθου πάθιι σοκρρονέστερος γένηται A2f Έδούλετο γάρ αύ-
τδν άνευ τής είς αύτδν κολάσεως σωφρονισθήναι. ά)λ* έπειδή, φ^σίν, δ λίθος έσχίσθη, καί σύ ού διωρθώθης,
έπί σε τήν δικαίων οργήν έπιστρέφω.
1 Isa. ι, 2. i Deut. XXXII, 1. k Exod. xvi, 13, 14. 1 III Reg xm, 2 seqq.
VARIjE lectiones.
3t "Ορασι;^ τού χρυσοστόμσυ είς τδ δρασις Β. 3ί ή om. Β. 3V ή^ύνατο ζ". 34 τούς ποη ζ \ 35 ήδύ-
νατο καί τον Ααρων ζ“. 36 τούτους] τούτους είς μαρτυρίαν Β. 37 αυτούς ΟίΒ. Α. 38 προσδιαλέγ^ ζ*. 30
ού. ΑΟ χεΤρα om. A. Α! ΐνα. ΑΙ γένηται] δτι μή — έγένετο Β.
285 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVII. 286
*Βκ τού 45 εις τδν άσωτον, και είς μετάνοιαν, και A Ex oratione in prodigum ^tn poenitentiam, in
«ίς τδ ξύλον γνωστήν 44 καλού καί πονηρού, καί lignum scienti χ boni et mali, et in latronem.
είς τον ληστήν.
"Οτι το τάγμα των δικαίων ου βούλεται ιίς έαυτδ Agmen justorum non vult in se rapere potestft-
άρπάσαι την έξουσίαν των κτισμάτων, άλλ* υπό την tem creaturarum, sedquae sunt dispensationis, Pa-
του πατρδς πρόνοιαν θέλει χετσθαι τά τής οικονομίας. tris providentiae subjecta esse.Ideo eti»m parabola
Διδ καί ή παραβολή τον νεώτερον εισάγει, λαβίντα juniorem introducit, accepta paterna haBreditate,
τήν Πατρικήν ουσίαν, είς χώραν άποδημήσαι μα- proficiscentem in regionem longinquam0. Sed lon-
χράν. T δ δέ μήκος ού σταδίοις διετείνετο, άλλα τρό- gitudo stadiis non determinatur, sed moribus cir-
ποις έξετοπίζετο · και γάρ & άμαρτάνων μακράν γ(- cumscribitur.Etenim peccator non tara loco remo-
vtw Θεού οΰ τόπψ άλλα τρόπψ. Λαβών δε τήν ού- tus est, quam moribus. Accepta itaque bona pa-
σίαν τήν πατρικήν άπώλεσεν αυτήν, άσώτως ζών. terna perdidit prodige vivendo. Accepit solem ad
^Ελαβεν ήλιον είς άπάλαυσιν, καί τδ δώρον ώς θεόν perfruitionem, et donum ut deum adoravit Acce-
προσεκύνησεν. "Ελαβε πηγάς είς τρυφήν, καί τδ pit fontes ad delicias, et donum deum fecit.lgno-
δώρον έθεοποίησεν. Ήγνάησε τον χαρισάμενον, καί ravit donantem, et donum supra modum coluit,
τδ χάρισμα ύπερεδάξασεν. [1564 R.] Ή αυτή κτίσις, B Eadem creatura, sed non omnibus eodem modo
άλλ* ού πασιν δμοίως δρώμενη. Πατρική ή ουσία · conspicua. Paterna substantia ille quidem recte
άλλ* δ μεν καλώς αυτή, δ δε κακώς άπεχρήσατο. usus est, hic vero abusuS.Ordo tutem hic et ibi,
Τάγμα τούτο κά<εΤνο, εί καί διάφορον. 'ο ευσεβής tametsi diversus. Pius pulchritudinem fidet coeli,
τδ κάλλος δρφ τού ούρανου, καί άπδ τού κάλλους τδν et inde Creatorem laudat: Videbo enim coelos opera
δημιουργδν άνυμνετ · οψομαι γάρ, φησί, τους digitorum tuorumm\ Vidit impius, et ad Creatorem
ουρανού;, Ιργα τών δακτύλων σου. ΕΤδεν I άσε- sensu nr. non convertit : sed 824 b persistens in
βής, καί πρδς μεν τδν Κτίστην τήν διάνοιαν ού δ.ε- pulchritudine coeli, creaturam esse deum imagi-
βίβασεν, άναπομείνας δε τψ κάλλει τού ούρανοΰ θεδν natus est. Pius non injuriam facit creaturae, sed
έφαντάσθη τδ δημιούργημα, ’ο εύσεβής ούχ υβρίζει Domino adorationem tribuit. Honorat creaturam,
τήν κτίσιν, άλλα τψ Δεσπότη τήν προσκύνησή τα- ged otconsemm,non auferens autem cultum Crea-
μιεύεται. Τιμφ τήν κτίσιν, άλλ’ ώς δμόδουλον, ούκ tori, praestat creatura : laudat artificium, sed arti-
άφαιρών δε τ6 σέβας του κτίσαντος περιάπτει τψ ficis gloriam illi non attribuit ; impius vero bene
κτίσματι. Επαινεί τδ φιλοτέχνημα, άλλ' ^ ούχί <ήν quidem vidit, sed male adoravit, et omnem ordi-
του τεχνίτου δόξαν είς ΙκεΤνο περιίστησιν. Ο 81 δυσ- nem invertit,
σεβής κακώς 45 μίν είδε, κακώς δε προσεκύνησε, καΐ£
πάσαν τήν τάξιν άνέτρεψεν.
"Οτι δράκοντα πολλάκις ή Γραφή καλετ τδν διάβολον, Soepe Scriptura diabolum vocat draconem et
καί βφιν σ κολιόν. serpentem tortuosum.
Αιδ καί δ Σωτήρ φησιν · Ίδοδ δέδωκα ύμΤν έξου- Ideo et Salvator dicit ; Ecce dedi vobis potesta·
σίαν πατεΤν έπάνω ο«εων καί σκορπίων. Καί Τνα tem ambulandi super serpentes , et scorpiones ■.
μή τα Ιρποντα ύπολάδης, έπήγαγε * Καί επί πάσαν Et !1θ reptilia Intelligas. subjecit: Et Super omtiem
τήν δύναμιν τού έχθρού. Δράκων καί οφις δ διά- virtutem mimici0 . Diabolus draco et serpens est,
8ολο< ούχ ώς £ίζα κακίας, ώς φασιν οί Μανιχατοι, non tanquam mali radix, ut Manichaei dicunt, sed
άλλ* ώς κατάργων τών δαιμονίων 46 καί άργηγδς αύ- Ut princeps daemonum, et auctor illis tactUS de-
τοΤς τής έκπτώσεως γεγονώς 47. lectionis.
Έκ τού παραινετικού λόγου 48 τού περί μετά- Ex adhortatione ad poenitentiam.
νοίας.
|856 Η.) Τού είπόντος · Καθελώ μου τάς άποθή- De illo qui dixit : Destruam horrea mea , et
κας, καί μείζονας οίκοδομήσω, τούτου τήν έκ θεού majora faciam ρ. sententiam a Deo latam, in me-
έπενεχθετσαν άπόφασιν είς μνήμην, άνθρωποι, λα-Dmoriam, homines, revocantes ipsi vobis, aperite
βόντις άνοίξατε τους θησαυρούς ύμών, κα> δότε έλεη- thesauros vestros et date eleemosynas ; facite vo-
μοσύνην. Ποιήσατε έαυτοΤς θησαυρδν άνέκλειπτον έν bis thesauros indeficientes in CCelo, Ut Dominus
τψ ούρανψ, καθώς προστάσσει δ Κύριος * οί τδν jubet, qui futiles divit;A8 Θ fcenoro et injustiti*
έμπαίκτην πλούτον έκ τόκου καί έξ αδικίας συλλέ- colli. ;itis Facite VObtS amiCOS de mammona , Ut
ξάντες · Ποιήσατε έαυτοΤς φίλους έκ τού μαμωνά, Dominus imperat, ut cum vos derelinquerint9 re·
καθώς δ Δεσπότης παρακελεύεται * *'ΐνι δτχν έκλί- cipiant VOS tn CCtema tabernacula q.
πητε, δέςωνται υμάς είς τάς αιωνίους σκηνάς.
■ Luc. χν. 42, seqq. “* Psal. vin, 4. n Luc. x, 49. ° ibid. p Luc. xii, 48. q Luc. xvt, 9.
VARLfi LECTIONES
45 έκ τού 44 τδ om, A. 45 κακώς 811 ού κακώς δε pr. Α, ού καλώς 81 δε corr. 46 διαμονών ζ",
γεγονώς ΟΙΒ. Β 48 τού post λόγου Ο Π). Α.
47
287 PHOTII PATRIARCHA CP. 288
Ex oratione in terrx motum (22) et Lazarum, a ’Εχ χού είς χύν σεισμόν. καί είς 49 χύν Αάζχρον *xt
et divitem . χύν πλούσιον.
Non cesso dicere, etsi non audiar. Medicus sum, ού παύομαι λίγων έγώ, χΑν μηδείς 6 50 Ακούων
medicamentaappono, praeceptor sum, monere jus- ή. ’ΐαχρό; είμι, χά φάρμακα έπιχίθημ ι * διδάσκαλό;
sus sum. Et nemo se emendat ? Quid hoc rei est? είμι, πχρχινεΤν Ικελεύσθην. ούδένχ διορθούμχι ; αχ i
sed ego nihilominus roercedem accipio, et boc χί τούτο ; Αλλ* έγώ τον μισθόν Ιχω. Καί τούτο καθ’
incredibiliter dixi.Fieri enim non potest in tanta υπερβολήν εΤπον · Αμήχανον 5! γαρ έν χοσούχψ πλή-
hominum multitudine ut nemo se emendet. θει μη διορθωθήνχι τινσ.
Audio, inquit, in dies, et non facio. Audi, etsi ’ Ακούω, φησί, καθ’ ήμέοχν, καί ού ποιώ, ''λχουε,
non facias. Ex auditione enim factum oritur, etsi χ£ν μή ποιή; * kx γαρ τού αχούειν xxl το πράττει*
non facias, pudefles ob peccatum, etsi non facias, περιγίνεται. Εδν μή ποιή; 5*, χΐβχύνη έπ! τή Αμαρ-
mutas sententiam, etsi non facias, condemnas te τίφ § μη «οιής, μεταβάλλω ·* χήν γνώμην 54.
ipsum, quod non facias. Accusare enim se, prin- μη ™ιή;, καταδικάζει; έαυχύν δχι ού ποιείς. Το
cipium est emendationis. Quando dicis, Hei mihi 81 χχχηγορεΐν έχυχού άρχή διορθώσεων. ,fOxxv εΤπ^ς
audivi, et non facio, illud, Hei mihi, initium est Οιμοι, ήχου»*, **1 ού ποιώ, χύ οΤμοι προοίμιό*
mutationis in melius. I™ τη* i*i το ρίλχιον μεταβολή;.
Β2βα In illad dictum : « Mitte Lazarum\ » etc. B Πέμψον 55 Αάζχρον καί έξης 56.
Et nbi nunc sunt pincernas lui, tapetes, et adula- πού νύν ol οΝοχόοι σου, ot τάπητες, ot πχ-
tores? ubi nunc arrogantia, et phantasiae ? Folia ρά«χοι, ol κόλακες ; πού h τύφο; ; πού ή φαντασία ;
fuerunt, et hiems abstulit, omniaque perierunt. Φύλλχ ήν, καί χειμών κατέλαβε, xxl πάντα Απώλε-
Somnium erat, et ortus est dier, et somnium το * &χρ ήν, καί ήμερα γεγονε, xxl χύ δναρ διαλέ-
dissipatum. λυχαι.
Ideo vero non Noe, vel Jacob, vel Isaac, sed Αια τί 57 δε ού χύν Νώε ή χύν ’ΐχκώβ ή χύν
Abraham dives videt. Quare? quia Abrabam beni- Ίσχακ, άλλα τον ’Αβρχαμ 4 πλούσιο; ύρφ ; [1565 R ]
gnus in peregrinos fuerat, et illius inhumanitatis Αια τί ; Επειδή φιλόξενο; ήν 6 ’Αβρχαμ, κχΐ χής
major est accusatio hujus hospitalitas. Απχνθρωπίχ; τούτου μείζων γίνεται κατηγορία ή
έχείνου φιλοξενία.
Ex homilia : Non adeo vehementer deflendos Έχ τού 56 Μή ούτω σφοδρώ; θρήνε Τν χούς
esse mortuos. τελευτώντας.
Mors, aerumnarum solutio. Nisi mors esset, nos Θάνατο; μιριμνών λύσι;. Et μή θάνατο; ήν, έαυ-
ipsos ederemus : nisi puniremur, nequaquam a τού; άν κχχησθίομεν · ε! μή χόλχσιν έξεδεχόμεθχ,
malis cessaremus. Vides Domini benignitatem ?ΰούδχ;.·ώς χών χχχών έπχυόμεθχ 59. Είδες Δεσπότου
poenam ex praevaricationem salutis ansam conver- φιλανθρωπίαν ; xb έχ πχρχβάσεω; Ιπιχίμιον Αφορ-
iit. Si igitur justus est qui mortuus est, gaude, μήν σωτηρία; άπειργάσαχο. Et μεν ούν δίκαιός έσχιν
quia cum fiducia ad Dominum profectus est. Sin 4 Αποθανών, χχτρε, διότι θχ^ών προς χύν Δεσπό-
peccator, ne doleas : lucratus est, quod accumu- την πορεύεται * εΐ δε Αμχρτωλύς, μή λυπού · έκέρ-
latioae peccatorum privatus sit. δησεν oT; 60 χήν προσθήκην χών Αμαρτημάτων αφή-
ρητχι.
In epistola ad Cyriacum episcopum, quam seri- ’*θχι 61 έν χή προ; τύν Ιπίσχοπον Κυριχκύν έπι-
psit post secundum exsilium, pungit Arsacium, VO- στολή, ήν Απο τής δεύτερα; έξέπεμψει ύξορίχς, χχ-
cans illum delirum, et adulterum. Laudatque eos, θάπτεται μεν τού 'Αρσακίου, λήρον αύτύν καί μοι-
qui illius familiaritatem aversantur, Ut qui propter χύν καλών, έπαινε? δε τού; άποστρεφυμένου; την
Deum, et impietatem in archiepiscopum suum ab αυτού κοινωνίαν, ώ; δια Θεύν xxl το ιΐ; τον Αρ—
illo declinent. Quamvis in aliis videatur hortari, χιερέα αυτών Αδίκημα τήν αποστροφήν αύχών ποιου-
ne ab Ecclesia recedant. Id autem postea, Ut ap- μενού;. [857 Η.] Καίτοι γε έ; άλλοι; φαίνεται πχ-
paret, voluit, cum ii, qui hunc injuste ejecerant ραινών μή Αφίσχασθαι Απύ τή; 'Εκκλησία;. Εί; τούτο
facto non acquieverint, sed moliti etiam fuerint Ώ δε ύστερον (ώ; εοικε) μετέσχη, έπειδή και ol τούτον
impetum, insidias, et exsilium iis, qui ipsi addicti Αδίκως έκβχλόντε; 1 1 ούχ oT; Ιπρχξαν θΐ άλλα xxl
essent. καχιδρομΑί xal έπιβουλχ; yxxa των αύχψ 64 προσ-
ανακειμένων καί υπερορίας έπχλαμήσχνχο 65*.
Γ Lnc, χνι, 24.
VARIAS LECTIONES.
49 εις ante χύν πλ. omisi cum Β· 80 δ add. A. 51 Αμήχανον Α : Αδύνατον ζ. 5* ποιεί; ζ*. idque
ter. χΑν. Μ μεταβάλλει ζ". Μ γνώμην 00). Β. 55 Είς χ6 πέμψον 56 χχΐ χά έξης 57 χ{ Α : τούτο
58 είς τύ add. Α. 59 έπαυσάμεθχ ς. 60 έκέρδ. έφ* οΓς ς". 61 δχι. 6S έχβάλλοντες ς. 6· IntU* Α.
9* αύτψ COrr. Α. αυτών ΡΓ. «Ιτοΰς ζ. 65 έπιλαρή.α.το 010, Β.
NOTiE.
(23) Integram hanc de terraemotu condonem evolgaTit P. Fronto Ducsens societ. Jeso, Burdigalae,
anno 1604.
289
290
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVIlI.
soh' . A CCLXXVIlI.
θιο^άχτοΰ π*ρί tHv μ*τ»5*λλ({νχων ti,- χ?ό*ς. Iheophrasti Fragmentum de animalibus, quee
colorem mutant .
Άνεγνώσθη έκ τών θεοφρίτ;ου περί των ®θ μετά- Legi ex Thoophrasli libro de animalibus quaB
βχλλονχων τάς χρόας. colorem mutant (43).
’Οτι τάς χρόας μεταβαλλόμενοι καί έςομοιούμενοι Quibus vero mutatur color, et plantis, locis, lapidi-
φυτοτς καί τοποις καί λίθ οις, οίς άν πλησ·.άιω7ΐ, πο- bus, quibus se applicant, similis redditur, polypus
λύκους έστι και χαμαιλέων xai xh θηρίον 6 τάραν-1 sunt,et chamadeon, ei fera tarander,quse apud Scy-
δ*>ς, 8 έν Σχύθαις φασιν ή Σαρμάταις γίνεσθαι. Mt- thas vel Sarmatae nasci fertur. Mutatur igitur cha-
ταβάλλει δ’ b £χμ*ιλίων ι\ς πάντα τα χρώματα, maeleon in omnes colores, praeterquam in album, et
acAriv την είς τ$ λευκόν xa t xb έρυθρον ού δέχεται rubrum.etnon solum ad subjectos colores,sed etiam
μεταβολήν · και ού πρύς τα παρακείμενα μόνον χρώ- ipse in 86, si quis solum ipsum tetigerit, 5256 colo·
ματα μεταβάλλει, αλλά xai αύτύς καθ’ έαυτδν, έάν rem mulat.Tarander quidem magnitudine bovis eet,
τις μόνον άψηται αυτού, xb χρώμα μεταβάλλει» *o similis figura cervo, nisi quod latior, tanquam e duo·
ol τκράνδος xb μεν μέγεθος έστί κατά βούν, xb rum cervorum figuris compositus; bifida est ei un-
πρότωπον 61 δμοιος έλάφφ, πλήν πλατύτερος, ώαανει q gula, et cornu· Habet vero hoc ramos ut cervorum
έκ δύο συγκείμενος έλαφείων προσώπων. Δ (χηλόν 67 cornua, et omnino pilosum est. Ossa tegit extensa
δί έ rei και κερασφόρο v. 'Έχει δέ το χέρας άποφυά- cutis^unde pili exsistunt. Pellis digitum densa est,
όχς ώσπερ xb Ιλάφου, καί τριχωτόν 68 ίστι δι# δλου* admodum dura, ideo et eam aptantes, pro thorace
παρι γαρ xb όστοϋν δέρματός koti περίτασις 69, militari utuntur. Raro hoc animal videtur : mira
δΟεν ή εκφύεις. Tb δέ δέρμα τφ πάχει δακτυλατόν ejus est mutatio, et pene incredibilift. Alia quidem
έστ ν, Ισχυρδν δέ σφόδρα* δώ και τους θώρακας animalia in pelle mutantur, mutato interno humore
Ιςαυάζοντες crjtb ποιούνται 70. Σπάνιον δε xb ζώον vel sanguineo, vel alio, ut manifesta sit sympathia,
xxt όλιγάκις φαίνόμενον. θαυμαστή δ’ ή μεταβολή καί hoc CSt, naturSB Consensus. Pilorum vero mutatio,
έγγυς άκιστίας. ΤοΙς μεν γάρ αλλοις έν τψ δέρματι cum aridi sini ac pendentes, et frequenter mulari
γίνεται ή μεταβολή, άλλοιουμένης της έντος υγρό- non soleant, omnino admiranda et incredibilis est,
τητος, είτε αιματώδους η καί τίνος άλλης τοιαύτης maxime cum varie illa fiat. Chamaeleon autem vide-
ούσης, ώστε φανεράν είναι τήν συμπάθειαν * b δέ tur anhelitu coi ores mu» are; est enim natura flatuo»
τριχών μεταβολή, ξηρών τε ούσών 7ΐ καί άπηρτη- sus. Argumentum veru respirationis pulmonis ma-
μίνων καί άθρόον ού πεφυκυιών άλλοιούσθαι, πα- gnitudo est : pene enim per totum corpus diffun-
ράδοςος άληθως καί απίθανος, μάλιστα προς πολλά ditur. Simul vero et elevatur manifeste et inflatur,
ποικιλλόμενη. Ο δέ χαμαιλέων 71 δοκεΤ τφ πνεύμα τι ποιεΤν τάς μεταβολές* πνευματικδν γάρ φύσεί.
ΣημεΤον δέ xb τού πνεύμονος μέγεθος* σχεδύν γάρ δι* ολου τού σώματος τέταται. "Αμα και έξαιρόμενος
αυτές καί φυσώμενος 78 δηλός έστιν.
[1566.] Έχ τού περί παραλύσεως 74 θεοφράστου. c Ex ejusdem du resolutione nervorum.
"θτι 6πδ χαταψύξεως, φησιν, ώς κοινφ λόγφ φά- Dicit resolutionem nervorum e frigiditate, ut
ναΐ| την παράλυσιν γίνεσθαι καί ταύτην ο! μέν Inb omnes sentiunt, oriri : et alii quidem a spiritu,
πνεύματος (πνευματικόν γάρ xb πάθος), ol δέ έκλεί- (est enim morbus pulmonarius), alii defectu et
ψει καί στερήσει τού πνεύματος * τούτο γάρ είναι xb privatione spiritus» Hunc enim 6SS6, qui calo-
την θερμότητα καί τήν κίνησιν βλως ποιούν 75. rem et motum omnino faciat. Cum autem motus
*Λκινησίας δέ γινομένης χατάψυξις γίνεται τού non 68 1, frigiditas est sanguinis, vel, ut paucis
αίματος, ή άπλώς είπεΐν τής Θγρότητος. Διά τούτο perstringam, humoris. Ideo in pedibus oritur
γάρ και ή νάρκη γίνεται έν 76 τοΐς ποσίν ή καί έν torpedo, vel in partibus superioribus, quando a
τοίς άνω μέρεσιν, δταν άποπιεσθώσιν άπέ καθέδρας sede expulsi fuerint, vel alio modo : tunc enim
6 άλλου τινάς 77 (858 Η.] τρόπου. Τότε γάρ διαλαμβά- diducit compressione spiritum, et motu proprio
νει τη πιέσει xb ιτνεύμα, και ού δυναμένην τήν οίκείαν privatur, sistit et refrigerat sanguinem,
κίνησιν κινείσθαι ΐστησι xat άποψύχει xb αίμα.
Έκ τού 78 περί λειποψυχίας. Ejusdem de animi deliquio.
"Οτι ή λειποψυχία στίρησις ή κατάψυξή τού θερ- ο Animi deliquium privatio est caloris,vel frigidita-
μού περί xbv άναπνευστικόν τόπον. Τούτο δέ συμβαί- tis circa pulmonem, id etiam contingit ab ipso ca*
νει ή ύπο τού ψυχρού 79 ή και ύπν αυτού τού θερμού* lore. Major enim ignis tollit minorem, id expe-
xb γάρ πλέον πύρ άεαιρετ xb Ιλαττον. Μαρτυρεί δέ rientia testatur. Nam ab mstu prafocante et alio
VARIiE LECTIONES.
66 περί τών add. A. 67 διχηλούν A. 68 τριχώτατον A. 69 περίτασις A : έπίτασις ζ". 76 ποιούνται,
Ιώνται ζ*. 71 ο^σών — πεφυκυιών Β : οντ6>ν — πεφυκότων ζ\ 71 χαμαιλέον] πολύπους Β et COrr. A.
73 ουσσώ|εενος ζ*; 74 περί παραλύσεως θεοφράστου Α : αυτού περί παραλύσεως ζ". 75 ποιων ζ". 76 έν
OBI· Β. 77 άλλω τινί τρόπψ Schneiderus . qui mox xb πνεύμα, b ού δυνάμενον. 78 έκ τού Α *. τού αύσού
C. 79 ή ύπο τού ψυχρού add. Α.
* NOTjE.
(23) Inter opera Theophrasti nuper editum Francof. apud Wechelos.
291 f>HOTII PAtRIARCHiE CP. ' 292
calore, el maxime condensato, cum haec nos op- Αχεί η πέτρα. Ύπδ γάρ πνίγους ή άλλης θέρμης, καί
primunt, animo deficimus et 82βα deliquium μ&ισχ* πολλής, άθρο'ον τούτων προσπεσόντων ήμτν
patimur. Exstinguitur vero quod in nobis frigidi- έκλυόμεθχ καί λειποθυμχύμεν · κχτχμχραίνεχιι γάρ
talem non recipit. Fortassis vero respirationem το έν ήμτν 80 κχτάψυξιν οό λαμβάνον. τάχα δε καί
omnino suffocatio impedit, unde et πνίγος nomi* τήν άναπνοήν δλως τδ πνίγος κωλύει, "θθεν XXI
natur Suffocatur enim,vel.SuffocatO similis est is, πνίγος ώνομα'σθη · πνίγεται γάρ ή καί πνιγομένψ
qui respirare non potest.Testatur id defectus ani- δμοιος έστιν b μή δυνάμενο; άναπνειν. Μαρτυρεί δε
mi in balneis, ac /otionibus. Manifestam enim est ή δια τών λουτρών xat των πυριάσεων ϊκλυσις ·
deliquia illa calore, et propter calorem fieri, exs- δήλον γαρ ώς at τοιαύται έκλύτεις τφ θερμφ καί
tinguente externo calore internum. Fit vero animi διά xb θερμήν γίνονται, μαραίνοντας τού έξωθεν
defectus, deficientibus his, in quibus calor nas- θερμού xb έν ήμΤν σύμφυτον. Γίνεται δε λειποψυχια
citur,ut sanguine, vel simplicite^naturali humore. κ*1 τών έν οΓς πέφυκεν ή θερμότης έκλιπόντων,
Quemadmodum in sanguinis fluxu, et uterum ges- οΐον αίματος 4 τής φυσικής άπλώς δγρότητος,
Cantibus videmus animi defectiones : sed propter ώσπερ έν ταΤς αίμοββχγίαις καί έν τκΤς τής γα-
Ubores etiam fiunt deliquia. Nimium etiam affert στρος φορχΤς δρώμεν λειποψυχούντας. Καί διά πο-
animi deliquium : nam et minus tabefacit, et res- Βνου* δέ γίνονται έκλύσεις. *θτι xb w πλέον θερμδν
pirationem impedit, el refrigerationi aditum in- λειποψυχίαν ποιεί καί ώς μαραΤνον το έλαττον, καί
lercludit.Propterea plerumque qui lavantur, ani- ώς κωλύον τήν άναπνοήν, καί Ιτι ώς μή πχρχχω-
rni deliquium non patiuntur, frequentius vero ροϋν τή καταψύςει είσοδον. "Οχι διά τούτο ώς έπί
quiescentes, quia humorem factum a liquefactione τδ πολύ λυόμενοι με* ού λειποψυχούσι, παυσσμενοι
eorum qui lavantur, animi calidum esse contin- δέ μάλλον, διότι τήν υγρότητα την γινομένην άπδ 81
git : eorum vero qui lavarunt, frigidum. Frigidus τής συντήξεως λουαμένων μέν θερμήν είναι συμβαί-
vero cum sil humor, incidens in locos principes, vet, λουσαμένων δ! ψύχεσθαι · ψυχρά δέ ούσα καί
gignit animi deliquium, nisi spiritus remissio ante έμπίπτουσα κυρίοις τόποις ποιεΤ λειποψυχίαν. Ει μή
dissolvat. Ideo continere jubent in deliquiis spi- αρ* κ*ί ή «νεσις αυτή 85 τού πνεύματος προεκλύει 84.
ritum. Prohibet enim continens exire calorem : Διότι καί 85 κατέχειν κελεύουσιν έν ταΤς λειποψυ-
remissus vero ingerit. Aspergens aqua animo de- τδ πνεύμα · κωλύει γάρ δ κατέχων έξιεναι το
linquentes, concludens poros, et condensans θερμδν, δ δ’ άνιεις ένδίδωσιν. ""Οτι δ βαίνων δδατι
meatus, et cogens intus calorem (resistit enim) τούς λειποψυχούντας , συμφράττων καί πυκνών
adjuvat. Gaudium ac moeror etiam anitni deli- τούς πόρους, καί συναθροίζων έντδς τδ θερμδν (άν-
quium generant. Per iltrumque enim humorum τιπιριίστχται γάρ) ωφελεί 86, "Οτι ήδοναί καί λύπαι
copia nascitur. Gaudium quidem liquefaciendo ac αποιούαι λειποψυχίαν. Καί γάρ άμφότεραι πλήθος
dilatando : moeror vero coarctando. Cum autem ύγρότηχος έπάγουσιν, ή μέν ήδονή τφ συντήχειν κα*
ad pulmonis sedem humor pervenerit, hinc animi διαχεΤν, ή λύπη δέ τφ πηγνύειν. "Οταν ούν ή ύγρότης
deliquium patimur. βυή πρδς τδν πνευματιχδν τόπον, ποιεΤ λειποψΟχεΤν.
Ejusdem de vertigine . Έκ 87 τού περί Ιλίγγων,
Verliginessunt, quando alienus spiritus in caput ’*θτι ol ίλιγγοι γίνονται, όταν πνεύμα άλλότριον
venit, vel redundans humor, vel ab aliquo nutri- εις τήν κεφαλήν έλθη ή ύγρότης περιττωματιχή, ή
mento, Ut a vino, vel ab aliquo alio succo. Ad haec, άπό τίνος τροφής, ώς άπδ τού οίνου, ή άπό τίνος
cum quis moverit caput in orbem. Locus enimeir- άλλου χυμού * Iu δέ καί δταν τις κινή τήν κεφαλήν
cum cerebrum humidus cum sit, si susceperit κύκλψ. ’Ο γάρ τόπος (859 Η ] δ περί τδν έγκέφαλον
aliquid alienum,plus aequo transeundo vim infert, ύγρδς ών,δταν δέξηταί τι πλέον 88 άλλότριον9| i 569 R.J
et ad venas agitat priorem humorem in gyrum, τδ δέ βιάζηται 89 διχδυόμενον 90 πρδς τάς φλέβχς,ώθετ
Cum autem agitatio sit instar turbinis, et huinor κύκλφ τδ προύτάρχον υγρόν, Οϋσης δέ οΐον δίνης
52βί> non sit admodum densus, sed in continuo τής φοράς, καί τού δγρού μή συνεχούς, άλλ’ έν τή
motu, allero accipiente, altero deficiente ob in- κινήσει τού *! μέν προλαμβχνοντος 9i τού δέ δστε-
aequalitatem ponderis, similiter vertiginem parit, ^ροΰντος διά τδ μή Ισοββοπετν δμοίως,τδν ίλιγγον ποιεί
et 8aepe prosternit. καί καταβάλλει πολλάκις 83 .
Quare cruda ova non circumverti possint.
Ova cruda circumverti ideo non possunt, Ut cocta ”0τι τά ωμά ώά διά τούτο ού δινεΤται W1
partim quia ab humore inaequali, et non ejusdem ώσπερ τά έφθά 95, διότι τά μέν δπδ τής δγρό-
ponderis prosternuntur : partim vero, quia non τητος άνωμχλου καί ούκ Ισοτόπου ούσης σφάλλε-
habent substratum quod dejiciatur, cum unum sit ται, τά δ* ού 96 f διά τδ μή εχειν τδ σφάλλον ύφι-
et continuum intUS.Ex hac consideratione solvi- στάμενον ένδς δντο; καί συνεχούς τού έντός. Έκ δέ
tur hoc, quare in circo agitati vertiginem capitis τής αύτής θεωρίας έπιλύεται κα; τδ διά τί κύκλφ
VARLE LECTIONES.
80 έν ήμΤν] θερμδν addit Schneiderus. 81 τό om. A: idem add. θερμδν et 46, χδ. 8! άπδ] έκ A. 85 »&τη ς\
προσεκλύει ζ". 85 καί add. Α. 86 γάρ ώφελεΐ om. Α. 87 έκ Α : τού αύτόύ εκ post Ιλίγγων cum Β·
misi λο^ου. 88 πλέον^, apud Theophrastum πνεύμα. 89 βιάξετχι ζ. 90 διαο. καί πρδς ζ\ 9! τού], τδ Α.
99 προσλαμβάνοντος 93 post πολ)άκις cum Β. omisi titulum : Διά τί τά ώμά ώά ού περιδινεΤται. w
ριδινεΤται ζ. 95 ώσπερ τά έφθά et 5, τής add. Α. 96 δ’ ού Schneiderus post Furianum ; δέ
293 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXVIIl. 294
περιπατούντες Ιλιγγιώσι, καί δτι μάλλον, έάν 97 έν A patiuntur, el magis si in parvo circo. Et adhuc 81
έλάττονι κύκλφ, καί Iu έάν θάτχον θέωτι, καί 8xt, celeriter currAnt, ct quod, si cura aliis, magis
tl μι τα πολλών, μάλλον ή μόνοι, καί διά τί Ιπ quam soli.Et quare in sinistram currentes, potius
xptxxepa 98 Οέονχες μάλλον η έπί δεξιά 99. πάντων quam in dextram. Omnium enim horum et simi-
γαρ τούτων καί τών δμο(ων προείρτ,τχι ή ah(x. El lium causa dicta est. Si enim vertigo fit, si quis
γάρ δ ίλιγγος γίνχχχι, έάν τις έν τώ αύχψ στρέφε eodem verterit caput, manifestum est quod si quis
κεφαλή*, δηλον ώ; εΤ τις έγγυς τούτου σχρέ- juxta hunc similiter vertatur, celerrime et ma-
φοιτο, τάχιστα καί μάλιστα τών άλλων Ιλιγγιφη. xime ante alios vertiginem patiatur. Proxime ve-
*Εγγυτάχω δε δ έν άλάττονι κύκλφ στρέτων την ro qui in minore circulo caput vertit, et quo ce-
κεφχλην, καί δσον &v θαττον, μάλλον. Διδπερ και oi lerius, eo magis. Ideo et currentes magis quam
Oiovxcc τών περιπαχού\των μάλλον Ιλιγγιώσι, καί ambulantes vertiginem patiuntur, et qui celerius
ο! ταχέως τών βραδέως * θέουσι γάρ έγκεκλικότες magis quam qui tardius (CUITunt enim inclinantes
πρί* το κέν.ρον (μάλλον * Ιλιγγιώσιν). ot δ* In ad centrum). Qui vero in sinistram currunt, potius
αριστερά Οέονχες τών έπί δεξιά 8 μάλλον, διότι όξυ- quam ii qui in dextram, quod acutiorem angulum
τέραν γωνίαν ποιούσι πρδς τον κύκλον * έμβριθέ- faciant ad circulum. Graviora enim cum sint dex-
στερα γάρ δνχα τά δεξιά προσβιάζεχαι μάλλον έντδς η tra, magis ad interiorem partem vi tendunt, prop-
διά την ασθένειαν τών αριστερών. Καί οί μετά πολ- ter imbecillitatem partium sinistrarum, et si cum
λών θέουσι, μάλλον ή μόνοι, διότι πρδς τή κύκλφ mullis currunt, magis quam qui soli : propterea
περιφορά καί ή όψις προσβάλλουσχ τοτς θέουσι, υή quod ad circumferentiam circuli aspectus acce-
σ-ηεγη; ούσα, ποιεί τινά κίνησιν έν τψ έγκεφάλφ dens currentibus non continuus, facit aliquem
και ταραχήν · δώ θ Ιλιγγιώσι μάλλον, διά xb διπλήν motum et turbationem in cerebro. Ideo vertigi-
xiv εγκέφαλον ύφίστασθαι κίνησιν, τήν τε άπο της nem magis patiuntur, eo quod dupliciter movea-
περιδινήσεως, κχί ήν ή δψις παθούσχ τψ έγκεφάλφ tur cerebrum, partim agitatione in gyrum, partim
πχρέπεμψεν. ’Ότι δε διά τήν τής δψεως κίνησιν aspectu in cerebrum delato. Quod autem propter
Ιλιγγιώσι πολλάκις, φανερών έκ πολλών. Οι τε γάρ oculorum motum saepe vertiginem multi patian-
πλέοντε; θάχχον καί μάλλον έ ίλιγγιώσιν, έπειδάν tur, ex multis patet. Navigantes enim celerius et
χοίς κύμασιν έμβλέψωσιν, καί οί τάς αίώρας καί oi inagis vertiginem patiuntur, cum fluctus intuen-
τους 5 τρογους θεωρούνχες ταχύ σκοτουνται. Ίλιγ- tur, et agitationes el trochos videntes, Statim te-
γιώαι δε καί οί πρδς τά δψηλά καί μεγάλα καί άπά- nebras patiuntur. Yertiginem quoque patiuntur
τομα σποβλέποντες, διά xb συμβαίνειν μακράν τει- ii, qui profunda admodum et prorupta aspiciunt,
νομένην σείεσθαι καί κραδαίνεσθαι τήν οψιν * σειο- c quod contingat oculos longius extensos moveri et
μένη δε καί κραδαινουένη τχράχτει καί κινεί τά agitari : oculi vero moti et agitati turbant et mo-
έντός. Τοίς δ* άνω βλέπουσιν ού συμβαίνει το πά- vent interiora ; qui vero superna aspiciunt, hoc
θο;, διά το μή άποτείνειν μακράν άλλ’ άποτέμνε- non contingit, quia non longe aspiciunt, sed lu-
σθζι 6 τψ φωτί. Γίνονται ίλιγγοι καί δταν βλέπωσι mine impediuntur. Fiunt vertigines, quando con-
συνεχώς καί έν ατενίζωσιν. "ο καί διαπορείται, τί δή tinuo rem unam 827 α aspiciunt. Illud autem du-
ποτε 7 κύκλφ κινούμενης τής δψεως καί ήρεμούσης bium est, cur interdum oculo in orbem agitato, et
τά αυτά πάθος συμβαίνει. Τό δ* αίτιον τής μέν κύκλφ quiescente idem USU Veniat? Causa ΥβΓΟ motus il-
φορας [860 Η.) ειρηται · διά τί δέ έν τή έπιστάσει lius in circulo, dicta est.Cur vero in attentione et
και τψ άντενισρφ τό abxb συμβαίνει πάθος 8 «διότι in continuo aspectu iste dolor COnlingat Ϊ quod
τά έν τή κινήσει σωζόμενα ή στάσις διίστησι. Στάσης quae in motu salva erant, statio ac quies agitat,
ουν τής βψεως, καί τά άλλα συνεχή τά έν τφ έγκε- Stantibus igitur oculis,6t alia continenter in C6-
φάλψ Τσταται. ’ΐστάμενα δέ, συνδιίσταται 9 καί ^ω· rebro stant. Stantia vero dividuntur, et separantur
ρίζεται τά βαρέα, καί καχαβαρύνει, καί ποιεί τον gravia, et gravantur et faciunt vertiginem. Et cur-
Τλιγγον. Καί ή κύκλφ φορά δέ διίστησι τά βαρέα, sus in gyrum separat gravia a levibus. Facit vero
και τά κουφά. Ποιεί δέ καί xb κύπτειν Ιλίγγους · κα\ oculorum demissio etiam vertigines. Nam demis-
γάρ έν τφ χύπεειν χωρίζεται τά βαρέα καί τά έλα- sione oculorum separantur gravia a levibus. Haec
φρά, τά μέν άνω, τά δέ κάτω* δετ δέ άμα είνάι, quidem sursum, illa vero deorsum feruntur Opor-
[1872 R | καθάπερ έλέχθη. Ποιεί δέ xb πάθος καί iet vero simul esse, ut dictum est. Vertiginem
πλησμονή καί Ενδεια, ή μέν Ενδεια σύντηξιν, ή δέ quoque affert abundantia et indigenlia.Indigentia
πλησμονή περίττωσιν ποιούσα, ώστε πλήρεις γίνε- consumptionem, abundantia superfluitatem facit,
σθαι to τ^υς πόβους. ’Αηουσα γάρ παρ’ αύτά ti ΧΧί p|eni sint pori. Haec enim ubi ascendit, mox
καχαβαίνει, καί διίστησι τάς περιόδους * δπερ έστίν descendit, et dividit circuitus : hinc vertigo.
Ιλιγγος. ”θτι καί al μέθαι καί αΐ φαραακείαι καί Ebrietates et veneficium, et alia similia, vertigines
τά παραπλήσια ποιουσιν Ιλίγγους * ή γάρ ύγρότης faciunt. Humor enim aliunde incidens, turbatio-
VARIiE LECTIONES.
97 έάν ora. B· 98 άριστερφ. 99 δεξιφ 1 μάλλον] δώ μάλλον Β. * έπί τά δεξιά Α. 5 διότι ζ"· * μ^λον καί
θαττον Β. ol ante τους tdd. Α. 9 δποτέμνεσθαι Β. 7 ποτέ Α : που 8 πάθος συμβαίνει ζ\ 9 συνίσταται Α.
ίο γίνεσθαι apud Teopbrastum est : hic γένέσθαι ς*. tt καί post «ύχά om. Α· 18 άλλοτρία ap. Teophrastum.
295 MOTII PATRIARCHA CP. 296
nes creat. Stantes magia quam sedentes vertigi- A ή άλλοτρίως 49 έμπίπτουσα ποιετ την ταραχήν ·
nem patiuntur. Nam quiescentium humor in ea- *θτι άνιστάμενοι μάλλον ή έκαθίζοντες Ιλιγγιώσι,
pile magis consistit. Quando vero iidem moven- διότι ήρεμούντων μεν συνίσττται το υγρόν έν τη
tur.humor dissipatur, et in unam pariem incidens κεφαλή πλέον, 8ταν 81 κινώνται, διίσταται, καί είς
vertiginoai facit. εν μόριον έμπΤπχον ποιεί τάν ίλιγγον.
Ejusdem de lassitudine. Του αύτού 48 έκ του περί κόπων.
Descendentium, loco declivi, femora maxime *'θτι καταβαίνοντες μεν τόπον κιτάντη τους μν
lassantur, ascendentium contra tibiae : quia in ρους μάλιστα πονούσιν, άναβαίνοντες 8έ τάς κνήμας,
ascensu labor est elevandi corporis onus. Cui διότι κατά μίν την άνάβχσιν δ πόνος του αιοειν φορ-
igitur onus incumbit, et a quo tollitur, ejus ma* τίον τά σώμα γίνεται * ψ ούν ΙπΙχιιτει το βάρος καί
limus est labor. At in descendendo labor fit, φ αίρεται, τουτιρ μάλιστα 6 πόνος. *£ν δέ τψ κατα-
quia corpus decidit, et contra naturam portatur βχίνειν b πόνος έν τψ έμπίπχειν γίνεται τά σώμα
Quapropter in quod magis incidit pondus, huic και παρωθεΤν παρά φύσιν * ώστε ούν ψ μάλιστα έμ-
maximus quoque est labor. Verum Ut tibiae des- πίπτει καί σαλεύει, τούτφ μάλιστα καί τάν πόνον
cendendo magis laborant, sic femora in ascen- Ιμποιετ. Ός ούν ή κνήμη μάλλον έν τψ άνχβαίνει 18
dendo. Quod autem gravia deorsum ferantur, B κσκοπαθεΤ, ούτως b μηράς έν τψ χαταβαίνειν. Διότι
diflieilius est ascendere, quam descendere. Mo- 81 τά βάρη κάτω φέρεται, χχλεπώτερον τά άνα 6α(-
lestius est brachio per vacuum jacere lapidem, νειν του καταβχίνειν tsa *οτι κοπιαρώτερον τψ βρα-
vel aliud quid grave, quia magis convellit. Non χίονι διά κενής βίπτειν ή λίθον ή άλλο τι βάρος,
enim incumbit alicui, quemadmodum qui jacit, διότι σπασματωδέστερον. Οά γάρ άπερείδεται, καθά-
ρο n d eri quod io manu est. περ δ β άλλων, προς τον έν τή χειρί δγκον.
Aquales viae magis defatigant,quam inaequales, "Οτι ol δμαλοί περίπατοι τών άνωμάλων κόπια-
quod nimius motus faciat lassitudinem ; nimius ρώτεροι, διότι ή πολλή κίνησις ποιεί κόπον * πολλή
autem, 827b continuus, et unus : inaequales δ* ή συνεχής καί μία. At 47 δ' άνώμαέοι κατά τάς
vero propter mutationes quietem afferunt : in μεταβολάς ποιούσιν άνάπαυσιν * έν δέ τοίς δμαλοΤς 48
aequalibus verO,similitudo figurae facit continuum ή όμοιότης του σχήματος άπεργάζεται συνεχή την
motum. Defessi semen aegrius continent, quia κίνησιν. ''Οτι έξονειρωτικοί ol κοπιώντες, διότι θερ-
calida et humida sunt corpora propter consump- μά καί κάθυγρα τά σώματα γίνεται διά τήν σύντη-
tionem. Tale vero quid est seminalis vis. Qui su- ξιν. Ή δε τοιαύτη διάθεσις σπερματική. ’Ότι και
pini jacent, solutionis virium habent causam, iis ύπτιοι κατάκεινται διά τήν Ικλυσιν. Συνεργεί δέ τά
cooperatur situs ille ad nocturnam seminis emis-g σχήμα τούτο καί πράς τους έξονειρωγμούς. [861 Η.)
sionem. Corpora humida magis laboriosa sunt 'Ότι τά άγρα σώματα κοπιαρώτερα τών σκληρών,
quam dura, quia imbecilliora, et si alio modo διότι ασθενέστερα, εί καί άίλλον τρόπον τά σκληρά
dura sint, audaciora. εύθραυστότερα 49.
Ejusdem de animantibus , guw eum copia visun· Τού αάτου 88 έκ του περί τών άθρόως φαινομένων
tur. ζώων.
Animantium (23*)quae cum copia visuntur, non ea- "Οτι τών άθροον 94 φαινομένων ζώων οάχ ή αάτή
dem est omnium causa: sed alia horum generantur πάντων αΙτία, άλλά τών μέν καί ή γένεσις εύθυς φα-
subito, ut muscae, quae in exercitibus et hominum νερά, ώσπερ τών μυΐών β, αΐ kv τοΤς στρατοπέδοις
frequentia, et hisce finitis, plures praeterea fiunt, καί έν ταΤς πανηγύρεσι καί μετά τά παρελθεΤν αυτά
Fimus enim et aliarum rerum putredo, harum or- Ιτι μάλλον γίνονται · τούτων γάρ ή τε κόπρος αΙτία
tus causa. Alia vero prius quidem exsistunt, sed καί ή τών άλλων σήψις. νΑλλα δέ προϋπάρχει μέν,
apparent post pluvias, Ut cochleae, et parvae ranae, έκφαίνεται 98 δέ διά τους δετούς, ώσπερ οΐ τε κοχλίαι
Non enim pluvia decidunt,ut nonnulli putant, sed καί ol μικροί βάτραχοι* οά γάρ ύονται, ώς τινες
tunc prodeunt, cum antea in terra fuerint, quod φήθησαν, άλλά προφαίνονται μόνον, κατά γης δντα
aqua in eorum foraminainfluat.Est et aliud rana- D πρότερον, διά τά είσρετν τά ύδωρ είς τάς Θαλάμας
rum geous praeter eas quae in lacubus et paludibus αυτών. ''Αλλο δέ γένος έστί τούτο βατράχων παρά
SOnt. Multitudinem autem harum et aliarum (ani- τά Ιν ταϊς λίμναις καί τοΤς τέλμα σι. τά δέ πλήθος
mantiumjgignit ipsarum prosperitas. Potius post fi· και τούτο καί τών άλλων, 8τ*ν εάθηνήσωσιν. "Οτι
nem conventuum et exercituum quam duro adhuc μάλλον 44 μετά τάς διαλύσεις καί τών πανηγύρεων
durant, muscae oriuntur. Contingit enim, iis prae- καί τών σαραχοπέδων, ή έτι συνισταμένων, αί μυΤχι 44
sentibus, propter quotidianos USUS et motus, γίνονται. Συμβαίνει γάρ παρόντων μέν διά τάς καθ-
VARIA LECTIONES.
4* τού αάτου om. Α. 48 άναβαίνειν. 45 χχχαβαίνειν Β : καταδαίνειν — άναβαίνειν ζ\ 4· δμ λεΤς Β.
47 αί] malim οί. 48 όμαλέσιν Α. 49 εύθραυστότερα Β, εάθρασεστερ* ζ\ A quid habeat, non liquet. *0
Τού αύτού om. A. 91 άθρόως B. 99 μυών A. 93 έκφ. δέ A ; καί έκφ. ζ\ 98 8τι μάλλον — 5x8 b 37.
αιτίας om. Β. 95 μύαι Α.
ΝΟΤΑ.
(23*; Vide Luciani de musca libellum, et Giraldum de Diis gentium.
297
BIBLIOTHECA. — OOD. CGLXXVIII. 298
ημερινά; χρεία; κχί κινήσεις [1573 R.] φθιίρβσΟχι λ corrumpi generationes earum, motu semperetmu-
τά; γενεσεις χυτών, κινήσεω; άεί κχί μεταβολής talione facta, C|UO modo et 1Κ1 aliis OCCldit, SIC et
γινόμενη;, ώ; 26 έν το?; άλλοι;, και έν αυτό?; το?; Μ his cum SOrdibllS ejectis. Quando νβΓΟ Soluta
χχθάρμχσιν έκβχλλομίνοι; χύτών · δταν δε διαλυθώ- fuerint castra, et conventus, quiete facta, statim
ίΐν, ^συ/(α; γινόμενη; τχχυ συν-ελετται δια ιδ μή generantur, quia nemo prohibet, donec in ipsis
ΰκ’ ούδενδ; κωλύε σΟχι, μέχρι; 27 οΰ άν ξηρανθή τδ sterquiliniis hamor exaruit, muscae, ut diximus,
έν το?; καΟάρμχην υγρδν. ’η μ!ν ουν τών μυιών celeriter, et cum copia gignuntur : bruci vero et
γένεσι; τχχε?χν 28 κβϊ πολλήν,ώ; είρητχι, ττ,ν γίνεσιν lucustae ubique sunt,ut sic dicam. Abundant vero
λαμβάνει * ol ol Ιχτέλεβοι κχί a\ άκρίδε; πχντχχου quia propria loca occupant, et eorum ova non
μεν d*ivt ώ; ε*πε?ν, πλήθετιι δε τχΟτχ τψ τε τύπου; corrumpuntur. Accidit hocquianon colitur regio.
Ηχείου; λαμοά/ε.ν κχι τψ μή διχφθείρεσθχι αυτών Si enim ager colatur, exstinguuntur, inde ex deserta
τχ ώχ, δ συμοχίνει δ;χ τήν αργίαν τή; χώρχ; · ϊ t etinculta regione feruntur ad frequenter habitatam
γάρ τή γεωργουμίνη άκδλλυνται. Διδ καί έκ τη; et cultam. 528α Durant vero diu, vel quia locds
έρημου καί άργουτή; κχτχφέρονται προ; την οίκου- altis montibus cingitur, et bos superare non va-
μένην κχι έργάσιμον. Έγ/ρονίζουσι δε η διά το π*- lent,vel propter commoditatem regionis : talis est,
ριίχεσΟχι το χωρίον δρεσιν υψηλό?; και δπβράραι g mollis, tranquilla, et liumida, et roscida. Molestae
τχυτχ μτ> δύνασθχι, ή διά τδ έπιτήδειον τή; χώρχ;· porro sunt locuslaB,at molestiores bruci : et horam
τοιχύτη δε η τε μχλχκη κχί υοτίδχ εχουσχ κχί δρο- maxime, quos vocant baructos, sed eorum ortos
βοβάλος. Χχλεπχί μεν ουν καί αί άκριες, χαλεπώ- βΧ sese invicem mutuus. Aliqui vero putant, non
τεροι δε ai άττελεβοι, κχι τούτων μάλιστα ού; κχ- evidenti signo, colore similes aliquos eorum eSSO
λοΰαι Ρρούκνυ; **. 'b δε γένεσι; χυτών έξ άλλήλων. regionalibus, sponte sua nasci : manifestum enim
Τινε; δε οΤοντχι ού* άκριδε? σημείψ, τψ χρώματι 30 quod tale quid a nutrimento, sed non a generatione
πιρχπλήσιά τινα; αύτών εχειν το?; έν τη χώρφ, δτι accipiant. Corruptio vero horum alia quidem na-
xxl χύτδμχτο; · δ^λον γάρ δτι τδ τοιοϋτον άπδ τη; turalis est et pestilens : sub canicula enim oestro
τροφή;, άλλ’ ούκ άπδ τή; γενέοεω; προσλχμδάνου- agitatur, et oritur illi vermiculus in capite, et cor-
σιν. Ή ol φθορά τούτων δ μέν έστιν οίον φυσική τι; rumpitur: aliaveroex motu et volatu. Nam sublati
κχί λοιμώδη; (δπδ κύνχ γχρ οίστρφ, κχί έγγίνετχί [bruci] a ventis in mare feruntur et corrumpuntor,
τι σχωΑήκιον έν xf, κεφαλή, κχί φθείρεται), ή δε έν Corrumpuntur vero etiam propter biernem et frigus,
τή μετακινήσει κχί τή πτύσει * δταν γάρ άρθώσιν, ipsi et OVa eorum : exstinguuntur VOTO 6t homi-
υπδ τών άνεμων κχτχφέροντχι εί; τ^ν θάλασσαν κχί num machinatione. Fossas eoim effodientes,hos in
φθείρονται. [862 Η.] Φθείρονται δέ καί διά χειμώνας eas dejiciunt, et terra obruentes interficiunt. Ser-
xxt ψύχος και αυτά καί ?ά ώά αυτών. Φθείρονται pentOS duabus de causis oriuntur: Vel 0 COSlo pluvio
δε καί έκ μηχανή; άνθρώπων * τάφου; γάρ ποιούν- vel in bello , et fusione sanguinis, unde pene alia
τε; σ^νελαύνουσιν αυτά tl; αυτά; 3*, καί κχτχχων- quoque venenata animalia prodeunt. Unde quon-
νύντε; διαφθείρουσιν. νθτι τών δφεων δύο τινά τή; dam et in Thessalia magnam aiunt natam esse co-
γενέσεω; αίτιά άστιν · f, γάρ άήρ Ιπομδρο;, ή πδλε- piam serpentum.Mures in arvis plurimi fiant, et
μοι καί χύσει; αάμάτων, δ σχεδδν καί τών άλλων magis in siccis quam in humidie : inimicte enim
θηρίων τή; γενεσεω; αίτιον. Έ; ού ποτέ καί περί illis sunt aquB.Fecundum autem animal esL Ma-
Θετταλί xv πλήθος δφεων ίστοροΰσι γενέσΟχι. "Οτι nifestus eis ex aqua interitus. Illis enim et foris
καί ol μύε; έν τα?; άρούραι; άθρδον γίνονται, καί έν molesta, et in eorum cavernas influit. Occidunt
το?; αυχμο?; μάλλον ή έν τα?; έπομβρίαι; * πολέμιον etiam illos mustei® agrestes. Occiduntur etiam
γάρ αύχο?; χά ύδατχ. Πολύγονον δέ τό ζώον. Άπδλ- occulto et frequente pestilentiss inalo. Nascitur
λυται δε τ^ μεν έμφχνε? καί έξωθεν φθορ? διά πλή- enim in capite ipsorum vermis quem periti obser*
θο; ύδάτων * τούτο γάρ καί έξω χειμάζει καί εί; τά; vantes, re cognita praesagiunt IC pronuntiant in-
μυωπία; παρεισρε?. Φθείρουσι δ* αώτου; καί al teritum eorumdem. Dicuntur mures (24) ferrum
άγρεαι γαλα?. *Έστι 3S δέ τι; αύτών καί «φαυή; et aurum arrodere : ideo auri fabri illis dissectis
καί άθρδα φθορά καθάπερ τι; έπισυμβαίνουσα λοι- ° aurum inde tollunt.In iEgypto bipedes, et magnos
μώ£η; · τίκτετχ t γάρ καί τούτοι; 33 έν τή κεφαλή nasci perhibent mures.Qabent enim et anteriores
σκώληξ, καί φθείρονται. vo καί ol έμπειροι έπισχο- pedes, iis vero non incedunt, sed utantur pro ma~
πούντες, έπάν ίδωσι, την φθοράν αύτών προνδουσι nibus : quando Υ6Γ0 fugiunt Saltant,
κχί προαγγέλλουσιν. *'0τι ol μύε; Ιστορούνται κχί σίδηρον κατεσθίειν καί χρυσίον* διδ καί άνατέμνύν-
τις αυτού; οι έν το?; χρυηίοι; 34 τδν χρυχδν άνιμώντχι. νΟτι έν Αίγύπτψ δίποδά; φασι μύχ; γίνεσΟχι
VARIiE LECTIONES
26 δκ] ώς καί Α. *7 ι^έχρι C. *8 ταχε?αν) hac voce finitur A. βρούκου; Sylburgius, Borchartus,
interpretes Hesychii V, βρούκο; : βαρούκτου; ζ*. 50 χρώματι παραπλήσια) malim χρώμα παραπλήσιον.
31 αύτά] libri αύτούς, praestat cum Sylburgio scribere ταύτχ;. 32 Ιστι] έτι C. 33 τούτοι; C : τούτσιν ζ*.
2* χρυσεία; C : χρυσίοι; ζ".
NOTiE.
(24) Vide Q. Curt. de Tyro lib. iv.
Pateol. Gr· CIV. 10
299 PHOTII PATRIARCHAS CP. 300
καί . μεγάλους. *Εχουσι δε αυτοί καί τους έμπροσθίους πόδας, άλλ* ού βαδίλουσιν ϊπ* αυτοΤς, χρώνιαι δέ
αδτοΤς οΤα χερσίν. *’θταν δ» φεύγωσι, πήδώσιν.
De animantibus , qua invidia laborare dicuntur . a Τού αύχού U του περί των 35 λεγομένων ζώων
φθονεΤν.
Stellio (25), Ut aiunty invidens 888 b hominis *Οχι δ γαλεώχης, φασί, φθόνων της ώφελείας τοΤς
Utilitati, deglutit OXOtam pellem. Est enim auxilium άνθρώποις χαχαπίνε ι χδ δέρμα, δταν έχδύηται * εσχι
habenti comitialem morbum. Cervus (26) dextrum γάρ βοήθημα Ιπιλήπχφ. Καί δ Ιλαφος χό δεξιόν
cornu defodit, contra bufonis venena aliaque multa χατορύχτει χέρας, πρός τε τά τής φρύνης φάρμακα
perutile. Equa devorat hippomanes ex pullis ad χαί προς άλλα πολλά χρήσιμον. Καί ή Ιππος άπεσ-
quaedam utile. Phoca jam capienda evomit coagu- θίει των πώλων τδ ίππομανές * καί γάρ καί τούτο
lum quod etiam comitiali morbo utile est. Terres- [1576 R.j προς U* χρήσιμον. Καί ή φώκη δταν
iris echinus pellem urina inquinat et corrumpit, μέλλη άλίσκεσθαι, έξεμεΤ τήν πιτύαν, χρ^σιμεύου-
Lynx defodit urinam, que ad sigilla et alias res pro· σαν καί ταύτην χοτς έπιλήπχοις. Καί δ χερσαίος Ιχτ-
dest.Gttterum animalia hoc per invidiam non fa- νος ένουρεΤ τψ δέρμαχι χαί διαφθείρει. Καί ή λυγξ
cere,sed homines e propria sua opinione hoc eri* χιχαχρύπχει χδ ούρον, δχι πρδς χάς σφραγίδας χαί
men illis affinxisse, patet. Unde enim brutis ani- πρδς άλλας χρείας έπντήδειον. 'Αλλ* δτι μίν ου διά
mantibus tanta scientia, quam homines multo la- φθόνον ταύτα πο·ετ χά ζώα, άλλ’ οι άνθρωποι έκ τής
bore vil discunt? Phoca quidem timore forsan tur- g Ιδίας ύπολήψεως ταύτην αύχοΤς περιήψαν τήν αιτίαν,
bata, coagulum emittit, et Stellio pellem deglutit a πανχί δήλον. Πδθεν γάρ τοΊς άλδγοις ή τοσαύτη σο-
natura, quemadmodum cane8 et sues, et pene oro- φία, ήν χαί ol λογικοί μετά συχνής μελέτης μανθά-
nia quadrupedia. Comedunt enim a partu parius νουσιν ; ’Αλλ’ ή μέν φώκη διά τδν φόβον Ισως ταρατ-
involucra,seu membranas.Echinns timore, velalio χομένη έμεΤ χήν πιχύαν, χαί δ γαλεώχης καταπίνει
quodam naturali affectu urinam mittit, sed non Ut τδ δέρμα φυσιχδν τι ποιων πάθος, χαθάπερ οί 36
Corrumpat pellem. Multa alia fiunt a brutis, quo- χύνες χαί al δες χαί σχεδδν 37 τά τετράποδα πάντα *
rum rationem reddere non possumus ; Ut quam- κατεσθίει γάρ χά χόρια μετά τους τόκους. Καί δ ίχΤ-
obrem gallina cum pepererit, paleas circumjicit, νος δ! διά φόβον ή δι* άλλο χι πάθος [863 Η.] φυσι-
Quare canes elevato crure urinam mittant? Quare χδν ένουρεΤ, άλλν οδχ ΐνα φθείρη τδ δέρμα. Πολλά δα
Capra, cum eryngium comedit stet, et alias Stare καί άλλα πράτχεται χοϊς άλδγοις, ών ούκ Ιχομεν λόγον
faciat? Quodque de lynce et cervo narratum est, άποδούναι, oTov διά τι η δρνις δταν τέχη, περιπίπτει
eodem modo dijudicandum (27).- τά χάρφη ; διά χί οί χύνες έπαίροντες τά σκέληί
προσουρουσι ; διά τί ή άίξ δταν λάβη τδ ήρύγγιον εις τδ στόμα, μένει χαί τάς άλλας Ιστασθαι ποιεΤ ; χα
τδ τής λυγχδς 88 ούν καί χδ τής έλάφου δ αύχδς κατάλογος περι^ξει.
De sudoribus . c Του αυτού περί Ιδρώτων.
Sudor salsus est, quia alienum excernitor ab "Οχι άλμυρδς γίνεται δ Ιδρώς, διότι τδ άλλάτριον
adherente carne, exhausta et levitate et dulcedine. Ιχχρίνεται, χή προσφύσει τής σαρχδς έξανηλωμένου
Tale enim excrementum exsistens circa vesicam, τού γλυχυχάτου χάί χουφοχάτου. τδ γάρ τοιουχον
urina : in carne νβΓΟ SUdor VOCatur. Excernitur πσρίττωμα έν μεν τή χατά τήν χύστιν δποστάσετ
vero sudor per motum, vel laborem, vel per calo- °Sp°v, Λ χή σαρχί Ιδρώς χαλετται. Έχχρίνεταε
rb et spiritus virtutem.Sudor,cum sit salsus, ac- ** δ ίδρως διά χίνησιν ή πόνον ή διά τήν τού θερμού
cipit acrimoniam, vel acerbitatem, vel malum vel ^ πνεύματος δύναμιν. "Οτι δ ίδρως άλμυρδς
bonum odorem, propter multas et varias rationes. &v προσλαμβάνει οξύτητα ή πικρότητα ή δυσωδίαν
Juvenes difficilius sudant quam uri, et maxime ί «ύωδίαν διά πολλάς χαί διαφόρους αΐχίας. *θχι οί 39
pueri, quanquam natura calidi sint et humidi,unde παΤδες των άνδρων μήλλον δυσίδρωτες, χαί μάλιστα
oritur sudor, quia densissima est puerorum cutis, τά παιδία, χαίτοι τήν φύσιν δντα θερμά χαί υγρά,
et tanquam conclusa. Adhec vero calor superans U ών ή των Ιδρώτων γένεσις, διότι πυχνάτα-
concoquit dum crescunt. Si quid vero sit excre- τοι χών παίδων οί χρωτες καί ώσπερ συγκε-
menti, hoc egeritur per alvum. Ut plurimum enim κλεισμένοι. Ext δί ή θερμότης δπικρατούσα πέτχει
puerorum alvos facilis est : senes vero rara qui-D^* τήν «δξησιν. Έάν δέ τι χαί γένηται περίττωμα,
dem cutis, sed sicce. Oportet vero sudori tanquam τούτο έκκρίνεται χατά κοιλίαν * εύρους γάρ ως έπί-
VARLE LECTIONES.
as t$v — φθονεΐν] horum loco lacuna est in C. 16 oll αί. Schneiderus. 17 χαί σχεδδν Svlburgins :
σχεδδν χαί ζ\ 88 λυγχδς SylburgtUS : λυγγδς 88 οί add. Β. δ0 παίδων Β. δΙ μονοχροες Β.
ΝΟΤΛ.
(25) Vide jureconsultos de stellione, ut Alcia- (27) Plutarch. lib. vn Sympos . qu. ii, et lib.
tum. De tarda Dei vindicta.
(86) Vide Proverbia. De equa vide Pliitarcb.
301
BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXVIII. 302
kz* η τών πχιδίων 40.ol δέ γέροντες μανόχροις 4ΐ μέν, Λ materiam subesse humidam, prasertim cum per-
«λλά ξηροί · δετ δέ τψ Ιδρώτι καθάπβρ δλην ύπάρ- quod halitus facile transit, quodque est ratum,
χ.ιν τδ υγρόν. ''Αλλως τε δ! καί α!»τδ τδ βδκνουν καί sufficientem 849α excretionem faciat : et qoia flt
μ*νδν Ικιντ,ν την Ικκρισιν ποιεί, καί τψ συνεχώς continenter, et multus humor non inest. Ideo
γίνβαθαι καί τψ μή 4i πολλά ένυπάρχειν τα δγρά. quorum ventres humidi sunt, et excrementum flu-
Ati τούτο και ών at κοιλίαι δγραί καί είς κύστιν ή xitin vesicam, non multum sudant, eo quod omnem
έαιρροη ·°υ περιττώματος, ούκ εύίδρωτες γίνονται 45, humorem illuc mittunt.Qul ClboS ΠΟΠ COUCOquUDt
4i&xi «iv τδ δγρδν ένταΟθα ώρμηαεν. νθτι οΐ μή et non dormiunt, multum sudaat, eo quod concoc-
πέψανχες τα σιτία καί οι άγρυπνήσανχες ευ ίδρωτες, tio distribuat humorem, et somnus COncoquat.Qui
Μχι η πέψις διαμερίζει 44 την υγρότητα καί δ se exercent, et bene valent, magis sudant quam
»**·ς πέττει. "Οτι ot γυμναζόμενοι καί ευ έχοντες qui ΠΟη laborant. Qui COCtum et qui Crudum ha-
ηίδρωτες μάλλον τών άρμνάατων. "Οχι καί ot πε- bent cibum, multum sudant, quod quanquam ab-
χεμμένην καί tt απεπτον Ιχονχες την τροφήν εδΐδρω- surdum videatur, non tamen est.Qui enim seexer*
τες * καίτοι δόξει άχοπον είναι · ουκ Iret δέ. ot μέν cent quod soluta habeant corpora, et poros exer-
γέρ γε γυμνασμένοι τψ μανά τά σώματα Ιχειν καί citatos, et quod sint sudoribus assueti, multum
έ*εψγμένους 45 τού; πόρους, καί τψ συνήθεις εΐναι g sudant. Aliorum ΤβΓΟ pori clausi SUUt,quia ΠΟΠ S6
αρδς τους ίδρωτας, εύίδρωτες · τών δέ μεμύκασιν exercent. Qui νβΓΟ cibum Crudum edunt ob hu-
ot πόροι διά τδ μη χρήσθαι. ot δέ μη πεπεμμένην morum multitudinem, sudant plurimum : qui
Ιχονχες την τροφήν χφ πλήΟει της δγρότηχος εύίδρω- vero cocto vescuntur, per concoctionem alterius
τες * οί δΐ πεπεμμένην τψ τήν ύγρότητα διακεκρί- SUCCI, facile 8udant.
•θιι τη πέψει τού άλλου χυλού ^φδίαν Ιχουσι 46 Non laborantes, sed cum jam quiescunt, magis
έξόρμησιν. |1577 R.] "Oxi ού πονουντες, άλλ* δταν sudant, neque intendentes, neque continentes
καύωνται, μάλλον Ιδρουσιν, ουδέ συντείνοντας, ουδέ spiritum, sed quando remittunt, propterea quod
χατέχοντες τδ πνεύμα, άλλ* δχαν άνώσι, διότι πο- laborantium a spiritu Υβη® inflat» ,claudere ρΟΓΟβ
νουνχων μίν [864 Β.] ύπδ τοΰ πνεύματος αί φλέβες faciant. Quare per latiores poros magis prodit
έμφυ?ώμεναι συμμύειν ποιοϋσι τους πόρους, ώστε humor : spiritus autem retentio Complet Venas :
** εψυτέρω# μάλλον έξέρχεται τδ υγρόν. Καί δ καθ- ut prohibeatur exire.Post labores et cursus qui in
έξις δε τοΰ πνεύματος πληροί τάς φλέβας, ώστε κω- umbrasedent magis sudant quam qui in sole sunt :
λύειν 47 διιέναι. "Οτι μετά τους πόνους καί τούς δρό- quod sol exsiccet et condenset meatUS. Qoi pedes in
μου; ot έν σκτ^ μάλλον καΟεζόμενοι ίδρουσιν ήπερ aquam immittunt, non sudant, quia aqua prohibet
•ίΐνχψ ήλίψ, διότι 6 ήλιος άναξηρχί^ει καί πυκνοτΟ liquefactionem. Sudor vero liquefoctio est eorum
εακ πόρους. "Οτι τούς πόδας οί τψ ΰδατι έμβάλλον- qu» male carni adhaerent, quando per calorem
τις οδχ ίδροΰσε, διότι τδ ύδωρ κωλύει τήν τήξιν. excernitur. Quia exercitatio continua exsiccat
*ο Λ ίδρως τηξίς έστι τών κακώς προσψκοδομημέ- quemadmodum sol, ideo minus sudant. Fronte
>«ντατς σαρξίν, βταν έκκρίνηται διά τδ θερμόν. "Οχι primum et maxime sudatur, quio subest cerebro
τδ γυμνάσιου, έάν γίνοιτο συνεχώς, άναξηραίνει quod humidum est : caput quoque maxime sudat,
αιθέπερ δ ήλιος · διδ ηττον ίδρούσιν. "Οτι τδ μέτ- quia rarum idque maxime crines indicant, quod-
»oov πρώτον καί ρώλ ιστα ίδρουσι διά τδ ύπδ τδν Ιγκέ- que spiritus retentio in caput redundat.Qui animo
ιρβλον είναι ύγρδν δντα. Καί ή κεφαλή δ! μάλιστα anxii sunt, 889 b pedibus sudant, in facie nequa-
ίβροτδιάτδ μανδ# (σημεΤον δέ αί τρίχες), κιί 48 quam : quia moeror non est diminutio caloris, sed
διότι τοΰ πνεύματος ή κάθεξις διατείνεταί πως είς incrementum, quemadmodum ira, ideo in facie
τήν κεφαλήν. "Οτι οί άγωνιώντες 49 τούς πόδας rubescunt, quia magis incalescunt (sicca enim su-
ίδροΰσι, τδ δέ πρόσωπον ού, διότι ή αγωνία ού με- pereminens calor). At ille in pedibus liquefacit,
τάηασις θερμότητος, άλλ’ αύξησις, καθάπερ δ θυ- quia minor est quam ut possit exsiccare : major
μός. Δώ τδ 50 μεν πρόσωπον άξέρυθροι γίνονται καί vero, quam qui ante fuit; et insitus est. In somnis
ώχίδροΰσι 5i διά τδ μάλλον έκθερμαίνεσθαι (ξηραί- ^ magis quam in vigilia sudores excitantur, prop-
>ειγάρ δ θερμότης έπιπολάζουσα), τδ δ’ έν τοτς terea quod humores et calores ob contrariorum
»σί συντήκει διά τδ Ιλαττον 5* είναι ώστε ξηραναι, pugnantiam majores sint, ex ambobus autem fit
τλείω δέ της έμφυτου καί προΰπαρχούσης. "Oxi iv Sttdor.
τοΤς ύπνοις μάλλον οί ίδρωτες ή κατά την έργήγορσιν, διότι καί τά ύγρά καί τά θερμά μάλλον διά τήν άντιπε-
ρίστασιν* έξ άμφοΤν δέ τούτων δ ίδρώς.
Τού αυτού έκ τοΰ 55 περί μελίτων 54. Ejusdem de (48) Apibus.
"Οχι αί τοΰ μέλιτος γενέσεις τοιτταί · ή άπδ τών Mei tribus modis nascitur, vel e floribus, 6tex
ΥΑΠΙΛ LECTIONES.
4* τψ μήΐ τδ μή Β. γίνονται add. Β. 4* διαμερίζει Β : μ*ρίζ«ι C· ** άνεψγμένους Β : γεγυμνασμέ-
ζ\ **Ιγιι Β. 47 χωλύει Β. 48 Κχ| 49 άγωνιώντες Β : άγονιοδντες ζ\ 50 διότι Β. 61 καί
ada. Β. 5* έλάχτων — πλείων Stepbanus. Μ έκ τού om. Β. θέμκλίτων Β ιμελιττων ζ“.
ΝΟΤκΕ.
(48) In Greeco fort. legendum περί μελιτος, De meile ,
303 PHOTII PATRIARCHA CP. 304
aliis, quibas inest d alcedo, vel cx aere, quando A άνθών κ*ί έν ©Τς άλλοι; έστίν ή γλυκύτης, άλλη Ιϊ
humor liquefactus a sole, et concoctus cadit : έκ του άέρος, οτιν άνχχυθεν υγρόν δπδ 55 του ήλίου
idque maxime messis tempore accidit, vel ex συνεψηθεν πέσ$ (γίνετχι δε τούτο μάλιστα 6 πύ πυ-
arundinibus [calamis]. Cadit autem mei ex aere ρσμητδν), άλλη δε έν τοΤς κσλάμοις. Πίπτει δε τδ U
in terram, et in Obvias plantas, et maxime in fo- τού άερσς txiXi και έπι την γην κσΐ έπι τά προστο-
liis quercus et in tilia invenitur, quia densitatem χόντ* τών φυτών, βρίσκεται δε μάλιστα έπι τοΤς 85
illa habent, et humida sunt (29). Oportet vero φύλλοις τής ορυος καί έπι τής φιλύρας, διάτι πυ-
nec omnino esse arida, ne in se trahant, nec κνύτητ* εχει τσύτα καί ενικμά έστι. Δετ δε μήτε τε-
omnino arida, ne perfluant. Haec vero humida λείω; είναι ξηρά, μή εις αυτά 57 Ιλχγ*, μήτε
sunt et densa, et tilia etiam dulcedinem habet. μ*νά, hx μή διίη * ταύτα δε και ενικμα καί πυκνό-
Familiaritatem autem quodammodo cum quercu τητα εχει, τδ δε τής φιλύρα; καί γλυκύτητα. "Εχει δε
habet apis. πως ή μέλισσα οίκείωσίν τι να πρδς την δρύν.
CCLXX1X. ΣΟΘ'.
HeUadii Besantinoi Chreslomathioe. ’Ε* τ*« 'E*Xa8itw Βησαντινόου
Λβ πραγματείας Χρηστομαθειών α , ο γ , 0 .
Legi ex HelladlO Besantinoo librum Chresto- ΆνεγνώσΟη 58 kx τή; 'Ελλαδ'ου Βησαντινύου έπι-
matbiae primum, secundum, terliuro, quarlum. B γρϊφ0μίν,,ς πραγματείας Χρηστομαθειών α', β', γ', δ’.
Nugatur Mosen άλφα vocari, quod corpus ha- [865 Η.] "Οτι φλυαρεί κα\ οΰτος δ» τόν Μωσήν
buerit αλτιοις, id est vitiligine distinctum, et ad άλφα καλεΤαθαι διότι άλφοΐς το αώμα κατάστικτος
mendacium Philonem testem adhibet. Dionysius . κ,; Χ,χεϊ το0 ψε^5ο„ς τον ΦΛωνα μάρτυρα «0.
dicit AttiCOS non dicere (30) ωνησάμην emi, sed "Οτι Διονύσιος ,τ|«ι μτ λέγε ιν 81 τους ’Αττικιστάς
ejus loco Ιπριάμην, etsi ώνεΤσθαι, et ώνησατο et ώνησάμν, άλλ’ άντ’ 8J αΰτοϋ το έπριάμην, χαίτοι
ωνούμενος et alia id genus iu usu sint. χαί ώνεΤσθαι β* καί ώνήσατο καί ωνούμενος καε
Καλός et άγαθός Attici dicunt, sed Ιηοη άγαθός καί ti ^λα λέγοντας. Ότι καλό; καί άγαθός ot Άτ-
κάλός : quanquam άγαθη τύχη dicant, et τύχη xlxoJ λέγοντες, άγαθός καί καλό; ού λέγουαι * καί—
άγαθή. Dicunt auctores υπο μάλης, sub maxilla : τοι λέγοντες άγαθή τύχη λέγουαι καί τύχη αγαθή,
μάλτ,ν vero absolute non usurpant : κιθάραν di- [J680 R] "Οτι ύπό μάλη; λέγουαι συντιθέντες,
CUnt et χιθαρισήν, . sed dicunt λύραν, non item αυτήν δέ καθ’ έαυτήν μάλτ,ν οΰ λέγουαι. Καί χιθαί-
λυριστήν. Dicit, lapidem, qui ferrum trahat, non ρχν λέγοντες λέγουαι και καθαριστήν, λύραν δά
μαγνήτιν, magnetem, sed ήράκλειαν λίθον vocari ; λέγοντες, λυριατήν οΰ ^έγουαιν. "Οτι οΰτος μέν
multi vero alii dicunt et μαγνήτιν et ήράκλειαν VO- φησιν οΰχί μαγνήτιν άλλ’ ήράκλειαν β* καλεΤαθαι
cari, reddentes vari® appellationis causas 850« c τήν λίθον ήτις έλκει τα σ,οήρια· πολλοί δε άλλοι
Dicit Galenus electram ad se trahere putamina τήν αΰτήν καλεΤαθαι καί μαγνήτιν καί ήράκλειαν
fabarum. Mariti fratrem mulieres δαερα vocant : λέγουσιν, άποδιδόντες καί τάς αίτιας της διάφοροι»
Sororem vero non itero δάειρα<, sed γαλόν, unde ονομασίας. Λέγει δε καί ώς 4 Γαληνός 85 τήν ήλε—
βΐ Homerus ait (31) : ^ κτρόν φηαιν έλκειν τά κηρύβια. "Οτι τοΰ μεν άνδρός
τό» άδελφόν αΐ -γυναίκες δαέρα καλοΰαι. ττ,ν δε άδελφή* οΰκέτι δάειραν, άλλα γάλον, καθώς καί 'Όμηρός «η™.
Είδομένη γαλόψ ’Αντηνορίδιο δάμαρτι Είδομένη γαλόιρ Άντηνορίδαο δάμαρτι.
et θειον vocant patris fratrem, non sic vero θείαν Καί θειον μεν όνομάζουσι τόν τού πατρός άδελφόν,
sororem, sed τηθίδα. Et πάππον dicunt patrem οΰχέτι δε θείαν τό θήλυ άλλα τηθίδα. Καί πάππον
patris, μάμμην non item matris matrem, sed μέν φασι τον πατέρα τού πατρός, μάμμην δ* οΰχέτι
τιθην. Antiqui vero matres suas μάμμας vocare τήν τού πατρός μητέρα άλλα τιθήν, Μάμμας δλ ot
eolent. Didymus decem libros proverbiorum com- παλαιοί τάς αΰτών μητέρας καλεΤν είώβεσαν. ’Ότι
posuit et proverbiorum scriptoribus h<BC nuncu- Δίδυμος περί παροιμιών δεκατρία βιβλία συντέταχε,
pavit. Quae nunc vocantur κουρίδες, Attici vocant Ορός ee τούς περί παροιμιών συνίεταχότας Ιπι-
κομμωτρίας, quanquam Menander etiam κουρίδα ^γράψας αΰτά. ’Ότι τάς νΰν λεγομένας κουρίδαή οί
dixerit. Versus ille proverbialis : (32) Αττικοί κομμωτρίας έκάλουν. Εΰρηται δέ παρά
Μενάνδρψ καί τό κουρίδα 87, Ότι i στίχος & καί
παροιμιαζόμενος.
Juramenta mulierit in aqua tcribo, ” Ορκους έγώ Τυναικός είς ύδωρ γράφω,
variae lectiones.
85 ΰπό Β : άπό ς\ 8β έπί τε τοΤς Β. 57 αΰτά Β : αΰτό ς\ 58 Άνεγνώσβη — 4 599, 8 R. Ιγχωμιαστικοί
λόγοι om. Β. 59 οδτος. 80 μάρτυρα pro his in lacuna est versuum duorum, et Φησι μή λέγειν, lacu-
na in C. β^άvτ’om.C. ·» καί ώνεΤαθαι] lacuoa in C. «* ήράκλειαν C : ήρακλείαν ς*; 83 Γαληνός de
nat. fac. 1. ββ πρός C : καί *ρός ζ \ 87 vid. Meinek. Menandri reliq. p. 296.
NOTiE.
(29) Vire. Et dura quercus tudabuut roscida mella , Iu vento ei rapida tcribere oportet aqua. Ei Tibullus:
(30) Vide Phrymchum in ίωνησάμη», pag. 24. Petyuriu ridet amantum Jupiter, et ventos irrita
(31) Iliad Γ, 122. ftrre /«(et.Xenarchus apud Athenaeum : Interibo
(3!) Catullus : Mulier cupido quod dicit amant vino n qua jurat femina. Proverb. In aqua scribtrt.
305 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXIX. 306
Uxi μεν Σοφο/λέους, τούτον δε παρψδήσας δ Φι- A est Sophoclis, quod Philonides per parodiam
λωνίδης άφη · exprimens dixit :
'Όρκους δε μοιχών είς τέφρ*ν άγώ γράφω. Juramenta moechorum cineri inscribo.
Ol δε τάς γυναίκας σκώπτοντες φασιν * Qui mulieres irrident, SIC dicunt :
'Όρκους έγώ γυναικών εις οίκτον 68 γράφω. Juramenta mulierum ejulatibus inscribo.
'Ότι τών είκοσι τεσσάρων στοιχείων τδ μύ καί Inter viginti quatuor litteras μύ, νύ et ΰ duobus
τδνυ καί το ο εκτεταμένων έχουσι το δίχρονον και temporibus ®quivalentetcircumflectuntur:et ali®
τιρισκώνται, και τά άλλα δε τα είς τ 69 μονοσύλλαβα monosyllab», et diphthongo syllaba teroiinautor
ut δίφθογγον Ιχει τήν συλλαβήν και περισπάται, et circumflectuntur, verbi gratia φεΤ, χεΤ, ψεΤ. ώ
οιοαΐ φεΤ, χεΤ 70, ψετ. τύ δε ώ δήλον ?τι περισπά- aperte circumflectitur: inter disyllabas tero qua-
tit. Τών δέ δισυλλάβων βσα μίν έχει την παραλή- daro habent primam longam, qu® natura sua cir-
γονσαν μακράν, φύσει περισπάται, οΤον βήτα, θήτα, cumflectitur, Ut βήτα, δήτα ήτα : qu® ΥβΓΟ ΠΟΠ cir-
ίτα, όσα δε μή, παροξύνεται, άλφα, κάππα, δέλτα, cumflectuntur.in penoltima acuuntur, ^άλφα,κάπ-
”θτι άνομα θερακαίνης Οηλούσιον ήν, δι* ή; 6 Μο- π«, δέλτα. Ancilla nomen Pelusium erat, per quam
λοεσός Πύβ^ο; άνετλ» φχρμάκψ τήν μητέρα. Pyrrhus Molossus veneno matrem interfecit.
|866 Η I 'Ότι άνθρακεύς δ έν τή συνηθείφ καλούμενος Β Άνθρακεύς vocatur qui VUlgO carbonarius (33).
καρβωνάριος. "Οτι δνηλάτου μεν υίδς Διονύσιος ήν δ τής Dionysius filius fuit agasonis, qui Sicili® tnniS
Σικελίας αρξας ετη τεσσαράκοντα δυοΤν άποδέοντα, duodequadraginta pr® Alit. Agathocles(34) figuli fl-
Άγαθοκλής δέ κεραμέως, και αυτός συχνδν χρόνον HuS multOS etia m annos Sicili® prafuit. Hermeas
Σικελίας αρξας. Τής δ* Άταρνέως (πόλις δ* αύτη castratus et serfUS CUm 6SS6t, At6rn®(qu® Thraci®
Θρφκίις) Ικτομίας ών καί δούλος ήρξεν ‘Ερμείας. cifitas est iex fuit. PorUS Indorum Γ6Χ flllUS ton-
Πώρος δ* δ βασιλεύς Ινδών κουρέως ήν υιός. Βρά- soris.Bradillis carbonarius com fuisset, Illyricum
δυλλις δέ τις 'Ιλλυριών έστρατήγησεν άνθρακεύς duxit exercitum. Orthagoras COquuS Sicyoni® do-
γε;Όνως, και Όρθαγόρας Σικύωνος έτυράννησεν δ minatus est. Verbum μόγις, vixt aptissime per γ
μάγειρος. ''Οτι τδ μόγις άναλογώτερον διά του γ, scribi tit, positum pro iis qu® fiunt Cum labore,
φησί, γράφεται, Ιτά τών μέτά πόνου γινομένων Iones et ASoles 8506 inepte ρβΓ λ Scribunt μόλις,
ταττόμενον · oi δε "ίωνες καί Αίολε Τς παρα >όγως διά et pronuntiant. Ώ τάν (pro ώ ΐτάν,λβΚΧ bone Vir),
του λ, μόλις λέγοντες, έκφέρουσι καί γράφουσιν. difisum OSSO dicit, ώ quidem Solum, τάν rejecto έ.
'Ότι τδώ τάν δύο 71 μέρη φησιν είναι, τδ μεν ώ καθ' Integrum 6St enim έτσν, et COalitione CUm ώ fit
αύτδ, τό δε 7i τάν κατά άποβολήν τού ε * τδ γάρ Jj τάν. ”βτης enim amlcUS ferus 6St : nam έτεόν
πλήρες 71 έτάν λστι, καί συναλιφέντος τού ώ γέγο·£ verum significat. Νεκρός dicitur de privatis anima,
*v ώ τάν. 'Ετάν γάρ 7* 6 άληθής φίλος * και γάρ quasi νηκηρδς et per syncopen νεκρδς. Aiunt νε et
έηδν τδ αληθές. "Οτι Νεκρός λέγεται κατά στέρη- vn privatitas particulas. Ineo 6t νεβρδς (hinnulus)
™ τής κηρός, νήκηρό; τις ών καλ νέκηρος ‘5, καί quicibum alimentumque accipere nondum potest,
κατά συγκοπήν νεκρός. Τδ γάρ νη στερητικόν καί sed solo lacte nutritur. Νέκταρ quod mortales edere
νε φασί * διδ καί νεβρδς 76 δ μήπω 77 δυνάμενος νο· non possunt, κτεινόμενοι enim qui OCCisi SUQt.
μής και βορά; μετασχεΤν, [1581 R ] γάλακτι δε μόνψ autem Χτάρ verbale a verbo *τψ, quad signifi-
τρεφόμενος. Και νέκταρ, ού μή έστι δσνατδν τοΐς ^t xxtt‘vu>, occido. Qui ώ articulum fOCandi pu-
θνητοΐς 78, τουτέστι τοΤς κτεινομένοις, μετασχεΤν |an^ falluntur. Articuli enim fOCative non opus
εστι γάρ κτάρ βηματικδν άνομα, άπό τού βήματος habent. Etenim articuli absentium relationem
παρηγμένον τού κτώ τού δηλούντος τδ κτείνω. Οτι quamdam signifieant. Ό vero ad energiam de-
τδ ώ ol άθροον κλητικδν ύπειληφότες πλανώντατ * monstrationum solum vocatifo adjungitur.Errare
τά γάρ άρθρα ού χρήζουσι κλητικής · καί γάρ αύτά autem eos ait, qui putant illud vocativum esse, et
μέν τών μή παρόντων τήν άναφοράν δηλοτ, τδ δε ώ tempus, et accentus, et spiritus indicant. Etenim
κατ' ένέργειαν 79 μόνον της δείςεως τή κλητική προσ- levigatur, cum omnes articuli, qui Spiritum reci-
ήλθεν. "Οτι δΐ άμαρτάνουσιν oi νομίζοντες αύτδ ^ piunt, aspiratione notentur, et illi acuuntur, hoc
κλητικήν, και 6 80 χρόνος και δ τόνος δηλοτ καί τδ circumflectitur, illi corripiuntur, hoc natura lon-
πνεύμα. Και γάρ ψιλούται, τών άλλων άρθρων, 3σα gum est. Quod ώ non Sit VOCatifUS a recto o, hinc
πνεύμα δέχεται, δασυνομένων * κτί τά μέν δξύνεται, etiam manifestum est. Vocativus rectO SUO ®qui valet
VARIAE LECTIONES.
68 γυναικδς είς οίνον Scaliger. βΧ Athan&O. 69 T et mox εΤ add. C. 70 χεϊ ψεΤ C : χεΤ 71
6io add. C et ms. Heursii p. (ap. Gronov .) 985. 7* τδ δε. 73 πλή. lacuna in C. 74 ώ ταν. Ετάν γάρ]
lacuna in C. ω τάν Ιτπς γάρ ms. Meursii ώ τάν γάρ ζ“. 75 και νέκηρος] καί νεβήρος C : om. ζ". ^ 76 νε-
δρδς) libri νεκρδς, correxit ScbottUS. 77 μήπω] μ C. 78 θνητοΤς — κτεινομένοις. imo κτεινομένοις —
θνητοΤς. 79 malim ένάργειάν. 80 δ add. C.
NOTAS.
(33) Ex bomili qui emerserint, vjde Valerium (34) Ausonius : Fictilibus fama est ctenasse
Max. lib. m. Agathoclea regem ,
307 PHOTII PATRIARCHAE CP. ' 308
tempore, Vel tempUS minus Suscipit, υΓΑγαμέμνων, A xb δέ περιοπδχαι · καί χά μεν βρα/όνεται, xb δε
et u> Λγάμεμνον.Ηΐο vero contrarium. Non est igi- μικρόν taxi φύαει. Ou δε ο’.χ εοχι χήί δ 6 'Λείας
tur articulus, sed adverbium : conjungitur tamen χο ώ χλτ,χι <bv, χάνχεδβέν έαχι καταφανές · ή χλτ,-
cum vocativo, cum sit adverbium. Quemadmodum χική x(i tSi<j εΰβείφ ίαοχρονεϊ ή xbv έλάχχω «ναίέχε-
elaliaadverbiacuragenitivojunguntur,ulapudPo- x*« χρόνον, oTov Αγαμέμνων καί ώ Άγάμεμνον
etam in Odysseo ω'. Et cum accusativo νή et μά jun- ίνχαύθα Si τουναντίον. οδχ ϊσχιν οδν άρβρον άλλ’
gitur. Etenim jurantes accusativo jungunt. Κνίφας Ιπί^μα. Συνχάχχεχαι δ* δμως xrj κλητική, έπίρ-
alii putant esse a κενειρ ας, estenim κενόν φίους lumine (5ημα 8ν, ώσπερ καί άλλα χών έπι^Γ,μάχων γενική
vacuum : alii vero per pleouasmum χ. νέφος enim ουνχάχχεχαι, ώς napi χψ ποιητή lv x^ a χή;
esse, et νέφας perfectum per νε privativum, priva· Όδυσσείας, καί αΐτιατικ^ xb νή και xb μά · xat
ium/uce significans. Quemadmodum et κχύπος per γ«Ρ όμνύνχες 81 alxiaxixji ουνάπτουαι χά άπι^-
pleonasmum χ, χύπος est enim κτύπος, nomen ?ήμ«Χ» ταδχα. Όχι xb κνέιρας οΐ μέν φαχιν άπο
verbale a verbo χύπτω. et xaiwto αϊνυχο ov per χοδ χενέφας γενέσβαι (xtvbv γάρ έαχι φα’ους), οί
pleonasmum habet κ. et ναϋρος αδρός, enim est qui it χαχά πλεονααμδν χοδ χ · νέφος γάρ είναχ χαί
mente levis est. Husam alii derivant a μχιούιάν νέφας xb αδχοχελές, διά χοδ νε στερητικοδ xb
χινα (34*)S31 β id est, investigalricem : doctrina b έ«*ρημένον χοδ φωτός δποαημαΤνον. ”α»περ χαί
enim musarum nihil a mysteriis discrepat. Alii a χχύχος γέγονε χαχά πλεοναχμον χοδ χ · ούπος
μαάααι derivant. Quaerere enim Dores dicunt μώ. γόρ έαχιν δ χχύπος, Ρηματικόν [867 Η.] όνομα
Et tertia persona μώχαι exstat apud Epicharmum, ««p* vb χύπχω. Καί xb xatwxo, alwxo δν, πε-
μώνχαι apud Euphronionem et μώμεναι partici- p»e»bv Εχει xb X. Καί xb χαδρος ε* · αδρός γάρ
pium apud Sophoclem. Aptius igitur est Musam taxiv, oTov b χαχα νοδν έλαφρός. Όχι χήν Μοδααν «5
sic dici, tanquam inventricem omnium disciplina- ot t1-1' έχομολογοδχιν Από χοδ μυοδχάν χινα
rum existimatam. Μαίεοβαι Homerus quoque pro ‘*vat · ή Y«P μοοοιχί» παίδευχις οδδεν μυχτηρίων
querere dixit; et ματαν illam diciicus.quse consu- 5‘*<P*P*‘. Ot δέ παρά xb μαάααι 8». xb γάρ ζηχεΐν 8$
Iit medicum de abscondito. Μάχαρ, inquit, sola VOX ΑωΡ»Τ< λέγουχι μώ, χαί μώχαι xb xptxov πρόαωπον
hac terminatione invenitur, et in feminis δΐμαρ. «*p’ Έπιχάρμψ, καί μώνχαι παρ’ Εδφορίωνι ββ, καί
Μάχαρ per apocopen a μακάριος, sicuti ύμίν pro μώμ*Χ«» 87 ή μ*«χή «*Ρ* Σοφοκλεϊ. Εδλογώχερον
υμέναιε per apocopen. Μαχκοφν antiquum est, μη οδν ^ Mo,iaav *Ιφήβθ*ι, «*νχός νομιζο-
άχούειν, vel μη χοεΐν, quod νόειν significat intelli- μνήματος. Μαίεοβαι δέ χα\ Όμηρος
gere. Callimachus in Hecuba έκόηχε pro ένόηοε οΐδ* *4 μ*τ«ν <ρ*μ·ν ζηχοδοαν iaxpbv
dixit. Μακάριο; alii derivant ex μηκήριος, verbi c xh «Ρ^όμενον. ’Όχι ή μάχαρ, <ρη<»ί, μούρης 88 Ιχχί
gratia ex μαχήριον, quod fato non subjacet, im- λέξις, χαί έν χοΤ; θηλυκοί; xb δάμαρ. Tb δε μάχαρ
mortalis, vel ex άχήριος pleonasmo χοδ littera μ τοδ μ**όριος άποχέχοπχαι, ώχπερ καί xb
μακάριος. Άλευρον addito μ invenitur μάλευρον γόγοναν άποχοπίν Ομέν. ’Όχι xb μακχοφν
fama, et μία una ex ϊα factum addito μ. De Philo- 4ρχ«<**< xb μη άχούειν, ή xb μη χίειν, δπερ
mela h»c narrat : Zeten filium Bore& accepisse ^ vo,Tv ‘W0*· Κ«λλ<μ*χος {’ tv Έχίβη 8», ΐχάηοε
Philomelam (35), filiam Dulichii Pandarei, illis ά·-χί χοδ kvdnoxv. Όχι xb μακάριος χινες
filium natum esse nomine Aetylum. Philomela ένυμολογοδοιν 1χ χοδ μηκήριος,οΐον έχ χοδ μη χηρ’·88
autem suspicata virum Nympham quamdam Ha- xbv άβάνκχον ίΐ έκ χοδ άχ^ριος χαχά
madryadem adamare, zelotypa cum filius Actylus «λεοναομον χοδ μ μακάριος. ’Όχι xb ά>ε«ρον χαχά
illi videretur conscius ac adjutor furtivi concubi- «λεοναομον χοδ μ toxiv εύρετν μάλευρον. Και xb
tus, a venatione redeuntem illum interfecit. Ve- ix «)eov*^iv hu ^
nus autem tantam miserata calamitatem, in volu- μ· 0τι π*Ρ’ τί'ί 4ηδόνος μυβολογείχαι ώς Ζήχης ό
erem lusciniam matrem mutavit. Poenitcns autem BoP^ou «*T< 91 'λαβεν ’Αηδόνα χοδ Δουλιχιέως Παν·
que antea femina, nunc vero avis, luget filium, non δάΡ*ω ^Y«‘P«. ’Ά*τΛος w Si αδχοτς Αος γ{-
reperto mali fine. Τέχχα, quod apud Homerum estnvltai· a οδν ’Ατ'δών *«ονοήοασα xbv δνδρα νύμφης
(35*),quod dixit Diomedes ad Stenelum, scriptura ^a8P““80'» *P#» τ,ν0<. ζηλο«*<·αο*, [1584 R ]
vitium est. Quid enim significet χέχχα ignotum ilrtl έ&5χ“ 4 ul4< ’'ΑχΤ«λος χήν χλοπη'* τή<
hactenus fuit: sed alii quidem vocem honoris esse Ι^εως ««νειδέναι χε χαί ουνεργήοαι, άνετλεν άπο
amici ad amienm dicunt : nonnulli vero, garrule έρχόμενον xov παΐδα. ’Όκχειρε δ’ αυχήν ή
VARIAE LECTIONES.
8> όμνύνχες C : δμνύονχες ζ". 8> χαδρος C : ναϋρος ζ". 83 μυοδοιν OSSChellUS : libri μαιοδοαν. 8i μαά-
οαι ) μααοαν C. 85 ζηχεΤν] imo ζη^ό). cf. Elym Μ. ρ. 589, 42, nisi mox cum Kustero (ad Suid. v, ριώοβαι)
μώοβαι malis auam μώ. 86 Ebooptovt Scaliger : libri εδβυφορίωνι. 87 μωμένου Reisig. comment. in CEd·
Colon, p. CXVIII. 88 μονήρες C. 80 *Εκάλη Scaliger.* libri έκάβ^· 00 μή κηρι mg., μηκήριον C? μακά-
ριον ζ”. ot π«τς] lacuna ic C. 02 ’ Ακχυλο;] '(τύλος Scaliger, Άήτυλος Eustathio auctore Mearsius.
NOTiE.
(34) Aliter Plato in Cratylo. (35*) Iliada a.
(35) VideOvid.in Metamorph. et sapra Photium.
309 BIBLIOTHECA. - COD CCLXXIX. 310
Αφροδίτη τού πάθους, xerfcU Spvcov μ*τΙ6αλ· χήν A heus tu, vel o bone vir, significare aiunt : alii rur-
Ιηδύνχ. Μιταγνοΰχχ SI ή πάλαι μίν γυνή, νϋν δ* 8ρ- sum, te appello : plures vero grammatici junioris
v« ·ρην*τ xbv πατδα, λΰαιν ούχ οδρίβχουαα xoO χολ- esse vocem ad seniorem dicunt, quanquam osten-
ρήματος W. Όχι tb xtrt«, 8 mp’ Όμήρψ χ*τχαι dere nequeant, Diomedem Sthenelo juniorem
ιίρημένοι ώς iitb τού Λιομήδοος npbc £8ΐν*λον, fuisse. Neque etiam usquam alibi Homerus hac
γ?ζ·<χτι< έντι πλάνης. τί ποχ* γάρ δηλοτ to χίτχα, voce usus, ut ex sensu aliunde noto, 65 Ib am-
μΐχρ «jv ούπω βυνομολογατχαι * άλλ’ ol μίν «mi* biguitas verbi lo li posset: quod in lXXov,quod hin-
<v «btb ψωντ,ν *Tvai φίλου «pbc ΙταΤρύν «pxoiv, ol nulum significat, fecit (36). Ibi enim dicit,iroS*etv
μ, χώχι/λχ ώ οοτος, άλλοι St «άλιν, ai λέγω, ol ΪΧΧον ttXe ποιχίλον nim, canit pedibus variegatam
xXilout SI τών γραμματικών νιωχΙρού «paelv tTvai hinnulum omprf/iefkiif, obscuritatem verbi dete-
«ρον^ώνηχιν tl« Ttpto6iktpov · χαίχοι γε obS* Ιχουσι gitquod subnectitur, mortuum binnuhim.Similiter
Siii<i Διομήδη» Σβενέλοκ νιώχκρον. ob μήν 4XX’ obSI et λα! ex etymologia apertam voeem ostendit, cum
«χίνοτζι ''Ομηροί άλλαχού χρησάμτνος χή φωνή, W άλαος sit.flOfl Vident /ttCOM. Vel quia λάιιν idem est
ix χή« άλλαχύβι φχνιρά; Sisvoiac xal xb kvxagftx ac (rui, quod vebemeotiorem ostendit affectionem.
τή< Χϊ'ΐω; άνχχχθχρβιΐη Αμφίβολον, iScittp ΙπΙ xob Et alia mulla sunt apud Homerum peregrina, qua
ίλλον έχοίην* * xsl γάρ tlnSiv ixct npSxtpov, πύ- b Homeri posteris usu facta sunt perspicua, et dubia
Steiv [86S II.) IXXbv tTXt ποιχίλον ·* χύων, xb omnia submota sunt. Non eadem tamen ratio in
άδηλον χήί Xi;cu( 8κ«άφηο(ν bxoxxxioiv, vt6pov 85 χέχχχ. Neque enim χΐχχχ scribendum est, sed
xbv lXXc« Ανομάϊΐί. 'u«abxu.* xS λάι kx χήί Ιχυμο- xixtXa, ultima syllaba ablata, a xcxtXsxt. Etenim
λο γίΐί 5ΐ«ή χχρί»χη»ι χήν φω-ήν, luti άλαύς iexiv invenire est xtxtXa, multos dixisse, ut Aratum,
b μή βλίτων xb «ώς * ή Sxi xb λοίαιν M xb ixo- ubi ait, έν χαρίχων κρώτη χίταλα. Ideo et nonnulli
λχυντιχΰς ^ritv Ivxlv, Sn*p Scixvuotv Ιμφχχιχωχέ- versum Homeri non per xrtxc, sed per χίχ*λα
ρχν 97 Siibtciv. Ksi άλλα S* l«tt ξινίζονχα kv xotf protulerunt, legentes et significantes, errorem
'Ομήρου, μιβ’ 'Όμηρον SI χοΤί vtwxtpoti »αφή xf, accidisse, quod aliqui secundum x pro X accipiant,
χ?ή»« γ*γονάχ* x«l χήν λΰαιν χήί άπορίχς Ιπιδτξά- dante illis breviore in linea X imaginationem lit-
μινχ. Tb SI χίτχα obSIv χοιοόχον χήί Αγνωαίαί xxl tero x, cujus uni apici recto alter incumbit trans-
χοΰ 98 μή βιημαρχή«6αι Ιξαίλοτο. ob xotvov χίτχα versus. Mater regis Corinthi uxor Amphionis, al-
Sit γράφιιν. άλλα χίχλα 99, χήί Ιπλ χίλους «\>λλ«- tero Iseso pede claudicans, Labda vocata est. Re-
βής ϊχοχοχίίοη; χοΰ χέχλαθι *. κ>1 γάρ Ζοχιν tb- ctius χροιά diciturr sed per ellipsin χρά,βΐ herba,
pitv xb χάχλα λιγάμινον παρά διΐφάροΐί, ώ; χαΐ potius itol» quam ποά dicta OSt. “Axxa ait levi spi-
"Kftxii ·ηαιν Iv χαρίχαιν πρώχ^ χάχλα. Aib χα» c ritu scribi ; alii secundum significata accuratius
xbv παρ’ Όμήρψ βχίχον χινίί ob χέχχα, άλλά χΖχλα distinguentes, spiritus etiam variare volunt.
προήν«νχον ά ναγι voWxovtt ί , χχΐ ΐπι«ημηνάμ*νοι ’Ελιώνω ftuor irregulare est : ante finem enim
ώί b άπάχη γχγονχν έχ χοΰ χινά; xb Stbxcpov χ άνχΐ verbum consonantem habens, et in penultlma
xw X λβδιτν, χήί βραχυχΐραί γραμμήί χοΰ λ habens syllabam in αο terminatam, nunquam gra-
yxvxaciov obxoTt χήί δρΟήί xcpxixi χοΰ x παρα- vatur.Duorum enim alteram est, vel puram Bary-
«ομίνηί, χή< SI μιίζονοχ χήί Ιπιχκμάνηί έγχαρ- tonum, vel consonantem babens, circumflectitur,
•ίβί. 'Ότι, φηαΐ 9, χοϋ βχσιλΰοί Κορίνβοο ή μήχηρ, ut φαύο· unde ΐφΐιχιι· alterius exemplum άμαυρώ,
Τ*”) ϋ ’Αμφίονο;, χολοδωχέρφ «χάζοοαα χψ Ιχέρφ et similia. Χαύνο» non bene gravatur. Formant
«oSi, Λάδδχ kxiXeTxo. ''όχι άνχλογώχχρον ή χροιά, autem nonnulli IXabvo» ab Ιλώ. Nonnulli vero ut a
«ii πάθος SI IXXcinxixbv ή χρόα * xal ή βοχάνη 6ώ fit βαίνω, sic aiunt etiam ab Ιλώ, kXaivo» factum,
Τ<χά μάλλον ή πύα λιγομένη. Όχι xb άχχα φηοΐ et transmutatione diphthongi Ιλάυνω. Sed solum
ψιλοΟίθαι * ol SI άλλοι άχριδίστιρον di χά αημαι- est IXabvo», et ideo nec regularem conjugationem
νύμίνα Stotpobvxci, olxtiSxtpov xal πιρϊ χών πν*ο- habet, heteroclitum namque est perfectum, ab
μίτων SwiXovxo. 'Όχι xb Ιλαύνω παράλογον ini, ΙΧάζω enim Ιλήλαχχ formator. Conjunctio xi ttSfia
φηοί · προ xiAouc γάρ ύήμα αύμφοινον Ζχον xal D sola est enclitica, for le quia voce eadem cum ex-
χαραλήγουααν χήν οι» obii ποχ* βαρύντχαι. Auotv pletivis utuntur. ^Eoles vero.si quidem Ut copula-
γάρ Wxipov, ή χαθαριΰον βαρύχονύν kmv, ή αύμ- tivam assumpserint, similiter ut nos xl efferant,
«uvov Ζχον π*ρισχάχαι. VoO μίν ψαύιο *, φζύω, έξ Si vero expletive, in o vertunt syllabam, et xb
■m xal xb Ζφαοα* ’ xob Scuxlpoo SI άμαυρώ xal χά dicunt pro xl. f ΧωααοχομιΤον (96*) proprie est VSS,
, ομοια. Tb SI χαύνο» πάραλύγως βαρύνιχαι. τνχνο- quod linguas tibiarum recipit : hodie vero abu-
Χογοΰα*. SI xb Ιλαύνο» ol μίν 4xb τού Ιλώ Ιλαύνο» * tentes ad receptacula aliarum rerum accommo-
VaRIjE lectiones.
IS τολμήματος C : χιλήματοί ζ~. 94 ποιχίλον C ποικίλων ζ". 95 νιδρον Meursius I libri vtxpbv.
•I ).ι»Τν ζ~. 97 Ιμφατιχωτίραν C : Ιμφαχιχώτϊρον ζ 98 χχΐ τού C : xob χαί ζ*. 99 χίχνα. I χιτλαθι
Staliger : libri χέττλα·χτχίλαθι. 1 φη«ι] an Κυψίλου ? 8 ψαύο» add. C.
NOTiE.
)36*) Vide Phrynichum pag. 17.
(36) Κύ*ον Ιχι ποιχίλον Ζλλον. OdytS. Τ.
311
312
PHOTII PATRIARCHA CP.
dant, et hoc quidem tolerabile: alii vero invertunt A χινές 51 ώσπερ άπδ τού βώ βχίνω, ούχω φασί καί
et sonum et tempu9. Oportet enim penullimam άπδ τού έλώ γέγονεν έλαίνω, καί μεταθέσει τού δι-
longam circumflecti, illi corripiunt, et acutum in χρόνου έλαύνω. ΙΙλήν μονήρες έστι το έλαύνω, καί
antepenultima ponunt. Speciem mazae antiqui διά τούτο ουδέ κλίσιν βεοαίαν εχει. 'Ετερόκλιτος ούν
θριδακίνην vocant : herbam vero θρίδακα. Medici έστιν ό παρακείμενος * άπδ γάρ του έλάζω γίνεται τδ
0 ρίδακα lactucam , sive olus hortense θριδακίνην ve- έλήλακα. 'Ότι 6 te συμπλεκτικός έγκλίνεται μόνος,
ro silvestre vocant. Quemadmodum dicimus τά ϊσως διότι τοΤς παραπληρωματικοΤς κατά φωνήν
νΰ, et τα μυ, cqm litteras in plurali efferre volu- συνεμπίπτει. Οί 5s ΑίολεΤς [1585 R.] άν μέν ώς
mus : sic ei τα σίγμα dicendum est, non τά σίγμα- συμπλεκτικόν αύτδν 4 παραλάβωσιν, δμοίως ήμΤν
τα. Etenim non declinantur nomina litterarum, έκφωνούσι τδν τε · δν δε παραπληρωματικών, είς 6
ideoque quod a Xenophonte in 'ελληνικούς dictum τρέπουσι την συλλαβήν, καί το λέγευσιν αντί του τε.
est τα σίγματα τών ασπίδων, ΠΟΠ COnjunctim le- "Οτι τδ γλωσσοκομεΤον κυρίως μέν έσχι τδ άγγεΤον
gendum est, sed duabus syllabis τά σίγμα, et ab Ο τάς αύλητικάς υποδέχεται γλώσσας · οΐ δε νυν
alio principio τά τών ασπίδων divisim. Aiunt °Α ρ- καταχρωμενοι και έπί τών Ετερά τινα δεψομένων τι-
χέτυπον a nullo antiquo scriptore, nec oratore» B δέασι την λέξιν. Καί τούτο μέν άνεκτδν, οί δε προσ-
nec poeta dictum esse, Ut scribit Dionysius Hali- διαστρέφουσι καί τδν [869 Η.] τόνον και τδν χρόνον
carnasseus (37-38*. Κρήγιον verum significare dici- δέον γαρ προπερισπφν την παραλήγουσαν μακράν,
tur, quasi κορέγγυον. Qui euim vere aliquid facturi ούτοι καί συστέλλουσι καί προπαροξύνουσιν. 'Ότι
sunt, illud promittunt capite annuenles.Alii vero μάζης μέν είδος ot παλαιοί θριδακίνην καλοϋσι, τήν
κρήγιον, non Verum, sed bonum significare aiunt, δέ βοτάνην θρίδακα. Ot δε Ιατροί θρίδακα μίν τδ
quasi καρήγιον derivantes, Ut demulceos cor, id ίμερον λάχανον, Οριδακίνην δε τδ άγριον καλουσίν.
eslanimum: bonum enim demulcere animum 80- '#Οτι ώσπερ τά νύ φαμέν καί τά μύ, πληΟυντικώς
let. Irati est eadem smpe dicere : infecundus est έκφωνεΤν έθελοντες τά στοιχεία, ούτω καί τά σΤγμα
enim 1Γ8Β affectus. Ideo et Agamemnon iratus Cal- δετ λέγειν, άλλ* ούχί τά σίγματα * καί γάρ άκλιτα
chanli, iisdem saepe verbis COnviciatur.Vates di- τών στοιχείων τά ονόματα. Διδ καί τδ παρά τφ Εε-
cens improbe, Mala soles semper pr&dlcere. Et, νοφώντι έν τοΤς ΈλληνικοΤς είρημένον ούχ δφ* εν
nihil unquam boni praedixisti.* Κκιταξ apud Calli- τά σίγματα τών άσπίδων άναγνωστέον, άλλα δι-
machum et Aratum, a futuro fit, rejecta syllaba συλλάβως μεν τά σίγμα καί Απ’ άλλης άρχής τά τών
longa finali, quemadmodum et χωρίς a χορίσω, et άσπίδων κατά διάστασιν. ”θτι τδ Αρχέτυπον, φα-
πελας a πελάσω, μι; a μίξω, unde 6t έπιμίξ, apud C σιν, ούδενί τών άρχαιων συγγραφέων ουδέ βητόρων
Homerum, et δάξ a futuro δάξω. Iones enim a ουδέ τών μούσαις κατόχων ειρηταί, ώς Διονύσιος δ
δάκνω 5396 δάξω formant, ex δάξ venit ύδάξ, *Αλικαρνασευς Ιστορεί. "Οτι κρήγυον τδ άληΟές
a πτύξω πτύξ, et rejecto etiam τ πυξ. Sic et ab εϊρηται, καρέγγυυν τι ον · ot γάρ άληΟώ; τι πράτ-
ούδίσω ούδίς, et άμφουδις, άμύξω άμύξ apud Ni- τειν μέλλοντες έγγυώνταί τούτο τή κεφαλή κατα-
candrum, et a πλήξω πλήξ et άμφιπλής * ab άγ- νεύοντες. ΟΙ δέ κρήγυον ού τδ άληθές, άλλα τδ άγα-
κασω άγκάς, τύψω τδψ et προτυψ. Similiter et ab θδν σημαίνειν φασί, καρήγυον έτυμολογούντες, οΤον
δκλασω άκλάς, et άκλάξ, πρίσω πρίξ πρίς et άπρίξ. ήδύνον τδ κήρ, τουτέστι την ψυχήν · ήδύνειν γάρ πέ-
Sic ergo et ex έπιταξω, έπιτάξ quod imperio et φυκε τήν ψυχήν τδ άγαθόν. "Οτι όργιζομένου έστί
jussione fit. Κύρβεις Attici in masculino efferunt, τδ τά αυτά πολλάκις λέγειν · καί γάρ τδ της δργής
Callimachus in neutro, et idem praeter rationem πάθος άγονον 5. Διδ καί δ e 'Αγαμέμνων όργιζόμενος
φοιταζειν pro φοιτίζειν dixit, CUm, inquit, profecto τφ Κάλχαντι έν τοΤς αύτοΤς ρήμασι τήν βλασφημίαν
boni saepe sint juveniliter affecti, detergere vero περιφέρει, Μάντι, λέγων, κακών, καί αεί σοι φίλον
significat Superbit autem et gloriatur est βρεν- τά κακά μαντεύεσθαι * καί * ’Εσθλδν ουδέ πώποτε
θύεται. Fit νβΓΟ a βρένθιον, quod unguentum est. είπες· ’Ότι τδ έπιτάξ παρά Καλλιμάχψ και ’Αράτψ
Jactabundi enim et superbi, unguento Uli solent. D κείμενον άπδ τού δριστικού μέλλοντος γέγονε κατά
αποβολήν τής έπί τελεί μακράς συλλαβής, ώσπερ καί τδ χωρίς τού χωρίσω καί τδ πΐλας τού πελάσω
καί τδ μίξ άπδ τού μίξω, δθεν καί τδ έπιμίξ παρ' 'Ομήρψ, *«ί τδ δάξ άπδ του δαξω* καί γάρ οί
*ίωνες άπδ τού δάκνω τδ δάξω έκφέρουσιν* έκ δέ τού δάξ τδ όδάξ. Καί άπδ τού πτυξω δέ πτυξ, καί
άποβολή τού τ πυξ. Ούτως ούν καί άπδ τού ούδίσω ούδίς καί άμφουδις* άμύξω άμύξ παρά Χικάνδρψ,
καί πλήξω πλήξ καί άμφιπλήξ, καί άγκάσω άγκάς, καί τύψω τύψ καί προτύψ, Ωσαύτως καί
όκλάσω δκλάς καί όκ^άξ, πρίσω πρίξ καί άπρίξ. Ούτως ούν καί εκ τού έπτάξω έπιτάξ, ο
κατ’ έπίταγμα καί κέλευσιν πράττεται. "Οτι τδ κύρβεις οί μέν 'Αττικοί αφ^ενικώ; έχφωνούσι, Καλ-
λίμαχος δέ ούδετέρως· Καί τδ φοιταζειν 5έ Καλλίμαχος παραλόγως 7 είπε φοιτίζειν 8? φάμενο; άγαθοί
VARIiE LECTIONES.
4 αύτδν] libri αύτδ. 5 άλογον Wassenberghiis ad Homer. Schol. ρ. 162, inepte, fl 6 add. A. ?
παραλόγως. 8 Αλαζονεύεται] lacuna in C versus \ \ /2.
NQTiE.
(37*38) Ter tamen usum video in Rhetoricis .
313 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXIX. 814
πολλάκις η ί δε οι. *Ρύψαι 9 84 σημαίνει. Βρενθύεται 81 [870 Η.) τό αλαζονεύεται Γέγονε 81 άπό τοΰ
Ρρένβιον, δ έστι μύρον* οί γάρ άλχζονευόμενοι καί βρενθυόμενοι μύρφ χρήσθχι ειώθεισχν.
Ότι μύρων είδη, φησί, βχχκάριος *®, ναρκίτα-Α Unguentornm species sunt Bacarius, Narcisla-
νος στάχτη, πλαγγόνιον, 8περ εδρβ γυνή Ηλεία nus. Stacte, Plangonion, quod invenit mulier Elea
καλούμενη Πλάγγων μβταλεΐον *®, δπερ εΰρε Μέ- nomine, Plangon, Mataleum, quod Melalus Syra-
τ«λο; Συρχχούσιος. [1588 R. Ότι παρά Εύφο- cusius reperit. Apud Euphorionem origine Chalci-
ρίωνι τψ φύσει μεν Χαλχιδετ, θέσει 84 ’Αθηναίφ, densem, incolam vero Atheniensem, non imitan-
χαχοζήλοος Ιστιν εΰρεΤν λέξεις. Καί γάρ τον Μασονα das YOCes licet ΓβρβΠΓβ. Nam Jasonem ναυαγόν
ναυαγόν εΤιτεν, δπερ ου νεναυαγηχύτα μάλλον, τον dixit, quod non tam significat naufragum, quam
84 νουν άγοντα δηλοτ * καί τόν τά χρυσά μήλα τών navem regentem, et serpentem aurea malaHespe-
Έσπερίδων φρουρούντα 48 8φιν κηπουρόν ώνόμασβ. ridum ferentem, Κηπουρόν nominavit. Male aotem
Παρεζήλωσε δε τόν πρώτον Διονύσιον τόν Σικελίας aemulatus est primum Dionysium Siciliae tyran-
τύρβννον, 8ς όπο τής έξουσίας χαι τών κολάκων και num, qui licentia adulatorum, et deliciis corry-
τής τρυφής διαφθειρόμενος έπεχείρησε καί τραγ- ptus, coepit tragOfcdias scribere f 39), in quibus has
φδίας γράφειν, έν αΤς χαι τοιαΰτα συνεφόρησε βή- VOCeS congessit, άκοντιον vocans βχλάντιον, κάδον
ματα, τό μ4ν άκόντιον καλών βαλάντιον, τόν 84 νβΓΟ έλκύδριον σκέπαρνον εριον, χλαΐναν έοιόλην,
κάδον έλκύδριον, σκέπαρνον 84 τό έριον, τήν ut quae fuerit pernicies lanarum, et talia multa
84 χλαΤναν έριώλην otov δλεθρον ούσαν τών έρίων, g ridicula. Mortarii pistillum (40), δοτδυξ ab Allicis
καί πολλά τοικυτα καταγέλαστα, Ότι 8 τής θυίας VOCatur, ά)ετρίβανος vero communiter et Attice
τριδευς δοτδυξ μεν παρά τοΤς ’ΑττικοΤς ονομάζεται, dicitur. Dionysius vero tyrannus, de quo ante
άλιτρίβανος 84 παρά τή συνηθείφ, καί ούδεν ήττον dictum 6St, δοίδυκα YOCat Ουέστην. Merito igitur
παρά ’Αθηναίοις * Διονύσιος 84 8 προειρημένος τύ· maluit ad latumias damnari Philoxenus, quam
ραννος θυέστην τόν δοίδυκα k/.άλει, Είκδτως άρχ talia audire (41). Comici plerumque servis nomina
τής τών τοιούτων άκροάσεως τά; λατομίας μάλλον a natali solo indunt, ut Syrum, Carionem, Midam,
ήρεΐτο Φιλόξενος. Ότι ot κωμικοί τους οΐκέτα; τό Getam, et similia : partim ex adjunctis, ut a co-
μ4ν πλέον άπό τοΰ γένους έκα'λουν, οΤ·ν Σύρον lore quidem Pyrrian et Xanlhian : a moribus
K χρέωνα Μίδαν Γέχαν καί τά 18 δμοια, έκάλουν Parmenonem, Pistum, Dromonem : item a die,
84 καί τά έξ επιθέτων, ώς άπό τοΰ χρώματος μ4ν quo emptus est servus : unde et 535a Nuraenias
Πυρδίαν καί 2α*θίαν, άπό τοΰ τρόπου 84 Παρμέ- vocant. Tres dicuntur phthiriasi, id est morbo
νωνα καί Πιστόν και Δρόμωνα. Έκάλουν 84 και άπό pediculari mortui esse : perpaucorum enim hic
τής ήμέρας έν ή ώνήσαντο τόν οΐκέτην. έξ οΰ και morbus. Fit autem cum totum corpus in pedicu-
τους Νουμηνίας ώνόμσζον. Ότι τρεις Ητοροΰνται los resolvitur, Sed βΧ heroibllS, qui hoc morbo
φθειριάσει τεθνάνχι · Ιση 84 τό νόσημα μ4ν τών ^ exstincti sunt,est Acastus Peliae filius : secundus
σπανίων, γίνεται 84 8τχν είς φθείρας άναλυθή άπαν Pherecides Syrus, qui Genealogiam conscripsit,
τό σώμα. 'Αλλά τών έκ τής νόσου ταύτης τεθνεώ- quem et aiunt ab ortu hoc malum habuisse. Ter-
των τών μεν ηρώων ’Ακαστός έστιν ό Πελίου, δεύ- tius Romanorum saepe consul Sylla jam senex, ut
τερος ο Σύρος 80 Φερεκύδης, ό τήν γενεαλογίαν συγ- etiam Felix propter fortunam dictus sit (42). Ές
γράψας, ον και λέγου?ι γενικώς *ι τήν συμφοράν melius secundum analogiam quam praepositio είς
ένεγκεΐν · τρίτος ό 'Ρωμαίων πολλάκις ΰπατεύσας dicitur, βΐ 4κ quam έξ. Omnis enim praepositio
Σύλλας, ήδη σφόδρα γί,ραιός ών, 8; 2* καί Έπαφρό- ultima brevi est .Sed alia contra ratio έκ peregri-
διτος διά τήν τύχην έπωνομάζετο. Ότι άναλογώτερον nationis accusat. Nulla enim VOX apud Atticos in κ
άντ! μ4ν τής είς προθεσεως τό 4ς λέγειν, ά/τι 84 desinit. Κ^νθνώλης CdlainilOSUS ρβΓ λ scribunt, sed
της έξ τό έκ · πάσα γάρ πρόθεσις βραχυκαταληκτεΐν non per δ. Apud ArgOS enim regio Cythnion V0-
6eA£t, *Αλλ’ έτερος πάλιν λόγος τήν έκ ξενίας διώκει · cata, cujus viros olim Amphytrion interfecit, ex-
ουδεμία γάρ παρά ’Αττικοΐς λεξις ε’.ς κ καταλήγει, ceptis admodum paucis. Mercenarius ab aliis θής
YARIiE LECTIONES.
9 φοιτίζβιν bis ponendum esse liquet ex Etym. M. p. 63, 31, addunt Hcesch. et Genev. δτι...
νιδή καί τά..., Roth. νβΓΟ, quae οτι νή 8i* ante άγαθοί pon t, καί τά έξής. 18 ρύψαι. 11 βρενθ. δε]
8τι χλίδη μεν ή τρυφή, και βρενθ. δε σημαίνει μ4ν ms. MeurS. ** χρίεσθαι Etym. Μ. ρ. 2|2, 51. βακ-
καρος C βακάριος ζ”, 44 ναρκίσσίνον Meursius. Πλάγγων] πλάνων C. μεταλεΤον — Μέταλος] apud
plures scriptores Μεγαλε?ον — Μεγάλος. θέσει] cf. Meinek, de Euphorionis vite et scriptis p. 5.
1® φρουροΰντα C : φοροΰντα ζ". τά add. C. <0 Σύρος. 81 γενικώς] imo Σύρως — γενναίω. δς
C : ώ; ς*.
NOTiE.
(39) Cicero Tuseulan. poetam nominat Diony- ait ; Fhiloxenum nadem de causa ad latomias da-
sium majorem. Alhenarus lib.ix. Δειπνοσοφ.νβΓβυβ mnntum ; atque Evchyli Tragici tibellas coemere
ejus exponit ex Adonide. Plutarchus quoque de soliium jocatur Lucianus.
Alexandri virtute hunc ex tragoedia Dionysii ver- (40) Vide Glossarium.
sura memorat : Ή γάρ τυρχννίς άδικίχς μήτηρ £φυ. . f4t) Da hoc Dionysii carcere Cicero 7 Veri*, et
Qui et Antiphonte oiatorem.ut quidam referunt, M interpres.
quod tragoedias ejus reprehenderet, interfectum (4t) Plutarchus in Sylla, et Cssaubon. m Laert.
315 PHOTII PATRIARCHA CP. 316
VOtalur, Ve 1 a βεΐναι, quod significat manibus A vOtt xb Κυθνώλης διά χού λ γράφσυσιν, άλλ’ ού
operari et facere. Antiquis enim dicendi formula διά του δ. 'Άργους γάρ ήν [871 Η ] χωρίον τι κα-
erat έθηκεν pro Xt δραν aliquid agere. Ut Ot labo- λούμενον Κύθνιον, ου τους άνδρας ποτέ Άμφιχρύων
riosissimus heros ideo rocatus est θησευς, The- άνείλε πάντας, πλήν δλίγων πάνυ. "Οτι δ παρ’ άλ-
seos, vel mutatione τ in 0, penuria enim vitae et λοις μισθού δυυλεύων θής καλείται, 11 παρά xb θεΤ-
indigentia multos ad opera servilia cogit. Multa ναι, δ δηλοτ xb χερσίν έργάζεσθαι καί ποιετν (καί
contra analogiam committuntur errata, ut pro γάρ χοΤς παλαιοτς λέγειν 10ος xb έθηκεν έπί τού χι
σίκυος dicunt errant 08, σίκυς CVCUmis, et pro άν- δρφν, καί ώς 25 δραστικότατος ήρως διά τούτο κέκλη-
δραχλη ρβΓ λ (sic enim dicunt Attici) dicunt άν- χαι θησευς), ή κατά μετάθεσιν τού τ βΐς xb 0* xb γάρ
δραχνη. Εισω rectius 08 1 quam έσω. 6t ώμιλλαν πένεσθαι και τηχάσθαι βίου, ** οΤον 15 σχέρεσθαι,άναγ-
proferunt vulgus vero per α. Euphorion, inquit, κάζει πολλούς χά δούλων πράχχειν. 'Όχι παρά γράμ-
refert quaedam somnia alicubi non videri. Mu- μα, φησ'ι, μυρία έσχίν Ημαρτημένα, ώσπερ άντί τού δ
lam, qua ferimur, cum jugum non ferat, Attici σίκυος άμαρτάνοντες λέγσυσιν δ σίκυς χαι αντί του
άστραβην vocant : inde dicitur et άστραβηγατης. άνδράχλη *6 διά του λ (ούτω γάρ φασιν οΐ Αττικοί)
Dicitur etiam άστραβη pro cellar equestri Ut Demos- λέγουσιν άνδράχνη. Καί xb εισω δε άναλογώτερον τού
thenes in oratione adversus Midiam: 'Επ’ άστράβης B έσω. Καί τον ώλε.... προφέρουσιν · η δέ συνήθεια διά
όχούμενος άργυράς : Argenteo insidens ephippio . τοΰα. 'Οτι δ Εύφορίων, φησιν, Ιστορεί τινα *7 ένύπνια
Άρτος, inquit, dicitur ex αίρειν, quod significat μηδέποτε *® έωρακέναί. *'θτι την ήμίο^ον, έφ' ής
admovere vel capere.Etenim singulis hunc diebus όχούμεθα, φησίν, a· άζύγου ούσης, Άθηνατοι καλούσιν
capimus. Et αρμα, nutrimentum, ab Hippocrate et άχτράβην · ένθεν λέγεται xal δ άστραβηλάτης.
aliis dici tur.Tapiyo^n/samentumJn neutro genere [1589 R.] Λέγεται μένχοι άστράβη καί το κατασκεύα-
plerumque dicunt Athenienses : minus vero fre- χμα, ώς Δημοσθένης iv xb κατά Μειδίου λόγψ έπ’
quenter in masculino. Grammatici vero in vocibus άστράβης δχούμενος άργυρας. "Οτι άρτος έκ τού
occupati, dicunt in masculino magis analogias re- αίρειν ειρηχαι, φησίν, δ δηλοτ τδ προσφέρεσθαι ·
spondere 5585. Ά ριχτός proprie de iis, qui in καί γάρ χαθ’ έκάστην τούτον προσφερόμεθα. Καί
bello aliquid praeclare gesserunt. Ideo et άριστέας άρμα δέ Η τροφή παρά Ίπποχράτει καί πολλοΤς
60S Vocamus, et άρ/,ν, Martem , rei bellicas epho- ά)λοις. °Oxi xb χάριχος ώς έπί xb πολύ μέν
rum putant, abusive vero etiam pro qoavis in re λέγουσιν ούδεττρως ot Αττικοί, έπ’ ελαττον δέ καί
excellentibus dicitur. Μάχτραν vocant vas in quo άρσενικώς * ot δέ γραμματικοί χεχνολογούντες άνα-
polenta aut massa sibigitur. Atticum est, et non, λογώτερόν φασι xbv χάριχον λέγεχθαι. 'Ότι xb άρι-
Ut nonnulli dicunt tritum.Paipi; acus est antiquius q στος κυρίως μέν έπί χών κατά πόλεμον εύδοκι-
quam Βελόνη, et ξύστρα strigilis, quam στλεγγίς, μουντών αν βηθείη, διότι χαι άριστέας τούτους κα-
ύδρο^όη alveolus , quam ίχετον, et άλέτων mola, λούμεν καί χάν Άρην έφορον των πολεμικών έργων
quam μύλος. Lapidem enim superiorem molas sic νομιζουχιν * έν χαχαχρήσει δέ καί έπί των άλλο χι
vocant, όνον vero molam inferiorem. Et μαγίς pro χατορθούνχων λέγεται. ''Οτι xb μάχτραν χαλειν, έν
mensa^M gyptium videtur, et omnino illegitimum, αΤς χας μάζας μαχτουσιν, Αττικόν, χαί ούχ, ώς
Epicharmus vero Doricus, et Cercidas poeta hoc Ινιοι δοκούσιν, Ιδιωτικόν. Αλλά καί τής βελόνης ή
sensu usi sunt eadem voce, ut etiam Sophocles.qui βχφίς παλάιόχερον, χαί ή ξύστρα τής σχλεγ-
Atticus est. Aristoteles peripateticas princeps γίδος, χαί τού οχετού ή ύδορρόη. Καί δ
scholas, a Platone pullus nominatus est, quod pras- άλέτων δέ τού μύλου * xbv γάρ άνω τού μύλου
ceptori contradiceret. Equo enim volupe est etiam λίθον ούτως έπονομάζομεν, όνον δέ την κάτω
patrem mordere. Proverbium esse dicit, dextrum μύλην. Καί ή μαγίς δέ αντί τής τραπέζης Αί·
calceare pedem, et sinistrum lavare. Dicit enim γύπτιον δόξιι χαί παντελώς Ιχθεσμον * Έπίχαρ-
Polemo, teste Didyrao, dextrum in calceum, sini S- μος δέ δ Λωριεύς καί Κερκίδας δ μελοποιδς
trum ili polubrum. Ait vocari δήμιον carnificem, έπί τής αύτής διινοίας έχρήσαντο τή λέξει, καί
qui eos occidit qui ad mortem condemnati sunt, D μην καί δ Αττικός Σοφοκλής. Ότι, φησιν ουτος,
δημόκοινον vero tor/orcm. ΊππεΤς et νομεΤς in nomi- Αριστοτέλης δ τού περιπάτου προστάτης ύπδ Πλά-
nativo plurali dicendum et scribendum, non vero τωνος ΐππος έπωνομάζετο, έναντιούσθαι δοκών τφ
in accusativo, sed Ιππέας equites , νομέα; paslores , δ.δασκάλφ * καί γάρ δ 'ίππος τόν έαυτού φιλεΤ πατέρα
tametsi Xenophon dixerit, χού; νομέ τς, ne mireris si δάχνειν. [872 Η.) Όχι παροιμίαν εΤναί φηει xbv δεξών
homo bellis assuetus, nec urbanus (43-44), aliquam ύποδεΤσθαι ποδα, τόν o' άριστερδν νίζειν* φησί γάρ b
e patriis vocibus adulterat: ideo nou est quod quis Πολέμων, ώς μαρτυρεί Δίδυμος, δεξιόν είς δπόδημα,
illum Atticas linguas judicem sumat. Primo quidem άριστερόν είς ποδάνιπτρα ·°. Ότι δήμιον μέν φησι
VARIiE LECTIONES.
«3 καί ώς C : χαί ώς ζ* βίου C : χού βίου ζ*. S5 olovj malim ύ έστι, 26 σιν άνδράχνη καί τό εισω
δέ] et mox τόν ώ)ε... προφί] lacunas in C. pro τόν ώλε. Roth. τη* ώμιλλαν. 27 it τινά] lacuna in C. 28
μηδέποτε μηδέπω C, μηδέπο υ ζ" . *8 φησιν] lacuna in C. ποδάνιπτρα C. ποδάνιπτα ζ".
ΝΟΤΛ.
(43-44) Dictum tamen de illo, Xenophontis ore Musas locutas videri. Cic.
317 BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXIX. 318
xiAtiodit τον των έπί θανάτφ καταδικααθίντων φο- A instituta fuerunt P&D3lh6DSB8 ! deinde EUlSUlie
νάχ, δημέκοινον 81 τδν βασανιστήν. "Οτι 'ίππετς μέν mortuo Pe i® certamina Thessali instituerunt: post
xai νομεΤζ δετ γράφειν χαΐ λέγιιν την εύθεΐαν τών Isthmia in honorem Melicert» : inde ab Hercule
πληθυντικών, ούχετι Se καί τας «Ιτιατικάς, άλλ* Olympia : de hinc Neouea, mortuo Archemo: pos-
ίππεχς καί νομέας. Et δέ xxl Ξενοφών ειρηχε τους tremo post casum Cirrhae» Pythia instituta sunt.
νομβΤς, ούδέν Θαυμαστόν, άνήρ έν στατεία ις σχολά- ΠοτνιάσΘαι proprie de femina dicitur, quando ali-
ζων xsi ξένων συνουσ(χις tt ttvx παρχχάπτβι της quod malum patitur, et supplicat de» Si quis de
πατρίου φωνή; · διό νομοθέτην χυτόν ούκ αν τις ’Ατ- νίΓΟ ποτνιάσθχι dicat, peccat,
τικισμοΰ πχραλάβοι. "Οτι πρώτα μέν τά ΠχναΘήναια Μένος S6€undum grammaticos ΠΟΠ comparatur,
συνέστη · είτχ τα *Ελευσίνια έπί Πελίφ 5* τεθνηκότι ideo μονώτατος SolOBcismum putant, etsi AristO-
προυθηχχν άθλα Θεττχλοί * είτχ τα ’ίσθμιχ έπί Με- phanes utatur (45) Templum Veneris in Thessalia
λιχέρτη · έπειτα δ τών ’ολυ»π(ων Αγών άρχήν )χμ- άνοσίχς vocatur, quia Laidem meretricem 1194(8
βίνει υφ’ ^Ηρχχλέος, εΤτα τά Νέτεά 99 έπ* *Αρχεμέρφ illuc venientem mulieres supra modum zelotypia
τεθέντα, εΤτα μετά τό την Κί$αν πεσεΤν τά Πύθια, prosecui» Sunt, et ligneis scabellis eam OCClde·
7θτι τδ ποτνιασθαι χυριώτερον έπί γυναίκας τάττε- runtMos fuit Atheniensibus duos habere expiato·
ται, φησιν », δτχν κακόν τι πάσχη καί θήλειαν !χε- Bres; unum pro viris, alterum pro femiois; qui ad
τεύη θεόν · ποτνιώμενον δε ίνίρα αν τις ε?πη, expiationem ducmntur.Viroriim expiator nigrae
Αμαρτάνει. w Οτι το μένος Ιπίτασίν φασι μή λχμβά- caricas circum collum habuit, alter vero albas. Et
νειν ol γραμματικοί* διό τδ μονώτατος σέλοικον σεμβακχοι nominati SUnt*H»CYero expiatio flebat ad
Ηγούνται , 'Αριστοφάνης 34 δέ έμως χέχρηται τη φω- pestilentes morbos depellendos * et ab Androgeo
vfi. ·θτι το kv θεττχλίφ Ιερόν Αφροδίτης ένομάζε- Creensi initium sumpsit : quo inique Athenis
ται άνοσίχς, διότι τήν έταίρχν τήν Ακίδα παρχγενο- interfecto, Athenienses peste laborarunt: et invaluit
μένην αύτέθι έζηλοτύπησχν έχτέπω; α\ γυναίκες, hic ritus lustratid i urbem perpetuo expiationibus,
xxl ξυλίναις αυτήν άπώλεσαν χελώναις. "Οτι έθος 99 Όργάς quidem communiter omnis dicitur terra qu»
ην έν ’Αθήναις φαρμαχους άγειν δύο, τδν μέν όπερ est apta ad fructus procreandos l έργάδχ autem
άνδρών, τδν δέ 90 υπέρ γυναικών, προς τδν καθαρμόν proprie Athenienses vocant terram, qu» est inter
άγομένους. [1591 R.] Καί b μέν τών άνδρών μελχίνχς Atticam et Megaridem duabus sacratam deabus.
Ισχάδας περί τον τράχηλον είχε, λεύκάς δ* άτερος. Quemadmodum et Idam commuuiter quidem
Συέάχχοι & bl9 φησίν, ώνομάζοντο. τδ δέ καθάρσιον unumquemque montem, unde inferiora cernuntur,
τούτο λοιμικών νόσων άποτροπιασμδς ήν, λχβδν την proprie ΥβΓΟ Cretae et Troj» montes. Et ρίον
αρχήν άπδ Άνδρέγεω του Κρητδς, οδ τεθνηκότοςΟ omnem montis verticem dicimus, proprie vero
kv τχΤς 'Αθήνα·; παρανέμως τήν λοιμικήν ένέσησαν Molycrion Istmum etiam communiter, omne
oi Αθηναίοι νόσον, καί έχράτει τδ έθος άει χχθχίρειν quod duplici utrinque mari clauditur, proprie vero
την πέλιν τοΤς φαρμακοΤς ,"θτι οργάς μέν κοινώς, φησϊ locum quem Isthma Corinthii VOCant. Simi-
πάσα η γη, δση έπιτηδεία πρδς καρπών γονάς * έργάδχ liter et Chersonesus communiter omne quod
δέ Ιδίως έκάλουν οί Αθηναίοι τήν ταΤν θεχΐν άνειμένην maxima parte mare clauditur, et ab una parte
της Αττικής μεταςυ καί τής Μεγχρίδος, ώσπερ καί Continens est, proprie ΥβΓΟ l0CUS Thraci». Et At-
Ίδην μεν κοινώς έκαστον όρος, έξ ού ^φδιέν έστιν ίδεΤν γιάλον quidem et ακτήν communiter omnia littora
τά κάτω, Ιδίως δέ Κρήτης τε καί Τροίας όρη Καί VOCaiDUS, proprie vero Atticam άκτήν nominant,
^(ov μέν, φησί, λέγομεν άπαν όρους άκρωτήριον. Similiter et Αίγίάλον simpliciter dicunt locum circa
Ιδίως δέ τά Μολυκρικέν 38 # Καί Ισθμός μέν κοινώς Helicen maritimum, cum sit Achaiae, unde Ach»os
άπαν τδ όπδ δυοΐν πελτγών περιεχέμενον, Ιδίως δέ Αίγιαλους quidam appellaro solent. Ηπειρος om-
το χωρίον δπεο Ισθμά Κορίνθιοι [873 Η.] λέγουσιν. nis terra, Epirus vero proprie et Thesprotias,
'ασαύτως καί χε^ένησος κοινώς μέν πάν τά ύπό θα- Anticyram, ubi album helleborum nascitur, nullo
λάσσης έπί πλεΐσεον περιεχέμενον, καθ’ Εν δέ μέρος alibi crescente deteriorem urbem Phocensem esse
τη γη συναπτέμενον · καί Γδιον δέ όνομα θρφκίου d dicit. Iu sequentibus quarti libri, apophthegmata
τόπου. Καί αίγιαλόν μέν καί άκτήν άπλώς τά πα-> nonnulla refert, et argumenta qu»dam Aihenien-
ραθαλάττια πάντα λέγομεν, Ιδιχώτερον δε τήν Άτ- sium humanitatis, misericordi», prudenti», et
τικήν άκτήν λέγουσιν. Ωσαύτως καί Αίγιαλόν έξ- decori cur»,aliusque sanctitatis : unde etiam h»c
ηρημένως φασί το περί τήν 'κλίκην παράλιον μέρος * sunt. Fugiens accipitrem struthio in Areopago,
εσ τι δέ της ’Αχαίας, άφ’ ου καί τους 'Αχαιούς Αίγια· uni Areopagit» in sinum decidit ; ille perfugam
λε?ς 99 Χινές είώθασι καλετν. Καί μήχ καί ήπειρος 9546, cum servare debuisset, interfecit. Senatus
VARI^: LECTIONES
9* πελίφ C : πελεία ζ\ 3* νέμαια ζ*. 33 Cf. Ruhnken. ad Tim. p. 221. 34 ’Αριστοφ.] Plut. 35 έθος —
δύ>] nola trimetrum (cf. ρ· 3ώ p. 42). similiter infra περί— άτερος, et άπ* Άνδρογεω et την λοιμικήν, et
άει — φαρμακοΤς, et τήν — Αττικής, et Ιβίος δέ [τά] — δρη, et Ιέρακα — πάγψ. άγειν. 3β τόν δέ] lacuna
in C. 37 συβάκχοι C : ^ψδάκχοι ς". 38 μολυκρικόν C : Μολύκριον ζ~. 38 ιίγιαλοϋς libri,
NOTiE.
(45) Utitpr illo et Theocritos, et LXX interpretes.
319 PHOTII PATRIARCHA CP. 320
indicavit hunc ut qui impie fecerit. Dedit igitur Λ μέν πασα ή γη · Ήπειρος δέ Ιδίως χαΐ ή θεσπρωτιάς.
poenas non struthionis gratia, sed ob crudelitatem· *Οτι την ’Αντίκυραν, έν η φασι γίνεσθαι τδν λευχδν Ιλ-
Humanltatis (46-47)item et commiserationis exem- λέβορον ούδενδς χείρω των άλλαχάθι γινομένων, Φω·
pluil) Demosthenem inducit, accusatum ob pecu* χιχην είναι πολιν λέγει .'Οτι έν τοΐς έφεξής του τετάρ-
niam quam ab Harpalo acceperat, quem jam fugam του λόγου άποφθέγματά τινα λέγει καί σύμβολα της
adornantem, Athenienses retinuerunt, et trepidan- ‘Αθηναίων φιλανθρωπίας τε και συμπάθειας και της
tem circumsteterunt. Unusquisque aliquid sub προνοίχς καί Ιπιμελείας τού πρέποντος καί της άλλης
axilla tenens illi pro viatico dedit, llic aurum, ille δειότητος· ών έστί καί τχύτχ * Ίεράκα φεύγων στρου-
argentum, et clementer illum dimiserunltbonoque θδς έν ’Αρείω πάγψ των 'Αρεοπαγιτών ένδς κατέπε-
esse animo jusserunt, et calamitatem fortiter ferre· σεν είς τόν κόλπον * δ δε τδν πρόσφυγα, δέον σώζειν.
Ille SUSpiransiQuomodo, inquit, ferre potero talem άνείλε * τδ δε συνέδριον άπεκήρυξεν ώς ούχ 8σια δρά-
deserens urbem, in qua multi tales sunt hostes, σαντα τούτον. 'Εδωκε τοίνυν ούχί στρουθού χάριν
quales alibi amicos quis non reperiat.Hocapoph- δίκην, της δ* Ιτ αμάχητος τών τράπων. Φιλανθρωπίας
thegma Aschinem dixisse quidam ferunt, quando δε 40 χαι συμπχθείχς παράδειγμα * τδν Δηυιοσθένην,
fugientem arripiens Demosthenes, et amicum se B φησιν, έπί τοΤς 'Αρπαλείοις χρήμασιν αΐιίαν λα*
ostendens, hortatus est ad calamitatem fortiter βόντα και φεύγειν μέλλοντα συνέσχον μεν ol ’Αθη-
ferendam. Et Calliclem in eadem causa pecunia- νιΤοι και περιστάντες εΤχον 4* ο^^ωδούντα, έκαστος
rura Harpali suspectum, cum adduci juberent δ* υπό μάλης Εχων τι εις έφόδιον έπε3ίδ ου, 6 μέν άρ-
Α reo pagi Ice , ad donum accedentes qui missi γύριον, δ δέ χρυσίον, καί προύπεμπον αύτδν εύμενώς,
fuerant, ubi vestibulum coronatum viderunt, et και θχ^ε?ν έκέλευον καί φέρειν την συμφοράν γεν-
cognito nuptias illum jam celebrare, desinentes ναίως * δ δε άναστενάξις, Πώς, Εφη, φέρειν δυ#ήσο-
quaerere abierunt. Non enim aequum esseduxerunt μαι, τοιαύτην άπολιμπζνων πάλιν, εν ή τοιοϋ-
ad mulierem ingredi quae nupsisset. Cum contra τοι τυγχάνουσιν έχθροί, «ηους ούκ αν τις άλλα-
Philippum Athenienses bellum gererent, et multas χόθι φίλους εδράσει; ol δέ τούτο τδ άπόφθε-
epistolas ejus ad varios intercepissent, alias qui- γμα Αί σχίνην λέγουσιν εΙπεΤν, ήνίκα φεύγοντα
dem in conventu legerunt, cum vero quaedam sic κατα λαβών Δημοσθένης χαι φιλοφρονησάμινσς,
inscripta esset : Philippus Olympiadi, populus παρηγγύα 42 φέρειν τδ συμβεβηκδς γενναίως.
simul acclamavit, ne aperirent neque legerent, Καί κχλλιχλέχ δέ έπί τη αυτή τών 'Αρπα-
quod putarent secreta viri cum uxore communi- q λείων χρημάτων αίτίφ δπάνοιαν παρασχάντα έπεί-
canda non esse lil vulgus, etsi profuisset illis scire, περ άγ»εν έκέλευσαν ol ’ΑρεοπχγΊται, τήν οίχίζν
Ade# Athenienses Utile honesto non anteponebant, χχταλζβάντες ol απεσταλμένοι και 45 τά πρόθυρα
Magnae vero pietatis signum, quod tumultu, et sedi- Ιδόντες έστεφανωμένα καί γνάντες ώς ειη τεθυκως
tioni Argi concitata, quam scytaliemum (47*) voca- νυνί γάμους 44, άφέντες τήν ζήτησιν άνεχώρησαν · σύ
runt, quod se invicem ferientes mille quingentos γάρ φήθησαν ε δ εχειν έπεισελθεΤν γυναιχί νεογάμφ.
interfecerint, hoc Athenis nuntiatum est, qua re [1593 R.] Και του πρδς Φίλιππον δέ τοΤςΆθηναί-
80lum audita, et peregrino facinore perculsi, decre- οις Ετι συνεστώτος πολέμου, έπεί γράμματα αυτού
verunt civitatem slatim universam expiandam. Et προς διαφόρους συνελήφθησχν, τα μέν άλλα έν τή
Praxiteles quidam nomine arietem vivum excoriavit έκκλησή άνεγινώσκετο, έπιγραφήν δέ τίνος γραμ-
et hoc factum exsecrantes,illum(48)tt55a fustibus ματείου Εχοντος 'Ολυμπιάδι Φίλιππος δ δήμος
Cffidentes punierunt, non arietis vindictam capere άμα 45 έβάησε 44 μήτε λύειν μήτε άναγινώσκειν * πρδς
V0iente8,sed virum exosi,quod tyrannicam mentem γάρ γαμέτην γυναίκα τήν διά γραμμάτων δμιλίαν
haberet, etnovam rationem cruciatus excogitasset. C άπό^δητον άν5ρδς ο ύκ ένόμισαν δημοσιεύειν ευπρε-
πές εΐναι. Καίτοι συνέφερεν αύτοΤς 47 μηδέν λανθάνει*/ άλλ’ ώς 'Αθηναίοι τδ πρδς [874 Η.] εύκλειαν
φέρον του λυσιτελοΰντος ουχ Εθε^το δεύτερον. Τής δέ πολλής εύλχβείας τεχμήριον, δτι στάσεως έν *Άρ*
γει γενομένης σφοδράς, ήν 48 σχυταλισμδν έχάλεσχν, διότι παίοντες άλλήλους άνεΤΛον χιλίους πεν-
τακοσίους, τούτο άπαγγελθέν είς 49 τάς 'Αθήνας Ενεκα τής άκοής μόνης έψηφίσχντο, χαταπλαγέντες
τδ ξένον, 8λην καθάρχι τήν πόλιν παραυτίχα 80, Καί Πραξιτέλης δέ τις άνομα χριδν έξέδειρε ζώντα* αλλά
VARIA LECTIONES.
40 δέ C : τε ζ*. 4! είχον] εΤ C. 41 libri παρεγγυφ. 45 καί add. C. 41 γάμοις libri. 45 άμα] mali άπας.
46 post έβάησε in C lacuna est septem aut octo litterarum capax* 47 αύτοτς μηδέν] his transponendis
metrum restitues : καίτοι συνέφερε μηδέν «ύτοΤς λανθάνειν* άλλ' ώς 'Αθηναίοι τδ προ; εύκλειαν φέρον τού
λυσιτελοΰντος ούκ εθεντο δεύτερό#. 48 ήν] ήν καί C. 4® είς. 60 παραυτίχα. hi qUO qU6 trimetri tres et
mox p. 535 τιμωρίαν, et τυραννικόν, et καί τήν, et βόρβορον et ol δ’ αδτδν, et ώού, μχρτυρείν δέ, τούνομα,
et διότιπερ, et δοράν, et το δέ, et κυρ'ως, et Εξω (ita enim legendum), et ψόφον.
ΝΟΤΑ.
(46-47) Humanitatis in Demosthenem. Plutarch. cap. 9.
in Demosthene, et in X Graeciae oratoribus Nos in (48) Vide simile in controversia ultima Sene*
Vitis parallelis ad olympiadem 113, an. 2 et 3. ese, et apud Quintilianum de puero cornicum
(47v) Vide Σκυθχλόν in Ihetauro . Agellius xvii, oculos configente. Vide Adagium.
321 BIBLIOTHECA. — COD. CCLXXIX. 322
καί τούτον δρ^σθέντες άπετυμπάνισαν, ούχί τού προβάτου τιμωρίαν XxSstv έθ&λοντές, άλλα καί τδν
άνδρα μισήσιντες ώς τυραννικόν έχοντα φρόνημα καί καινόν τρόπον ουτω παρανόμων έπιναούντα κο-
λάσεων.
'Οτι τδ μη λέγειν δύσφήμα πασι τοΤς πχλαιοΐς μεν
φροντίς ήν, μάλιστα δέ τοΤς 'Αθηναίοις. Διδ καί τδ
δεσμωτήριον οίκημα έκάλουν, και τδν δήμιον κοι-
νόν, τάς δέ ’Εριννύχς Ευμενίδας ή σεμνάς θεάς,
το οέ μύσος άγος, τδ δε δξος μέλι και τήν χολήν
γλυκεία ν, τδν δε βόρβορον οχετόν. Οί δέ γραμμα-
τικοί τά τοιαύτα κατά άντίφρασιν όνομάζουσιν. Οΐδα
δε τινας, φησί **, των φιλολόγων καί τδν πίθηκον
όνοαάζοντας Καλλίχν. 'Οτι τδ νυξ μεν άπδ του
νύξω γεγονε, χατά άπο κοπήν * νυττόμεθκ γάρ έν
τψ σκότει προσπταίοντες καί ούχ όρώντες, έξ ών
νυγαοί τε και πληγαί. Πέντε δέ είσι μονοσύλλαβα
είς υξ λήγοντα θηλυκά, τρυξ, σιυξ, νυξ, πτυξ
και πνύξ. Τούτων διά μέν τού γ κλίνεται, τδ τρυξ
καί τδ στύξ · διά δέ τού χ τδ πτυξ καί τδ νύξ. Πτυξ
γάρ πτυχδς καί νυξ νυχδς, Ις ου καί πάννυχος 8*
καί παννυχίς καί παννύχιον, και κατά άντιστοι-
χίαν νυκδς, και άπενθέσει τού τ νυκτός · φιλεΤ γάρ
π/εονάζειν έν ταΤς γενικαΤς τδ τ, ώσπερ έπι τού
άνακτος καί γάλακτος· Τδ δέ πνυξ μ/>νον διά τού κ
κλίνεται.
‘'Οτι έν ταΐς ’Αθήναις καί ούτος τέσσαρα δικαστή-
ρια φονικά εΤναι λέγει · α ' τδ έν 'Αρείψ πάγψ, δ
δικάζει τους έκ προνοίας τδν φόνον δεδρακΟτας· β'
τδ έπι Παλλαδίψ* δπερ έτάζει τους άκουσίως * γ' [0ε|
το έπι Δελφινίφ, δ συνίσταται έπι των λεγό*των
δικαίως τήν άναίρεσιν πεποιηκέναι · καί τέταρτον
τδ έν Φρεατοι, δ δικάζει τδν χρόνον μεν τι να φεύγοντα
βητδν, αΙτίαν δε 85 πρότερον 84 έχοντα φόνου· Βς καί (
κρινόμενος έπι νηδς έξωθεν τού Πειραιώς άπολογού-
μενος άγκυραν καθίει, διότι δ νόμος αύτδν ούκ έδίδου
τής γης έπιβήναι. ΆρεοπαγΤται μέν ούν έκαλούντο
οί τδν έκούσιον φόνον κρίνοντας, οί δέ έν τοΤς άλλοις
δικαστηρίοις κοινώς έφέται, "Οτι μυθολογεί άνδρα
τινά ώνομασμένον *Ωην τής ’Ερϋθρας θαλάσσης άνελ-
θεΤν, τφλλα μέν των μελών Ιχθύος έχοντα, κεφαλήν
δέ καί πόδας καί χεΤρας άνδρδς, καί χατχδετξαι την
τε άστρο νομίαν καί τά γράμματα. Οί δέ αΰτδν έκ
τού πρωτογόνου πεφηνένχι λέγουσιν ’Ωού, καί μαρ-
τυρεΤν τουνομα · άνθρωπον δέ δν:α τά πάντα Ιχθύν
δόξάι, διότιπερ ήμφίεστο κητώδη δοράν. [1596 R.
875 Η ] ''Οτι τδ μέν αύτις 'Ιωνικόν, τδ δε αΰθις
'Αττικόν. 'Ωσαύτως δε καί τδ μέχρι καί άχρι χωρίς
μέν τού ς 'Αττικδν, μετά δέ τού ς 'Ιωνικόν. "Οτι οί
'Αττικοί κατά τι πάτριον έθος ού χρώνται τή εί
διφθόγγφ έν τψ λέγειν ές κόρακας ή ες μακαρίαν,
άλλ* άνευ τού διχρόνου έκφωνούσι τήν πρόθεσιν *
έπι δέ των άλλων άπάντων καί μετά τού διχρόνου
Antiqui solliciti fuerunt, ne male ominosa dice-
rent, muiime vero Athenienses, ideo et δεσμωτή-
rion, cerrer^m, οίκημα tocabanl, et δήμον carnificem
κοινόν appellabant, έριννύας Eumenides, vel vene-
randas deas, μύσος sceleratum vocabant άγος ;
ό'ξος vinum acescetis μέλι nominabant : χολήν,
γλυχεΤαν : βόρβορον, lutum όχετόν, sed gramma-
tici illa per antiphrasim nominant. Novi etiam
quosdam philosophos, qui simiam Calliam voca-
runt.Νύξ, nox, a νύξω, id est stimulo, factum est per
apocopen.Stimulanturenim in tenebris offend entes
et non videntes : unde et vulnera et lasur&.Quin-
que sunt monosyllaba in υξ desinentia feminina :
τρυξ, fax , στυξ, palus inferoium, νύξ nox, πτυξ
1 plicatura, et πνυξ concio Athenis seu tribunal.Per
γ declinantur χρύξ, et στύξ, per χ. πτυξ, et νυξ :
πτύξ πτυχές, et νυξ νυχδς, unde et πάννυχος 6t
παννυχίς et παννύχιον, e! per litterarum mutatio-
nem νυκος,' et additione τ in medio νυκτδς : κ
enim in essu genitivo abundare solet, ut in άνακτος
et γάλακτος : πνύξ, vero solum per κ deelinatur.
Athenis quatuor judicia (49) de caede esse dicit:
Primum in Areopago, quod judicat eos, qui delibe-
rato animo caedem fecerunt· Secundum in Palla-
dio, quod in illos inquirit, qui inviti caedem
patrarunt. Tertium in Delphinio in eos qui se
jure occidisseassererent(50). Quartum Phreaticum
quod judicat vadimonia deserentem, prius caedis
accusatum. Qui in navi judicatus extra Pyraum
defensus, anchoram demittit, quod lex illi non
permittat in terram descendere. Areopagitae igitur
vocabantur qui voluntariam eadem jndicabant: qui
autem in aliis judiciis communiter έφέται dicti.
Narrat virum quemdam nomine Oen in Rubro mari
visum, habentem caetera membra piscis, caput et
pedes et manus hominis, et ostendisse astrono-
miam et litteras. Quidam dicunt illum natum esse
e primo parente Ώού, et testari nomen, hominem
autem omnino esse, piscem vero videri, quod
piscis pelle indueretur. Αύτις Ionicum est, αύθις
vero Atticum : sic etiam 55 μέχρι et άχρι sine
σ Attica sunt, cuma Ionica. Attici more aliquo
patrio non utuntur diphthongo ει, dicentes έξ κόρα-
κας ad corvos, vel έξ μακαρίαν in beatorum sedem:
sed sine diphthongo propositionem έξ pronuntiant;
in aliis vero omnibus et cum diphthongo et sine
diphtongo praepositionem είς usurpant.Attici boni
ominis gratia κλέπτην /ΜΓ£ΐηφιλητήν dicunt, quasi-
VARIAS LECTIONES.
M ®χσί C. 8* πάννυχος καί παννυχίς] πάννυχες καί παννυχί C. Μ δέ C : γ* ζ\
tasse ετέρου.
ΜΤΜ.
πρότερον] ΓοΓ-
(49) Vide card. Sigoninm De rep · Athenien - (50) Ut Orestes Clytemnestram matrem. Cicero
sium, lib. io, cap. 1, 2, 3. in Miloniana et alibi in Rhetoricis.
323
FHOtll PATRIARCHA CP. 324
eX08um,vel φιλητή?/ΜΓ,ςθϊβ accipere amat aliena. A καί χωρί? τού 5ιχρ(5νου την πράθεσιν λέγοοσιν. “Οτι
Αισόμνήχη? dicitur, qui Colit officium (etenim κατ’ εύφημισμδν ot Αττικοί τδν κλέπτην φιλητην
officium βιοβν appellant antiqui), aut qui manet l» λέγουσιν, οίονεί μισητάν · ή καί φιλετη;, δ κλέπτη?,
τή «ίο?, hoc est in officio.Hoc autem nomen ver- διάτι φ»λεί λαμβάνειν τά άλλάχρια. Ότι τδ αίσυ-
bale irregulariter barytonum eat . Quidam vero non μνήτη; fi δ τδ καθήκον ύμνών καί «έδων (καί γάρ^ τδ
άπδ τού μένειν , sed Λ νέμειν αίσομνήτην fieri καθήκον αΐσάν φασιν) ή ,(1 μένων έν τη 55^αίβ?,
dicunt.”Eapuer, ab eoap ductum ealyucundisaima τοοτέστι τψ καβήκοντι * τούτο δε βηματικδν 8ν πα-
enim eat veri* temperies. Μέλιττα opis, vel a ρβλδγωί βαρύνεται. Τινέ; δέ ούκ άπδ τού μένειν
μέλειν dicitur : est enim rei familiaria studiosa, έν τή αϊσ?, άλλ’ άπδ τού νέμειν τδν «ίοομνή-
vel quasi μηλίζα, dicitur, lanquam insidens fruc- την ?κβί γεγονέναι. Όχι τδ Ιαρ παρά τδ εοαρ είναι
tibus. Μήλον enim malum pro omnibus fructibus εΤρηται· ήδίστηββγάρ τάχε ή ν«ΰ άέρο; κράσι; βτ.Όχι
pooitur. Apum vero examen proprie έμο; dicitur, ή μέλιττα ή τού μέλειν εϊρηται (οικονομικόν
quod simul eant, ei non separentur. Ideo et recte γ«ρ ζ«*ον), ή μήλιζκν αΰχήν λεκτεον ώ? Ιγζί-
poeU [Homerus] άδήνας eas vocat, quod άβην νοοσαν πασι τοί; καρποί? · τδ γάρ μήλον κατά πάν-
dense et confertim volitent. Est enim animal boc »<*>v ληπτέον τών καρπίμων. Τδ Si τών μελισσών
congregabile. Όνειρον somnium derivant tanquam β ·μίν0« έ«μδ< *¥ω< λίϊοιτο, παΡ* Λ ίβιν 4ΙΧ0°
& εϊριι, hoc esi, id quod dicit.Quare pro veris «οιείσβαι καί μη διεστώσα; άπ' άλλήλων. Αιδ καλώ;
somniis hsc vox ponenda est: in falsis vero et aliis δ ποιητή? άδινά? 58 αύτά; έφη, άδην καί άβράω?
potius ivwivia,inSOmnia.Ideo, inquit, apud comicos πετομένας · άγελαστικον γάρ έστι τδ γένο?. Όχι
exeuntes pulsant fores (51), quia non, ut apud nos τδν δνειρον έτομολογούσι, φη»ί, διάτι τδ δν είρει,
nunc ostia olim aperiebantur interius, sed adverso τοοτέοτι λέγει* ώστε έπί τών άληθών δνείρων τα-
modo’. Foras enim trudentes exibant, manu pul- κτέον τήν φωνήν · τά γάρ αλλω? Ιχονχα μάλλον έν-
aantes prius, ut audirent, si qui ad fores essent, et ίπνια. Ότι, φησί, τούχοο χάριν κάπτουσι παρά τοί;
caverent, ne inscii Imderentur, foribus repente in κωμικοί; ol έξιάντε? τά? θόρα?, διάτι ούχ, &ς παρ|
viam protrusis.Loxiam[ApoMt«em]enim adorabant ήμίν vovi, τδ παλαιδν άνεψγνυντο αί θόραι, ά)λ’
quem pro foribus singuli ponebant.Prseterea aram έναντίψ τράπψ. 'Έξωθεν γάρ αύτά? άοατρέποντ»?
sibirotudamcollocabantetmyrleis coronabant, cui ϊνδοθεν έξήεσαν. Πράτερον δέ τή χειρί ψάφον έποίοον
pretereuntesastabant.aram autem illam άγνιάνλο- κροάοντε?, Ιπί τψ γνώναι τού? έπί τών βορών, καί
ξίαν,βίαι» obliquam, vocarunt, hoc dei nomen arae φυλάξασθαι μή πληγείς έστω? λάθη τών βορών ώθοο-
tribuentes. At κνισφν άγοιά?, apud Hesiodum si- μένων άφνω. Τδν Λοξίαν γάρ προβεκύνοον, δν προ
gnificat diis sacrificare. Scriptor qui haec collegit, C «»» βορών Ικαοτο? Ιδρύοντο, καί πάλιν βωμδν παρ’
natione Agyptius fuit civitate Antinoi, vel ut de se «««μ «τρογγόλον ποιοόντε?, καί μι$ίναι; «τέφον-
ipsescribit.Besantinoi, iambico autem carmine haec τε; "βταντο ot π«ριάντε?. Τδν δέ βωμδν έκεΤνον
conscripsit ttS6a.Vllil temporibus Licinii et Ma- άγοιάν 59 Λοξίαν έκάλοον, την τού παρ’ αύτοΐ; θεού
ximiani, ethnicus, quantum e scriptis colligas, reli- προ«ηγορ(«ν νέμοντε; τψ βωμψ. Τδ δέ κνισ|ν
gione.Eodem carminis genere scripsit et alios li- άγοιά? παρά 'Ησιάδψ τοί; θεοί; θόειν λέγει. Ότι
bros:quorum unus inscribitur At henoe·, aHwASgyp- οδτο; δ συγγραφεύ?, δ ταότα σονταξάμενο;, γένο? μέν
fius, itom Adhortarius, item Fama, alius Victoria, Αίγόπχιο? ijv, πόλεω? δέ τη? Άντινάοο ή, ώ; αδτδ;
item Civitas Antinoi ; unde constat titulis cujus- έπιγράφει, Βηααντινάοο, Ιαμβικψ δέ μέτρψ διεξηλθε
que argumentum operis indicari. τά προκείμενα. Γέγονε δέ κατά τού? χράνοο; Αικιννίοο
καί Μαξιμιανού, βΕλλην, έξ ών γράφει την θρησκείαν. 'Έγραψε δέ τψ αύτφ μέτρψ καί έτέροος λάγοο?, ών
δ μέν έπιγράφεται 'Αθηναι, δ δέ Νείλο; 80, δ δέ [876 Η.] Αίγύπτιος, δ δέ Προτρεπτικέ; δ δέ ’Ρώμη. δ δέΦήμη,
δ δέ Νίκη, δ δέ Πάλι; ’Αντινάοο* δηλον δέ δτι έκαστη έπιγραφη δπδθεσί; έστι τού έπιγραφομένου λδγοο.
In eodem codice simili carminis genere contine- D Έν δέ χψ αδτψ τεύχει τψ αδτφ περιείχετο μέτρψ
banlur patriae Hermis Hermopolitani, et alia non- καί Έρμείοο Έρμοπολίτου πάτριά τε τη; Έρμοοπά-
nulla. Sereni quoque grammatici varia dramata λεω; καί έτερά τινα, καί μήν καί Σερήνοο γρ*μμ«-
vario carminis genere, et Andronici Hermopolita- τικοό έν διαφάροις μέτροι? δράματα διάφορα, καί
ni ad comitem Phoebammonem communem urbis ’Ανδρονίκοο πολιτεοομένοο καί αύτοδ Έρμοπο-
conditorem. Et hic dramatam auctor variis versi- λίτοο, πρδ; τδν κάμητα Φοιδάμμωνα τδν κοινοπό-
bus libros composuit. Ad h»C vero Horapollinis(52) λιστήνβΐ· καί οότο; δε δραμάτων έστι ποιητή;, δια-
grammatlcidepatriisrebusAlexandrinorum.com- φάροι; μέτροι; τού; λάγοο; έντείνων (1597 R.]
VARIA LECTIONES.
85 τήΐ τψ C. 55 ήδίστη γάρ τάτε η C. ή ήδίστη γάρ τάτε ζ. 57 άέρο;, libri ϊαρο;. 58 άδινά;] libri
άδήνα;. 89 άγωάν] imo άγοιά. 80 δ δέ Νείλο; et ΙΠΟΧ δ δέ 'Ρώμη add. C. 61 κυνοπολίτην Meursius,
κοινοπολίτην Reinesius Var. Lect. 3, ρ· 436.
ΝΟΤΑ.
(51) Plutarch. in Poplicola, et M. Ani. Muretus (52) Herapolla grammaticus, cujus exstant Hic·
Ub. n Forfar. cap. 17. Hinc fores dictae. roglyphica. Meminit et Suidas.
325 BIBLIOTHECA. - G0D. CCLXXX. 236
ΓΕτι δε καί ’ϋραπάλλωνος γραμματικού περί τών πα- Λ posuit et ille dramata simili stylo. Sed et Cyri (52*)
τριών Αλεξάνδρειάς* συντίθηαι δέ καί αύτδς δράματα Antipolitani in Mauricium ducem, et imperato-
τώ δμοίψ τύπφ. Αλλά καί κύρου Άντιοπολ(του rem9 qui recitatioai interfuit. Iambis etille labo-
et; Μαυρίκιον δούκα καί χδν ήγεμόνα παρόντα τή rem snum comprehendit. Sunt ejus varia epis-
Ακροάσει* έν Ιαμβικφ δε μέτρφ καί ουτος τδν αύτοΟ tol» ad varios pigmentis adumbratae, et aliae
συντίθησι πόνον. EUI δέ αυτού καί 6* ίπιοτολαί διά- nonnullae orationes laudatorii generis.
©οροί πρδς διαφόρους, γραφαΐς ποικιλλόμενοι διά·
ωόροις, καί έτεροί tive; έγκο>μι αστικοί λόγοι.
ΣΠ'. CCLXXX.
Εύλογίου αρχιεπισκόπου ’ Αλεξανδρείας σύνταγμα κατά Eulogius archiepiscopus AlexatldriQ COntra
Ναυατιανών. NovatianOS .
Άνβγνώσθη τού kv 63 άγίοις Εύλογίου, άρχιεπι- Legi e beato Eulogio archiepiscopo Alexandriae
•κόπου 'Αλέξανδρέ ία;, βιβλίου τού κατά Ναυατιανών librum contra Novatianos, quinque libris distin-
διά πέντε λόγων άπαρτιζομένου, δσα et; έρμηνείαν ctum, quae ad sacrae ScripturaB interpretationes
Γραφικών βητών ήχοι 64, pertinent.
*Εκ τού a' λόγου 65. B £x ftfr. /.
**θτι ματαιως, φησίν, ot Ναυατιανοί, tl καί καθαροί Frustra, inquit, Novatiani, etiamsi mundi sint,
ησαν καί έξηρημένοι νδν βίον, δπερ ούκ είτί, τδ μετά vitaque absoluti,quod non suut,cum aliis conveni-
τών άλλων συνάγεσθαι καί τάς ευχάς καί ψαλμφδίας re, et preces psalmodiasque facere detrectant. Abel
«οιετσθαι παραιτούται. ’Αβέλ γάρ τψ Keftv «λεΤστον enim cum Caino, plurimum in omnibus superans,
kv πάσι διενηνοχώς συνε θυσίαζε, καί νου μέν δ θεό; sacrificavit, et illiu8 sacrificium Deoe accepit,
ττ»ν θυσίαν έδεχετο, τού δέ άπεπέμπετα, καί ούδέν hujus vero respuit. Neque impedivit impius, quo-
γεγονεν Ιμποδών l βέβηλος τφ θεοσεβετ είς τδ μη minus justi dona Deo grata essent. Noe, inquit,
προσδε^θηναι αυτού τά δώρα. Καί Νώε, φησί, τά omnia animalia munda et immunda simul in ar-
καθαρά των ζώων και τά 66 Ακάθαρτα άμα προσετάτ- eam recipere JUSSUS fuit. Et Phirisaum cum Pu-
τετο iv τη κιβωτφ παραδέχεσθαι. Καί τδν Φαρί- blicano orantem ostendit Dominica parabola ; et
σαΤον τφ τελώνη άμα προσεύχεσται ή Δεσποτική πα- tt566 corvus immundtim animal cibum propheta
ραβολή δεικνύει. Καί τφ προφήτη ’Βλίφ κόραξ Elia tulit. Et hoc amplius, non impediverunt illum
την τροφήν 67 τδ άκάθαρτον διηκάνει ζώον. Καί τδ sacerdotes damonum in sacrificiis quibus inter-
(γ*/ύτερονν ου γεγάνααιν έμπόδιον ol τών δαιμόνων erant : neque ipse pollutus est astans illis sacrifi-
ίερετς παρόντες αυτού τη θυσίφ, ούδ* αύτδς έμολύ- ^ cantibus, quando ille et pinguem ovem illis sacri-
νετο έφεστηκώς αύτοΤς θυομένοις, 8τε καί τδν πίονα ficare etiam prius permisit. Lot Sodomitis Cobsbi·
βουν έκείνοις θύειν, καί πρότερον, ανήκε. Καί Αώτ tlDS, cum iisdem non est exstinctus, quia, etsi
δέ Σοδομίταις συνοίκων ούκ άπήλαυσεν αυτών τού simul in eadem urbe habitaret, operi bos tamen
ολέθρου, δτι, κάν τήν πάλιν συνφκει, τοίς έργοις longe ab illis dissidebat. Servavit vero ipse urbem
διεστήκει 68* σώζει δέ μάλλον δι’ αυτού Μ καί την Segor, in quam se receperat, unam ex his qua
Σηγώρ πάλιν, iv αύτη καταφυγών, μίαν τών περί circum Sodoma erant. Novit enim justus servare
Σάδομα ουσαν. οίδε γάρ δ δίκαιος αώζειν τους άσε- impiositautcum itlis minime pereat. Et Apostolus
βετ>, ούκ έκείνοις συναπόλλυσθαι. Καί δ Άπάστο- dicit : Unanimes omnes orare , et uno ore honori -
λάς φησιν. 'Ομοθυμαδδν έπεύχεσθαι πάντας καί ficare Deumi, et id genus alia. Quare impii sunt
iv 70 Ιπί στάματι δοξάζειν τδν θεάν. Καί πολλά Novatiani, qui cum aliis convenire nolunt . Etiam
άλλα. *αστε δυσσεβουσιν ot Ναυατιανοί 7if φησιν, ούκ ea qua in Domini parabola de homine Jericho
άνεχάμενοι τοΐς άλλοις συνεύχεσθαι 72 άνθρώπόις. "Οτι descendente1 vulnerato leguntur apponit, ei simi-
καί αυτός τά έπί της Αεσποτικης παραβολής είρη- liter Ut Chrysostomus explicat : hospitium Eccle-
μένα, ήτις τι τδν άωά 'Ιεριχώ κατιάντα κα( τραυ- siam esse dicens, duo tero denaria Antiquum No-
ματισθέντα υποβάλλει, δμοίως 74 τφ Χρυσοστάμφ vumque Testamentum, hospitem vero Ecclesiae
(877 Η.] αναπτύσσει, πανδοχεΤον μεν τήν Εκκλησίαν D praesides : eum vero i|ui in latrones inciderit, pec-
έκλαμβάνων, δύο δέ δηνάρια τήν Παλαιάν καί Καινήν catorem. De his : Beati quorum remissae sunt ini -
Διαθήκην, πανδοχέα δέ τδν της Εκκλησίας προε- quitates ·, etc., remisscesunt, inquit, de baptismo,
* Rom. XV, 6. 1 Luc. x, 30. 11 Psal. xxxi, 4.
VARLE LECTIONES.
66 καί add· C. 6S του iv. 6S ήχοι C : εύλογίου άλεζανδρείας σύνταγμα* βητών δέ γραφικών διάνοιαν
Αναπτύσσει* οΤς συναπαρτίζεσθαί σοι, φίλαντε άδελφών, 2σθι καί τήν ποθουμινην Ιξαίτησιν R. ea in 8Um·
mario ponit A, additis post σύνταγμα his : Ιχου λογ άπαρτίζομενον ζ*. 65 έκ του πρώτου λέρυ om. Β.
66 τά post καί 001· Β. 61 τήν τροφήν ante τφ προφήτη ponit ζ\ 68 διεστέκει Β : διείστήκει 60 αυ-
τού Β : εαυτού 70 iv add. Β. 74 οί ναυατιανοί οησίν Β *. φησι ναυατιανοί ζ". ^ συνεύχεσθαι Β. συνέ-
χεσθαι ζ“. w ήτις add. Β. w δμοίως Α *. καί δμοίως ζ".
NOTAS.
(bT) An hic Cyrus prodromus cujus quadam a Stobao afferuntur, quadam cum Nicephori Callisti
▼ arsibua edita.
327 PHOTII PATRIARCHA CP. 328
tecta vero peccata, de Poenitentia dicitur. Et alibi : A σχώχα, έμπεπχωχόχα SI είς τούς λίστας τδυ ήμαρ-
Beatus vir tCU\non imputabit Dominus peccatum T, τηκότα. 'Ori έπί τού, Μακάριοι ών Αφείθησαν 75 αί
explicationem esse ait verbi tecta sunt, Recta enim Ανομίαι, καί έςής 76 xb μεν Αφείθησαν, φησίν,
poenitentia tegit peccata, et Deus haec non amplius έπί τού βαπτίσματος. xo Μ ’εκεχαλύφθησαν έπί
reputat. Divus Paulus ait, Jesus Christus venti in τής με<ανοίας τάττεται 77. Καί xb, Μακάριος Ανήρ
munio peccatores salvare *, propterea non dixit, ψ ού μη λογίσηται κύριο; Αμαρτίαν, έπεξήγησιν
quorum primus fuiegOtsed sum ego, ne putes illum τού έπιπαλύφθησαν, φησίν. 'B γάρ δρθή μετάνοια
de vita ante vocationem, sed post vocationem έπικαλύπτει τάς άμιρχίζς xol ού λογίζεται χαύτας
agere, quo tempore h®c diciljhoc vero, inquit, di- δ Κύριος, "θτι δ μακάριος Παύλος λέγων ’ίησού;
xit Apostolus, tum se ipsum humilians, tum Ut Χρίστο; ήλθεν είς τόν κδσμον αμαρτωλούς σώσαι,
humilis animi exemplar nobis relinqueret. In δ·.ά τούτο ούκ εΤπεν 78, ών πρώτος έγενόαην έγώ Αλλ’,
Evangelio Publicanus cum Pharisseo orans in tem- είμί έγώ, "να μη νομίσης χαύχα λέγειν αύτδν περί τών
pio Ι,κίβυ percussit pectus, quia, inquit, receptacu- πρδ χής κλήσεως, άλλα περί χού μετά την κλήσιν βίου
Ium id peccatorum est Εχ corde enim veniunt, Ut καί έν ψ τούτα έλεγε. Τούτο δε ελεγε, φησίν, άμα
ait Chrislus.cogitaliones malae *, et caetera. Unde μεν ταπεινών έαυεδν, άμα 81 ύπογραμμον ήμΤν του
percutit fontem 557α malorum, conscientia vic- Β**πεινού φρονήματος είσηγούμενος (t600 R.| οτι 6 72
tus, Ut fluenta peccatorum exsiccet.DiaboluS, in- έν τψ Εύαγγελίψ σύν νψ Φαρισαίφ προσευχόμενος έν
quit, ex διαβάλλειν eo quod Creatorem creaturis τψ ίερψ τελώνης διά τούτο Ετυπτε xb στήθος, διότι
criminatus est· DlClt enim ad illos : Scit enim δο^εΤον τούτο τών Αμαρτημάτων έκέκτητο, φησίν* έκ
Deus quod oculi vestri aperientur, et eritis sicut γάρ τής καρδίχς έξέργονται, φησίν δ Σωχήρ, διαλο-
dii; ideo prohibuit, ne de ligno comederetis ·. In γισμοί πονηροί, καί έςής. ΌΘεν τύπτει χήν πηγήν
boc Apostoli dicto : Deus sceculi hujus b, ille quo- τών κακών, τή συνειδήσει 80 πληχτόμενος, ινα ξηράνη
que ad diabolum refert : Omne peccatum et bla - τών Αμαρτημάτων τά γεύματα. β/Οτι διάβολος, φη-
sphemia remittetur hominibus C,etc. Simplicius σίν, kx τού διαβάλλειν τον πλάστην χοίς πλάσμα·
ille accipit, et secundum litteram. Ait enim alia σιν ειρηχαι. ’Έφη γάρ πρδς αυτούς, ώς Είδώς δ θεδς
quidem peccata peccatoribus resipiscentibus re- δτι διανοιχθήσονται υμών οί όφθαλμοί, καί εσε-
mitti : qui vero in Deitatem contumelia utantur, σθε 81 ώς θεοί, διά τούτο τής τού ξύλου έ<ώλυσε
iis neque in hoc saeculo, neque in futuro remitti, βρώσεως. 'Ότι έν τψ Αποστολικψ βητψ τώ δ Θεδς
ac ne a Christo quidem ipso Deo nostro, quan- τού αίώνος τούτου, και ούτος τον διάβολον έκλαμ-
quam aperte ab his diversum sentiat (Cornelium βάνει* δτι xb 83 Πάσα Αμαρτία και βλασφημία
enim propugnans defendit, a quo Novatus avulsus 0άφεθήσεται τοΤς Ανθρώποις, καί χά έξης, Απλού-,
est), quia negantes Christum, in quo videlicet di- σχερον ούτος έκλχμβάνεται καί κατά xb γράμμα*
vinitas injuria affecta est, poenitentes suscepit· φησ( γάρ τά μεν άλλα τών Αμαρτημάτων μετά-
Tamen boc dictum, fortassis contra Novatum pu- νοούνχων τών ήμαρτηκάτων Αφίεσθαι, τοΤς δέ είς
gnans, sic accepit. χήν θεότητα έξυβρικάσιν ούτε έν τψ νύν αΐώνι ούτε
έν τψ μέλλονχι Αγίεσθαι, ουδέ τψ παρ’ αυτού Χριστού τού θεού ήμών. Καίτοι τούτων εναντία φχνερώς
φρονεΤ. Κορνηλίου γάρ δπεραγωνίζεχαι, ού Ναυάχος Απε^ωγεν, δτι τούς άρνησαμένους τδν Χρίστον, έν
ψ δηλονότι ή θεότης συνεξύβριστο, μετχνοούντχς έδέξατο. "Ομως ούν ουτω xb ρητόν, τάχα πρδς Ναυά-
τον Αγωνιζόμενος έδέξατο.
Ex lib . //. Έκ τού β' λόγου 84.
Ideo,inquit,necJoanni, nec alteri cuiquam disci- 'Ότι διά τούτο, φησίν, ούτε πρδς ’ΐωάννην ούτε
pulo dixit Salvator : Tibi dabo elavet regni coelo - πρός έτερόν τινα τών μαθητών Ιφη δ Σωτήρ τδ, Καί
rum d, etc., sed soli Petro, qui Deum negaturus δώσω σοι τάς χλεΐς τής βασιλείας τών ουρανών,
erat9et peccatum lacrymis et poenitentia expiatu- χκί τά έξής, αλλ’ ή πρδς Πέτρον, ός έμελλε τψ τής
rus, Ut SUO ipsius exemplo erga peccatores huma- °Αρνήσεως περιπίπχειν όλισθήμαχι χαΐ διά δακρύων
nior esset, alii enim non tentati forsan severius cum καί μετχνοίας άπο·Λ*νειν τδ Αμάρτημα, ΐνα τψ καθ’
peccatoribue egissent. Hoc, ait Eulogius, verisimi- έαυτδν ύποδείγματι πρδς τούς έξαμαρτάνοντας φιλ-
lius magis quam verius, etsi enim Petro dictum est, ανθρωπότερον διατίθοιτο* [878 H.] ol γάρ άλλοι
verumtamen in persona coryphai et caeleris aposlo- Απείραστοι μεμενηκότες τάχα Αν Αποτομώτερον
lis talis potestas data est. Quandoquidem et se- αύτοΐς διεκέχρηντο. Τούτο κάν φησιν δ Εύλογιος,
quentibus illos sacerdotibus, eamdem datam esse πιθανώτερον μάλλον ή Αληθέστερον λέγων. Εί γάρ
solvendi ligandique potestatem credimus. Ac- xod *(*δς Πέτρον εΐρητο 85, άλλ’ ούν έν προσώπψ
f Psal. χχχι, 2. * I Tim. i, 15. r Luc. χνιιι, 13. 1 Matlh. χν, 10. · Gen. ni, 5. b II Cor.
iv, 5. c Mattb. xii, 31. d Matlh. xxxvi, 19.
VARIA LECTIONES.
75 Αφείθησαν B : Αφέθησαν ζ*. 76 εξής B : τά έξής ζ\ 77 τάσσεται Β. 78 ταύτα et mox priorem περί
add. Β. 79 δ ante ταλώνης ponit Β. 80 συνειδήσει Β : συνόήσει 81 έσεσθε Β I Ισεσθαι ζ\ 88 τψ] τδ Β.
w ότι τδ. 84 titulum om. C. 85 είρητο C : είρηται
330
329 UiBLIOTHECA. - COD. CCLXX&.
ιού χορ-οφχίου xxt τοτ< λοιποΤς «ών καθητών a cepta Petrus potestate ligandi solvendique,interro·
τοιχύτη Ες ουσία Εδέδοτο, 8που γε και τοΐς άπ’ gat quoties debeat dimittere : Quoties 9 inquit ·, ii
hui muv τό αρχιερατικόν κατά διαδοχήν περιβεβλη- peccarU in me frater meus, dimittam illi ? usque
μένοις άξίωμα την α ύτήν προσεϊναι τού δεσμεϊν καί srpt££s?dicit,Cainicondemnationera solvere volens
λύειν Εξ ουσίαν πιστεύομεν. ΕΤτα, ώς ούν λαβών, dimittendo toties peccantibus. Salvator vero non
<ρη?1ν, δ Πέτρος την έξουσ ίαν τοϋ δεσμεχν και λύειν, hanc solum solvens, sed etiam Lamech illatam,
Ιρωτφ xxl τό μέχρον της άφέαεως, Πονάκις, λέγων, respondet: Non dico tibi septies ysed septuagies se·
liv άμάρτη βΐς εμΙ 6 άδελφός μου, άφήσω αύτψ ; pties. Narrationem porro 557 δ de Lamech sic ex-
Ιως Επτάκις ; τό Εως έπτάκις 86 είπών, την έπί του ponit : Septimus erat a Cain, et ultimus Stirpis.
Κάϊν κατάκριοιν λύσαι σπουδάζων iv τφ άφιέναι Huic enim diluvium antevertens, delevit Caini ge-
τοτχυχάχις τοΐς άμαρτάνουοιν. *o δέ Σωτηρ ol nus : et tantum superavit Lamechum, ut multo
τχύτην μόνον λύων, άλλα καί την έπί τοϋ Αάμεχ έξβ- plura fuerint peccata quam Cain, secundum illud,
νηνεγμένην, Επήνεγκεν · Ου λέγω σοι Εως έπτάκις, septuagies septies f. Quemadmodum ipse Lamech
άλλ’ Εως έοόομηκοντάχις έπτά. Τό δέ διήγημα τό uxoribus peccata annuntians ostendit, interitum
περί τοϋ Αάμεχ τοιοϋτόν φηοιν · 'Εβδομος ήν άπδ stirpis totius narrans. In tantum enim virorum
Κάϊν, καί τελευταίος τών άπογόνων · τούτον γάρ b Β creverunt peccata, quibuscum floruit etiam La-
κατακλυσμός φθασας έξήλειψε τό τού Κάϊν γένος. mech, Ut Deum ad univereum ipsorum genus di-
Καί τοοοϋτον Υπερέβαλε τό τού Αάμεχ, φησίν, ώ; luvio perdendum excitapint. Et carnem tunc voca-
είναι τών τοϋ κάϊν αμαρτημάτων πολλαπλάσια vlt Deus generationem hominum : Non maneat y
κατά τό Ιβδομηκοντάκις έπτά, ώς καί αυτός Αά- Inquii, Spiritus meus in ilU$,quia caro sunir, quia
μεχ ταϊς γυναιξίν άπαγγέλλών τά Ημαρτημένα έδή- toti cami et pravis Cogitationibus, et aliis peCCatie
λωαεν, αύτανδρον όλεδρον κατά της γενεάς αύτοϋ dediti, vere quem acceperant spiritum ad simili-
διηγούμενος. Έπί τοοοϋτον γάρ τών τότε άνδρών tudinem Dei, tunc in carnem convertebant. Sic
ηύξηθη τά άμαρτήματα, οΤς καί ό Αάμεχ συνήκμα- quidem, Ut dicit EulogiuS archiepiscopus, La-
σεν, ώς είς πανωλεθρίαν αυτών την φιλανθρωπίαν mech damnatus fuerit, plures vero Patres per
τοϋ θεού παροςύναι, κατακλυαμφ τήν δίκην αύτοΤς promissionem et poenitentiam, veniam peccati
Επιτιθεΐσαν. [1601 R·] Καί σάρκα δε την τότε γενεάν illum aiunt reperisse.
E/ άλεσε ν ό θεός, Ου μη μείνη τό Πνεύμά μου έν αύτοΤς, λέγων, διά τό είναι αύτους 87 σάρκα, έπει
δλοι της σαρκός καί τών Εμπαθών λογισμών γεγονότες καί πάσης άλλης άμαρτίας δντως, δπερ έδέξαντο
πνεύμα κατ* εικόνα καί 88 καθ’ όμοίωσιν Θεού, είς σάρκα μετέβαλον 89. Οΰτω μέν, έξ ών φησιν ό αρχιε-
ρείς Εύλόγιος, τον Αάμεχ άπολωλέναι φησίν· οί δέ πλεΤστοι τών Πατέρων διά τη} Επαγγελίας κα\ μετανοίας
συγγνώμην εύρεΤν τού άμαρτηθέντος αύτόν άπαγγέλλουσιν 90.
Οτι φησίν · Έπειδάν Πέτρου τοϋ κορυφαίου τήν C Cum Petri principis apostolorum negationem et -
άρνησιν καί μετάνοιαν είς Ελεγχον της Ναυατιανης poenitentiam, ad redarguendam insaniam Novatia-
άπονοίας προβχλλώμεθα 9l} άνταποχρίνεσθαι πει- norum proferimus, respondere conantur, quod Pe·
ρώνται ότι ό Πέτρος τό άτελές τότε βάπτισμα ήν trus non perfecte baptizatus fuerit, baptismate
βεβχπτισμένος · τό γάρ 9« Ίωάννου μόνον Εβεβάπτι- videlicet Joannis (53): Spiritum vero sanctum non-
στο, τό δΕ άγιον Πνεύμα οϋπω ήν δεδεγμένος · μετά dum acceperit. Nam hunc post resurrectionem
γάρ την άνάστασιν τούτο, πεντήκοντα Ημερών δια- quinquaginta elapsis diebus accepit. Sed contra
γεγονυιών 93, Εδέξατο. ’Αλλ’ Εστιν είπεϊν πρός αύτοός illos asserere oportet, Joannis etiam tunc perfe-
οτι καί τό Ίωάννου τότε τέλειον Πν> ύστερον δ’ ctum fuisse baptisma, at postea utentibus imper-
άπέβη τοΐς χρωμένοις άτελές, μεθ’ S τόν τρόπον τοϋ factum fuisse, postquam Salvator modum bapti-
βαπτίσματος 6 Σωτηρ τοΐς μαθηταϊς παραδιδούς 94 zandi suis tradens discipulis dilit : Euntes docete
Ελεγε- Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά Εθνη, omnes gentes .baptizantes eos innomine Patris 9et
βαπτίζοντες αυτούς είς τό όνομα τού Πατρός καί Fl7l»,et5ptri7ussendih.Quomodoigiturmysticum
τοϋ Πού καί τοϋ άγίου Πνεύματος. [879 Η.] "Οτε hoc baptisma traditum fuil,tunc Joannis baptisma
ούν τό μυστικόν τούτο βάπτισμα παρεδόθη, τότε τό COSSavit, Ut qui SIC postea baptizarunt, imperfecte
Ίωάννου βάπτισμα Ηργησε, καί ο! βαπτίζοντες αυτό £> baptizarunt, Domini traditionem contemnentes,
λοιπόν άτελώς έβάπτιζον, τήν δεσποτικήν παρορών- Prius vero perfectum fuit, idque ostenditur, quia
τες παράδοσιν * πριν δέ τέλειον Ην· "Οτι δε τέλειον illos,quos Joannes baptizavit, Β58α iterum bap-
Hv, δηλον, φησί 93, καί Εξ ών ούδχμοϋ φαίνεται τούς tizatos fuisse nullibi legitur. Jesus enim, inquit,
• Mattb. XVIII, *2. e Gen. iv, 24. * Gen. vi, 3. h Matlh. xxvm, 29.
VARIiE LECTIONES.
86 τό Εως έπτάκις add. C: 87 αύτους] αύτοΤς C. 88 >»ατ’ εικόνα καί add. C. 89 μετέβαλλον ζ*.
90 άπχγγέλ) ουσιν om. Β. 91 προβαλλωμεθα Β 1 προβαλλώμεθα ζ". 9ί γάρ add. Β. 95 διαγεγονυιών Β.
CURI Suicero Ι, ρ. 627 : διαγεγονότών ζ\ 94 παραδ. τοΤς μαθ. ζ^. 95 φηνί A : φασί ζ“.
ΝΟΤΛ.
(53) Yide Ρ. Maldonatum aiiosque theologos.
Patrol Gr. CIV.
11
331 PHOTII PATRIARCHA CP. 332
neminem baptizavit, sed ejus discipuli ‘.Underur- A μαθήτάς τό **ρά Ίωάννου δεδεγμένου; βάπτισμα
sum apparet perfectum fuisse. Dehinc quia Salva- άνχβχπτίσας. ’ίησούς γάρ, φη*ίν, ούοένχ έβάπτιζεν,
tor eo baptismo baptizari non est dedignatus J, άλλ* ol μχθητχί αύτού 9β. "Εξ ών πάλιν δήλον δτι
ostendit perfectum fuisse Joannis baptisma, ipse, τέλειον υπήρχε. Και δ Σωτήρ Ιέ ούκ άπαζιώσας
ut constat, purificatione non indigens, sed factus αύτό βαπτισθήναι 97, Βτι τέλειον ήν ϊδειξεν, ούκ
purificatio aquarum et sanctificatio, et perfectio iis αυτός, ώς δήλον 98, χαθάρσεως δεόμενος, άλλα κα-
qui tunc baptizabantur.Accessum vero ad Christi θάρσιον τών ύδάτων γενόμενος 99 και χοΤς τότε βχπτι-
notitiam illi qui tunc baptizati erant baptisma ac- ζομένοις * άγιασμός καί τελείωσις. Είσοδον δε τής
ceperunt. Cum enim baptizarentur in nomine ejus είς Χριστό* γνώσεως ol βαπτιζόμενοι 9 τό βάπτισμα
qui venit, quaesierunt deinceps, quis esset ille, qui παρεδέχοντο, Έπεί γάρ τούτο είς τον έρχόμενον
venit, et quaerentes invenerunt, et instituti sunt, έβαπτίζοντο, έζήτουν λοιπόν τίς 6 έρχόμενος, καί
et accedentes ad Christum, non aliud baptisma ac- ζητούντες εύρισκόν τ· καί έμχθητεύοντο, καί προσ-
ceperunt, sed solum praecepta receperunt; quandiu ιόντες τφ Σωτηρι ουχ Ετερον βάπτισμα προσελάμ-
vero Christus per crucem nondum glorificatus fuit, βανον, μόνον δε τάς έντολάς προσεδέχοντο. "Εως
perfectum erat Joannis baptisma, postea non am- μέν οΰν ούδέπω διά τού σταυρού έδοξάσθη 3 δ *ΐη-
plius. Ideo et Apollo baptizatum a Joanne, cum B *ούς, τέλειον ήν τό ’ΐωάννου βάπτισμα * μετά τιύτα
baptismus ejus adhuc valeret, nemo rebaptizavit : δ’ ούκέτι. Διό καί τον ’Απολλώ βαπχισθέντα ύπό
sed Priscilla et Aquila, cum adesset Ephesi ex pa- 'ΐωχννου κατά τόν άρμόζοντα καιρόν ούδείς άνεέά-
tria Aiexandria, assumpserunt quidem eum, et πτισεν, άλλά Πρίσκιλλχ καί ’Ακύλχς κατά την
Christi doctrinam accuratius docuerunt, sed bap- "Εφεσον παρχγεγονότα έξ 'Αλεξάνδρειάς της πατρί-
tizare non ausi sunt. Ab illo autem baptizatos, quia δος προσε)άβοντο μέν αυτόν, καί άκριοέστερον
post Domini ascensum in coelos Joannis baptisma- άνεδίδαξαν 4 τα περί του Κυρίου Ιησού Χριστού,
te baptizati erant: non enim amplius erat venturus βαπτίσχι δε ουκ έτόλμησχν. Τούς μέντοι γε ύπ' αύ-
Christus,sed jam venerat, et omnem dispensatio- τού βαπτισθέντας, έπεί μετά την τού Κυρίου είς
nem impleverat, et proprium baptisma dederat : ουρανούς άνοδον τό ’ΐωάννου βάπτισμα 3 έβαπτίσθη-
merito hos inveniens Paulus, et quia neque an Spi- σαν, δτεβ ούκέτι ήν έρχόμενος b Χριστός έλλ’ έλη-
ritus sanctus esset sciverant, Dominico baptismate λυθώ; ήδη και πάσαν πεπληρωκω; οίκονομίαν καί
rebaptizari curavit. Ex multis autem, inquit, licet βάπτισμα παραδεδωκώς 7 οίκεΐον, είκότως τούτους
Colligere, Joannis baptisma perfectum fuisse, an- εύρων b Παύλος καί άτι ουδέ εΐ Πνεύμα άγιόν έστιν
tequam Dominus suum traderet.Nam Christus Pe- ήδεισαν, τφ δεσποτικφ βαπτίσματι παρεσκεύασεν
trum, inquit, et alios discipulos Joannis baptis-Q άναάαπτισθηνχι. Πολλχχόθεν δέ, φησί, καί άλλαχό-
ΙΏΟ baptizatos, tempore passionis tremendis sacra- Οεν 8 Ιστι λαβεΤν ώς τέλειον ήν το ’Ιωάννου βάπτισμα
mentis dignatus est, non communicaturus illis πρό της παραδόσεώς τού δεσποτικού. Καί γάρ, φη-
immaculatum corpus et sanguinem, nisi perfec- σίν, b Σωτήρ τφ ’Ιωάννου βαπτίσματι Πέτρον καί
tum Joannis baptisma largitus fuisset. Sed et cum τού; άλλους μαθητά; βεβχπτισμένους [1604 R.J
Pelrus recusavit lavari pedes, audit Salvatorem κατά τόν καιρόν τού πάθους τών φριχτών μυστηρίων
dicentem : Qui lotus est , non indiget Ut iterum ήξίωσεν9, ουχ α* μετχδούς τού άχράντου σώματος
lavetur tSed et mundus tOtUS}et COS mundi estis k. αυτοΤς καί τού αίματος, εΐ μη τό *0 τέλειον αύτοΤς
Unde, 858 b qui Joannis baptismate suo tempore τό ’Ιωάννου έκεχάριστο βάπτισμα. 'Αλλά καί 8τε Πέ-
baptizatUS erat, secundo baptismate non indi- τρος νίψασθαι τούς πόδσς παρητεΤτο H, άκούει παρά
guisse ostenditur : et facultatem habuisse illo τού Σωτηρος * 'θ λελουμένος ού χρείαν εχει πάλιν
baptizatos reddere mundos.El vero sic Eulogius, λούσασθαι, άλλ’ Ιστι καθαρός όλος * καί ύμεΤς
cum plurimi Patres ostendant Joannis baptisma καθαροί έστε. Δι' ών ** καί ότι ού οεΤται δευτέρου
omnino fuisse imperfectum. βχπτίσματος ό τό ’Ιωάννου έν καιρφ βαπτισθείς t3
βάπτισμα έπιδείκνυται, καί δτι δίνχαιν είχε καθαρούς άποφαίνειν τούς βεοαπτισμένους 14 αύτό. ’Αλλ’ οδτω
μέν ό Εύλόγιος. τών πλείστων Πατέρων άτελές δι* ?\ου τό ’ίωάννου βάπτισμα δεικνύντων.
Quod dictum est in Actis1 de iis qui baptismum "Οτι τό έν ταΤς Πράξεσιν είρημένον περί τών
Joannis accepissent: His auditis, baptizati sunt in έχόντων τό Ίωάννου βάπτισμα, [880 Η.] δτι Άκού-
1 Joan IV, 1. i Malth. ni, 13. k Joan. xiii, 10. 1 Act. xix, 5.
VARIAS LECTIONES.
96 αυτού add. B. 97 ούκ άπαξιώσας αύτό βαπτισθήναι B : βαπτισθήναι αύτό ούκ άπάξιώσας ζ". 98 δήλον Β :
δηλόν έστι ζ\ 99 γενόμενος Β : γινόμενο; ζ". 1 τοΤς τότε βαπτιζομένοις vulgo post τελείωσις ponunt. 9 τής
είς Χριστόν γνώσεως ol βαπτιζόμενοι Β : οί τότε βαπτιζόμενοι τής είς Χριστόν γνώσεως ζ\ 3 διά τού σταυ-
ρού έδοξάσθη Β : έδοξάσδη διά τού σταύρού ζ*. 4 άνεδίδαξαν Β: έδίδαςαν ζ*. 6 τό — βαπτισμα Β : τφ
— βαπτίσματι ζ^. 8 8χι 7 παραδεόωκώς Β ϊ δεδωχώς 8 καί άλλαχόθεν add. Β. 9 χών φριχτών μυ-
στήριον ήξίωσε Β : ήξίωσε τών φριχτών μυστηρίων ζ“. 10 τ'0 unie τέλειον add. Β. ** νίψασθαι τούς πο-
δας παρητεΤτο Β I παρητεΤτο τούς πόδας νίφασθαι ζ“. ών] δ videtur esse in Β. δτι ού δείται δευτέ-
ρου Β. ό τό Ίωάννου έκ καιρφ β. β.] ού οεΤται δευτέρου β. δς τό Ίωάννου έν καιρφ β. β. Β: δτι ό τού Ίωάν-
νου εν καιρφ β. β. ού δεΤται δευτέρου β. ζ“ tt καθαρούς άποφαίνειν τούς ζ. αύτό Β : τού; β. αύτό άποφαίνειν
καθαρούς £”·
333 SlBLIOTflECA. — COD. CCLXXX. 334
σβντες δέ έβα πτίσθησαν et< τύ όνομα τον» Κυρίου A nomine Domini Jesu, hoc est, inquit, quia bap-
Ίησού, τοιούτόν έστι, φησίν, δτι έβαπτίσθησαν κατά tizati Sunt juxta traditionem, doctrinamque Do-
την παράδοσιν καί διδασκαλίαν τού Κυρίου 'ιησού, mini Jesu. Quare et alibi cum dicit : In Christo
ώστε καί αλλαχού, δταν λέγη, δτι είς Χρίστον ή vel in tnorle Christi bup tizati SUllt eumdem
είς θάναιον του Χριστού έβαπτίσθησαν, την sensum debemus inlelligere significari : hoc est,
αύτην Iwoiav όφείλομεν IwoeTv δηλούσΟαι, τουτ- in nomine Patris et Filti et Spirilus sancti
έστιν δτι είς τύ όνομα τού Πατρύς κα'ι τού Πού και baptizat i SUnt. Sic enim docuit et tradidit JeSUS
τού Αγίου Πνεύματος έβαπτίσθησαν. Ουτω γάρ ChrislUS DominU8 ΠΟβΙβΓ, Ut baptisma fieret,
έδίόαξε καί παρέδωκε βαπείζειν 6 Κύριος ήμών
'Ιησούς Χριστός.
"Οτι φησίν, *ο 'Απόστολος πλέον τι της συμπα- Apostolus, inquit, majorem quamdam commise-
Θείας Ινδειχνύμενος περί τούς μήπω 45 πεπιστευ· rationem ostendens erga Israelilas, qui ndndum ere-
κότας Ίσραηλίτας φησίν, Ηύχόμην γάρ αύτος έγώ diderunt, ait : Optabam enim ego ipse anathema
ανάθεμα είναι, καί 4ξής 16, Αντί τού, ηθελον, φησίν, esse n,etc.,hoc est, Cupivi, inquit, ego condemnari,
έγώ iv κατακρίσει γενέσθαι, μόνον tva έπέστρεψαν solum ut converterentur filii Israel ad Dominum,
ol υιοί #ΐσραηλ έπί τύν κύριον. "Οτι Παύλος, τρη-σι, β Paulus, inquit, timens Galatarum casum, siiiTimeo,
δεδοικώς τήν Γαλατών Ικπτωσιν, Φοβούμαι μή πως ne forte sine causa laboraverim in vobis ·. Deinde
είκή κεκοπίακα είς υμάς, φησίν* είτα έπάγει * subdit : Estote SlCUt ego, et e§0 sicut VOS. 0 SUm-
Γίνεσθε ώς έγώ, δτι χάγώ ώς ύμεΤς. "α συμπά- mamApostoli commiserationem, quffi tantum se
θεία Αποστόλου, τοσούτον συγχαταβαίνουσα δσον ol demittit, quantum peccatores ceciderant, ut demis-
Αμαρτήσαντε; 87 καταπεπτώκάσιν, ΐνα τη συγκατι- sione lapSOS ad proprium 8tatum reduceret! Filioli,
βάσει τού; πεσόντας είς τύ olxitov μέτρον έπαν- inquit, Apostolus lapsos VOCat, QUOS se iterum pa-
αγάγη. "Οτι τεκνία, φησίν, 6 'Απόστολος τούς παρα- Γ6Γ6 dicit, donec formetur in illis ChrtStUS P.TaleS
πεσόντας λέγει, ούς καί ώδίνειν πάλιν φησίν, et Joannes filiolos VOCat: Scrtbo VoAis, inquit, /!/t0-
ά/ρις ού μοροωθη Χριστός έν αύτοΐς. Τούς τοιού- 1%, quoniam remittuntur vobis peccata propter ttO-
τους καί ό 'Ιωάννης τεκνίχ καλεΐ 48, Γράφω ύμΤν, men ejus 8. Postquam ?ero conversione [virtutibus]
λέγων 19, τεκνία, ότι άφέωνται 6μΤν αΐ άμαρτίαι perfecti essent, non amplius eos filiolos vocat, sed
διά τύ όνομα αυτού. "Οταν δέ λοιπύν διά της patres et fratres. Addit enim : Sortio vobis, patres,
Επιστροφής τελειωθώσιν, ούκέτι τούτους καλεΤ τεκνία, quia cognovistis eum,qui ab initio est, SCribo vobis,
άλλα πατέρας καί αδελφούς * έπ· φέρει γάρ "Εγραψα udolesce η te s,quia vicistis malignum '.Proferunt,
ύμΤν, πατέρες, δτι έγνώκατε τον άπ* Αρχής * Ιγρα- ^ inquit, Novatiani dictum Apostoli hoc \ Eosqui se -
ψα ύμτν, νεανίσκοι, δτε νενικ/,κατε τον πονηρόν, me I sunt illuminati, gustaverunt etiam tt59o do-
"Οτι προφέρουσι, φησίν, ol άπο Ναυάτου τύ άποστο- num coeleste, et participes facti sunt Spiritus san-
λικόν βητύν τύ φάσκο» 20, Αδύνατον τούς cti, gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum,
άπαξ φωτισΟεντας, γευσαμένους τε *2 τής δω- et prolapsi $unttr ur$US renovari ad pCBnitetltiam*,
ρεάς τής έπουρανίου καί μετόχους γεγονότας et quod ad Hebrteos scribit credentes, patet ex )p-
Πνεύματος άγίου χαί χαλύν γευσαμένους βήμα 28 SIS verbis Epistolae: ifliO νβΓΟ plurimi exJudseis fi-
θεού χαί παραπεσόντας πάλιν Ανακαινίζει είς delibue, et ad Christum accesserunt, et legem Ju-
μίτάνοιαν, καί έξής 85, Τούτο δέ, φησίν, δτι μιν daicam servarunt, ideoque diversis usi sunt baptis-
πρδς 'Εβραίους γράφει πεπιστευχότας δήλον έξ αύ- matis. Ad illos igitur se convertens PaulliS, et a Cffi-
των των τής επιστολής βητών * πλήν οϊ γε πλεΤστοι teris, excepto uno baptismo, 60S dehortatus, hoc
των τότε πεπιστευκότων 'Ιουδαίων καί τψ Χριστφ dixit. Nequaquam vero poenitentiam, quod absit !
προσεήσαν καί τάς νομιχάς χαί 'Ιουδαϊκά; παρατη- quam sspe alias prodicavit,ut auferret. Quod ergo
ρήσεις τά< πλείστας έφύλαττον, διύ χαί διάφοροι; jam dixit, tale est : Impossibile esi eos qui illuini—
ΐχρώντο βαπτίσμασι. Πρύς γούν Ικείνους άποτεινό- nati sunt, iterum secundum baptisma exspectare,
μένος, φησίν, 6 θεσπέσιος Παύλος, χαί τών άλλων Semel enim Christus in consummatione sneculo-
παρά τύ Iv βάπτισμα τούτους άπάγων, Ιφησε τύ urum passus est, unde et in morte ejus baptizamur:
βηχύν, ούχί δέ (μή γένοιτο) τήν μετάνοιαν, 6 πολλά- Consepulti enim sumus illi in baptismo , et simul
χού ταύτην καί πολλάκις κηρύξας. "ο γούν λέγει διά resurreximus ι. Qui enim quaerit servare baptisma-
τού βητού, τοιούτον έστιν * Αδύνατον, φησί, τούς ia legis, iterum Filium Dei crucifigit, et ostentui
άπαξ φωτισθέντας [1605 R.] πάλιν δεύτερον βά- habet semel crucifixum. Si vero essent pluresbap-
πτισμα προσδοκάν. "Απαξ γάρ 6 Χριστός έπί συν- tismi,oportuissetChristum etiam SffipIuS pati: nunc
τελείφ τών αΙώνων Ιπαθεν. "οθεν καί είς τύν θάνατον vero semel passus, non manu factum sanctuarium
“Rom.vijS. nRom.ix, 5. *Gal. iv, 11. p ibid. 19. «IJoan. n, 12. ribid.l3. · Hebr.
vi, 4. ‘Rora, vi, 4.
VARI/E LECTIONES.
16 μήπω B : μηδεπω ζ\ 86 |ξής, ut Solet, B : τά έξής ζ“. Π άμαρτήσαντες Β : ήμαρτηκότες 28
γράφω. 2· λένων) libri γράφων — λέγω. 20 Αδύνατον add. Β. τε Β : δέ ζ'. 22 καλόν — βήμα
Β : καλών — ρημάτων ζ*. 25 έξής. Τούτο δέ, φησίν add· Β#
335 ΡίΙΟΤίί ΡΑΪΚΙΑΙΙΟΗΛ CP. 336
intravit, sed in ipsum C<Blum,nunC at appareret CO- A αύχού βαπτιζύμεθα * Συνετάφημεν ούν αύτψ τψ **
ram Deo pro nobis. Impossibile esi igitur eos, qui βχπτισμψ καί συνηγέρθημεν. *o γούν ζητών φυ-
eemel illuminati eunt in morte ejus, secundo vel λάττειν τα νομικά βχπτίσματα [881 H.| Ανασταυροί
saepius baptizari, et conari iterum crucifigere Fi- τύν τίύν τού θεού κα* παραδειγματίζει τύν Απαξ
lium Dei. Accusat igitur Judaeos, qui hoc audeant, σταυρωθέντχ. Et δ’ ήν πλείω βχπτίσματα, εδει καί
et ad legis baptismata revertuntur, quae animam τύν Χριστύν πολλάκις παθείν. Νυνί δέ άπαξ πεπον-
mundare non valent, ideoque dicit : Cum deberetis θώς ούχ εις χειροποίητα αγία είσήλθεν, άλλ’ είς αύ-
magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut τύν τύν ούρανύν, νύν Ιμφανισθήναι τψ προσώπφ τού
VOS doceamini quce sint elementa exordii sermo- θεού ύπερ ήμών. Αδύνατον ούν τούς άπαξ είς τύν
num Dei u,etc. Elementa aatem exordii sermonis θάνατον αύτού φωτισθέντας έκ δευτέρου ή *5 και
Dei est Dei cognitio: Ut, oportet accedentes ad πλεονάχις βαπτίζεσθχι καί Αν ασταυρουν πειράσθαι
Christum primum peccatis renuntiare,quibuscon- τύν Τίύν τού Θεού. ’Εγκχλετ γούν τοίς 'ίουδαίοις τούτο
Stringebantur, hoc est sejungi ab operibus mortuis, τολμώσι καί έπί τά νομικά έπανιούσι βχπτίσματα,
Secundo redemptionem priorum peccatorum per A ού δύναται ψυχήν χαθχρίσαι. Διο καί φησιν · ’Οφεί-
baptismum accipere, et hoc in fiderecipientesdoc- λοντες εΤναι διδάσκαλοι διά τον χρδνον, πάλιν
trinam discere.Quid nimirum Judaicum fuerit,quid BXP^tav έχετε τού διδάσ/ειν υμάς τίνα τά στοιχεία
vero salutare? Deinde, progressione facta, dignos της άρχης των λογίων τού Θεού, καί έξης Στοι-
reddi adventu sancti Spiritus, quid per impositio- χεία δέ της Αρχής τών λογίων τού Θεού, ή είς
nem manuum apostolorum fiebat, docerique ttSOt αύτύν έπίγνωσις. OTov τούς προσιύντας τψ *β Χριστψ
mortuorum resurrectionem, ac futurum judicium, δεί πρώτον άποστήνχι τών Αμαρτημάτων οίς ένεί-
Haec igitur doctrina initium disciplinaecredenlium χοντο, τουτέστιν Αναχωρεϊν τών νεκρών έργων, δεύ-
eSt.Quam cum a Judaeis oriundi receperint, et re- τερον την Απολύτρωσιν τών προτέρων Αμαρτημά-
ceplam alios docere debuerint, et illos perfectos των διά τού βαπτίσματος δέξασθαι, καί δεξαμένους
reddere, ipsi contra iterum disciplina indigent, έν πίστει τούτο βχπτισμών διαφοράς 27 διδαχήν μαν-
Verumtamen, inquit, etsi tales estis, Ut rursum dis- θάνειν, τούτο μεν τίνα ήν τά Ιουδαϊκά, τ£ δε τύ
cere debeatis quaenam sint elementa exordii ser- σωτήριον, είτα κατά προκοπήν ίύντας Αξιούσθχι τής
monis Dei, nos non rudimenta fidei iterum vos do· τού πχνα (ίου Πνεύματος έπιφοιτήσεως, ήτις διά της
cebimus.Ait enim: Quapropter intermittente* in - έπιθέσεως τών χειρών τών Αποστδλων έγίνετο ·8, δι-
ehoattonis Christi sermonem, ad perfectionem f e- δάσκεσθχί τε την τών νεκρών Ανάστασιν καί τύ
ramur *. Non oportet iterum VOS reducere ad ele- μέλλον κριτήριον. Αύτη τοίνυν ή διδασκαλία Απαρχή
mentainitii,ne videamuraliud fundamentum jace- cx^ τ“*ν πιστευάντων μαθήσεως γίνεται. *Ήν ο\ έξ
re. Ait enim: Non rursum jacientes fundamentum 'Ιουδαίων δεξάμενοι, καί τψ πολλψ χρδνψ διδάσκαλοι
poenitentiae ab operibus mortuis, et fidei ad Deum, έτέρων δφείλ οντες είναι καί τελειούν Αλλους, αύτοι
baptismatum doctrinae , impositionis quoque ma- μαθήσεως πάλιν δέονται. Άλλ’ δμως. φησιν, εΐ χαι
nuumxesurrectionismortuot umet judicii oeterntx . αύτοί γεγδνατε ώστε πάλιν δεΤσθχι μαθεϊν τίνα τά
Rocig\lurs\$n\(lC3iii]l\lA:Quaproplerintermitlen- στοιχεΤα τής Αρχής τών λογίων τού Χριστού, Αλλ*
tes incho altanis Christi sermonem, elc., et illud : ήμεϊςούτην Αρχήν πάλιν τής πίστεως ύμάς έκδί-
Et hoc faciemus^si quidem permiserit Deus. Ejus- δάξομεν 29. Φησί γάρ · Διδ Αφέντες 30 τύν της Αρχής
dem sensus est,non amplius incipiendum a doctri- τού Χριστού λδγον, έπί την τελειότητα φερώμεθα.
na elementaii vobis, quam initio baptizati didice- Ού χρή γάρ ήμάς 31 πάλιν είς τά στοιχεία τής Αρχής
runt,sed ad perfectionem feramur.Etsi eilim lapsi Ανάγειν ύμάς, Ινα μή δόξωμεν πάλιν Ετερον θεμέ-
estis,non potestis fundamentum fidei iterum reci- λιον καταβάλλεσθαι * καί γάρ φησι ' Μή πάλιν θεμέ-
pere, nec baptisma secundum, neque manuum im- λιον καταδαλλδμενοι [μετανοίας 32] άπύ νεκρών
positiones.Sic igitur omittit elementalem illam do- έργων καί πίστεως έπί Θεύν, βαπτισμών διδα-
ctrinam Paulus, et ad perfectionem venii, Salvatoris χής, έπιθέσεώς τε χειρών, Αναστάσεως τε νεκρών
sacerdotium narrans. Et hoc si ngulatim prosequi- p καί κρίματος αΙωνίου» Τούτο τοιγαρούν δηλοϊ τύ,
tur.et quomodo secundum ordinem Melchisedech Διύ Αφέντες τύν τής Αρχής τού Θεού λδγον, και
Dominus sit sacerdos. Sententia igitur dicti Apos- έξής. Τύ δέ * Καί τούτο ποιήσομεν, Εάν έπιτρέπη
toli, llt saepe diximus (etsi illud pro se adducant), ύ Κύριος, είς τύν αύτύν συντρέχει νούν, τύ μηκέτι
pro Novatianis non facit, sed ostendit eum, qui se- φησιν, Απάρχεσθαι τής στοιχειώδους διδασκαλίας
mei illuminatus sit, non indigere secundo baptis- ύμίν, ήνπερ κατ' Αρχάς οί τψ βαπτίσματι προσιόν-
Π10, Qui eilim lotus est,utDowinaS!kil,nonindiget τες έδιδάσκοντο * άλλ* έπί τήν τελειότητα άναγώμεθα.
ttisi Ut pedes lavet hoc est, non iterum baptis- Et γάρ καί ώλισθήσατε, Αλλ’ ούν 33 ού δύναοθε Θε-
mate indiget postquam peccavit, sed Ut lacry- μέλιον πίστεως πάλιν δεχέσθαι ούδε βάπτισμα δεύ.
• Heb. ν, 12. ν Heb. vi, 1. * ibid. 3. x Jan. χιιι, 10.
VARIiE LECTIONES.
*A χψ add. B. *3 ή B. : εΐ ζ". 20 τίρ om. B. 27 έαπτισμών διαφοράς add. B. 28 έγίνετο B : έγέ-
νετο ς·. 29 έδιδάξαμεν Β. 30 Αφέντες vnlgO post λάγον ponunL Μ ύμάς B. omisso p&ulo post ύμάΓς.
3* μετανοίας om. B. 33 ούν add. B.
337
BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXX.
338
npov o j 3ι χειρών Επιθέσεις. Ούτως ούν άφίησι A mis pedes laventur, hoc est carnis gressus. Domini,
ταύτην την 34 στοιχειώδη διδασκαλίαν ό Παύλος, καί inquit, praeceptum : In quamcunque civitatem in -
έπί την τελειότητα έρχεται, την Ιερωσύνην του Σω- tmveritis *, et SUSCeperint VOS, manducate qua
τηρος ^ηγούμενος, xxi ταύτην χατα μέρος διέξεισι, apponentur vobis [nihil dijudicantes] * , convenit
κιί όπως χατα την τάξιν [882 Η.) Μελχισεδέκ τυγ- Cum illo ApoSloIt : Stquis VOCat VOS tfl fidelium, et
χάνει δ Κύριο; άρχιερεύς. Τδ τοίνυν ζούλημα τού vultis ire, omne quod Vobis apponitur, manducate,
άπο σχολικού βητού, ώς πολλάκι; ειρηται, ούδεν (καν nihil 540α interrogantes b .
αυτδ προφέρωσι) τοΤ; ΝαυαχιανοΤς συμφωνεί, [1608 R.] άλλα θεσπίζει τδν άπας φωτισθέντα μη περιεργάζε-
σαι Ετερον 33 βάπτισμα. '0 λελουμίνος γάρ, ώς καί δ Κύριό; φησιν, ούκ ε/ει χρείαν λούσασΟαι, άλλ*
ή τούς πόδας νίψασθαι 3^, τουτέστιν, ού πάλιν βάπτισμα χρείαν Εχει μετά τδ άμαρτήσαι δέξασθαι,
άλλ’ η διά δακρύων άποκαθαρθηναι τού; πόδας ήτοι τά σαρκικά διαβήματα. ‘'Οτι, φησιν, ή Κυριακή kv-
τολή ή λέγουσα' Είς ήν δ* αν πόλιν είσέρ^ησθε καί δέχωνται ύμαν, πάντα τά παρατιθέμενα ύμΤν
έσθίετε, μηδέν άνακρίνοντες, αυτή σύνδρομό; έστι τψ άποστολιχψ βητψ, έν ψ φησιν Εί δε τις χαλεΤ
υμάς τών άπιστων χαι βούλεσθε 'πορεύεσθχι, παν τδ παρατιθέμενον ύμΤν έσθίετε, μηδέν άνα-
κρίνοντες·
*0:ι φησιν, ’Αντιπίπτοντες (Λ άπδ Ναυάτου τή B Novatiani explicationi priusallatijdictirepugnan-
αναπτύξει τού προειρημένου βητοϋ περί τών δεύτε- les,de iisintelligiasserunt,quisecundum baptisma
ρον έπιζητούντων βάπτισμα, φασίν ου περί δευτέρου requirunt, Qon autem de secundo baptismate. Im-
βχπτίσματος τούτο εΐρήσθαι · είς μετάνοιαν γάρ, possibile enim esse ait per poenitentiam renovari
φασιν 37 ? εφησεν ά/αχαινίζεσθαι τούς άπαξ φωτι· eos, qui semel illuminati sint, ot postea lapsi, non
σθέντας και παραπεσόντας αδύνατον είναι, ούχΐ είς autem per baptisma. Baptismus autem a poenitentia
βάπτισμα · βάπτισμα δε καί μετάνοια πάντη διέστη- multum differt. Baptismus enim donum et gratia
χε * τδ μεν γάρ δωρεά χαι χάρις έστί καί άφεσις est, et felix peccatorum remissio ; poenitentia vero
άταλαίπωρος τών Ημαρτημένων, Η δε μετάνοια χα- miseratione, lacrymis, et labore suum opus per-
μάτφ χαί δάχρυσι και έλέψ 38 τδ οΐχείον Ιργον πε- agit . Sic quidem illi dicunt, et nusquam baptisma
ραίνει, ούτω μέν ΙκεΤνοι φασι, καί 8τι ούδαμού τδ vocari poenitentiam inveniri : quod vero dicunt,
βάπτισμα χαλούμενον εύρομεν μετάνοιαν. ’ο δέ φη- lieet mullum inter se baptismus et poenitentia
σιν 30 ώς εί καί πολλή διαφορά μεταξύ βαπτίσματος differant, ostenditur tamen ante baptisma, et post
καί 40 μετανοίας, άλλ* ούν δείχνυται δτι καί πρδ baptisma poenitentiae nomen usurpari Si quis enim
τού 4i βαπτίσματος καί μετά τδ βάπτισμα τδ της priori vitae rationi non renuntiat, et vitam quaecre-
μετανοίας άνομα παραλαμβάνεται. El γάρ τις μή q denti conveniat ante oculos posuerit, sicque ad bap*
άποτάξηται 43 τφ προτέρψ βίψ, καί πολιτείαν άρ- tisma accesserit, frustra accedit, de prioribus im-
μοζουσαν τψ πιστφ πρδ όφθαλμών θείη, καί ούτω probe factis non poenitendo, el conversionis vitae in
τφ βαπτίσματι προσέλθοι, μάτην προσέρχεται, meliusnutlam rationem habendo. Sic igitur, etsi va-
άμετανοήτως εχω> έπΐ τοίς πρώην αύτψ πεπονηρευ- ria est poenitentia, tamen ante baptismum babetlo-
μένοις, καί πρδς επιστροφήν 'άμείνονος βίου ούδένα cum considerationis,et post baptismum. Poenitenti-
ποιούμενος λόγον, ούτως ούν tl και διάφορος Η am igitur, quae baptisma pracedit,impossibile est,
μετάνοια, αλλ’ ούν καί πρδ τού βαπτίσματος Εχει inquil,ilerare,quia baptisma nemo potest secundo
χώραν έννοεΤσθαι χαί μετά τδ βάπτισμα. Τήν γούν accipere. Sic et Joannee baptizans, quando Christi
μετάνοιαν την πρδ τού βαπτίσματος Αδύνατον έκ discipulos baptizat, i\c\V.Eqo quidem VOS baptizo
δευτέρου φησι χατεργασθήναι 43, 8τι μηδε τδ βά- in aquac ad poenitentiam; el iterum : Facite vobis
πτισμα δυνατόν έστι δεύτερόν τινα δέξασθαι. Ούτω fructus dignos pocnitentiCR d, videlicet poenitentiae
και δ 44 Ιωάννης βαπτίζων, δτε χαί τούς τού Κυρίου per baptismum. Et Coryphaeus, inquit, Judaeis lo-
μαθητάς έδάπτισε, λέγει · Έγώ μεν ύμδ; βαπτίζω quens de iis, quae in Christum contra legem admi-
kv υδατι σίς μετάνοιαν, χαί πάλιν τοΤς δχλοις · sissenl:quandocompunctidoctrinadixerunt:Quirf,
Ποιήσατε ΗμΤν καρπούς άξίους τής μετανοίας, f aciemus,oiri fratres*! Panitentiam, inquit,
δηλονότι τής κατ’ αύτδ, φησί, τδ βάπτισμα μετά- ogile% et baptizetur unusquisque vestrum in nomi·
νοίας. Και δ κορυφαίος, φησί, τοΤ; Ιουδαίοι; 43 δια- ne Patrisset Filii , el Spiritus sancti9, eteaetera.
λεγόμενος περί τών εί; Χριστδν αύτοΐς παράνομη- Quare poenitentiae vox nihil eorum quae voluerunt,
Οέντων, δτε κατανυγέντε; τή διδασκαλία είπον · τί tribuil Novatianis. Quod dictum est a Simone Mago
ποιήσομεν, άνδρες Αδελφοί ; εφη αύτοτς, Μετανοή- coryphaeo Petro: Precamini vospro me apud Deum
σατε, χαί βαπτισθήτω Εκαστος υμών έν τψ όνό- ut nihil ventat SUper tiie borum qu(Z dixistis* , non
* Mattb. x, 11. · Luc. x, 6. b I Cor, x, 52. · Malth. hi, II. d Luc. in, 8. « Act. ii, 28. f
Aci. vili, 34.
VARLE LECTIONES.
34 ταύτην τήν B : την τοιαύτην ζ*. 33 έτερον B I δεύτερον ζ". 36 νίψασθαι add. Β. 37 οασίν]
libri φησίν. 38 έλέψ χαί δάχρυσι χαι καματφ ζ". 3Θ φησιν Β : φασιν ζ". 40 χαί post βαπτ. et ** τού
idd. Β. 4* άποτάξηται Β : άποτάξεται ζ*. 43 χατεργασθήναι Β : κατεργάσασθαι ζ". 44 δ add. Β. 43
'Ιουδαίοι; Β : άποστόλοις ζ".
339 PHOTII PATRIARCHjE CP. 340
erat, inquit, poenitentiae, nec ex allectu. Nam pre · A μάτι Ιησού 46 Χριστού, καί έξης. [883 Η.] K*i
cati essent, et veniam dedissent. Vidit vero magis μυρία Αλλα. Ώστε ή της μετανοίας λέξις ουδέ* ών
Petrus, Spiritu sancto revelante, mentem illiussub- έβούλοντο δίδωσι τοΤς Ναυχχια*οτς. Όχι χο παρά τού
sannationem esse et fraudem. tt40b. An ignoratis Σίμωνος χοϋ 47 Μάγου είρημένον χψ χορυφαίψ Πέχρψ *
quia quicunque bcptizati sumus in Christo JesU, Αεήθητε ούν δμεΤς ύπέρ έμού, 8πως μηδέν έπελθ^
in morte ipsius baptizati sumustfln Christo Jesu μοι ών είρήχχχε, ούχ ήν μετανοίας, φησίν, ούδέ έ*
baptizari significat, secundum praeceptum et tra- διαθέσεως · ή γάρ Sv καί έδεήθησχν χχί συγγνώμη*
ditionem Jesu Christi baptizari: hoc est in Patre, μεχέδωχαν. Είδώς δε μάλλον έξ Αγίου Πνεύματος χά
et Filio, et Spiritu sancto ; illud autem : In morte τής διανοίας δ πέχρος, ώς χλεύης Απάτης
ipsius,*] ρο demonstrantes in baptismate mortem χ« έχείνου παρέδρχμε βήματα. *θχι χού · "Η Αγ-
ejus.Quod proferunt Novatiani : Voluntarie enim νοέτχε 8χι, 8σοι έβαπτίσθημεν είς Χρίστον Ίη-
peccuntihisnobis post acceptam notitiam veritatis, σούν, είς xbv θάνατον αύχού έβαπτίσθημεν ; το
jam non relinquitur pro peccatis hostia, terribilis μέν είς Χριστόν Ίησούν βχπτισθήναι σημαίνω αν το
autem quoedam exspectatio judicii^, etc Hoc igitur χ*χά τήν έντολήν χαί παράδοσιν τού Χριστού 'ΐη-
dictum ad tollendam poenitentiam prolatum dissol- σού βχπτισθήνχι, τουτέστίν είς Πατέρα χαί Πον
vitur,cum aitjhic non simpliciter sacrificium amo- B [1609 R.] **ί Αγιον Πνεύμα, xb δε είς τον θάνατον
vet,sed legis sacrifici um:et non siir pliciter inter- αύτου, τουτέστι τυπούνχες έν τψ βιπτίσμαχι xbv θά-
dicit, sed et judicium ultimum iis comminatur, qui νχτον αύτού 48. "Οτι προτεινόμενον παρά τοΤς Ναυχ-
post agnitionem veritatis, el mystici sacrificii frui χιανοΤς χό · 'Εχουσίως γάρ ήμών Αμχρτανόντων
tionem, ad illud legate per vitulos et tauros sacri μετά xb λαβετν τήν έπίγνωσιν τής [μετανοίας
ficium revertuntur. HaBc dicendo ait Apostolum χχί] Αληθείας, ούχέτι περί Αμαρτιών 6πο λείπε-
avocare conatum Judaeos, qui jam Christo se ad- χ» θυσία, φοβερά δέ τις έχδοχή χρίσεως, χαι χά
junxerant, ab observatione legis Quemadmodum έξη?, τούτο ουν το βητ>ν είς Ανχίρεσιν της μετα-
ergo vetat eos baptismata legis exsequi, sic et νοίας προβαλλόμενον έπιλύεται, χαί φησιν 8τι έν-
cruenta sacrificia. Etenim Judaei in peccatum lapsi, χχύθχ ούχ Απλώς θυσίαν Αποτρέπει, Αλλά νομικήν
primum quidem purificabantur, deinde aqua ablue- θυσίαν, χαί ούχ Απλώς Απαγορεύει, Αλλά καί χρίσιν
bantur: denique offerebant victimas pro peccatis, έσχάτην Απειλεί τοτς μετά την έπίγνωσιν τής Αλη-
a quibus avocans illos Apostolus, terribiles minas Θείας xal της μυστικής θυσίας τήν Απόλαυσιν είς
affert.Etenim oportebatvera victima semel in con- έχείνην τήν νομικήν, τήν διά μόσχων xal ταύρων χε-
summatione smculorum pro peccatis oblata, vide- λουμένην, έπανιούσι. Τούτο λίγειν φησί τον Άπό-
licet Agno Dei tollente peccatum mundi occiso, non σχολον Αφισχφν σπεύδοντα τους 'Ιουδαίους, ήδη
ampliusreliqua esse, sed omnino cessare multa illa c Χρισχψ προσεληλυθύτας, Απο τής νομικής παραχη-
6t typica sacrificia pro peccatorum expiatione, ρήσεως. "Ωσπερ ούν τά νομικά βαπχίσματα κωλύει
Fieri enim non potest, quemadmodum idem Apo- τούτους έπιχελεΐν, ούχω καί χάς ένάίμους θυσίας,
stolus ait, Ut iterum sanguis taurorum et hircorum γάρ xb ‘Εβραίων γένος Αμαρτάνοντες πρδτερον
tollat peccata, cum semel Agnus Dei oblatus sit. μέν ήγνίζοντο, είχα βαπχίσμχσιν Απελούοντο, xal
Una enim oblatione, inquit, consummavit in om- Aoixbv ήδη χάς ύπέρ τών ήμαρτημένων θυσίας προσ-
nem perpetuitatem eoe qui sanctificantur : quem έφερον. ΤΩν αυτούς Απάγων 6 'Απόστολος χαί τήν
igitur ad modum impossibile dixit, sanguinem hir- Απειλήν φοβερά* έπήνεγκε. Καί γάρ εδει τής Αλη-
corura et taurorum auferre peccata mundi, ad θινής θυσίας Απαξ έπί συντελείς τού αΐώνος υπέρ
eumdem modum et sequentia dicit: Voluntarie pet- αμαρτιών προσενεχθείσης, ήχοι τού Αμνού τού Θεού
cantibus nobispostnotitiamveritatisyjamnon re- τού αΐρονχος τήν Αμαρτίαν χού κόσμου σφαγιασθέν-
linquitur pro peccatis h08lial}eic. Etenim trem en- χος, μηχέχι ύπολελεΤφθαι, Αλλ’ 8λως πεπαύσθαι χάς
dum sacrificium corporis Dei,quoda nobis perfici- πολλάς xal χυπιχάς θυσίας ύπέρ Αμαρτιών προσφε-
tur, non varia sacrificia producit, sed 54 Id com- ρομένας. .'Αδύνατον γάρ, ώς αύχύς 6 'Απόστολός
memoratio est hostiae semel oblatffi : floc, inquit, 0 φησι, πάλιν αίμα ταύρων κα\ τράγων Αφαιρεΐν
facite in meam commemorationem j,et : Quoties - Αμαρτίας, Απαξ τού Αμνού τού Θεού προσενεχθένχος *
cunque enim hoc facimus ,mortemD omini annun- μι$ γάρ προσφορά τεχελείωχε, φησιν, είς xb διηνε-
tiamus k. Haec omnia Euiogius Alexandrinus, ad χες τους Αγιαζομένους. K0v ούν τρόπον εΤρηχεν Αδύ-
refellendum Novatianorum dogma dixit. ναχον αίμα ταύρων καί τράγων ΑφαιρεΤν Αμαρτίας,
xbv αύτύν xal xb έπαγόμενον εφη, 8τι 'Εχουσίω; ήμών Αμαρχανόντων μετά τήν έπίγνωσιν τή?
Αληθείας ούχέτι περί Αμαρτιών υπολείπεται θυσία, κπι τά έξής. Καί γάρ καί ή παρ* ημών έπιτε-
λουμένη τού σώματος τού 49 Κυρίου φριχτή τελετή ού θυσιών έστι διάφορων 80 προσαγωγή, 881 Η.|
* Rom. νι, 3. k Hebr. χ, 24. 1 ibid. 26. J Luc. χχιι, 19. k I Cor. xi, 26.
VARliE LECTIONES.
46 'Ιησού B : τού Κυρίου ’ΐτ,σού 47 τού et infra τουτέστι add. B. 48 αύτού] hac enus B. 49 τού
ante χνρίου om. C. 80 διαφόρων C : και διαφόρων ζ".
341 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXX. 342
αλλά τής άπιξ προσενηνεγμένης θυσίοίς άνάμνησις* Τούτο γάρ, φησί, ποιείτε είς την έμήν άνάμνησιν, καί
Οσάκις γάρ τούτο πυιούμεν, τδν θάνατον τού Κυρίου καταγγε'λλομεν. Γχυτχ 5* μέν 6 έξ *Λλεξανδρείας Εύλόγιος
έπ* ανατροπή χης Νχυχτιχνής δοςης άντεφησεν·
*Εκ τού γ* λόγου 58. A E UbTO 111.
Ότι απαγορεύει, φη»ιν# δ κύριος έν τφ πβρόντι Ve tat* inquit , Dominus in hac vita separari pecca-
διαχωρίζεαθαι τους άμχρτωλους άπδ τών δι- tores a justis, el hoc patet ex parabola, qu® dicit: Sir
χχίώΊ · καί τούτο δηλον, <ρησίν} έκ τής παραβολής mile est regnum calorum homini seminanti bonum
i«; λέγει · 'ομοιώθη ή β**ιλεί* τών ουρανών se me η, ei reliqua, usque ad illa: Vis eamus, et colli-
χνΟρώκψ σ πείρο v τι καλδν σπέρμα, καί τά έξης, gamus iUa? El sil: Non ,ne forte colligentes zixania,
Ι»ς τοϋ · Θέλεις ουν δδ άπελθόντες συλλέξωμεν era I icetis cumeissimul et triticumisinite utraque
αυτά; ό δέ φη<πν · σύ, μή ποτέ συλλέγοντες τά erescereusque ad messem l,etc.H«c igitur parabo*
ζιζάνια έκριζώ?η*< άμ* αύτοΤς τον σίτον. 'Άφετε la, inquit, retat ante consummationem saeculi sepa-
συναυξάνεσθαι αυτά έως του θερισμού, καί τά έξής. rari peccatoresa justis, etsi Novati morbo affecti hoc
A^xn ουν ή παραβολή, φη»ίν, άπαγορεύει πρό τής dicant, seipsos tanquam puros aliis meliores judi·
χοΰ χίώνος συντέλειας διαχωρίζειν τους άμαρτωλοΰς ctnteS.Huc etiam pertinet, quod Baptista dixit: Ctl-
έπδ τών δικαίων, κάν ot τά Ναυάτου νοσοΰντες jus ventilabrum in manu sua9 et per mundabit are·
χτύχο λέγωσιν, ώς καθαρούς έαυχούς κρίνοντες τών amsuam^, elc.Facite vobis amicos de mammona
άλλων άνθρώπων. Είς τδ αύτδ δέ άφορφ καί τδ iniquitatis “, significat, Facite vobis amicos, qui in
καρά τού βαπτιστυΰ είρημένον · Ού τδ πτύον έν τή Β mundo egent, et apud Deum divites sunt, Sdd Πΐβ-
χεφΐ «ΰτσΰ, καί διακαθαριετ τήν άλωνα αυτού, lius est illos comparare amicos de propriis labori-
καί τα έξης, καί μυρία άλλα. *Οτι τδ, Ποιήσατε bus: Honora enim Deum <le tua substantia et ju-r
έ χυτοί; φίλους έκ τού μαμωνά τής άδικίας, atis laboribuS.Si ΤβΓΟ nihil supersit 6Χ justis labo-
χοιούτόν Ιτχι · Φίλους, φη»ί 51, ποιήσατε τους έν τφ ribus, tunc quae ex iniquitate collegimus, iis eoe
χάφψ χούτψ πενομένους, πλουσίους δέ κατά Θεόν, amicos faciamus : Mammona enim iniquitatis ha·
[1612 R.J ’Αλλ’ άμεινον μέν αύτους κτάσθαι φίλους bendi cupiditatem vocat. Tales aotem opes per
έξ Ιδίων κόπων, τίμα γάρ τόν κύριον άπδ σών δι- pauperes accipit Deus, si modo caveamus ne in
χχίων πόνων* εΐ δε μή πρόσεσχι τά έκ δικαίων posterum peccemus. Pulchrum enim, etsi per ava-
πόνων, κάν γουν & έξ άδικίας συνελέξαμεν, δι* δκεί- ritiae pecuniam, amicos possidere, ul cum vitam
νων αύτους φίλους 55 ποιησώμεθα. Μαμωνάν γάρ reliquerimus, non aliam habentes vit® justitiam
αδικίας την πλεονεξίαν καλεΤ. Δέχεται δέ καί ταύτα propter beneficia a nobis in illos collata, in sua
άά τών πενομένων δ Θεδς, άν μόνον τού λοιπού τδ nos tabernacula eleemosynis affecti suscipiant. Si
αμαρτάνειν διαφυλαξαίμεθα. Καλδν γάρ κάν διά τών vero non ex mammona iniquitatis, id est,avariti®,
τής πλεονεξία; χρημάτων φίλους κτάσθαι, ΐνα δταν benefacere voluerimus, quomodo quis credat, si
έχλίπωμεν, μηδέν έτερον εχοντες ζωτικδν δικαίωμα, c accessissent e propriis laboribus nobis pecuni®,
δι* ών αύτους εύ έποιήσαμεν, είς τάς έαυτών ήμάς fore ut illis indigentes commiserando sublevare-
εχηώς ο! ήλεημένοι δποδέςωνται. El δέ μηδν έκ τού mus? Si enim his quaB sine molestia laboreque
μαμωνά τής άδικίας ήχοι τής πλεονεξίας εύ ποιεΐν justo facile, et avara manu nobis accesserunt,adeo
ίΟιλήαομεν, πώς άν πιστευθείημεν 8χι εΐ προσήκαν facile paratis, et alienis revera, nulli pauperi be-
t; ol/είων κόπων ήμΤν χρήματα, τούτοις άν τούς έν- nigne facimus, quomodo, de iisqu® et propria vi-
άι7ς ήλεήσαμεν . El γάρ ά χωρίς μόχθου τινδς καί dentur esse, ei laborum fructus sunt, 841 b alicui
πόνων δικαίων, έκ τού ^στου δέ καί πλεονεκτικής pauperum communicare quid credemur ?
χειρδς ήμΤν προσεγένεχο, τούτων ούτω ^φδίως κτηθέντων καί άλλοχρίων δνχων κυρίως ούδενί τών ένδεών
μετχδιδόαμεν, ά καί οΙκεΤα δοκεΤ είναι καί πόνων καρποί, πώς άν χινι τούτων μεταδούναι πιστευθείημεν ;
*θτι δ προφήτης, φη®ί, λέγων · *0ν τρόπον Dicii propheta : Quomodo si eruat pastor de ore
b ποιμήν έκσπάσει έκ τού στόματος τού λέονχος leonis duo crura9 aut extremum auriculae f : his
πχέλος ή λοβδν ώτίου, αΐνίτχεχαι διά τούτων ώς innuitur, nonoportere prorsus illum despicere, qui
ώ χρή παντελώς ύπερορφν ούδέ χδν έμπεσόντα είς in diaboli os inciderit,sed sigillum quod homo in
ιύτδ τδ στόμα τού διαβόλου, άλλά την σφραγίδα, baptismate acceperit, eripiendum diabolo, ne ob
v δ άνθρωπος έν τφ βχπτίσματι έδέξατο, [885 Η ] extremum ovis ratiotieprasditae interitum puniamur
ίασπ|^ προσήκει άπδ τού διαβόλου * ίνα μή τήν παν- Qu®datn enim bruta animalia in aure, quaedam in
•ελή άπώλειαν τ ΰ λογικού προβάτου ζημ«·>θώμεν. q crure ignantur.PfOpiOfeanoCesSOesl pastorem vel
Τών γάρ άλόγων Ινια μέν έπί τού ώτδς, άλλα δέ aurem,* clerus in numerando prabere, et exhibere
ίπί τού σκέλσυς σφραγίζονται * διδ άνάγκην έχει δ domino. Pastor vero ratione praeditarum ovium,
ποιμήν ή τδ ούς ή τδ σκέλος έν τ^ άπαριθμήσει quandoquidem oves, quarum est pastor, signum
1 Matth. XIII, 24 seqq. B Matth. m, 12. “ Luc. xvi, 8. ° Prov. iu, 9. p Amos m, 12.
VARIAS LECTIONES.
M ταύτα C ! τούτο ζ *. 58 titulum om. C. 55 ούν om. C. 54 φ*σί C· 55 φίλους om. C.
343 PHOTII PATRIARCHIS CP. 344
per baptismum, et confessionem fidei in animo A παρασχετν xxl παραστήσάι τψ δεσπότη. ’ο & τών
acceperunt, et ibi Domini signum gestant, merito λογικών προβάτων ποιμήν, ΙπεΙ τά πρόβατα, ών έστι
illud eripere diabolo, omni ratione conari debet, ut ποιμήν, την σφραγίδα διά του βαπτίσματος και της
si aliis actionibus ovis esca fiat daemonis, saltem δμσλογίας της πίστεως έπι τής ψυχής έδέξατο,
sigillum fidei, quod in animo per bapli9inum ins- κάκεΤ τό σημεΤον τό δεσποτιχόν φέρει, εΙκότως τχύ-
eulptum habemus, possit illinc ereptum tempore την αποσπάν τού διαβόλου πολλήν σπουδήν οφείλε ι
visitationis exhibere Deo : magnum argumentum ποιετσθχι, "vx, et καί τχΐς αλλχις πράξτσι κχτά-
praeferens, non sua negligentia, et interitu oves βρωμά γένητχι xb πρόβατον του πονηρού, άλΓ ούν
amissas esse. κΑν 86 γούν την σφραγίδα τής πίστεως, ήν ένεση-
μάνθημεν διά του βαπτίσματος τη ψυχή, δυνηθή Ιχεΐθεν Αποσπάσας έν κχιρψ έπισχοπής έπιδε'ξαΐ
τψ Δεοπότη, μέγα συμβολον έφιφέρων τού μη έχ τής Ιδίας βφθυμίας καί Απώλειας πχρχπολωλένχι τά
πρόβατα.
Interrogans Dominus Petrhm : Stmon Jona, diligis "Οτι έρωτών δ Κύριος τόν Πέτρον, Σίμων ’ΐωνά,
me plus his Θ? ipse qui novit omnia, non interroga· άγαπάς με πλεΐον τούτων; οδχ χδτός ο πάντα
vit ad cognoscendum, 8ed cum pastorem illum con- είδώ; Θέλων μαΘεΤν έπηρώτχ · Αλλ* έπεί Ιμελλεν
8tituruS esset, Ut ostenderet quantam curam ovilis αδτψ xb ποίμνιον χαταπιστεύειν, ΐνα δείξη οαην
gerat, hoc fecit .Idem enim qui se Dominum ingen- B έχει πρόνοιαν t>0 ποιαν ίου, τούτο ποιέτ. 'ο γάρ τόν
ti amore prosecutum, in pastorem coaptavit, ma- φίλτρψ πολλψ πρός τόν Δεσπότην άναπτόμενον έφι-
gnam sinedubio erga oves amorem praebuit: ideo στών τψ ποιμνίψ, τήν δσην περί τά πρόβατα διάθε-
(34) et tertio interrogavit, magnam erga ratione σιν παρίστησιν Αναμφιβόλως. Διά τήν αυτήν αΙτίαν
praeditas oves curam ostendens Deinde et gradum xal τρίτον έρωτφ, τήν πολλήν περί τά λογιχάπρό-
quemdaro ovium facit, primo jubens agnos pasrerc, βατα Ιπιμέλειχν ένδειχνύμενος. "Αμα δέ xxl βαθμόν
deinde oviculas: quae enim oves fuerunt per aliqua τινχ τών ποιμχινομένων διέξεισιν, άρνία πρότερον
peccata imminutae a virtutis perfectione, ad ovicu- ποιμαίνειν έγχελευόμενος, εΤτα προβάτια, & πρό-
las reverterunt : et demum tertio perfectas oves βατα δντα, διά τινχ πτχίσμχτχ χατασμικρυνθέ*τα
producit. Agnis ergo assimilantur, qui adhuc lacte τής άρετής xxl τής τελειότητος, είς προβάτια ΑνΘυπ-
et elementis doctrinae indigent : oviculis vero, qui εστρεψε · χαι λοιπόν τδ τρίτον τά τέλεια έπιφέρει
per aliqua peccata a perfectione deficiunt: ovibus πρόβατα. Άρνίοις γούν εικάζονται ot Ιτι γάλακτος
vero, qui ad culmen usque fidei et operum perve- xal στοιχειώδους διδασκαλίας δεόμενοι, προβατίοις
nerunt. Et attende quomodo praeponat imperfecta δέ ot διά τινα παραπτώμιτχ κατασμικρυνθέντες τής
perfectis. Propositus enim Domino 842α scopus τελειότητος, [4613 R.] προβάτοις δέ ot είς χό τέλειον
peccatorum 8alus : Non enim reni, inquit, rorare άναβεβηχότες xat τής πίστεως xxl τών πράξεως.
jesios, sed peccatores ad poenitentiam r. Kal σχόπει δπως προτάττει τά άτελή τών τελείων y
προηγούμενος γάρ τψ Δεσπότη σκοπός ή τών Αμαρτωλών σωτηρία· 06 γάρ ήλθον, φησί, καλέσαι δικαίους*
Αλλά Αμαρτωλούς είς μετάνοιαν.
Ex libro IV. 'Ex τού δ* λόγου 5Τ#
Magnum quid, inquit, est homo, quod imago Dei "Οτι μέγα μεν, φησίν, άνθρωπος, καθ' β βίκων
sit, 6t manibus Dei conditus : Ut misericors hono- θεού xxl χβρσι θείαις έπλάσθη * τίμιον δε Αντ.ρ έλεή-
randussit praeceptis Dei, honorem Sibi operibus μων διά τών δεσποτιχών Ιντολών γίνεται, την τιμήν
euis comparans. DivusPaulus ait: Ego me non arbi· έχυτψ δι’ ών πράττει χατχσχευχζόμενος. "Οχι δ
tror comprehendisse. Unum autem :quoe quidem μακάριος, φησί, Παύλος λέγων · Έγώ ο6 λογίζομαι
retro sunt obliviscens, ad ea vero qua sunt priora έμαυτόν κατειληφέναι * Sv δε, τών μεν όπίσω Ιπί-
cxtendensmeipsum^Elieindesii.Verumtamenad λχνθχνόμενος, τοτς δΐ έμπροσθεν έπεχχεινόμενος
quod pervenimus , in eadem permanere regula *. καί χά έξής, είχα έπάγων · Πλήν είς δ έφθάσχμεν,
Regulam intelligit cursus secundum Deum, quae τψ 58 αυτώ κανόνι στοιχεΤν, κανόνα λέγει τού κατά
ante tradita est. Quae illa est? Oblivisci priorum Θεόν δρόμου τόν προαποδεδομένον. ΠοΤον τούτον ; τδ
benefactorum, florere vero et extendi usque in ® λήθην μεν ποιεΐσθχι τών προχατωρθωμένων, ένακμά-
priora, Ut quasi modo bona inchoantes opera, ζιιν δε xxl [886 Η.] έπεκτείνεσθχι τοΤς Ιμπροσθεν,
quotidie intelligentes illud Hodie, et licentes sibi ό>; άρτι τών Αγαθών πράξεων Απχρξχμένους πάντοτε
ad extremum usque vitae Spiritum. Oportet enim τδ σήμερον 59 κ*1 έννοοϋντας και λέγοντας ΙχυτοΤς,
ad id usque tempus currere cursum Dei, et cum άχρις ού τδ τέλος τής ζωής ήμίν έπιστή. ΔεΤ γάρ
adversariis pugnare. Apostolus ait: ilelius est nu- μέχρι τότε τόν κατά θεόν τρέχειν ήμά; δρόμον καΐ
« Jan, XXI, 45. * Metth. ν, 13. * PLilipp. ni, 13. 1 ibid. 16.
VARIiE LECTIONES.
56 xftv] xjvov G. W titulum Om. G. w Ttjj C 1 έν τψ ζ*. 09 .^|icpov G · t4[xipo^ ζ*.
NOTi£.
(54) Alia redditur ratio a Greg. Nas. Orat, in Epitaphia.
345 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXX. 346
πρδς τδν Αντίπαλον άνταγωνίζεσθχι. ‘'Οτι είπών, φη- Α for* quam uri β, dicens ardorem, qui ad libidinem
oh, δ 'Απόστολος, ΚρεΤσσον γαμησαι $ πυρούσθαι, ducit. Melius enim esse legitimo matrimonio na-
πύρωσιν την είς άσέλγειαν άγουσαν εΤπε, βέλτιον turae infirmitatem juvare, quam ardore inflammari
λέγων Ιννόμψ γ^μψ τδ άσθενβς ψυχαγωγήσαι τής ad libidinem, et matrimonium fugere. Nemo cum
φύυβως, ή τούτον fexxXCvovt* διά της πυρώσεως άνα- tentatur dicat yquod a Deotentetur T, etc. Proprie
φλβγηνχι πρδς Ασέλγειαν. "θτ\ xb, Μηδείς πειρχζό- ille accipit de tentatione libidinosa. Unusquisque
μένος λεγέτω 8τι Άπδ Θεού πειράζομαι, και τα enim, inquit, visu concupiscentiam accipiens ,sibi
έξης, Ιδίως ούτος έπΐ τού κατά την πορνείαν έχλαμ- ίρβι tentationem parit,non modo extrinsecus ha*
βίνει πειρασμού. "Εχαστος γάρ, φήσί, διά τής θέας bens adversus se luctantem, sed et intrinsecus per
τν Επιθυμίαν δεξάμενος έυτψ τδν πειρασμόν προ- se incensum .Incumbente enim concupiscentia ob
ξινετ, ούχ Εξωθεν μόνον Ιχων προσπαλαίοντα, άλλα aspectum ejus quam vidit, et se in animo effor-
xol Ενδοθεν ύφ* Εαυτού άναπτόμενον. Έγκειμένης mante, tentatio crescit et augetur, quam oculis
γάρ τής Επιθυμίας πρδς τήν δψιν τής θεαθείσης καί ipsi contemplando incendimus. Tandem hunc fe-
είδωλοποιούσης αύτήν έν τή ψυχή δ πειρασμός αύξει tura imperfectum turpium cegitationum tempore
καί αίρεται, δν αυτοί ΙαυχοΤς διά τής θέας άνήψαμεν. nutriens, et formans, cor suscipiens, gerit tanquam
Λοιπύν δή τούτο τδ Εμορυον τών χαΐ έμπαθών λογι- β in utero, et parit peccatum, cujus effectos est mors,
σμών τψ χρόνψ τρέφουσα χα\ διαπλάττουσα ή δε- Illud: Sioculus dexter scandalizet te *, etc.,expli-
ξαμένη χαρδί* κυοφορεί τε καί άπογεννφ τήν άμχρ- cans,ait Salvatorem oculo intelligere cordis cogi-
τίχν, ής έστιν δ θάνατος άποτέλεσμχ. "Οτι τδ, tationes, quem exscindi jubet, quando ad peccatum
El δ δφθαλμός σου δ δεξιδς σκανδαλίζει σε, trahit. Exscindi vero per cogitationem repressum
χαι τά Εξής, άναπτύσσων, δφαλμούς φησιν Ενταύθα et animo ejectum : manus vero actionem signi-
τον Εωτήρι τούς τής χαρδίας αΐνίττεσθαι λογισμούς * fleat : quae postquam ad peccandum convertitur,
ον Ιχχδπτεσθαι κελεύει, δταν είς άμαρτίαν άπάγη, abscindere eam statim oportet, 5496 virtutis acuta
έχχάπεεσθαι δΐ διά τού έπιλογισμού χαταστελλδμενον et celeri inductione. Et pes gressuum in vita, et
χαι άποββιπτούμενον τής ψυχής. ΧεΤρα δε τήν πρά- conversationis motum significat, quem eicut et
ξιν δηλούν, ήν, έπειδάν είς άμαρτίαν τρέπηται, έκ- manum et oculum exscindere par est, motu bono
χάπτειν αύτίχα χρή τή τής άρετής όξείφ καί ταχείφ malum amputando. Sic quidem ille praeter alios
Ιπιγωγή. Καί δ πούς δΐ τών έν τφ βίψ διαβημάτων explicans intellexit supra dictum, fortasse condu-
xit τής πολιτείας την χίνησιν ύποδηλοτ * ήν, ώσπερ cente tali explicatione ad pugnam contra Novatia-
A2t τήν χεΤρα χαί τδν δφθαλμδν, έχχάπτειν προσήχει, nos, qui facile a se, et ab Ecclesia resecant eos,
άγαθή κινήσει τήν πονήράν διακύπτοντα. Ουτω μεν c qui vel minimam peccarunt. Igitur oportet, inquit,
ούτος παρά τούς άλλους άναπτύσσειν Εγνω τδ βητδν, resecto oculo contraria cernente, et actione ac
Ισως συντελούσες αύτψ τής τοιαύτης άναπτύξεως motu in malum divisis, singulariter videre, ac fa-
είς τήν κατά τών Ναυατιανών μάχην, οΊ βφδίως άφ’ cero bonum, θΐ ad ipsum solum moveri, et tan-
έαυτών τούς καί μικρόν τι πα^ασφχλέντας καί άπδ quam manCOS, Unipedes, et unoculos 1Π regni
τής Εκκλησίας έχχόπτεσθαι βούλόνται. ΛεΤ ούν, φησιν, coelorum introitum properare,
άφελομενους τδν τά έναντία βλέποντα δφθαλμδν καί τήν μεριζομένην πράςιν χαι χίνησιν είς το πονηρδν,
μονοτρόπως δρώντας καί πράττοντας τδ άγαθδν καί πρδς αύτδ κινούμενους μόνον, οιον μονόχειράς τε καί
μονόποδας καί μονοφθάλμους είς τήν τών ουρανών έκείγεσθχι είσελθεΐν βασιλείαν.
[1616 R.] "ο τι τδ παρά τψ Ίώο είρημέ^ον, Μυρ- Quod apud Job dictum est : Tigris periit, eo
μηχολέων ώλετο παρά τδ μή Εχειν βοράν, τδν διά- quod non haberet prcedam r, diabolum intelligit,
βολόν φησιν αΐνιγματίζειν. *Ως λέων μεν προέρχεται qui tanquam leo Circuit quoerens quem devoret *.
ωρυόμενος xal τίνα χαταπίη ζητών · ήττηθείς δέ, ού- Superatus vero non amplius ut leo, sed ut formi-
χέτι ώς λέων, άλλ’ είς μύρμηχα συσταλείς, χατησχυμ. ca pudore motus decidit, et periit, praedam in
μένος άφίσταται xal διόλλυται, βοράν έν άνθρώποις hominibus non inveniens. PraBda vero et fortitu-
μή εύρ ίσκιον. Βορά δΐ καί Ισχύς τού διαβόλου ή lv do diaboli est peccatum, quod in homine ubi non
άνθρώποις εύρισκομένη αμαρτία · ής άπούσης έκεϊνος est, ille perit,
δλλυται.
]887 Η.] "Οτι φησίν, αύτδς δ διάβολος τδν άνθρω- ^ Diabolus ipse, inquit, hominem et ad peccandum
πον καί έπί τά αμαρτήματα προκαλετται, καί πάλιν provocat, et iterum ipse contra eumqui sibi obe-
αύτδς κατά τού πεισθέντος αύτψ Εκδικος γίνεται τού dit, ultor CSt : Dei et inimicus et vindex in Scrip*
θεού, έχθρος 60 καί έκδικητής παρά τής Γραφής όνο- tura vocatus. Inimicus quidem, quia adversas leges
μαζόμενος 9 έχθρδς μέν, καθότι ταΐς θείαις έντολαΐς divinae legi opponens, persuadet hominibus ut pe-
άντινομοθετών πείθει τούς ανθρώπους άντι τών κρειτ- jora pro melioribus eligant : ultor vero, quia co-
• I Cor. vii, 9. T Jac. i, 13. * Matth. v, 29. y Job rv, 11. 1 I Petr. v, 8.
VARLE LECTIONES
ante έχθρδς et infra ante άναγκάζεται omisi χχί cum C.
347 PHOTII PATRIARCHA CP. 348
gitur ipse peccatores rursum punire. 7Vadife*niifi, A τόνων χά χείρόνα αίρεΐσθαι, έκδικηχής ft. καθότι
inquit, hujusmodi Satanas in interitum camis, ut
spiritus salvus sit in die Domini *.Vide igitor cha-
ritatem Dei, et malitiam diaboli. Deus quidem pec-
catorem mundare volens, tradit, ut Apostolus ait,
tortori diabolo. Ille vero stat, ut leo,cupiens devo-
rare, quem ipse ad peccatum traxit. Et non novit
quod corpus sibi traditum sit non in perditionem,
sed castigationem ,ut spiritus servetur: in animam
enim nullam sortitur potestatem, quod et in forti
Job ostenditur b.Etenim in illo aliarum rerum po-
testatem nactus, prohibetur tangere animam, hoc
est,mentem non eripere. Et nota, 545a in justo Job,
et in peccatore Gorinthio,non accepisse daemonem
in animam potestatem, sed ab illa potius expelli.
Traditus enim illi Corinthius est,ul spiritus salvus
sii. Incidens enim peccator tentatione in interitum
carnis, et corporis doloribus pressus, cum cognos-
cit e qua radice hujusmodi dolores exsistant, cogi-
tur etiam nolens odisse peccatum, et converti, et
cum corpore etiam animam servare.Quomodo au-
tem Satanas potestatem accepit in peccatorem? re-
secto illo ab omnibus, et ab Ecclesia, sacramento-
rumque communione. Idcirco scribit, ut pro me-
rito punitas, et plagisaffectus, et conversus, jam ite-
rum in gratiam recipiatur, a qua antea arcebatur,
quod consecutus, non amplias in potestate est Sa-
tana,quam in ejus corpus habebat. Qui sponte ad
p<Bnitentiamconvertuntur,eosDominusamplect3ns
suscipit: qui vero non sponte poenitentiam agunt,
castigans revocat, et hunc sensum Apostolus ex-,
plicans dicit : Quod si nosmetipsos judicaremus,
non utique judicaremur. Dum judicamur aut em, a
Deo corripimur,utnon cum hoc mundo damnemur c.
Illud autem, ut non cum hoc mundo, non creatura
dicit: pulchrum enim est Dei onus. Sed mundum
hic intelligit, improbitatem mundi, et scandala dia-
boli. Ideo et Dominus dicit : Fa? mundo assanda-
lis ejus d! Hoc: Contemplantes ne quis desit gratim
Dei, ne qua raiixamarituiinis sursum germinans
impediat e,etc., de cogitationibus ait ab Apostolo
dici, hoc est, ne qua sit in nobis cogitatio adharens
adhuc diabolo, qua nosDei gratia privet. Quando
enim aliqua cogitatio tanquam radix quadam ma-
litia in nobis pullulat, etsi plures per conversio-
nem eradicavimus, tamen illa occulte relicta, ex
parte crescens et prodiens, invalescit, et inquinat
alias cogitationes ad bonum inclinantes. Exscin-
dere igitur hortatur omnis peccati radicem, ut
omnino homo Dei pracepla sine molestia cum
fructu exsequatur. Fer canes, inquit, parabola
crudeliorem illum divitem coarguit, cujus ante fo-
res Lazarus jacebat. Canes enim commiseratione
8456 magna illius calamitatis, quantum facere
πάλιν αύχδς άναγκάζεται τδν άμαρχήσανχα κολάζειν *
Παράδοχε γάρ, φησί, χδν χοιοΰχον χφ Σ*ταν$ είς
δλεθρον χής σαρχδς, ΐνα zb πνεύμα σωθή έν
τή ήμέρφ τού Κυρίου. Καί 8ρα λοιπδν φιλανθρωπίαν
θεού καί κακίαν χου διαβόλου. 'θ μέν θεδς χδν άμαρ-
χήσανχα θέλων καθάραι παραδίδωσι διά χής άποσχο-
λικής φωνής ώς δημίφ χφ διαβόλφ * δ 8έ έστηχε
βουλόμενος ώς λέων καχαπιείν δν αύχδς Ιπεισεν
έξαμαρχειν, χαί ούκ έγνω 8τι χδ σώμα παρεδόθη
αύχφ, ούγί είς πανωλεθρίαν, άλλ* είς σωφρονισμόν,
?να χδ πνεύμα σωθή. Της γάρ ψυχής ούδεμίαν
Ιγχειρίζεχαι έξουσίαν, ώς δέδειχχαι χαί έπί χου
γενναίου *1ώβ · χαί γάρ χαί έπ* έκείνου λαβών χών
άλλων χήν έξουσίαν, έπιχάχχεται μ ή χολμήσαι άψα-
σθαι χής ψυχής, χουχέσχι φρένων έκσχασιν μή έπ-
ενεγκεΤν. Καί σημείωσαι 8χι χαί έπί χου δικαίου *1ώβ
χαί έπί τού ήμαρτηκόχος kv Κορίνθφ ού δέχεχαι χήν
χής ψυχής έξουσίαν δ πονηρδς, μάλλον μέν ουν ύπερ-
ορίζεχαι αύχής Παραδίδοχαι γάρ αύχφ χαί δ έν
Κορίνθφ · *Ινα, φησί, χδ πνεύμα σωθή. ’Εμπεσών γάρ
δ ήμαρχηχώς χφ πειρασμφ είς δλεθρον χής σαρχδς,
χαί χαΤς άλγήδόσι χου σώματος χΐτατρυχόμενος,
έπιγνούς χε έχ ποία<· £ίζης αύχφ βλασχάνει χά άλ-
%εινά, άναγκάζεται χαί μή θέλων μισήσαι χήν άμαρ·
χίαν χαί πρδς χήν έπισχροφήν δραμεΐν συνδιασώσα-
σθαί χε χφ σώμαχι χήν ψυχήν. Πώς δέ ελαβεν δ
Σατανάς χήν έξουσίαν χαχά του ήμαρτηκόχος ; άφο-
ρισθένχος αυτού άπδ πάντων, άπό χε χής 'Εκκλησίας
χαί χής χών φριχτών μυστηρίων κοινωνίας. Διδ
άξίως έπιχιμηθένχι χαί πληγένχι χαί έπισχραφένχι
πάλιν χαρισθήναι αυτφ, ών έκεχώλυτο, γράφει. Qv
άξιωθένχος ούκέχι ουδέ χήν έξουσίαν εΤχεν δ Σατανάς,
ήνπερ ε*λήφει κατά χου σώματος αύτού. *Οτι φησί,
Τους μέν άφ* έαυχών έπισχρέφονχας είς μετάνοιαν
έναγκαλιζόμενος δ Κύριος άποδέχεχαι 61, τους δέ μή
οΐκοθεν μετανοούντας σωφρονίζουν άναχαλεΐται. Καί
χαύχην δέ άναπτύσσων χήν έννοιαν 0 'Απόστολος λέ-
γει * Εί γάρ έαυτούς έκρίνομεν 61, ούκ άν έχρινά-
μεθα * κρινδμενοι δέ ύπδ χου 63 Κυρίου παιδευο-
μεθα, Τνα μή συν χφ χόσμφ χαχακριθώμεν. Τδ
δέ, *1να μή συν χφ χόσμφ, οΟχί τψ ποιήμαχι λέγει
(καλδν γάρ χδ τού θεού ποίημα), Αλλά κόσμον νυνί
χήν kv χφ χόσμφ λέγει πονηριάν, χά σκάνδαλα χου
πονηρού. Αιδ χαί δ Κύριός φησιν * ΟυαΙ χφ χάσμφ άπδ
χών σκανδάλων αυτού. "Οχι χδ, ’Επισκοπούνχες
μή τις ύστερων τής 64 χάριχος χοΟ θεού, μή τις
[888 Η.] £ίζα κακίας ένοχλή, καί χά έξής περί χών
λογισμών εΐρήσθαι χφ ’Αποστόλψ φησί, χουχέσχι μή
τις ή λογισμδς έν ύμΤν 63 [1617 R.] προσκείμενος
έχι χώ διαβόλφ καί υστερούμενος χής χάριχος τού
θεού. “Οταν γάρ τις λογισμδς ώσπερ τις £ίζ α πο-
νηριάς έγκεχωσμένος έν ήμΤν ή, καν τούς πλείους
δι* έπισχροφής έξε^ιζώσαμεν, άλλ* ουν έχεΤνος δ
* 1 Cor. ν, i. b Job i, 12. e I Cor. xi, 31 . d Matlh. xvm, 7. c Hebr. xii, 15.
VARIA LECTIONES.
6* άποδέχεχαι C l έπιδένεχαι C. 61 έκρίνομεν C : διεκρίνομεν 6· τού ΟΙΏ. C. 64 χής Q : άπδ τής
ς·. 65 ύμΤν c : ήμΤν ς-.
349 BIBLIOTHECA. - COD. CCLXXX. 350
δπολειφθείς θβ Koxqt μέρος αυξανόμενος καί είς έπι· A potuerunt praestiterunt, lambentes ulcera linguis
φάνειαν προελθών Επικρατέστερος γίνεται, και μαί- suis.llle ΥβΓΟ canibus erga fratrem SUUtVI trnculen-
vti τούς άλλους τους τδ άγαθδν μετιόντας λογισμούς, tior, etiam per ipsos canes reprehensus est. Ideo
Έκχύπτιιν ούν παραινεί πάσης άμαρτίας ρίζαν, ΐ*α illum ignis sine misericordia ambit. Parabolam de
διά πάντων δ άνθρωπος τάς έντολας Κυρίου άνενο- iis, qui ad nuptias vocant, et vocali sunt, et venire
χλήτως καρποφορώ. "Οτι καί διά τών χυνών, φησίν, noluerunt, aliaque id genus, sic explicat : nuptias
ή παραβολή άπηνέστερον έλεγχε ι τδν πλούσιον Ε/ετ- quidem regnum Dei, vocantes vero prophetas, vo-
vov, ου πρδ τού πυλώνος δ Λάζαρος Ι^ιπτο. ot catos autem, primum Judeos,qui venire noluerunt,
μεν γάρ χύνες οΐχτείροντες αυτού την πολλή ν τα- unde mittens rex exercitum suam, videlicet Roma-
λάιπωρίαν, 8περ ήδύναντο ποιεΤν, Ιπραττον, περί- norum imperatorem, omnes,qui non obedi erunt ad
λκίχοντες xal olov άποσμήχοντες αυτού τδ Ελκος ταΤς credendum Christo praedicato, et Salvatori nostro,
γλώσσαις * δ δέ xal τών χυνών περί τδ δμύφυλον occidit, et urbem Hierosolymam incendit.Postremo
άπηνέστερος καί δι' αυτών ήλέγχετ ο τών χυνών. Λιά misit alios servos, scilicet apostolos, et exeuntes
τούτο κάχεΐνον τδ πύρ άδυσωπήτως Επέρχεται. "Οτι in vias, et sepes, hoc est, viles et Dei civitate in-
τήν παραβολήν τήν περί τδν γάμον καί τούς χαλούν- dignos,videlicet qui projecti, et variis erroribus a
τις xal τού; χαλουμένους xal μή ύπακούοντας xal 3 Deo separati sunt, illos vocant, et domestici aut
τά άλλα τα περί αυτήν ούτως άναπτύσσει, γάμον qui videntur domestici, vocationem audierunt. Et
μέν τήν βασιλείαν τού Θεού, καλουντας δέ τέως τούς docuerunt apostoli malos et bonos.In COneumma-
προφήτας, χαλουμένους δέ πρώτον τούς έξ ’ Ισραήλ, tione autem, tunc enim nupti» implet» sunt dis-
ot ουδέ ήθέλησαν εΙσελΘεΤν. "οθεν άποσχείλας 6 βα- cumbentibus, tumque vocatos rex amice suscipit,
σιλεύς τά στρατεύματα αυτού, ήτοι τήν 'ρωμαϊκήν et neminem ejicit, nisi qui vestem nuptialem non
άρχήν, πάντας τούς μή ύπαχούσάντας έπΐ τδ πι- haberent, scilicet qui incorruptionis vestem non
στεύσαι τφ κηρυττομένψ Χριστψ καί Σοηήρι ήμών induerunt per baptismum, et nec habuerunt ves-
άπέσφαξε, χαΐ τήν πάλιν ήτοι τά 'Ιεροσόλυμα ένεπύ- tem,vel puram illam induerunt, vel impuram poe-
ρισε πυρί. Και λοιπδν πέμπει δούλους έτέρους ήτοι nitentia et eleemosynis abluerunt, et ad nuptias
τούς αποστόλους, και έξελθόντες είς τάς δδούς καί introduxit, et amoris sponsi participes ostendit,
φραγμούς... τουτέστι τούς εύτελεϊς χαΐ τής πύλεως τού θεού αναξίους, ήτοι τούς Ετι διεββιμένους τε
καί ποικίλη πλάνη θεού διαπεφραγμένουσ, τούτους καλούσι. Καί ή οί δοχούντες οΙκεΤοι τή κλήσει
δπαχούουσι. Καί μαθητεύουσιν άπύστολύι πονηρούς τε xal άγαθούς. Έν δέ τή συντελείς* τότε γάρ δ γά-
μος πληρούτ&ι τώ/ άνακειμένων, τότε και τούς χεχλημένους δ βασιλεύς φώοινεΤ, καί ουδέ να έξωΟεΤ
πλήν τούς ούκ ένδεδυμένους Ενδυμα γάμου, ήτοι δσοι τδ τής άφθαρσίας Ενδυμα ούχ ένεδύσανχο διά του
βαπτίσματος* καί ούδέ εΤχον Ενδυμα* xal ή καθαρδν αύτδ άμφιέννυντό, ή και βυπώσαντες Ελεημοσύνης
κ«1 τής μετάνοιας άπεπλύναντο* καί είς τδν νυμφώνα εΙσάγει, φιλοφροσύνης τού νυμφίου μετόχους
άκοφαίνει.
'Εκ του ε' λόγου. C E libro V.
'Οχι ''Αλαλα γενηθήτω τά χείλη τά δόλια, τά Muta fiant labia dolosa, qum loquuntur adversus
λαλούντα κατά τού δικαίου, φ?ε< δ Δαυίδ* [ταύτδν] justum, ut canit David f. Hoc facere ait Novatianos
πράττειν φησι καί τούς έν τή ’Αλεξανδρείφ Ναυα- Alexandri», contra martyres Christi blaterantes,
τιανούς, κατά τών μαρτύρων τού Χριστού κενολο- Comparituri autem, inquit, in ultimo judicii die,
γούντας παριστών · φησίν δτι κατά τήν [889 Η.] non habebunt sui defensionem, nec aperire os, nec
μέλλουσαν ήμέραν ούκ άν Εξουσιν άπολογίαν, ουδέ movere labra poterunt, qui hoc tempore contra
διαραι στόμα καί κινήσαι χείλη δυνήσονται, 3τι έν Christi martyres linguam exacuerunt.Quod dictum
τφπαρόντι κατά τών Χριστού μαρτύρων τήν γλώσ* est ab Apostolo de Alexandro »rario fabro: Alexun-
•σν ήκόνησαν. *Ότι τδ περί 'Αλεξάνδρου τού χαλ- der oerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi
χέω; είρημίνον παρά τού 'Αποστόλου * 'Αλέξανδρος Dominus in illo die f ,alii quidem Patres impreca-
χαλχεύς πολλά μοι κατά ένεδείξατο · απωδώσει tionem esse negant, sed tantum denuntiationem
ιύτφ κύριος έν Εκείνη τή ήμερα, ο! μέν άλλοι τών eorum qu»5A4o passurus esset a Deo Alexander:
Πιτέρων ούχ άράν είναί φασι τδν λόγον, άλλα μόνον hicvero Eulogius plane maledictionem esse illatam
έπόφασιν ών Εμελλεν [1620 R.] 'Αλέξανδρος πείσε- affirmat Alexandro, qui poenitentiam non egerit, et
σδαιύπδ Κυρίου, ούτος δέ άράν άντικρυς είναί φησι, [>ab improbitate Slia non conversus fuerit. David de
xsi έπενηνεχθαι Άλεξάνδρφ διά τδ άμεταμέλητον justificatis tribulatione loquens ait : Custodit Do -
Χίί άνέπίστροφον τής αυτού μοχθηρίας. "θτι δ Δα- minUS Omnia 08 SU eorum yUHUmeX his Ηθη COnfl ill-
δίδ, φησι, περί τών διά θλίψεως δικαιωθέντων λέγων, getuv h. Ostendit ossa illa vitam dare posse, et
f Psal. xxx, 19. » II Tim. iv, 44. * Psal. xxxm, 20.
VARLE lectiones.
ύπολειφθείς j in secunda hujus vocis syllaba desinit C : cui reliqua adscripsit nescio quis biblio-
tbeearius Parisiensis.
351 PHOTII PATRIARCHA CP. 352
accedentibus medicinam praebere. Haec enim ipsa A Φυλά?*» κύριάς «άννα τά όστα αυτών, U Ιξ
ossa, quae a Christo nunc conservantur, sibi invi- αυτών ου συντριβήσιται, δείκνυσιν 8τι ζωτική....
cec0ttnitaanimaeconjungentur,etmercedeinsiraul έχουσι, καί παρέχειν έστίν Ικανά τοΤς προσιούσιν
certaminum accipient. Et multa alia possem SU- Ιάαατα. Διά γάρ τά αυτά τά νυν ύπύ του Κυρίου
mere ad demonstrandam inesse virtutem aliquam φυλασσόμενα οστά, ένωθέντα άλλήλοις, άπολαμβα-
ossibussanctorum.lodicatautem mortuus quidam, vsi την οίκείαν ψυχήν, κιί κοινωνετ των έπάθλων,
quem in hostium irruptione ferentes, cum decenter & έν τοΤς άθλοις καί πολλά μέν έστι καί άλλα
non possent propter vim urgentem SUO sepulcro λαβεΤν είς άπόδειξιν, ένεΤναι δύναμίν τι να τοΤς τών
condere, ibi eum sepeliernnt,ubi sancti viri ossa άγιων όστέοις, δηλοΤ δι καί & νεκρός ον ο! κομίζοντες
jacebant. Nam cum mortuus sancti viri reliquiis κατά τινα εχθρών Επιδρομήν, μή δυνηθέντες τψ ευ-
adraoveretur, dicto citius e sepulcro assurexit, et τρεπισθέντι τάφψ παραδούνχι, της περιστάσεως αυ-
cum domum se contulisset, deprehensum postea τους έμβιαζομένη*, τψ τάφψ ένθα τά όστά του άν-
est capsam illam sancti viri corpus continere. Di- θρώπου έτέθαπτο.... θεού συγκατεθαψχν. Και γάρ 6
mitti ait peccata aliis per baptismum, eos in C®- νεκρύς πελάσας τοΐς του προφήτου λειψάνοις θάττον
teris beatos praedicans: quibusdam vero superesse λόγου του τάφου άνίσταται, καί δρόμψ τον οίκον
Ut per confessionem et poenitentiam dimittantur. b κατχλχβών Εξετάζεται έμψυχος στήλη κ*ι άπόδειξις
Sunt vero alii Patres, qui aliter hoc dictum expli- τοΤς των άγίων προτεθειμένος. Καί πολλά άλλα. "θτι
eant. Non videtur mihi recte dicere, quod Apo- τύ μεν άφεθη^«ί φασι τάς άμαρτίας διά του βαπτί-
stolus ponat tres ordines hominum. Unum quidem σματος [των μεν άλλων μχκχρίζων τούς τοιούτους,
martyrum, etjustorum, quos aitnonjudicandos, sed τοΤς δε 67] περιγίνεται καί άφεθήναι 68 δι* έξομολο-
judicesfore, his verbis : An nescitis quod sancti γήσεω; καί μετχνοίχς. Είσί δ* άλλοι των Πατέρων,
de mundo judicabunt 1 ? Secundus autem ordo οΐ άλλως τήν τού £ητού ποιούνται άνάπτυξιν. **θτι
eorum qui non judicabuntur, Ul impiorum, et qui φη*1ν, Ού μοι δοκώ άχριβως λέγειν, δτι τρία τάγματα
nonservierunt Deo. Resurgent enim illi, nec ad ju- των άνθρώπων 6 ’Απόστολος μηνύει, Εν μίν τών
dicium deducentur. Ait enim David: Ideo non re- μαρτύρων καί δικαίων, ούς ού [κρίνεσθαι] δεομένους,
turgent impii in judicio i cum judicandis.Tertius αλλά κριτάς αύτούς άποφχίνει 69 κχτάτύ είρημένον
ordo est eorum, qui Deum quidem coluerunt, pec- φη»ίν · ούκ οΓδατε δτι ol άγιοι τύν κόσμον κρ(«
catis autem multis obnoxii fuerunt, pro quibus Ut νουσι; δεύτερον δΐ μη κρι[νομένων] των άσεβών
respondeant judicio sistentur, quorum invicem τυγχάνει, τών μή λελαιρευκύτων θεψ · άναστήσον-
participes fuimus. Sic quidem Eulogius. Sed neque ται μεν γάρ xxl ούτοι, εις κρίσιν δέ ούκ άχθήσονται,
exacte oratio convincit, judices constitutos cum q άλλ’ είς [κατάκρισιν] · καί γάρ φη<ην 6 Δαβίδ 70.
Christo esse; neque,non omnes ante tribunal com- Διά τούτο ούκ άναστήσονται άσεβεΤς έν κρίσει
parituros. Sem per enim impii seipsos condemnant, μετά κρινομένων. Τρίτον δ* 71 είναι τάγμα, δ θεοσε-
verumtamen judicium sustinebunt, ad reddendam βεΐν ήρετίσχτο, πταίσμασι δέ πολλοΤς ένέχετχι, ών
rationem. Apostolus enim 544b non collocat και ή χρίσις Εσται πρύς άπολογίαν έκχαλουμένη, ών
sanctos cum Christo judices, sed redargutionem [έτεροι έτεροις έκοιν]ώσαμεν. Ούτω μεν b Εύλόγιος,
mundi, et condemnationem eorum, qui sanctorum άλλ* ούτε το κριτάς συγκαθεσθήναι τψ Χριστψ άκρι-
more non vixerant, ostendit futuram, quemad- βώς λόγος δίδωσιν, ούτε τδ μη πάντος πχραστηναι
modum dicitur in Evangeliis, Ninivitas et reginam τψβήμχτι · άεί γάρ καί ol ασεβείς αύτοκατάκριτοι.
Austri, quae tunc fuit, judicaturos generationem, ’Αλλ’ ούν λόγον άπαιτούμενοι τήν κρισιν,.,.ούσι.
qum Christo non credidit. Και τύ άποστολικύν δέ £ητύν ού συγκαθίζει Χριστψ
κριτας τούς άγίου;, άλλα έλεγχον τού κόσμου καί κατάκρισιν τών δσοι μώ κατ’ έκείνους [890 Η.] έπολιτεύσαντο
παρίστησιν εσεσθαι, ώσπερ λέγει καί έν τοΤς εύαγγελίοις Νινευίτας καί βασίλισσαν νότου τήν τότε κατακρίνειν
άπίστως έχουσαν τψ χριστψ γενεάν.
David tres nominat ordines his verbis : Ideo "Οτι δ Δαυίδ τά τρία προσαγορεύει τάγματα δια
non resurgent impii injudicio. Vide ultimum ordi- τούτων τών βημάτων · Διά τούτο ούκ άναστήσον-
nem.Nequepeccaloresin conciliojustorum k.Yide ται άσεβεΤς εν κρίσει · Ιδού τύ έσχατον τάγμα. Ούδά
eum qui sequitur. Quia nooit Dominus viam justo- άμαρτωλοί έν βουλ^ δικαίων· Ιδού το έχόμενον.
rum *. Vide, inquit, optimum ordinem, et horum *θτι γινώσκει κύριος όδον δικαίων, 'ιδού, φη®1,
singulos habere proprium, et attributum sibi pro καί τύ άριστον τάγμα. Καί τούτων έκαστον Ιδίαν
meritis locum. έχ«ν έκνενεμημένην αύτψ δι* ών έπραξε χώραν.
1 1 Cor. νι, 2. i P*al. η, 5. * pSal. i, 5. 1 ibid. 6.
VARLE LECTIONES.
67 quae hic et infra inclusa sunt, ea sola habet Rothomagensis. 68 καί άφεθήναι δι* Roth., καμιρθη-
ναι δί Gen. et Hoesch. 69 αύτύν άποφαίνειν GH. 70 κρινομένων τρίτον δ* R ριμένων GH. 71 ®έ $
πολλοΤς... έτεροις ένέχεται GH.
354
353 BIBLIOTHECA· — COD. CCLXXX.
[1621 R.] #Ex τού ς9 λόγ ου. A E libro VI.
■Ότι έν τψ 2κτψ λόγψ έλέγχει τό φερόμεν ον Ν*υά- Libro sexto ostendit Novati falsura, quod cir-
του ψευδομαρτύριον, δ καί εϊς Ναυάτον μέν [λέγει] cum fertur, iParlyriam, quod, vel contra ipsum
Ivx άντα τών υπό Μχκεδόνιον έπίσχοπον 'ρώμης Novatum, docet unicum dun taxat, ex octo presby-
τιτχγμίνων όκτώ πρεσβυτέρων μόνον τό μχρτύριον Ieris qui sub Macedonio episcopo ordinati erant,
της εΐς Χριστόν ομολογίας διενεγκετν, του; δέ ίπχά martyrium confessionis in Christum pertulisse :
αμα Μχκεδονίψ έπιθύσχι τοτς είδώλοις · μεμχρτυρη* septem vero unacumUacedonio sacrificasse idolis,
κένχι δέ συν αύτφ μόνου; έκ πάντων σχεδόν των της At CUVn ipso martyrium subiisse pene Solos eChri-
δυσεως Χριστιανών Μάρκελλον καί 'Αλέξανδρον έπι- stianis Occidentis Marcellum et Alexandrum, epi-
σχόπους Άκυληΐας και ’Αγχμέμνονα έπίσχοπον Τι- scopos Aquileioe,et Agamemnonem Tiberidis epi-
βέρεως, ούς αίμα Νχυάτψ μετά τό μχρτύριον Ιδίφ SCOpum: qui CUM Novato post martyrium privatim
σ^νοικοϋντας καί συνάγοντας μη άνέχεσθζι τοΤς έπι- habitantes, et conversantes, noluerint una cum
τεθυκόσι συνιεράσΟαι. ΈπΌεΐναί τε τούτους αύτφ istis sacrificatoribus sacrificare. Imposuisse autem
τους έπισχόπους τάς χεΤρας, την της 'ρώμης άρχιε- illi manus episcopos, ut pontificatu Rom® perfun*
ρατιχην άξίαν τελεσιουργούσας. ΓενέσΟαι δέ τό μζρ- geretur. Factum est hoc martyrium Decio et Ya-
τύριον Δεκίου μέν καί Ούαλέρίου 'Ρωμαίων βασι- Β Ιθγϊο imperatoribus Romanis, Perennio ducenario
λεύοντος, Περεννίου δέ δο^χηναρίου την κατά τών suppliciis Christianos afficere jusso. Et martyrium
Χριστιανών άπό^οιαν καί τιμωρίαν λγχεχειρισμένου. hoc inscriptum est ; nec flagella, nec tormenta.
Και μχρτύριον άχείνο τό γράμμα τήν έπιγραφτ,ν έχει, nec equuleum Novatum tulisse scribit. Quam vis Pe-
ιΛτε δε μάστιγας ούτε ποινήν ^ βάσανον τόν Ναυάτον rennium crudelissimum in Christianos fuisse scri-
διενεγκεΐν άναγράφει. Καίτοι τών πώποτε ώμότατον bat, ad disputationes de martyrio novas, Novati
κατά Χριστιανών γεγονότων Παρέννιον αναγραφών, martyrium adducens.Sic illum eximit ex htC vita,
εις διαλέξεις περί μαρτυρίου 73 άλλοκότου; Ναυάτου Somniorum floribus coronatum. Hoc νβΓΟ falso
την μαρτυρίαν περικλείσας, ούτως αυτόν άςάγεε τού confictum paucarum pagellarum scriptum, libro
K$vJ, Πείρων άνΟεσιν έστεφα νωμένον. Τούτο δη τό sexto refutat. Dicit autem Novatum, Cornelio pon-
καχόπλαστόν τε xxl άδιάστατον γραμματίδιον έν τφ tificatum Romanum tenente, primum gradum dia-
Ικτψ χύτου διελέγχει λόγψ. Λέγει δε αυτός τόν Ναυά- coni aComelio accepisse. Fuisse verotUDC instilu-
τον άρχιερατεύοντο; Κορνηλίου 'ρώμης τόν πρώτον tum in Ecclesia, archidiaconum, mortuo episcopo, in
βαθμόν τών διακόνων έχειν λαοόντα παρά Kopvn- episcopatu illi, facta manuum impositione, 54tfa
λίου, είναι δέ τότε θεσμόν τ$ έκκλησή 'Ρωμαίων s urro gari. Cornelium vero divina inspiratione cum
τόν άρχ (διάκονον τελευτώντος του όπισχόπου είς τόν^ eum rideret novis rebus studentem, et imperium
της όπισχοπης άντιχειροτονεΤσθαι θρόνον* τόν δέ affectantem, indignum tali dignitate,inter presby-
Κορνήλιον θείφ έμπνεύσει τό φίλαρχον καί Λιεωτε- teros ordinasse, et viam illi ad pontificatum Romae
ροποιόν άνάξιον τού τηΑιχούτου Αξιώματος διορώντα, omnino praelusisse. Novatus vero captans occa-
είς πρεσ^υτέρους χειροτονήσαντα μετατάξαι, την sionero instituti exsequendi, cum videret Cornelium
πάροδον αύτφ την είς τόν άρχιερατικόν θρόνον ’ρώ- eos qui vere poeniterent,cum ob alia peccata, tum
pnc παντελώσ άποχλείσαντα. Τόν δέ χαιροφυλαχή- ob idolorum cultura, paternis visceribus condolen-
σαντα τ^ν 73 νομισθεΤσαν [διατελεΤν]. Κορν ήλιος άλλα do in gratiam recipere: hac illa occasione USUS, de-
τε τών ήμαρτηχότων είλιχρινώς μετανοοΰντχς, καί scivit ab Ecclesia resectus, et Cornelio pertinaciter
τους δσοι προσεκύνησαν είδωλο ις, σπλάγχνοις πατρι- restitit· Puros autem nominavit €0S, qui secum
κοΐς όδυρόμενος προσεδέχετο. Τούτο έκεΤνος [891 Η.] agmen contra Ecclesiam facerent : Cornelianos
πρόφχσιν θέμινος, έρράγη τε της Εκκλησίας καί vero, qui ejus ambitionem et dementiam contra
Κορνηλίου κατηυθαδίσατο, καθαρούς μέν τευς όσοι poenitentes detestarentur. Postea vero Cornelium
οώτφ έπλήρουν τό κατά της 'Εκκλησίας όνομάσας Romanum episcopum egregio martyrio vitam finiis-
σύνταγμα, Κορνηλιανοός δέ τούς την αύτού βδελυξα- se Alexandrinus archiepiscopus Eulogius refert·
μένους φιλαρχίαν καί κατά τών μετανοούντων άπό- C Non potest autem ille nomeu inter eos habere, qui
νοιαν. Κορνήλιον μέντοι τόν της 'Ρώμης έπίσχοπον eruditione et historia excellunt,quod interdum so-
μετά τούτα και καλλινίχφ μαρτυρίου τέλει τόν βίον loBcismos et barbarismos adroitlat.In sacra Scrip-
άναλύσαι & άρχιερευς Άλεξανδρείας Εύλόγιος άνα- tura sane intelligentia ne optimis quidem passim
γράφει. *Εστι δέ την φράσιν ό άνηρ ού τών έαΐ παι- cedit.Tali autem phrasis genere dicere ad persua*
δείφ δυναμένων τ\ συγγραφή άνομα έχειν * δς γε ούδ* dendum et delectare non prorsus non potest,
αύτο τό σόλοικα καί ύποβάρυχρα γράφειν ένίοτε παραιτεΤται. 'Εν μέντοι τοΤς γραφικοΤς αοήμασι πολ-
λαχού ουδέ τών άρίστων άπολείπεται. Τό πιθανόν δέ καί ^δύ, ώς τοιαύτ^ φράσει, ούκ άδύνατός έστιν
ένεργάσέσθαι.
"Α μέν ούν φιλολογουμένοις ήμΐν καθ’ έαυτοός εις ttb Qu® igitur studiose nobis privatim COm-
άνάμνησιν Ιλθεΐν συνηνέχθη, χωρίς [1623 R.] ών ή mantantibus memoria suppeditavit, prsBter ea,
VAlUifi LECTIONES.
73 περί μαρτυρίας R# άμα p.·,. GH. 73 Χ0,^
355 DAV1DIS HCESCHELII NOT A. 356
quorum studium et exercitatio artes et scientias
gignunt, unde notitia quovis modo nobis et de
libris judicium crevit, hactenus veluti typo bre-
viter complexi sumus. Producitur autem hoc
opus ad trecentos et quindecim auctores : prohi-
biti tamen sumus ad trecentos pervenire. Tu
vero, dilectissime omnium quibuscum fetus meos
communico, si me legationem meditantem hu-
manae vitee terminus occuparit, habes quod peti-
visti ex voto amicitiae juxta ac solalii pignus, et
primitias atque finem, ut defungar voluntati tuae
obsecutus mentis operatione. Si vero exinde nos
Dei optimi maximi voluntas atque benignitas in-
columes in mutuum conspectum atque comple-
xum stiterit, fortassis aliarum editionum non mi-
norum haec principium fuerint, quae simili forma
tibi emolumentum afferent.
Finis, et Deo summe misericordi gloria in sacula
sceculorum. Arnen .
σπουδή κα* μελέτη τέχνάς φιλεΤ Jtai in ι^τήμας Ιργα-
ζεσθαι, άφ’ ου πέρ τις αΐσθησις ήμΤν άμηγέπη καί
κρίσις λόγων άνεφύη μέχρι τής παρούσης των άνεγνω-
σμένων ώ; έν τύπψ συνεκδόσεως, είς τοσούτον, οΤμσι,
συνάγεται πλήθος, τριακοσιοστψ και πεντεκαιδεκάτφ
μέρει προελθεΤν άχρι των τριακοσίων κωλυάμενον.
Συ δ’ ώ των έμοί κεκοίνωνηκάτών μητρικών ωδίνω ν
έρααμιώτατε, εΐ μεν τιύτην την πρεσβείαν δια-
νοούνται 74 τδ κοινόν και άνθρώπινον καταλάβοι τέ-
λος, έχεις τήν αιτησιν τής έλπίδος ού διαμαρτούσαν,
φιλίας τε άμα και παραμυθίας δπυθεσιν και άνάμνη-
σιν, καί δή και άπάρχήν καί τελευτήν άφοσιουμένην
των σών κατά λογικήν θεωρίαν αΐτήσεων τήν έκπλή-
ρωσιν. ΕΙ δ* ίκεΐθεν ήμας άνασωσάμενον τδ θεΤόν τε
και φιλάνθρωπον νεύμα είς τήν άλλήλων θέαν καί
προτέραν άπάλαυσιν άποκαταστήσει, τάχα άν έτέρων
δκδοσεων ούκ Ιλαττά^ων άρχή ταϋτα εΤη, παριπλη-
σίφ τύπψ παρεχόμενων σοι τήν ώφέλειαν.
Τέλος καί τψ θεφ τψ πανοικτίρμονι δόξα είς
αΙώνας αίωνων. 'Αμήν.
DAV1DIS HCESCHELII MONITUM
IN NOTAS AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
Revocatur lector ad paginas editionis Rothomagensis qua numeris Arabicis inter uncos inclusis in
textu Graco reprasentantur.
Quinquennium jam est, et quod ex currit, cum viri hic Augusta summi auctoritate de Bibliotheca
Photii alicunde certo pretio redimenda laborare coepi;quod vel e pauculis,qua inde impressa exstarent,
luce illam esse dignissimam facillime conjici posset. Eodem ferme tempore, vir clarissimus Andreas
Schottus Antverpianus suo are,nulla alia de causa, idem opus Photianum e codd Gulielmi card. Sir-
leti, cujus Bibliotheca nunc est Ascanii card. Columna, transcribendum, et cum Vaticano, qui e Veneto
card. Bessarionis fuit manu recenti exscriptus, conferendum curavit. Is igitur Schottus, visa novi cha-
racteris Augustani elegantia, munus illud litterarium et vere πολτΐμητον sua sponte, pre amore innato
reipublica litteraria juvanda, nobis obtulit, ut juris tandem publici volumen totum fieret, ac iisdem
Augustanis typis excuderetur, nec in partes discerptum exiret. De quo, ut et de liberalitate ejus, qui
sumptus tjpographo necessarios suppeditaturus esset, nobiliss.Joan.Georg.Hervartus,sereniss.Bavar.
ducum consiliarius, certior factus,alterius codicis calamo exarati usum e ducali bibliotheca mihista-
tim, qua est humanitate, irapelravit. Horum exemplis Max.Margunius impulsus, suasu etiam (ut intel-
lexi) illustriss.Joan.Vincentii Pinelli,suum ipsius autographum misit. Denique Paulus, Henrici Stepha-
ni τού μακαρίτου filius, illud myriobiblum,ut aliquibus appellare placuit, magnam partem manu parentis
scriptum, ad antiquius notae optimae exemplar itidem comparatum, lectissimi affinis sui Isaaci Ca-
sauboni hortatu raecum communicavit. Caeterum quod initio nonnisi duo antigrapha essent ad manum,
quae in plerisque sibi responderent; quanquam in Bavarico vestigia lectionis interdum aliunde adnotatas
animadverti: ne quidquam ad opus hoc maxime ornandum et limandum deesset, quidquid chartarum
excudebatur, illustr.et eruditiss.viris Josepho Scaligeroet Isaaco Gasaubono misi, ot ingenii acumine
judicisque solertia, quemadmodum in aliis auctoribus, ita hic quoque desperatis locis medicinam affer-
rent . In quo ulerque voti me compotem fecit. Imprimis autem nobiliss. et ampliss. Marcus Valserus,
rei publicae Augustanae duumvir, βιδ>ιοθήκη τις ών έμψυχος, καί περιπατούν μουσετον, quanquam gravio-
ribus occupatus curis, tamen de quibuscunque ipsum consului, scrupulum mihi omnem nullo negotio
exemit, neque de iis conferre mecum gravatus fuit.Quod gratificandi studium et in Justo Lipsio,sssculi
nostri phoenice, snm expertus. Horum subsidia, quae quibus accepta sint referenda, ut lector norit :
A. S. Andre» Sebotti, C. V. Vaticanum, G. B. Bavaricum, Μ. II. Max. Margunii, fl. S. Henrici Ste-
VARLE LECTIONES.
74διανοουντα R, διανοούντο» Gfl. malim διανύοντα.
35?
AD BIBtlOtHECAii PHOTll.
358
pbani codicem, cui adjecta binarii nota, veterem cum quo is est collatus, (significat : ut et littera majus,
cui® solilari® eorum nomina, quorum modo a me facla est mentio. Reliquum est ad ipsas notas ut
accedam. In bis praestiti non quod volni, sed quod horae subsecivae, neque hae semper liberae, per
hanc hiemem tulerunt : culpam deprecans, sicubi cujuscunque exspectationi minus satisfecero.
Pag. t vers. 1. * Αναγραφή. Opus hoc multipli-
cis eruditionis aliqui Βιβλιοθήκην, aliqui splendi-
dius Μυριέβιβλον, ob argumenti varietatem, inscri-
pserunt : nos, auctorem secuti, Excerpta et Ctnsuras
librorum, quos Pkotius legerit.
Pag. A vere. 14. Διονυσίου* του Αρεοπαγίτου,
έπισχοπου Αθηνών. Membranae Maximi martyris,
id Bibliotheca Augustana, vers. 26-30. Αύξηθέντων
παραδόσεων] σολοιχοφανίς, cujusmodi infra pag. 752,
vers. a fine, τη πόλει, έν ψ et pag. 753, vers. 3,
περί την πόλιν, έν ψ, cui non dissimile illnd Syne-
sii epistola 57, ώς έμοί των πληγών, αίς μετήλθε
τις Αμαρτίας ήμών 6 Θεές, Ανδρόνικός έστι μαχρφ
πάντων βαρύτερος. Ibi Scholiasies m. s. Biblioih.
AugUSt. σημείωσαι, inquit, τήν σύνταξιν. Δέον γΑρ
οδτως είπεϊν. ώς έμοί τών πληγών Απασών, ale μετ-
ήλθε τΑς Αμαρτίας ήμών 6 Θεές, Ανδρόνικός έστι
μαχρφ βαρύτερος * 6 οΐ πάντων εΤπε, πρός πράγμα-
τα. Εύρηται οΐ τούτο χαί παρ’ 'Ομήρφ* [Iliad. Τ',
vers. 320.]
. . . ΑύτΑρ έαόν χήρ,
Άκμητον πόσιος χαί εδητύος ένδον έόντων,
Ση ποθή. . .
Φησι δέ χαί 6 Πλάτων έν θεαιτήτω * [tomo I, pag.
153 b] ή S’ έν τφ ψυχή έξις οόχ υπό μαθήσεως μεν
χαί μελέτης, κινήσεων δντων, χταταί τε μαθήματα,
χαί σώζεται, χαί γίγνεται βελθίων, hactenus m. S.
Scholion ; a quo non alienum, quod in eodem Pla-
tonis Tkeateto legitur, δυοϊν δντοιν Ιδέαιν δό-
ξης [ita enim Aldus, Basilienses duae editiones, et
cod. August. calamo exaratus, quod mendi suspe-
ctum in είδέοιν mutarunt] pagina 187, c. et Αμοο-
τέρα τούτω τώ δόξα, pag. 195, b. edit. HeDriC.
Stephan. Sic Attice άμφω τώ πόλεε * et δ, τι δν
Αμφοιν τοΤν πόλεοιν δοχη, dixit Thucyd. llb. Υ, et
έχ τών [Mss. August. τοΤν] δυοΤν πόλεοιν, idem
1. νιιι, vers. 3, a nn. Άδριανού. cod. V. N. Marq.
Freberi, Άδριανού είσαγωγη είς τΑς Θείας Γραφάς.
Ejus initium, Τού Εβραϊκού χαρακτηρός έστιν ε*δη
τρία · ών τό μλν έπί της διανοΐας silpot τις άν · τό
δε έπί της λέξεως, τό δέ έπί της συνθέσεως. Vers.
ullim. είσαγομένοις. τοϊς Αρχαρίοις, Macar. τοϊς
άρτι άρχομένοις παιδεύεσθαι, Philo, τοϊς άρτι μα-
θεσι sacrarum Litterar. tironibus fsidor. Peius. In-
fra pagina 512, vers. 35. 01 τών μοναχών είσαγό-
μενοι. Vide et pag. 600, vers. 17.
vers. 5. ’Αμερίτας. Procopius lib. i De
beUo Persic. όμερίτας. Scholion c. v, γρ'. Όμηρί-
τας * ol γΑρ έξ άρχόμενοι [άρχών Μ. Μ.] βασιλείς δι’
όμήρων έποιούντο [έπιστούντο Μ. Μ.] τήν τούτων
ύποταγήν. Vide Infra pag. 80, vers. 44. Vdrs. 18,
άνάβρυσιν. Pro bac dictione, quamquam alio quam
bic significatu, perperam legitur ανάρουσις * apud
Suidam, et Ανακρουσις apud doctiss. illius inter-
pretem, in Apoturia. Lectio marginis άνάβρησις
pro άναγορεύσις, id est, renuntiatio, bic locum non
habet, quare expungatur, Vers. 20. Χινδίνων *
γράφ. χαί Χινδήνων, Henrlc. Stephan. 2, M.M.
vers. eod. Μααδηνών. Hi apud Proeopium Latine
redditum Maddeni , ut et Αυξουμϊται Auzomitce di-
cuntur, vitiose utrumque. Cujusmodi passim in hoc
historico σφάλματα occurrunt, nec pauciores loci
truncati. Quod tum apparebit maxime, cum lucem
is Grsce tandem aspexerit : idque mea forsan ope-
ra, σύν θεψ δ’ είπεϊν, aliis manum Ipsi admovere
cunctantibus. Vers. 27. I. έλεσβαας. v»*rs. 28, Αύ-
ζουμις. Vide qu® in Computum iEihiopicum scri-
psit illustris ios. Seal. lib. vii, De emend. t emp .
V. 29, I. άνατολιχωτέρα. Vers. 37, Άμβρψ καί Ίε-
ζέδω. Arabice Omar et Jexid, 1. S. Vers. 38. ΠΑ-
Λαιστινών, Παλαιστή νών, Henrlc. Stephan. M.M.
illud usitatius, quod etiam modo Παλαιστίνη dici-
tur ή γή τών Φυλιστιείμ, ή χαί Ίουδαία καλουμένη,
Epiphan. Vers. 41. ’Αρβυλας. Theocr. eidyll. ζ#.
Vers. 26. ’Αοβυλίδας * ubi Scbol. άρβύλη, είδος
υποδήματος, από τού άρμόζεσθαι. Vers. 42, φχσώ-
λιν. Ita A. S. et Henric. Stephan. φαοκέλιν, Mss.
φασχώλιον [quod significationem marsupii habet
apud Dion. Chrys.] C. B. cum nota mendi. Suidas
τό φακιόλιον, inter alia, idem quod φάκελος seu
φάχελλος (nam bifariam scribunt) id est fasciculus.
Λύγων ή φρυγάνων φάκελον dixit Plut. In Vita Fa-
bii M . φαχελλον, Ammon in lib Arlstot. περί
Έρμήν. Φρυγάνων φακέλλους et φακιόλους, Dionys.
H licar. 1. 8 et 10. Aot. Roman. ύλης ξηρας φάκε-
λους FI. iosepb. (όξυτόνως) lib. Y, Arcbaeoi. vers.
50, δτε τον ταύρον, videndus Procopius, I. S.
Pag. 8. vrrs. 1. Άδουλιν. ’Αδούλην C. B. M.M.
Henric. stephan. Vers. 27, θέρος τε χαί [Θέρος τέ
έστι χαί * Henric. Stephan. 2 Vers. 32. Βραγυτά-
τοις τό μέγεθος. Hos Graeci pygmsos et nanos Tndi-
gitant : Lucian. παπαί, ώ Έρμότιμε, ήλίχους ή μας
άποφαίνοις, ούδέ κατά τούς πυγμαίους έχείνους
[Illiad. γ'. Vers. 6.] άλλα χαμαί παντάπασιν έν χρφ
τής γης Procoptnaj. 4. De beUo Gotth. (quod et
ipsum interpres praeteriit) τήν δέ χουρσικήν o\ πάλαι
άνθρωποι κυρ ν ον έχάλουν. Ενταύθα, ώσπερ άνθρω-
ποι, νάννοι [γρ. πιτζάδαι] γίνονται · ούτω [F. τού-
το ις] δή τινων Ιππίαν άγέλαι είσΐ, τών προβάτων
όλίγφ μείζονες. Hinc νανώδης τήν φύσιν, et νανώδες
σώμα apud eundem Lucian. D. Joan. Chrysostomo
Αμάρτημα τής φύσεως, Comm. in Cpist. ad Tim.
cap. 1. Vide infra pag. 145 vera. 7, a fln. vers. 42,
όστρείων. γρ. χαί όστρέων. Yers. 45, άποόριπτου-
μένων M.M. Hnric. Stephan. Vers. 45, απέπτη-
σαν. δπέπτησσον Henric. Steph. vers. 51, άριστα
(C. V. μάλιστα. Vers. 54. Μόψου έστίας) ai. Mo-
ψουεστίας. Illud Cedrenus9 Θεόδωρος, τής Μόψου
εστίας, πόλεως έν τή Κιλικί? λαχών ; ubi et errores
Theodori perstringit.
Pag. 9, vers. 13, έπελέγχει. ’Απελέγχει, A. S.
Mss. Henric. Stephan. vers. 34 et sequent. I , μό-
νων. Vers. 35, in G. B. M.M. et Henric. Stephan.
τό μόνων abest, ut et versu proximo τό γΑρ in tri-
bus codd.
Pag. 12, Vers. 2, legi ύφίν, πεντεκαιδεκάτου.
Vers. 9, έν βιβλίοις x'. Non nisi X exstant. Vers.
12, άπόδειξις. ’Απόδοσις M.M. qnaB lectio fortassis
ex compendio est nata; nam in duobus M.M. Αποδ.
Vers. zd, ώς παρά. "Ωσπερ τήν G. B. M.M. Vers.
39. Αντωνίου. I. ’Αντωνινου cum A. S. viro cl.
Vers. 3, a fln. legit idem A. S. συντεθειμένων.
Pag. 13, vers. 4 Δωρυλαίου. Δόρυ λα ί ου, M.M. G. B.
Henric. Stephan., voluti etiam nomen urbis, τό
Δορύλαιον per ο μικρόν scribitur. Vers. cod. Θεό-
δώριτος. θεοδώρητος, M.M. et A. S. eadem Yarietas
intra, de qua οιπτογραφία consule notas Fr. Syl-
burgii τού μακαρίτου in Theodoreti Therapeutica.
Pag. 13, vers. 11, έτρακταΐσθη. Synopsi Basii,
lib. 28. Tit. 4, cap. 5, έπί παρανόμων δΐ γάμων ού
τρακταίζεται άπαίτησις, cujus verbi origo ex Lexi-
cis petatur. Vers. 12, |. συγγράμματα αύτού · τΑ
περί. Vers. 19, περιέχονται. Συμπεριέχονται, Hen-
ric. Stephan., 2, A. S. Vers. 24. Κύροσ. Κύρος
Henric. Stephan. 2, G. A. Vers. 8, a fln. in marg.
1. de Resurrectione liber.
Pag. 17, vers. 3, παράθεσις. Παράδοσις Henric.
Stephan. M.M. C. B. Vers 3, αύτοΐ. Ούτοι Henric.
Stephan. 2. Vers. eodem, Χαλχηδόνι. C. B. et
Mss. Καρχηδόνι, quae permutatio ot infra. Vers. 20,
τψ τής Βασιλίδος επισκόπφ Ιωάννη· Hunc Joannem.
archiepiscopum Constantinopol. et τόν Από σχολά-
363
DAVIDIS HOESCHELU NOT/E
364
ηγορήσει, ού θάνατος τής κολάσεως άπολύσει, ού
παράκλησις συγγενών μεσιτευσάντων όνήσει. Ού γάρ
ϊτι δίκαιοι όπ* αυτών όρώνται, ούδέ μνήμης γίνον-
ται άξιοι. Μόνοι· δέ οΐ δίκαιοι δικαίων μεμνήσονται
ϊργ ων, δι* ών έπι την ουράνιον βασιλείαν κατήντη-
σαν · έν ή ούχ ύπνος, ού λύπη; ου φθορά, ού φροντίς,
ουδέ νύξ, ούδέ ήμερα ^όνψ μέτρου μένη, ούχ ήλιος
άνάγκη κύκλον ούρανου δρόμφ έλαυνόμενος, ωρών
αέτραν ή κέντρχ προς ευγνωστον άνθρώπων βίον
οιαμετρούμενα ώροθετούντος. Ου σελήνη ©θίνουσα ή
αύξουσα, ή τροπάς καιρών έπάγουσα : οδχ ύγραί-
νουσα γην · ουδέ ήλιος έπικαίων, ούκ άρκτος στρε-
φομένη, ούκ Ήρίων γεννώμενος, ούκ άστρων πλάνη
ένάριθμος, ού δύσβατος γη, ούδέ δυσεύρετος παρα-
δείσου αύλή, ούδέ δεινόν θαλάσσης φρύαγμα κωλύον
έπιβάντα πατεΐν, εύβατος δέ καί αύτη τοΐς δικαίοις
Ϊενήσεται, ούτε τού ύγρού στερούμενη · ούκ ούρανός
οίκητος άνθρώποις, ουδέ τούτου τής άναβάσεως ή
όδός άνεύρετος * ού γή άνέργαστος, ούδέ άνθρώποις
έπίπονος, αύτομάτη δε φύουσα καρπούς προς εύ-
κοσμίαν · ού θηρίων γενέσεις πάλιν, ούδέ τών λοιπών
ζώων έκβρασσομένη ουσία Ούδέ γάρ άνθρώποις πά-
λιν γεννφ * άλλ* ό τών δικαίων άριθμός διαμένει άν-
έκλειπτος άμα δικαίοις άγγέλοις καί πνεύμασι τούτοις
οι πεισθέντες τοΐς λόγοις άνθρωποι, έσεσθε καί τών
δικαίων κοινωνοί, καί τών μελλόντων έντεύξεσθε
άγαθών, δ ούτε ύοθαλμός ειδεν ούτε ούς ήκουσεν,
ούτε έπΙ καρδίαν άνθρώπου άνέβη, όσα 6 θεός ήτοί-
μασε τοΐς αγαπώσιν αύτύν. Αύτψ ή δόξα καί τό κρά-
τος είς τούς αΙώνας τών αίώνων. Αμήν.
Pag. 36, vers. 32, κατεσκευάσεν. Η. St. 2, παρ-
εσκεύασεν. Vers. 46, εύρον δέ έν παραγραφαΐς, τό
παραγραφή eamdem fere hic significa tiouem habet,
QU8m apud Lucian. 6 τά νόθα έπισημηνάμενος τών
επών, έν τή παραγραφή τών όβελών, quibus verbis
Aristarchus notatur. Vers. 6, a fln. 1. Είρηναίου.
Pag. 7, vers. 12, Αλεξάνδρειάς. A- S. et H. St.
2, Άλεξανδρέως. Vers. 23, I. οιεμνημόνευσεν. Vers.
24, Διαιτητής. Ίωάννου τού Γραμματικού, τού Τρι-
θείτου λεγομένου, Φιλοπόνου, δ* λόγος Διαιτητής
citatur lib. ms. Reip. Aug. eo, quod Πατρικόν
inscribitur. Vers. 34, λόγοι δ*. Sic A. S. et H. St.
2; sed cod. B. Μ. M. et H. St. λόγος.νβΓβ. 44, όρθο-
δόξων. H. St. 2, όρθοδοξούντων. Vers. 8, a fio. έπι-
σκόπων κε\ A. ο. et Η. St. 2, έπισκόπων τόν
άριθμόν πέντε καί ε?κοσι. Vers. 2, a fln. Βύζου.
cod. B. H. St. Μ. Μ. Βίζου.
Pag. 40, vers. 8, άπόκοπον. Epipban. καί άπ-
εβλήθησαν τής Εκκλησίας · είσί δέ πάντες άπόκοποι.
Ver8 11, συμπαραφυόμενοι. cod. V. συγκαταφυόμε-
νοι. Vers. 21, Λιτώϊος. cod. Β. Μ. Μ. Λητόίος,
Η. St. 2, Λητώϊος. Vers. 29, I. Κωνσταντινουπό-
λεως. Vers. 23, θεόδοτος. cod. B. et Η. St. θεύδο-
τος. Vers. 34, Βερινιανόν. cod. Β. Μ. Μ. Η. St.
Βεριανόν. Seq. versu ms. consentiunt, excepto cod.
B. in quo Καριανψ et Καριανιανφ legitur. Vers. 41,
θεοφιλές. H. St. 2, θεοφιλεστάτου καί άγιωτάτου έπι-
σκόπου Σισιννίου. Vers. 50, 1. συγκινδυνεύειν. Vers.
52, Αντιόχειας. Η. St. 2, Άντιοχέως, Joannes An-
tiochenus, id est Cbrysostomus.
Pag. 41, vers. 11, Όρμίζην. Ita H. St. 2, A. St.
Όρμίζην, at Μ. M. cod. B. H. St. Όρμίξην. Vers.
15, 1. έν 'Ιεροσολύμοις, μετά. Vers. 1/, κόρην πρός
έμέ καλήν. Η. St. 2, κόρην καλήν πρός έαέ. cod. Β.
et Μ. Μ. κόρην καλήν, καί δείξω. Vers. 24, άρξαμέ-
νους, Μ. Μ. Η. St. Vers. 31, γεννημένου, cod. V.
γενομένου. Vers. 52, τού πρεσβυτέρ ου. Η. St. 2,
τού πρεσβυτερίου. Vers. 38, 'Αλφειός. A. S. Άλ-
φιός. Vers. 39, 'Ρινοκορούρων. A. S. et Η. St. 2,
Τινοκουρούρων, quae lectionis varietas est etiam
Isa. xxvii, 12. Editio Romana ibi habet ρινοκορού-
ρων * ms. Bibi. Aug. p ινοκουρούρων. Complut. Aid.
Plantin. et Aleman. ’Ρινοχούρων, coneise : al. de-
nique 'Ρινοκολούρων. Nam Ct pro ’Ρινοκούρουρα
(quo utitur seriptor belli Judaici, lib. i, cap 11)
apud Strabonem lib. xvi, p. 510 'Ρινοκόρουρα legi-
tur, nuper Isaaci Casauboni vigiliis ac studio re-
censitum ; at p. 522 ‘Ρινοκόλουρα * άπό τών είσφ-
κισμένων [έκεΐ τό παλαών άνθρώπων,] τάς ρίνάς-
[ήκρωτηριασμένων,] ούτω καλουμένη. Qui loCUS in
editis libris mutilus ex έθνικών auctore sic restitui
debet. Vers. 45, ’ Αλεξανδρείας. H. St. 2, Άλεξαν-
δρέως. Vers. 52. Κελεστίου. cod. B. 2. H. St. et
Μ. Μ. Κελεσίου. V^rs. 53. Φαύστου. ΦΑ. αύστού
legendum conjicit I. S. id rst, Αύγούστου. Vers. 56,
καί Δοτιανός. H. St. 2, διά τίνος πτεντεσίου τού
πρωτοθρόνου Βυζακινής.
Pag. 44, vers. 16, parentbeseos verba non nisi
A. S. et Μ. M. habet, et hic quidem in margino
tanquam Scbolion. Vers. 17, l. Μελαίνης, I. S.
Μ. M. Vers. 18, 19. Μ. W. έπιθέμενος. Vers. 21, i.
πρέσβυς. Vers. 39, πεπραγμένων έν τοΐς. A. S. έν
οΐς et ad marg. *σως ο* ς\ Vers. 44, 1. τή Κελε-
στιανή. Vers. 2 et 1, a fln. όμοίως. H. St. 2 et
A. S.
Peg. 45, vers. 14, άφρων. λιβύων. Vers. 18, 1.
μωρά, καί. Vers. ult. 1. έξειλήφασι, συμφώνως.
Vers. 25, 1. Άβρίλιον. Vers. cod. Καρταγένης.Μ. Μ.
Χαρταγένης, utpag. praeced. vers. 31, H. St. 2 et
A. S. Vers. 12, a fin. 1. άνεθεματίσθη.
Pag. 48, vers. 6, 1. πάντων περί έτίμα I. S. πάν-
των ύπερετίμα Η. St. 2, lectio autem marginis ha-
betur in cod. B. H. St. M. M.,Vers. 7, πράγματα
πράττων. H. St. 2, πλάττων. Vers. 10, άποθρα-
συνεται cod. Β. Μ. Μ. Η. St. vers. 14. Αίνεάτης.
Lectio marginis in solo cod. B. vers. 19 et 20, κατά
τών αίρέσεων, λόγοι δ’, ών ή έπιγραφή Αίρετικής
κακομυθ ίας έπιτομή, impress. Romae, ann. 1547.
Vers. 22, προβαλλομένην, προβαλλόμενος, I. S- πρ ο-
βαλλομένων. cod. Β. Η. St. Μ. Μ. Vers. 26, έν δέ
τψ πέμπτψ. HiC liber quintus θείων δογμάτων έπι-
τομή inscribitur. Vers. cod. 1. λόγψ · τοσούτοι δέ
δντες [τό βιβλίον τυγχάνουσι · τών. Vers. 22. τήν
δ’ έπιτομήν · legitur in cod. Β. Η. St. Μ. Μ. έπι-
στολήν in A. S. codd. illun rectius, sed omisso δέ.
Vers. 24, άσύγχυτον. H. St. cod. B. Μ. Μ. άσύγκρι-
τον, H. St. 2, A. S. vers. 33, "Αγκου Όστιλίου.
Mendosum : lege Τύλλου Όστιλίου. Notom cx Li-
vio, Dionys. Halicar., Zonara, Cedreno. Vers.eod.
’Άγκου έτέρου τού καί Μαρκίου. τήν άγκύλην πε-
πήρωτο, 8θεν καί ΜΑγκος έπώνυμον εαχηκεν, Zona-
ras. Vers. 34, Ταρκυνίου. πρισκου. Vers. eod.
Έρουίου. Η. St. cod. Β. Μ. Μ. Σερουΐου A. S. quod
serva eum peporisset, Dionys. Halic. lib. iv, vers.
38, 1. έσφάγη. Vers. 39, βεβασιλευκώς εύ, εΐ μή καί
putat I.C. legendum. Vers. 40, ζήσας. Deest anno-
rum numerus ; vixisse supra 80 annos, scribit
Dion. Hal. lib. it, extremo. Vers. 41, t. τέταρτος.
Pag. 49, vers. 6. λυδική. Solus A. S Λιβυκη, in
editis additur ή Χαρχηδονική. V*rs. 12, πόλεμοι.
H. St. 2, πολέμιοι. Vers. 16, I. έμφυλίων πρώτος.
Η. St. 2, πρώτη, et δευτέρα. Vers. 21, Σύλλαν. Σύ-
λαν Η. St. Μ. Μ. cod.% Β. Vers. 27, ’Αντωνΐνον καί
ότι κατά ΜΑβιον. Monstrum hoc in trib. codd. lectio
marginis ex A. S. quam et H. St 2, habet; sed hic
Όκταούϊον pro Όκταύΐον. Vers. 9, συνέπεσον.
B. St. 2, συνέπεσε. Vers. 13. λόγων όντι. H. St. 2,
λόγψ όντι. Vers. 45, ήκμασε. ήκμαζε. Η. St. 2.
Vers. 11. σταδίων γ\ Η. St 2 et A. S. σταδίων υ#
Vers. 5, a fin. ύπό 'Ρουτούλων. cod. B. M. M. H. St.
'Γπόρου τούλον aeque monstrose, atque illud supe-
rius, θνήσκει κατα πόλεμον. *Ρότολοι τε γάρ έκ τών
πόλεων στρατεύουσιν δπαντες πρός αύτόν, καί σύν
αύτοΐς βασιλεύς τυάρηνών Μεσεντιος, etc. Dionys.
Hal. lib. I. Vers. 1, a fin. 1. έγεννήθη. Εύρυλέων.
Dionys. Η. Εύρυλέων παρέλαβε τήν Λατίνων ήγε—
jxoviov, 6 μετονομασθεϊς Άσκάνιος. Μ. Μ. Άρυ-
Pag. 52, vers. 4, 1. οΓκισιν. Vers. 6, 1. Σιλούΐος,
et sic seq. άπό τής βλπς sic appellatus, ώσπερ δν
e? τις *Ελλάδι γλώσσρ λέξειεν ύλαΐον, idem Dionys.
Η. Vers. 7; locus videtur mutilus, et post Λατίνον
Σιλούΐον (si quidem Dionysium H. velimus sequO
addendum, τού δέ "Λλβαν * τού δέ Κάκετον, του &
365
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
366
Καπυν * Κάπυος δλ Κάλπετον γενέσθαι. Καλπετου δέ
Τιβερίνόν, etc. Vers. iO, 'Ρωμύλον. Sic et Livi Os.
1 Αλλά δη v. Dfonys. A remulum, Paul. Orosius, l:b. i,
cap. 20. Vers. t od. in marg. 1. Άγρίπαν. Vers. 11,
*ΑοεντΤνον. Dionys. Άουεντίνον, et Vers. 14, idem
Νομίτωρ, Plutarch. Νομήτωρ. Vers. 17, "Εγεστον.
Μ. II· Δγεστον, Dionys. Hal. Δ?γεστον. Vers. 18,
Ιέρειαν. Scii. Εστίας. Vers. 2. a fin. I. cum I. S.
oicot Φερεχλέα τον δπδ Άντίόχου του βασιλέως
(θεόν αυτόν έπίκλην ώνόμαζον) σατράπην αυτής τής
χώρας καταστάντα.
Pag. 53, vers. 1, άλλ* οι γε. Sic legitur in oronib.
mss , sed pro αυτής fL Sl. 2, αύτώ . Vers. 36, I.
Ταβάλων. Vers. 3 a fio. COd. V. αύτοπαρακλήτους.
Pag, 56, vers. 15, I. ιεόνος πρός μάνας, cod. B.
H. St. 2, Μ.| Μ. μονοπρδσμονα. Vers. 20, 1. Σερα-
πίωνα cum cod. B. H. Sl. Μ. M. Vers. 23, τους
κοινωνικούς τής οικουμένης. Haud scio, sintne 10-
tell^ndi κοσμικοί, Ur Naz. φιλόκοσμοι, Chrys.
SSiC p. seq. vers. 47, κοινωνικούς τής Εκκλησίας
licit) aD 1! potius, qU08 βακαντίβους appellant μη
παραμένοντες τώ πράγματι αύτου, Suid. Da qubus
Ptolemaidis Cyrenaicae episcopus Synesius, epistola
57, ad Theopbilum : Περινοστούσι τινες βακάντι-
6οι παρ* ήμίν (άνέξη νάρ μου μικρόν ύποοαρβαρί-
σαντος, "να 0ta συνηθεστέρας τή πολιτεία φωνής
την Ινίων κακίαν έμφατικώτερον παραστήσαιμι) ου-
τοι καθέδραν ρ£ν άποδεδεινμένην εχειν ού βούλον-
ται, ο? γε την ουσαν άπολελοίπασιν, ού κατά υμ-
φοράν, άλλ* αύθαίρετοι μετανάσται γινόμενοι. Eadem
prope suspicio est Margunii, viri vere Maximi, qui
epistola perquam humaniter ad me scripta ζητείς
παρ* ήμών (inquit) τίνες άν εΤεν ol παρά τψ Φωτίω
κοινωνικοί τής οίκουμένης προσαγορευάμενοι ; έγω
21 ούκ άν τι περί τούτου του ζητήματος διισχυρι-
σαίμην. Εκείνους αέν τοι οδτω καλεισθαι ύπονοώ
των μοναχών, ο*ί μη υιέσοντες έπί χώρας, μη δε καθ’
άς υπέσχοντο επαγγελίας έν τη τού σχήματος άνα-
λήψει, τψ αοναστηρίψ έμμένοντες, ώδε κακείσε μετά
καί προσκόμματος τού πρός πλησίον περιπλανώνται.
Vers. 23, 1. έγκλεισθέντας καί τελευτήσ. Id est,
καθειρχΟέντας καί άποθανόντας έν τψ δεσμοτηρίψ.
Vers.' seq. σκηνώματα, id est, σώματα, ut II Fetr.
I. 13, 14, τό γεώδες σκήνος, cap. 9, vers. 15, quam
έπίγειον ήμών οίκίαν τού σκήνους dicit Apostolus
II Cor. ν# 1. Vers. 29, Βερένιον. cod. B. reliqui omnes
Βενέριον. Vers. 2, απολύει. άποκλείει legitur ad
marg. cod. A. S. vers. eod. Κμβασιν. διβασιν Μ. Μ.
Vers. 39, γρόνθον. κολαφίζειν, έστί τό διά τών χει-
ξών πλήττε ιν, συνκαμπτομένων τών δακτύλων, καί
ίνα άοελέστερον ειπω) διά τού γρόνθου κονδυλίζειν,
'beopnylact. Vers. 45, πάστιλον, ex sesamo, et
meile confectum, H. St. ad marg. Vers. 13, a fio.
1. δτι el τούς. Vers. seq. ms. παοαστείλετε.
Pag. 57, vers. 2, Μ. Μ. Άκυλλίνου. Vers. 4, καί
κατά τού Xp. H. St. 2. Vers. 6, Σαραπίωνος. A. S.
alii Σεραπ. Vers. 11, παραδειχθέντος A. S. solus.
Vers. 18, 1. Εόσέβων. Vers. 17, Άμμώνιον, Ευθύ-
μιον. Sozom. lib. vm, cap. 12. Vers. 10, Μονοσι-
τίαν έπιτηδεύων. Idem Socr. I. 6, cap. 4. Vers, 23,
Ικτον δτι. H. St. 2, et A. S. conjungunt hunc pa-
ragraphum cum proximo, leguntque καί δτι, mu-
tatis deinceps numeris; in aliis eoad, contra: unde
postea τό δέκατον iteratur. Vers. 26, έάν πάλιν.
Soerat. Eccles· kist. lib. 6, cap. 21, Χιλιάκις μετα-
νοήσας, είσέλθει. Vide Basii. Μ. περί μετανοίας, et
Epipban. contra Novat. Vers. 14. a fin. έπεσκέψατο.
Vers. 43, Ώριγενειστάς. Ώριγενιαστής γάρ ό εύ-
σεβέστατος έκεΤνος Πατήρ εκαλείτο καί ένομίζετο,
Zonar. tom. ΙΠ, p. 34. Vers. 6, a fin. i. Ιγκλημα
των.
Paff. 60, vers. 24, τών έννέα μουσών. Κατά τό ·
Ηρόδοτος μούσας ξεινισσατο : τψ δ’ άρ* Ικάστη άντί
φιλοξενέης βίβλον ϊδωκε μίαν. Vers. 35, I. έτράφη
τε. Vers. 4ο, Σικελ. Διόδωρος lib. XI, ρ. 261, vers.
12, a fln. 'Ηρόδοτον. Vers. 11, a fin. ως ε£η 6 παις*
Marcelli n. "ί2 Όλωρε, dpyq ή φύσις τού υίού σου
πρός τά μαθήματα.
Pag. 61, vers. 3, Κικίλιος. Η. Sl. 2, Κικίλλιος,
ibique ad marg. 'ίσ. Καικίλιος, quae etiam A. Scbotti
est suspicio. Caa< ilii autem mentio fit in vita De-
mosthenis a Plutarcho scripta. Vers. cod. ούκ
έγκρίνει δε (negat PliUarchu» quoquo τον έπιγραφό-
μενον Δηλιακόν Aeschinis esse. Vera. 3, Αίσχίνην
άλλον) b.jus vitam Lartius descripsit. Vers. 11,
8 κατά Κτησιφώντος εγραψη Δημοσθένης. Falsum
p«*rspicut·, ex historia facilis ernendaiio, I. C. hinc
illud St'ho!ion ad margin. codd. A. S. κακώς ϊχει.
Vers. 13, !. δείξη. Vers 15, πρός μεν Αλέξανδρον.
Vide etiam A^chinis apud Plut. Vers 22, e! ήκού-
σατε τού θηρίου. Plin. I b. 11, ep. 3, ad Nepoiem.
Auctor vitae ejusdem ASscbinis incertus, θηρίον αυ-
τόν Ικάλει (inquit) διά τό δεινόν τών τρόπων καί
άνελεήμον. At Plinius alter, historiarum lib. vii,
cap. 30. Mschines Atheniensis , summus orator , eum
accusationem , aua fuerat tutis, Rhodi legisset, legit
et defensionem Demosthenis, ob quam ta tllud depul-
sus fuerat exsilium. Mtrantibusque tum magis fuisse
miraturos dixit, si ipsum audivissent , in calamitate
testis ingens factus inimici . Vers. 27, Άτρομήτου,
νραμματ ιστού Lucian. Γλαυκοθέας, τής τελεστρίας
Suid. Vers. 29. Φιλόχαριν. Φιλ χάρης dicitur De-
mosth. Vers. 29, μεγαιλόοωνος, quod ei vitium De-
mosthenes,Orat.de falsa Legatione, exprobrat, αλλά
τηνάλλως έπαρει την φωνήν, καί πεφωνασκηκώς
εσται. Vers. eodem, έγρααμάτευε, γραμματεύς ήν,
Suid. Vers. 15, διακούσαι « αυτόν Πλάτωνος, liegat
Plutarch. Vers. 33, I. Άνταλκίδα. Vers. 34. δεϊγμα
τον cod. Β. Μ. Μ. et Η. St. δείγμα διά τον ΑίσχΓνου
λόγον.
Pag. 63, vers. 3, 1. εϊς τούς άρίστους εγκρίνει *
κανόνα μετά γε τούς. Ibid. Φούνιχος, infra, pug 325·
Vers. 1, a fio Vers. 12, και Σικελίας. Hoc videtur
redundare, cum in A. S. codice solummodo lega-
tur, unde glossema etiam illud fr- Ισπανίας. Vers.
21. Μαξίμος. AI. Valerius Herculius Maximianus,
vide Emeb. Vers. 22, ώρμησε. cod. B. M. M. et
H. St. όρμήσαι. Vers. S9, προσεχώρησε. A. S.
προ εχώρησε. Vers. 40. Atxivtov. II. St. et Μ. M.
Λικίννιον. Vers. 41, έπυνθάνετο. έπύθετο cod. V.
Vers. 46, μεταστησά μένος. H. St. 2, μεταστησό-
μενος. Vers. 47, 1. έπιστρατείαν. Vers. 48, |. cum
tribus mss τήν ώμότητα, φιλανθρωπίας προσχήματΓ
καί. Vers. 6, a fin. κρατεραΤς. Η. St. 2, καρτεραίς*
Vers. 4, a fin. κατέλιπεν.
Pag. 65, vers. 4, 1. Μαξιμίνον I. C. Vers. 27,
Βανδήλους. Βανδίλους, H. St. M. M. et cod. Biblio-
thecae Bavar. in qua et Procopius calamo exaratus
habetur. Vers. 29, συνών. A. S. συν ιών. Vers. 39,
Ούαρα ράνης. Agatbias, lib. IV, Soerat. Eccles . hist.
lib. VII. cap. 8, Βαραράνης. Sic Οδηρος el Βήρος,
Graecis dicitur Verus, sed mendosum Βαραβάνης,
cap. 18, lib. ejusdem apud Socratem. Vers. 45.Έφ-
θαλίτας. cod. B. A. S. H. Sl. Μ. Μ. Ευθαλίτας, cod.
V. Ephtbalitaa reperio etiam apud Nicepborum
Callist. lib xviii. cap. 30. At Νεφθαλίτας apud
eumdem lib. xvi, cap. 30. Josepb. lib. v, cap. 1,
a tribu Nepbthalim) Arcbseol. Agaihiam lib. iv et
Cedrenum, pag. 292, qui et ipse λευκούς θύννους
appellat. Vide infra p. 80, vers. 33. Vers. 11 a fin.
όρ οθεσίων. H. St. 2, 6 ροθετών. Vers. eod. Εύθαλί-
τας. Μ. M. sed si in cod. B. H. St. et A. S. lectio
hic Utraque. Virs/. 9, a fin. Έφθαλιτών. Εύθαλιτών
H. St. Vers 6, a fin. έπιστρατεύειν, έπιστρατεύ-
σειν, H. Sl. Vers. 3, a fin. διώρυξι. H. St, 2, οιωρό-
ξεσι, ή διώρυξ, τής διώρυγος et διώρυχος, Tbucyd.,
Diod. Sic. Philo, Joseph.
Pag. 68, vers. 7. 1. νεώτατος. Ners. 3, καί άλλους
τε. Gregor. Naz. carm. εϊς τήν νόσον, vers. 330,
άντί δά πάντων μάργαρον αίγλήεντα, μέγαν ληίσατο
Χριστόν. Inde άχθος ααργάρεον apud eumdem et
νύμφη μαργαρίεσσα. Vers. 8, pro δπως δΐ A. S.
legit δπως τε itaque Η. St. 2. Vers. 9, 1, ένετέθη.
367 DAVIDIS HQESCHELII ΝΟΊΜ 368
Vers. 13, Βλάσην. H. St. 2, BXadtv.Vere. Ιβ,άνεωγμ.
ήνεψγμένην H. St. 2. vers. 33. στρατεύματος. H. St.
2, στράτευμα. Vers. 3δ, Όλυμβρίου* Όλυβρίου idem
Vers, 40. βασιλεύς, βασιλεύσας, idem. Ners, 10, a
fin. Κιλίκων. Κίλικος idem. Vers. 1, a fin. I. έξευ-
ρεν, ή.
Pag. 69, vers. 4. θύννων θύννων S. St. MM.
cod. B. Vers. 7 et 12, ήθη. 0\ τύποι, έν οΤς άνα-
στοέπονται, Stlid. Vers. 23, Δαορας και Άγχού. Η.
St. 2, Δάρας έχυράν, [cod. V. όχυράν] Περσών.
Vers. 25, έγγυτατω. Η. St. 2, ίγχοτάτω lego,
άγχοτάτω. Vers. 35. 1. άλλά γε. Vers. 10, 8 fin.
Γουργογένει. cod. V. Γουργενεΐ.ΥθΓ^. 3, a fin. Σίλαν.
Σίτταν verius. Vers. 2, a fio. Δαρας. H. St. 2. Δά-
ρας.
Pag. 72, vers. 4. μηράνην. Sic infra p. 80, vers.
44, p. 81. Vers. 1. H. St. 2, μιβράνην quod est
Suida nomen proprium. Vers. io, έξηρτούντο. Le-
ctio hac non nisi in uno cod. Vers. 35, τζάνοι.
Agalh. lib. V, Τζάννοι. Vers. eod. Σαύνοι. H. St. 2.
Σάνοι. Μ. M. et Interpres Procopii Σούνοι, Eusthath.
in D«onys. Σάννοι. Alibi legitur o\ πάλαι Ίσαυροϊ,
1. C. Vers. 22, μάχην διενεγκειν. 'Αντί τού ύπομέ-
νειν. Syoes. eptst. 132, διαφέρειν την πολιορκίαν.
'Ρωμαίοις. cod. Β. Η. St. ες 'Ρωμαίοις, sed ille,
apposita vitii nota. A. S. έν 'Ρωμαίοις, itidem cum
litura: 1. cum Μ. Μ. ές 'Ρωμαίους. Vers. 31, ot
τηδε. cod. V. et H. St. 2. Vers. 36, τοϊς πλησιο-
χώροις. cod. V. et H. St. 2, τούς πλησιοχώρους,
quod non displicet : Plutarch. τήν Τένεδον κατατρέ-
χων. Athenae. Κατατρέχοντες τον αγρόν, διαρπα-
ζοντες τ/,ν οικίαν. Zositn. Παιονίαν κατατρέχοντες,
καί άνωτέοω Μυσίαν. Quid quod otiam Xipuilinus
καταδραμων αυτούς πολλά dixit, ea verbi significa-
tione qua generius fere rasus illi subjicitur, voluti
apud eumdem, των συνόντων τοις δυνάσταις κατα-
τρέχων. Vers. 45, 1. ος ές γόνυ. Vers. 48, ταύτης.
Η. St. 2. ταύτη. Vil·. 8, a fin. 1. σχηματιζόμενος.
Vers. eod. cod. V. ’Έτεσι μέν πεντήκοντα. Vers.
11, a fin. τψ οίκείψ. cod. V. τού οικείου συνεπα-
γομένου λαού. Vers. 9, a fin. ούτε. Η. St. ούτι.
Vers. 6, 1. eum Η. St. 2 et cod. V. έπεί δέ έμφα-
νώς έκάκιζον, et signa parentbeseos tolle : ratio
enim interpungendi satis jam liquet. Vers. ult. a
fin. I. Άζαρέθης. Vers. eod. είς καβάδην H. St. 2,
πρός.
Pag. 73, vers. 6, I. φυλάξοντα. Vers. δ. Βανδά-
λους. AI. Βανδάλους et Βανδίλους. Vers. 17, H. St.
2, Λαζίκης καί Δάγαριν. Vers. 19, κεκοσμημένον.
Cod. V. κεκοσμημένοι. H. St. 2, κεκομισμένοι.
Vers. 23, Ζάμου Η. St 2, Μ. Μ. Vers. 25, Ζάμην
A. S. Μ. Μ. Η. St. 2. Vers. 26, τοΤς μετασχούσι.
Των μετασχόντων, cod. V. Η. St. 2. Vers. 28. Χανα-
ράγγου, Χαναράγγης est rex Aranges : nam Χαν vel
Χαμ est rex, I. C. Vers. eod. lege cum H. St. 2,
Άδεργουδο .βάνδου hyphen, ut apud Procopii inter-
pretem. Vers. 41, 1. Βοραίδης. Vers 4, παμφυλίας.
Vers. 46, cod. V. Καππαδοκών. Vers. 11, a fin. 1.
Ιωάνναν, έπίβουλον. Vers. 8, a fin. άνελεώς. H.
St. 2, ακλεώς. Vers. 4, a flo. et p. 76. Vers. 3, ό
ΓΤττιγις. Οόΐτιγις, Μ. Μ. Η. St. 2, cod. Β. pro quo
et Ουιττιγις, geminato ττ, in ms. Procopio non
semel.
Pag. 76, vers. 5, σύρον. H. St. 2, σούρων et mox
σουρηνας. Vers. 38, παρά. H. Mi. 2, πρός 'Ρω-
μαίων. Vers. 46, I. ηει. Vers. 9, a flo. πόλιν. cod,
V. πάλιν. Vers. 8. a fin. 1. κετηνάρια. Vers. 5, a
fin. Δύγαρός τε. Euseb. lib. 1, Eccles. hist. c. 12 et
13. "Αγβαρος, et l>b. U, c. 1. Alii Abgarus.
Pag. 77, vers 3, Δαρας. cod. V. et H St. 2. Δά-
ρας. Vers. 17, I. σχέδον τι. Vers. 19, 1. άτε δή αύ-
τών. Vers. 20, Γουβάζου cod. V. et Η. St. 2. Vers.
31. Μ. Μ. Νισσίβιδος. Vers. 21, Η. St. 2, τά έκείνη^
quod est frequens apud Procopium.Vers^ 44, μετ*
επέμπετο. iD cod* V. λείπε, h. 1. ascritUum* est et
in utroque B. St. lacuna relteiatVars.. 5ya Αο^ρχ*-
ται δν 6 πρώτος. Β. SU 2ι Vers* 4, a fi Αν ΊουστΤ^
νος. Ιουστινιανός, Η. St. 2, Vers. 1, a fin. άρχής
αύτψ. Η. St. 2, άρχης αυτού.
Pag. 80, vers. 12, Μασαγέται. Μασσαγέται, Dio-
dor. Sic. Xiphii. M. Tyrius, et ή Νασσαγέτις, Lu-
cian. Vers. 21, άνήρ Πέρσης. Vide infra scholion ad
p. 93, vers. 31.Vers. 23, Σηρών. De quibus Lucian.
in Macrobii* : de ipsis autem vermibus σήρες dictis,
Clemens ALx. lib. n Poed. Basii. M. homil. 8, In
Hexaem. 'Ινδικά τινα ζωύφια D. io. Chrysost. Unde
σηρικά Ιμάτια apud eumdem NftZ. σηρ.ών άέρια
υφάσματα et σηρών καλά νήματα. Vers. 36, έφθα-
λιται. Εόφθαλίται Μω. illud verius, cum nominis
origini modo significatae respondeat. Vers. 48, Σου-
ρίν ου. H. St. 2, Σουρήνα, et mox Σουρήναν. Vers.
4, a fin. Γοργύνους. Ita cod. B. 2, caleri omnes
Γοργένους. Vers. 3, a fin. Τιφλίς. Τίφιλις cod. V.
H. St. 2, Mm.
Pag. 81, vers 1, 5, 6. Μηράνης. Variant et hic
cod. V. 2, Βαραμαάνης. MM. Βαραμάνης. Vers. 6,
πολεμήσας. Vers., 10, St. 2, Νισιέινών. Vers. 16, 1.
Θεόδωρον θεοφύλακτου. Σοφ ιστού ψ επώνυμου Σιμό-
κάτης, Suid. in marg. 1. Smoeata. Vers. 39, 1. λό-
γων · δ’ς. Ver3. 47, εκείνα. H. St. 2, ταύτα
εκείνφ Vers. 1, a fin. Χαγάνον. Apud P. Diaconum
Hitt., lib. xvii, Gkaianum , et Helpidium , mendose
impressum esse, bine manifesto constat, veluti
etiam ex Zonara et Cedreno,
Pag. 84 vers. 6, άβαροι. H. St. 2, βάρβαροι.
Vers. 12, Βοσκολόβρα. Βοσκολοβρά, cod. V. H.Si.2.
Vers. 17, έν τώ φόρψ. In foro, Suid. Isidor.ep.337,
lib. 1, vers. 23. τήν άποστολικήν ρήσιν. El θέλεις
μή φοβεΤσθαι τήν έξουσίαν, τό αγαθόν ποίει (Rom.
XIII, 3.) Καί τά έξης. Καί, "Εκδικός έστι τψ τό κα-
κόν πράσσοντι. Ου γάρ είκή τήν μάχαιραν φορεί.
(ibid. vers. 4.) Ταυτα, οΤμαι, φησίν άποστολικήν
ρήσιν, Scholion ad marg. lib. Μ. M. et Η. St. 2.
Vers. 30, I. σεισμός ό γενόμενος. Η. St. 2. Vers. 24,
Ιωάννης 6 πατριάρχης. '0 νεστευτής, Zonar. Ca-
dren. Vers. 37, άριστεία. AI. όριστεί?. Vers. 43, l.
Ίζάλα, montem Izjiam vocat Ammian. Marcell.
I. 18. Vers. ult. H. St. 2. Καρδαρηγάν, ut el p.seq.
Vers. 5, 13, Καρδαρίχαν, Cearen. Vers. 46, Μ. M.
Άρζαμόν. Vers. 47, τήν έχειροποίητον εΐ-
κόνα. Vide P. Diaconum lib. xvn, miscella histo-
rica. Vers 9, a fin. Δάρας, H. St. 2. Vers. 6, a
fin. κατετέτρωτο, H. St. 2. V eod. κουαρτοπαρ-
θών. Μ, Μ. κουαρτοπαθών. Vers. 3, a fin. H. St' 2,
'Ρωμαίων κατά τής Άρζανηνής. Vers. 1, a fin,
Καρδαρίγα. Cardarigas non est proprium nomen»
sed dignitas maxima apud Persas, inquit Paulus
Diaconus Itb. eod.
Pag. 85, vers. 4, τής τών Χλομάρων. Clomanno*
rum castellum obudet, quod P. Diaconus dixit, id
Cedrenus, τό χλόμαρον φρούριον παρακαθέζεται.
Unde suspicari possis, et hic τής τών χλομάρου
[sc. φρουρίου] legendum (cum prasertim vestigia
lectionis hujus sint in cod. V. ex quo ad A. S.
marginem τού χλομάζου annotatum est :) et Cklo-
mertimapod Diaconum. Vers. 10. H. St. 2, άναδέ-
χεται. Vers. 17, ό Κάστος. Castus , P. Diae. Vers.
25, ζωγρίαν. Id est ζώντα. Num.xxi, 35, Deuter. u,
34, Hesych. Sed ζωγρίφ έλεΐν Zosim. Vers. 36,
Μυστάκωνα. H. St, 2 et cod. V., nec non P. Dia-
COIIUS. Sic autem dictus παρά τον μύστακα, ut ΘΧ
Suida conjicio, forte quod nimium illum nutrierit :
χ* ώ μύσταξ πολύς ούτος &ρ\ άναλέοι δά κικΐνοι,
Tbeocrit·
De mystace, locus exstat insignis apud Clemeia.
Alex. lib. iu Pm<L cap 11 et II Rcg. xix, 24. Vers.
44, l. άριστεί? Σάπηρος. Vers. 51, ότι Πρίσκος
7εροσπελάςων τψ στρατο76έδψ^ ούκιάίτέβη τού ιπποΛ,
κατά παλαιόν έ'θος. P. Diaconus, At Priscus stt tus-
dum mor4m uon descendit > ab equo , nec consuetis
hiationibus usus est . De hac cpnsnetudtne, litet
aabUeere qsaJ. Lipsius* avi nostri lu#naji,
scripsit: atque.iaiegrhm adeo, viri summi epistolam,
humanitatis plenissimam:
369
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
Justus Lipsius Davidi Hmschelio S. D.
Or felio nostro mittente , litteras tuas accepi : qui-
bus auctorem et suasorem fuisse scribis Segetum iUuc
transeuntem. Non fefellit te . mi Hmscheli, ejus
sponsio , qua certe libens talibus viris et amore et
scriptione respondeo . Pholii patriarcha Constantino-
potitant Bibliothecam , Velseri typis , tua opera excu-
di, id vero gratum nobis est , publice utile , vo6t«
honestum erit. Sane typos illos in Horapotline vidi ,
«4 muidiaro im^uc elegantes. Pergite uterque . gtiod
jam diu facitis , bene mereri de studiis , scribendo ,
excitando, juvando. Quod ad morem veterem de ano
queeris, credo equidem non f»tm«« veterem esse , ssa ab
Inferiorum principium eevo. Libera re publica tale ni-
hil observatum : tmo contra lego aliquoties in equo
perequitasse ordines, ipsos imperatores . tl adhorta-
tos esse. Etsi in proprie dicta Allocutione solent tri-
bunal conscendere , et in pedibus affari, quod non
ig· oras, Sed mori huic sua ratio, et exemplum ab
&tima antiquitate, qua et Consules , nostra conscen -
Oentes et populum allocuturi fasces ei submittebant ,
fat entes majesta' em populi sua augustiorem esse. Si-
mie in hae re fuisse arbitror, et submissionem hanc
duces universo exercitus habuisse Super hac re non
aliud nunc occurrit , si quid alibi juvare potero, tua
et Velseri nostri causa (quem virum unice equidem
cestimo et emo) libans sum facturus. Vale. Lovanii V
Id decembr. 1597.
Ver* 55 έλιφρέφα. cod. V. έλκρέδα, H. St. 2,
έλιφρέοα, vox peregrina, περί εΐκόνος χρυσής acci-
pienda ut trium codd. margo nosdocun, haud scio
an θεοειδούς, quae ei P. Diacono est άχειροποίη-
τος. Vide p. preced. vers. 2 et P. Diaconum lib.
xvii, xvm.
Pjg. 88, vers. 4. Π. St. 2, μαρτυρούπολιν.
Vers. 9. H St. 2, Γιληγερδών. Vers. 18, H St. 2,
Ααγγιβάρδους. V**rs. 26, i. πολύν. Vers. 34, H. St.
2, Σαμβατίου. Vers 37, cod. V. Σαμβάτιον. Vers.
44, cod. V. άποστάσεως. Vers. 46. H. St. 2, 8 γάρ
κουροπαλάτην. Vers. 3, a fin. H. Si. 2, προσχώρη-
σή.
Pag. 89, vers. 3. ροπάλοις. Pastibus, P. Diaco-
nus Itb. sape jam dicto xvii, qui ex hoc autore
nonnusquam corrigi potest; qu<nquam brevi, cum
interpretatione, integrum Graece impressum iri spe-
ramus. Vers. 31, πρεσβεύουσιν, id est, διά τιμής
δγουσιν. Vers. 33, H. Si. 2, Ζαδεσπρας. Vers. 43,
H. St. 2, Δάρας, et mox Δολβζα, at cod. V. Δολυ-
ζα. Vers. 49, 1. θησαυροί, τά τε. Vers. 1, a fin.
Ίερέμ. cod. B. Ίερέσμ, H. St. 2, Σειοέμ, M. M.
’Ερέμ, A. S. Ίρεμ, vers. eod. cod. B. et Μ. M.
και περί τής Θεομήτορος έπί τήν τής Εύρώπτ^ς. Hic
rursum m cod. B. M. et M, ad marginem περί είκό-
νος χρυσής exaratum est.
Pag. 72, vers. 9, H. St. 2, άπήντησεν έκδημία
τε του αύτοκρ. Vers. 14, Η. St. 2, Ζαλαυζάν, COd V.
Ζαλαβζάν. Vers. 41, Cod. V. έν δφάσματος. Vers.
48, έγεννήθη. Vers. 2Ι,άνήρητο. Jussu imperatoris,
P. Diacon. Vers. 39, H. St. 2 et cod. V. δριζίπερα.
Vers. 40, έπολιόρκησε. H. St. 2, έπυρπόλησε, cu-
jus lectionis vestigia sunt etiam lo cod. V. δπερπό-
λησι. Vers. 41, H. St. 2, Τζουρούλων. Vers. 46, cod.
V. et H. St. 2, Τατίμερ. Vers. 10. a fin. locus sup-
pleatur ex H. St. 2, άποχειροτονεΐται τψ δούναι τφ
χαγάνψ άπό τής των σκλαβήνων λείας, καί Πέτρος
άντι χειροτονείται στρατηγός. Vers. 4, a fin. σκλαοή-
νων. Sic appellantor a Proeopio. 8uida, Zooara,
ab boc et m«6tx3c Ιθνη * Σθλαβίνοι a Cedreno, su-
pra p. 88. Vers. 10, σκλάβοι. Vers. 2, a fin. H. St.
2, άσίμφ.
P‘g· ?3. vers. 8, A. S. χειρογράμματος. Vers.
12, 1. ίσβεστο. Vers. 16, lectio marginis e cod. V.
et B. St. 2. Vers. 18, 1. *Αγα p. cod. V. et H. St.
2. *Όγωρ. Vers. 23, H. St. 2 et Μ. Μ. Ταύγας.
Vers. eod. lectio marginis in solo cod. V. Vers. 25,
H. St. 2, χουνιτών. Ver». 29, των σκωλήκων. De
quibus supra p. 80, vers. 28. Vers. 35, μετάξης.
370
H. Si. 2, μετάξεως : illud rectius, Procopius lib. iv
(p. 433, mss. Bavar. De bello Gotthorum ; υπό τού-
τον τόν χρόνον των τινες μοναχών έξ Ινδών ήκοντες,
γνόντες τε, ώς Ίουστινιανψ βασιλει διά σπουδής ε?η,
ΰηκέτι πρός Περσών μέταξαν ώνεΐσθαι 'Ρωμαίους,
ές βασιλέα γενόμενοι, οότψ δέ τά άμφί τή μετάΙη
διοικήσασθαι ώαολόγουν, ώς μηκέτι ‘'Ρωμαίοι Ικ
Περσών τών οφίσι πολεμίων, ή άλλου του έθνους, τό
έμπόλημα τούτο ποιήσωνται. Χρόνου γάρ κατακρί-
ψαι μήκος έν χώρ?, ήπερ Ινδών έθνη τά πολλά εΐ-
σιν, ήπερ ήοίνδα όνομάζεται · ταύτη τε ές τό άκρι-
βές έκμεααυηκέναι όποίφ τε μηχανή γίνεσθαι τήν
μέταξαν έν γή τή 'Ρωμαίων δυνατά ε?η. Ένδελεχέ-
στατα δε διερευνώντι τώ βασιλει, καί άναπυνθανομέ-
νψ, el 6 λόγος δγιής ετη ; εφασκον ο\ μοναχοί, σκώ-
ληκάς τινας τής μετάξης δημιουργούς είναι, τής φό-
σεως αύτοΤς διδασκάλου τε ούσης (καί) διηνεκώς
άναγκαζούσης έργάζεσθαι. 'Αλλά τους μέν σκώλη-
κας ένθάδε ζώντας διακομίζειν, άμήχανα εΤναι · τήν
δέ αύτών γονήν, εύπο^όν τε καί ρόδιον δλως · είναι
δέ τών δε τών γονών ωά έκάστου άνάριθμα · ταΰτα
δέ τά ώά χοόνψ πολλψ τής γονής ύστερον κόπρψ
καλύψαντες άνθρωποι, ταύτ^ τε διαρκώς θεομήναν-
τες χοόνψ, ζώα ποιοΰσι. Ταυτα είπόντας, ό βασιλείκ
ιιεγάλοις πρός τους άνδρας άγαθοΤς δωρήσασθαι όμο-
λογήσας, τώ δργψ πείθει Ιπιόρώσαι τόν λόγον. 01 δ%
γενόαενοι εν Ίνδί? αϋθις, τά τε ώά μετήνεγκαν Ις
Βυζάντιον, ές σκωληκάς τε αύτους τρόπω (ώσπερ
έ{$ρήθτ}) με^απεβυκέναι διαπραξάμενοι,' τρέφουσί τε
συκάμινου φύλλο ις, καί άπ’ αύτου γίνεσθαι μέταξαν
τό λοιπόν κατεστήσαντο έν 'Ρωμαίων τή γή. Τότε
μέν ούν τά τε κατά πόλεμον πράγματα ’Ρωμαίοις
τε καί Περσαις, καί τά άμφί μετάξη, ταύτη πη εσνον.
Vers. 34, χουβδάν. Μ. Μ. Γουβδάν. Vers 38,
Η. St. 2, τής Σιγγιδόvoc cod. V. Σιγγιδώνος.
Vers. 39, I πόλιν. Vers 46, Η. St. 2. Ήρωδιανός
τις όνόματι, Vers. 47, forte legendum λιμού.
Vers. 51, άρώμασιν. Δωρήμασιν, I. S. V^rs. 6, a
fin H. St. 2 et cod. V. Δριζίπερα. Vers. 2, a fin.
cod. V. Δραζίπερα. Vers. eod. νεών. cod V. ναόν.
Vers. 1. a fin. I. θεία δέ δίκη n eto casu : Lucianus,
έγώ τους φονέας του πατρός μετήλθον.
Pag. 96. Vers. 3, 1. ένδημει. Vers. 8, A. S. et
Μ. Μ, Άρμάτωνος. Vers I** ^spi τής τού Νείλου
άναβάσεως. Περί τής τού Νείλου άναπληρώσεως δό-
ξαι διάφοροι sunt ab Η. St. pridem Graece cum
Arisioi· lis et Theophrasti opusculis άνεπι γράφως
editae. Quae autem περί τού Νείλου Mbeopbyladus
hic Simocates lib. vu. extremo, de vita Mauricii
imp. scripsit : eo mecum And re as Schottus, vir
ad litterarum studia provehenda natus communi-
cavit. In his. Άναρχίδης ό Κνίδιος μόνος τού κρα-
σπέδου τής άληθείας κεκρατηκέναι, scribitur. Vers.
15, Άναργίδου. Lyctio marginis, ex conjectura
ejusdem A. S. Vers. 30, διά Γεωργίου άλύτους τη-
ρεΐν σπονδάς, Η. St. 2. V^rs. 47. ΜΜ. Σαβινων.
Vers. 10, a fln. άπαίροντες Η. St. 2, probe.
Pag. 97, vers. 3, Μ. Μ. είσήρησε, F. είσεβρύη.
Vers. 53. όπως τε φεύγει H. St. t. Vers. 10, A. S.
τής δημιουργικής. Cod. B Μ. Μ. H. St. τοις δημο-
τικούς, quod probat I. S. Vers 27, νεώ. Vers. 29,
H. St. 2. Άνδρέα. Vers. 32, Μ. Μ. Αάρδην. Vers.39,
cod. B. Μ. Μ. H St. Έβδομίτης. Vers. 6, a flo.
cod. B. H. St. Μ. Μ. Λυλίου. Vers. 4, a fin. τό
άνάγνωσις in H. St. 2, expungitur. Vers. 3, a fin.
t. ροθίφ. Vers. 1, a fin. 1· κοινωνησάντων τής.
Pag. 100, vers. 3, lectio marginis est melior.
Vers. 12, H. St. 2, κατά τήν Άλεξ. Vers. 13, προ-
ηγόρευον. Scholioo ad marg. Μ. Μ. τάς φήμοις
σπως γίνονται πσρά τών δαιμόνων. V Γ8. 24. Η. St.
2. Κωνσταντίναν. Vers. 31, I. Φωκά δι’. Vers. 42,
Ιστορικόν. Ηοο mihi videre non contigit : Chrouo-
logia vero Nicepbori, patriarch® Constantinopoli-
tani, έν συντόμφ in Bibliotheca Augustana Grsoe
servatur. Vers. 6, a fin. H. St. 2. tl μή τω τώ λίαν
συντετμημένψ. Vers. 13, a fln. idem li. St. 2,
371
DAVIDIS HOESCHELII ΝΟΤΛ
372
Άνεγνώσθη μοι. ΥβΓ8. 80d. et 5, p. 101, I. Μι-
χαήλ.
Pag. 101, vers. 3, τάς τβ. H. St. 2, καί τάς.
Vers. 10, αύτοσχεδία. Vere. 17 ei 11, a fln. cod. B.
H. St. Μ Μ. Κεφαλίωνος. Vers. 37, H. St. 2, πρώ-
τον αδτώ της. Vers. 12, a fin. H St. 2, συγγραφέων
δέλβ\ Vers. 41, pro κς’ habet idem H. Si. 2. κα’·
Yers. 4, a flo. Ίλλούστοιος. Non dubium quin La-
tine reddendum illustris non illuitrius. Ita semper
Graeci nomina Latina in IS efferunt ; Φιδήλιος (pro
quo Φιδέλιος legitur apud Pj ocop. lib. i, De Gotth .)
Fidetii , Νωβίλιος, Nobilis, Λατερήνσιος Laterensis,
Αόγουστάλιος Augustalis (infra p. 260, vere. 8,)
Πέτρος Ίλλούστοιος Petrus IUustris (infra p. 505) et
similia. 1. C. Vers. 4, a fin. Σοφίας, ms. omnes
Φιλοσοφίας. Illud Suidas. Yers. 3, a fln. H. St. 2,
ra του Ιστορίας. Vers. 2, a fln. Βήλου. cod. B.
Μ. H. St. Βήρου * illud A. S. et H. St. 2, quod
malo.
Pag. 104, vers. 9, τμήματα. Διαστήματα. Suid.
Vers. 21. I. ήρθη, 'Ολυμπιάδος έβδόμης καί εβδο-
μηκοστής, καί διακοσ. Vers. 27, i. Μάγνου μόνου.
Vers. 30, Η. St. 2. Άνεγνώσθη μοι. Vers. 7, a flo.
I. έθος cum Η. St. et I. G. Vers. 1, a fin πολλυμα-
θείας, cod. B. Μ. Μ. H. St.
Pag. 105. vere. 1, Άγυρίου est genuina lectio.
Vers. 11, 1. βιβλίοις. Vers. 23, 6, Άλμαπόλεως,
H. St. 2, byphen. Assentior A. S. Άλβης legenti.
Vers. 25, Έλαγάβαλον. Μ. Μ. ’Ελαγάβαλλον Hero-
dian. Έλαιαγάβαλον, Eutropius Ήλιογάβαλον.
Yers. 33, vox quadrato inclusa redundat : pro β'
enim, quae est nota numeri, scriba imperitus legit
βιβλίον, quod sphalma in 4 ms. codd. Yers. 37,
verba illa, Μαρκίνος αδτψ τήν άρχήν ό αύτοκράτωρ
έγχειρίζει, Η. St. 2, parenthesi includit. Yers. 41,
έκεί, τό λοιπόν lege cum I. S. Yers. 45, Άσκανία.
Καθαρά Μ. Μ. margo. Yers. 11, a fio. H. St. 2,
παρατεταμέναι. Vers. 2, a fln. Άνεγνώσθη. Illa
Ctesiae excisa sunt e codd. H. St. ms.arbitror,quod
iis sint usi, cum seorsim eadem imprimerentur.
Pag. 108, vers 19, Άστυϊγαν. Μ. Μ. Άστυΐων.
Yers. 31, I. καί Άμυντιν omisso articulo. Yers. 8,
a fln. Περσών είδωλά. Scholion ms. δ’ρο τήν τών ει-
δώλων έμφάνισιν.
Pag. 109, vers. 15, Μ. Μ. Πετησακαν. Yers. 18,
Πετισάκα, idem. Yers. 8, 8 fln. I. τανουξάρκην.
Yers. eod. 1. έπέστησε in marg.
Pag. 112, vers. 11, Μ. Μ. Ίξαλβάτης. Yers. 17,
I. βασιλεί. κατά προδ. Yers. 22, ζωγρίαν λαβών.
Yide scholion ad p. 85, vers. 19. Vers. 27, μάγος.
AI. μέγας. Vers. 40, Μ. M. έπεί ουδέ άνελειν I με-
λέτα. Vers. 7, a fln. 1. Βαγαπάτου καί Ίξαβάτου, at
COd. V. Ίζαβάτου.
- 113, vers. 6, 1. Σφενδαδάτην. Yers. 40, του
ίππου. Herodot. Thalia, et Tbemist. orat. 12, έπα-
νήκεις δέ αύτοκράτωρ, ούχ Ίππου χρεμετίσαντος,
ώσπερ Δαρείος * ουδέ κυνή [sic legendum in editis,
Id est, περικεφαλαία non κυνί] σπείσας, ώσπερ
Ψαμμίτιχος.
Pag. 1Ί6, vers. 1, Μ. Μ. Σκυθάρχης, et in marg.
Σκυθάρβης. Yers. 7, a fln. 1. δ.
Pag. 117, vers. 4, κατεκόπη. Vers. 6, 1. δισμυ-
ίων. Yers. 10, Μ. Μ, θάραξ. Yers. 13 Ήγίαν.
I. Μ. ’Ογίαν. Yers. 20, I. μυριάδες. Vers. 32, Μ. M.
έαπίπρησι. Vers. 35, cod. B et Μ. Μ. στενότατον.
Vers. 2, a fln. Μ. Μ. Άρτάβανος.
Pag. 120, vers. 5, Δαριαίου Μ. M. Yers. 15,
Μ. Μ. Δαριαίω. Yers. 24, idem Άμυστρις. Vers. 29,
). Βακτρίων Vers. 43, Χαριτομίδου Μ. M. Veri. seq.
1. δς των.
Pag. 121, vere. 23, A. S. sic lenit, έπί γ\ σταυ-
^οις πεντήκοντα · τών δ* 'Ελλήνων, ίσους. Ver 8. eod.
νεσταύρισε Μ. Μ.
Pag. 124, vers. 10 et 21, Μ. Μ. Άμίστριος. Vers.
42. δ, τε πατήρ. Yers. 3, a fln. 1. ή έν αύτή.
Pag. 125, vers. 6, I. ΊΓρχανίων. Yers. 10, Μ. Μ.
Φαρνακίαν * Yers. 42, 1. απόλλυται. Βασιλεύει οΰν
St.
Η. St. editio variat a ms. auaa sic habet, άπόλλυται,
βασιλεύσας μήνας Ιξ, ήμερος πεντεκαίοεκα. Βασι-
λεύει ούν μόνος Ίϊχος ό καί Δαριαίος. Ευνούχοι δέ
τρεις, etc. Vers. 8. 8 fln. Πρυσάτιδος.ΥβΓβ. 5, a fln.
Όξένορας.
Pag. 128, vers. 15, Μ. Μ. φαρνακίας. Vers. 32, I.
καταμηνύετε
Pag. 129, νβΓ3. 1, Μ. Μ. πολλά τδν πατέρα καί
την μητέρα Vers. 8, βασιλεύει δέ καί Άσάκης.
Ver*. Seq. I. ό Ούδιαστής. Vers. 29, Συέννεσις cod.
V. Μ. Μ. Vers. 3. a fln. άνεσταυρίσθη Μ. Μ. cod. Β.
Vers. 2, Ο fin. αύτη. cod. V. ταύτη..
Pag. 133, vers. 2, ώς τήν δοκέοντα βαλειν κάρα
Κύρον. Μ. Μ. Vers. 6, idem Μιτραδάτην. Vers. 24,
1. δεσμοτηρίω. Yers. 21, Ελυσε, cod. B. et Μ. Μ.
Ελαβε. Yers. 43. I. έώρα τό.
Pag. 133, vers. 18, Βάκτρων. A. S. Μ. Μ. μά-
κτρων, illud cod. B. et H. St. Vers. 9, a flo. καί
μάλιστα έν τοίς έπιγραφομένοις Ινδικά. Κτησίας δ
Κτησιόχου [ή Κτησιάρχου Suid.] ό Κν ίδιος συνέγραψε
περί την Ινδών χώρας, καί τών παρ’ αύτοϊς, & μήτε
αυτός είδε, μήτε άλλου είπόντος ήκουσε. Lucian.
lib. I, Vera historia , et lib. II, μεγίστας άπασών
τιμωρίας όπέμενον ol ψευσάμενοί τε παρά τόν βίον,
καί οι μή τάληθή συγγεγραφότες · έν οις καί Κτη-
σίας ό Κν ίδιος ήν, κάι Ήρόοοτος, καί άλλοι πολλοί.
Hos conjungit etiam in Philopteude. Demetrius
Phalereus ae eodem Ctesia, καί δλως δέ, inquit,
ό ποιητής ούτος (ποιητήν γάρ αυτόν καλό ίη τις είκό-
τως) έναργείας δημιουργός έστιν έν τη γραφή συμ-
πάση V<*rs. ult . Ιωνικής. Μ. Μ. Ιδιωτικής.
Pag. 143, vers. 3, Ινδικά. In alio libro ms. Ba-
varico Διηγήματα Κτησίου Κνιδίου περί τών τή οίχου-
μένη θαυμάτων. Yers. seq. έν ένί βιολίω. cod. Υ. έν
ριβλίψ. Vers. 5. 1. Ινδού. Vers.seq. πλατυτατον cod.V.
Η. St Vers. 12, παντάρβας.Υι^Η Philost. 1 1 b. m, De
Apollonio Καί 'Ηλιόδωρος ουτω φησί περί τής παν-
τάρβης παράδοξα Μ. Μ. Vers. 18, Βιττάκου. Haec
ψιττάκη est Plinio, qui lib. x,cap.42, docet quae aves
imitari possint sermonem humanum, ut et Suid. in
vocabulo Psittacus Naz. Pr occepi, ad Virg. v. 624.
Καί κόρακες κλέπτουσιν όμως δπα * ώς δ’ έρατο-
[χρως.
Ψιττακός άγκυλόχειλος Εσω πλεκτοιο δόμοιο
Άνδρόμενον φώνησε καί ήπαφεν άνδρός άκουήν.
Vide infra p. 193, vers. 23. Vers. 20, πορφύρεον
δέ. B. lib. ύποπορφύρεον. Causam varietatis colorum
tam in psittacis, quam aliis nonnullis avibus, af-
fert Diodor. Siculus lib. ii. Vers. 22 cod. B. A. S. ut
H. St. κιννάβαρι. Vers. 23, Ινδιστί. Ba varicus liber,
6X eodem Ctesia excerptus. οίαν γλώτταν έκδιδαχθή.
Vers. 28, ή δέ κρήνη. Φιλόστρατος έν τψ είς τον
Άπολλωνίου [lib ΙΙΚ,Ί βίω ψευδός αύτό φησι Μ. Μ.
Yers. 39, άνδρε. cod. B. A. S. Μ. Μ. άνδρες. Ibid.
B. lib. μόλις περιλάβοιεν. Vers. 3, a fln περί τού
μαρτι^ώρα. Καί τούτο ψεύδος ό φιλόστρατος
Aag. 144, vers. 4, μείζων δπάρχουσα, A. S. cod.
B. Μ. Μ. at Η. St. μείζω δπάρχουσα, I. Β. μείζον
πήχεως. Vers. 15, Β. lib. Μαρτιχόρας. Vers. 29,
<1. άνεμοι δέ πολλοί, καί πρηστήρες πολλοί. Καί
Yers. 11, a fln. μάλα ήδύς. Β. liber addit, άλλά
καί τού Φάσιδος ποταμού τό ύδωρ, έν άγγείφ δια-
μειναν νυχθ ήμερον, οίνος ήδιστος γίνεται. Yers. 8, a
fln. φορυτώ δε σβέννυται. In Β. lib. sequitur,
όμοίως καί έν Αίτνη καί Προύση διτηνεκώς Ανάγεται
πυρ. Yers. 19, Ελαιον. ’Ος τό ήμέτερον, Β. lib.
Yers. eod. καί πλοιαρίοις. Β. lib. καί διά πλοιαρίων
τούτο άπαρύονται, καί χρώνται. Vers. 21, Σισάμφ.
COd. Υ. σισαμίνψ. VerS. 24, Β. Ub. αύτόθι καί
άργύριον πολύ, καί μέταλλα άργύρεα. Vers. 28,
άλλ* δρη. Β. lib. άλλ’ έν μεγάλοις όρεινοΐς καί τροι-
χέσιν. Εκεί είσί καί ol γρύπες. Vers. 41, μέλι. Ός-
το καθ' ήμας. Β. lib. Vers. 43, πηγή έστι. Καί
έπειδάν. Β. lib. πηγή * ής τό ύδωρ έν άγγείω βληθέν,
πήγνυται ώς. Vers. 45, τρεις όβολούς. Β. lib. τρεις.
373
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
374
κοτύλας. Vers. 2, a fin. ή δέ ζωή αύτών, in Β. libro,
initium harum Narrationum admirandarum esi hoc,
λέγονται o\ Σήρες, καί οί άνω Ινδοί μέγιστοι σφό-
δρα είναι τά σώματα, ώς εύρίσκεσθαι ανορας ιγ' πη-
χών τδ μήκος . βιούντες δε καί ύπέρ τά σ' έτη. [Lu-
CiaD. Σήρας μεν ίστορούσι * μέχρι τριακοσίων ζην
έτών]. Είσί δέ καί έν μέρει τινι ποταμού, λεγουμένου
γαΐτου, άνθρωποι Θηριώδεις, καί τό δέρμα παραπλή-
atov Ιπποποτάμοις, ως μή οιακόπτεσθαι βέλεσιν. Έν
δέ τη αυτή Ινδική, είς τόν μυχόν τής πελαγίας vrf-
σου, ©ασί τους Ενοικούντας κάκεϊ ουράς ?χειν μέγι-
στος, οποίας διαγράφουσι των σατύρων.
Pag. 149, vers. 24, αυτή ή ρίζα. Μία γάρ έκ των
£(ζων τούτου, δσον δάκτυλος λαμοανομένη, ού άν, et
eodr Β. i.Vers. 28, άρνας. Καί βόας, καί τά λοιπά, Β.
lib. Vers. 41. i. άμυγδαλή. Vers. 5, a fin. cod. V.
καί μίγνυται. ΥθΓ8. p nuit. Ι.ώρυγή. Ήρυγή Plutar-
ebo etiam idem quod ύλακή Luciano ; ut ωρύομαι,
idem quod όλακετω, Luciano, Xiphilino, Theocr.
Id yll. ii Vers. ull. άλαλοι. Pliilo, pag. 217.
Pag 152, vers. 2, κυνοκέφαλοι. Ψευδός αύτδ φη-
σίν · ο Φιλόστρατος. Μ. Μ. ή ίσθησις αύτών κρέη
ώμά, Β. lib. Cynocephalos inier animalia numerat
B\od. Sicul. lib. ni culta in jEgypto, Lucianus.
Yers. 13, τάς φοινικίδας. Τούς φοίνικας A. St. Μ.
M. cod. Β. Yers. 29, in margine, ό'τψ H. St. tolla-
tur : proxima enim seq. pag. idem repetitur. Ibi-
dem Jector animadvertet, numeros paginarum in-
termedios librarii culpa esse praetermissos.
P.»g, 53, vers. 2, I. μακροβιώτατοι. Yers. 22, μέ-
γεθος. Τού τοιούτου κερατος τό ρίνισμα δίδοται έν
ποτφ · καί 6ττι φυλακτηριον θανασίμων φαρμάκων,
Β. lib. Vers. 23, παλαιστάς. Ό παλαιστής. S. Emp.
LXX interpretibus, Philoni, Laertio, et aliis dici-
tur τό παλαιστιαιον μέγεθος.
Pag 156, vers. 8, άγρεύσαντες. Οδτω ©ησί περί
τούτου καί ό Φιλόστρατος, Μ. Μ. Vers. ΐ4, έλαιον.
*Ος πυρ, Β. lib. Vers. 22, έλαίου. Οδτω φησί περί
τού έλαίου τούτου καί 6 Φιλόστρατος, γαμικόν αύτό
χρίσμα καλών, Μ. Μ. Vers. 36, λούονται προς κάθ-
•αρσιν, καί παντοίων νοσημάτων άποτρο©ήν, Β 1 1 b .
Pag. 157, vers. 9, θιννάνει. Sequitur io libro illo
Bavarico. "Εστι δ* έν Αιθιοπίφ ζώον λεγόμενον Κρο-
κόπτας [Diod. Sicul. lib. Ηΐ] κοινώς δέ κυνόλυκος *
ίστι δέ τη δυνάαει θαυμαστύν, Τούτο δέ φασιν άν-
θρωπίνην μιμεισθαι φωνήν, καί διά νυκτός καλειν
ές όνόματος τούς άνθρώπους, καί προσιόντας κατ-
ισθίειν. *Εχειν δέ τό θηρίον άλκήν λέοντος, ταχύτητα
Ιππου, ρώμην ταύρου, σιδήρψ δ* ού)ς ύπεικον. Έν
Ευβοί? δέ τη χαλκιδική τά πρόβατα του έκεισε τόπου
ούκ Ιχειν γολην · άλλά τά κρέη αύτών πάνυ είσί πι-
κρά, ως ουδέ κύνες έσθίουσιν αύτά. Φασί γάρ, έπ-
έκεινα τών Μαυρουσίων πυλών βεσθαι μέν τού θέ-
ρους ό έκεισε τόπος, χειμώνος δέ ©λέγεσθαι. Έν τή
κυωνίων χώρφ κρήνην είναι φησιν έλαίου, ούχ δδατος
ρεύμα Ιχουσαν · καί διά τούτο οι Ιποικοι τήν χρείαν
αναπληρούσιν είς τροφάς παντοίας. Έν τή λεγομένη
Μετάδριδά έστι κρήνη ούκ όλίγον διεστηκυΐα τής
αυτούς, £λλ’ έφν τά πλεΐστα καί δζειν έπί τής ξ·
ρας. Ταύτα δέ γράφων ό Κτησίας, etC. Yers. 18,
Ήλιοδώρου Αίθιοπικά. Ms. Αίθιοπικόν ; sed illud
editio novissima H. Commelini, et Socrates lib. v
Ecde». Hift. cap. 22, pag. 250, cujus locum in
editis libris vitiosum ita corrige. Ηλιόδωρος τρίκης
τής έκει γενόμενος. 05 λέγεται πόνημα τά έρωτικα
βιβλία, & νέος &ν ίταξε, καί Αίθιοπικά προσηγό-
ρευσε. Quanti autem fecerit Heliodoros hunc in-
Smil lusum, videre est in Nicepbori. lib. xn, c.34,
Ιθιοπικής διηγήσεως meminit Lucian. lib. De
*k*tume. Yers. 27, 1. τό προκείμενον περίοδοι
σύμμετροι, καί είς τό βραχύτερον ΓοΤα δή] συστελλό-
μ*ναι. Yers. 14, 1. Εκείνων. Yers. 18,
μένος vel ζωγρηθείς. Sed de noc supra. Vers. 6,
μ*νάι. Vers. 14, 1. Εκείνων? Vers. {8, έπήρχε. Μ. M. fin. vers. 168, στωϊκή. Ipso iosepho teste, in Vli
5κήρχε. Yers. 23, 1. Κνήμωνος ; pro quo H. St. 2, sum historia, pag. 626. Vers. 47, ejusdem pag. *
•t cod. Y. Κνήμων καί Θεογενής. ΥβΠ. 25, Η. S. θρώπψ τινί. Βανψ τούνομα, iosepb. Yers. 7,
2, έσφραγμένη και κειμένη. Vers. 28, 1. τη αφανή.
Yers. 28, verba lineae istius redundant. Yers. 29,
άπορία. II. St. 2, άποπορεία. Vers. 32, idem Καλα-
σίριος, recte utrumque : nam id genus nomina bi-
fariam fl *Clunt ; Πάρις, Πάριδος et Πάριος, apud
Pind. Quin et feminina, μήνις, μήνιδος et μήνιος
apud Apollinarium : μάντις, μάντιοος et μάντιος.
Vers. 41, I. διά Θίσβην. Vers. 45, H. St. 2, Καλα-
σίρειος, vitiose pro Καλασίριος. Vers. 48, I. ιιαγγα-
νείαις. Vers. 2, a fin. 1. ήν αύτόν άφελών ο νεώ-
τερος.
Pag. 161, vers. 4, al. Πετοσίριος. Yers. eodem
leg. επιδιώκει θύαμις. Vers. 7, δρόμου. Vers. 12,
Πετόσιρις, II. St. Μ. Μ. cod. Β. Vi^rs. 15, συστάν-
τος. Η. St. 2, συσταλέντος. Vers. 16, παρά πατρό<
idem. Vers 18, I. Χαρικλείας. Vers. 30, παντάρβης.
‘Απορώ, πώς ένταύθα μέν λίθον τήν πανταρβην
φησίν · όπισθεν δέ έν τοΤς τού Κτησίου ’Ινδ.χοΙς [su-
pra pag. 143, vers. 12,1 σφραγίδα ; Μέμνηται τής
λίθου καί Φιλόστρατος [lib. III,] έν τώ είς τόν βίον
Απόλλων ίου, Μ. Μ.
Pag. 164, vers. 5, Η. St. 2, ηύρισκε. Vers. 12,
καί Θεαγένης καί Χαρικλεία idem Η. St. 2. Vers. 17,
Άμινδηνός. Cod. Β. et Η. St. Άμινσηνός. Μ. Μ.
Άμινσινός. Η. St. 2, Έμεσηνός, itaque in vita ejus.
Vers. 22, θεμιστίου. Τού καί Εύφράδους έπικλη-
θέντος. Vars. 36, είς πάντα τά 'Αριστοτελικά. Εΐ-
Stani in qnsdam Aristotelis scripta παοαφράσεις,
καί λόγοι ιδ\ Typis Aldi V- net. 1534 et Hf. St. 1562.
Vers. 45, Λεσβώνακτος. Hujus uou nisi una est im-
pressa oratio politica. Περί τού πολέμου τών Κο-
?ινθίων, et altera προτρεπτική. Lesbonactem Mity-
eraeum philosophum (quom alium ab oratore puto)
sub Augus o Suid. vixisse, Lucianus άνδρα καλόν
καί άγαθόν, eique Timocratem praeceptorem fuisse,
scribunt. Yers 10, a fin. Ίωάννου. Vide supra
pag 16, vers. 21. Vers. ult. H. St. εύσεβείας.
Pag 165, vers. 5, cod. V. et H. St. 2, καταχέει.
Vers. 12, 16, 19, nota syoonymiam πατήρ, ό φύς,
et ό γεννησάμενος, pro auctore, de quo anlo ad
pag. 28, vers. 15. Vsrs. 30. Φλαβίου. Cod. V.
Φλαυίου. Vers. 47, H. St. 2, άοχιερατεύειν νενόμι-
στο, άπό Άαρώνος, άρξάμενοι, ‘ καί. Vers. 49, al.
Ίακίμου. Vers. 51, verba Hia, o\ δέ τών Άσαμο>-
ναιου παίδων ίγγονοι, licet in A. Schotti codice hic
legantur, sunt tamen ad marginem rejicienda, ώς
διάφορος άνάγνωσις. Habetur eoim illa lectio in
H. Si. 2. pr » iis qum proxime sequuntur, ό δέ τού
Άσαμωναίου Ιγγονος. Vers. 2, a fin. τής βασι-
λείας. Τής βασιλικής, Η. St. 2, a tericus cbalco-
graphi culpa transpositus est.
Pag. 168, vers. 3, al. ΊΓρκανού. Vers. ΙΙ,Σούσιος.
H. St. 2, Σόσσιος, FI. Josepb. lib. xiv, cap. i7 Ar-
cbaeolog., Σόσιος. Vers. 34, ϊμπροσθεν ε^ρηται. Su- ·
rra 33, vers. 42. Yers. 36 καί εκ βασ. H. St. 2, έκ
βασιλείου δέ φυλής. Vers. 37, 1. παίδων, ο*ί. Vers. 40,
Ματθίου. Suid. Ματθαίου, mendose. Vers. 45, Φα-
ρισαίοι. 01 Ερμηνευόμενοι άφοριζόιιενοι, Suid.
VetS. 46, ΣαδοουκαΤοι. Άπό δικαιοσύνης τής έπι-
κλήσεως όρμωαένης. Σεδέκ γάρ Ερμηνεύεται δι-
καιοσύνη. νΗν δε καί Σαδούκ Γ Σαδώκ. Clem. Alexi
Strom. I τις τούνομα κατά το παλαιόν τών Ιερέων,
Epipban. Yers. eodem Έσσηναί. Έσσαίοι, Suid
(διαλέκτω * Ελληνική παρώνυμο t όσιότητος, έπειδή
κάν τοΤς μάλιστα Θεού θεραπευταί γεγόνασι. Philo S)
Ίεσσαιοι, Epiphan. pag. 57, vers. ult Μ. Μ. προ-
ύστη.
Pag. 169, vers. 2, cod. Y. et Η. St. ύπεξουσίως.
Yers. 5, H. St. ζωγρεία, Μ. Μ. ζωγρίφ quod magis
placet. Nam lib. I Polybii, ζωγρεί? δ* έκυρίευσαν
πλειόνων ή τ' : sphalma graphicum, aaque ac in
lexicle ό ζωγρεί ας pro ζωγρίας, quod cum alibi,
tum II Macbab . xn, 35, legitur άντί τού έζωγρη-
5. 6, a
I»
άν-
τε
375 DAVIDIS HGESCHELII NOTiE 376
τότε. AI. τότε τε. Vere. 10, Μ. Μ. 'Ρωμαίοις.
Vers. 23, τού χρυσού Μόνος άκιβδήλως τό χρυσούν
τε και θεϊον έκληρονόμησεν δνομα, Suid. Vers. 24,
άπελαθέντος. Socrat. Etcles. Hist Itb. VI, cap. 18.
Vers. 28, σαρδιανός Suid. Ό έκ Φ p γίας |5ήτωρ.
Vers. 8, a flo. περ ιόδοις. H. St. 2, μεθόδοις.
Pag. 172, v^rs. 24, έν τή. H. St. 2, έπί. Vers. 27,
idem Άρμάτιος. Annotatur tamen, videri fuisse
"Αρματος. Vers. 33, πάλην. H. St. 2. πάλιν στάσιν ·
-καί τήν κατά Μαρκιανού έπανάστασιν. Vers. 35,
τήν τούτου. II. St. 2, την διά τούτο φυγαδείαν.
Vers. 34, pro πενθερας al-πενθής habent, el veis.36,
πρότης. Vers. 37, Η. St. 2, έπιδάμνου. Vers. 41,
την τότε 'Ρωμ. Η. St. 2, τήν τε 'Ρωμαϊκήν. Vers. 9,
a fln. I. συγγραφεύς. Vers. 2, a fln. σοφιστής. Βυ-
ζάντιος, Suid Vers. 4, a fin H. St. 2. έμφαντικόν.
Vftrs. 3. a fln. idem, παραβλέπονται, ώσπερ τό · και
τοιαύτ’ ένια. Καί όλος.
Pag. 175, vers. 15, 1. θηλείας. Vers. 19, cod. V.et
H. St, 2. τούς κατ’ αύτής καινοτομούντας, accu-
sandi casu, quod Mibi vn reperba: vide p ig. 169,
vers 4, a fln. Vors. 23, I. έκδιθυραμβ. Veis. 33,
I. παίδων. Vers. iO, lege ήταιρίσατο. Ibid. H. St. 2,
Ταρασικοδίσσα. Vers. 48, έτ»>ρεύετο. Αντί τού έμη-
χανατο. Passive usuroat Ba^il. M epistola (cujus
initium, Γράμματα έδεξάμην) &d Melelium episco-
pum ; IUpi δε των τυοευομίνων Πη editis male im-
pressum πορευμένων] 1) καί ηδη έσκευωρημένων
καθ’ ημών έν Άντοιοχεί?. Theodorei. Iib. I. cap. 14,
EcrUs. τά δέ ύπ’ έκείνου τυρευθέντα, et
Philo, pag. 374, ζητείται ή έπ’ Ικείνφ τυρρυθεϊσα
έπιβουλή. Luciaous acti νο utitur, κακόν luo? αέγα
τυρεύων. VerS. 4, a fln. Η. St. 2, Λέων λαβών ό
βασ.
Pag. 176, vers. 16, Αύγούστουλον. Έπί Ζήνωνος
έν Βυζαντίψ βασιλεύοντος, Αύγουστος εύχε τό Ισπέ-
ιον κράτος, 8ν καί Αύγούστουλον όποκοριζόμενοι
κάλουν Έωααϊοι, ότι δή μειράκιον ών έτι τήν βχ-
σιλείαν παρέλαβεν, ήν ο\ Όρέστης ό πατήρ διψκεϊτο,
ξυνετώτατος ών. Ρπκορ. m. s. Iib. l, De GoUhit.
Vers. 20, I. Βηρίνα. Vers. 24, 'Αραάτιος, H. St. 2.
Vers. 32, άπό Καίσαρος. II. St. 2, εκ τού Καίσαρος.
Vers. 35, al. Ίλλους. Vers. 38, 1. γυναικί. Vers. 41,
παγγενεί. Η. St. et cod, B. παγγενή. A. S. παγ-
Ϊενή. Illud editum, Μ. M. quod et apud Gregorium
fyssen. in vita Mosis legitur. Sic πάνδημε! apud
Diod. Sicul. πανοικει apud Philonem (pro quo et
πανοικί apud Joeephum scriptum repeno) πανσυδεί
et πασσυδεί apud Thucyd. Vers. 2, a fln. H. St. 2,
ώς έξεδόθη έπινίκ*ος Ίλλψ.
Pag. 177, vers. 13, I. Ίσα υρίαν. V«rs. 27, Κων-
σταντίου I. ex historia. A. S. Vers. 38, I. άνείδεος
καί. Vers. 46, έχρημάτιζεν. Vers. 49, cod. V. et
H. S. 2, it**m margo Μ. Μ. καταστάς έπίτροπος,
2uod et 1. S. conjecit inserendum esse. Vers. 9, a
n. Σερίναν. H. St. Μ. M. cod. B.
Pag. 180, vers. 17, 1. ήταιρίσαντο. Ut supra
pag· 173, vers. 40, idem fere quod προσψκειώσαντο.
Naz. Car» t. Nicobuli ad F. v. 267 :
Μή σύ γ* έταιρίσσαιο κακόν καί φαύλον ΙταΤρον.
Hinc compos, infra pag. 105, v. 12, προσηταφίσατο.
Aliud esi ήρετίσχτο in sacris Liileris.V. 19, H St.2,
άλληλοσφαγία, Philoni άλληλοκτονία, Pind>ro άλλη-
λοοονία, sed alteram lectionem huic praetulerim.
.Vers. 23, Καισαρίνα. cod. V. Καισέρινα H. St. et
Μ. Μ. και Σαρίνα. H. St. 2, et I. καί Σερήνα.
Vers. 27, Βουκελλάριος. Βουκελλάριοι, οΐ Έλληνο-
γαλάται όνομάζονται ’ κ 1 ή των Βουκελλαρίων
χώρα, Γαλογραικία. Suid. Sed nominis ratio
versu 44 hujus pag. redditur. Vers. 39, al. όπτι-
μάτοι. Vers. 42, I. προσηταίοισατο. Lucian. προσ-
εταιρίσεται τήν άλήθ^ιαν καθ’ ήμών. Plui, τό φαυ-
"λότατον και τό νοσούν μάλιστα τού δήμου προσεται-
ριζό μένος έπ? τούς άρίστους.
Pag. 181, vers. 5. Η. St. 2, των Γαλλιών όρίοις.
Ters. 7, idem της Γαλατίας. Vers. seq. idem Ιτα-
λίας τε καί Γαλατίας. Vers. 12, a fln. τής Βρεττα-
νίας. Η. St. 2, I. S. et I. C. τής Βρεττίας. Vers.
ultim al. Κωνσταντίου παιδός.
Pag. 184, ver<. 26, H. St. 2, είς δούλους αύτού.
Vers. 32, 1. Γώαρ. Vers 33, I. Βουργουντιόνων.
Procop. Βουργουνζιόνων. Vers. 41. Η St. 2, Στρα-
τιώτην. I. C. στρατιωτών, nisi mutata distinctione
jungas cum seqq. quod tamen vix potest. Άσάρψ
autem mox pro Σάρφ : ita enim saeptus vocatur hic
dux. Vers. 44, H. St. 2, σόκκοΐς. Vers. 45, 1. Όνω-
ρίου, ότι. Vere. 51,1. αυτών, τής.
Pag. 185, vers. 5, cod. V. et H. St. 2, Άπετέθη-
σαν. Vers. 9. H. St. 2. Κωνσταντίου. V^rs. 35,
H. St 2, Κωνστάντιος δισιγνατος. Vers. 10, a fln.
είδος άξιον τυραννίδος Ex Euripide Porphyrius in
Isagoge. Vers. ultimo, H. St 2, 'Ρωμαίαν.
Pag. 188. vers. 5, Άτιμήτων. Inaestimabilium.
Sap. cap. Vll, vers. 10, Ουδέ όμοιωσα αυτή λίθον
άτιμη τον. Quo significatu accipiendum Carm. Naz.
είς έπισκόπους, vers. 63 :
Μισθόν άτιμήτοιο κακόν καί τυτθόν Κχοντες.
Vors. 8, Η. St. 2, 'Ρουστικιου. Μ. Μ. 'Ρουστακιου.
Vers 15. Η. Si. 2, 2γραψ αι γάρ και έν μι? ήμερα
τετέχθαι. V *rs. 29, Η. St. 2. Δούβιος, et Veig, 11,
Δούέιον. V-TS. 4, a fln. τελετής. Al. τελευτής. Vt*rs.
ultimo, I. Βαρβαρικφ.
Pag. 189, v *rs. 5, H St 2, τό των Γότθων δθνος
πδσαν. V-rs 12, I. in marg τετελέσθαι. Vers. 22,
κατήγοντο έπι τό δημόσιον βαλανεΤον Naz. m Fila
Basilii M. pag. 80, et Joan. Gofopius, Iib Orig iv.
Vers. 29, H. St. 2, Στα, στα ού λούή. Vers. 39,
Άκρωμιτας. Sic mss. omnes. Tod^x Goropii, Άκω-
μιτας, pro quo ut mt-ndoso άκωνιτας ille substituit,
quasi παρά τόν άκωνον πίλον (quem dicit Joseph,
lib. III, cap. 8 Archaofagia) id nominis sortiti es-
sent diatribarum p quod longius petitum
videtur. Άκρωμιται He-ychio et Phavortno ol μει-
ζονες Vers. 45, "Οτι τα κατά τάς Ισπανίας, I C.
Vers. 3, a fln. άποστέλλεται. Η. St. 2, απολύεται.
Vers. ult. κεκολλτμένων. Cod. V. κεκολλωμένων.
Η. St. 2, κεκωλωμενων.
Pag. 192, vers. 1, Idem H. St. 2, κώλου. Vers.23,
I. ποιουμένων αότοΤς. Vers. eodem H. St. 2. ώρο-
λογείων. Vers. 25, 'Ηρόδοτος Herodot. Thalia .
Vers. 30, I. in marg. προσπεπλασμένα. Vrrs 5, a
fln. H. St. 2, νωβελίσιμος. Vers. penult. idem άπο-
δείκνυται. Vers. ult. αυτού μή χειροτονούντος . I. C.
Pcg. 193, vers. 4, I. 'Ονωρίου. Vers. 5. τής τού
Κωνστ. H. St. 2. Vers. 13, I. πλευριτική. Vers. 20,
περί άστέρος τινός. Τόν τοιούτον γίνεσθαι φημι και
αύτός τοϊς ναυτιλλομένοις έν καιρφ κλύδωνος, Μ. Μ.
ad marg. Vers. 21, I. παρά τών ναυτών cum cod.
Β. Μ. Μ. Η. St. et I. C. Vers. 29, H. St. 2. Σοήνην.
Vers. 34, cod. V. et H St. 2, διέχοντας. Vers. 42,
ή σμάραγδος. Σμαράγδου τής Ίνδικτίς et μιλησιας
fit mentio apud Gl. Alex. Is σμαραγδίτης λίθος di-
citur Esi herae cap. 1, vers. 7, σμαράγδινος, Apoc.lV.
Hinc σμαραγδίζειν Basii. M. Diod. Sic. σμαράγδιον
τεϊχος Lucian.
Pag. 196, vers. 5, I. είς χρήματα. Vers. 16,
H. St. 2, σπούδή Σπαδούσης και Ελπιδίας. Vers. 27,
cod Η. Μ. Μ. et Η. Si. Βονηφάτιος. Vers. 34.
Η. St, 2, προς τήν άνατολήν. Vers. 38, προβρήσεως
προαχθέν, Η. St. 2.
Pag. 197, vers. 2, COd. B. et Μ. Μ. καί τής δι-
καιοσύνης άπευχαρκττήσας, Η. St. 2, καί πολλά τής
δικαιοσύΑης εύχαριστήσας, Vers. 17, καταδρομήν.
Η. St. 2, έπιδρομήν. Vers. 21, Idem κεντηνα ρίων.
Vers. 22, Άλυπίου. Idem Όλυμπίου. Vers. 2i, idem
χρυσίου pro χρυσού. Vers. 33, I. πραιτοόραν.
Vers. 3i, Η. St. 2, ήμέρας. Vers. 47, τό τού νωβέ-
λισσίμου αξίωμα Zonaras, tom. Annal . III, ο\ 3*
αύθις μετ’ ού πολύ ψήφισμα εθεντο, τήν τού νωβελ-
λισίμου άξίαν τψ Ίουστινιανψ έπιψηφιζόμενον, κ*1
τόν βασιλέα ήτουν κυρώσαι τό ψηφισθέν. Cedren.
pbg. 619, νωδελλίσιμον τιμήσας, είχε μεθ* έαυ-
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
377
τού, nobilissimi honoro decoravit, ot secum ha-
buii.
Pag. 200* vers. 13, H. Si. 2, Ζαρά οης, et mox
ζουρουάμ. Ver#. 25, idem προαναφωνεϊ. Vers. 43,
'Αριδαΐον. Piut. ViU AI*X. Μ. Άβριδαϊον, at Φιλίν-
νης. Vers. 3, β fln. I. Εύμενής.
Piag. 201, vers. 14, H. St. 2, παραμε ισάδων.
Vers. 21, H. St. 2, Στασάνων 6 Σόλιος. Vers. 22, I.
ήν. Vers. 24. H. St. 2, Πευκέτη et δ 'Ρώσιος pro
’Ορώπιος. Vers. 29, 1 βΤχ». Vers. 40, είκοσι. Ad
nostram aetatem nonnisi XI. pervenerunt. Vers. 12,
a flo. cod. V. ένεστώτος. Vers. nlt. 1. άνακεχω-
ρηκός.
Pag. 204. vers. 35, al. τον, ώς αν ε*ποι τις, όπερ-
αττικισμδν. Vers. 39, Η. St. 2. κατά τής των μα-
νιχαίων. Vers. 43, Μ. Μ. et Η. St. Άδδου. Vers. 45,
1. com Η. St. 2, έπιγειρήμασι. Vers. 10, a fio.
H. St. 2, διττά ofexat μεν τδ των μανιχαίων ζών εύ-
αγγέλιον άνατρέπειν.
Pag. 20δ, vers. 30, al πρδς 'Ολυμπιάδα. Exstant
ma«. in Bibliotheca Augustana. Vers. 42, cod. B.
Μ. M. et H. St. έπιτροπήν οίκείως. Vers. penull.
Γελασίου του Κυζικηνού σύνταγμα των κατά τήν έν
Νίκα ία άγίαν σύνοδον πραχθέντων, editum Lutelie
apud Fed. Moralium , a. 1600, Rob. Balforeo Scoto
Interprete. Vers. ult. I. τήν Κουδρούβης.
Pag. 203. vers. 4, I. δς τδ πρεσβυτέρου, vel cum
H. St. 2, δς τύτε πρεσβ. Vers. eodem, είς πρόσ-
ωπον τού. Η. St. 2,. et vers. 8, έξετείνετο ιτη.
Vers. 19. Η. St. 2, ώστε παοαδεχθήναι. Vers. 24,
idem τήν τέλειον. Vers. 26, al. έπαναγαγεΐν.
Vers. 29, iv άφεδρώσι. Epiph . pag. 308 et 314,
έν δυσώδει (sic enim utrobitjue legendum) τόπψ.
Tbeodoretus, εϊτα τής γαστρδς πρδς ίκκρισιν έπ-
εχούσης [forte έπειγούσης,] είς τά δημόσια είσελή-
λυθε λάσανα, lib. ιν9 Epitomes Contra hvretieos, et
Eceks. Biit. lib I, cap. 13. 14, et Socrat. Scho-
lari. lib. i, cap. 38, ubi ΙτέρωνρΓο Ιντέρων per-
peram est impressum. Vers. 38, 1. στηλιτευσας.
vers. 89, Άθανασίψ. Cuius Tbeodoretus testimonio
«titur lib i, cap. 14, EtcUs . Hat. ex epist.
S. Aibanasii *d Serapionem [non, ut vulgati libri,
ad Appionem] quem editione proxima H. Comme-
lini 1. 1. pag. 522, legitur; et alius de Ani morte
locus, Disp. I contra Atium, pag. 130. d. Vers. 11,
a fln. χυδαΤον. H. St. σχεδαιον. Ver.^ \ a fine
H. St. 2, καί έπισκόπων Καισαρείας τής κατά Πα-
λαιστίνην βιβλίοις. Vers. ult. in cod. B. ad marg.
π6' manu recente adseriptum · forte quod is nu-
merus desideraretur, unde in libro H. St. etM. M.
Haec paulo post leguntur, Ιστέον Βτι πθ' ού κεΤται
έν τψ βιβλίψ, ούτε έν τψ πίνακι, ούτε έν τψ ύφει.
Pag. 209, vera. 1, Η. St. 2, άπάρχονται, et
vers. 8, ταύτας έφέλκεσθαι. Vers. 8, a fln. H. St. 2,
έπέχειν, άπελαύνει, omisso particip. διαγινωσκ.
Pag. 212, Vers. 9, ταΤς έπιστολαϊς. Epistolarum
Libani! volumen ms. e libris A. Scbotu est penes
me, aliud in Bibliotheca viri clarissimi Petri Pan-
tini Tlletani. Vers. 10, παντοδαπά συγγράμματα.
Codex declamationum in membranis habetur An-
gustae. Vers. 13, Άρειανού Graece, cum interpre-
tatione B. Vulcanii, excod. H. St. an. 1575
Vers. 36, I. S. πάθημα τψ ποτψ legit, omisso τού
articulo. Vers. ult. όδάστην. Cod. V. et H. St. 2.
δδραώτην.
Pag. 213, V. 20, Ινδική. 'Ακριανού Ινδικά In-
scribuntur in edn. H. St. Vers. 22, αΐτησάμενον
είς πυρ είσελθεΐν. Arian. lib. vu, Plutarch. in vita
Alex. M., Athenaeus lib. x, Eostatb. ad v ui a'
limi. Vers. praced. Κάλανον. H. St. 2, Καλανόν.
Sphinx el nomen fuit, inquit Plutarcbut, sed quod
congressos aecum Indica voce Kale (id est, salve)
eempellasset : a Graecis Calanus est dictus. Jose-
phis lib. I Contra Appronant, et Euseb. lib, I TEson·
ori. prmpar. Philosophos Indis Colonos dici, ex
Aristotele probent, cujus verba e Clearcbi lib. i
περί ύπνου ipsa afferunt. De Catano,apud Philonem
37£
locos est corruptus, pag. 602, et pro τίνος Ινεκεν
άξιόν με legendum cum ms. Aug. τίνος Ινεκεν άξων
με τοις "Ελλησιν έπιδείξαις, 'Αλέξανδρε. Vers. 26,
contusa sunt h».: περί γάμων, I. S. Vers. 26, Αρ-
σινόη. Βαρσίνη. Arrian. ltb. Vll. Vers. 28, 'Ρωξάνη.
Ή Όξυάρτου τού Βακτρίου παϊς. Vers. 30, I. ’Αμα-
στρίνην, vel cum editis Άμαστρινήν. Stquitur apud
Arrianum, Περδίκκ^ δέ τήν Αποπάτου τού Μηδιας
σατράπου παιδα εδωκε. Vers. 32, Η. St. 2, Άρτα-
κάμαν, sicque liber editus : qui idem pro Άρτώ-
νην habet "Αρτωσ tv. Vers. eodem Arriani vulgate
exemplaria, Νεάργψ δε τήν Σπιταμένους τού Βα-
κτρίου παιδα. Ωσαύτως δέ καί τοίς άλλοις, rtc.
Pag. 216, vers 9. Η. St. 2, τον Ά^ριδαΐον δε.
Vers. 17, Πίθων. Μ. Μ. Πείθων. Η. St. 2, Πύθων.
Vers. 32, I. σατραπείας. Vers· 41, 1. Παφλαγονίας.
Ibid. Η. St. 2, σύνορα Ισται έπί πόλιν Ελλάδα τρα-
πεζ. Vers. 50, ές τε. ΑΙ. ίσται etiam hoc loco, illud
A. S. et cod. B. 2.
Pag. 217, vers. 19, H. St. 2, δπως έξ 'Αθηνών
ot άμφί. A. S. όπως ol έξ 'Αθηνών άμφί. Vers. 21,
Η. St. 2, Άριστόνεικος. Vers. 22, 1. Ίμεραιος.
Vers. 36, I. Κορίνθιος. Vers. 44, Η. St., κυδωνιάς
τής ές (vel έπί.) Vers. 6, a fln. I. in marg. Όφελλα.
Vers. 4, Κυρ η να ίων.
Pag. 220, vers. 13, I. δν καί Αλέξανδρος, Vers. 14,
I. ήν, γυνή δέ Άμύντου · Vers. 17, ώς είναι 'Αμύν-
ταν. Huc cur scribat, vide Suid. in dictione Care-
ntia. Vers. 24, H. St. 2, έπί μένα κακού. Vtrs. 25,
Κρατερύν, idem. Vers. 37, H. Sl. 2, είς τδ τήν
Ιαυτου γνώμην ?ργψ έ}ενεγκεϊν. Vers. 42, cod. V.
δημοσ.ευθέντος. Vers. 44, περαιούται δή. Vers. pe-
null. COd. V. προχωρήσωσιν.
Pag. 211. vers. 30, I. τών δέ περί. Vers. 32, έπί
τη τού Καρτερού άναιρέσει, τών Μακεδ.
Pag. 224, vers. 6, Η. St. 2, δύριον. Vers. 7, 1.
πρδς δυομένου ήλίου cu I S. el Η. Sl. 3. Vers. 14,
Περδίκκ?. Μ. Μ. Vers. 18, Η. Sl. 2, Κασπίους.
Vers. 24, παραπαμισάδας. Η. St. 2, ei Cod. V.
παραμεισάδας. Vera. 24, lidem παραμεισάδαις.
Veis. 26, παρά τον Ίνδδν, Η. St. 2, λ). Μ. Vers. 38,
cod. V. et Η. St. 2, Έλλεσπόντψ. Vers. ultim.
μυρίοι, H Sl. A. S.
Pag. 225 vers. 3, καρτερώς, H. St. 2. Vers. 10,
I. Σάρδεων. Vers. 15, H. St. 2, άπροσδόκητος τοϊς
ούχ όπ' αύτψ. Vers. 26, 1. ήσσαται. Vers. 39, I ώς
ρφον. Verg. 42, ώς περαιωσύμενος έπί Μακεδ.
Η. St. 2. Vers. 48, idem et cod. V. άστασίαστο.
Vers. 9, a fln. I. έπεραιώθησαν.
Pag. 233, vers. 11, H. St. 2, βιθυνιακά. Vers.
penult. H. St. 2, έν αύτη τη
Pag. 236, vers. 14, H. St. 2, άρχεται μεν ούν
(ώσπερ είρηται) άπδ τών ιχυθικών, κάτεισι δέ.
Vers. 21, Ίααβλίχου. De Jamblico, ad marg codd.
H. St. 2 et Μ. M. Haec sunt adnotata : Ούτος 6
ΊάμδλΐΥος Σύρος ήν γένος πατρύθεν καί μητρόθεν ·
Σύρος οε ούχι τών έπψκηκότων τήν Συρίαν Ελλή-
νων, άλλά τών αύτοχοόνων. Γλώσσαν δε Σύραν ει-
δώς, καί τοΐς εκείνων Ιθεσι ζών, εως αύτδν τροιρεύς
(ώς αύτός ^ρησι) Βαβυλώνιος λαβών, Βαβυλώνα τε
γλώσσαν και ήθη καί λόγους μεταδιδάσκει. "Qv Ινα
τών λόγων είναι ιρησι, καί 8ν νύν άναγράφει. Αίχ-
μαλιοτισθήναι δΐ τον Βαβυλώνιον, καθ' δν καιρόν
Τραϊανός είσέβαλεν είς Βαβυλώνα, καί πραθψαι
[Μ. Μ. πορθηθήναι] Σύρον [Ρ. Σύρφ] δπδ τών λα-
φυροπώλων. Είναι δΐ τούτον σοφόν τήν βάρβαρον
σοφίαν, ώς καί τών βασιλέως γραμματέων [εν] τη
παιτρίδι διάγοντα Ινα γεγενήσθαι. '0 μίν ουν 'Ιάμ-
βλιχος ούτος Σύραν, την καί πάτριον, γλώσσαν εί-
δώς, έπιααθών καί τήν Βαβυλωνίαν, μετά ταύτα καί
τήν Έλληνιδα φησίν άσκήσαι, καί χρήσιν λαβειν,
ώς άγαθδς ρήτωρ γένοιτο [Μ. Μ. καταγένοιτο].
Hactenus ms. scholion. Vers. 23, H. St. 2, έαπομ-
πεύων. Vers. 24, ΦοΤνιξ 'Ηλιόδωρος. Heliodorus,
Phoenix dicitur etiam supra pag. 164, vers. 17,
Φοινίκης γάρ πόλις Έμεσα, ή καί Έυισδς καταλέ-
γεται έν ταΤς γεωγραφικαΤς πίναξιν, id est, Emeea
279 DAVIDIS HCKSCHELII NOT Λ 380
enim, pitria Heliodori, urbs est Phoenici», quae
in tabulis geographicis etiam Emisus dicitur.
Yers. 30, ve ba quadrato inclusa, forte sunt scho-
lion e pag. 205 vera. 37, neque enim nisi uno In
cod. leguntur. Vera. 41, H. St. 2. Σίνωσις, nec ali-
ter po>tea. Vers. eodem ’Ροδάνης. Sui dos, qui
Rhodinem appellat, hinc e>t emendandus, ibique
'Ροδάνος pro 'Ροδΐνος legendum.
Pag. 237. vers. 12, περικάθηται. H St. 2. περι-
καθίσταται. Vers. 19, τοΤς του άντρου μυχοις. Idem,
Yers. 21, πεφαρμακευ μένα cod. V. II. St. et Μ. M.
Vers. eod. κρουσασαι, H. St. 2. Vers. 27, καταρ-
ρυέντες, πίπτουσι idem.
Pag. 240, Vers. 8, φεύγουσι πάλιν έκειθεν, καί
H. St. 2. Vrrs. 38, απερ εΙ<ς idem. Vers. 5, a fio. cod.
B. H. St. et A S. και κρίσις έπ* αυτούς * Βόροχος ή
Βόγορος 6 κρίνων ήν, κριτών. Ita legendum conjecit
etiam I. C., sed posteriore ΙοοοΒορυχος, propter
cbalcographi lapsum. Μ. Μ. Βόροχος 6 κρίνων. Vers.
4, lectio marginis tollatur.
Pag. 241, vers. 22, Εύρυκλέα. Vide Suid. in vo-
cab. Εγγαστρίμυθος. Vers. 32, pro Ούκρον lege cum
I. C. Ούήρον. Verum impp. Vers. 35, 1. τελευτήσοι.
Vers. 8. a fin. H. St. 2, άλλήλων.
Pag. 244, vers. 10, a fln. cod. V. et H. St. 2.
τάς έκθέσμους. Vers. 4, a fin. προ τούτων, cod. V.
6t H. St. 2. ποός τούτοις.
Pag. 245, vers. 27, H. St. 2, έκώλυεν. Vers. 43,
Μεσοποταμία τε συνεγ. H. St. Vers. 46, lectio mar-
ginis ex cod. Vers. penul. !. Ενθάδε.
Pag. 248, vers. 41. H. St. 2, σώζει τε ταύτην.
Vers. 6, a fin. όργήν αντιπληρώσαι. cod.V et H. St.
2, δργήν επ’ αυτής πληρώσαι. Vers. 4, a fin. iidem
Codd έν τψ των δημίων περιβόλψ. Vers. 12, άνα-
σταυρούσθαι. cod. V. άναστηναι. Vers. penult. δέ
και Σόραχος vel Σόραιχος, nam illa est lectionis
varietas praeced. etiam pag.
Pag, 249, vers 11, H. St. 2, έθίσας ειβκυσεν · et
mox στρατδν. Vers. 28. I. Βαβυλωνίων, Vers 35,
έν ο7ς και ς’ καί t' λδγος auctore Sui da έν βιβλίοις
λθ', τοΤς καλουμένοις ΒαβυλωνικοΤς. V. rs. 7, a fln.
J. Σκυθοπολίτης. Vers. 3, a fin. δραματικόν. Vide
infra p. 281, vvrs. 17.
Pag. 252* vers. 24, H. St. 2, διδασκάλου · ακραν
δέ ταπεινοφροσύνην.
Pag. 253. vers. 1* Βασιλείψ συνήν τώ μεγάλψ.Μ.
negant viri docti, ut nolis ad lib. X Chrysosi. περί
Ιερωσύνης, nuper hic Augustae impressis, a me in-
dicatum est. Vers. 3, a fln. II. St. 2, είς διδασκά-
λου, ut p. praeced. vers. 17. Vers. 42, όπό τού σταυ-
ρού. Τώ σταυρώ. Η. St. 2, vers. 9. a fln. τούς περί
άκαταλήπτου. Ηι cdamo exarati habentur iu mem-
branis biblioth. Aug.ist. Veis. 26, συνεισάκτους. De
Carmine ad Virg. paraenetico, versu 96, et gnomis
distichi^, carmin» elegiaco, vers. 113.
Pag. 256, vers. 3, a fln. H. St. 2, Σαραπίων xal
Σεβηριανψ.
Pag. 257, vers. 3. θευδέρ iyov. Vers. 51, A. St.
legit Αντωνίου el vers. 45, Αντώνιος, cum vers.
35, id^m nomen ponatur. Vers. 3, a fio. 1. τοΤς
θρόνο ις έγκατ.
Pag. 2ο0, vers. 27, παραλόγους. P. Pantinus legit
πσοαλόγως. Vers. 25, H. St. 2. έποίησεν.
Pag. 261, vers. 36. I. έκείνου ϊκρινε. Pag. 264,
vers. 14, H. St. 2. μηδ’ έτερον ϊτι τόν. cod. V. μηδ'
Ιτεοον ϊτι αυτών τόν. Vers. 13, των άμοίβαίων άλ-
λή^οις προφητειών. Chrysostoroum Epiphanio mor-
tem in mari,et hunc vicissim illi episcopatus amis-
sionem prodixisse, memorat Sozom. Bccle$. Hitt .
lib. VI*I. cap. 15. Vers. 17, κατά γυναικών. Τήν
περιβόητον έκείνην όμιλίαν, ής ή άρχή, Πάλιν Ερω-
διός μαίνεται, quam hic Augusta cum aliis eiusdem
divi Chrysostomi bomiliis excudit Michael Mauge-
rus anno 1586. Vers. 23, al. έτοίμου. Vers. 37, διά
τόν άνδριάντα. Socrat. lib. VI, cap. \S.Eccles. Hist.
et Sozom. lib. vm, cap. 20. Vers. 41, H. St. 2, έρ-
μαίψ. Vers. 11, a fin. cod. V, at H. St. 2, συνόδου
τόν μ. καθ. έ. τ. έ. έκδικήσαντα· VeTS. 6, a fin.
H. St. 2, άπέφηναν.
Pag. 265, vers. 5, τό πυρ. έκ τού θυσιαστηρίου
έξελθόν Cedren. Vers. 14, Βασιλίσκου. Sozom. lib.
VIII, cap. ult.Vers. 18, πολλαϊς. H. St. 3, ποικίλαις.
Ver*. 29, cod. V. Ίννωκέντιος. Vers. 34, ’Λρσά-
κιος. Αττικός 6 πατριάρχης. Zonar. tom. III.
Vers. 8, a fin. 1. cum I. S. ϊτυχέ πώ τίνος. Vers.
penul. COd. V. et H. St 2 Έκατόμνως.
Pag. 268, vers. 3, ii. St. 2. ’Ατυάνας et Άδρα-
αυτίου. Vers. 8, Έκατόμνως idem. Veri 13, πη-
λίου, idem. Vers. 14, Μουρήναν, idem. Vers. 30,
H. St. 2, Τιγράνης. Vera. 33, συγκλυδούς. Ita ms.
omnes, quod alibi non facile repertas; sed illa mar-
gine ascripta apud Ciem. Alex, et dios.
Pag. 269, vers. 4, a fln. Ζωσίμου. Groce et La-
tine (ut et Herodianus, de quo pag. svq ) exstat.
Vers. 17, H. Sl. 2, άλλά Σάρος.
Pag. 272, vers. pen. al. Βρεττανούς. Vers. 24,
H. Sl. 2, Άλεξιανόν.
Pag. 273, vers. 31, I. καί τό γε έπ* αύτψ. Vers.
47, II. Sl. 2, τήν Καρχηδόνα καταλαβών.
Pag. 275, vers. 10, II. Sl. 2, άπλώς Ιστορικών έν
πάσαις. Vers. 43, I. πνεύματος διάφορα. Vers. 4. a
fin. I. θεωρητικήν. Vers. 3, a fln. οι μέν Έσσηνοί,
οι δε θερ. Imo sunt iidem. Quid enim hoc est aliud
uam si dicerem, ό μέν Μεσσίας, ό δέ Χριστός,
hilo. Έσσαΐοι, θεραπευταί καί θεραπευτρ ίδες
[ms. θεραπευτίδες] έτύμως καλούνται. Vide quae
supra ad pag. 168, vers. 46. annotavimus.
Pag. 277, vers. 22, Γάίος. cod. Atlg. Ιστορία περί
τών κατά τόν Γάϊον, καί τής αΙτίας τής πρός δπαν
τό ΊουδαΤον ϊθνος άπεχθείας αυτού.
Pag. 277, vers. 22. Φλάκκος. cod. Aug. τά κατά
τόν Φλάκκον, ήτοι περί προνοίας. Hujus principium
est hoc, Δεύτερος μετά Σηϊανόν Φλάκκος Άουίλλος
Sms. Ιούλιος^) διαδέχεται τήν κατά τών Ιουδαίων
πιβουλήν, συμπαν μεν άδικήσαι τό ϊθνος, ώσπερ
έκεινος, [άντικρυς] ου δυνηθείς. Vers. eod. in marg.
1. Contra Cotum et Flaccum. Vers. 26, ύπεντιθέ-
μενος, id est, παρεμβάλλων, I. S Vers. 39, Πέτρφ
τ. κ. ά. έντυχεΐν. Euseb. lib. II, cap. 16, Ledes.
Hiit.
Pag. 280, vers. 42, Π. St. 2, δεικνύων.
Pag. 281, vers. 5, κατά Ίωάννου τού Σκυθοπος
λίτου. De quo supra 249, vers. 39, Vers. II, a fin.
I. cum I. C. αυτού συντίθ.
Pag. 284, vers. 7, ότι a\. H. St. 2, περί τού, al.
Vers. 19, δπως. H. Sl. 2, πώς. Vers. 34, cod. V. et
H. Sl. 2, διαλογικοις αυτού. Vers. 38, τό σαφές δέ
id*m.
Pag. 285, vers. 9, άγνοϊτών. άγνοητών. Leontius
De tectis. Vers. 16, I. εισπράττεται. Τά γάρ τοι τού
θεμιστίου έπιχειοήματα, τέσσαρα μέν.
Pag. 288, vers. 13, λόγον Ετερον. Προτρεπτικόν
πρός Έλληνας, libri editi. Vers. 29; Η. Sl. 2, όπο-
γοαφέντος. Vers. 32, ούν τού διε($ριιιμένως idem.
Vers. 44, I. γάρ, τις 6 σωζόμενος πλούσιος. Ex hoe
libro memorabilem affert historiam de adolescente
htronum duce, Joanne evangelista in viam salutis
reducto, Euseb. Itb. in, cap. 23. Eccles. HitL quae
etiam legitur in Vita ejusdem divi Joannis, a Si-
tu eo ne Metaphraste scripta, et cum Aretha in Ano-
C8lvpsin Veronae a 1582, edita. Vers. 11* a fio.
Άλλ7 ουδέ o\ παλαίτατοι. Sic inchoatur lib. vni
Stromatum impressus. Vers. 8, a fin. έπαγγ&λλε-
ται δέ καί άλλα. Γαμικόν λόγον. Περί έγκρ ατείας,
περί άναστάσεως, etc.
rag. 289, vers. 6, Διαταγαΐ τών άΐτοστόλων διά
Κλήμεντος. Venetus excusae anno 1563. De illis
Zonaras, ad canonem apostol. lx. Πολλά βιβλία
παρά τών άσεβών ένοθεύθησαν είς βλάβην τών
άπλουστέρων, ώσπερ καί α\ διά τού άγίου Κλήμεν-
τος γραφεϊσαι τοΤς έπισκόποις άποστολικαί διαταγαί,
at δια τούτο και συνοδικώς άπεβλήθησαν. Yers. 23,
Η. St. 2, συγνράψασθαι. ΥθΓ8. 29. 1. γεγενηαέναι.
Yers. 35, μυριων άτοπη μάτων. Άλλ’ έπηνωροωκώς
381
AD BIBLIOTHECAM ΡΗΟΤΠ.
382
ταύτην ό Μεταφραστής πλούτον καί ταυτότητα τη
Θεού Έκκλησή απέθετο Μ. Μ. ad marg. Vera. 43,
!. των του Πέτρου πράξεων. Vers. 8, a DO. Αποδο-
χής ήξιώθη. Euseb. lib. ili, cap. l6t Eccles. Hist.
ΫΘΓ8. 25, έπισκοπήσαι 'Ρώμης. Ignat. episl. 1,
ej usque interpres consulatur : Euseb lib. v, cap. 6.
Pag. 292, VtTS. 45, τεσσαρεσκαιδεκατίτας. De bis
Theodorei, lib. V, Contra hcsres Epipban. pag.
1S2 ; Sozora. lib. 7, cap. 18 Eccles. Hist . Vers. 9,
a fln. coti. V. et H. St. 2, σύντομος. Vers. 4, a fln.
H. St. 2, εφαγεν άπερ Εφαγεν.
Pag. 293, ver*. 3, ανακυκλουμένη 1. S. Vers. 4,
βστις πότε έστιν idem Vers. 7. ψηφοφορίαν, idem.
1 17 τι O. O A * 0*1 * 1 1
Vers. 26, cod. V. βΐ H. St. 2. ύποθέσεως πρότερον,
βίβλ Vers. 33, τινές τε κοινοί Ενιαυτοί I. S. Vers.
38, cod. V. Σεληνιακής μηνός καί ήλιακού · μηνός
τε. At Η. St. 2, σεληνιακής, καί ήλιακού.
Pag. 296. vors. 13, προεαλωκέναι Η. St. 2, Vers.
23, I. φωράσαι. Vers. 2ο, I. κεφάλαια ιε'. Vers. 34,
σώματα cod. V. Η. St. 2. Vers. penult. άνέλυσε.
Migravit [quamquam Sap. Ii, i. ό άναλύσας, qui
remigrant : et cap. 6, vers, 14, ούδΕ άναλύει ψυχή
παράληφθεϊσα (ut ibi legendum, alibi monui) neque
remigras: eic. : interpretari malim.] Gregor. Nys3.
de Meleiio episcopo, μακαριστός μεν 6 Πατήρ ήμών
τής τε άποστολικής συσκηνίας, καί τής προς Χρι-
στόν άναλύσεως, Pater iUe noster est beatus et con-
tubernii cum apostolis , et migrationis ad Christum ,
momine. Vide pag. 300, vers. 2, et Philipp. 1, 23.
II Tim. iv, 6.
Pag. 297, V^rs. 5, δραμόντι. Τήν κεφαλήν Απο-
τμηθέντι, Euseb. lib. Vi, cap. 1, Eccles. Hist . Vers.
8, τήν δΕ μητέρα. Emeb. 1. cod. cap. 3. Vers. 11,
I. Εωρακότων. Vers. 15, Ιως Γάλλου. Suid. Vers.
22. Αδαμάντιον. Epipban. pag. 224. Vers. 27, cod.
V. Πανταίου. Vers. 34, I. μέλλων άπαίρειν.
Pag. 300, vers. 8, I. :δρύνθησαν. Vers. 10, θείαν.
Vers. 27, B. et H. St. 2, πλήν 6'τι ουσίας. Vers. 43,
1. ματαιολογεί, ώς ούδέν ήσαν, ώς Ετέρα τά γεγεν-
νημένα, ουδέ, etC.
In codice B, et M. M. locus intrger sic legitur.
φέρειν αυτά σχήμα. Καί περί τής του Ιακώβ στή-
λης. Έν οΤς τήν μεν ποίησιν αύτών όμολογεί, οίκο-
νομίας δΕ λέγψ συγχωρηθήναι, ματαιολογεί. H. St.
2, Περί τε των ποιηθέντων Χερουβίμ, και περί τής
του Ιακώβ στάλης. Έν οίς την μΕν ποίησιν αύτών
όμολογεί, οίκονοιείας δΕ λόγψ συγχωρηθήναι, μα-
ταιολογεί * ώς ούδέν ίσον, ώς Ετερον ήσαν, ώς έτε-
ρον τά νεγενημένα * ουδέ τύπον άλλον έφερε μορφής,
αλλά μόνοι πτερύγων καινολογεί φέρειν αυτό σχήμα.
Ουτος ό Πιέριος πρεσβύτερος ήν τής κατά Αλεξάν-
δρειαν Εκκλησίας, θεανά τηνικαύτα ταύτης Αρ-
χιερατεύοντος, ήνίκα Κάρος καί Διοκλητιανός τά
'Ρωμαίων σκήπτρα Εοερον Καί έπί τοσούτον δ' αύ-
τόν έλάσαι λέγουσι φΐλοπονίας καί ευφυΐας, καί τής
έν πλήθεσιν ομιλίας τέρΦιν παρέχειν συν ώφελείφ,
ώστε καί νέον έπονομασθήναι Ωριγένην. Έίν γάρ
τότε έν τοίς άξιολογοτάτοις 'Ωριγένης, διαλεκτικήν
δΕ καί ρητορικήν αυτόν φασιν ασκηθήναι · καί έγ-
κρατείας οΕ καί Εκουσίου πτωχείας Εραστήν γενέσθαι
καί οΐ μΕν αυτόν καί μαρτυρίφ τόν βίον τελειώσαι,
οΐ δΕ μετά τόν δίωγμόν, τόν όπόλοιπον τού ζην χρόνον
έν 'Ρώμη διαγεΥονέναι. A. S. Μ. Μ. Η. St. 2. Vers.
10, a fio. 1. ριολίων 1. S. Irenaei autem Graeci pars
magna solius libri i, apud Epiphan. pag. 79, etc.
Pag. 301 , Vers. 3, Τατιανού, δ'ς τά πρώτα μαθη-
τής Ιουστίνου. Epipban. κατά Τατιανών, pag. 171.
Vers. δ, cod. V. et Η. St. 2, έξεκυλίσθη. Vers. 9,
cod. V. et H. St. 2, περιέχει τών τοίς αίρ. άσεβ.
δογματιζομένων. Vers. 13, έλέχθη, COd. Β. Μ. Μ.
Η. St. Vers. 16, τερθρείαις Μ. Μ. quod malim.
Vera. 24, διάδοχος κατέστη. Euseb. lib. V, cap. 5,
Vers. 25, γράφε?] Euseb. lib. v, cap. 26. Vers. 31,
I. Ιππολύτου. Έπιδημήσαντος έν 'Ρώμη έπί Ανί-
κητου, Euseb. Sbid. Vers. 34, Νοητού. Σμύρνα ίου
τό γένος, Tbeodoret. lib. m, Contra hceres. κατά
Νοητιανών Epiphan. pag. 208. Vers. 41. 1. ούκ
Εστι τού. Vere. 46, έγκαστήσας αύτώ. Ταχογρά-
φους αύτψ παραστήσας Επτά, πλείους δΕ καλλιγρά-
φους. Suidas de Ambrosio, quem a secta Valentini
et Marcionis Origenes convertit.
Pag. 305, vers. 1, Κρίσκην, Suid. Κρίσκεντα,
Euseb. Vers. 2. συσκευαστείς. Id e^t, κακουργηθείς,
λόγψ έπιβουλευθείς, II. Wolf. Vrrs. 4, H. St. 2,
διέθηκε. Vers. 2, ώς παναληθεστάτψ. Quod in du-
bium vocat Naz. his verbis, el δέ τψ πιστός ό λόγος,
καί άλλος έστί τρόπος γεννήσεως, αυτό τι ύφ’ εαυ-
τού δαπανώ μεν ον καί τικτόμενον. Hom. de Spiritu
sancto. ibi phoenicem esse intelligendum, ex ejusdem
Naz. Carm. praeceptionum ad Virg. constat. Vers.
eod. τψ κατά τόν φοίνικα τό βρνεον. Phoenicem au-
tem, contra quam alii (veluti Euseb. lib. vr Devtta
Constantini tmp. extremo, Suidas, et ii. quorum
testimonia notis ad bieroglyphica Horapollinis in-
serui) unigenam Maximus martyr esse negat.libro
ad Petrum Illustrem contra Severi dogmata, hoc
mens argumento ; Ei γάρ έδτιν ό'ρνις ό φοινιξ, καί
ζώον πάντως έστί * εΐ δέ ζώον, πρώτον μΕν ου πάντη
μοναδικόν, καθό ζώον, ού γάρ μόνον ζώον. Έπειτα
οΕ είπερ ζώον, καί σώμα έμψυχον αίσθητικόν · εί
δΕ σώμα Εμψυχον αίσθητικόν έστιν ό φοινιξ, καί όπό
γένεσιν Ετι δηλονότι καί φθοράν. Αυτούς έρωτήσω-
αεν τούς σοφούς τών δντων θεάμονας, el δυνατόν
έστί, τι τών όπό γένεσιν καί φθοράν έμψύχων καί
αίσθητικών σωμάτων μοναδικής ύπάρχε tv καθ’ όπ4-
στασιν φύσεως · ών ή Εξ άλλήλων κατ' εΐδος διαδοχή,
Αρίδηλος χαρακτήρ τού είναι καί ό'ρος έστί. Καθά-
περ καί ή θεία μαρτυρεί Γραφή, τό βέβαιον δι* Εαυ-
τής τού λόγου παρεχομένη τψ οικαίψ Νώε, Εισελθε
σύ καί πας. etc , καί από πάντων τών πετεινών, etc.
(Gen VII.) οΤς εΕπερ ώς πτενόν ζώον, 6 φοινίξ έστιν
εναρίθμιος μοναδικής, καθ' όπόστασιν φύσεως ούκ
Εστι, κατά τήν θείαν απόφασιν, e cod. ros. AugUS-
tano.
Pag. 308, vers. 11, I. έμφαίν. Vers. 14, έν Νικο-
μηδεΓφ. Έπί προάστειον τής Νικομηδέων άφικνεΐται
πολέως, Euseb. lib. ιν, De Constantino imp. p. 155;
Cabasilas Vero, et ταύτα μεν ό τού Παμφίλου Ευ-
σέβιος, inquit : *Η δε Εκκλησία τού Χριστού, μή
πιστά τά αυτού ήγουμένη, ώς έχθρού καί όπόπτου,
πιστεύει τη Αληθείφ, καί φησιν · *Ως ύπό Σιλβέστρου
πάπα 'Ρώμης καί κεκατήχηται, καί βεβάπτισται ·
καθώς καί έν τοίς πρακτικοίς τής ζ' αγίας καί οΐ-
κουμενικής συνόδου τυγχάνει άνάγραπτα, Μ. Μ. ad
marg. Vers. 21, I. ή όρθώς. Vers. 43, Ενδικον
’Λρείου καταστροφήν] De qua supra pag. 208, vers.
32, 38. Vers. 43, "Αρειον I. S. Vers. 45, H. St. 2,
πραχθέντων, καί περί αυτήν, Ιστορίαν. Vers. 6, a
fi&. έκευωρήθη, idem.
Pag. 309, vers. 9, cod. V. Μ. Μ. H. St. 2, διά-
φοροι, καί θεών διάλογοι · καί Ετεροι [περί Η. St.
2.1 διαφόρων. V. seq. cod. V. et H. Sl. 2, τά τών
Ελλήνων. Vers. 10, a fln. Λούκιος, H. St. 2, Λούκις.
Pag. 312, vers. 1, λέγει. H. St. 2, I.S. et Μ. M.
γέμει. Vers. 10, I. συνύφαινε. Vers. 10, a fln. Παλ-
λαδίου. Μεθωναίου, Suid.
Pag. 313, vers. 41 : '0 τού Κρόνου μύθος. Κρό-
νος μεν γάρ, έφ’ ού τόν εύδαίμονα βίον γεγονέναι
λέγουσι, τόν πατέρα ήνδροτόμησε, καί τά τέκνα κα-
τέπιε, S. Emp. Vers. 46. Η. St. 2, όψΕ τού καιρού
δηαοσιεύειν, ούδΕ τότε. Vers. 9, a fln. Θεόδωρος.
6 αντιοχεύς. Vers. 8. a fln. άνωθεν, supra pag. 89.
Pag. 316, vers. 7, περιτυγχάνων. cod. V. et H.
St. 2, περιτραχύνων. Vers. penult. 1. παρατάξεως.
Vers, ult. ώσπερ Από πηγής.
Pag. 317. vers. 9, H. St. 2, άριστος μΕν Εν. Vers.
18, όπάρχων, ούδενός Η. Sl. 2, I. S. Vers. 29, Επι-
στολαί. τμη', in membranis Bibliothecae Augus-
tana. Quas io. Jacobus Beurerus, Graecarum litte·
rarum et historiae professor Friburgi Brisgoae,
doctiss. ex August. codd. transcriptas, cum inter-
883 DAVIDIS HGESCHELII ΝΟΤΛ 334
pretatione,iam edidisset, nisi typograpbi moraren- αύτψ, καί. Vere. 35. δθεν al καλουμέναι σιβύλλαι.
ΙβΓ. Vers. 33, εχ^, έπιστολιμαίου χαρακτήρος, H.St. Clemens Alex Stromat. I. Herum χρησμοί tlegan~
8, et I. C. Sed bic pro άλλως legit άλλον. Vers. 35, tissimis typis recens impressi Parisiis, A. 1599.
I. άσκητικά. Vers. 10, a fin. 'Ελλαδίου. Hujus flt Quorum Prommio, vers. 14, pro όστήεσσι malim
mentio in fronte Suid». legere όστειοισι, quo usos est Apollinarius Psal.
Pag. 328, vers. 87, I. άποσημειώσασθαι. Vers. 33, XXX VH, 6. Vers. 10, a fin. H. St. 8. Δίλίου Δίου
Πολίωνος. Spatium in H. St. 8, unius dictionis, περί A λεξανδρείας. Forsan igitur et bic legendum
post Πολίωνος, cui forte inserendum Άλεξανδρέως, Διονυσίου pro Δίου, ut in nupera illa geographico-
vel φιλοσόφ ου. Vid. in Diodoro Valerio. Vers. 48, runa opusculorum editione, in vita Scylacis, obi
ρητών cod. V. et H. St. 8, δικών. eadem in ms. menda.
Pag· 381, vers. 85, H. St. 8. πλατύτερων τε καί Pag. 341, veis. 8. περί τε φύσεως καί πόνου,
άφθονέστερον. Vers. 47, cod. V. et Η. St. 8, βίσ- Hoc opusculum in Lampria (cujus quippe librorum
- ενηνεγμένοις. Plutarchi catalogus One mutilus est) non recense-
Pag. 324, vers. 6, a fin. H. St. 8, καί φίλον. tor, sed τδ 'περί συνη θείας * cui ea ipsa est vis,
Pag. 325, vers. 24, άξιον. 1 S. αίτιον.’ Vers. 31, qucehic τοϊς πόνοις ascribitur. Ita enim BasiliusH.
τδν κριτικόν. H. Sl. 2, et cod, κρητικόν. Vers. 6. Λς φύσιν ώς τά πολλά τδ 2θος μεθίστ αται. Nax.
τοΤς συγγραβεύσι, I. S. Vers. 5, a fin. είς τούς έρω- χρόνψ και λόγψ βεβακοθεν άπαν καλδν φύσις καθί-
τικούς, Η. οΐ. 2, Vers. ult. 1. θουκυδίδην. σταται, Arist. τδ είθισαένον ώσπερ πεΦυκδς ήδη
Pagi 32β, vers. 1, Κριτίαν. cod. Β. Μ. Μ. Κρα- γίνεται. Vers. 4, την yuatv ουκεύ φερομένην ώρθω-
τίαν.Η. St. 2, Κριτίαν τε τδν Καλλαίσχρου. Vers. σαν. ΟΤον, Στίλπων ο Μαγαρεύς, ©ιλοσοφος, Cic.
3, Η. St. 2, των ιχέν τοι κωμψδών probe. Vers. 5, De fato : καί δ Σοκράτης, Cie. ibia. et IV Tuscul.
1· Γλυκύν. Vers. 9, ούδ’ αύτδς ο μώμος. 'Απτό μένος quod nec Zopyrus conjectura potuit assequi, Kai-
ούτών πολλών μόνον, άλλα καί άριστων, Naz.pag.84, περ ών όξυδέρκέστατος φυσιογνώμων, Μ»Χ. Tyr.
Β ούδεις Sv, άλλ* ούδ’ δ μώμος μωμήσασθαι δύναιτο, λόγψ ιε\ Vers. 15, έν λόγοις. Η. St. 2. λόγου καί
Luci an. Vers. 10, Κωρυκαϊος. Suid. Vers. 24, Φρύ- ϊργα. Vers. 16, καί δ όγδοος, idem. Vers. 22, περί
νιχος. Phrynichi Eclogam Atticorum nominum et ποταμών καί όρων, exstat quidem ; sed alterius
verborum, quam A. S. hic nobis reliquit, nunquam Plutarchi, non Illius Cbaronensis, volunt esse,
antea nisi έν έπιτομη Graece editam, nnnc a P. Jo. propter styli dissimilitudinem. Vers. 23, τού Κρά-
Nunnesio Valentlno erutam, et Latine conversam, τητος βίου, Δαΐφάντου τε καί Πινδάρου. Horum
notisque eruditis illustratam, spes est bic Augus'ae Lampnas in sua Tabula meminit. Vers. 34, fl. St.
impressum bri. Vers. 31, δ δεύτερος πρδς Νικοκλέα. 2, Κεφαλλίωνος. Vers. 49, Έπαμεινώνδου. Hujus
Libri editi Νικοκλής. Vers. 39, τψ ριβλίψ. Mon- vita non eistat. Vers. 32. άφθαρτοδοκητών. Suid.
Strnm lectionis, pro fiicp.quo et legendum conjeci άφθαρτοδοκητής, άπδ αίρέσεως τινός. Ab opinione
modo, et emendatum postea reperfi in H. St. Vers. immortalitatis.sive quod nullam corruptionem esse
40, δ πλαταϊκδ; δέ, συμβουλευτικός έστι. Δικανικδς, sentiret, Η. Wolf. Vers. 33, I. εύθύνας. Vers. 43,
Wolfium Isocratis interpretem. Vers. 35, Βουσίρι- H. St. 2, Κυρίου, ώσπερ δ Ίουλιανδς έτόλμ.
δος. Τού Αίγυπτίου, Lucian., de quo multe Diod. Pag. 345, Vers. 6, δι’ ής έλέγχε ι αύτδν, idem.
Sicul. Vers. 6, a fin. ένενήκ. τέσσαρ. έτών. Cio. Vers. 15, έν διάβλ. F. εύοιάβλητα * [ut hac ipsa
lib. De senect.. sed annos natos 96, Panegyricum pag. vers. 24, legitur] sed et έν διάβ. rectum, ut
scripsit Luciano auctore. Vers. 5, a fin. τριετίαν, pag. Vers. 22, infra : < ua voce Gregorius, aliique
Isocr. τούτφ jsc τφ νοσήματι] διετέλουν τριετή μα- (Num. XXII, 22; Psal. CVllI, 28, Tbeophylact.
χόμενος, ubi H. Wolf. τρΓ ετη legit. (Ecumen. et Lucian ) utuntur. 1. C.Vers. 45, φθορά
Pag. 327, vers. 1, μέγιστος. Inter Dieanicas, in- μέν τδ γήρας νεότητος. Basii, in Psal. cvi, ubi et
ler alias δ παναθηναϊκός. Vers. eod. ouxoc αδτψ argumentum περί τής φθοράς τού κόσμου. Theodo-
Η. St. 2. Vers. 3, και σύμμικτος, idem. Vers. 4, retas λόγψ a' περί προνοίας, sacr» etiam Scripturas
των άλλων. Potissimum panegyrici, et Orationis de auctoritate probat, παθητήν τε καί φθαρτήν ούσίαν
pace, Vers. 7, Αίγινητικός, Η. Wolf. Vers. 9, πρδς ?γειν τδν ουρανόν. Vers. 48, φησίν δ ^Απόστολος.
Εύθύνουν δπδρ Νικίου. H»C oratio vulgo άμάρτυ- II Cor. IT, 16, Vers. 23. H. St. 2, άπαθής και κατά,
ρος inscribitur. Desideratur hic nomen Orationis Vers. 30, και δ φθαρτολάτρας, idem. Vers. ult. I.
Vicesimae primm, quae est Πεο! ζεύγους, de Bigis, δέοι, κα! εύκρινείφ.
in libris editis, ut vicissim inter epistolas άνέκδο- Pag. 352, vers. 8, Ίμερίου σοφιστού μελέτα t. Vi de
τος est illa πρδς Άρχίδαριον, quam ex Italia secum infra pag. 720.
A. S., solertissimns antiquitatis indagator, attulit; Pag. 356, vers. 20, τών δπίρ Θούλην άπίστων.
quam, io eloquentiae Isocraticse studiosorum gra- Synes. epist. 148. 01 δέ διάκεινται τάς γνώμας,
tlam, Pbotio Inservimus. Vers. 27, περιττδν αύτψ ώσπερ ήμεϊς, όταν δπέρ τών έπέκεινα Θούλης άκού-
διεκπίπτ. Η. St. 2. Vers. 31, μέτεστιν αύτώ idSm ωμεν, ήτις ποτέ έστιν η θούλη, διδούσα τοΤς διαβά-
et cod. V. Vers. 37, τήν έν λόγοις αδτού αρετήν, σιν αύτήν άνεύθυνα καί άνέγκλητα ψεύδεσθαι. Vers.
Gbrysost. lib. De sacerdotio , Isocrati λειότητα, De- 38, I. Μηνίσκος, cod. Β. Μυνίσκος. Vers. penult.
mostbeci όγκον, Thucydidi σεμνότητα, Platoni H. St. 2. Μιρτφ. F. Μύρτοι, 1. S.
δψος attribuit. Pag. 357, Vers. 9. H. St. 2, τήν τε προειρ. Vers.
Pag. 337, vera. 7, Καισαρέως δή, I. S. Vers. 13, 12, άφίκοντο Idem. Vers. 15, τδ κατά τούς όοθαλ-
τάς γραφάς συντάξας. In Augustana bibliotheca μούς αύτού Η. St. 2. Vers. 18, ο’ι δώρων μεν 4» νυ-
exstant εξηγητικά! οχολαΐ (de quibus infra pag.528, κτί. Soeton. in Vita Tiberii : Fode honesta , in qua
rers. 38.) Προκοπίου, Χριστιανού σοφιστού, Γα- tamen crebri et subtiles (ms. in cmnobto S.Uldarioi)
ζαίου in Octateucbum, libros Regum et Paralip. tumores, cum prcegrsndibusocuUs et qui, quod mirum
Ille Caesariensis, apod Suidam. etiam*^o0orcp^ esset . noctu etiam et in tenebris viderent, sed ad bre-
appellatur. Vers. 13, τούτου πολλοί. Οδ καλώς Ιση- ve : et cum primum a somno patuissent , demum rur·
μειώσω * ού γάο τού Χορικίου, άλλά τού διδασκάλου sum hebescebant. Vers. seq. H. St. 2, δπδ ή μέρα
τούτου Προκοπίου τά τοιαύτα πονήματα. Καί δήλον έκάστη. Vers. 46, ‘Ερυκι. Η. St. 8. ’Ερυκή, illua
έκ τών δξής, ώς δ πατριάρχης διασαφοί, Μ. Μ. ad rectius, vide Strabonem, et Schoiiasten Tbeoc .Idt/U.
marg. te'. Vers. 8, ίδοι, Μ. Μ. H. St. 8. Vers. 7t
Pag. 337, vers. 81, cod. V. ευσεβή. Vers, 34, δ Ζαμόλξιδι παρά Γέτας ήδη θεφ Herodot. Melpomene .
Απολλόδωρος. De quo infra p. 496. Nax. Carm. ad Nemeeium, Vers. 874.
Pag. 340,^ vers. 5, H. St. 8, άπίθανα μάλιστα Καί Γετικδς Ζάμολξις οίστεύων δι’ δμίλο«.
ϊνεστιν εδρειν. Vei*, seq. κωμωδών διαφόρους πρά- Pag. 360, Vera. 85, Η. St. 8, τούτο μόλις των
ξεις, idem et A. S. Vers. 80, *ρχΑ διεγνώσθησαν. μυριων κακών τέλος ώράμβνον. Vers. peooll. Β
I. S, Αρχηγοί έγνώσθησαν. VeTS. 30, 1. ^Ομηρος δέ συνεπεφέροντο notator In OOd. ▲. St. Ut mendosam.
385 AD BIBLIOTHECAM PHOTII. 386
sed absque causa, qoare seholioD marginis utrum-
que tollatur.
Pag. S6t, Vers. 36, H. St. Έρασινύδην.
Pag. 364, Vers. 15. Δερκυλλίς Μνάσωνος έβίω Η.
St. 2. Vers. 19, τοίχψ idem. Vers. 27, είσβάλλει,
H. St. 2.
Pag. 365, vers. Η, έκλογάς. H. St. Γσ. γνώαας.
Ver». 15, στήλην στείλείεν. I. S. Αναγνωσμάτων
ύλην. "Εστι καί Η. St. 2. νήμην στείλείεν. Vers.
16, I. Φυσικόν. Vers. eod. τό αήν τι κατ’ άρχάς μέ-
gac λογικόν, τό δε λοιπόν και πλεΐστον ήθικόν. Η.
I. 2, τό πλεΐστον et csteri codd habent. Hi Eelo -
§ arum libri duo. Physicus et Ethicus , J. Stob»i,
Antuerpi» sunt impressi Gulielmo Caotero inter-
prete, a. 1575, quorum in illo au» desiderantur,
non pauca, V. C. A. S. ex vet. libro Ant. Augu-
«Uni arcbiep. Tarrac. exscripsit. Cui ulinam va-
casset τά έκδοτα ήδη cum eoa. illo ms. conferre,
cum ea, exemplaris vitio, alicubi mendis scateat ;
de quibus tollendis baud dubie lectorem monere
potuiss t,qo» H.Wolflus nonnulla ex ingenio cor-
rexit, verbi causa, pag. 1, pro τον ούτως H. W.
legit τοιούτως ; pag. 2, ένδιατώσας pro ένδιηκούσας;
pag. 5, αρρήτου pro διαοήτου ; pig. i09, δοξάζουσι
και τάς δυνάμεις είναι πλείονας, ώς έν τψ ήγεμονικψ
ένυπάρχουσαν φαντασίαν μετά συγκαταθέσεως, pro
πεο ί,έν δπάρχουσι, συν μεταθέσεως ; pag. 124,
άλΙλά σου, pro ταυτού ; pag. 128, άπογενηθέν, ρΓΟ
άγενηθάν, et κενήγή, ρΓΟ κενής * αιθέρος είσπλους,
pro είς αιθέρα πλους * καινοΤς pro κενοϊς · θηρσί
ρΓΟ πυρσί ; pag. 132, άνενέργητ οι pro άνήρνττοι ;
pag. 266, φατιζόμενα, είσιουσαις pro φωτιζόμενα
οΤεις ούσαι * et ούκ εύήλατά πως, pro ού σκευή
λατάπως * et συνεχει pro εύτυχει · βΐ έστώς έν pro
εστιν έν * et βραχείας pro βραχία γής, elc.
u» ideo attuli, cnm hic libri nat mentio, et in
rmc» lingu» studiosorum is sit manibus ut et
alterum ejusdem Stobaei opus Apophthegmatum
Giumarum. quod ipsum quoque nonnusquam est
eorruptum, veluti serm. 1, in Archyt» loris, pro
άλόγως έπιτρέπει όριάδων, cum eodem H. Wolf.
leg·^ 6 λόγος έπιτρέπει όρίσδων * et μικκά pro μη-
κακά · et οιά παθών άμετρίαν pro δι’ αγαθών ού με-
τοίαν. Serm. 120, in versu Eurip. άδη μονών, pro
άδαιμόνων. βλέποντος, pro βλάπτειν τούς · Serm.
122, in ASIiani dicto, Κοίτωνα, pro τών κριτών.
Pag. 372, Vers. 27. ^Αντιπάτρου Ισταίου. cod. V.
et H. St. 2, άνστιαίου. Vers. 28, Αίγιμαίου, Άντι-
φάνους, Απολλοδώρου, Η. St Vers. 29, Α*σαρος
Αττικού A. St. 2, Veri. 30. Άρποκρατίωνος, Μ. Μ.
L. C. Vers. 31, Άριστομβρότου Η. St. 2, Vers.
33. Γλαύτωνος, Η. St. 2, Μ. II. Vers. 35. Διοδώρου.
Δημοκρίτου, Διοτίμου, Η. St. 2, Vers. 36, Διδύμου,
Δίωνος, Δίου, idem. Vers. 40. Εύρύσου, Η. St. 2,
Ver». 45, pro θεαγένους idem θεανούς. Vers. 7, a
flo. H. St. 2, Λύγκου, Αύκωνος. Vers. 6, a fln.
Κεναίχαου. Vers. penult. Νίκτου. H. St. 2, Νικίου,
et Όκκέλλου. Vers ultimo. Πανακείου.
Pag. 373, Vers. 9, al. Ύψέου.ΥβΓ*. 14, Φιλοσό-
φων, 1ξ ών τήν συλλογήν έποιήσαντο, ούτοι. ΐίοιηταί
καί δά cod. V. et Η. St. 2, Vers. 29, θελέροφος,
Η. Si 2. Vers. eod. I. Ίο®ών · Vers. 31, Κλ^βί-
νετος. Cod. V. et H St. 2, κλέαινος, pro quo antea
videtur fuisse Κλεαίνετος. Vers. eod. Κλειτίας. H.
St. 2, Κριτίας. Vers. 32. Κερκίδάς, cod. V. et H.
St. 2. Vers. 40, Πολυείδης, accentu in penult. H.
St. 2. Vers. 47, Ύψέος, et Φιλήτας, idem. Vers.
49, Φωκυλίδης, Μ. M. Vers. 50, Φίλεος, idem.
Vers. 4, a flo. Ζώπυρος. 'Ηρόδοτο*, Ήγησιάδης,
cod. V. et H. St. 2. Vers. ult. "Οβριμος. H. St. 2,
Πολόαινος, Πρόδικος, Προταγόρας.
Pag. 376, Vers. 2. Τρόφιλος, 'Γπερείδης, H. St.
2. Vers. 9, cod. B. H. St. et Μ. Μ. Σκίλλουρος. Plu-
tarcb. Σκιλούρος. Vers. 10, Φάλλαρις, cod. B.A.S.et
H. St. Vers. eod. Χαρίας H. St. 2. Χαβοίας. Vers. 11,
i. Άντιγενίδας. Vers. 13, Βράσων. Cod. V.et H.St.2,
Βρύσων. Vert. 18, Θεόκριτος, θυμαρίδης H. St. 2.
Vers. 21, Μύσων, cod. B. H. St. Μ. M Vers. seq.
Πραύσίων, H. St. 2. Vers. 29, άνεγνωκόσιν αύτα
τά συντάγματα τών άδρών, πρός Η. St. 2. Vers.
33, είς κεφάλ. Η. St. 2, εΐ και κεφαλ. Vers. penult.
Ικατόνταρχον, Η. St. Vers. 7, a fin. λόγοι, ex A. St.
Bibliotheca impressi ab H. Commeiino : sed non*
nullas cx bis homiliis D. Joan. Chrysos tomo ascri-
bunt.
Pag. 377, Vers. 4, δεξιών σου, H. St. 2. Vers.
19, ώς έλάχ ιστόν, idem. Vers. 26, έοικε δΐ οδτος
μάλλον, vide qu» ad pag. 253. Vers. 3, supra an-
notavimus. Vers. 39, μιγνύεται. H. St. 2, αιγνύς
τε κοί. Vers. 12, μέτροις. P. Pantinus v. cl. qu»
καταλογάδην hic Basilius de B. Thecla scripsit,
jamjam editurus est. Vers. 44, Μ. M. et H. St. 2,
φέρονται.
Pag. 380, vers, 4, H. St. 2, άντίγραφον τά. Vers.
9, έτεραι idem Vers. 4, a fln. καί περί τής τού
idem.
Pag. 381, vers. 5. χυμευτικών, Μ. Μ. Η. St. 2.
Vers. 8, ένθα τε τό Η. St. 2, έν ώ τόπψ. Vers. 33,
λαβής cod. B. Μ. Μ. Η. St. I. S. Vers. 8. a fln. Η.
St. 2, άνεχώρει. Vers. eod. 1. παραίνεσθαι mss.
I. C. Vers. ult. H. St. 2, διήνυσεν.
Pag. 384, vers. 14, πάσα άνθρωπίνη ψυχή. Suld.
at ψυγαι τών βιοθανατούντων, ού κατά τήν τών πολ-
λών οόξαν γίνονται δαίμονες, άλλά τών άμαρτανόν-
των · ού τής ούσίας αυτών μεταβαλλομένης, άλλά
τής προαιρέσεως τήν έκείνων μίμου μένης κακίαν ,qu»
veiba sunt ex Orat. 2, Cbrysost. είς τον Λάζαρον
desumpt i, ubi pro βιοθανατούντων in cod. Aug.
ms. βιαίφ θανάτψ τελευτώντων legitur, sensu 60-
dem; et τών έν άμορτήμασι ζώντων, pro άμαρτα-
νόντων. Vers. 21, Ιπιμελεϊσθαι, Η. St. 2, Vers. 34,
ήμέρας γάρ όκτώ idem 61 Χριστός pro Δεσπότης.
Vers. 50, περιείχε μίν τό Η. St. 2.
Pag. 385, vers. 16, όμιλίαι είς τήν Γένεσιν. Ex-
stant Latine ; sed Graece io membranis llibl. Aug.
Vers. penult. είς τάς πράξεις όμιλίαι. Harum codex
vetustiss. est io ead. bibi. Aug. summa exaratus
diligentia. Vers. eod. πεντήκοντα πέντε μεν Η.
St. 2.
Pag. 389, vers. 5, cod. B. et H. St. 2, πολλούς 81
φοιτάν καί όνομα καί δόξαν έχοντας. Vers. 7,
πάντα, όσα λόγου καί μνήμης, Η. St. vers. 23, δη
καί γυναικός Η. St. 2. Vers. 40, 1. καίτοι αότήν
ήμεις Η. St. 2, I. C. Vers. 44, Λύδήμωνα idem.
Vers. 9, a fln. Λυδίας μίν σατράπην, ναύαρχον δΐ
Έκατόμνου I. C. ; sed consulenda bistoria. Pro
Ιξατράπην legitur etiam In H. St. 2, σατράπην.
Pag. 392, vers. i, 1. in marg. ΑΙγύπτου. Vers.
9, ήμιάβρενος. H. St. 2, εόνούχου, qu» lectionis
diversitas est etiam supra, nisi malis pro Scholio
accipere. Vers. 13. "Ακορις idem. Vers. 20, Μό-
ψου Ιστία, H. St. Μ. Μ. Vers. 42, 1. Ίσοκράτει τε
τψ Άθηναίψ, COd. A. Μ. Μ. Η. St. I. C.
Pag. 393, vers. 3, Η. St. 2, τών καθ’ Ιαυτόν ούδΐ
τής δευτέρας τάΕεως άξιουμένων. Vers. 38, mavult
I. C. προγενομένων. Vers. 34, τό έν τη πρός Η.
St. 2. Vers. 11, a fiQ. '0 Μοψουεστίας δέ έστιν, ώς
άπό τινων έπιστολών έμάθομεν. H»C verba in
mss. omnibus alieno po&ita loco, versu quinto post
Άντιοχέως inserantur, quod ut I. S. et I. C. vide-
runt. ita margo Μ. M. idem docuit. Vide supra
pag. 8, vers. 5, a fln.
Pag. 397, vers. 28, H. St. 2, Αποδεκτόν. Vers.
43. H. Si. 2, et cod. V. μέν φησιν έμφανίζεσθαι.
Pag. 400, vers. 28, άλλά τψ H. St. 2. Vers. ult.
H. St. 2, σκευασίας.
Pag. 401, vers. 14, άλλά καί κατέτεμον, idem.
Vers. 42, γενέσεως τούτων, ούκ idem. Vers. 45,
Πεδάνων. Ita ms. at Πεδάκιον libri Imnressl, et Co-
dex ms. Dioscoridis Aug. Vers. 5, a fln. ίτερά τινα
κεφάλ. H. St. 2.
Pag. 404, vers. 6, H. St. et A. S. παίειν. Vers.
17, καί Τριάδα δέ. Διδάσκαλος οΰτος τών τετραδιτών*
ταύτα γάρ ούτοι καί φρονούσι καί τερατεύονται, ώς
887
DAVIDIS HGESCHELII NOTiE 388
ήκριβωσάμην αδτοϊς διομιληκώς · πλήν έν ένίοις καί
διαφέρονται των έφεξής δηλουμένων, Μ. Μ. ad marg.
Vers. 4, a fln. οίνον δέ H. St. 2.
Pag. 405, vers. 11, οίκείαν. H. St. 2, Ιδίαν.
Vera. 12, Άνδρέου, πεποιθώς δείκνυται κάκειθεν
Ιχων τό φρόνημα idem. Yers. 16, άκρον κακίας.
"Εσχατον κακίας, idem. Vers. 30, δέ καί idem.
Vers. 35, δεινότητος. δεινότατος Η. St. 2, sed 6Χ
eorrectione. Vers. 7, a fio. περιέχεται H. St. 2.
Vers. 3, a flo. κάν τοΤς idem.
Pag. 408, vers. 8, pro αύτόν H. Si. 2, αύτψ ex
correct. Vers. H, I. ia υτόν, ττς αύτής έστί φίλος
Ανωμαλίας, περί τε τήν λέξιν και τόν νουν, καί την
σύνταξω των γεγραμμένων · είς. Vers. 24, μέν γάρ
τά Η. St. 2. Vers. 31. Δαμασκίου. De hoc supra,
pag. 312, vers. 13. Vers. 32. τόν Ισιδώρου βίου Ex
lsidori vita excerpta vide infra, pag. 1028. Vers.
41, άνηγμένη θεωρίαν * αυτού τε Δαμασκίου καί
Ισιδώρου τήν Η. St. 2.Vers. 9, a fio. I. αΣίωσις, καί
άλλων τινών συναιτίων γεγενημένων τής επιτροπής,
αίτια. Vers. 7, a flo. 1. έπιμαρτύρεται, τής σπου-
δής. Ού μέν · Η. St. Μ. Μ. I. S.
Pag. 409, vers. 2, ταϊς τε των Η. St. Vers. 4,
έπικαθιστών idem, et έφ’ έκάστψ. Vers. 5, θαυμαζο-
μένων ένδεέστερον ίχων 1. S. Vers. 7, έξηρμένους
1. S. ab έξαίρω quod praecessit versu 1. Vers. 10,
έξήρε, I. S. ab eodem illo verbo. Vers. 11, a fio.
Αναφαινόντων H. St. 2, Vers. 5, a fio. εύτονον et τώ
λόγψ H. St. 2.
Pag.il2, vers. 15. Μαρίνον τόν διάδοχον Πρόκλου.
De Marino et Proclo consule Suidam. Vide etiam
infra pag. 1036. Vers. 35, κατά τε Ναυατ. H. St.
2. Vers. 44, Αρχιδιάκονον. Πρεσβύτερον Suid. Vide
vers. 3, a fln. Vers. eod. Ναυάτον. Euseb. Νοουά-
tov, Epiphao. Ναβατον. Vers. 11, a fio. Κορνήλιος
φύσει, καί I. S. Vers. ull. καθαρούς. EuStb. I. VI,
oap. 43; Epiphao. pag. 214, qui, Donati sectato-
res idem cum Novatianis sentire scribit.
Pag. 413, vers. 33. Τιβούρεως, I. S. τοις έπιτε-
θυκόσι. iis, qui in persecutione diis immolassem,
Suid. et Cedreo, pag. 212, τοΐς έξησθενηκόσι κατά
τόν τού διωγμού καιρόν, Euseb.
Pag. 416, vers. 1, δέ τής τέχνης. Vers. 13, I. S.
Δευτερίψ, I. C. Δευτερίην * et pro κάμέ idem et Η.
St. κάμε. Sunt autem duo heroici :
Δευτερίνην καί τήνδε θεού θέμιδος κάμε βίβλον.
Εύδοκίη, Βασίλεια Λεοντιάς ευπατέρεια.
Vers. 14, Λεοντιάς θυγάτηρ ΛεοντΙου τίνος φιλο-
σόφου, Άθήνηθεν όρμωμένου · Άθηναίς δ* ώνομά-
ζε^ο, Zonarasqui centones etiam Homericos, opus
Patricii cujusdam imperfectum et indigestum, illam
Eudociam et absolvisse ei digessisse, auctor est;
Suos cum interpretatione JEm. Porti.viri utriusque
nguaB peritissimi, prelo hic destinabimus. Vers.
83, τις έραστής. Greg. Nazianienus ipsum Cypria-
num Justio® amore captum, et magicis usum arti-
bus, narrat ; cui objectioni respondet 1. Billius in
Scbolils e Niceta excerptis. Vers. 34, άπαλλάξας,
Άγλαίδας δνομα, προσέρχ. Η. St. quod in aliis c< d.
h. i. deest; nam nomen juvenis indicatur scq.pag.
Vers. 33, 'Αγλαίδας, proquo Άγλαίς in illo Nicet®
commentario legitur. Vers. 36, δυσερώντι. Malim
δυσέρωτ t, quo Lucian us saepiuscule utitur, item
Tbeocr. Vers. 37, al. πάσας τε μεθόδους.
Pag. 417. vers. 7, άλλο σοφόν H. St. 2. Vers. 17,
δπήκοον, idem. Vers. 34, τόν τε πλούτον Η. Si.
Vers. 39, Διοκλητιανού. Δεκίου βασιλεύοντος, Nat.
Cedren. ; sed a Decio ad Diocletianum misso·, scri-
bitur, pag. seq. Vers. 49, al. ξύεται.
Pag. 420, Teri. 2, 1. σύνεδρός τε H. St. 2. Vers.
5, θεούς, σμικρύνειν, omissa copula, idem. Vers.
7, δαπάνη. Vor·. 27, H. St. 2, ’Δνεγνώσθη Διονυσίου
ΔΙγέως · Δικτυακών ϊφερε τήν έπιγραφήν, ήν δέ
άρα τό βιβλιδάριον κεφαλαίοις άπαρτ ιζό μενον p*f et
cmters, qu® habes Infra, pag. 540.
Pag. 4fl, Vers. 1. διάστασις. Infra διάτασις.
Pag, 424, vm. 23, H. St. 2, Βριγών. Vere. 24,
παρά τό βρέαιον, idem. Ver·. 25, al. ύφ* δ. Ver·.
28, χρυσός ίγένετο τά είς τροφήν. Max. Tyr. λόγψ
λα'. Lucian. In Votis. Phiiostrat. lib. i, εΙκόνων.
Vers. 31, Βρίγων. Herodot. lib. VII, Βρύγων, Strabo
lib. yii, Cic. Oratore . Vers. 36, μακρά ώτα. Lucian.
lib. Περί τού μή ρ^δίως πκιτεύειν διαβολή. Vers.
40, ώς παις Α1· δς παΐς. Μιλητψ, ϊχων, Η. St. 2,
Μιλητώ ϊχουσα. Suid. Βύβλκ, όνομα κύριον άδελ-
φής Καύνου * άμφότεροι δυστυχή σαντες. Vide apod
eumdem Καύνιος ?ρως. "Εχων έξ αύτής. LOCOS
eontaminatiss. F. εΓχεν και αυτή αδελ. Καυν. 1. S.
Vers. 42, Η. St. 2, "Ιωνες καί οί Απ\ Vers. 45, I.
{γείρεται άμήχανος.
Pag. 425, vers. 15, Η. St. 2, βασιλεύειν μέν Άλκ.
ΥγΓ9. 20, διά ταύτα μέν ώς συγγενών idem. Vers.
49, ood. Β. Ήονεύς Η. St. et Μ. Μ- ήονεύς.
Pag. 428, vers. 3, τέττιξ έπιπτας τη κιθάρ?.
Strabo, lib. vi ; Clemens Alex, initio Protreptici*
quod noster Pbotius ebganter ad amiciti® viocu-
lum accommodavit epistola 94, qu» hic sequitur.
Ιωάννη πατρικίψ καί στρατηγψ Ελλάδος.
Εύνομος δδων έσεμνύνετο, φασίν, ό Αοκρός * καί
ήδε γάρ θέλγων και κελού μένος τούς Ακροατάς.
Μιας δέ ποτέ ραγείσης αύτφ χορδών, τέττιξ επί τόν
πήχυν καθίσας τόν φθόγγον άνεπλήρου τής βαγείσης
χορδής, καί ήν Εύνόμω πάλιν, ώς τό πρότερον, έμ-
μελώς. Et δέ γε ήμιν αντί τέττιγος καί ξένης φδης,
τής σής φιλίας, οόκ οΤδ’ δθεν περι^ραγείσης, άπο-
καταστήσας πάλιν έντείνεις τήν νευραν * ίσως Sv
είς τήν προτέραν ήμών όλοκληρίαν ό £ίος έπανελ-
θών, καί συμφωνίαν άρίστην Αναλαβων, φσεται τι
μέλος ευδαιμονίας, άντί τής νύν τραγφδίας, ήδύ καί
τερπνόν · καί τοίς Ιπειτα τών άνθρώπων, ούχί Εύ-
νομος κιθαρφδός καί τέττιξ μουσουργός, μύθου
πλάσμα παλαιού, άλλ’ άρχιερεύς θεού, καί φίλος
ένθεος καί καλός, είς παράδειγμα καί παροιμίαν
έξαρκέσει άληθινήν.
Vers. 17, μαντειον έχρατο. ΑΙ. Ιχρα τό μαντειον.
Vers. 24, 1. μέν έτι μάλλον. I. C. Vers. 28, θεορι-
κψ idem. Vers. 32. Θάμυριν. Suid. in Philammon
Vers. 33, κιθαρωδίας. Lucian. in άλιεύς, et Enco-
mio domos. Vers. 34, δΐ καί ταις H. St. 2. Vers.
37, έξεκόπη τούς όφθαλμούς. Iliod. β*. Diodor. Si-
cul. lib. tu. Vers. 41. H. St. 23, τρώ ου. Vers. 43,
H. St. 2, καί ώς όρμισαμ. Vers. 6, a fln. Άττόσης.
H. St. 2, Αίγόσσης Herodot. Άτόσσης.
Pag. 429, vers. 2, πέρσαις. Philo pag, 532.Clem.
Alex. lib. i, Paiag. cap. 7, et Strom . in ; Cbry-
sost. lib. Περί Παρθενίας. Theodorei. qo®st. 24 tn
Levit. Tatianus lib. Adversus Grwcos, Vers. 8,
μητράσι. Ad oram cod. Μ. M. et H. St. 2, adnota-
tum, ότι ού τάς μητέρας γαμούσιν, άλλα ταις μη·
τρυιαΐς μίγνυνται οί Πέρσαι 2ως τού νύν, άπέχουσι
δε τών γεννησαμένων * ως λέγεται παρά τών είδοτων
τά κατ' αύτούς. Vers. 9, al. διαθλών. Vers. 43, le-
gend. μετά καί άλλων cum Η. St. 2.
Pag. 432, vers. 5, τά περί φενεατών. Vers. 20,
καί 6ς cod. Β. Μ. Μ. Η. St. 1 S. Vers. 24. βτι Δί-
καιος, Η. St. 2. Vers. 10, a fln. τήν δψιν άνακομί-
ζεται. Isocr. Encomio Helen®.
Pag. 433, vers. 8, παντός παθούς παρενθ^κη Αί-
νος. Καί ΑΓλινος, Athen® lib. xiv, unde ad marg.
COd. H. St. Αιλινα μοι στοναχεΤτε, νάπαι, βΧ Idyl-
lio 8. Bionis ascriptum. Vers. 7, a fln. τού καί Πά-
ριδος, I. s. Vers. penuit. H. St. 2, ώς δέ μυηθείς
ο Κ.
Pan. 436, vers. 14, έξωνειδιζε idem. Vers. 29»
H. St. 2, άπηγόρευσαν · Άμινιας δέ. Ver·. 12,
Ιαυτού γίνεται άτοπος έραστής. Clem. Alex. XXXI,
Pesdag. ii ; Nas. Carm. ad VitoUhm , vers. 52, et
Cara ι. κατά γυναικών καλλωπιζ, vers. 155. Vers.
38, Άμινιου Mem. Vers. 39, H. St. 2, καί έξ έκει-
νου θεσπιεΤς μάλλον τιμάν καί γεραιρειν τόν έρωτα,
καί πρός. Vers. 43, έχύθη Idem. Ver$. 45, Μινως 4
Αιός idem. Vers. 49; Η. St. 2, σικέων. Μ. Μ. Σι-
κεών. Vers. ood. Αναιρείται. Ad AthenaM lib. I.
3» AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
390
Vide qu» Is. Casaubonus ex Zonobio affert. Vers.
5, a fin. I. βοττιαίων et vers. ait.
Pag. 437. ver·. 1, Βοττιαίοι. Vers. 4. Κάρνος,
inde Κάρνιος, ό Απόλλων apud Suid. ei Κάρνια,
'Απόλλωνος έορτή παρά Λακεδαιμονίους. Vers. 8,
Κάδρον φάντασμα. Η. 5ΐ. 2. φάσμα. V. 18. Melanthi
F. Lycurg. Orat, advenus Leocratem, et Velleius
Paterculus, lib. I. Vers. 35, al. χτίζει πάλιν καλ.
Pag. 440, vers. 2, τον Τέννου πελέκυν. Paroemia,
τενέδιος πέλεκας, Suid. Vers. 5, καί συνεστράτευ-
σαν Άχαιοίς, Η. St. 2. Vers. 35, Πρόκνην. Fabula
ax Thucydide, Pausania, Homeri et Aristophanis
interpretibus, nota. Vers. 48, αύτους H. St. 2.
Vers. 9, a [In. τής του Φοίνικος idem.
Pag. 441, vers. 6, H. St. 2, αύτους μίν 6 πατήρ.
Vers. 9, Σμικρόν idem. V*rs. 26, cod. B. et Μ. M.
Βρόγχον, Βτι ο ήλιος αυτής διά του βρόγχου. Vers.
50, άναβαίνει του τείχους Η. St. 2.
Pag. 444ν vers. 11, σπηλαίψ, όμως ό μεν Η. St.
2. Vers. 13, κατελθών δέ καί τό μέλι idem. Vers.
21, Η. St. 2, τον έταΐρον, sed ex correctione. Vers.
41, H. St. al. έδοαήσατο, quod Scholion. Vers. 47,
Άμυκλών H. St. 2. Vers. 51 , τό των μηλιέων γένος
idem. Vers. 7, a fin. άμα των περιοίκων Κρητών
idem, et cod. V.
Pag. 445, vers. 11, άνεισι πρός τάς νυν idem.
VeTS. 17, κράνος γάρ καί άσπίς ουπω τοΤς "Ελλησι
Ιγνωστο idem. Vers. 30, pro άπήει idem άπαίρει.
V. 40, et 47, Η. St. 2, παραθήκην. Vers. 10, a fin.
τό σόφισμα. Όρα τήν έπίνοιαν του τραπεζίτου. Καί
ό τά Σικελικά ίστορών γράφει τοιουτον τι γενέσθαι
Ιν τη άλώσει των περί Σικελίαν κάστρων, δ’τε έν τψ
καλάμφ τά ή βαλών θλάσματα τούτων έν τψ πορτ.
κατεσχέΟη, καί άφηρέθη ταύτα πολλά όντα, Μ. Μ.
ad oram.
Pag. 448, vers. 19, τψ άπατουρίψ. Vide Suid. in
άπατούρια, ubi eadem narratio, et in Μέλανθος et
Εάντιος. Vers. 21, A. S. Ανδρομέδα, H. St. 'Av-
δρομέγα mendose.
Pag. 449, vers. 5* είσψκίσατο. H St. 2, έσοικί-
σατο, Vers. 12, in marg. I. ol δέ μετά Ίάσονος.
Vers. 33, ίππος, φησί, νεμόμενος. AristOt. lib. II,
Rhet. contra Phalaridem a Stesichoro hanc ait fa-
bulam fuisse recitatam. Vers. 37, H St. 2, κυνα-
γέτην, quod est Pindaricum. Vers. 46, ίχοι, idem.
Vers. 7, a flo. Άναπίας δέ καί Άμφίνομος. Seneca,
lib. ni De benef. c. 37 ; Silius lib. xiv.
Pag. 452, vers. 17, H. St. 2, ύπο^άσθιον. Vers.
37, λαθόμενον των περί αυτής έντολών. Virgil. Ιν
Georg. Vers. 41, διασπασαμ. In elegia Phanoclis,
qua et Philetae nomine inscripta reperitur :
Τάν μέν B ιστόν ίδες κακομήχανοι άμφιχυθ εί-
σαι "Εκτενον ·
Οΰνεκα πρώτος Ιδειξεν ένί Θρήκεσσιν έρω-
τας, etc.
Vers. 47, Η. St. 2, εις οίκημα Ιν συνερχ. Vers. 49,
είσιασι. Vers. 4, a fin. την κεφαλήν τήν Όρφέως.
Lucian. lib. adversus indoctum. Vers. eod. Όρφέως,
άν. I. S. omissa ήν.
Pag. 453, vers. 13, in marg. 1. Mneas Anchisa
et Veneris F. Vers. 36, άμα των cod. V. et H. St.
2, et pro έπρεπε idem έπέτρεπεν. Vers. 38, al. κα-
θημάξευται, recte Utrumque. Vers. 40, Δελφός όνομα
καί Πόλις. De his supra, pag. 444, vers. 49. Vers.
feq. pro καί έκάτ. H. St. 2, έκάτεροι ούν παρεκάλ.
Pag. 456, vers. 4, Μ. S. Ιήλυσαν. Vers. 19, πι-
στών τά τεχθέντα διαφθειραι Η. St. 2, sed alia id
mano additum. Vers. 7, a fin. ώς έν Ανάφη, etc.
Απόλλωνος αίγλήτου. Strabo, lib. X.
Pag. 457, ^ vers. 3, Άνάφην άπό τής συντυχίας.
Philo, τήν δέ Λήλον καί Άναφην ώνάμασαν * δι' άμ-
φοτέρων όνομάτων π ιστού μεν οι τό λεγόμενον, έπειδή
ναφανείσα δήλη έγένετο, άδηλουαένη καί άφβνής
οδσα τά πάλαι.ΐηβΐηοΐβ apud eumaem loeus ex Pin-
daro, lib. Περί άφθαρσίας κόσμου. Vers. 18. Πυθό-
tav. Hanc locam restitui ex Plutarchi Erotico ;
nam H. St. 2, A. S. et M. M. cod. θόλαον. At cod.
B. H. St. θύλαον habent. Vers. 31, νεώτατος H.
St. 2, vers. 48, βιβλιοθήκη. Edita Hornae, a. 1565.
Beued. JSgio Spoletino interprete.
Pag. 460, vers. 1, M. S. πείρημα. Vers. penult.
H. St. 2, λόγον ποιουμένοις. Vers. 2, Μ Μ. πάλαι
ίενεας. Vers. 5, H. St. 2, εις έμέ δ’ άθρών. Vers.
9, Η. St. 2, παρά μέρος. Vers. 46, μήν καί τοίς
idem. Vers. V. 49, αιτίους. Vers. 51, τή περί τούς
idem.
Pag. 461, vers. Ii, I. in marg. σπερματιστής.
Vers. 16, θεολογείται τε. Vers. 27, ms. μουσών, B
Ερατώ. Veis, sequente, H. St. 2, άρμ ovi? ώδύη,
οίον όπομονή καί τλημοσύνη. Vers. 29, πολυπιδάκο®
idem.
Pag. 464, vers. 7, Αχελώον, νάστιν H. St. 2,
mox Κραταίδα, idem. Vers. 24, Έριούνοις. Idem
qui Luciano ό κερδψος, Plutarcho ό έμπόλαιος καί
έμμισθος. Έριούνιος(ςηο etiam modo legendum
arbitror apud Themist. pro έρωδιός, Orat. 13).
Suidae μεναλωφελής, Hesycb. πολυωφελής · alio
nomine ό εριούνης, Horn. μεγάλην δνησιν τοίς άν-
θρώποις παρέχων, ό κοινός Ερμής. Alius est ό λό-
γιος, διάκτωρ Hesiodo. Vers. eod. Σώκος, et hoc
Mercurii epitheton, Lucian. In Jove Tragoedo, et
Phurnut. V. 38, H. St. 2, προσεχέστατον. Vers. 50,
άμβροτον τε αυτήν ύψηλογ. Η. St. 2.
Pag. 465, vers. 2, H. St. 2, άνδρογυνία. Ver·.
12, σεπτάς. Idem etymon apud Philonem, de culta
Sabbati. Ver·. 17, ώς Κστι πάντως σεπτάς Η. St.
2. Vers. 20, άκρέωτις idem. cod. B. Vers. 23,
άμαλθίας ms. et boc loco et supra. Vers. 23, πολύς
φύαρος, eod. V. et H. St. 2. Vers. 31, μητέρα τε
και H. St. 2. Vers. 39, περιβρείται H. St. Μ. Μ.
Vers. 43, νυσηίδα, Η. St. 2, et Άγυέα. Vers. 46,
δεκάς. Οίονεί δεχάς προσηγορεύθη, παρά τό δέγεσθαι
καί συγκεχωρηκέν αι πάντα τά γένη τών άρι&μών,
etc. Puilo. vers. 3, a fin. τά τοιαυτα H. St. 2.
Pag. 468 ; vers^ 9, idem, et I. C. μακροστιχώτε-
ρος ό τε τής μονάδος. Vers. 19, pro οό μάτην, lego
ή, μά τήν cum Η. St. 2, sed ή ex correctione.
Vers. 46, pro γάρ H. St. 2, δέ. Vers. 7, a fin.
σύστοιχόν. Cod. V. et H. St. 2, στοιχείον πώς, sed
altera lectio confirmatur, pag. seq. vers. 10. Vers.
eod. παραδοξολογ. H. St. 2. Vers. 47, legendum vi-
detur γεωγραφίας τής οίκ , non recte ‘fcnim provin-
ciarum Asiae et Europae periegesin γεωμετρίαν ap-
pellaverit Protagoras I. C.
Pag. 469, vers. 18, μέν είςταύτόν ένίοις. H. St.
2. Vers. 21, προσενέγραψε I. S. Vers. 22, φράσιν
έστί μέν Η. St. 2. Vers. 25, συστροφής τίνος καί
Η. St. Vers. 31, δ* έστιν. Vers. 34, Non πλακούν-
των, sed φοινικοβαλάνων τι είδος Νικολαΐδας, VOCS-
tos scribit Atbenaeus.quod rubri essent instar vul-
tus Nicolai Damasceni. Jos. Seal. Vers. 33, φίλος
αύτψ, Εταίρος. Alhen. lib. xiv. Vers. 34, έξισου-
μένου. Δεξιουμένου, COd. V. et H. St. 2, Vers. 36,
πολυστίχψ βιβλίψ. Sic passim vocat libros prolixo·
Photins. Athenaeus ibid. τών άπό του περιπάτου B'
ών ό Νικόλαος, καί Ιστορίαν συνέγραψε πολ-
λήν. Vide Petr. Victorium lib. xxv Fartor, lectum.
csp. 13. Vers. eod. 1. cum 1. S. όσα παλαιας μνή-
μης άναγνωσμάτων έχάμενα. Vers. 37, έν ταυ-
τψ δέ. Eodem manuscripto codice diveisoram mo-
nimenta nonnunquam comprehenduntur, unda
Photius ut alibi, sic hoc etiam loco plurium libro-
rum. sub uno tmemate sive titulo mentionem fa-
cit . Vers. 40, Σκυθικών. H. St. 2, μυθικών. VeTS. 8,
a fin. τό πλείστον. Τό πιστόν idem 0t cod. V.
Pag. 472, vera. 14, B σποράδην τις. Deesl hie
aliquid, io hanc sententiam, B σποράδην κείμενα
παρά διαφόροις Ιστορικοίς, τις τόν τοΰ εκ τών βι-
βλίων άναλεγειν πόνον δεδεγμ. I. C. Vers. 45. Κω
κυτός τοι μουνος I. S. Vers. 47, 1. "Αδωνιν.
Pag. 473, vers. 6, ώς παρά Ποσειδώνος, I. C.
Vara. 12, Άρκαδί* I. C. Vara. 18, eod. V. at Η·
St. 2, έν ταίς παρθ. Ve Μ. 22, τοάς Νιόβης. Vari.
391
DAVIDIS HOESCHELII NOTJ!
392
Si, μνημόσυνα. H. St. 2 et I. C. μνήμονι Μίσχον.
Vere. 28, μνήμονα γενέσθαι Ικτορος. Cogitandum
de hoc loco ; non enim menda caret, I. C. Vers. 36,
δπδ Άντικύρεως. Steph. De Ufb . Vers. 49, τής του
ήρωος άλκής, Η. St. 2.
Pag. 476. vers. 6, 1. Μύνδιος. Vers. 21, έν Κρή-
τη Lucian. Dialogo de Jove tragoedo, de sacrificii».
In Philopatr. et Philopseude. Vers. 22, cod. V. et
H. St. 2, δσπερ του Κρόνου. Vere. 31, pro και πά-
λιν Πρωτ. Η. St. 2, καί πολλάπερ πρώτε ου · ισ.
πεοί Πρωτ. Vers. 43, Η. St. 2, αυτήν εν κατηφεύ*
ούσαν έπείρα · quo significatione verbum πειρών
5©ρβ occurrit in Luciani dialogis, αντί τού προσβα-
λεϊν γυναικί περί Αφροδίτης. Vers. 46, Η. St. 2,
πόσις. Vers. 8, a fln. Η. St. 2, Πολυδάμαντος.
Vers. 7, a fin. ^λωρηις άηδών. Homero, Odyu. τ.
Simonidi χλωραυχην.
Pag. 477, vers. 1, ήν δς έν. Η. St. 2. Vers. 14.
διά σταδίων είκοσι. Fuisse qui pervideret 43 millia
paesuum, scrip um tradidit Cicero. Plin. lib. zu,
cap. 21. Ver». 17, βλέπ. των έλλ. H. St. 2. Vers.
27, Λυκίαν, H. St. 2. V*rs. 33, συνεμπτώσεως,
H. St. 2, 1. S. Vers. 43, magis perspicue, δς και
τάύρου πιών αΤμα άπεβίω 1. S. Vers. 10, Λ 00.
Η. St. 2, Φίλιππος Ετερος παις. Vers. 7, a fln. l.
τδν μάντιν. Vers. ult. cod. V. et H. St. 2, Τιτυού.
Vert. eod. H. St. 2, Αλέξανδρον.
Pag. 488, vers. 43, H. St. 2, δτι 6 έν Λακεδ.
Vers. ult. Τελεσινού, idem.
Pag. 48i, vers. 4, δπόθεσιν, ήν και idem. Vers.
Vers. 8, al. τραύματι. Vers. 17. I. άμυνόμενον.
Vers. 18, H. St. 2, ώς Ελένη έκουσα άπήρε. Πεοί
της πηρώσεως. De hoc supra pag. 452 et Piato in
Phaedro, Dio Chrysost. Orat. X. et Suid. Vers. 19,
παρ’ Όμήρψ. Odysi. κ. Vers. 23. μώλος δέ ή jxa-
χη. Arcbilocus apud Plut. in Vita Thesei .... ευτ’
Sv δή μώλον "Αρης συνάγη. Vers. 25, και των μυρ-
τίλλ. Η. St. Vers 29, τών δελφών idem. Vers. 43,
θάνατος δέ τοι. Odyu. λ. Vers. 51, 1. δ'τι τδ, Και
Προκλέοος I. S. 1. C.
Pag. 484, vers. 14, Η. St. 2, παρατίθεται δέ ίστο-
ρούντα. Vers. 16, ’Ιλος, φησιν, idem. Vers. 18. Βά-
λιος. Vers. 21. θύλας. I. S. μύλας I. C. στήλας.
Vers. 25, al. Νεμιαίου. Vers. 2*, Η. St. 2, προκλή-
σεις. Vers. 31, Η. St. 2, Νυσία Vers. 34. al. αίσθά-
νεσθαι. Vers. eod. H. St. 2, έξιόντα δια θυρών.
Vers. 35, Τουδούν, idem. Vers, 40. άνασχόμενος
I. S Vers. 42, Νυσίας idem et cod. V. Vers. 47,
»Επιπόλη. Vers. 4, a fin. κιχρφ. H. St. 2, χρφ.
Pag. 485, vers. 5, l. cum I. C. τάς δέ κολυμβώ-
σας 'Αλκμάν ας, Harum ei Suidas meminit Vers. 6,
Η. St. 2, Τυρόν ίχου. Vers. 7, τους δέ ύβριστοδίκας
I. S. I. C. Pollux. Vers. 23, Forte έπί τού τιτρ. μ.
vel, τιτρ. μ. του Μενελάου, I. C. Vers. 25, Μενέδημι
ΙΙείς άντί του idem. Vers. 35, Η. St. 2, Άεπραίω.
Vers. 44. Η. St. 2, άνδοία. Vers. 47, nro άπαυ quod
mendum in mss. omniDus, lege cum 1. C. άπ’ αυτού
Ικάλεσε τδ άλφα * boc vero putidum esse de nomine
litters prime, nemo nescit. Vide Suid. in Abraam .,
et vers. 16, de Mosis nominibus annotata ad lib.
Philonis Περί τών μετονομαζομένων Francofurtf
apud Joan. Wechelium anno 1587 impressum.Vers.
Ult. Έψιλόν. intdligit τδ & non τδ E, sic συμφέρε-
ται supra 448, vers. 41, I. S.
Pag. 488, vers. 6, και ή Κυψέλου H. St. 2. Vers.
17, άτηδών Τρα, A. S. άηδονίρα. H. St. Μ. Μ. et cod.
Β. άηοών ήρα cod. V. et Η. St. 2, Πηλεύς. Vers. 6,
Λύσωνος · καί Αιδς καί Λαμίας, Άχιλλέα. Vers. 9,
Η. St. 2, Αφροδίτη νεμήσασα, [lege νεμεσήσασα]
έμβάλλει Πανί, in cod. cod. ad marg. Bion, ήρα
Πάν άχώ τής νείτονος, etc. Vers. 22, θερμό πύλας.
Idem. Vers. 29, διεδόθη. ΊΓπερμενής Μ. Μ. et
Η. St. 8, Vers. 35, cod. V. et H. St. 2, Έρετριεύς.
Vers. 43, cod. B H. St. 2 et Μ. Μ. εκ τών αυτού *
sed cod. V. et H. St. 2, et 1. S. fcv τών. Vers. 49,
H. St. 2, ώς Τίχιος. Vers. 52, coi. V. Ήρακλούς.
Vers. 5, 8 fio. δώρα. H. St. 2, δώτορα. VefS. eod.
cod. V. Άπόλλως.
Pag. 492, vers. 3, Λεύκου. H. St. 2, Vers. 10, xcj>
τού idem. Vers. 26, H. St. 2, φησίν. Vers. 30, τετε-
νιδαίας. H. St. 2, est in cod. B. mendi nota.
Vers. 8, δέ και ρόπην. Μ. Μ. 'Ρόπιν cod. Β. ‘Ροδό-
πην, cod. V. et Η. St. 2. Vers. 48, Χαρίνε, codV.et
Η. St. 2, sed hic ez correctione. Vers. penulLfoet-
λησάμενος, άλλα καί 1. S.
Pag. 493. vers. 21, αυτού τού ήθους. H St. 2.
Vers. 31, αύτδ τό. Vers. 37, και τψ μή τούς τήν
λύσιν έπιτελούντας Η. St. 2 Vers. 44, συνετόν σου
έπισκοπεΐν, idem. Vers. 48, τδ άφελές idera.Vers.14.
Μαξίμου μοναχού. Hujus pleraque omnia calamo
exarata, cum seholiis alicubi, opera habentur in
membranis biblioth. August. Vers. 23, H. St. 2,lv-
θεωρούμενον, ε?η. Vers. 39, παρασυαβληθείς τοις
κτήνεσι. Psal. ZLiZ, 13, 21. Vers. 32, έξέπιπτεν ·
δ'σον δ* έκπίπτων διέμεινε, τοσούτο τή άπολαύσει
τών γνωσθέντων αίσθητών Η. St. 2. Vers. 45, τοσού-
τον τής έπιβλαβούς. Vors. 10, a fin. γενέσεις ·
οΤον Η. St. 2.
Pag. 497, vers. 5, τή κτίσει λατρεύων παρά τδν
κτίσ. Rom. 1. 25. Vers. 8, τδ ξύλ. τής παρακοής
τδ καλού. Η. St. 2. Vers. 14, έπειδή λόγους, idem.
Vers. 39, κτήσασθαι Η. St. 2. Vers. 45, περί τού,
πώς ού idem. Vers. 8, a fio. κτίσμασι, H. St. 2,
ποιήμασι, itaque Rom. 1, 28.
Pag 500, vers. 36, H. St. 2, τή μιφ συνεζεύχθαι
γυναικί. Vers. 42, λεγόμεθα idem.
Pag. 501, vers 5, δ’τι ού κατά τδ άνταπόδ. idem.
Vers. 14, Η. St. 2, δ*, ν', τ', η'. Vers 40, σχοινοτε-
νής. Vide Animadvere . m Athen. lib. z, cap. 21,
Is. Casauboot.
Pag. 504, vers. 6, a fin. H. St. 2, Εύκρατάν.
Vers. 6, τών άκεφάλων. Suid. Ακέφαλος, αιρεσις
τις, ής ήν Σεβήρος 2ξαρχος. Vide infra ezcerpta ez
Eugenii papae, lib. pag. 756.
Pag. 505, vers. 40, H. St. 2, πλήν ώς εσθ\
Vera. 9, a fin. άνεπτυγμ. και ποδς idem.
Pag. 50^, vers. 13, H. St. 2. μίαν σύνθετον φύ-
σιν. Vers. 29, καί περί τής. Vers. 2, εύσεβώς idem.
Vers. 26, φύσιν, θ' κεφάλαια, #Οτι κατά πρόσλ.
Η. St. 2. Vers. 27, ή πρδς τήν σάρκα i1em.Vers.29,
άλλ* ή μέν. C. αύτη μέν. Vers. 36, ταύτα καθ’ ύπό-
στασιν. Vers. penult. II. Sl. 2, διαφοράς καί ποσό-
τητος.
Pag. 509. Vers. 22, Ισχνόφωνον έαυτδν άποκαλών
καί βραδύγλωσσον. Moysis exemplo, Exod. IV, 23,
αύτδν καί γράμμ. Η. St. 2. Vers* 38, τέταρτον, είς
τδ, *Ως μέν.
Pag 512, vors. 10, I. ένεργειών. Καί τά πρόσωπα
tvel CUm Η. St. 2. τά ποόσωπα δέ] τού διαλόγου,
[. καί H. Vers. 19, έπιβαλών τού Κωνστ. Η. Sl. 2.
Vers. 38, ιβ' είσαγωγικδς δ’ δμοίως δ ιγ\ Vers. 35,
πεπόνθοι Έλί Η. Sl. 2.
Pag. 513, vers. 11, ό δέ ς* καί μ* πρδς idem.
Vers. 57, ταΐς τε λέξεσι Η. St. Vers. 39, τδν πρδς
τούς άλλους <*υγγ. idem. Vers. 54, I. πρδς τούς
μετεβίνους λόγος. Ita COd. Β. Η. St. A. S Μ Μ.
sed cod. V. μετεβηνούς · potest scribi πρδς τούς
έσ κοινοβίφ λόγος, ez pag. prsced. Vers. 14, se-
cundum Isaaci Casauboni conjecturam, sed illud
μετεβίνους hac ipsa pag. legitur etiam, vers. 40.
Pag. 5t6, vers. 16, κοινόβια δέ αυτά. Exstat in
Bibliotheca Augustana ; ut et Diadochi, Nili,
Joannis Carpathii opuscula (de quibus paulo post)
similiter uqo volumine membranaceo contenta.
Vers. eod. μοναχικόν. H. St. 2, μοναδικόν.
Vers, 25, μοναστικόν idem. Ver·. 32, τής εύαγγ.
πολιτ. έστίν άναπτ. τε καί έξαπλ. έστί δέ Η. Sl. 2
Pag. 517, vers. 1, τδ αέν μή παρενοχλείσθαι.
Μνημονεύεται καί τών παλαι άναχωρήτων τινδς
λόγος, δτι καθάπερ τά ύπέρ κεφαλής πετάμενα όρνί-
θια ούδείς δύναιτ' άν κωλύσαι τής αετεώρου φοράς,
δύναιτο μέν τοι μηδαμώς έασαι έφιζάνειν εαυτφ
καί τάς πειραττικάς προσοολάς ούδένα μέν οΐόν τε
m AD BIBLIOTHECAM PHOTIL
394
sTvou ποιήσαι μή έφορμήσαι αύτφ · Ίνα δέ ^μή
ληφθή τις μη δ’ Ανατραφή τη έφόδφ, τούτο είναι
ήδη των «ιστών τούργον, διά τής προσευχής άαυνο-
αένων τους πολεμικούς βιασμούς, και τάς θεοέχθρους
επιθέσεις Απελαυνόντουν, καί φώς δεμένων (ώσπερ
λέγεται) αύτοις τε καί τοις άλλοις. Joacb. C. Vide
ipir. pag. 918, 9.
Pag. 518, vers. 19, H. St. 8, Άνεγνωσθη βίβλος
Ανδρών άγίων πολιτείας, καί χατορθ. Vers. 86,
ώσπερ καί τό. Vers. 10, a fln. περί δΐ ύπακ.
Pag. 580, vers. 3, Απηρτίζετο idem. Vers. 83,
παράδεισιν. ad marg. cod. Margunii appellatur πα-
τερικδν. Vers. eod. έπονομάζουσι, idem. Vers. ult.
τδ φησί et τδ τούτο deest io H. St. 8.
Pag. 581, Vera. 33, cod. B. Αμύνασθαι. Vers. 40,
JL St. 8. άμοιβεια.
Pag. 584, vers. 3, βιβλίον τοις έπομένοις. SdBiel
in membranis, et in cbarta bis Augusta habentur.
Vers. 10, H. St. 8, τοις ώς έν. Vers. 36, τδν τής
προσευχής. Exstat Latine, ut et eentum illa Diado-
chi capita. Lapsus interpretis ex AugusL cod. cor-
rigi possunt.
Pag. 585, vers. 5, ’Ανεγνώσθη.Τοηιπι hoc tmema
in cod. B. desideratur. Vers. 17, δεομένοις. Maith.
84. Quid quod Marci 14, vers. 38. de die illo
ac hora neque ipsi etiam Filio constare, legitur :
"Αγνοιαν tfc τής μελλούσης ή μέρας 6 Χριστός αναδέ-
χεται, τδ μέτρον ώσπερ των άλλων, οΰτου δή καί τής
Ανθρουπίνης γνώσεως έξυβρίζειν ούκ Ανεχόμενος. 'Ως
μέν γάρ Δημιουργός Απάντων καί θεδς, απαντα τφ
Πατρί συνήοει * ως άνθρωπος δέ, ούδΐ την Ανθρώ-
ποις πρέπουσαν άγνοιαν ού μέν ούν ούκ ή θέτει,
Pbotius epistol. ms. 829. Vide infra pag. 884, 10.
Vers. eod. μηδέ τοΤς μαθηταΤς. "Οτι αύτοις ούκ ήν
τέως συμφέρον μαθειν, Pbotius ibidem. VeT8. 23,
Μ. Μ. et Η. St. Απόβασις. Vers. 4, t fln. 1. καί
μηδέν. Vers. pen. deest in H St. 2, τδ χώρε tv, et
τδ ποιεΤν Jbid. pro ή άλλως, In 60d. τινι άλλφ et
mox παρασύροντας.
Pag. 588, vers. 1, Αλλά γε. Vers. 11, θεσπεσίου.
AJ. μακαρίου. Vers. 13, είς τά άπορα. Τής θείας
Γραφής κατ’ έκλογήν. libri editi Parisiis anno 1558.
Eorum, pag. 195. vers. 4 desideratur quastio, Διά
τί Αριταί τδ βιβλίον ώνόμασται * et ad calcem θβ,
qua ex cod. ms. Bararico non piguit hnc tran-
scribere.
Sch oliis Theodorei i ΕΙΣ ΤΟΓΣ ΚΡΙΤΑΣ adjicienda .
11ώς 6 Σαμψών έκδιαιτώμενος, καί παρόν όμως
ζών, πνευματικής Απέλαυσε χάριτος ;
Καί έντεύθεν δηλον, ώς καί ΑναξΤοις δ Δεσπότης,
Ιτέρας χάριν οΐχονομίας, τής θείας αεταδίδωσι δου-
£εας· τοοτο καί έν τοΤς ίεροις Εύαγγελίοις δεδήλωκε.
[ολλοί γάρ έρούσί μοι, φησίν, έν εκείνη τη ήμέρφ *
Κύριε, ούκ έν τφ σώ ονόματι δυνάμεις πολλάς
έποιήσαμεν * και έρώ αύτοις* Αποχωρείτε Απ’ έμού,
πάντες ο\ έργαζόμενοι τήν Ανομίαν, ούκ οίδα ύμας,
τίνες έστέ. Τούτο και ένταύθα πεποίηκε ύ Δεσπότης
θεός. Των γάρ Αλλοφύλων έθελήσας καταλύσαι τδ
κράτος διά της πνευματικής χάριτος, ρώμην αύτφ
καί δύναμιν έδωρήσατο. Διά τοι τούτο καί συνεχώρη-
σεν, Αλλόφυλον α&τδν γήμαι γυναίκα. Τούτο δέ καί
Ιστορία διδάσκει, καί ο πατήρ αύτού και ή μήτηρ
αύτού ούκ ϊγνωσαν, ότι παρά Κυρίου έστίν, οτι αντ-
απόδομα αύτδς ζπτει Απδ των Αλλοφύλων. Τδ δέ,
παρά Κυρίου έστίν, ού τήν ένέργειαύ τήν θείαν,
Αλλά τήν συγχώρησιν τήν θείαν δηλοΐ.
Τί δή ποτέ καί ΝαζιραΤος ών, καί ύπδ τδν νόμον
τελών, ίφαγε τά ίν τφ στ ό μάτι τού λέοντος κα-
τασκευασθέντα κηρία ;
Δήλοι καί τούτο των τοιόύτουν νόμων οό πασαν
άναγκαίαν τΑν χάριν · ούδείς γάρ των τούς τοιού-
τους παραβεοηκοτων νόμους εισεπράχθη δίκας. Εΐ
δέ τις ο πείληφε τούτο π&πραγέναι τούτον Σαμψών
ώς ούκ Ακριβή τού νόμου φύλακα γεγενημένον * σκο-
πησάτο πάλιν, ώς διψήσαντι να μα δέδωκεν ύ θεδς,
τδ κοιλον τής «ού βνου σιαγώνος Αναβλύσαι κελύσαις.
Αύτη 8έ κατά τδν νόμον τριπλής μετέσχεν Ακαθαρ-
PlTROL flR. CIV.
σίας. Καί γάρ δ όνος Ακάθαρτος, καί τδ φονικόν
γενόμενον δργανον, καί τδ νιλίους κατακοντίσαι τών
αλλοφύλων, άλλην είχεν ακαθαρσίαν. Άλλ* όμως
ύ του νόμου νομοθέτης, έντεύθεν αύτφ, Αλλ' ούκ
άλλοθεν παρέσχε τήν τού ΰδατος χάριν. 'Αλλά τούτον
τδν Αχείρωτον, τδν άήττητον, δν πολλαί τών Αλλοφύ-
λων εφριξαν μυριάδες, έταιρικδν έξηνδραπόδισε γύ-
ναιον. Τοσοΰτον χαλεπώτερος τής έν πολέμοις παρα-
τάμε ως τής έπιθυμίας ύ πόλεμος. Τδν γάρ οΰτω γεν-
να ί ως ήριστευκότα, καί διά τάς ύπερφυεΤς Ανδραγα-
θίας πολυθρύλλητον γεγενημένον, δορυάλωτον απ-
έφηνεν ή δον ή * αυτή και τής θείας αυτόν έγύμνωσε
νάριτος ’Εξηγέρθη γάρ, φησί, Σαμψών εκ τού
ύπνου αύτού καί είπεν * 'Εξελεύσομαι, καί ποιήσω
καθώς Αεί, και Αποτινάξομαι * καί αύτός ούκ Ιγνω,
βτι Απέστη Κύριος Απ' αύτού. Ού παντελώς δέ αυτόν
καταλέλοιπεν ο φιλοικτίρμων θεός * Αλλ* Ιδών έπι-
κερτομούμενον φκτειρε, καί εύξαμένου ύπήκουσε,
και τοσαύτην ίσχύν εχορήγησεν, ως κλονήσαι μλν
τούς φέροντας κίονας τον τών είδώλων σηκόν, συγκατ-
ενεγκειν δέ τούτο ις τδν όροφον * καί τρισχι-
λίους συνέχωσε, καί γυναικών πολυπλάσιον Αριθ-
μόν.
Τί δή πο~ε ζήλφ κινηθείς δ 'Ισραήλ, καί τής
συγγενείας τήν ευσέβειαν προτιμήσας ήτ-
τήθη ;
"Οτι ταις δμοίαις παρανομίαις έκέχρηντο, καί τάς
μλν τών άλλων Ακολασίας έώρων, παρεώρων δέ τάς
οίκείας. Τούτο καί ό θείος Απόστολος Ιφη * Έν
φ γάρ, φησί, κρίνεις τδν έτερον, σεαυτδν, κατα-
κρίνεις * τά γάρ αύτά πράττεις 6 κρίνων. Καί
πάλιν * Λογίζη δέ τούτο, ώ άνθρωπε, δ κρίνων
τούς τά τοιαύτα πράσσοντας και ποιών αύτά. οτι σύ
έκοεύξη τδ κρίμα τού Θεού ; ή τού πλούτου της χρη-
στοτητος αύτού, καί τής άνοχής. καί τής μακροθυ-
μίας καταφρονείς ; άγνοών, βτι το χρηστόν τού θεού
είς μετάνοιαν σε άγει. Κατά δέ τήν σκληρότητά σου
καί Αμετανόητον καρό ί αν, θησαυρίζεις σεαυτφ όργήν
έν ήμέρφ ύργή< χαΐ Αποκαλύψεως καί δικαιοκρισίας
τού θεού, ος αποδώσεις έκάστφ κατά τά έργα αύτού.
Τούτο καί ούτοι πεπόνθασι. Δικαίως γάρ χρησάμε-
νοι κατά τών έν Γαβαφ παρανενομηκότων θυμώ,
τάς τετρακοσίας έξώπλισαν χιλιάδας. Παιδεύσαι οέ
αύτούς ρουληθείς ύ θεδς, ώς τά όμοια δρώντας, καί
έν άλλοις μέν τδ κακόν θεωρούντας, έν έαυτοΤς δέ
τούτο ποιεΤν ούκ έθέλονταις * καί άπαξ καί δίς συν-
εχώρησεν ήττηθήναι. Επειδή δέ εύδε καί τήν παι-
δείαν δεξα μένους, και τφ θυμφ κεχρη μένους, καί
όλοφυρομένους καί τούς ποτνιωρώνους, καί πολλά
προχέοντας δάκρυα, συνήργησε τη προθυμία καί τήν
παράνομον φυλήν άρδην Απώλεσε, πλήν ολίγων άγαν
εύαριθμήτων. Καί γάρ καί τών Ακολάστων χείρους
οΐ έκείνων προκινδυνεύσαντες. Έξαιτούντων γάρ τών
δμοφύλων τούς τήν παρανομίαν τετολμηκότας, ού
μόνον ούκ έξέδοσαν, αλλά καί προθύμους αύτών
υπερήσπισαν. Ού δή χάριν κοινόν ύπεμβιναν όλεθρον.
ΟΤμαι δΐ τούτον τδν πόλεμον πρδ τών άλλων γεγενή-
σθαι πολέμων ού μετά πολύν χρόνον τής τελευτής
'Ιησού.
ΡΟΓΘ.
Τί δή ποτέ τδ κατά τήν 'Ρούθ συνεγράφη διήγη-
Πρώτον διά τδν δεσπότην Χριστόν · έί αύτΑς γάρ
κατά σάρκα έβλάστησε. Διό δή καί ό θειότατος
Ματθαίος τήν γενεαλογίαν συγγράφω ν τάς μέν έπ*
Αρετ^ πολυθρυλλήτους γυναίκας κατέλιπε, τΑν
Σάβραν, καί τήν 'Ρεβέκαν, καί τάς άλλος, τής οέ
θάμαρ καί τής 'Ραάβ έ μνημόνευσε καί τής 'Ρούθ.
Καί μέν τοι καί τήξ τού Ούρίου · διδάσκω, ώς πάν-
τουν ανθρώπων χάριν ό τού θεού Μονογενής ένηνθρώ-
πησε. kat Ιουδαίων καί τών άλλων εθνών * καί
Αμαρτωλών καί δικαίων. Ή μέν θάμαρ καί ή 'Ραάβ
καί ή 'Ρούθ Αλλόφυλοι. ΧαναναΤαι γάρ ή θάμαρ καί
ή 'Ραάβ * ή δέ 'Ρούθ, Μωαβιτις · ή οέ γε Βηρσαβεέ
παρανόμους συνήφθη τφ βασιλεΐ. Πόρνη καί ή 'Ραάβ,
36
395 # DAVIDIS HOESGHELII NOTjE 396
άλλά διά πίστεως τής σωτηρίας τετύχηκε. Και ή
Θάμαρ δέ ταύτη λαμπρύνεται * ού γαρ άκολασίας
Ινεχα τψ κηδεστή χεχοινώνηχεν, άλλ' δρώσα μή
βουλάμενον αυτή συνάψαι τδν παΐδα, διέκλεψε τήν
γεωργία, ΐνα βλαστήση τλν εύλογίαν. Αύτίκα γούν
μετά τούτον τον σπάρον, άλλον ουκ έδέξατο σπάρον,
αλλά τήν άγαμίαν ήγάπησεν. "Ιδοι δ' &ν τις καί τήν
*Ρούθ διά τλν εδσέβειαν τούς γεγεννηκάτας καταλι-
πούσαν, άκολουθήσασαν δέ τή πενθερφ. Είπε γάρ
ίφησί) ή *Ρούθ, Μή μοι γένοιτο τού καταλιπειν σε,
ϊ τού άποστρέψαι όπισθέν σου * δτι ού έάν πορευθής
συ, αύλισθήσομαι, δτι δ λαάς σου λαάς μου * καί ού
έάν ής, άποθανούμαι χαΐ έχε! ταφήσομαι, καί τά
έξης. "Εδει μέν ούν καί διά τδν Δεσπάτην άνάγρ απτόν
γένεσθαι της 'Ρουθ τδ διήγημα 'Ικανή δέ όμως χαί
αδτη καθ’ αύτήν ή ιστορία πάσαν προσενεγκειν
ώφέλειαν τάς τά τοιαύτα κερδαίνειν έπισταμένοις.
Διδάσκει ήμάς καί τής Νοεμμίν τάς χαλεψάς συμ-
φοράς, καί τήν έπαινετήν καρτερίαν, χαί των νυμ-
φών τήν σωφροσύνην, χαί τήν περί τΛν πενθεράν
φιλοστοργίαν, χαί διαφεράντως τής ’Ρούθ · ή γεγη-
ρακυΤαν γυναίκα καί πενομένην των γεγεννηκάτων
προύτίμησε, διά τε τήν τής γνώμης ευσέβειαν, καί
την του όμοζύγου μνήμην. Έδίδαξε δέ ή μας καί
τού Βοδζ τήν άρετήν. Ου γάρ μάνον φιλοτίμως τή
*Ρούυ τού καρπού μεταδέοωκεν, άλλα καί λάγοις
έψυ^αγώγησε. Μή πορευθής γάρ, £φη, θύγστερ, έν
άγρψ συλλέξαι · ωδε κολλήθητι μετά των κορασίων
μου. Κελεύσας δε αύτή συνεσθίειν χαί συμπίνειν τοΐς
θερίζουσιν, έπήγαγε · * Απαγγελία άπηγγέλη μοι
δσα πεποίηχας μετά τής πένθεράς σου, μετά τδ
άποθανεΤν τδν άνδρα σου, χαί πώς κατέλιπες τδν
πατέρα σου καί τήν μητέρα σου. Άποτίσαι σου [Α1.
τοι] Κύριος τήν έργασίαν σου, καί γένοιτο δ μισθάς
σου πλήρης παρά Κυρίου τού Θεού Ισραήλ, πρδς δν
ήλθες πεποιθέναι δπδ τάς πτέρυγας αυτού, καί τετύ-
χηκε τέλους ή εύλογία. "Ελαβε γάρ πλήρη τδν μι-
Λδν παρά Κυρίου, πράγονος γενομένη τής των
έθνών εύλογίας, ού μάνον δέ αύτή τροφής μετέδωκεν
άλλά καί αύτουργδς τής θεραπείας έγένετο, ούκ
άλλψ διακονήσαι προστάξας, άλλ* αύτδς κατασκευά-
σας, τά άλφιτα καί τούς άρτους μάλα φιλοτίμως
προσενεγκών. ΚορεσθεΤσα γάρ άπήνεγκε τδ περισ-
σεύσαν τή πενθερφ. Εύγνωμονωςδέ καί ή κηδέστρια
τδν άπαντα εύεργέτην ταΤς ευλογίαις άμείψατο * εφη
Ϊάρ . ΕΓη δ έπιγνούς σε εύλογη μένος, δτι έχάρτασε
υχήν κενήν, καθώς καί έποίησεν. Ού γάρ είς τήν
σήν πενίαν άπέβλεψεν, άλλ* είς τδν νομοθέτην, δς
διηγάρευσε πάσαν ποιεισθαι των χηρών έπιμέλειαν.
Yers. 7, Ιπιφανέστερα ταύτα. Quae ? illa deside-
rantor. Unde in H. St. 2, vetere et cod. B. reli-
ctum est onios pagln® spatium. Vers. 15, είς τά
τών βασιλειών καί ε:ς τά παραλειπάμενα. Illa D0C-
dum vidi : sed in Augustana biblioibccn servatur
qfusdem Theodoreti Enarratio Psalmorum , tum in
membranis, tum in charta. Vers. 21, I. άπορούμε-
vov. Vers. 32, Προκοπίου. De hoc superius est di-
ctum, exstare calamo exaratum hic Augusta.
Vers. 37, έξαγωνίους. Id est, £ξω τού άγώνος. Lu-
cianus. άνάσχεσθε δΐ μου τά περί τούτων φιλοσο-
φοΰντος · καί μή άπειράκαλον, μηδ* έξαγώνιον,
μηδ* άλλάτριον ή άκαιρον ήγήσησόε τδν περί τών
τοιούτων λογον, idem. De gymnas, ήν μέν τοι μή
έξαγώνια, μηδέ πάβρω τού σκοπού τά λεγάμενα η.
cod. A. S. et Μ. Μ. έξαγωνίους, quod hic locum non
habet. Vers. 39, H. St. 2. ά ναγράφει. Vers. 9, a
fln. είς τδν προφήτην Ήσαΐαν. Eaitus Parisiis cum
interpretatione Joannis Curterii, anno 1580. Vere.
6, a flo. H. St. 2, δήλον ώς καί.
„Peg. 529, vers. H. St. 2, έγεγάνει ταύτης, τήν.
Vers. 28, Δίωνος. Venetiis excus. a Frederico
Turrisano. In quo volumine Orationum lectu dignis-
simo spbalmata ab H. Wolf. animadversa sic cor-
rige. Pag. 6, Yers. 6. I. θεοΤς, vers. 7 νενάμικε.
Vers. 9 άγαπών ; facie ait. vers. 16, 1. συνήθεις.
Pag. 7, facie ait. vers. 2, 1. τδ πολεμ. Vers. 3
ούτως ώς. Vera. U t. ποιών. Pag. 8, vers. 4, ταΐς
άτυχιαις ; δ παρά τίνος. Vers. 8 τδ δποίους, dele.
Pag. 10, vers. 2, 1. ών ήνίοχος, vers. 8 ϊειπον,
vers. 10, τδν δπέρ, vers. 21 με οδκ, vers. 23 έν
Αγύρτου. Pag. 11, vers. 9 τάνδε τδν, ver?. 15 θείας,
vers. 21 έπιπνοίας. Facie ait. Vers. 4 οί δέ Εδρυ-
σθέα pro οδδ* άρισθέα, Τ0Γ8. 9, I. γής, καί τών.
Pag. 12, fac. ait. vers. 15 αδτφ τε τφ καθ., vers.17
συστροφήν σκοτ. Καί άχλυώδης. Pag. 14, vers. 3
δκλαζων pro άκμάζων, vers. 5 τρυπήν, νβΓβ. 10
μεναλάφρων, vers. 19 κροκωτών. Fac. ait. Vers. 16
ανήρε i, vers. 20 βλάψειε, vers. 21 άνημέρου,
vers. 24 βοηθάς. Pag. 15, vers. penult. διατρίβεις^
μάνψ τών. Pag. 17, νβΓβ. 1, πρδς δέ, vers. 21 κή-
ρυττε ιν, vers. 23 έποίει. Fac. ait. vers. 6 άμφιπά-
λεως, άντί τής, ν«Γ8. 15, τάν τε Διομήδη, vers. 21
αν άλούσης. Pag. 18, vers. 13, έν οις. Vers. 14
τιμήσωσι Διδς, vers. 28 ϊτι, Vers. 24 φιλάνθρωπον.
Fac. ait. vers. 16, 1. συμφωνήσαι. Pag. 19, vers. 11,
μέγα τι καί θαυμ., vers. 16 καλοί, vers. 23 άναξίως,
vers. 24 λαμπρότητα της φύσεως καί, vers. 25 επή-
νεσεν. Fac. ait. vers. 10, σκύλοις. Pag. 20, facie
ait. vers. 5, έτεροκλινούς, vers. 8 πολυχρήμ. καί
πολύχρους, vers. 9 τών * Ασιανών, νβΓβ. 12 προάδω,
vers. 18 έπήσκηται, vers. 19 δικλίδις, οδκ. Pag. 21,
vers. 21 , γιγνομένην. Pag. 23, vers. 6, τάχα κέν σε,
vers. 12 διακλίναι. Pag. 26, Vers. 10, χρυσωμάτων,
vers. penult. μακάριον. Facie ait. vers. 21, ίθνη.Ρ.
27, vers. 16, 1. φρονήσεως. Facie βΙι.νβΓβ.ΙΟ,άνθηρ.,
vers. 17 κολάκων ol φανβρώς, vers. 19 ήδύ et άγα-
πφ. Pag. 28, faele ait. vers. 8, δεκάζει. Pag. 29,
vers. 15 φνε, Vers. 17 πλεισθαι, vers. 21, άρών ·
καί διαστήσας. Pag. 33, vers. 22 περιπεσών.
Pag. 35, vere. 2 τράπον τινά λανθάνων, vers. 14
παρ ιπτάμενος. Pag. 36, vers. 9 αδτάς. Pag. 41,
vers. 9, δάξης έραστ/ς. Pag. 12, facie ait. vers. 10
Γδης, ώσπερ. Pag. 44, Yers. 24 άλαζάνι σοφιστή ·
κατατρίψει περιάνων έαυτάν. Pag. 46, vers. 12 άνο-
μασθήση. Pag. 48. vers. 13 χράνον. Fac. ait. vers.4
άνείθη. Pag. 51. vers. 7 διδψ τις. Pag. 56, vers. 5
άπάγει. Foc. ait. vers. 6 άπονευάντων. Pag. 58,
fac. ait. vers. 4 κατέζευξαν, vers. 7 καταδιώςαντα,
vers. 15 κατακαίνειν, vers. 21 διαπεφευγέναι»
Pag. 59, fac. ah. vers. 21 ή νάθω καθαρφ. Pag.64,
fac. ait. vers. 7 προερευνώντας. Pag. 72, vers. 25
άλιγανδρίαν. Fac. ait. vers. 2 έν έρημίφ. Pag. 73,
vers. 2 oiWrai, pro οΤάν τε. Pag. 75, vers. 19δεινάν
μοι pro δεινούμενοι, vers. 21 είμί δέ. Fac. ait.
vers. 1 γυμνοί, vers. 10 άνέλαβον, Vers. 11 περιβαλ»
Pag. 76, vers. 6 δπερασπίσας, vers. 22 δύναμαι.
Pag. 79, vers. 3 οδδ* άλα δοίης. Fae. ait. vers. 10
τά τών, vers. 21 περί καί προαιρ. Pag. 81, vers. 13
άνερωτφν Pag. 91, vers. 8 δακοΰσι μέν ίφη. Pag.92,
vere, antepenult. άθλητών. pro αθέτων. Pag. 93,
Vers. 5 πωλειν, vers 20 καταλαβών. Pag. 94.
vers. 19 τδ λοιδορ. κύνα αδτάν. Pag. 105, vers. Ιο
πενίας τε καί άπορ. Pag. 111. fac. ait. vers. penult.
προκρίναι. Pag. 114, vers. 18 ποοσηκάντων αδτώ»
Pag. 123, vers. 4 ουδέ νικώντας, fag. 126, fac. ait.
Vere. 16 πέτεσθαι. Pag· 134, vers. 21 τούτφ.
Pag. 136, vers. 20 γιγνομένη κατά φύσιν. Fag. 144,
vers. 5 έν ένδεί?, vers. 19 ol βάφεις, vers. ull.a$ οδ
τά. Pag. 146, fac. ait. vers. 9 έπιβάλλειν, vers. 22'
σαφή τδ £λεχχον, vers. 25 διάντας. ούτε, τάν.
Pag. 153, vers. 11 ώς οδ δύναμ. Pag. 157, fac ait.
vera. 16 έφείμενα πράττ. Pag. 160, vers. 18 κακηγο—
ρί ας. Pag. 165, Vers. 14 κηλούμενοι. Pag. 173,
Vers. 4 τραγικού πατήματος καί άξιώμ. Pag. 176,
vers. 13 δήλοι είσι, vers. 47 φδήν τινα |σαντα.
Fac. ait. vers. 3 είμί δέ, vers. 6 £$ει pro ήδη.
Pag. 189, fac. ait. vers. 6 έσπουδάκασιν ol μέν
Ιππ. Pag. 192. vers. 6. forte συνκλυδας. Pag. 198,
vers. 5 άρχω. Pag. 199, vers. 14 άλυπ., vers. 19
ούτως pro δμως Pag. 210, vers. 14 στερηθέντας,
vers. 19 καταδεεστέρων. Pag. 212,vers. 12 ανδριάντα.
Pag. 216, vers. 28 τεύξονται τών. Pag. 218, vers. 14
εδχαρίστως. Pag. 221. vers. antepen. ούτ’ sf tt
δανείσειεν, vers. ult. βεβαιάτερα. Pag. 229, fiC. alt^
307
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
398
WS. pen. συνηνέχθη. Pag. 234, fers. 14 ποιείν, 4-
τιούν. Pag. 237, fers. ult. γραφείς. Pag. 247, vers.5
ούχ faatv, ol 41 ού θέλουσι. Pag. 247, fac, alt.vers.4
έχ δαιμονίου, fers. 7 άνοιαν. Paa. 248, fers. 8, I.
πειθούς, vers. 1β Απόλλυσι · τύ δέ, vers. 18 των τό
δστερον. Pag. 249, fers. 1 ίδείν. Fac. ait. fers. 4
χαί γης el λεγοιμι.ΥβΓδ. IlU. ήνίας Αφελούς. Pag. 252,
fers. 13 εδμηλον, pro άλληλον. Pag. 261, fac. ait.
fers. 14 εΓπεσκεν ιδών ές. Pag. 284, vers. 14 γ'
έρούσι pro χαίρουσι. Pag. 292, vers. 8 γάλακτος · ύ
tt, vers. 18 ξυνίασι. Pag. 298, fac. ait. vers. 3,
(ύυπαν τό. Pag. 300, vers%15 εύκοσμίαν της διοι-
κήσεως. Pag. 301, fers. 7 σμαλλευτούς pro Αμαλό-
πτους. Πηξαμενοι. Pag. 302, vers. 1 ϊλεων, vers. 10
μέγιστοι, vers. 15 Αγωγήν, vers. 16 γιγνομένην,
vers. 19 ύπύ των Ανθρώπων ύράσθαι, ν . 25 άτοπος
fers. Oli. παίδων είσφέρων. Fac. ait. fers. 1 τον
πρώτον vers. 14 Θείν δρόμους. Pag. 304, vers. 1
άπαιρών.Ρββ· 429, fac. ait. vers. 5 φιλίαν όπισχνού-
μένους. Pag. 430, Vers. 2, fac. ait. vers 5 icpot-
στασθαι. Pag 447, fers. 2 καί τους Σύρων, vers. 18
των όρών τά πάνυ παλαιά, fers. 20 των πάνυ ταλά-
νων τε καί. Fac. ait. vers. 17 εύδαίμονες, vers. 21
Αλλά τής άνοίας, vers. peDIllt. έτέροις. Pag. 448,
ven. aniepenuit. οίκήσωσι. Fac. 8ΐι.νβΓ8.22,αύτούς,
έννοών, vers. 24 έν οίκέταις έλεύθ., vers. 25 ύπέρ
ου. Pag. 449, fers. 2 ούδείς, vers. 3 ξύμπαντες,
vers. 16 ήμύνοντο, fers. 17 διεβρηγμένης. Fac. ait.
fers, ί δ?δας ίασι, vers. 4 καί έκλέλοιπε, vers. 9
των Σόλωνος εθεντο νόμων. Pag. 450, fers. 10
λεπτή, vers. 14 σπουδή. Fac. ali. fers. 19 πάντας.
Pag. 451, vers. 2 δεσμών, Ινα δ* ούν άξιον είναι μή
παρείναι τδν ένδοξ. Reliqua (oam singula persequi,
Bon est hujus loci) poterunt alibi commodius adno-
tari. — Vers. 33, H. St. 2, μ&ν ούν ήν, vers. 38
βάδισμα καί τάλλα τών, idem. Υ0Γ8. peu. τους δίαρ.
καί δγκ. ένεργαζο μένους idem.
Pag 532, vers. 45, μή ούχί άντί, idem. Vers. 25,
Η. St. διαγγέλοι. Vers. seq. οίκετών * παραινεί,
Η. St. 2. αυτού μέν ξκαστον πολλ. Idem, omisso
αύτοΰ vers. seq. Vers. 4, a flo. H. St. 2, τούτων Sk
Spa, Vers. ult. τήν τιμήν.
Pag. 533, vers. I. άνάσκευαστ. Αττικής Ισχύος ή
Αρετή διαφ. idem. Vers. 7, ai. καί αυτών ανδρα-
πόδων. Vers. 19, αύτύς. Cod. V. αυτόν. Η. St. 2,
αύτών. Vers. 31, Η. St. 2, περί τε τού. Vers. 42,
καί οδτος, idem. Veis. 8, a fln. της πρύς τούς.
Pag. 536, vers. 5, Η. St. 2, καί πυρί τήν οίκίαν,
Vers. 22, δί καί ύπερ ών, idem. Vers. 33. Η. St. 2,
Ιπαινος Sk τοίς τού. Yers. 38, al. μεταχεφίσεως.
Vers. 10, a fio. Νέτος ή Δηϊάνειρα, Η. St. 2.
Yers. 7, a fio. καί ή Χρυσηίς, idem.
537, vers. 1, Η. St. 2, διέξεισι. Yers. 2,
ϊττιν 6 γ* καί ν’, 6 δΐ νδ\ Η. St 2. Vers. 4, φιλο-
σόφων 6 κατεσχη ματισμένος ήδη τδν βίον φιλόσοφός
έστιν, idem. Vers. 40, Η. St. 2, άλλων συμφορών
ύλίγον, sed ei correctione. Yers. 50, συμμετεσκέυά-
vov idem.
Pag. 540, vers. 5, Καισαρίου βίβλος. Exstat La-
tine : pars Grece ms. in Bibi. Aug. Yers. 6,
H. St. 2, κεφαλαίοις . περιείχετο Sk έκκλ. Yers. 9,
μάθησιν τής τε, idem. Yers. 10, έλα νίστων, idem.
Vers. 16, φέρεται, καί. Yers. 17, Η. St. 2, δποβο-
λής. Yers. 21, Διονυσίου Αίγαίου. Non injuria Isa.
Cas. miratur, quare bac sint hic posita, qua tot-
idem propemodum verbis jam ante dicta pag. 420,
sed ita regeritor in ms. Yers. 25, H. St. 2, απαρτι-
ζόμ. ο* ών, sed supra p\ Yers. 31, έξωράϊσται,
idem. Yers. 41, Απύ μόνον τών διδύμ.
Pag. 544, vers. 10, H. St. 2, Τουβέρ ωνι. Vers. 25»
Η. St. 2, τούτων ή ούκ (φικτά Yers.’ eodem, ούκ
«τε εφικτά. Yers. 10, a fln. pro ούδέ μαχομ.
Η. St. 2 et cod. V. oi Sk μαχόμενοι. Yers. 4, a fln.
H. St. 2, ft μλν γάρ Αγνοείται.
Pag. 545, vers. 10, I. έν κεφαλαίψ είρημένα.
Yers. 20, Η. St. 2, ούδ* δλος είναι φησι. Yers. 31,
ετι δΐ προηγούμ. Η. St. 2. Yers. 57, al. καί αυτούς.
Vers. 42, έπιχειρών είναι, I. C.
Pag. 548, vers. 2, ύ τού Αέμβρ. Negat I. C. se
intelligere, nisi 6 Λέμβος 'Hp. scribatur : de quo
Laertius, altique. Yers. 5, τά κατ' Ασίαν. Lucian.
in Macribiu , citat librum nonum De rebus Asiati-
cis. Vers. 7, άλλά καί ε’ Βιβλία τήν έρυθράν. Ex-
cerpta hinc vide infra 717. Vers. ti, δτι τά τής
ήλικίας άποκλίνοι. Vide infra pag. 1249, vers. 2.
Vers. 37, H. St. 2, διασπείρει. Vers. penul. βιβλίον
Ίεροκλέους. Hoc opusculum, seu partem potius
illius Latine Parisiis edidit Fed. Morelles, anno
1593.
Pag. 549, vers. 36, Έπικουρείους.
Pag. 552, yers. 33, προβιωτή. *H προβκυτή, le-
gitur alibi etiam, άντί τού, βεβιωκέναι, πριν ή μετ-
ενσωματούσθαι. Aliud est ή προβιότης apud Clem..
Alex, nimirum 6 πρότερος βίος, vita ante acta : τά
προβεβιωμένα τινί. Synes. epist. 110. Vers. eo-
dem, μετενσωμάτωσις. Haec et μετεμψύχωσή, et
μεταγγισμός ab Epiphanio, μετένδεσις etiam τής
ψυχής, a Clem. Alex, dicitur. Vefs. 43, H. St. 2,
νομιζομένας αύτφ. Vers. 45, 1. 6 δ' έπί νουν.
Pag. 553, vers. 36, cod. V. et H. St. 2, καθηγη-
τήν αύτού τών τοιούτων Αναγράφει δογμ. Vers. 7,
& fln. διοπετή. Herodian. lib. I. Sic Μένπττος
Luciano διοπετής παρέστιν έξ ουρανού.
Pag. 556, vers. 16, al. rectius έκκειμένων.
Vers. 36, εδτρεπέστεραν, I. C. Vers. 9, a fin. έν
λόγοις... Deest numerus in ms.
Pag. 557, vers. 43, τώ τε σαφώς, H. St. 2.
Vers 47, διά τής τών άλλων, idem. Vers. 49, άν
τήν πραγμ.
Pag. 360, vers. 16. αύτών τών γυμνασ. ΥθΠ. 27,
άκόπων. LuciaD. μάλιστα δ’ εύδοκίμουν παρ' αύτώ
at κυτμίδες, άκόπου τι δνομα πεπλασμένον, έκ λί-
πους άρκείου συντεθειμένον. Vers. 31, τάς έμπλά-
στρους. Τύ έμπλαστδν, Κμπλαστρον, el εμπλαστρος.
Ignat. epist. 8, ού παν τραύμα τή αυτή έμπλάστρφ
θεραπεύεται. Vers. 37, οσα τε ταίς. Vers. 39, κο-
μιδής παιδίου. Alias, κομιδή παιδίον, admodum
puer. Ut κομιδή νήπιον dixit Pbilo, κομιδή νέος,
Synes. κομιδή μειράκιον, Lucian. Vers. 41, I.
ποιείται γυμνάσια Vers. 8, a fin. Η. St. 2, παρα-
τρεπούσης.
Pag. 561, vers. 13, I. παρωνυχιών. Vers. 21,
δοθιήνων, l. S. Vers. 39, I. S. ποος έκχύματα. I. C.
πρύς έλκώματα. Vers. 41, προς έφήλείς, iidem,
cujus emendationis vestigia etiam in H St. 2.
Pag. 564, vars. 46, et hic in ms. 2 H. St. spa-
tium est relictum.
Pag. 565, vers. 18, έκκαίδεκα. Octo priores sunt
Yenetiis anno 1534, Graece impressi. Vers. 51;
H. St. 2, έκλογής τε καί. Vers. 8, a fin. pro olvo-
μέλιτος, idem, οίνογάρου.
Pag. 568, vers. 13, σιμών, 1. S. Vers. 33, πεύ-
σεις. H. St. 2, el I. C. πέψεις. Vers. 47, H. St. 2,
βσα άλλα πρός.
Pag. 569, vers. 8, idem, et I. S. Αποθεραπείας,
quin el cod. B. et Μ. M. Vers. ultim. Α3ρυτίδωτον.
Μή ?χον ρυτίδας, ή τοι ζαρώματα, at είσι γραμμαί
γήρως σημαντικαί, Lexic. ms. August. huic con-
trarium έβρυτιδωμένος, quod homilia Gregor. Nys.
in vii psalmum, ad locum in ms. t vitiatum adno-
tatam illum, παλαιός τις καί ίβρυτ ιών έγενόμην.
Interea, εύρωτιών, legendum, ex Luciano didici, qui
eadem illa copulat in Necyomantia , τούς μίν πα-
λαιούς τινας καί εύρωτιώντας, καί (ώς φησιν "Ομη-
ρος] Αμενηνούς * τούς δΐ νεαλείς καί συνεστηκότας.
Fig. 572, vers. 8, pro συμπεραίν. Η. St. 2,
συμπαραλαμβάνεται. Vers. 44, τοιούτον ϊτερον
έπόθη, Η. St. 2.
Pag. 576, ν. 8, Η. St. 2, άομόζουσι. V. 28, μελι-
κηρίδων. Quam hic significationem habeat, satis
notum est, a lexicographis etiam adnotatam : sed
alia utitur Apollinarius, Psal. xviu, 21 ; et Psal.
CXIII, 192, ubi μελικηρίς, idem, quod Siracid»
399
DAVIDIS HCESCHELII ΝΟΤΛ
400
eap. xuv, v. 21, κηρίον μέλιτος, Scholiastae Theo-
criti, κηρόμελι. Ver», ult. al σμίγματα.
Pag. 577, vere. 4, al. Όριβασίου.
Pag. 580, veta. 16, βοών τε καί δνων. Justinus
martyr, Gregorius Nax. et Theodoretus similiter
bovem, populi Judaici, asinum gentium typum
frisse, docent. Vers. 21, 1. Άββακούμ. Apud hune
enim repentur locus cap. m, v. 23, τήν σα-
γήνη v. Matih. Xill, 47. V**rs. 31, στατήρα. Matth.
XVII, 27. Vers. 35, λόγια γάρ Κυρίου. Pial. II, 7.
Vers. 44, έπί δνον. Matth. xxi, 7. Vers. 46, Av-
θρακιας όπτόαενον. Joan. XXI, 9. Vers. 50, των
Ϊλωσσ. τήν χαριν. Act. II, 3. Vers. 6, a flo. φωνήν
οώσαν. Isa XL, 3. Vers. ult. έξαποστελει τόν λο-
γον. Psal. CXLVn, 17.
Pag. 581, vers. 13, St' Που. Joan. I, 3. Vers. 18,
έξ αύτοΰ. Rom. ii, 36 Vers. 37, δεξιό του Πατρός
6 Γίός, καί βραχίων. Psal. XUiI, δ. Vers. 38, λό-
γος. Joan. 1, 1 ; Psal. XXXIl. 6, τφ λόγφ Κυρίου ol
ουρανοί έστερεώθησαν. Vers. eodem, σοφία και δύ-
ναμις. I Cor. ι, 24, δύναμις autem intelligatur, ούκ
Ανυπόστατος, άλλ’ ένυπόστατος, καί παντοδύναμος,
καί ύποστάσεων δημιουργός, καί Ισοσθενής έκεινου,
οδ δύναμίς έστιν, Isidor. Peius, lib. Π, epist. 143.
Pag. 584, vers. 8, H. St. 2, των τε τούς. Vers.10,
κρίνει ούδένα. Joan. V, 22, Vers. saq. 6 Πατήρ
Αγ απ?. Joan. Ηι, 35. Vers. 14, ύπογραμμόν. I Pet.
II, 21. Vers. 19, ών ήρξατο. Act. I, 31, ούδείς γάρ
Από ρύπου καθαρός. Job. XIV, 4. Vers. 33, θριαμ-
βεύσαί τε καί παραδειγματίσαι. Coloss. Π, 15, ubi
simplex verbum in vulgatis editionibus. Vers. 38,
Αβρέθη. MaPh. V, 21, 22. Vers. 42, ό Αρχάγγελος.
Judffi, 1, 9. Vers. 43, διαφερόμενος. Διακρινό μένος,
libri editi. Vers. 50, ΜωσεΤ μεν. Exod. xiv, 21.
Vers. eodem. Ήλί? καί 'Ελισσαίψ. IV Reg. Π,
8, 14. Vers. 51, cod B. et H. St. 2, καί τότε το
έν. Is. Cas. άτε τόγε έν. Vers. 6, a fin. Δεσποτικφ
SI ποδί. Matth. xiv, 25.
Pag. 585, vers 19, H St. 2, ϊννοιαι καί τό.
Vers. 21, Αρνήσασθαι. II Tim. II, 13. Vers. 24, μηδέ
τροπήν ύποστήναι. Jacob 1, 17; Malach. IU, 6.
Vers. 26, A φαμεν μή δύνασθαι τό θειον. Isidor. Ρβ-
lus lib. Π, epist. 117.
Pag. 588, vers. 12, τό β*. In trib. ros. quod vel
nota est numeri δευτέρου, vel compendium τού βι-
βλίου, ut supra, sed tum pro κεφαλαίου legerim
κεφΑλαια : nam decimi sexti capitis mentio fit,
pag. 593, vers. 11. Vers. 18, Ινα γνωρισθη.
Ephes. ili, 10. Vers. 27, Ούτω γάρ. Joan. m, 16.
Vers. 3, fl. St. 2, Αναλαβειν δούλου. Vers. 43, άλλ*
δπερ έπ\ idem. Vers. 47, χρηαατίσας, είκότος οδν
καί, idem. Vers. 3, a fin. μεθόδου προκαταβληθεί-
σης, Η. St. 2.
Pag. 589, V'TS. 10, 1. έπ’ έσχάτων των ήμερων.
Hebr. I, 16, Ανθυποφοράς. Δια τι αή Απ’ Αρχής ό
άνθρωπος καλός τε καί Αγαθός προηχθη, ad marg.
Η. St. 2 et Μ. Μ. Vers. 33, δειν, Η. St. 2. Vers. 22,
εί καί Αγγελος. Galat. I, 7. Vers. 9, a fin. Αρχάγγε-
λος. Supra 301, vers. 10 ; Judffi I, 9. Vers. 4 a fio.
I πάνω οφεων. Luc. X, 19.
Pag. 592, vers. 1, θεοί. Peal. lxxxi, 6. Isidor.
Pelos. lib. m, epist. 31. Vers. eodem, υΙοί Ύψ-
ίστου. Ibid. et Matth. V, 9 Vers. 2, έωσφόρος. Nax.
pag. 171, ου γάρ ήνεγκε θειος ών μή καί θεός νο-
μισθήναι. Paff. 230, σκότος δια τήν Ιίπαρσιν καί γε-
νόμενος, καί λεγόμενος. Vers. 4, Η. 8t. 2, ύπερ-
Άνω θειναι. Vers. 7, γίνεσθαι, idem. Vers.. δ, pro
τόν αΙώνα, idem, των αίώνων : pro quo S1 αΙωνίων
legas, jungendo eum καλών, locus erit perspicuus.
Vers. 10, εί ύπομέν. II Tim. ii, 12. Vers. 12, δμοιοι
αύτφ. Joan. III, 2. Vers. 16, Ανιστάμεθα. Μυρίας
γάρ. H. St- 2. Vers. 19, συγγενείας ; καί Η. St. 2.
Vers. 23, δυνατοί γάρ. Sap. iv, 7.Vers.30, Η. St. 2.
Απαραίτητος. Vere. 32, Αγγέλους κρινούμεν. I Cor.
vi, 3. Vers. 33, pro oTov, H. St. 2, ol Vers. 42,
ζόφφ. Σειραις ζόφου. II Pet. ii, 4.
Pag. 593, vers. 27, Γρηγορίου. Homil. in Netal,
Christi. Vers. 9, a fin. έλάλησεν. Hebr. i, vers. eo-
dem sic interpunge, υίψ καί 7να γνωρισθη, ete.
Ephes. m, 10. Vers. 7, a fin. αύτού γάρ. Ephes. b,
10. Vers. 4, a fin. γνωρίσας ήαίν. Ephes. 1, 9.
Vers. penult. έν αύτφ. ΕΙς οικονομίαν τού πλη-
ρώματος των καιρών, Ανακεφαλαιωσασθαι, libfi
editi.
Pag. 596y vers. 11, τώ λόγφ Κυρίου. Psal. IXXU,
16, πρώτον ivvoel. Naz. Eomil. tn Natali Christi .
Vers. 22, ώς προκαταρκτικόν. Basii. M. lib. De
Atotrtt. SQMet . Cap. 16, έν δέ τή τούτων κτίσει έν-
νόησόν μοι τήν προκαταρκτικήν αίτίαν τών γενομέ-
νων, τόν Πατέρα δημιουργικήν, τόν Τΐόν · τήν τε-
λεωτικήν, τό Πνεύμα, ldim scribit Gregor. Nyss.
Hom. in S. Baptisma . Vers. 30, ένεφύσησεν. Geo. ii,
7, πνοήν ζωής. Vers. 37, 1. τούς άρτους τούς έν τφ
κανφ. Ezod. XXIX, 32 God. Β. A. S. Μ. Μ. καινφ.
Vers. 49, Λουκάς. XxU, 17. Vers. 6, a fin. τό κο-
τήριον. I Cor. X, 16. Vere. 4, a fin. 06 δύνασθε *
I Cor. x, 21. Vers. ultimo, τη νυκτί. I Cor. Si,
28.
Pag. 597, vers. 11, τφ Ίώβ. x, 9. Vers. 21, τ^ς
τών Αγγέλων έστί σύμβολον. Naz. pag. 157, Αγγελι-
κόν ή λαμπροφορία καί ή φαιδρότης, όταν τυπώνται
σωματικώς, σύμβολον οίμαι. Vers. 38, ό ουρανός
χαλκούς. Dent, xxvui, 23. Vers. penult. Η. St. 2,
εκ τών φαιν.
Pag. 600, vers. 5, Αγγέλου; δέ μηδαμώς. Act.
xxni, 8. Vers. 12, Εδφρίνθητε. Deui, xxxii, 43.
Vers. 14, in marg. 1. τε ήμών, καί πρός. Vers. 21,
είσί. Η. St. 2, έστί. Vers. 46, τή παιδίσκη. Gen.iXI,
17. Vers. 10, a fin. δημιουργούντων. H. St. 2, 6 π>-
ηρετούντων. Vers, 8, a fin. λειτουργικά. Hebr. I, 14.
601, vers. 24, H. Si. 2, καί νομοθετών δε.
Vers. 36, προέκοψαν, idem. Vers. 8, a fin. H. St. 2,
βσοις.
Pag. 604, vers. 41, έκ μέρους. I Cor. xm. 9.
Pag. 605, vers. 5. 1. έξετάζβι. Vers. 17, τε πλέον.
H. St. 2, τό πλέον. Vers. 50, Η. St. 2, καί αυτήν
τήν άγιος.
Pag. 608, vers. 9, παν αρσεν. Luc. II,23.Vert. Ii,
τέξη υΙόν. Judic. XIII, 5. Vers. 19, τήν λαβίδα,
Isa. vi, 6, vide Isidori Pelusiota, lib, i. epist. 42.
Vers. 30, πύρ καταναλίσκ. Deut. IV, 24. Vers. 30,
τό λόγια. Psal. xxvn, 33.
Pag. 609, vers. 3, Αγγελοι προσελθ. Matth. IV, 11.
Vers. 36, Πρόκλψ. Cedreo us, pag. 281. Vers. 15.
ή μέρα. Psal. xvin, 2. Vers. 48, έν κεφαλίδι. Hebr.
x, 7; et Psal. xxxix, 11. Suida idem quo ef-
λημα, quod in cylindri morem antiquitus libros
complicarim.
Pag. 612, vers. 6, Απολείπεται Σαββατ. Hebr. IV,
9. Vers. 12, τό τέλειον. I Cor. xui, 10. Vers. 19,
μονάδος μέν κινηθείσης. Naz. orat. 2, de pace,
pag. 121, quem locum sanctus Maximus explican-
dum inter alios sibi delegit, ut videre est in cod.
Aug. calamo exarato, pag. 76. Vers. 23, στενή μέ-
vot. H. St. vitiose, στενομένοι, libri editi, στενή
μένη ή θεότης. Al. είδωλολατρείας. Vers. 49, άπο
προσώπου Κυρίου έσαλεύθη ή γη. Psal. Cxn, 7.
Vers. 50, έπαγει γάρ a ΤΑ είδωλα. Psal. sod. V. 12.
Vers. 52, Ένέγκατε. Psal. xcv, 7. Vers. 6. a flo.
σαλευθήτω. Ibid. 9. Vers. 4, a fio. ό Κύρ. έβάσ.
Psal. xcVi, 1. Vers. 2, a fin. εφαναν. Ibid. 4.
Pag. 613, vers. 1, 8ταν Αναστή. Isa. II, 19, 21.
Vers. 2, Παύλος. Hebr. ΧΠ, 26. Vers. 4, ’Λγγαίου,
cap. 21, vers. 7. Vers. 6, H. St. 2, τό αδτΑ. Vers.
7, Γρηγόριον. Nax. Orat, de Spirit. s . pag. 224.
Vers. 37, H. St. 2, φύντος. Vers. 7, a fin. rtdc
μου. Psal. II, 7.
Pag. 616, vers. 8, δεξιό Κυρίου. Psal. GXVU. 16.
Vers. seq. τφ λόγφ. Psal. χιιιι, 6. Vers. 14, τφ
πνεύματι. Ibia. Vers. 32, ήκηδίασε Psal. CiLU, 4.
Vers. 4, a fin. H. St. 2, τούδε τού Ανθρ. Vers. ult.
δάκτυλος. Luc. U, 20.
Pag. 620, vera. 6, κρημνοις έξώσαι. Κατακρη-
μνίσαι. Luc. IV, 29. Vers. 7, λαβειν. Al. βαλεΤν^
ίφ BIBLIOTHECAM PfiOTII.
402
fers. 22, έπέστη. m$. Vers. 24, al. Ιδδντες.νβΓ$.32,
verba quadrato inclusa ex cod. V. et I). M.Vrrs. 6,
a flp. H. St. 2» δέ τ αυτήν. Ver 8. 5, a flo. εδδδκει,
idem. Yers. 3, a fln. τά ρήματα. Joan. xtv, 10.
Pag. 621. vara. H, τί έστίν. Malth ix, 1!, 35,
γάρ καί δ θεοφ. Ιγνάτιος. epist. 5. Vers. 29, εί
ίγνωσαν. I. Cor. 11, 6.
Pag. 624, ve.rs. 2, τδν άβραβώνα. II Cor. ι, 22.
Yers. 7, πολλαχού F. legend. άλλ^/ου. Yers. 8,
κληρονομιάς. EpheS 1, 14. Yers. 20, έν γάρ τή.
Malth. XXII, 30. Yers. 31, πνεύμα ή θεάς. Joan. IV,
24. Yers. 34. τφ δε βλασφημούντι. Mare. IU, 29,
Yers. 46, έν εσδπτρφ. I Cor. ΧΙ)Ι, 12.
Pag. 625, vers. 6, F. legend. πνεύμα (θεδληπτον
μύησιν δ* ϊσχεν) ένίοτε του Πατρος προταττει.
Yers. 7, διαιρέσεις. i Cor. XII, 4. Vers. ΙΙ,πρδς
Γαλάτας, I, 18, Η. St. 2, μέν ούν ό. Vers. 28, cod.
Υ. et 11., καί τά άότά τά ρήματα, omi8>a prspos.
πρός. Vers. 31. διπλήν καί τήν χρείαν. Basii. Μ.
έπί του νδμου ήν μέν καί τδ αίσθητδν, άλλα τύπον
iitoUt του νοητού. Naz. Μωσής δέ καί άνεισι, καί
της νεφέλης εισω χωρεΐ, καί νομοθετείται, καί δέ-
χεται πλάκας, σοΤς μεν πολλοις τάς τού γράμματος,
τοϊς δέ δπέρ τούς πολλούς, τάς τού Πνεύματος.
Similia Epiphanius contra Ptolemaitas, pag. 99,
8ii vers. 23, άφεκτέων, pro άφθέκτων legandum.
emens Alex. Stromf ui. Philo lib. Περί αποικίας.
Yers. 45, χρυσίτιδι γή. Theodorei, lib. iv De Pro -
vi fatiia
Pag. 628, Vers. 25, 1. συγκαλύπτεσαι. Veis. 44,
Γάλα. I Cor. ni, 2. Yers. 6, a fln. τά άγια. Malth.
VU, 6.
Pag. 629, vers. 8, Τδ πδνψ κτηθέν. Τήν έν ταΐς
ΡραιραΤς άσάφειαν έπ* ώφελείφ (al. ώφέλειανί τού
νο y ο θεάς έπετήδευσε, διεγείρων αύτου τήν ενέρ-
γειαν · πρώτον μέν, 7 να τούτο ις ένασχολού μένος,
των χειρονων άφέλ>κηται. Έπειτα δ*, δτι τά πόνφ
χτηθεντα, μάλλον πως άπαπαται · καί τά διά μακρού
προσγενδμενα, μονιμώτερον παραμένει · ών δέ ρα-
δ/α ή κτησις, ου περισπούδαστος η άπύλαυσις. Ευ-
καταφρόνητος γάρ ή των προχείρων παρουσία, καί
ούδεμιας ©υλακής άζιουμένη τοϊς ?χουσι, Theodo-
retus : cujos verba ad marginem codd.Sfortiani et
Marguninni leguntur. Isidor. lib. ii, epist. 136: Ί2
γαρ ol π(5νοι παραγένωνται, έπακολουθούσιν ύστερον
και αί θυμηδίαι. Idem lib. ΙΙΙ. epist. 322, Το μετά
πόνων Ιδρώτων κτηθέν, κδν μικρδν τυγχάνρ,
ποθεινότερόν έστι * τδ δ' αυτομάτως προσπεσον ευ-
καταφρόνιητον, κδν δπάρχη μέγα. Yers. 22, έν
Ιδρύει. Gen. iu, 19. Vers. 33, ή τά. Η. St. 2, είτε.
Yers. 36, κατά τήν γνώσιν, idem. Yers. 44, παρα-
δλαβεί». cod. Β. Μ. Μ. et 1. C. Vere. 45, δ μή ζη-
τουσι. ή. S. 2, δ άν ζητούσι. Plutarch. ex So-
pjyy.lfl :
πδν τδ ζιντούμενον,
άλωτόν * έκφεύγει οέ ταμελούμενον.
Pag. 632, vers. 1, Η. St. 2, των γρίφων μέ-
νει. Vers. 40, Η. St. 2, άνθυποφορά, ώσπερ οδ-
δέν, etc. : ibi scholion ad marginem, quod in cod.
Μ. M. quoque, οΤμαι ταύτα ή τα δμοια τούτοις κατά
τήν ίννοιαν είναι τά λείποντα, έπί (al. περί) τού
Πατρος, ούτως ήγουν άλλά έλλείπειν τό περ, ινα τδ
ώς αντί τού δτι λαμβάνοιτο. Vers. 6, a fln. φαίη δ’
& τις. Τού Φωτίου αύτη ή λύσις, Μ. Μ. et Η. St. 2.
Pag. 633, vers. 15, Η. St. 2, περινοίας αύτύθεν
παραληρειν. Yers. 17, idem πληθύεσθαι. Ver·. 6> a
Ito. ήμετερος εΤ. jpsoe, V, 13.
Pag. 636, vers. 11, κατά μέν ούν τδ, Η. St. 2.
VfiTs. 19, συνήψεν έαυτώ, idem. Yers. 30, είς δ έπι-
•δμούσιν. I Petl^ I, 12 Yers. 35, ώς άγγέλους.
LUC. XX, 86. Yers. 4» a fln. τδν μέν πρεσβοτερ ον.
f. victo Bonit. Chi vadat, etc τδν άσωτον.
637^ver?, ΪΙ, χαφειν. Lgc χν, 10. Ver?.^
δ τών μαθ. κορυφαίος. Si D. Petrus intelligii. est
μνημονικδν άμαρτημα ; c-x stat enim locus Epist. ad
hom. XIV, 9. Vers. 35, τοις έν φυλακή, i Petr. DI,
19. Yers. 39, διχοτομηθέντες τού πνεύματος. Luc.
ΧΠ, 46 ; viittb. xxtv, 51. Sanctum Maximum et
Nicetam eodem accipere sensu loca illa evangeli-
starum, alibi a me indicatum est.Vers. 46, I. κατα-
χθονίων τάγμα. Ούτω. Yers. ultimo, Παύλος.
I Cor. m.
Pag. 640, vers. 5, H. St. 2, καήσεται.
Pag. 641, vers. 8, a fln. H. St 2, άρίστους, λο-
γάδας.
Pag. 644, vers. 7, H. St. 2, τουτέστιν, άπαν τδ
άνθρ. Vers. eodem, άμαρτωλούς. Matth. IX, 13.
Pag. 646, vers. 32, al. καταδύονται.
Pag. 648, vers. ΕΙρήνην τήν έμήν. JoaO. XIV,
27. Vers. 11, φησί. Philipjp. iv, 7. Vers. 13. δικαιω-
•θέντες. Rom. V, l.^Vers. 23, ούκ ήλθον. Matth. X,
34. Vers. 25, εσεσθε μισούμενοι. Mare. xiu.
Yers. 45, Ώσηέ, n, 19. Yers. 38, χούς. Psal. Giu,
14. Yers. 7, a fln. Job. x, 9.
Pag. 649, vers. 1, μέσον θανάτου καί άθανασίας.
Naz. tn Natal. Christi , μέσον μεγέθους καί ταπει-
νύτητος. Vide Thenph. lib. 11 Contra Autolycum.
Yers. 5, Δαβίδ. Psal. CII 20. Veis. 37. ΟΤδα γάρ
δτι οδκ. Rom. vn, 18. V^rs. 3, a fln. βασανιστήν.
MaUh. vili, 29. Vers. ult. φρίσσουσι. Jacob. Π, 19.
Pag. 652, vers. 1, τδν αέν Χριστ. οϊδα. Act. XIX,
15. Vers. 8, ένεκαίνισεν. H* br. x 20.
Pag. 656, vers. 52, H. St. 2, ναί δή και κάθ-
θαρσιν.
Pag. 661, vers. 4, Η. St. 2, Διοδώρου. Vers. 32,
Διύδωρος. Imo Θεύδωρος 1. C. nisi etiam ante Διο-
δώρου verior sit lectio. Vers. 40, Περί ειμαρμένης,
Ό τών ούρανίων, φασίν, έπεσκεμμένος τήν κινκσιν,
τδν τε ζωοφδρον κύκλον, καί τά εν αύτψ ουοκαίδεκα
τμήματα,^ τη περιγραοή τών ένθεωρουμένων ζω-
δίων δ* ίσου άπ^ αλληλων διεστηκδτα * έκάστου τε
τών άστρων τήν
έαυτών έκαστον
οδος αυτών έκ ·
ιράσι
εργάζεται ; τής κατά δύναμιν έκάστου αύτών Ιδιδτη-
τοί \ε τψ ποοσεγγισμφ πρδς έτέραν, καί
άποκριθείσης διά τής αποστασεως. Τι τε πάλιν ή τού
κατωτέρου όπδβασις έργάζεται ; καί τί ή τού δπερ-
κειμένου κατά τήν πάροδον εκλειψις, καί πάλιν
άποκατάστασις ; δ τε ποικίλος συν ιόντων τε καί άφ-
ι στα μένω ν σχηματισμδς, έν τριγώνοις ή σκαληνοις
καταγραοό μένος σχήμασιν · ή καί άλλο τι τών κατά
γεωμετρίαν θεωρουμένων σχημάτων άποτελών. *0
ταύτα, φασί, καί τά τοιαύτα κατανοήσας, etWcat
τής ειμαρμένης τδ σημαινδμενον, δτι τδ είρμψ τινι
άπαραοάτψ κατά τήν ποιάν συμπλοκήν τών αστέρων
άναγκαίως άποτελουμενον, τφ δνδματι τής είμαρ-
βένης διερμηνεύεται. Gregor. Nyssen. E marg. cod.
ax. Marg. Vers. 42, al. άγένντιτον.
Pag. 664, Vers. 18. φθοράν, al. φοράν.
.. P»g 665. vers. 1, H. Sl. 2, οίκους άλλους άλλοις.
Vers. ul:. H St. 2, τοδχειν.
Pag. 669, vers. 10, a fln. al.' άλληλοις χαίροντα
τών ζωδ.
Pag. 681, vers 8, καταπίπτουσα παρ’ ήλικιών.1.8.
At solus Η St. codex hic a rictetis discrepat, io quo
sic legitur : Καταπίπτουσα γάρ, ήλικιών μιφίας δια-
φοράς μυρίαις γενέσεσι διοικουμένας άναιρει, φθορφ.
Yers. 13, al. πάλιν ή τής. vers. 22. συζυγιών. Supr.
γεγαμηκδτων. Vers. 84, μάγνης. Μαγνήτις, et μά-
ννησσα Naz. Carm. et δ μαγνίτης, Dioscor.Yers.37,
δίκταμος. Η. St. δίκταμνος, itaque Eplphan. qui
Sartum illa Juvari scribit initio disputationis contra
Doctos Vers. 45, ε!ς πολλά χρώματα. ’Δπάση
χοοιφ πλήν τού λουκού συναφομοιουται, Plut· Y©W·
48, κάν άλλο τι τοιούτον, ΒΓ. St. 2. vers. 60ι Se-
λευκ ίς. Basii. Μ. hom. 8. ίρ Hexaem. et pag. 158,
In Asceu Σελευκιάς. Zosimo lib. i, vers. '9,n fln.
άλλοις. OTov ταΤς ννκτερίσι. Yers. 7, a fln. H. St. ή
έτέρφ θανάσιμος.
403 DAVIDIS HOESCHELII NOTJ! 404
Pag. 584, vers. 15, που έπτά ol 1. S.Vers. 49, Η.
St. ουκ αδτδ τούτο πάλιν.
Pag. 685, vers. 87, το ις πτεροις φδειν -^όν κύκ-
νον. Dio Chrysost. orat. 33, Pisides in Cosmurgia,
vers. 1170, Nazianseni loca, eadem de re, notis ad
hieroglyph. Horapollmis inserui. Vers. 39, al.ipa.
Vers. 3, a fiu. ϊσ. πρώτο ις ίούλοις, prima lanugine,
I. S. Vers. penult. xv είς πέντε καί ξ'. idem.
Pag. 688, vers. 3, a fine Ίσ. δρόμ ος καί προς
άπαράβατον τής Ανάγκης 1. S. ibid. Η. St. άνάγκη
et άπαράβατον cum nota mendi.
Pag. 689, vers. 6, προάγουσα, cod. V. H. St. I.S.
vers. 9, a fln. locus in cod. H. Slephani sic distin-
guitur, έκαστος γάρ τούτων ίδίαις ένεργείαις τά
ταύτης άνακόπτων ές ών φασιν έπιδείκνυται Αποτε-
λέσματα. Scholion, δ'ρα δπως άπδ τής των Ιουδαίων
διαγωγής έλεγχε ι τήν είμαρμένην.
Pag. 692. Vers. 12, το δέ γε ήμέτερον. Σημείωσαι
προ πόσων έτών ταύτα συνεγράφησαν. Vers. 17, I.
S. legit, ειί δέ τδ τής εδσ. μετερύθμισε βίον οό τ.
π. μεθιστάμενον, α. τ. ω. καί πρ. οίκούν τά καί
vers. 26, Πέρσαι. Προ Μακεδόνων, τά Περσών Ιν
εδτυχίαι ήν, etC. Pbilo. lib. wOct άτρεπτον τδ θειον
extremo, et lib. Περί Ιωσήφ, vers. eod. προς Μα-
κεδ. Η. St. ώς. Vers. 37, καί ώς τά. Η. St. vers. 6,
a fin. Ουαλεντινιανους I. S. Vers. 5, a fln,et p. seq.
, vers. 7, έν ήμιν. In nostra potestate est, Epicteto
h>’ ήαΤν, que etiam modo hic legit I. S. vers. 26,
θεός άγνοηθή I. S.
Pag. 693, vers. 42, καταψεύδεσθε idem. Vers. 44,
κατ’ αότής H. St. et I. S. Vers. 49, ai. κατ’ αυτούς.
I. S. κατ’ έαυτής. Vers. 9, a fln. άπδ γενέσεως αδ-
τοΤς. Aut τδ αύτοις abundat, aut deesl τά συμβησό-
μενα, aut simile, sed notius^ videtur abundare τδ
αδτοΤς I. S. Vers. 8, 8 fin. άπδ ταύτης άπειλούμ. Μ.
Μ. al. άπδ ταύτης αδτής άπειλούμ.
Pag. 696, vers. 9, St πράττει (ούτε γάρ τ. α. ε. μ.
ου. τ. κ. π. ε*σπραξις) ώ πώς I. S. Vers. 11, Η. St.
δ πώς ούκ &ν είη βλως ήμών συγχέον καί άνατρέ-
πον τδν βίον. Vers. 13, όξυνόντων αναιδέστερος I. S.
Vers. 6, a fin. τδ παρακελεύει in cod. Η. St. nota-
tur ut suspectum.
Pag. 697, Vers. 29, άλλ* οδκ Αναγκαστικόν. Philo,
τοις κατ’ ούρανδν έκγόνοις δ θεδς ουνάμεις μίν 2δω-
κεν, οδ μήν αδτοκρατεΤς* Vers. 37, πρδς δέ. Η. St.
ώς δέ. Vers. 44, τδν Βϊ ώς μίν τήν idem. Vers. 45,
ώς τδν.
Pag. 700, vers. 35, κατισχύουσι Η. St. I. S.
Pag. 701, vers. 14, είς σημεία. Gen. ι, 14. Vers.
16, τα έπι 'Ιησού του Ναύή. Josuae X, 13. Vers. 17,
τά έπί Έζεκίου. IV Reg. XX, 9. Vers. 18. τά έπί
του Δεσποτικού πάθους. Matlb. XXVII, 45. ΥΘΓ8. 20,
1. τους άπδ Βαρδισάνους. Idem puto luisse mendum
superius, estque in cod. V. et B. Βαρδισάνης δέ τις
Σύρος διαλεκτικώτατος καί σοφός ήν, ώστε θαυμά-
ζεσθαι αδτού πρδς του Άντωνίνου τδν κατά ειμαρ-
μένης λόγον, Cedrenus qui alterius, in Phrygia
haeretici, Bardisanis, ibidem meminit. Theodore-
tU8, lib. 11, De Hotret. Βαρδησάνους κατά ειμαρμέ-
νης λόγους, et alia ejus scripta, quae ex Syrorum
lingua in Graeam fuerint conversa, se legisse
scribit. Vers. 25, Ήσαίαν. cap. 47, vers. 9, 12.
* Vers. 28, Ιερεμίαν), can. 10, 2. Vers. 43, lectio
marginis I. S. magis placet. Vers. penult. πρδς ε8-
ρεσιν θησαυρού, διά τδν θησαυρόν. I. S.
Pag. 704, vers. 17, μή Ινα των πολλών. Idem
scribunt Basii. M.et Greg. Nyssen. homiliis in Nat.
Christi. Vers. 18, Μέμνονος. Editum seorsim ab fi.
St. ann. 1557. Recusum anno 1594 partim cum
ejusdem H. St. partim cum Laur. Rhodomani in-
terpretatione.
. Pag. 705, vers. 42. έδηλήσατο. Notatur in cod.
A. S. tanquam vitiosum, aut fortassis ideo, quod
ποιητικώτερον videatur .Utitur illo ssepiuscule Theo-
critus, itemque Apollinarius Psalm. xx, 10, vers.
^enult. χρόνον οδ «ολύν τελευτή I. S. vel έτελεότησ»
SU
Pag. 708, vers. 3, τδ δπηρετούμενον. Id est, ol
δπηρεται, ut ληστήριον, ol λησταί, θεραπεία, οί θε-
ράποντες Lucian. Vers. 50, θυμελικούς. θυμελικοί,
οί έν δπο^φίσει τήν τέχνην έπιδεικνύμενοι, Suid.
Pag. 709, vers. 17, τών βλων έπιστατούντες, I.
S. Vers. 32, τδ έαυτόν videiur I. S. redundare.
Vers. 28, Όξάθρου. Strabo Όξυάθρου. Arrian. et
Diod. S. Όξυάρτου, Vers. 6, a fln, καί τδ τυράννου
άπαξιώσας I. S. Vers. ult. διαπειρόμενος H. St. 2.
Pag. 712, vers. 30, πόλη# "Αμαστριν. Strabo lib.
XII. Vers. 32, cod. B. H. St. et I. S. κατά Γετών.
ibid. cod. B. Μ. Μ. H. St. Λυσιμάχψ στρατευόμ.
I. S. συστρατευό μένος. Vers. 46, δια γε την συνά-
φειαν I. S. διά την συνάφ. Η. St.
Pag. 713, vers. 28. Ηράκλειτον. Eum Ήρακλεί-
δην vocat pag. seq. S. Vers. 37, τδν Κεραυ-
νόν. Plutarcbus unum ex Clearcbi filiis Ceraunum
a patre nuncupatum scribit : Κλέαρχος Έρακλείας
τύραννος γενόμενος, σκήπτρον έοόρει καί τών υΙών
Ινα Κεραυνόν ώνόμασε. Vers. ο4, αύτψ. Η. St.
αδτού.
Pag. 716, vers. 26, 1. 'Ηρακλής κάβρων Η. St.
I. S. Eadem dictio fuit in vita Pyrrhi apud Plutar-
chum etiam corrupta, Αί μίν (inquit ibi Lacon. έσσί
τύ γε θεδς, οδδέν μή πάθωμεν, ου γάρ άδικεύμεν ·
αί Βϊ άνθρωπος, Ισσεται καί σεύ κάβρων άλλος, ρΓΟ
?[uo in libris ante hac editis legebatur πευκαρπών.
ta idem Plut. in ApophthegmaX. Laconicis , El μέν
θέος έστιν, ού Φοβούμενα τούτον, ούδέν γάρ άδικού-
μεν * εΐ δέ άνθρωπος, ούχ ήμών γε κρείσων. NotUS
est et ille versiculus apud eumdem Plutarch. tri-
bus in locis. "Αμμες δέ ν' έσσόμεθα πολλψ κάβ-
ρονες. Hesychius τψ καβρος etiam significationem
τού Ισχυρού inter alias tribuit (unde 1 Esdr. v, 47,
βρώματα καί ποτά καβρά pro Aldino κάβρα legerem,
nisi' editio Romana ibi καί χάβρα haberet) inde
χαββόθεν apud Damascium in vita Isidor i, idem
quod άπδ τού κρείττονος Suida interprete.Vers.seq.
Ισχυρότερος. Κάβρων δωριστί δ κρείττων, Suld.
Vers. 3ο, εί μηδένα ών I. S. Vers. ult. αύτδν είς
τήν Αίγυπτον.
Pag. 717, vers. 2, έβελτίουν cod. V. et Η. St.
quam lectionem I. S. probat. Vers. 15, δκτήρης
vers. 18, H. St. έκατόνστοιχον. I. S. έκατόνστοιχοι.
vel Ικατονστοιχεί.
Pag. 720, vers. 34. cod. V. et H. St. άπρακτος
quod I. S. magis probatur. Vers. ult. H. St. 2, et
cod. B. Λέων νώριος cod. V. et Μ. Μ. Λεωνώριος.
Strabo lib. X, Λεονόριος.
Pau. 721 , vers. 15. τοωγμούς. Strabo, lib. IV et
xii. Appianus Syriaca historia edit, et ms. Aug. et
Stephaous, De Urb. τρόκμους : hic etiam τροκμη-
νους appellatos scribit. Vers. 16, τολοστοοογίους.
Strabo, lib. IV. Τολιστοβογίους, lib. XII. Τολιστοβώ-
γους. et Τολιστοβωγίους, Appianus Τολιστοβίους,
Ibid. vers. eod. Τεκτόσαγες. Strabo lib. ΧΠ,Τεκτοσά-
γες (ut mss. omnes Photii quibus sumus nos usi)
et Τεκτόσαγες eadem pag. Appianus Τεκτοσάγαι,
Stephanus utrumque de quibus populis eorumque
varia nomenclatione ut nobilissim. Marcus Velse-
rus haec observavit, sic εύστόχως isti unde nomen
sortiti sint docet ea historia, quam doctissimi qui-
que reipub. litterariae diutius deberi nolint, Vers.
32, σπαρτών, τών κατά τάς Θήβας άναδοθέντων £χ
τών δρακόντειων ήδόντων, ών καί Εύριπίδης μέμνη-
ται. Scholiast. Pind. ad oden 7. Isthm. De iisdem
Dio Cbrysostom. orat. 23. Pbilo, lib. Περί Αφθαρ-
σίας κόσμου, Lucian. PhUopseude et lib. Περί
όρχήσεως, Photius deniqui supra. Vers. 32, Kd-
λαντον. Lectio marginis ex cod. H. St. Vers.6,a fin ..
Τόμεως. Ejus rectus casus est Τόμις, quae et το-
μευς dicitur, a conditore Tomo, cujus nummus
aereus Byzantio allatus exstat apud eumdem M·
Velserum. parte adversa ipsius Tomi imagine at
inscriptione TOMOC KTICTHC, aversa Hercule
stante et litteris TOMEITQN insignis. Quod in Ovi-
diani etiam exsilii memoriam visum annotare.
405
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
406
Steph. Deurb. 6 πολίτης, Τομίτης * καί Το μ (τις,
τό θηλυκόν * ώφειλε δέ, ώς άταρνείτης, διά διφθόγ-
γου γράφεσθαι, scii. Τομείτης. Vers. ultimo, καί
Απρακτος I. S. Vers. 29, cod. V, et Μ. Μ. έτάζε-
τάι.
Pag. 724, vers. 8. πρός τώ nas. et St Vers. 15,
▼οχ θάρρους abundat. I. S. Vers. 24, τήν Ήρά-
κλειαν. Η. St. 2, Γαλάτειαν. Vers. 31, cod. Β. Η.
St et Μ. Μ.Άριοβαρζάνην. Vers. 49, Άρτάβας. Άρ-
τάβη, μέτρον μηδικόν σίτου, 'Αττικός μέδιμνος, Ηβ-1
sycb. Isa . ν, 10 ; Dan. χιν, 3. Vers. 8, a nn. H. St.
2, έμβολήν et γένος.
Peg. 725, Ters. 12, H. St. 2, Σκηπίων i, per η,
quo modo in Appiani cod. ms. August. apud Suid.
et alios. Pag. 15, 1. Ίονίου ; ?ers. 19, κατ’ αύτού I.
S. Vers. 20, vox πρός abundat I. S. Vers. 28, φι-
λοφρόνου μέν H. St. 2. φιλοφρονούμενοι quod in φι-
λοβρονουμένης mutari posse, H. St. existimavit.
Vers. 29, Αίμυλίου H. St. Vers. 43 et 47, Σκηπίων
cod. Y. et B.
Pag.728.vers. 9, τψ πολέμψ. Articulus τψ abun-
dat l. S. Vers. 44 πιλιγρούς cod. Y. H. St. πιλι-
γνούςοού. B. A. S. Μ. Μ. H. St. 2, πελιγνούς, Strabo
lib. v, 45, Μαρουκίνους. Sic ex Strabone correxi,
mss. omnes Μαογουκίνους. Ptolem. Μαρουκηνους.
Yers. eod. έθνη δε. Attende hominis Graeculi άγεω-
γραφησίαν, 1. S. Vers. 46, al. δυσί τετρήρεσι. Vers.
4, a fio. Άριαράτψ H. St.
Pag. 729, vers. 13, τής γάρ έν τη 'Ρώμη συγκλή-
του τον Ικ Νικομήδους Νύσην I. S.
Pag. 732, vers. 4. Άμφίπολιν. Έστιν ή Χρυσόπο-
λις, η κατά τήν 'Ρεντίνην διακειμένη, Scbolion ad
marg. cod. H. St. et Μ. M. Yers. 10, H. St. Λουκίν-
σιον. I. S. Αούκιον. Vers. 18 πυρά Πυρά Η. St. et
I. S. Vers. 34, έν τη πατρίδι. Praepositio videtur
abundare I. S. Yers. 38, al. φρονούντα. Yers. eod.
τη συγκλήτψ. Hec abundant I. S. Yers. 39, τήν
πρός αυτόν. Articulus τήν abundat. I. S. notatur et
in cod. H. St.
Pag. 733, vers. 15, δβριν άποτίση I. S. Yers. 24,
xal Βιθυνών δί. Copula καί abundat ; I. S. Yers. 48,
al. Μουρίνας. Yers. ultimo, είς δκνον ή μάχη. Illa η
μάχη abundat I. S.
Pag. 736, vers. 11, τψ Μιθάρου, aut Μιθάρεω 1.
S. Vers. 44, al. Χαλκηδόνα.ΥβΓβ. 16, 1. δύοχιλιάδος
(nam et in tribus mss. β.) έπί τοις μυρίοις Γ. S. vel
οισχιλίους cum Η. St.
Pag. 737, vers. 5, μυριάδοςΟΟά. B. 2, 7σ. μυοιά-
δας. Vers. 10, Ιρμαιον. 'Απροσδόκητον κέρδος,
Suid. Plato Phaedone, Ιρμαιον δν ήν τοΤς κακοις
άποθανουσι. Philo, τούτοις Ιρμαιον ήν ή φυγή. Vers.
II, cod. V. δπέβαλεν. Vers. 47, αυτή δΐ Κίε-
οος. Vide supra 727. vers. 37, et infra 745,vers.ll.
Vers. 6, a fin. άποκλίνοντα. Hinc suspicatur H. St.
pag. hujus vers. 11, legi posse πρόσκλισιν. Yers.
penult. idem H. St. legit γέγονε.
Pag. 740, vera. 35, αδτόν Ισ. αύτού H. St. Vers.
47, L cum H. St. καί έν ταύτη vel κάν ταύτη. Vers.
19, ante πολύτροποι particulam έπεί ponendam idem
H. St. existimat.
P. 741, vers. 48, καβήρων. Plut. in Vtia Luculli ,
όλίγων δ’ ήμερων όδός είς 'Αρμενίαν έκ καβείρων,
pag. 165, Aldinae edit, per ει, neque aliter Strabo
Iib. xn,quem vide. Yera. eod. αύτάς. "ΐσ. αύτφ, etc.,
δρμή γέγονε, καί ήλω. YerS. 4, a fin. αότός δΐ έπι
Καβ. Τσ. αότός δέ εύθύ Καβ. Η. St.
Pag. 745, vera. 11. Χελώνη. Diod. Sicul. iib. u,
πετροβόλο i γάρ, ή χελώνα ι. Καί inserit Sold. χω-
στρίδες, ή κριοί πρός άνατροπήν μεμηχανημίνοι
τειχών, ete. Vera. 15, ό κριός. Κριού descriptio apud
Proeopium Iib. i Y De bello Gottk.e st hec, : Κριόν γάρ
αύτοσχεδιάζουσιν ol σάβειροι ούτοι, ούχ ώσπερ ειώ-
θει, Αλλά καινουργήσαντες Ιτέρψ τφ τροπφ * ού γάρ
δοκοός εις τήν μηχανήν ταύτην,οόκ όρυά^,οόκ έγκαρ-
νία^. έμβέβληνται, Αλλά όάοδους παχέιας τινας ες
άλλήλας ξυνδέοντες, καί αυτάς Αντί των δοκών παν·
«αχοθι έναρμοσάμενοι · βύρσαις τε τήν μηχανήν κα-
λύψαντες δλην, τό του κριού διεσώσαντο σχήμα μίαν
δοκόν μόνην, ήπερ ε?θ ισται κατά μέσην τήν μηχα-
_ , εμελλε συχνά κατα του περιβο
έμβάλλεσθαι* ουτω δέ κουφήν τήν μηχανήν άπειργά-
σαντο, ώστε ούκ ετι αύτήν πρός Ανδρών τών ενοον
δντων έφέλκεσθαι ή διωθεισθαι άναγκαΤον έγίνετο \
άλλ* Ανδρες μ', ο7 καί τήν δοκόν άνασύρειν τε κ»ί
κατά του περιβόλου έμβάλλεσθαι Ιμελλον, Ινδόν της
μηχανής δντες, καί δπό τών βυρσών καλυπτόμενοι,
Ιφερον τόν κριόν έπί τών ώμων οόδενί πόνψ. ΘΧ
cod. ms. Bavar. Vers. 30, έμπρακτος. in cod. H.
St. nota lectionis suspectae apponitur. "Απρακτος
έπανήλθεν. rebus infectis rediit, Herodian. Yers. 39,
cod. B. et Μ. Μ. άθύμως quod non potest habere
locum, nisi addatur verbum εχειν. Yera. 41, cod.
B. 2, 7σ· κατά τάχος.
Pag. 748, vers. 8, vel ώστε legendum, vel ώς
^pt όγδοήκ. H. St. Vers. 20, άνταλλάξασθαι,
. Vers. 35, κάκείνψ I. S. Vere. 44, έσκηνικεύετο
per iota. Nam σκηνικοί et δποκριταί idem I. S.
Pag. 749, vers. 12, 1. άφηρημένον I. S. vel Αφη-
ρημένοι. Vers. 3, διηρπασμένον. Notetur genus 80Γ-
monis, participium masc. substantivo neutrius ge-
neris subjectum, quo resDicitur ad sexum qui sub-
intelligitur, ut supra 589. Vers. 48. τό ήμέτερον
γένος, πίπτοντες. δαιμόνιον γένος, αυτός [8C. 6 δαί-
μων] Ρ. 649, vers. 24. Tale est illud poetae, Κλαΰθι,
τέκος λεύσσουσα. Vers. 21, Τϊον. Τήϊον Straboni
lib. xi I. Yers. 22, αυτόν τάς πόλεις Η. St. I. S.
Vers. 29, τήν έπι της I. S. Vers. 10, a fin. τά
τενάγη. Τά νεκρά πελάγη φησί. Schol. ad marg. Η.
St. et Μ. Μ.
Pag. 752, vers. 37, Λαζούς. De bis populis Pro-
copius, lib. iv De Gottk. cum alia, tum haec ^scribit,
Τών Λαζών o\ πλείστοι άνήκεστα πρός τών *Ρ«υ-
μαίων στρατιωτών δεινά πάσχοντες, καί διαωερόντως
τοις Αρχουσι τού στρατού αχθόμενοι, έαήδιζον έκ
τού έπίτΛε ιστόν · ού τά Περσών άσπαζόμενοι, άλλ*
αύτοός άπαλλαξείοντες της 'Ρωμαίων άρχής, καί τών
δυσχερών, τά τέως ιιή παρόντα αίρούμενοι. ΥθΓβ. 6,
a fin. al. Άριοβαρζάνην.
Pag. 753, vers 40. αύτφ, ώς καί μάλλον ά. εί. τ.
π. ό. π. δυναμένφ I. S. ΥβΓ5. 41, al. Φραάτην.
Pag. 760, vers. 6, έν τφ τόμφ Αέοντος. Nomelt
epistola, qua exstat Grace et Latine, vide infra,
p. 773, vers. 33, 885. Yers. 1, et Leontii lib. De
aeffis. Yers. 7, a fin. τον άπό Ναζαρέθ. Τόν Ναζω-
ραίον Act. ii, 32. Nota sententiam hic exprimi, non
ipsa verba D. Petri afferri. Yers. 3, a nn. παραν-
γελλει. Act. xvn, 31. Vers. ult. φησίν. Hebr. v, 7.
Pag. 761, vers. 7. οδτωγε τηςΗ. St. ΥβΓ8. 32,
Αλικαρνασσού H. St. Yers. penultimo, 'Ακέφαλοι
έλέγοντο, διότι τφ πατριάρχη αυτών μή άκολουθή-
σαντες, καθ' Ιαυτους έκοινώνουν, Leontius, De
teetie.
Pag. 764, Vers. 7, τών συκοφαντουμένων πρώτον
Ϊυλάττει γάρ Η. 8t. ΥβΓ8. 25, ένενόησε ταύτά ποτέ
I. 81. Yers. 28, 1. ?χη Η. St. I. S. Vers. 33, I. ή
φησιν · έν δσψ τά Η. St. COd. Β. Μ. Μ. ΥθΓ8. 47,
Ικατέρα μορφή Η- St.
Pag. 765, vers. 13, έν τοΤς παρ' ήμών. Praposi-
tlO παρά abundat ; sic vers. 363 έν τοις Ιαυτού, καί
^ος έν τοΤς ήμών. I. S.
Pag. 768, vers. 5, a fin. βάλλεται H. St.
Pan. 769, vers. 13 διεπράξατο, H. St. Vers. 47,
cod. Y. et H. St. πρός όλίγον.ΥβΓ8. 9, a fin. αύτοις ή
Ινωσις C. B. H. St. Μ. M. Yers. 7, a fin. H. St,
έμεθόδευσε. Yers. 6, a fin. καί ώς κατά μηδεμίαν.
Mire impeditus ordo verborum, qui ita expe-
diendus, ac Sl dixisset, καί είς τήν συμπεφυρμένην
Ασέβειαν ποιείται τόν Ιλεγχδν, ώς κατά μηδεμίαν
τών τριών προήλθον αύτοΤς αΐ τών Ακηράτων αυτοίς
δυσσεέημάτων σπονδαί. I. S.
P.g. 772. vers. 2. olxovou(«c« i ip$6t I. S.
van. 80, Μ τφ 8ιην»χί<, I. S. Ver*. 18, (Mjmj,
403 DAVIDIS HOESCHBLII NOTJ!
404
Pag. 584, vers. 15, που έπτά ol I. S. Vers. 49, H.
St. ουκ αδτδ τούτο πάλιν. ν t
Pag. 685, vers. 87, τοις πτεροΐς φδειν τ,δν κύκ-
νον. βίο Chrysost. oral. 33, Pisides in Cosmurgia ,
vers. 1170, Naxianxeni loca, eadem de re, notis ad
hieroglyph. Horapollmis inserui. Vers. 39, al.apa.
Vers. 3, a fin. ΐσ. πρώτοις ίούλοις, prima lanugine,
I. s. Vers. penuh. ίσ είς πέντε και ξ'. idem.
Pag. 688, vers. 3, a fine Ίσ. δρόμος και προς
άπαράβατον της άνάγκης 1. S. ibid. Η. St. άνάγκη
et άπαράβατον cum nota mendi.
Pag. 689, Vers. 6, προάγουσα, cod. V. H. St. I.S.
vers. 9, a fin. locus in cod. B.Stephani slcdistin·
guttur, έκαστος γάρ τούτων Ιδίαις ένεργείαις τα
ταύτης άνακόπτων Ιξ ών φασιν έπιδείκνυται άποτε-
λέσματα. Scholion, δ'ρα δπως άπδ τής των Ιουδαίων
διαγωγής έλέγχει την είμαρμένην.
Pag. 692. Vers. 12, το δέ γε ήμέτερον. Σημείωσαι
ιτρό πόσων έτών ταύτα συνεγράφησαν. Vers. 17, I.
Si legit, εΙΙ δέ τδ τής εδσ. μετερύθμισε βίον οό τ.
π. μεθιστάμενον, α. τ. ω. καί πρ. οίκούν τα καί
vers. 26, Πέρσαι. Προ Μακεδόνων, τα Περσών Ιν
ευτυχία ήν, etc. Philo, lib. ’Ότι άτρεπτον τδ θεΤον
extremo, et lib. Περί Ιωσήφ, vers. eod. προς Μα-
κεδ. Η. St. ώς. Vers. 37, καί ώς τά. Η. Sl. vers. 6,
a fin. Ουαλεντινιανους I. S. Vers. 5, a fin, et p. seq.
vers. 7, έν ήμιν. In nostra potestate est, Epicteto
έφ’ ήμΐν, que etiam modo hic legit I. S. vers. 26,
θεός άγνοηθή I. S. ^
Pag. 693, vers. 42, καταψευδεσθε idem. Vers. 44,
κατ’ αδτής H. St. et I. S. Vers. 49, ai. κατ’ αυτούς.
I. S. κατ’ Ιαυτής. Vers. 9, a fin. άπδ γενέσεως αύ-
τοΤς. Aut τδ αύτοΤς abundat, aut deesl τά συμβησό-
μενα, aut simile, sed notius videtur abundare τδ
αδτοις I. S. Vers. 8, 8 fin. άπδ ταύτης άπειλούμ. Μ.
Μ. al. άπδ ταύτης αδτής άπειλούμ.
Pag. 696, vers. 9, S πράττει (ούτε γάρ τ. α. ε. μ.
ου. τ. κ. π. εΓσπραξις) ώ πώς 1. S. Vers. 11» Η. St.
δ πώς οδκ δν εΓη 6λως ήμών συγχέον καί άνατρέ-
itov τδν βίον. Vers. 13, όξυνόντων άναιδέστερος 1. S.
Vers. 6, a fin. τδ παρακελεύει in cod Η. St. nota-
tur ut suspectum. , , _usi
Pag. 697, vers. 29, άλλ' οδκ άνανκαστικόν. Philo,
χοϊς κατ’ οδρανδν Ικγόνοις ό θεδς δυνάμεις μέν 2δω-
χεν, οδ μήν αδτοκρατείς· Vers. 37, πρδς δέ. Η. St.
ώς δέ. Vers. 44, τδν δΐ ώς μίν τήν idem. Vers. 45,
ώς τδν. _
Pag. 700, vers. 35, κατισχύουσι Η. St. I. S.
Pag. 701, vers. 14, είς σημεία. Gen. i, 14. Vers.
16, τα έπί 'Ιησού του Ναϋή. Josuae X, 13. Vers. 17,
τά έπί Έζεκίου. IV Reg. XX, 9. Vers. 18. τά ϊπ\
του Δεσποτικού πάθους. Matth. XXVII, 45. Vers. 20,
1. τους άπδ Βαρδισάνους. Idem puto fuisse mendum
SUperiUS, estque in cod. V. et B. Βαρδισάνης δέ τις
Σύρος διαλεκτικώτατος καί σοφός ήν, ώστε θαυμά-
ζεσθαι αδτού πρδς του Άντωνίν ου τδν κατά είμαρ-
εένης λόγον, Cedrenus qui alterius, in Phrygia
aeretici, Bardisanis, ibidem meminit. Theodore-
tU8, lib. 11, De HiBret. Βαρδησάνους κατά ειμαρμέ-
νης λόγους, et alia ejus scripta, quae ex Syrorum
lingua in Graecam fuerint conversa, se legisse
scribit. Vers. 25. Έσαίαν. cap. 47, vers. 9, 12.
* Vers. 28, Ιερεμίαν), cap. 10, 2. Vers. 43, lectio
marginis I. S. magis placet. Vers. ρβηοΒ.πρδς εδ-
ρεσιν θησαυρού, διά τδν θησαυρόν. I. S.
Pag. 704, vers. 17, μή ενα τών πολλών. Idem
scribunt Basii. M.et Greg. Nyssen. homiliisin Nat.
Christi. Vers. 18, Μ&μνονος. Editum seorsim ab H.
St. ann. 1557. Recusum anno 1594 partim cum
ejusdem H. St. partim cum Laur. Rhodomani in-
terpretatione.
Pag. 705, vers. 42. Ιδηλήσατο. Notatur in cod.
A. S. tanquam vitiosum, aut fortassis ideo, quod
ποιητικώτερον videatur .Utitur illo sapiuscule Theo-
critus, itemque Apoltinarius Psalm. xx, 10, vers.
penult. χρόνον οδ πολύν τελευτή I. S. vel έτελευτησε
H, St.
Pag. 708, vers. 3, τδ δπηρετούμενον. Id est, ol
δπηρεται, Ut ληστήριον, ol λησταί, θεραπεία, ol θε-
ράποντες Lucian. Vers. 50, θυμελικούς. θυμελικοί,
ol έν δπο^φίσει τήν τέχνην έπιδεικνύμενοι, Suid.
Pag. 709, vers. 17, τών όλων έπιστατούντες, I.
S. Vers. 32, τδ έαυτόν videiur I. S. redundare.
Vers. 28, Όξάθρου. Strabo Όξυάθρου. Arrian. et
Diod. S. Όξυάρτου, Vers. 6. a fin, καί τδ τυράννου
άπαξιώσας I. S. Vers. ult. διαπειρόμενος H. St. 2.
Pag. 712, vers. 30, πόλιν "Αμαστριν. Strabo lib.
XU. vers. 32, cod. B. H. Sl. et I. S. κατά Γετών.
ibid. COd. B. Μ. Μ. H. St. Λυσιμάχψ στρατευόμ.
I. S. συστρατευό μένος . Vers. 46, δια γε τήν συνά-
φειαν I. S. διά την συνάφ. Η. St.
Pag. 713, vers. 28. Ηράκλειτον. Eum Ήρακλεί-.
δην vocat pag. seq. S. Vers. 37, τδν Κεραυ-
νόν. Plutarcbus unum ex Clearcbi filiis Ceraunum
a patre nuncupatum scribit : Κλέαρχος Έρακλείας
τύραννος γενόμενος, σκήπτρον έφόρει καί τών υΙών
Ινα Κεραυνόν ώνόμασε. Vers. ο4, αύτψ. Η. St.
αδτού.
Pag. 716, Vers. 26, 1. Ηρακλής κάβρων Η. St.
I. S. Eadem dictio fuit in vita Pyrrhi apud Plutar-
chum etiam corrupta, Al μέν (inquit ibi Lacon. έσσί
τύ γε θεδς, οδδέν μή πάθωμεν, ου γάρ άδικεύμεν ·
αΐ δέ άνθρωπος, Ισσεται και σεΰ κάβρων άλλος, pro
quo in libris ante hac editis legebatur πευκαρπών.
Ita idem Plut. in ApophthegmaX. Laconicis, El μέν
θέος έστιν, ού φοβούμενα τούτον, ούδεν γάρ άδικού-
μεν * εΐ δέ άνσρωπος, ούχ ήμών γε κρεισων. NotUS
est et ille versiculus apud eumdem Plutarch. tri-
bus in locis. νΑμμες δέ ν' έσσόμεθα πολλψ κάβ-
βονες. Hesychius τψ καββος etiam significationem
τού Ισχυρού inter alias tribuit (unde 1 Esdr. v, 47,
βρώματα καί ποτά καβρά pro Aldino κάβρα legerem,
nisi editio Romana ibi καί χάβρα haberet) inde
χαβρόθεν apud Dama scium in Ptis Isidorit idem
quod άπδ τού κρείττονος Suiria interprete.Vers.seq.
Ισχυρότερος. Κάββων δωριστί δ κρείττων, Suid.
Vers. 38, εΐ μηδένα ών I. S. Vers. Ult. αυτόν είς
τήν Afγυπτov.
Pag. 717, vers. 2, έβελτίουν cod. V. et Η. St.
quam lectionem I. S. probat. Vers. 15, όκτήρης
vers. 18, H. St. έκατόνστοιχον. I. S. έκατόνστοιχοι.
vel έκατονστοιχεί.
Pag. 720, vers, 34. cod. V. et H. St. άπρακτοι,
quod I. S. magis probatur. Vers. ult. H. St. 2, et
cod. B. Λέων νώριος cod. V. el Μ. Μ. Αεωνώριος.
Strabo lib. X, Λεονόριος.
Pag. 721 , vers. 15. τρωγμούς. Strabo, lib. IV et
xii. Appianus Syriaca historia edit, et ms. Aug. et
StephaQUS, De Urb . τρόκμους : hic etiam τροκμη-
νούς appellatos scribit. Vers. 16, τολοστοβογίους.
Strabo, lib. IV. Τολιστοβογίους, lib. XII. Τολιστοβώ-
γους. et Τολιστοβωγίους, Appianus Τολιστοβίους,
Ibid. vers. eod. Τεκτόσαγες. Strabo lib. ΧΠ,Τεκτοσά-
γες (ut mss. omnes Photii quibus sumus nos usi)
6t Τεκτόσαγες eadem pag. Appianus Τεκτοσάγαι,
Stephanus utrumque de quibus populis eorumque
varia nomendatioae ut nobilissim. Marcus Velse-
rus haec observavit, sic εύστόχως isti unde nomen
sortiti sint docet ea historia, quam doctissimi qui-
que reipub. litteraria diutius deberi nolint, Vers.
$2, σπαρτών, τών κατά τάς Θήβας άναδοθέντων έκ
τών δρακοντείων ήδόντων, ών καί Εύρπτίδης μέμνη-
ται. Scholiast. Pind. ad oden 7. Isthm. De iisdem
Dio Cbrysostom. orat. 23. Philo, lib. Περί άφθαρ-
σίας κόσμου, Lucian. PhUopseuae el lib. Πεοί
όρχήσεως, Photius deniqui supra. Vers. 32, K 4-
λαντον. Lectio marginis ex cod. H. St. Vers.6,a fin.
Τόαεως. Ejus rectus casus est Τόμις, qua et το-
μευς dicitur, a conditore Tomo, cujus nummus
areus Byzantio allatus exstat apud eumdem M.
Velserum. parte adversa ipsius Tomi imagine et
Inscriptione TOMOG KTICTHC, aversa Hercule
stante et litteris TOMEITQN insignis. Quod in Ovi-
diani etiam exsilii memoriam visum annotare.
405
AD BIBLIOTHECAM PHOTII.
406
Stepb. De urb. 6 πολίτης, Τομίτιης · καί Τομίτις,
τό θηλυκήν · ώφειλε δέ, ώς άταρνείτης, διά διφθόγ-
γου γράφεσθαι, Scii. Τομείτης. ΥβΓ8. ultimo, καί
«ποακτος I. S. Vers. «9, cod. V. et Μ. Μ. έτάζε-
τάι.
Pag. 724, ?βΓ3. 8. πρός τω ms. et St ΥβΓβ. 15,
νοχ θάραους abundat. I. S. Yers. 24, τήν *Ηρά-
κλειαν. Η. St. 2, Γαλάτειαν. Vers. 31, cod. Β. Η.
St et Μ. Μ.Άριοβαρζάνην. Vers. 49, Άρτάβας. Άρ-
τάβη, μέτρον μηδικόν σίτου, Αττικός μέδιμνος, Ηθ-1
sych. Isa. ν, 10; Dan. χιν, 3. Vers. 8, a fln. H. St.
2, έμβολήν et γένος.
Pag. 725, vers. 12, H. St. 2, Σκηπίωνι, per η,
quo modo in Appiani cod. ms. Aogust.apud Suid.
61 alios. Pag. 15, 1. Ίον ίου ; vers. 19, κατ’ αύτου I.
S. Yers. 20, vox πρός abundat I. S. Yers. 28, <pi-
λοφρόνου μέν H. St. 2. φιλοφρονούμενοι quod in φι-
λοφρονουμένης mutari posse, H. St. existimavit.
Vers. 29, Αίμ>λίου H. St. Vers. 43 et 47, Σκηπίων
cod. V. et B.
Pag. 728, vers. 9, τψ πολέμψ. Articulus τψ abun-
dat 1. S. Vers. 44 πιλιγρούς cod. V. H. St. πιλι-
γνούςεοά. B. A. S. Μ. Μ. H. St. 2, πελιγνούς, Strabo
lib. v, 45, Μαρουκίνους. Sic ex Strabone correxi,
mss. omnes Μαογουκίνους. Ptolem. Μαρουκιπνους.
Yers. eod. έθνη δε. Attende hominis Graculi αγεω-
γραφτσίαν, I. 8. Vers. 46, al. δυσί τετρήρεσι. Vers.
4, a ΠΟ. Άριαράτψ H. St.
Pa£. 729, vers. 13, τής γάρ έν τη 'Ρώμη συγκλή-
του τον έκ Νικομήδους Νύσην I. S.
Ρβ£. 732, vers. 4. Άμφίπολιν. "Εστιν ή Χρυσόπο-
λις, η κατά την 'Ρεντίνην διακειμένη, Scboiion ad
marg. cod. H. St. ei Μ. II. Yers. 10, H. St. Λουκίν-
σιον. I. S. Αούκιον. Vers. 18 πυρά Πυρά H. St. et
I. S. Vers. 34, έν τη πατρίδι. Praepositio videtur
abundare 1. S. Yers. 38, al. φρονοΰντα. Vers. eod.
τη συγκλήτψ. Hac abundant I. S. Vers. 39, τήν
προς αύτάν. Articulus τήν abundat, I. S. notatur et
in cod. H. St.
P-g· 733, vers. 15, δβριν άποτίση I. S. Vers. 24,
καί Βιθυνών δε. Copula καί abundat ; 1. S. Yers. 48.
al. Μουρίνας. Yers. ultimo, εις δκνον ή μάχη. Illa η
μάχη abundat I. S.
Pag. 736, vers. 11, τψ Μιθάρου, aut Μιθάρεω 1.
5. Yers. 44, al. Χαλκηδόνα.ΥβΓβ. 16, 1. δύοχιλιάδος
(nam et in tribus mss. β.) έπί τοις μυρίοις 1. s. vel
οισχιλίους cum H. St.
Pag. 737, vers. 5, μυριάδος cod. B. 2, Ίσ. μυοιά-
δας. Yers. 10, Ιρμαιον. 'Απροσδόκητον κέρδος,
Suid. Plato Phaedone, Ιρμαιον 8v ήν τοΤς κακοΐς
άποθανούσι. Philo, τούτοις Ιρμαιον ήν ή φυγή. Vers.
II, cod. V. δπέβαλεν. Yers. 47, αυτή oi Κίε-
ρος. Yide supra 727. vers. 37, et infra 745,vers.U.
Vers. 6, a fln. άποκλίνοντα. Hinc suspicatur H. St.
pag. hujus vers. 11, legi posse πρόσκλισιν. Yers.
penult. idem H. St. legit γέγονε.
Pag. 740, vers. 35, αδτόν· 1σ. αυτού H. St. Yers.
47, 1. cum H. St. καί έν ταύτη vel κάν ταύτη. Yers.
19, ante πολύτροποι particulam έπεί ponendam idem
H. St. existimat.
P. 741, vers. 48, καβήρων. Plut. in VUa Luculli ,
όλίγων δ’ ήμερων όδός είς 'Αρμενίαν έκ καβείρων,
pag. 165, Aldinae edit, per ει, neque aliter Strabo
lib. xn,quem vide. Yers. eod. αότός. Ίσ. αύτψ, etc.,
δρμή γέγονε, καί ήλω. ΥθΓ8. 4, a fln. αύτός δέ έπί
Καβ. ίσ. αύτός δέ εύθύ Καβ. Η. St.
Pag. 745, vers. 11, Χελώνη. Diod. Sicul. lib. u,
πετροβόλο i γάρ, ή χελώνα ι. Καί inserit Suid. χω-
στρίδες, ή κριοί πρός άνατροπήν μεμηχανημενοι
τειχών, etC. ΥΘΓ8. 15, 6 κριός. Κριού descriptio apud
Procopium lib. IY De bello Gotlh.e st haac : Κριόν γάρ
αύτοσχεδ ιάζουσιν ol σάβειροι ούτοι, ούχ ώσπερ ειώ-
θει, άλλά καινουργήσαντες Ιτέρψ τψ τροπψ * ού γάρ
δοκούς είς τήν μηχανήν ταύτην,ούκ όροάς,ούκ έγκαρ-
σ(ας, έμβέβληνται, άλλά ράοδους παχειας τίνος ες
άλλήλας. ξυνδέοντες, καί αυτάς Αντί των δοκών παν·
ναχοθι έναρμοσάμενοι * βύρσαις τε τήν μηχανήν κα·
λύψαντες δλην, τό του κριού διεσώσαντο σχήμα μίαν
δοκόν μόνην, ήπερ εΓΘισται κατά μέσην τήν μηχα-
νήν άλύσεσιν άναρτήσαντες χαλαραις τισιν, ήπερ τό
άκρον όξύ γεγενημένον, και σιοήρω περίκαλυφθέν
ώσπερ βέλους ακις, εμελλε συχνά κατα τού περιβόλου
έμβάλλεσθαι* ούτω δέ κούφην τήν μηχανήν άπειργά-
σαντο, ώστε ούκ Ιτι αύτήν πρός Ανδρών τών ενοον
δντων έφέλκεσθαι ή δκυθεισθαι άναγκαίον έγίνετο \
άλλ' άνδρες μ’, ο7 καί τήν δοκόν άνασύρειν τε κ*ί
κατά του περιβόλου έμβάλλεσθαι Ιμελλον, Ινδόν της
μηχανής δντες, καί δπό τών βυρσών καλυπτόμενοι,
εφερον τον κριόν έπί τών ωμων οόδενί πόνψ. 6Χ
cod. ms. Bavar. Yers. 30, Ιμπρακτος. in eoa. H.
St. nota lectionis suspectae apponitur. "Απρακτος
έπανήλθεν. rebus infectis rediit, Herodian. Yers. 39,
cod. B. et Μ. Μ. άθύμως quod non potest habere
locum, nisi addatur verbum εχειν. Vers. 41, cod.
B. 2, 1σ· κατά τάχος.
Pag. 748, vers. 8, vel ώστε legendum, vel ώς
μέχρι όγδοήκ. H. St. Vers. 20, άνταλλάξασθαι,
I. S. Yers. 35, κάκείνψ I. S. Vers. 44, έσκηνικεόετο
per iota. Nam σκηνικοί et δποκριταί idem I. S.
Pag. 749, vers. 12, 1. άφηρημένον I. S. vel άφη-
ρημένοι. Vers. 3, διηρπασμένον. Notetur genus ser-
monis, participium masc. substantivo neutrius ge-
neris subjectum, quo resjpicitur ad sexum qui sub-
intelligitur, ut supra 589. Yers. 48. τό ήμέτερον
γένος, πίπτοντες. δαιμόνιον γένος, αύτός [sc. ό δαί-
μων] Ρ. 649, vers. 24. Tale est illud poetae, Κλαύθι,
τέκος λεύσσουσα. Vers. 21, Τιον. Τήϊον Straboni
lib. XI 1. Yers. 22, αύτόν τάς πόλεις H. St. I. S.
Yers. 29, τήν έπί τής I. S. Vers. 10, a fln. τά
τενάγη. Τά νεκρά πελάγη φησί. Schol. ad marg. Η.
St. et Μ. Μ.
Pag. 752, vers. 37, Λάζους. De his populis Pro-
copius, lib. iv De Gotth. cum alia, tum baec scribit,
Τών Λάζων ot πλείστοι άνήκεστα πρός τών 'Ρω-
μαίων στρατιωτών δεινά πάσχοντες, καί διαΦερόντως
τοΐς άρχουσι τού στρατού αχθόμενοι, έαήοιζον έκ
τού έπιπλε ιστόν · ού τά Περσών άσπαζόμενοι, άλλ*
αύτούς άπαλλαξείοντες τής 'Ρωμαίων άρχής, καί τών
δυσχερών, τά τέως αή παρόντα αίρούμενοι. ΥθΓ8. 6,
a fin. al. Άριοβαρζανην.
Pag. 753, vers 40. αότψ, ώς καί μάλλον ά. εί. τ.
π. ό. π. δυναμένψ I. S. Vers. 41, al. Φραάτην.
Pag. 760, vers. 6, έν τψ τόμψ Λέοντος. Nomett
epistolae, quae exstat Graece et Latine, vide infra,
p. 773, vers. 33, 885. Yers. 1, et Leontii lib. De
seclis . Yers. 7, a fln. τον άπό Ναζαρέθ. Τον Ναζω-
ραίον Act. ii, 32. Nota sententiam hic exprimi, non
ipsa verba D. Petri afferri. Vers. 3, a nn. παραγ-
γελλει. Act. xvn, 31. Vers. ult. Φησίν. Hebr. v, 7.
Pag. 761, vers. 7. οδτωγε τής H. St. Vers. 32,
Αλικαρνασσού H. St. Yers. penultimo, 'Ακέφαλοι
έλέγοντο, διότι τψ πατριάρχη αυτών μή άκολουθή-
σαντες, καθ' Ιαυτούς έκοινώνουν, Leontius, De
seclis.
Ρ?β· 764, Vers. 7, τών συκοφαντουμένων πρώτον
2υλάττει γάρ Η. St. Vers. 25, ένενόησε ταύτά ποτέ
ί. St. Yers. 28, 1. Ιχη Η. St. I. S. Vers. 33, 1. ή
φησιν · έν δσψ τά Η. St. COd. Β. Μ. Μ. ΥβΓ8. 47,
εκατέρα μορφή Η. St.
Pag. 765, vers. 13, έν τοις παρ' ήμών. Praeposi-
tio παρά abundat ; sic vers. 363 έν τοις έαυτού, καί
δλος έν τοΤς ήμών. I. S.
Pag. 768, vers. 5, a fin. βάλλεται H. St.
Pan. 769, vers. 13 διεπράξατο, H. St. Yers. 47,
cod. V. et H. St. πρός όλίγον.ΥβΓ8. 9, a fin. αύτοις ή
Ινακτις C. B. H. St. M. H. Yers. 7, a fin. H. St,
έμεθόδευσε. Vers. 6, a fln. καί ώς κατά μηδεμίαν.
Mire impeditos ordo verborum, qui ita expe-
diendos, ac Si dixisset, καί εις τήν συμπεφυρμένην
Ασέβειαν ποιείται τόν Ιλεγχόν, ώς κατά μηδεμίαν
τών το ιών προήλθον αύτοΤς α\ τών άκηράτων αυτοΤς
δυσσεοημάτων σπονδαί. I. S.
Pag. 772. vers. 2. τής οικονομίας 6 όρθός I. S.
vers. 30, 4πί τψ διηνεκές, I. S. Vers. 18, βύμη.
40?
QAVIQM SGKSCgftLil NOT/B
nat μέγ£ t‘ Bt S4 ν«|Γ». 80, συγκαταβαί«ι τβώτα.
6- τους H. St. Vejfs. 60, xlv JJaAwerivM εδσίδιαν
Pag. 773, vurs. 17, κρμης. Suifi. Χ<5μη«* δ ταυ
£ρχων, Coques, pppuli princeps. Epiphao. 60,
64 καί παρ’ αυτού ταυ ρασιλέως. άξιώματος κομήτων
!«*Xjb. Synes. epist. 144, περί του κόμητος εγγρά-
φεις &t’ Ούσικίνου * λέγω δε του. τυχόντος άρχής των
«ι,τη πατρίδι στρατιωτών. El>eni$t. 146, τδν εκ Πεντ
ταπολεως κόμητα, item que a|ilsepi?iolis ; ubi mb-
rou* interpretem Upqupip munen proprium acce-
pisso. et cometam vprtisse. Ver?· 30», Έμίσης.
φήμισα, πόλις Φοινίκης Αιοανουσίας, Slepb. D$urb.
IpU dicitur Έμεσα in Viif Galactionit ; cujus initio
1\&C leguntur : Τής πρδς τψ Λιδάνψ δρει Φοινίκης
πολλαί μίν πόλεις καί ετεραι νοτιώτεραι καί προσάρ-
κτιοι· ταύτης δέ καί ή των άλλων πασών διαφερουσα,
καί τοις άρκτώοις κειμένη μέρεσιν 'Έμεσα. COu; 0p8,
Allg. Vers. 39. τούς μέν. Σημείωσαι ταύτ$, ού γάρ
παραδέχεται τά νμν, εΐ καί ποτέ (ώς δ άγιος ουτός
φησι. Παρεθεωρούντο λεγόμενα, ochol. ad marg.
cod. Μ. M. Vers. 33, έν τη έπιστολή. Viduscholion
adj>. 760, veri. 4.
Fag. 776, vers. 3, al; υμνολογίαν. Vers. 9, ούκ
εχω νυν. πώς σοι τούτο εΑρηται, άγιώτατε ; ή γάρ έν
τψ Τρούλλψ σύνοδος άποοάλλεται τον τδ δ σταυρω-
θείς προστιθέντα, έν κεφαλαίφ α&τής πα*, Sctfol.
adimsrg. codd. Μ. et Η. St.
Pag. 777, vers. 13, vel post Ιπινοειν tollandperit
distinctio, vel cum L G. legendum ούδαμώς υΙων
δυάδα δίδωςιν Ιπινοειν * ούμενούν ούδ υποτίθεται.
Vurs. 39, Ίσ, ού προς χρόνον δήλωσιν, I. S. Vers.5,.
a flp. διαμαρτυρίας, Η. St. 1. S, Vers. 3, a, fin, aj.
στέλλει καί τήν.
' Pag. 780, vers. 14, εί είς μίαν H. St. 3. Vers. 16,
άπεδείχθησαν 1. S
Pag. 781, vgfs· 8, δεχθέντα τα τών βδελυκτών
Ιί S. Ver?, 44* cod, B. el Η. St. ένανθρωπήσαντα
(gna lectio pag. pra^ced. versi 34. in tribus codd.)
iftBasil. tiag> Rpmi|, in xf.v psolmupi. alibi tamen
annd eumdem, Greg* N?z. Epiphau. Qbrysosi. et
allOS, ένανθρωπήσαγτοι ; i|em ipfra 813, vers. 1,
831, 39, 31. Atque inde ή έναγθρώπησις a pqd eos-
dem, Ignit. em?t. 5 ; Gr erar* Nesseo, et Gyrillum
infra, pag. 789, vers. 35, 801, Jafln. 808. 14, quae
et ή σάρκωσις (infra. 821. 30) eidem Cyrlllo, et
ένσάρκωσις Athenas^), el ή ενσαρκος οίκονομία, (ή
παρουσία) Epinhamo dicitur. Vers. 43, Θεοτόκον.
Naz. epist; 1, aa Cladaniutp presbyterum, el orat. 1
de Filio ; Epiphan. p.501, Gregor. Nyss< lib. Περί
παρθενίας. Nonn. Paraphras . Evang. Joan. cag. it,
et XIX, θεητόκος.
Pag. 7^4, vers. 13, cod. B. et H. St. Βεροίας.
l(ag. 785, vers. 8, ή τομ Σ*ευήρου, Τήν των άμφο-
τ|ρων (τού τε Σευήρου καί τού Βαρδησανου) πλάνην
%αίμ δ Σύρος δ πανεύφημος γενναίως. διήλεγξε.
3dor lib. l Contra nceret, ν. 44, φύσιν, εΐ.καί
ναετν Η. St^
Pag. 789, vers. 47, της τε τού Η. St. Veri, pegr
ιψ. λαλει cod, Β. Μ. AL a! Ι|Λ St.
^ag. 79β, vers. 16, κατά 'Δπολλιναρίομ. Coptra
hunc Apolinarium exstat epistola GregpfiiJNysieni
ad Theopbilum Alexandri» episcopum, cupi aliis
dpsdem Greg. opusculis edita typis Francisd Ba-
pnelengii, anno 1593. In i|la, pagj. 16t v^rs. 11
leg. δυνάμεθα έαυτούς abou^/Pag. 169, vgrs. 15. I.
άπαιτηθησεται ; pag. 17Q, vers. 16,1. την σην έν
Χριστφ τελειότητα. Quae QjQe^jqip sphajlmata, tqpi
injstic quatn alibi a ipe editis, me» sive negligeu-
ti$ sive imperitiae asoribi' nolim, qui nubi^qpld^.
pisens impetrare posspm a lypoiheiist ut ea fida
dngjjla eMflmant, q^ua illis a,mp pr»scyibufttur«
*p!tp, 7 5t. ίανταυθα γάρ φύαμι,^το την
m
^ος, cod, B, H, St. Ven. 3.
π^σ?ε. cod. \ el Mr M.
Pag. 793, vers. 18, ο ήν άπ’ αργής. L Jpaiu u
36. COd. V, ei |L ^.γνωρίζει Γ
δΙ πνευματικόν δλφ γρόμ|$ργ% αα{;ίν ^fp^g, »ιαί.
9. St, Vers. 43, θεομάχο
a„ftn, έν σαρκί, Η. Sl.
Pag. 796, vers. 4, τίς έστιν. Isa LXiU, 1. Manyrr
pag. 48 ; Nax. Hom . in Pascha, Ver?. 7, Εβραίοι δί;
το Βοσδρ σάρκινον λέγουσιν. NugS longe differ UQt.
193 et iva U S. Ver?. 9, ώς ά«έ πατητού ληνου.Ιιη·
ibid. id est. U| Naz. pag. 359, τού άναίμου καί άσω-
μάτου, ώς ληνοβάτου. ΥϋΓ|. 9, a fip. άγενεαλόγητος.
Hebv* vn, 3. Veip. 7, a flo. την γενεάν τίς. lea.
uu. 8.
Pag. 797, vers. 36» φοβήθητε. Maitb. x, 38. 39.
νοερά τάγματα. Recte, non ut in margine Ιερά, Ita.
eniiq veteres ecclesiastici vocant angelos, ut Arabes
quoque Christiani», I. S. νοεράς δυνάμεις, S. Maxi-
mus.
Pag. 800, vers. penohimo, έν εΙρωνείας σχήματι.
είρωνικώς. Theodorei, quaesi. 40 in Gen.
'Pag. 801* vers. 3ty· 1. έκεΐνον καθειλε. Vers. 38,
si μοφτυρίας legamus, generiu? casus Άθαναοίου,
etc. ferri potest. Vers. 44, malim μάρτυρας. Vers.
6, | fln. forte hjc etiam ένανθρωπήαεως λόγου legen-
dupa, ut vers. praec. Vers. ultimo. Μ. Μ. H. St. 1.
ς. κατάγει, recte, sic infra 436, 39, 447, 33 Chry-
so». γέλωτα κάτάχέουσα τών πεοί τούτα έσπου δου-
κάτων. qupiaU· γέλως πολύς έζεχυθη έπί τούτο ις.
Pag, 804. VflTS. 1, Η. St, αυτή γε εί κοινή ?ννοια;
καί ηΓ Παύλου. Roip. X, 15. Προσκυνούντας. Joan.
ιν, 34. Vers. 37, δπηλθε. Hactenus, codex Η. St. ;
nara.qu» in hoc tmemate sequuntur^bi desideran-
tur. Vers. 46, παιδίον, Isa. IX, 6- Vers. 6, a fin.
έσκήνωσεν έν ήμΤν. JOCU. I, 14. Vers. 3, a fin. Αώτ
έσκηνωσεν έν πόλει. Vulgat» editiones κατφκησε.
Vers. epd. έσκήνωσεν έν Σοδόμοις. Genes. 13.
Pag. 805, vers. 39, 1. ΐστωσαν δτι. Aliter aut ver^
bum Τστωσαν * redundaret, aut illa ούκ αίσθάνον-
ται l. S.
Pag. 808, vera. 4, Σύ el. Matth* xvf, 16. Vers.
39, eodem modo supra 801 , vers. 43, 50, el ba^
ipsa pag. vers. 49, έκ τών Θησαυρών dixit I sed il-
lufti εν τοις Θησαυροίς, fiabe? infra pag. 809, 35 et
3, s fin. pag< 817. Vers. 53 . 830, 34, 834, 48,
quod hie etjam malim. Vers. 31, εκ του κατηχητι-
κού. exstat ms. in bibi. Aug.
Pagt 609, vers, 14, εί γάρ. Rogi. V, Vers. 3,
afln. ταράττεσθαμ. Joai^. XR, 37; XIII, 3l. VefS.
penult. έξουσίαν . εχειν. Joan. X, 18.
Pag. 813, vers. ol, προάγον I. S. Vers, 53, φανε-
ροί 1. 8-
Pap. 813, vers. 11, vel cwUjqpd-V' legendgm eb,
γάρ τλν, vel seq. vers. cum i. S. 3^ax$iu8vav.Vers%
38, xqti έσται. Iss. II, 10. Ve rs. 37, τδ δε, τδ πράσ-.
ωπογ I. S. Vers. 34, εί γάρ μλ ΙαυτοΤς.. Vers, 44,
cod. B. e?,M. Μ. λέγει γάρ ‘ αλλά καί, ubi
illius epistol» desiqera^ur. Ver?, 4% 1. δτι ol/
άσύγχυτοι L S.
Pag. 8l6, vers. 10L ε!ς διαβολήν αύτών scilicet
φύσεω? I. S. VefS. 13; άπροσώπως αύτάς* id est,
φύσεις I. S. Vefii 17, καί 4 κατ’. Καί ώς κα^* I. S.
καί κατ’ omi se articulo, cod. A. S. Vers. 30, προ^
κριτάς. Melius δποκριτάς. I. G. Nec aliter m#. qoo(V
mvfim qpMrAepser^. n^ra^d||ino,quum idem
abht boc in ou$fe fident. V^ers» 57, προς τδν,
fi Ιον τρβπομένοις. και τάς Εύρίπου. Red, longft 0 b&r
IUS, προς τήν Βίαν τρεπομένοις. Et in,fra cqnmna*
tu ^ Vtrs. 30. η γάρ βία τής, γνώμης έ^ράτησεν Ι·ί
Vers. 39‘, cod. A. S, συγγνώμη ?d margt ^
γνώμη, Vers. pen. τούς δε θέλοντας, H?ec tf dutytare
a4 36 lijqpm neriinent, ita. epatinoand?, σνναφθής*
νομ;φρονηματι,ν τούς, δε θέλοντας ε. ές^Ι. fi . έ- η Hc
αΐ. αΐ; α^ταδέσθαι τής πλάνης. 0ee$l verbUQ^S^
pnliOflUyu,
WmA- χ,ΓσυνΚίΑ»,
OToeivwov, Ι..Τ.Λ x«fc
409 AD BIBLIOTHECAM ΡΗΟΊΊΙ. 410
φύσεων, I. S. Vers. 5, a fln. άειπαρθένψ. Epiphail.
Aag. 224, άεί μεθέπουσα κορέον. Nodd. Parapkr.
Etang. Jom. cap. u.
Pag. 821, vers 9, a fln. δύο λαμβάνεται όρνίθια.
4*evit. v, 7. Macarius hom. 47. Vera. 7, ό στατήρ.
Matth. xvu, 27.
Pag. 824, vera. 5, ούν θεψ I. S. Vers. 41, clarius
dixiseet. Χριστόν είς άνθρωπον ίδικώς 1. S. Vers.
46, άγνοιαν. Naz. pag. 217, γινώσκει μέν, ώς θεός·
άγνοεΐν δέ φησιν, ώς άνθρωπος. D. AmbfOs. Ego
▼ero nibil ignorasse Filium dico : sed nostrum a$-
sumpsit affectum, ut nostra ignoratione ignorare se
diceret. Vers. 48, τό μη είδέναι τά μέλλοντα. Idem
ex Damasceno affert Elias Cretensis Commentario
in 2 orat. Naz de Filio. Vide et Epiphan. pag. 327.
Vers. 2, a fln. έγκαλεΐ γάρ τήν έπιστολήν αυτού τό-
μον καλέσαντι, I. S·
825, vers. 2, τόνους. Μ. Μ. sed cod. V. et
JL itemque I. S. et I. C. τόμους. Vide supra Scho-
lion ad pag. 760. Vers. 29, χρήσεων ut in cod. V.
Vei potius ρήσεων, I. S. Vers. 36, αίχμαλωτίζ.
Π Cor. X, 5. Vers. 50, 1. παρεχώρει μεν γάρ τό
σώμα, lectio marginis, et verbum quadrato inclu-
sum ez cod. V.
Pag. 829, vers. 2, Μ. Μ. πρός λαβόν. cod. V. et
B. πρός λαβήν. Vers. 7, τίνος τούτων ούδαμώς ήδυ-
νήθη · ου μένουν άπηναισχύντησεν, I. S. Veis. 24,
ancis inclusa in cod. A. S. redundant. Virs. 2»,
δειται κατασκευής I. S.
Pag. 832, vers. 11, τού τήν έν κίονι στάσιν
άθλήσαντος, id est, τού στηλίτου, τού πρώτου κατα-
δείξαντ ος τήν τοιαύτην άσκησιν. Cedren. Vide in-
fra, pag. 880, vers. 4. Vers. 15, Βασιλέα, όω* έκα-
τέρου τούτων ίδίφ I. S. Vers. 20, πρεσβευουσαι,
I. S.Vers. 30,λόγοις Αόγος apud Gracos non oratio-
nem tantum significat, sed in genere quamvis com-
mentationem et scriptum. Vers. 31 , ώς έδέξατο I.
S. Vers. 39, μηδ’ <*>c Εύτύχης, I. S. Vers. 40, ότι ή
ΕΝ ΔΥΟ φωνή. Unus Christus est δύο, nimirum
θεάνθρωπος. Vox φωνή, quod dialecticis eomple-
xum. Duo enim vrtba unum ρητόν I. S. Vers. ult,
et bic qroque legandum ΕΝ ΔΓΟ, I S.
Pag. 833, vers. 9, cod. A. S. υΙοποιηθεΤσα men-
dose. Vers. 6, a fln δόγματα, μυστικά, Greg. Nyss.
μυστικώτερα, Ignat. epistol. t. τροφή τελεία, Na-
slan. βρώμα D. Paulo, I Cor. m, 2.
Pag.* 833, vers. 10, τήν άγνοιαν. Elias Cret.Com*
ment. in orat. Naz. de Filio.
Pag. 840, vers. 11, άντλήσατε. Isa. xu, 3. Vers.
31, cod. V. et B. θεοσεβεστάτου. Vers. 51, εΤς γάρ
Κύριος, Ephes. 4, 5.
Pag. 841, vers. 9. γυναικός. Galat. iv, 4.
Pag. 845, vers. 36, τόν θαυματουργόν. Idem qui
paulo ante ό Νεοκαισαρείας * quod annoto, cum
sciam nonnullos id ignorare. Is a Suida Theodo-
rus etiam dicitur. Ejus Melaphrasis in Ecclesias-
tem (ei namque tam D. Hieronymus, quam Suidas,
ascribunt) exstat inter opera Gregor. Nazianzeni ;
ejusdem Vita, Greg. Nyss. auctore, bis habetur in
biblioth. August. ms. Vers. 38, I. κατάφωρον,
guaot mendam etiam in superioribus observavi-
mus. I. C.
Pag. 848, vers. 16, Κύριλλος μίαν δοξάζει φύσιν
I. 8. vers. 45, I. διευκρινών I. C, Μ. Μ.
Pag. 849, vers. 12, Γρηγόριος. Nezianz. orat, i
de Filio. Vers. 35, Πολέμων. Secutus est (D. Hie-
ronymo auctore) Polemonem dicendi charactere
Gregonus Nazianz. vivoque se, episcopum in loco
soo ordinans ruri vitaqa monachi exercuiL
Pag. 852, vers. 19, cod. B. A. S. Μ. Μ. μενόν-
«ων (de quo vide scholion ad pagio 1, ex Synesii
ms. cod.) μενουσών, cod. V. Vers. 42, άνεχόμενα,
I· S.
Pag. 853, vera. 3 Ίησ. Xp. χθές. Heb. xin, 8.
Vers. 6. καί πάλιν ό αότός. 1 Tim. n, 5. Vers. 19,
DcAv έπί πάντων. Hom* IX* 5. Vers. 22, κατά σάρκα,
ftid. et Roo. i, 3. Vers. 5« a fln, τό άσύνετον. ||. M .
I. S. Vers. 54, τόν πνευματομάχον Μακεδόνιον. Naz.
passim.
Pag 861 , vers. 5, a fio. ώς έφ’ ήμών ίνιαι των
Ιδιωμάτων, 1. S V»ts. 3, a fio. idem mallet κα-
θεστήκασι. Vers. ult. αί Ιδιότητες άκίνητοι. Elias
Cret. antistes Comment. in Orat. Naz. de Spiritu
sancto .
Pag. 864, vers. Ii, ούδέ κυρίως όν. Vide notas
ad Philonis opuscula, ex August. biblioth. Franco-
furti a J. Wechelo impressa, ann. 1587. Vers. 19,
ή τελειοποιός σοφία. Periphrasis Filii. Vers. 20, ή
άγιαστική δύναμις. Τό άγιον Πνεύμα.
Pag. 865, vers. 26, ένότητα διατέμνοντας. Ut
Arius, είς μοναδικήν πενίαν συγκλείοντας. Ut Sa-
bel lius· Naz. orat. 3, de pace, et alibi. Basii. Mag.
Episl. ad Neocaasar. Vers. 44, έν τρισίν ύπάρχειν
Ιδιότησι. Naz. hom. Περί θεολογίας (quffi in linro
manu exarato etiam Περί δόγματος καί καταστά-
σεως έπισκόπων inscribitur, et Περί άγίου τού Πνεύ-
ματος.
Peg. 868, vers. 27, cod. V. Άνόμοιον. Sic Eu-
nomium appellarunt, quod Filium Patri dissimilem,
deque nihilo ortum esse traderet. Άνόμοιον τόν
Γΐόν τψ Πάτοι ύπάρχειν, καί ου ταύτόν εΐναι τη
θεότητι πρός τόν Πατέρα, Epiphan.
Pag. 869, vers. 4. a fln . |. συμφθέγγομαι.
Pag. 872, vers. 32, τψ θεολόγψ. ioao. I, 14.
Pag. 873, vers. 6, αυτή δηλουσα, I. S. Vers. 4, a
fln πώς δει νοειν. Ταύτα γλαφυρά, καί άξιοζήτητα,
Μ. Μ, ad marg. Vers. 3, a fln. επεισε. II Reg xxiv
1, έπ έσεισε ut pauk) inferius. »
Pag. 876, vers. 1, έν οΤς ό θεός τού αίώνος. II
Cor. ιν, 4. Vers. 3, οό δύνασθε. Lucae χνι, 13. Vers.
4, έν τη α'. Παραλειπ. I Paral. XXi, 1. Vers. 20,
ήμεΐς δε ούκ έξελεύσεσθε. Exod. XII, 22. Vers. 32,
έπιτρέψαι. Num. XXII, 20. Vers. 33, όργισθήναι.
Num. ΧΧΐι, 22. Vers. 7, a fln. έν ταΐς καρδίαις.
Epbes. m, 17, διά τής πίστεως. Vers. 6, a fln. δσοι
είς Χριστόν. Gelat, tll, 27.
Pag 877, vers. 4, έρριζωμένοι. Coloss. Ii , 7.
Vers. 24, ΐσ. μερίδιον ούκ ασημον.βίο Tertullianus.
Domitianus pouio Neronis ; et xerophagia, portio
jejunii I. S Vers. 33, Τιμόθεον. De hoc Timotheo
c< nsule Sectarum Historiam Leonlii Byzantini.
Vers. ult. cod. B. et A. S. είς χί καί χιλίους συγκε-
φαλαιωθέντος, μηδενός.
Pag. 880, vers. 4, Συμεών, de quo supra, pag.
832, 11. Vers. 10, προβάλλεται μέν τήν αυτήν επι-
γραφήν I. S.
Pag. 881, vers. 11, κατά Άγνοητών. De his idem
Leon t ilis, pag. 475. Vers. 38, άμαρτίαν αυτόν καί
κατάραν. Naz._ orat. 2, de Filis. Vers. 45, άν-
θρωπίνης φωνής. Ita ms. 1. άνθρωπίνης φύσεως.
Scriptum videtur (inquit 1. S.) φώς ής * ex quo
conflatum φωνής. Vers. 9, a fln. πού et. Gen. m, 9.
Vers. 8, a no. πού Ιίστιν Άβελ. Genes, ιν, 9. Vers.
OOd. καί κραυγή Σοδόμων. Gen. XVIII, 20. Vers. 8,
8 fio. λεγεών. Marc.v, 9 Vers. ρβη.τί θέλετε. Matth.
XX, 35. Vers. Ult. 1. άλλά γε μην. I. S.
Pag. 884, vers. 11, κατ’ οίκονομίαν. 8 apra vide
scholion ad pag. 52, vers. 16. Vers. 16, σί> έγνως
τήν άφροσύνην μου, Psal.LXVIU, 7.VtT8 17, θεέ μου.
Libri editi ό θεός μου. Psal. xxi. 1. Vers. 5, a fln.
ώς έμέ. Deut. xvin, 15 Isidor. Peius, fib. m,
epist. 94.
Pag. 885, vers. 3, ρΓοσπεύδων in cod B.etM.M.
legitur αότάς. Vers. 35. συ δέ άπελεύση. Genes. XV,
15. Lectio marginis ex libris impressis. Vers. 4 5,
libri vulgati έκλείπων et γήρ?. Gen. xxv, 8. Vers.
51. συνήχθησαν. Gen. XXXVII, 34. Vers. 9, a fln.
φησίν. Gen. XUX.29. Καί δψει αυτήν. Vulg. edit, καί
δε. Deut. XXXII, 51 .
Pag. 888, vers. 2, έγώ είμι. Exod. m, 6. Matth.
XXII, 32.
Pag. 889, vers, 15. φωτικής. Φωκικής. I. S.
illud supr. tmemate 201, pag. 270, neque aliter
411 DAYIDIS HOESCHELII NOT M 412
codd. Diadochi calamo exarati.Vers. 19, Διονύσιος.
'0 Αρεοπαγίτης, de guo supra pag. 1.
Pag. 892, νβΓ8. ο, Άνεγνώσθη βιβλίον Στεφά-
νου. Hactenus in cod. A. S. tomus I. Duorum au-
tem meminit in Bibliothecae Gesneriana, epitome 1.
Simlerus quoque. Vers. 38. Ής 6 βαπτισθείς
Ιωάννης ’οκτοβρίφ μην! συνελήφθη. De bujus con-
cepliouis tempore agit D.Cbrysost. Hom tn Natal.
Christi , quae brevi emendatior et auctior, quam
antea, recudetur cum eruditissimi viri P. Pantini
interpretatione. Yers. 41, ή Θεοτόκος. Gbrysost.
ibid. Vers. 38, Άπριλλίφ, δν ol Εβραίοι Νισάν.
Josepb. lib. IU Arckicol. cod. 9, 10, μην! Ξανθικφ
κατά Μακεδόνας, Νισάν $1 κατά Εβραίους, ος καί
τού 2τους έστιν Αρχή. Macar. homil. 5, έστι μήν
πρώτος Εανθικδς, οκαλούαενος Άπρίλλιος. Vers. 41,
Ίανουαρίφ ε'. Epipban. lio. 11 Contra Anoetosf pag.
196. Vers. 45. προ όκτώ Καλανδών. Nicephorus
lib. i Eccle i. Hist. cod. 12, et alii tam Graeci quam
Latini.
Pag. 893, vers. 1, άνθρωπό μορφον. Adversus An-
tbropomorphitas disputat sanctus Athan. dialogo 1,
contra AnomoBum Arianistam. Theodoret. q. 20
in Gen. Vers. 16, ol δερμάτινοι χιτώνες. De bis,
Naz. in Natal. Christi. Bpipb. pag. 236, 255.Theo-
phylact. in cap. xu Lucae, Theodoret. q. 39, in
Gen. S. Maximus iis verbis, quae dialogo 3 Caesa-
ri i, fratris Greg. Naz. inserta sunt infra et 909,
vers. 5. Vers. 30, δ παράδεισος. De hoc Basii.
Magn. paff. 643. Yers. 51, ούδείς άπολύεται. Da-
ma scen. Dialogo contra Manichceos
Pag. 896, vers. 24, τών θυρών ε.σήλθε κεκλει-
σμένων. Joan. xx, idem Athaeasius (nisi dialogos
illos quinque, sancto Maximo, τφ 'Ομολογητή,
ascribendos censeas, cujus in operibus, ut alibi,
sic in membranis biblloth. Aogust. leguntur), dia-
loff. 4, Epipban. pag.27, 256, 338,431, 507. Vers. 5,
a flo. δτι πρά της. Vide Bas. Magn. hom. 1 In
Hexaem., Tbeodor. quast. 3 in Gen.
Pag. 897, vers. 3, ταις γυναιξιν δμιλήσαντες. Ex
Hebraeae linguae imperitia ortos hic error: per υΙούς
enim τού Θεού, Gen. vi, 2, quidam intellexerunt
Αγγέλους, rectius Suidas (in dictione μιαιγαμίαι,
Setbi, Enochi et Enosi filios : qui victi libidine, ad
filias Calni sint ingressi, unde Gigantes. Vers. 8, δτι
at ψυχαί τών άμαρτ., de hOC supra, Vers. 16,
σφαιρικός. Vide supra scbolion ad pag. 24,
vers. 4. Vers. 27, δτι at ψυχαί. S. Maximos id,
rationibus e sacra Scriptura petitis, negat eod, illo
fragmento Caesarianis inserto, et Greg. Nyss. an-
tistes lib. D$ anima et resurrectione.
Pag. 900, vers. 39, έγαλακτοτροφήθη. LUC. II, 27,
Ignat. epist. 5.
Pag. 901, vers. a fln. περί Θεοφίλου. Isidor. Pe-
ius, lib. i, epist. 52 ; Synes. epist. 66. Vers. 7. a
fln. Ίω# του Χρυσοστόμου. Isidor. ejusdem libri
epist. 156. Vers. ultim. Ιγνάτιος. Erist. ad Tral-
lianos Vers. eod. Κλήμης. Strom. n et ni cujus
▼erba citat Euseb. lib. in Eccl. Hist . cap. 29. Vers.
eod. θεοδώρητος. lib. m, Contra lueret.
Pag. 904, vers. 12, Γρηγόριος έν έπιστολαις. Gre-
forii Naz. epistola au Theodorum Tyanensem,
‘hilocali® Origenls iibro praefixa in cod. ms.
Aug. legiior haec :
θεοδώρφ τφ τά Τύανα έπισκοπούντι.
Εορτή καί γράμματα * καί τδ κρειττον, βτι προ-
Φθάνεις τον καιρόν τη προθυμίφ, τδ προερτάίειν
ημϊν χαριζό μένος. Τά μάν ούν περί τής σής εύλα-
οείας τοιαύτα. 'Ηιχεις δέ ών Ιχομεν τδ μεΐζον, Αντι-
διδόαμεν τάς εύχας. Ινα δέ τι καί δπόμνημα παρ'
ήμών ϊχης, τδ δέ αύτδ καί του άγιου Βασιλείου ·
πυκτίον απεστάλκαμεν σοι τής ’Ωριγένους φιλοσοφίας,
έκλογάς έχον χρησίμους τοις φιλολόγοις. Τούτο και
δέξασθαι καταξΤωσον, καί Απόοειξιν ήμΤν δούναι της
ώφελείας καί σπουδή καί Πνεύματι βοηθού μένος.
"Εόρωσο*
Pag. 905, vers. 10, Απαρέγκλιτος I. 8.
Pag. 908, vers. 8, Ίερεαίου. Thren. m, 33;
Epipb. lib. xxi Contra Adamantinos , pag. 245.
Vers. 33, ούδέ Ωριγένης, cod. V. H. St. Vers. 9,
a fio. τούτο γάρ. Vers. 6, a fln. I. ή A. S. H. St.
Vers. ultim. σαρκών έρασθέντες. Πώς ταύτα.ού δέχο-
μαι την τοιαύτην όμιλίαν γενέσθαι, SCholion ad
oram Μ. Μ. Vide quae ad pag. 897, vers- 3, adno-
tavimus.
Pag. 909, vers. 44, Ίνα μή Αθάνατον μείνη τδ
κακόν. *Ίνα ή τής Αμαρτίας έγκοπή. Theodoret.
Vide infra pag. 916, vers. 19.
Pag. 912, vers. 28. Ht. St. αύτη εις. Vers. 35,
δημιουργόν. Τή τού καλού φυγή, Naz. Hom. in Nat.
Chr . Vers. 49, τού κακού sive (ut Basii. Magn.,)
παντοίας κακίας έμοί πρόξενος. Vers. 51, οΓδαμεν
γάρ. Rom. νιι, 14. Vers. 6, a fln. έγώ δέ. D. Paul.
ma.
Pag. 913, vers. 3, cod. V. et H. St. είσοικήσαν,
A. S. είσοικίσθαι, Μ. Μ. είσοικίσαν, cod. B. είσοικέ-
σθαι. 1. S. είσοικισθίν έν τή, ut pag. seq. Vers. 25,
είσοικισθεισαν είς. Vers. 5, Ού γινώσκω. Rom. Vnf
15, Vera. 8, ού γάρ έφ' ήμιν. Vide scbolion ad
pag. 266, 33.
Pag. 913, vers. 26, άπδ τών. Έκ τών κρυφίων
Psal. xviii, 13. Vers. 31, λογισμούς. 11 Cor. x, 5.
Vers. 43, γίνεσθε, καθώς. 1 Cor. II, 1. Vers. 6 a fln.
Ανιδιτί [quod et apud Platonem, παρά τδ Ιδίω τδ
Ιδρόω.Ί cod. V et Η. St. al. άν Ιδρώτι, et in marg.
?σ. Ανιορωτί.νβΓ8. 5, a fln. ad marg. fl. St. ponitur
ζτ', quo aliquid deesse, ostenditur. Vers. 3, a fln.
πανοπλίαν. Epbes. VI, 13.
Pag. 916, vers. 3, λογισμούς τε. Π Cor. X, 5.
Vers. 4, δτι μή. Epbes. vi, 12. Vers. 7, ού γάρ,
Rom. vn, 15. Vers. 19, διδ καί. Vide supra, 009,
vers. 44. Vers. 22, ΟΤδα γάρ. Rom. vn, 18. Vers.
26, βλαστήματα νέα. Vers. 28, έξ έπιπνοίας I. S.
Vers. 33, τή ulv νομοθεσία. Συνήδομαι γάρ τφ νάμφ
τού θεού κατα τδν έσω άνθρωπον, Rom. VU, ΐ2.
Vers. 45, άντιστρατεύεσθαι. Hom. VII, 23. Vers. 47,
σκφώσαντα. Ita ms. omnes (quod in cod. H. St.
notatur tanquam suspectum) id est, Αποσκληρώ-
σαντα [ ab απόσκληρος, quo Basii. Magn. utitur
hom. in xxxvu psalmum] ; nam et Hesycbius σκι-
ρώσασθαι per Αποκληρούσθαι (velut ibi legendum)
explicat. Unde ή έσκιρωμένη Φαντασία apud Justin.
Martyrem. Phavorinus σκιρωθήναι φαμέν, έπΐ τού
ρύπου τού σφόδρα έμμένοντος καί δυσεκπλύτου, qum
verbi notio imprimis huc quadrat «Quare illud σκιΑ-
{'ώσαντα nihil fuit opus adnotari. Sed apud Pm-
onem lib. Περί φιλανθρωπίας, pag. 483, ΟΓΟ στει-
ρούνται, malim cum ms. August. σκιβ|5ουνται le-
fere. Vers. 3, a fln. εύχεται ρυσθήναι Rom. vu, 24.
ers. oli. προφήτης. Psal. xvni, 13. Vers. 23,
'Αγλαοφών, cod. V. et H. St, etiam hoc loco.
Vers. 30, διά τδ ένοικου. Ita et vetus interpres,
Rom. V1U, 11, alii διά τού ένοικούντος αύτού Πνεύ-
ματος, Macarius hom. 5 bis, et hom. 20.
Pag. 920, vers. 17, H. St. χρώμενα, Vers. 31,
ΟΓδαμεν γ\ II Cor. V, 1.
Pag. 921, vers. 1, τώ τδν κόσμον έν τφ πονηρήρ
κεισθαι. I Joan. ν, 19. Vers. sequente της ώκυαόί-
ρου. Της ταχυπότμου. Pind. Xiphilino Ιδς ώκύμο-
ρος * venenum, mortem accelerans. Vers. 24,οΓχϊ*.
σιν Αναψυχήν I. S. Vers. 7, τδ γάρ οίκητήριον.
Η Cor. V, 2. Vers. 11, διά πιστεως γάρ. II Cor.V,7.
Vers. 13, καί ού σαφώς. Negativa οο redundat I. S.
Vers. 15, δτι σάρξ καί αίμα. I Cor. XV, 50, 1. 8.
Vers. 43, καθώς έφορέσαμεν. I Cor. XV, 49.
Vers. 45, Γη εΤ, και εις γην άπελεύση. Gen. 1H, 19.
Vers. 50, legitur etiam ζήν. Vers. ult. καταποθξ·
11 Cor: V, 4, Ινα καταποθή τδ θνητδν 6πδ τής ζωή<·
Pag. 924, vers. 4, δτι καί ol νεκροί. I Thess. nr,
16. Vers. 16, Η. St. 2, πυράγν ος. Η. 8t. et I. C.
πυρ, Αγνός φυτόν. Hujus plantae fit mentio
Levit. XXUI, 40 ; Job. XL 17. Vers. 33 Τωάννηξ
Apoc. xx, 13.Vers. 6 a fln. Ανήρ μέν γάρ.Ι Cor. n, A»
413
AD BIBLIOTHECAM ΡΗΟΤΠ.
414
Pag. 925, vers. 4, άνήρ έπιθυμιών, Dao. IX, 23.
Vers. 28, ό Μωσής δΐ καί 'Ηλιος. Matth. XVII, 3.
Vere 40, του είδους. Scholion. οδ παρά τούτο. Καί
γάρ εΐ καί μή έπί του είδους, άλλ’ έπι του συνθέτου
σώματος τείνεται, ούδέν ήττον τδ αύτδ ϊπεται · ή ού
τδ αύτό. Τδ μέν γάρ ϊχει λύσιν, δτι πάλιν θνήξει,
δπερ οδκ ϊστι κυρίως ον ά στάσις * το δΐ ού * ε?περ
τδ είδος ού θνήξει πάλιν, ότι μηδόλως θνήσκει. Μ. Μ.
Vers. 41, πρωτότοκος. Coloss. I, 18; Αρο. I, 5.
Vers. ult. της Σαραφθίνης. 111 Reg, XVII, 22, Vers.
eod. Σωμονίτιδος. IV Reg. ΐν, Naz. Hon. in Pente-
COilen Σουμανίτιδος, ΘΙ ms. Σουναμίτιδος, quod He-
braeo esi vicinius.
Pag. 828, vers. 33, έπινοίφ . OTov, τδ ζώον άπδ
του χρώματος. Τδ γάρ λευκδν ού δύναται [ένεργεί?]
χωρισθηναι του κύκνου . τδ άβάσκανον ούκ ειωθε
χωρίζεσθαι τού φιλοσόφου * ούγάρ έν βάσκον ία δ φι-
λόσοφός ποτέ. Scholiast. ad Π. lib. Τορ. Boethi mss.
Pag. 929, vers. 1, τδ παρά τού προφήτου 'Ιεζε-
κιήλ Ezech. ΧΧΧνΠ. Vers. 8, Η. Sl. έξουσιαστικώ-
τεροι. Vers. 10, idem άλλων ϊθνών. V^rs. 20, Ίώ-
σηπος, lib. VH, Debello Judaico , cap. 18, Vers. 26,
ένέπρησαν. Hinc corrigendus el Josephus ei inter-
pres ejus apud quem έτήρησαν legitur id est,
itrxmrunl, pro incenderunt. Vers. 46 Σαμουήλ.
I R»*g. XXVIU, 12, schol. δαιμόνιον ήν τδ παρά της
έγγαστριμύθου άναγθέν, άλλ* ούχ δ Σαμουήλ Μ. Μ.
vide Jusi. Mari. Dialog. προς Τρύφωνα, ρ. 260, 26,
el Reepone . ad orthodox. quasi. 52, pag. 328, edit.
II. ConimeJ., Tertullian. lib. De anima , c. 57.
Pag. 932, vers. 7, Ένα Sv άσώματον. Vox ΐνα.
pro qua ην habet H. St. vilio non caret. I. S. Vers.
14, έωρακε. Τεθέαται, 1 Joan. IV, 12, H. St. 1. S.
Vers. 22, αύταί φύσει αί ψυψαί παντός Η. St. Vers.
25, διά τούτο. Εις τούτο γαρ Χριστός καί άπέθανε,
Rom. XIV, 9. Vers. 27, έπι των ψυχών καί έπί των
σωμάτων. Isidor. Peius, lib. i, epist. 222. Vers. 44,
τού ξενώνος, non legitur in cod. H. St. Vers. sea.
idem, et cod. B. 2 εκλααβάνοντος, Μ. Μ. έκλαμβά-
νοντες. Locus vitiosissimus. 1. S. Vers. 9, a fin.
διά τδ μή δύνασθαι αύτά φέρειν. Isidor. Peius, lib. I,
epist. 304. Vers. 8, a fln. H. St. Vers. ult. 1. παρ-
έβαλον H. St. I. S. Vers. eod. μυστήρια. Scholion ;
Ούχί τά τής πίστεως λέγει μή ραλεΐν τούτοις,
άπερ δν εΐεν καί μυστικά * άλλα τά μυστικώτερα.
ταύτα γάρ τοΐς έν τή πίστει τελείοις άρμόζουσιν. Οι
δλ μή ούτως οίκονομούντες τδ τού κηρύγματος σιτο-
μέτριον, εΐ καί πιστοί τυγχάνοιεν οικονόμοι, άλλ’
οδχί καί φρόνιμοι ^ηθεΐεν δν παρά τφ δικαίψ κριτή.
Λιο καί κατ’ οίκειον νούν ήρμήνευται κατά πρώτην
Ικδοχήν ή παραβολή. "Εχει οε άριστά καί ή ιιετ’ αυ-
τήν έπίσκεψις, καί άξίως της διανοίας τού γραψαντος.
Pag. 933, vers. 40. 1· μαργαριτών, fl. St. Vers.
11, pro ή είς πίστιν, lege ή είς Χριστόν πίστις cum
Η. St. Vers. 39 I. ποιητής έστιν.
Pag. 936. vers. 3. έτερον δντα κόσμου, Η. St. 2.
Vers. 20, al. άτελές αν καί. Vers. 9. a fio. ώ πάλιν,
eod.V. et Η. St. At ώ βάλε Μ. Μ.ώ βάλη cod.V. H.St.
2, id est, άπαγε, aliis αβάλε.0κ>ά tamen frequentius
των εδχομένων, quam τών προβαλλομένων, f. S.
Pag. 9o7, vers. 2, της κατα κρίσεως cod. B. Μ. M,
61 H. St. αετακρίσεως. 1. S. διακρίσεως. Vers. 9,
eod. V. 2ρυθμον. H. St. εύρυθμον. Vers. 25, τδ μέν
Ρρέτας. Gaza nomen hoc ait άκλιτον, eum βρέκο#
exstet apud Hesych. βρέτη apud Clem. Alex, mul-
titudinis numero. Sic a σκέπας, σκέπαβ, et a κνέ-
φας. κνέφαί, tertium formavit casum Apollinarius,
Psal. xn, 18, et Psal. xvn, 24. Vers. 48 άν. ut h. 1.
fiv in uno codice, in altero ϊσται ; ita pag. 940,
vers. 28, pro ϊσται in alio cod. δν legitur, et
pag. 941, vers. 14. Vers. 50, 1. έκκεκλικίναι cum
mss. et I. C. Vult eoim iste diei έκκλισίαν, quasi
έκκλησίαν, a fuga voluptatum. Vers. 9, a fin. “'Οτι
φησίν δ άγιος. Πώς τούτο φής, άγιε τού θεού, είπερ
καί σή ή τοιαύτη δόξα, sehol. Ε· Μ. Vers. 7,a fin. I.
μελλησμού cod. V. Η. St. I. S. Vers. ult. κατ ακο-
ομούσαν. A. S. μετακοσμούσαν·
Pag. 940, vers. 4, Κύριος ϊκτισέ με. Prov. VIII,
22, Clem. Alex. Protrept. Quem Scriptura locum
de Filii aiernitate accipit Ignat. epist. 4 ; Naz.
Orat, de Filio; Epiphan. lib. ii Contra Arianoe ,
pag. 320 ; Damascen. lib. rv, cap. 95, De orthodoxa
fide. Philo, lib. Περί μέθης, paulo aliter citat, '0
θεός έκτίσατό I Aquila έκτήσατο) με πρωτίστην τών
έαυτού έργων. ΥβΓ8.30,άπδ τού αιώνος, Psal. LXXXIX,
2, 4. Vers. 36, έξακισχιλιοστόν. Quamvis multas
hallucinationes in his sunt.quarum rationem, pro-
pter absurditatem, non habuimus : hanc tamen
jocularem praeterire non potuimus. cUnus dies, in-
quit, sunt mille anni coram Deo. Sunt autem a
creatione ad nos, sex millia annorum. Ergo sex
dies a creatione ad nos fluxerunt. In hebdomade,
inquit, id est in septima die, sive septimo millena-
rio deficiet mundus. Ergo, inquit, a creatione ad
συντέλειαν κόσμου, sunt dies tredecim. > Atqui de-
bebat dicere, sunt dies septem. Nam pro septimo
millenario qui debet accedere sex prioribus mille-
nariis praeteritis, ipse adjungit septem millenarios;
quae profecto mira est hallucinalio.quaB nata est ex
verbo έβδομάς, quod, ut est, pro septem capit, et
perperam item pro septimo die usurpavit. I. S.
Vers. 46, "Αμμον θαλασσών. Siracid. 1. Vers. 4, a
fin. δ μϊ γάρ θεός ούκ ϊστι. "Οτι οδκ ϊστιν αΐτιος
τών κακών ό θεός, docet Basii. Mago., hom. inte-
gra; Chrysost., orat. Περί προνοίας. Philo lib. Περί
φυγάδων.
Pag. 941, vers. 6, a fin. ad marg. codd. M. M.et
H. St. 2, legitur, έκ γάρ τούτων καί ότι τών σωμά-
των ποιότης, δείξεις* ειπερ ή τών ποιοτήτων σύνοδος
τδ σώμα άποτελει.
Pag. 914, vers., εΐ γάρ. Η. St. 142, ή γάρ. Vers.
eod. έξ οδ πόλεων et ές ού ναών I. S. Vers. 36 τά
κακά πότερον ούσίαι ; Ούτε γάρ ποτέ κακόν ήν,
ούτε ρίζα γέγονε κακίας, ούτε ένυπόστατον κακόν
ϊστι. Epiphan. Contra Baeil . et Manich. Naz. In
Nat. Chr ., ejusque paraphrastes ; Damasc. lib. H
Orthod fid.% c. 46, qui eamdem της κακίας ratio-
nem ait esse, qua sit τού σκότους * de quo idem
lib. i, cap. 22; Theodoret. quast. 7, in Gen. Basii·
Magn. hom. 2 et 6 in Hexaem.Vers. 50, 1. in marg.
κάκεινος κακός.
Pag. 948, vers. 5, H. St. τά μέγιστα κατά τούτο
τδ αερος. Vers. 34, scholion. εΐ κατά τήν ύλην,
άλλα μή κατά τών ποιοτήτων ή άντίθεσις ήν * Ισχυ-
ροί ο\ λόγοι. Μ. Μ. Vers. 36, 37, 39 et pag. 949,
Vers. 4, 7, τδ ϊσται in marginem rejiciatur; idenlm
in al. codd. pro άρα, ut superius pro άν legitur.
Pag. 949, vers. 7, scholion ad marg. Μ. Μ. χρή-
σιμον τδ έπιχείρημα καί πρδς τδ δεΤξαι τδ παν γεννη-
τδν, τδ καί έκαστον τών αύτού άτόμων τοιούτον,είτά
μλν άτομα τών είδών τδν λόγον δέχονται· ούκ άνάγκη
οέ τούτων τά ε?δη. Vers. 45, δς καί. Η. St. 2. 1. S.
Vers. 5, a fin. άπό τών Γραφών. Matth. XIX, 11.
1 Cor. νιι, 28 ; Ignat. epist. 6.
Pag. 952, vers. 1, άτελεσφόρητα άτέλεστα, PrOV.
ία 16. Vers. 11, τέκνα. Jephiej Judic. n, 29. Vers.
21, γυνή. Παρά τήν γονην, Isidor. Peius, lib. 1Π,
epist. 242; Symmachus vero άνδρίς, quo Hebrais-
mus magis exprimitur. Vers. 47, λέγουσιν δργανα
καλούσαι. I. S. Vers. 25, Βαβυλών γάρ, τάραχος, η
σύγγυσις. Gen. II, 9, οτι Ικεΐ συνέχεε Κύριος τά
χείλη πάσης τής γής. Philo Περί συγχύσεως διαλέ-
κτων. Vers. 4, a fin. τήν Ιτέαν. Levit, xxin, 40 ;
Isa. XUV, vers. pen. εστ’ Sv είς άρδην άποοτοε-
ρώση. Plin. lib. χνι, cap. 26, semen salieis mu-
lieri sterilitatis medicamentum esse constat. Vera·
ult. ώλεσικάρπους. Frugiperdas. Plin. ibid. Ut ώλσ-
σίκαρπος h· 1. ftit ή δλλύουσα τήν γονήν, ήγουν τδν
καρπόν τής κοιλίας. Naz. Cam I. κατά γυναικών
καλλωπιζομένων, vers. 53, metaphorice utitur···
ή δέ τεή χάρις, ώλεσίκαρπος.Υΐάβ Homeri interpre-
tem Odpee. Κ* et Theopnrast. lib· in De plantie .
Pag. 953, vers. 1, μή έπιλαθέσθαι νύμφην τδν ufc
DIVIDIS HCE8GHELII NOTJE
σμόν Jerem. IL, 32. Vers. 5, οτήθη. Τό στήθος
Philoni, pag. 570, ένδιαίτημα του θυμού. Unde illud
Sophocleam :
'Ανδρών γάρ έσθλών στέρνον σό μαλάσσεται.
Sed Φρένες aliquando idem, quod οιάφραγμα (quia
hoc inflammatione affecto mens laeditur) veluti
Pi&d. Nem . ode 7.
. . χολωθείς
ό καρτεράς Αΐας, Ιπαξεν διά φρένων
λευρον ξίφος.
Vers. 8, Λάβε μοι δάμαλιν. Gen. XV, 9. Vers. 9,
I. τριετίζουσαν, καί αίγα τριετίζουσαν, καί κριόν,
cod. V. A. St. Vers. 27. καί δμεΤς, Lucae XVII, 3β.
Vers. 30, άνακλινεί. Ibid. 37. Vers. 34, τρείς ήμών
της ήλικίας. Totidem mundi hujus saecula quidam
statuunt : primum ήγεμονικόν, alterum θυμικόν,
tertium έπιθυμητικόν. Vide Soldam in dictione
ψυχή, et infra 569, 10. Vers. 48, τήν όσφύν άναζω-
σαμένους. I Petr. I, 13. Vers. 50, σίκερα. Σίκερα,
παν τό δυνάμενον μέθην έμποιήσαι πόμα τοις
Εβραίο ΐζ όνομάζειν συνηθες. Basii. Mago. Vers. 8,
a fln. έγώ είμι. Joan. XV, 5. Vers. 5, a fln. Έκ γάρ
Αμπέλου. Deut. XXXII, 32.
Pag. 956, vers. 2, πάντη. H St. ταύτη Vers. 11,
•Αφόρεσαν cod. B. H. St. A. S. δικαιοσύνης μάλλον.
Hec sunt intricatissima 1. S. Vers. 19, H. St. όρά-
σεως, γεύσεως, όσφρήσεως, quod postremum in
caateris mss. desideratur. Vers. 33, το γάρ ελαιον τη
δικαιοσύνη. Τη έλεημοσύνη, τη εδποιίφ, Joan. Cbry-
SOSlom. hom. είς τάς ι' παρθένους. Vers. 34, χρονι-
σμόν . Mattb. XXV, 5. Vers. 42, είς τήν άπάντησιν
I Thessal. ΐν, 17. Vers. 50, έκλεκτή τή Η. St.
Pag. 957, vers. 4, άφθόρψ. Vers. 8, I. θύσας δι*
χρωμένους αύτή βιάζεσθαι, Philo. Vers. 26, Πόξ
j4^· Psal. u, 7. Vers. 5, a fln. H. St. έτι εΐ τό άνε-
Pap. 961, vers. 23, I. σκιά. Hebr. x, 24, ε! δέ.
H. St. ή δέ είκών, το Εύαγγέλιον, αυτής. Vers. 26,
έν τφ Λευϊτικψ XXU1, 42, έν σκηναις κατοικήσετε
Ιπτά ή μέρας. H»C inde ή των σκηνών έορτή dicitur,
II Macn. X; alias ή έορτή τής σκηνοπηγίας, Deut. XVI
et Χχχι. 10. Vers. 31, Judic. ix, 8, Suid. in Abime -
Iccko. Vers. 40, 1. Ιως τού I. S. Vers. 7, a fln.
Λετάλοις. Φύλλοις συκής Gen. IU, 7. Vers. 5, a fln.
ο?νψ χλευασθέντα. GeD. Ix, 21. Vers. pen. imper-
Jacta oratio. Videtur ita explenda, τή έπί τή
σωτηρίφ τού κόσμου τοις άποστόλοις δοθείση
έζουσιφ.
- Pag. 964, Vers. 8, έπί τό κρεΤττον (M&tth. XXIV,
3», Vers. 9. τήν ίλαρότητα τήν έκ τού οίνου)
PsaL GUI, 15. Vers. 13, δια τόν καρπόν τού έλαίου
τήν εύσπλαγχνίαν. Το ελαιον καί τό έλεος παρώ-
νυμα, id est, illud hujus typum, facit Clemens
Alex, quoqae, lib. u, Pcsd. cap. 8, Vers. 17,£άμνος
jtai Αγνός. Etymologus idem asserit, apud quem
et sequentia leguntur de Jezabele, bine redinte-
αύτήν μόσχον τόν σιτευτόν. LUC. XV, 23, βν ή δαμά-
λις Μαρία εγέννησεν, Chrysost. hom. είς τόν Ασω-
τον. Vers. 35, δφ^γήσασθαι, I. S. Vers. 37, ή τής
πνευματικής όγδοαδος, De hac, Naz. Hom. in no-
tam Dominicam , et in Pentecoeten , Greg. Nyss. in
Psal. VI, Basii. Magn. lib. De Spirit. sancio ,
cap. 27.
Pag. 960, vers. 8, H. St. ύπωρόφιον, quo poetae
fere utuntur, Pind., Theocrit., Nonnus. Vers. eod.
διαίτη τή των άνθρώπων. Συνανθρωπιστικόν, BaSil.
Mcgn. συνανθρωπιζον. Aristot, Vers. 9. ψαλμφ.
XLIV, 11, 13. Vers. 17, cod. B. Παρά θεία παρ-
θενία. Auctor Etymologici , ότι παρά Θεού έδόθη.
Vers eod. cod. V. et H. St. υπαλλαγήν. Vers. 22,
lectio marginis αίρετή, est glossema. Vers. eod.
διά το αιρειν. Άρετλ μέν γάρ ού μόνον παρά τήν α?-
ρεσιν ώνομάσθη, άλλα και παρά τό α*ρεσθαι (παρά
franda. Vers. 20, τή παρθενίφ ταύτη, Η. St. Vers.
2, Αγνός δέ παρά τό διά παντός άγνεύειν. Diosco-
rldes lib. Ι, Περί ύλης Ιατρικής, eap. 136, Galenus
(tomo Π, lib. Περί της των άπλών φαρμάκων δυνά-
Γ;ως 6) : Έπέχει δέ καί τάς πρός αφροδίσια όρμάς
τε πεφρυγμένος και ό Αφρυκτος καρπός · και τά
φύλλα καί τά Ανθη τού θάμνου ταότό τούτο δύναται
ορφν. "Οστε ού μόνον έσθιόμενα καί πινόμενα πρός
Αγνείαν [Aid. άγνοιαν vitiose] πεπίστευται συντελειν,
άλλά και ύποστρωννύμ*να. [Διά] ταύτα Αρα καί τοβς
βεσμοφορίοις α\ γυναίκες ’Αθήνησιν ύποστρωννύου-
σιν εαυταΐς θλον τόν θάμνον. Εντεύθεν δέ καί τούνο-
μα αύτφ. Vide Etymologum in "Αγνός ίιι Μόσχοισι
λύγοισιν, et in ράμνος. Vers. 25, ύπό ράμνους.
111 Beg. χιχ, 4, ibi edit. Plantim. ραθάμ, Chryso·*.
Hom. in decoll. Joan . Bapt. όαμέθ, cod. Augusi.
ms. ut quidam impressi, ραθμέν ; alius ms.August
άρκευθή |5αθμέν · ubi forie ό^ρκευθον legendam ;
είδος φυτού ακανθώδους Lexico ms. όνομα δένδρου
άκάρπου Scholiast. Theocriti. Vers. 26, ότι των
φευγόντων. Haec verba tanquam praecedentium
αιτιολογία, in Etymologico afferuntur. Vers. 2&,
ξύλον, από τού άρχιπαρθένου Χριστού πεφυτευμένον
τοις τήν Αγνείαν ασπαζομένοις Etymol. Vers. 45,
προσόζειν ά. και ά. έ, τ. τ. ψ. μώλωπας. Psal.
χχχνιι, 5.
Pag. 965, vers. 8, I. κοσμογενείας. "Αρχειν γάρ
των Ιχθύων. Gen. I, 27 Vers. 11, παρά τής Γραφής.
Dan. X. Vers. 13, άρχομένους (Απαγε) δεικνύει.
1. S. Veis. 22, άνθρωπόμορφον. "Οταν τυπώνται
σωματικως, Ν^Χ. είς ^Ηρωνα.
Pag. 968, vers. 5, εν Ιξ και μ' Ιτεσι. Glossema
Christianorum : hoc non dicit Josepbus. 1. S.V.rs.
18, κραταιούς. Joseph. lib. XV, cap. 14, κρατε-
ρούς * quibus et similibus adnotandis non puto
fieri operae pretium, cum auctor exstet: quare tam
hoc loco, quam alibi, excerpta quaecunque, lectoris
studio cum editis relinquam conferenda. Vers. 32,
I. 'Ηρώδη ποούξένησε I. S. Vers. 33, άμα τφ idem.
Vers. 6, a nn. έλκωσις Ιντέρων. lib. XVII Arctool.
cap. 7. Vers. 5, a fln. δρθιον τε Ασθμα. Πνεύματός τε
όρβία εντασις ibil.qUffl lib i, Περί άλώσεως cap. 21,
eidem όρθόπνοια καί δύσπνοια. Vers. 3, a fln. £τη
σύμππαντα. Έβδομή κοντά, quod forsan librarii culpa
est omissum : in Vaticano eti>m cod. spatium
unios dictionis inter σύμπαντα et βασιλεύσας relin-
quitur. Vers. p*n. έπτά καί λ'. Lib. xvil, cap. 10.
Pag. 969, vi’rs. 4, a fln. οίνοχόον. 'Τκρανού
lib. xiv, cap. 19.
Pap. 972, vers. 4, Υμεναίου, coi. V. Μένα ίου
libri editi Μενναίου. Vers. 18, I. έγεγάμητο. Συλ-
λαμβανομένου, καί I. S. Vers. 8, 1. ύπο 'Ιεροσολυμι-
τών, I. S. V’<r S. 20, ό παΐς λαμβάνει. Lib. XIV,
cap. 23. Vers. 21, Βαρζαφάρνης, Joseph us ibi-
dem.
Pag. 973, vers. 10, άνείλεν Ανδρα. Joseph. lib. XV.
cap. 9, διεχειρίσατο τδν Ανδρα. Τότε δέ πλείω μέν ή
π' γεγονώς έτύγχαν^ν έτη. Vers. 31, Βϊαινναν οΐκειν
τής Γαλιλαίας, πόλιν τήν Γαλατίας, Joseph. lib. XVII,
cap. 1, monuit I. S. quoque, τής Γαλατίας vel τής
Γαλλίας legendum esse. Vers. 36, Αδελφού Ώρώ-
δου. Joseph. lib. xvm, cap. 7, Φιλίππου, ex Histo-
ria evangelica, 1. S. Vers. 42, Ίώσηπός φησιν. Ibi-
dem.
Pag. 976, vers. i, πρός Ίανόν. Πρός Σηίανον
κατά τής Τιβερίου Αρχής, idem Joseph. lib. eod.
cap. 9. Vers. 6, είς την Λουγδούνων. Nam diceb&OS
τά Λούγδουνα, ut τά ΒουρδΙγαλα et ita SUpra apud
hunc ipsum auctorem. I. S. Vers. eod. άϊδίφ φυγή.
Joseph ibid. αυτόν τε φυγή άΐδίςι έζημίωσεν, άπο-
δείξας οίκητήριον αύτού Αουγδουνον πόλιν τής Γαλ-
λίας. Vers. 14, τό 'Ιάκωβον in MS. noQ legitur.
Vers. 18, μετά τού, ύπερβολήν I. S. ούκ έπετίμησε.
Ούκ έπέπληξε τούτο ις ό βασιλεύς, ούδέ τήν κολακείαν
άσεβούσαι άπετρίψατο Joseph. V· rs. 29, τού βοο-
€ώνος. Idem I io. xu, cap. uh. Vers. 38, Δρουσίλα.
Δρούσιλλα, Joseph. Vers. 46, 'Ρώμην άπαίρει
417
AD BIBLIOTHECAM PHOTII
418
Έπί *Ρώμης ήν έν τψ χρόνψ τούτψ, Idem. Vers. 49,
Φάδον. Cuspium Fadum, ibid. Vers. 53, δωρείται
Josepb. lib. xx, cap. 5» Vers. 7, a fla. Βατανα ίφ
eod V. el B. Καταναίφ. Vers. 6, a fln. Αυσα-
vfou. Ibidem apud interpretem Lysia legitur, culpa
librarii, pro Lysani®. Vers. 4, a fio. περιτμηθέντι.
HepiTi|ws96at θελήσαντι. Vers. pea. Φήλικι. Aci.
PaV 977, vers. 1, Josepb. el Act. xxv, 14, Βερ-
νίκη. Vers. 6, τάς περί αυτήν δβχα δούς 1. S. Vers.
7* έδημηγόρησεν. Aci. xxxi. Vers. 18, θρασύς ήν.
Τδν τρόπον, Josepb. lib. xx, cap. 8. Vers. 34, τού
Κυρίου. Ιησού τού λεγομένου Χριστού. Josepb.
Λά. Vers. 38. τον Δαμνεον. Ααμνέου, Josepb.
Ybrs. 30, Ότι Άαρών. lib. xx, cap. 8. idem. Vers.
36, δγδοήκοντα τρία δτη. Josepb. τρείς καί όγδοή-
κοντα scii, Αρχιερείς πάντες τδν Αριθμόν. Vers. 41,
Αριστοκρατική, ioem. Vere. 51, pro *Δμαΐη έκ τού
έρχιβρέακ baud dubie legendum Sua Ίωσεδέκ τού
άρχιεοέως. Sic eQim Josepbus και τον άρχιερέα
Ίωσαοάκην αΙχμάλωτον ελαβε. Vers. 52, τξς'·
Bine forte corrigendus Josepbus, qui υξς' ha-
bet, Vers. 6, a fln. εΤς οδν των. Ιησούς δ Ίωσεδέκ.
idem. Vers. 3, a fln. υιδ'. τετρακόσια δεκατέσσα-
ρα. Vers. pen. φ Μενέλαος έπίκλην idem. Loquendi
modus apud Josepb. Vers. ult. καί αντικαθιστώ-
fw. Καί τδν παίδα της διαδοχής άπελάσαντες καθι-
•βάσιν Ίάκιμον. Josepb.
Pag, 980, vers. 4, 1. δε ιμα μένους τψ θεψ ναόν
παραπλήσιου τώ Josepb. Vers. 11, Ίωάννην, Ίωνά-
θην Josepb. Vers. 33, τον ρίον. 'Αλεξάνδρα τη
Mem. Vers. 34, A. S. κατάκρας, ut Thucyd. lib. IV,
Proco pius, alii pro κατά κράτος, quo usus est
Joeepb. Divisim, cod. B. Μ. M. ut Theocrit. Idyll.
XVI, vers. 89.
Δυσμενέων βσα χείοες έλωβήσαντο κατ' Ακρας.
Vide Suid. Vers. ο9, Βαρζαφάνης, Josepb. Vers.
40, τής Παρθυηνής. Idem fortassis rectius ; nam et
Philo PartuOS Παρθυηνούς dicit, alibi παρθυαίους *
ei ipsam Parthiam, Παρθύην. Vers. 46, ουκέτι τούς
έκ τού Josepb. Vers. 51, ού καί τη Αδελφή idem.
Vera. 3, a un. Τίτος έπυρπόλησεν, Josepb.
Pag. 981, vers. 4, χρηστομαθίας. Ut epitoma
SiraboBis est χρηστό μαθία εκ τού Στράβωνος, id est,
teci laudabiles ex Strabonis geographicis collecti :
sicquatQor hi libri Prodi inscribuntur Χρηστομα-
91α Γραμματικής Πρόκλου, boo est selecta aurea a
Proclo ex grammaticis. Nam quod grammaticorum
fuerit illa disputatio de generibus poematum, unus
Diomedes testis erit Αξιόπιστος, qui tertium librum
snerum Institutionum yrammaticar. magna ex parte
in eo consumpsit. His accessit opera Photii, qui ex
UUe grammaticorum selectis a Proclo, h®c ipsa
quoque seposuit Fuerat autem Procius studiosis-
simus των Επιτομών, ut ejus auditor, et in pro-
fessione Platonica scbol® successor, Marinus Nea-
Stlitamuin ejus vita observavit. Nec mirum : di-
ceret enim a puero studiosissime mathematicas
apud Heronem, qua contenta suo pulvere erudito
τά περιττά repttdiaftl.Et Hero ipse, ut ex eius mo-
numentis apparet, brevitatis fuit amantissimus.
Bine illa Procli στοιχείωσις [in bibi. AugJ admi-
rabilis theologia Platonice, qua nil brevius, nil in
eo genere perfectius. Simillima huic et illa ejus-
dem, qua vulgo circumfertur, et a Themistio
primo De JUNONI videtur citari σύναψις των περί
χινήσεως είρημένων Άριστοτέλει, μαθηματικωτέρα
taaneo;.qua ntl aptius od lib. vl, Physicorum Ari*
stoteHs, et aUaoejari9emdejmotu theoremata .plane
percipiende» et memoriter retinenda. rQnin et ad
omnes edentia certe ceg o«cend*s,atflrmiier,me-
meria oenseramias junl» epitoma ratio accuratior
nec sensibus Aristotelis intimis congruentior. Sed
banqepiylimtivflsnitpeotailis ede usu. logica P.
Ι*ΜΗ*ϊπ*ηηΜΐΛβ. ibiias eipsdem «flhianesii notas,
utfOt Andac® >8Αομΐ>δ«ιιγέρας φροντίδας, tabane
Prodi CkresUmatkiam seorsim exprimendas cura-
bimus. Vera. 5, είς δ*. Nonnisi ex duobus libris
hoe fragmentum A. S. ait concinnatum esse. Vers.
30, A. S. I. Φημονόη, Pausaniam In Pbocicis se-
cutus. Clem. Alex. Stromat. φασί τδ ήρψον τδ
έξάμετρον Φανοθέατ την γυναίκα Ίκαρίου · οί δέ
θέμιν, μίαν τών Τιτανίδων, εδρείν. Piutarch. lib.
Περί τού μή χρφν εμμετρα νυν την Πυθίαν, hune
primum ait fuisse audnum versum heroicum :
Συμφέρετε πτερά οιωνοί, κηρόν τε μέλισσαι.
Vers. 37. Ό "Ομηρος ποιητήν. Ό ποιητής "Ομηρος,
μυρίων δντων ποιητών, κατ’ έξοχήν λέγεται * καί
τδ μέλαν, φ γράφομεν, καίτοι παντδς [ms. πάντως]
β μή λευκόν έστι μέλανος βντος · [μέλαν δντως,
ms.J καί α^χων ’Δθήνησιν δ έπώνυμος, καί τών έννέα
Αρχόντων αρ ιστός, άφ; ού οί χρόνοι καταριθμούνται,
Philo lib. De Abrahai s. Είωθοτων ούτως τών Ανθρώ-
πων ένίοτε τά πρωτεύοντα τών έν τψ γένει, τψ τού
γένους προσαγορεύειν όνόματι, χαθάπερ, δταν ε?πω-
σιν 6πδ μέν τού ποιητού Αελέχθαι τόδε τδ ίπος, δπδ.
δέ τής ποιητρίας τόδε, πάντες* γάρ άκούομεν Όμη-
ρον μέν λέγεσθαι ποιητήν. Σαπφώ δέ ποιήτριαν.
Ουτω δέ καί Θήρα λέγουσιν εξαιρετως τδν λέοντα, καί
Αλλα τοιαύτα κατ’ έξοχήν όνομάζουσι, Galenus libro .
*Ότι τά τής ψυχής ^θη ταίς τού σώματος κράσεσιν
Ιπεται. Vers. 43, επικού κύκλου. De hoc consule
Is. Casaub. Animadoers. tu Athen. lib. vit, cap. 3.
Vers. ult. Στασίνοι. Is. G^saub. ibid.
Pag. 984, vers 13. Καλλίνοον vel Καλλίνουν, Te-
reutiAnus Maurus I. S. Vers. 40, προσψδιον. Philo,
lib. De vita theorelica , extremo, τότε μήν τά ποοσ-
όδια [ms. προσψδια] τότε δέ στάσιμα, στροφας τε
τάς έν χρείφ καί Αντιστρόφους ποιούμενοι. PIu-
tarch. Vita JEmiUi Pauli , μέλος ού προσόδων καί
πομπικδν, άλλ* οΓω μαθό μένους έποτρύνουσιν αυτούς
'Ρωμαίοι προσεγκελευόμενοι. Quibus ID locis rectius
per o scribi existimo,ab δδδς,quam per ω, ab ψδή-
Gum praesertim etiam grammatici παρα τδ προσ.
ιέ ναι deriveot. Vers. 5(Γ, Αποστολικά. Is. Casaub»
Animad. in Athen. lib. xiv. cap. 7. Vera. 7, a fln.
δδεΐν. I. S.
Pag. 988,vere. 3, πυ(3ρ(χην. Lucian. unde πυ^ι-
χίζει et δ πυ(3ριχιστής apud eumdeKD.
Pag. 989, vers. 12, τάς μέν κόμας κάθε ι μένος,
I. S. Ver«. 42, μεστά εύθαλών, idem. Vers. 45,
Αρξαι δέ θησέα. Plut. in Vita Thesei .
Pag. 992, vers. 6, έπιμελείας. Subaudiendum
έχει, aut aliud hujusmodi verbum, Frider· Sylbur-
fitus : cujus tn bsac Procli excepta nolae cum Apol-
cnii Alexandrini Syntaxi sunt Francofurti apud
Wechelos edit®, anno 1590.
Pag. 993, vers. 37, γη μέν κέντρον. Plut. lib.
Περί φυγής. Vers. 3, a fin. πνεύμα γάρ θεού έπ-
εφερετο επάνω τού ύδατος. Alii Spiritum S&nclum,
alii τού Αέρος τήν χύσιν, id est, elementum aeria,
intelliguut; ut videre est ex bom. 2 Basilii M., et
Tbeodoreti qu®st. 8 in Gen.
Pag. 996, vers. 12, σύν ούρανψ. Epipban. lib. u.
Contra Paul . Samosat. Vide August. lib. ii, cod. 9,
et 19. Vers. 32, Άπολλωνίου βίος. Dictum jam su-
pra, typis Aldinis impressum esse. Vers. 48. τψ
τού I. S. ibid . ad oram cod. Μ. M. legitur, Σημείω-
σαι τδ σολοιφανές * πολλά δέ τοιαύτα εδρήσεκ έν
ταίς τού ΦιλοστρΑτου γραφαίς. Χαίρει γάρ τοίς
τοιούτοις, ε?περ τις έτερος των ςοφιστών.
Pag. 997, vers. 11, Τψ ΚαυκΑσψ. Τούτο τδ δρος^
δ Καύκασος, ές τοσόνδε ύψους Ανέχει, ώστε δή αυτού
τδν μέν δπερβολών ούτε δ μέρους ούτε νιφετούς έπί
ψαύειν ποτέ * Τών γάρ νεφών αύτάς άπασών καθ-
υπερτέρας ^υμβαίνει είναι * τά δέ μέσα, μέχρι τών
έσχάτων χιόνων ίμπλεα διηνεκώς έστι. Καί απ’ αύ-
του οί πρόποδες υψηλοί ές Αγαν τογχάνουσιν δντκ»
ούδέν τι καταδεέστερον τών έν τοίς δρεσι γοίς Αλλοις
σκοπέλων. Τών δέτού Καυκασί^υι Αρους προσόδων οΐ
μέν πρός τε BoAjtAv Ανεμον καί ήλιον δύονηα τετραα-
μένοι, ες τε Ίλλυριούς καί θραχμς διήκρυσιν * οί ρ|
προς άνίσχοντα' ήλων καί 4ν«μρν νότον ές τάς
διεξόδους εξικνούνται αύτάς, αί τά τηδε ψκημένχ
419
DAVIDIS HOESCHELII ΝΟΤΛΕ
420
Οόννικά Ιίθνη ες γην τήν των Περσών και 'Ρωμαίων
Αγουσιν · ώνπερ άτέρα μέν Τζούρ έπικέκληται · ή
δέ δή έτέρ?, πόλη έκ παλαιού Κασπία έκλήθη, Pro-
COp. lib. IV, De Gotth Vers. 39, Νύσιος γάρ. Άπδ
Νύσης τής 'Αραβίας Νυσαίον τδν Διόνυσον ώνομάσθαι,
auctor est Diod. Stcul. lib. i, et lib. ut, άπδ του
πατρδς καί του τόπου Διόνυσον προταγορευθήναι.
Et initio libri IV, τυχεΐν της προσηγορίας ταύτης
άπδ Διδς καί Νύσης. Yers. pen. 1. ο\ περί ’Α πολλώ-
ν ιον 1. S.
Pag. 1000, vere. 15, cod. Β. et A. S. Πώρου. Max.
Tyr. λόγψ λη\ Yers. Ult. Απιόντι τε δμαρτήσει. Sic
certa virtus est Eryngii.de quo Plularch. τον ήρυγ-
γίτην, sive (ut idem in Symposiacis appellati τδ
ηρύγγιον μιας αιγδς είς τδ στόμα λαβούσης, απαν
έφίσταται τδ αίπόλιον, άχρις δν έξέλή προσελθών
δ αίπόλος.
Pag. 1001. vere. 8, Philostratus lib. ui, cap. 1,
lv μυχοις του δρους, καί ό τι αύτού κοιλον. ΥθΓ8.
11, Ιπιτίθεται πιθήκω λέων, νοσών. Horspollo, lib.
II, Bieroglyph. cap. 76.
Pag. 1004, vers. 4. 1. πυρσή τε καί πριονωτός,
eri>ta scilicet, quam λοφιάν vocat. I. S. Yers. 30,
έπιβάλλων τής χειας, 1. S. Yers. 35, άπαυγάζουσαι
χρώματα, Idem.
Pag. 1005, vers. 11, a fln. κύνειοι. Ούτοί είσίν,οδς
λέγομεν κουρτεσίους καί άκροβουζίνους, margo Μ. Μ.
Pag. 100έ, vers. 10, I. ές πηγάδας, COd. 11. Α.
S. I. 5. Vers. 15, διφθέρας δέ τούτους I. S. ΥθΓ8.
17, Ιχθύων όδωδέναι iaem. Yers. 11, έπί χεΤρας I.S.
Veis. 16, κάλεισθαι Σερ (λα τά ταύτης τής νήσου
τετραμμένα πρδς τδ πέλαγος. Έστι μέν idem.
Yers. 30, θάλατταν αύτήν Idem. Vers. ο4, άλάβα-
στρος. '0 άλάβαστος, Plut. in Pifa Timoleontis , et
epenthesi litterae p άλάβαστρος, IV Reg. xxi, 13, ή
άλάβαστρος ; Glem. Alex. lib. n, Pcedag. cap. 2,
τδ άλάβαστρον jTheocr. Idyll. XV, vers. 114, σκεύος
μύρου δεκτικόν ; Schol. Vers. 6, a fln. Αβιννα. Aliis
δβυλα dicitur I. S.
Pag. 1009, vers. 20, Ανιησι μέτρα, idem. Vers.
26, μακάρων νήσους. De his Plut. In Vita Sertorii ;
Diod. Sicul. lib. m ; Plin. lib. vi, cap. 32.
Pag. 1012, vers. 18, 1. μεστδν είναι, καί ώρών.
Τής \Αττικής al I. S. Vers. penult. 1 ξύμμετρος
πρδς τήν Ινδών Αμφω τοσαύται συντεθείσαι I. S.
Pag. 1016, Vers. 8, έφ' Αμαδών πεπολισμένοι,
I. S. Yers. 11, Νασσάμώνες. Νασάμμωνες, Dio
Chrys. orat. 72, Νασαμμώνες ; Diod. S. lib. iii ;
Strabo, lib. n et xvil.
Pag. 1017, vers. 12, &ρη. 'Αναγράφει, cod. V.
Yers. eod. έκεινον M. M. Vers. 33, Καί Πυθαγό-
ρας. Haec linea cum sequentibus multum tenebra-
rum habet: quare ipse Philostratus consulatur ini-
tio lib. I. Yers. 35, δπήχησαν, obstrepuerunt, I. S.
qui multa hic non bene cohaerere, mihi testis est.
Vers. 39, ίσ. μετέγων δέ Tt τού περί αύτήν κύκλου.
Καί γάρ τούς προρρητικούς idem. Yers. 44, τάς
πτέρυγας (ώσπερ ειώθασιν) Αραντες, άθρόον ήχη-
σαν. νΗ και γένος τι πέφηνεν ανθρώπων ταις ρισιν
ευμουσον, ώσπερ τούς κυκνους φασί τοίς πτεροίς,
Dio Chrysost. Vide supra 355, 30, et infra pag.
605, 13. Vers. 48, έφέροντο. Σκωπτόλαι. Ne mireris
lector, hasc ita confuse impressa esse: neque eoim
aliter ms. neque haec nisi fragmenta fere, id est.
elegantia seu flosculi sunt ex tota Oratione de-
cerpti. Yeluti sequens locus, integer apud Pbilo-
Stratum sic legitur: Τρυφής τε γάρ μάλλον Απτονται
σκωπτόλαι et qua sequuntur.
Pag. 1020, vers. 51, τάς έχίδνας τίκτεσθαι, φθεί-
ρούσας. Herodot. Thalia, Basii. Mago. hom. ί in
Haxaem. et hom. contra foeneratores, contraque
invidiam. Isld. Peius, lib. i, epist. 105. Yers. 58,
multa bie trunca, qua ex Pbilostrato sarcienda.
* Pag. 1021, vers. 14, άλλα, & Ιάσεως I. S. Vers.
15, τούς έν Ίνδοις γρύπας. Idem supra 1004.
Yers. 46, άσφάλιος per t in penult. Plut. Vita The-
sei et Oppianus lib. 5 Αλιευτικών, vers. ult. Yers*
49, έξυμβόλων I. S.
Pag. 1024, vers. 10, a fln. αύχμηρόν I. V. Yers.
Ult. τήν ψάμμον είδέναι φησίν ο 'Απόλλων. Basii.
Magn. Hom . contra SabelUanos , δαιμόνων Αλαζο-
νείαι, Tapud Herodotum lib. i.]
ΟΤδα εγώ ψάμμου τ* άριθμδν καί μέτρα θαλάσσης,
Pind. Olymp. ode 13 :
4Πς μάν σαφές ούκ Αν ε1δε(ην λέγειν
Πόντιόν ψάφων άριθμόν.
Vers. eod. 'Οπόσα άριθμήσαι. "Οπως Αριθμήσαι
l. S.
Pag. 1025, vers. 36, κυβιστ$ν έπ’ όρθά ξίφη.
Κατά ξιφών, Chrysost. epist. 18, ad Olympiadem :
είς μαχαίρας ; Aslian. epist. 16 ; lsidor. Polus, lib;
m, epist. 65.
Pag. 1028, vers. 28, Ισιδώρου βίος. Hanc Isideri
vitam scripsisse Damascium partlm liquet ex iis
gua supra leguntur, pag. 408, vers. 32 ; partim ex
Suida, partim denique ex infra positis, pag. 1045,
vers. 5, a fln. 1072, 20. Yers. 41, έκ τρίτων, Αντί
τού τρίτον. Hac abundant: oer linent ad p. 1033,
vers. 17, 1. S. Videri scholion, ad marg. cod.
H. St. adnotatum est.
Pag. 1029, vers. 3, 7σ. προφερομένου I. S.
Pag. 1032, vers. 8, τήν κακίαν ρποκρίζεσθαι. Ba-
si). > ago. Hom . in Psai. LXf, Πολλοί είσιν, οι τάς
πονηράς πράξεις Αποδεχόμενοι, καί χαρίεντα μέν τδν
εύτραπελον λέγοντες, τδν δέ αίσχρολογον, πολιτικόν
τδν πικρδν καί δργίλον, Ακαταφρονητον όνομάζουσι *
τδν φειδωλδν καί άκοινώνητον, ώς οικονομικόν έπαι-
νούσι · τδν άσωτον, ώς έλευθέριον . τδν πόρνον καί
άσελγή, Απολαυστικόν τινα καί Ανειμένον · καί Απαξ-
απλώς πάσαν κακίαν έν τής παρανειμένης Αρετής
δποκρίζονται. Vers. 10, lege [δοκεί μοι ταύτα Αξιο-,
μομφα καθεστάναι.] Scholion ad marg. Η. St. έν
τψ μετώπφ ήν τής πρωτοτύπου βίβλου, ό δέ μετα-
γράφεις και τούτο έντδς τέθεικεν. Id est, verba hso
(uncis inclusa) fuerunt in fronte paginae in libro
vetero ; at scriba in contextum reposuit. Yers. 27,
lege καί τήν μέν προίέναι μάλιστα κατά λόγον ήν
Αν τις. Yers. 41 , post ποιηταί qua desiderantur,
suppleri ex Suida possunt ; τήνδε κατά θυμόν, etc.
in dictione ψυχή, ubi locus hic Αμα ρτύρως affertur,
quanquam et infra, pag. 1064, vers. 25, Yers. 31, o
δέ πρός τή Αφελείς. Et baec leguntur in vocabulo
Αφέλεια apud Suidam. Yers. 38, διαθέτης. Id est,
διοικητής, έπιμελητής idem in loci hujus mentione.
Yers. 49, προλαβώ. Παραλαβών vel προσλαβών, I.
S. Yers. 7, a fln. 1. φαινομένην Απιστίας, idem.
Vers. 6, a fln. Ού δοκεΐν δέ. Verba iEschyli De Am~
phiarao .
Pag. 1033, vers. 1, £νθ’ Αρετή διαείδεται Ανδρών,
Η. St. I. S Yers. 16, έκ δέ αύ τρίτων. Hac plane
sunt, qua pag. 1018. loco alieno leguntur, έκ τών,
et glossema Αντί τού τρίτον, id est στοιχείον, I. S.
Yers. 12, άγχίνουν et vers. 29, ΑγχίνοιανΤνΗΐββοΜ.
Yers. 26, al. Αποκαθαίρ. Yers. 10, a fln. ώς Ιφη
Πίνδαρος. Pind. Pyth. ode 8.
Pag. 1036, vers. 31, θεών Αγχισπόρου. Lucian.
in Demos th. τών ψυχών δσαι Ζηνος έγγύς, καί θεών
Αγχίσποροι, φησίν ο Τραγικός FEuripia.j Vide SUpre
1052. Yers. 29, 35, ΜαρΤνσς. Supra 412. Yers. 43,
Ικανά είναι τά τού διδασκάλου, Υπομνήματα είς
τόν διάλογον, Suid. in Martino; qua verba glossema
esse arbitror. Yers. 47, H. St. δρωμένρ, et alteram
lectionem in margine : sed 1. S. τή Αληθείς κατά
αίαν δδόν μή δρωμένην πορεύεσθαι συνελαυν ο μένους.
Vers. 49, τυφλού τήν δρθήν άγομένου idem· Vers.
8, a fln. al. προσταττόμενα. Yers. 7, a fln. λόγον 6
είδώς, ού λέγω ώς μηδέ Η. St. Yers. ult. βεβουλευ-.
σθαι, idem Yers. penul. ούδείς ούτως ήν. Suid. iir
άτεράμων.
Pag· 1037, vers. Ii, τήν ιεαλαιάν παροιμίαν,
Aristot. lib. i Rhet. cap. De voluptate , ήλι} ήλικα
τέρπει. Aristaanet. ήλικα γάρ δει, καί 4 παλαιός λό-
421
ID BIBLIOTHECAM PHOTII.
422
2ος, τέρπει τδν ήλικα. Vers. 13, εΓποις δ* άν. Vi-
etur scholion, neque ad δτι φυλακεια. Vers. 18,
Η. St. et Suid. φυλάκια. Vers. 24, σεπτού. H. St·
Ατρέπτου. ΥθΓ8. 4ο, τδν Εδραίων θεάν, idem. ΥθΓ8.
olt. Η. St. Απαλλάττεσθαι πρότερ ον εύμενώς.
Pag. 1040, vers. 3, καθειμένην 1. S. ita etiam
Soid. et H. St. Yers. 24, H. St. Άντίλλας. A. S. et
H. St. 2, Άτήλλας. Μ. Μ. Άτίλλας. Vers. 25, έβ-
ρύη H. St. ΥβΓ8. 29, τδ δέ παραλογώτατον, δτι, φασίν,
επειδή. Yers. 38, Η. St. δτι ταύτα τά μέν άλλα.
Yers. 40, ούκ ΙπΙ μακρδν, idem. ΥθΓ3. 48, ουδέ
ώρισμένας Η. St. ΥθΓ8. penult. κατήνυσται I. S.
Pag. 1041, ΥΘΓ8. 2, άλλα καί των περί. I. S. ΥθΓ8.
COd. ^Αττίλαν Η. St. Vers. 4, Βαλίμερις. Solos Μ.
Μ. bic Βαλέμερις. Vers. 25, Αλλά τδ θεωρεΐν Η.
Sl. Yers. 44, νΟτι τήν διά των νεφών, 1. S. Η. St.
Scholion ibi in COd. Μ. Μ. Περί τής δνά των νεφών
μαντικής, δ'τι διά γυναικδς 'Ανθούσης καλούμενης
εύρέθη, καί δπως, και ότι έπΐ τών ήμερων του βασι-
λέως Λέοντος του Μακελ.
Pag. 1044, vers. 3, δ'τι τήν Σώθι’ν.ΗοΓβροΙΙο lib. I,
cap. 3 ; Plutarcb. lib. De Iside. Yers. 8, ΤινΙς
Ιλαθον. Novus paragraphus. Yers. 9, Ιέρωμα. Ανά-
θημα ή άγαλμα, ώς Θουκυδίδης λέγει. Schol. in
eoa. Η. St. et Μ. M. Yers. 15, Ανακύπτει. Η. St.
Ανακαλύπτει. Ibid. Αέτωμα. ν0 καλού μεν μύσκιν,
διά τδ σχήμα πτερών εχειν, ώς δ Άλικαονασσεύς
Διονύσιός φησι, Scholion Η. St. et Μ. Μ. Vers. 18,
ούτος έπιεικής. Vide Suid. in Έρμείας. ΥβΓβ. δ, a
fln. Ανεκάλει. αύ έκάλει. Η. St. Yers. 4, a fln. idem
ύποκορισμδν τορδν διηρθρωαένην τήν et Η. St. 2,
δποκορισμδν, καί διηρθρωμενην τορδν τήν.
_ Pag. >45, vers. 18, πλήρες φιλοσόφου Η. St.
Yers. 25. de Superiano et Lachare, Suidam con-
sule. Vers. 40, "Οτι φησίν δ συγγραφ. α. τ. Α, ?δοι
Η. St. Vers. 49, ές τήν Κυρίνου. Η. St. Ααρίνου et
Αωρίνου, s-id illud Κυρίνου in 2 Cod. Yers. ult.
Ίφικρατίδας. Yide supra p. 993. Yers. eod. H. St.
σανδάλια ; H. St. 2, σανδαλα.
Pag. 1048, vers. 3, εύλόφφ. Suid. Vers. β, Γιζέ-
ριχος, H. St. Vers. 48, έν τοις Ιερογλυφικούς. Hora-
polio lib. i, cap. 56. quem etiam consule de cro-
codilo, ©loro, etc.
Pag. 1049, vers. 8. ν0τι 8 ένήν H. St. Vers. 15,
’Οσειριάδας έπΐ τψ σώματι, idem.; sed in marg. ali.
lectionem. Yers. 19, ήν δέ αύτού καί ή Η. St. vers.
80, τδν 'Ρώμης βασιλέα έλληνόφρονα Η. St. ΥβΓ8.
82, προσανακειμένου idem. ΥβΓ8. 41, τέχνην γραμ-
ματικός δ Παμπρέπιος. Suid Vers. βοα. ούκ είμι.
novus et bic paragraphus. Yers. 45, τδν Εδδοέα, φ
μέγιστον δσον της Η. St.
Pag. 1052, vers. 1, ούκ έν τψ διαμετρούντι I.
S. et mss. Yers. 6, Η. St. Ιατρού, 6ς Εγγύς μέν τδ
γένος ’Δλεξ. Yers. 12, άλλοι πολλά παράδοξα. Η. St.
vers. 24, Ασεδέε. Η. Sl. άδιοι. Vers. 39, Η. St. μα-
λάνης έσθίειν. Μαλάγην Η. St. 2.
Pag. 1053, vers. 30, δ Άττης. δ *Αττης, ου : et
Άττίς, ίδος, Lucian. Diod. S Vers. 47, Η. St. Απεβ-
ράγη πρδς τδ βάθος ήδη πολύ τών δδάτων ’ καί.
Pag. 1056, vers. 4, μιλινόχρουν Ανεζωσμ&νην,
πυρφυροις idem. Yers. 8, ούτδν Αλλά πρδς την Η.
St. Yers. 24, πρός δρει κατφκισμένης τψ Άργαρίζφ
χαλουμένψ. Appellat Argarixum, vel potius Harga-
rixum, montem Garixin In Litteris sacris (Γαριζεΐν,
Deut. u, 29 ; Judic. n, 7; Γαριζίν, Ii Mach. vi. 2)
dictum. Prima sjllaba vocula est Hebraica in quas
montem significal.lta saepe Groclduas Hebrmorum
dictiones in unam conflant : ut in Euphrates , et
aliis mullis. I. C. Vers. 31, H. St. τής Άδρ. θρη-
σκείας· Vers. 43, . δ άρ ιστός ήγεμών. Tres ist»
line» ut certum est huc aliunde infultas esse, ita
unde luxata sint, haud temere dixerim. I. S. vers.
47, καί τήν τού σώματος. Deest principium hujus
Mistortw ; et multa talia Ακέφαλα καί Ατελή sunt in
Ilis excernis περί Ισιδώρου. Idem. Yers. 3, a fln.
κατανωτίςεσθαι. Lttcian. Lexipkans, Αλλήλους κατ-
ανωτισάμενοι.
Pag. 1057, vers. 16, τούς τήν βουλήν. Η. St.
Vers. 19, διαδόχων idem. Vers. 33, Άσκληπιόδο-
τός. *Ος δ’ ήδη έμνήστευεν Επιμελούς Ακρίδείας,
Repete έπ' άκρον. Deinde πηγή Αναδιδούσα Sed
amplius deliberandum, nam hsc omnia valde eu-
specta, 1. S. Yers. 34, πηγή Αναδίδωσιν. In cod.
B. et H. St. Est bic initium nov® periodi ; et in
cod. A S. δ Ισίδωρος intra duo puncta. Vers. 40,
1. ΊΓπατίας. Ad banc lsidori conjugem, Theonis
j£gyptii filiam, exstat epistola Synesii. De eius-
dem fato, SuidSS. Yers. 41, γεωμετρικής τψ οντι.
I. S. H. St. Yers. pen. H. St. πολυμαθέστατος.
Vers. 5, a fln. II. St. δεινδς δέ ών. Yers. 4, a fln.
περί αύτψ καί δι* Απληστίαν idem. ΥβΓ8. Ult. περι-
πόνηρος. Manifestus hiatus; sed ejusmodi scopa
dissolutae in tota pagina sparsae sunt I. S.
Pag. 1060, vers. 38, H. St. έπΐ ταφής δντι τήν
θυμιατρίδα. Επιτάφιον θυμιατρίδα φερων. Sed
omnia suspecta, έλικτά κ( ούδέν δγιΐς, I. S. ΥβΓβ.
42, Η. St. τών μέσων. ΥθΓ8. 4, S fin. δηνείας. Η. St.
Απηνίας, sed illud in allero. Vers. Ult. έπιτετεί-
χισμεν. I. S. Vers. eod. H. Sl. βασιλέων. Άκού-
σας.
Pag. 1061, vers. 10, συνηρεφέσιν, idem. Yers.
H, έπιφυομένοις 1. S.
Pag. 1064, vers. 15, H. St. Ανεδίδαξε. Vers. 19,
ήφίει idem. Vers. 23, H. St. χρήμα. Vers, 24,
είναι γάρ τινα δαίμονα. Περί τού τοιουτου δαιμόνιου
ήκουσα κάγώ έν Έλλάδι παρά τών έγχωρίων εν τοις
τού παριασού μέρεσιν έμφαινομένου, περί ού καί
Ετερά τινα παραδοξότερα έλεγον, σιωπής άξια μάλ-
λον ή Αφηγήσεως, scholion Μ. Μ. Yers. 27, τδν δά
Βαίτυλον, ταλλον άλλψ. Cod. Β. Μ. Μ. et Η. St. 2,
τών δέ Βαιτύλων άλλον. Vers. 39, Η. St. Αναστέλ-
λειν. Πλήν δυσσεδών άλλως, κατά. ΥθΓ8. 41, 1. δίκην.
Ούτε (al. ου τι) ή τις ών τών Η. St. Vers. 6, a fin.
H. St. Αλλά τούτω μΕν τής Ιδιώτιδος άρα δείγμα.
Vers. 5, a fin. I. προαιρέσεως. 'Ολίγα est enim
faars alterius fragmenti. quod apud Suidam in vita
egilur iEsckDiodoti extrema, ταύτα Ανεγεγράφθω
μοι, χαρίσια δλίγα Αντί πολλών Αποδιδόντι. Vers. 3,
a fln. 1. όνείρασι. ^Κρήδεμνον, Φ. Ο. 'P. Π. Ε. Η.}
είς uncis inclusa, in vet. cod. majusculis litteris.
De quibus Μ. M. haec ad me : E? μοι παρήν ή πασα
τού βίου τού Ισιδώρου περιοχή, τάχ’ αν ούκ Απ-
ετόξευσα τού σκοτού επί τή τών ών γέγραφας δνο-
μάτων σημασίφ. πλήν Αλλά τάδε γούν παρ' ήμών
οέχοιο δποΐα ψ καί ε?η ίν γε τώ μεταξύ. Φωσώνιον
οΤμαι δηλοΰντο Ιερδν ίνδυαα, 8 ot παρ' ήμΐν Ιε-
ρουργούντες Ιεροδιάκονο ι επιφέρονται, δπερ άλλως
στιχιίριον λέγεται. Όράριον οέ, δπερ τοϊς αύτοίς
έπικρεμαται έφ’ έκΑτερα τών ώμων, μέχρι ποδών,
καί τούτο στολή Ιερά, ο καί οΰτιυς δφείλει γράφεσθαι.
Τδ δέ ρώ οΤμαι ωραίου, ή, Ιερού δειν Αναγινώσκε-
σθαι. Yers. ult. Ήγίου. Hegiae tribuit Suidas illud
comici. Omnes sibi melius malle esse quam alteri.
Έκάστψ γάρ είναι τήν Ιφεσιν τού Αγαθού πρδς
Ιαυτδν μάλλον, ή πρδς Ετερον.
Pag. 1065, vers. ult. "Οτι τριών δντων. Vide pag.
1032, 26, et ibi scholion.
Pag. 1068, vers. 12, δηνεί?. Cod. Y. A. S. et
Suid. supra 1060, vers. 4 a fio. cod. B. A. S. Μ. M.
κυδείφ. Vers. 6, a fin. αΐδοι τε άμα καί δείμψ ίδειν
Η. St. illud αΐδοΐ legitur et in cod. Μ. M. Yers.
pen. τόνον. I. C. πινον. Yide Suidam in Salustio et
ΙΟ πίνος.
Pag. 1069, vers. 2, 1. λαμδάνεται I. S. Vers. 6f
H. St. 2, Μ. M. et cod. B. όπερεφάνη. Yers. 7,
verba illa Αντί τού έμδλέπ. Ακριβώς επισκοπούν (sic
Η. St. Yers. pro διεσκοπ.) uncis includantur I. S.
locum integrum ita explicat : "Ovap ulv μυριάκις
ποιρήν, ώς φάναι τδ ϊπος, άπαξ δέ και ύπαρ έφάνη
τδ φάσμα περιορώμενον τδν άνθριυπον έν αντί ως τής
τών πολλών χρήσεως. Ούδείς έστιν ούτω τδ θεΤον
έκκεκωφη μένος, etc. Haec sunt verba historici. Ad
illud ΠΕΡΙΟΡΟΜΕΝΟΝ, appositum glossema, Αντί
τού έμδλέιεον, Ακριβώς διασκοπούν. Ad illa, ΕΝΑΝ-
423
DAVIDI8 HCESCHELII ΝΟΤΛ
42*
ΧΙΟΣ τ. τ. Π. X. appositum glossema» άκώλυ τον
διέμενεν 6. τ. εΐ. κ. τ. άν. κ.» ubi DOU solum glos*
spmala io textum irrepserunt» sed etiam depravata
Sunt. Sed ne sic quidem huic loco consultum est.
Nam sequentia sunt άποσπασμάτια, et» ut dtxi,
laceri corporis disjecta membra. Vers. 9» H. St.
**τά τόν άνθρωπον. Vers. 15» στστασιώται. F. συν*
βιασώται, sed non temere mutaverim.I. G.; nam et
Uc aliud excerptum. Vers. 19» έξέδωκεν Ικνουαένψ
H. St. Vide pag. seq. ters. 17. Vers. 28, I. άπόρ*
ίητος, ούδ’ εις άφροο. παρακληθείς άπαιδα idem.
ers. 24» άπαιδα piov.*Sutd. in Hilario. Vers. 36,
ms. έπίτοκα, Ut SUp. 1956, 1. Herodot. θυγατέρα
έπίτεκα έούσαν. Lucian. Βαρύ vexat νάρ ή άθλία
νήν γαστέρα, καί σχεδόν ώς έπίτεξ έστίν. Pbrynicb:
Επίτοκος γυνή ειπεν ’Λδοκίμως Άντιφάνης ό κωμι-
κές, δέον εΙπεΤν έπιτεξ. vers. 41, άνακωχάζειν.
Procop. lib. IV : Τάς ναύς έκάτεροί άνεκωχευον,
καί ξυναγαγόντες αύτάς ές όλίγον, παρα ίνεσιν Ιζ
τούς σχρατ ιώτας έποιοΰντο. Utitur hoc Xiphii. 14
TTajano Vers. 42, 1. όμμακοίου. Aliud enim όμα-
κοειον Pythagora arud Clem. Alex. Strom . i. Vers.
49, H. Sl. των υπερουσίων έν φδου ταις Φίρμου»
Firmus κηπουρικά scripsit auctore Plinio Vers. 5,
a fln. τοίν χεροΤν. Cod. B. A. S. H. St
Pag. 1072, vers. 1» ώς.διέδειξεν. 06 H. St. Vers.
2, ήν τό, τε σώμα, cod. Vi H. St. Vers. 34, H. St.
όρθοιντο. 1. S. ώθούντο. Vers. 28, άλλ’ έτέων ούκ
έπέβη πισύρων. Acroteleution pentametri. I. S.
Vfers. 25, την στρατηγίδα άρ^ήν, L C. H. St. Vers.
28, άπετρέπετο. Sebol. ό'ρα τάς έπιβουλάς των βασι-
λέων, καί τάς άποτυχιας. Vers. 32, στρατηλάτης.
Ζήνων, ad marg. cod. R. Μ. Η. Η. St. Vers. 58»
'Ερμενερίχου. cod. V. Έρμενωίκού. Cod. Β. Άρ-
μερίχου. Μ. Μ. Άρμενερίχου. Vera. 48, ή γρημαία,
Tfeemisl. inde δ γριμαιοπώλης Lucian. Vers. 49,
■Όταν, et Vers. 8 a flo. Πεφύκασι sunt fragmenta
καλλιεπείας quafb dtcit, id estL φρασιολογίας. Vers.
7, a fin. τή μισοπράγμονι ζωή την άρετήν έπιφη-
μίζ^ιν. Scholion Μ. Μ. Τούτο άληθές έστίν, εΓ ve
καλώς κατορθωθή. ’Δλλ* Ιστι δυσκατόρθωτον, ως
Ιγώ πεπείραμαι. Καί μάλλον ?νθσ ούχ ή άρετή,
άλλ* ή κακία έηαινεΐται καί έπιδίδωσιν. Vers. utt.
•t Ιν γωνίφ. Ού πάντες, άλλ’ ο\ πλβίους διαβαλλόντων
τήν κακίαν έ*1 των ϊργων άτρεπτον τήν άρετήν
διασώζουσι, Sebol. in eod. cod. H. Μ.
Pajg. 1073, vers. 37, και παιάνα καλέςασα. Rase
verba in cod! fl. St. desunt pro quibus I. S. kjrit
καί πύαις άνακαλέσασα, recreatum herbis et medi-
•albentis. Έσμούνον mfW octo. Vers. 37, άποτέ-
ttvei. SohoL εδ γε σοι της σωφροσύνής ταύτη£ VefiV
μυθικής. Μ. Μ. Vers. 43, Η. St. Σαδούκψ. Vera.
44, άπεδείξατο idem. Vers. 8, a fin. χυδαίος. H. St.
tUferne Χαλδαίος.
Pag. 1076, vers. 15. Ίμβρίου. Exstant sfarstffl
401« cum R. St. ftotetiuncum, quemWre passlm
tecuti sumus. Vers. 1?, 'Τπερείδου, H. St. *Tiwpt-
δου, reliqui cod. et Plutarcb.
Pag. 1077* Vers. 18, στηλίτην παρά τψ θεφ γι-
νόμενον υφορώμαι Αίσχίνην. Horum glossentfc Sutit
ea, qute interjecta, <mi του έν στήλη θρ ιαμβ. ών
έτόλμ. I. S. Vers. 24, άλλ’ όμως. Qua in bis lucu-
lenti^ Eclogis leguntur, distinguenda et a capite in-
cipienda erant secundum membra sua στηλίτην,
est principium excerpti : άκλ* δμως, aliud excer-
ptum : φθείρουσι μίν aliud. Item nova initia Rlia
<4nda erant. 'bec est singula lineas sftaB incipere
debebant. Eodem modo faciendum fait in superio-
ribus de Isidoro, et altis, ubi magna illa eonfdsio
bis distinctionibus discuteretur. Sic infra, versr41>
κο^νολογείται principipm ; et ver». 44, άνθρωπος,
iHtid1 ; et 46, δι’ οδς ήρθη» sttudretr49, άλλά τόρΑν
θηβών, aliud ; et sic in omnibus excerpito fcsjtfe
emerit et «Horum. I; 8. Vfers. i6, a:fln. frwsss^d-
t τούς "Ελλ. I. S. Vers. 8,*e fin. ofrao
, cl πονηρός έξύλέγχετο. Idblb.
^ 1Θ90, vbrs. t, ai* λυ#ω τούς If^v
άν. 1. S. Vers. 4, ουδέ τψ Φωκέων αύθέντη κελεύον-
τος άλλου σπένδοααι. Idem et Η. St. Vers. 21, τήν
βώλον καί τόν κυαθον * γην καί ύδωρ, Herodot. I.S;
Pag. 1081, vers. 6, ©θάνουσι τάς προσδοκίας,
οθτω Σάρδεις εΤλεν. Nam το ήγήσασθαι abundat I. S.
Vers. 34. ής ένυβρίζει, Η. St. Vers. 35, ό τψ βασι-
λεΤ. Idem. Vers. 41, βραδέως άντί του τόν τρόπον;
Idem. Sed cod. Η. St. βραδέως άρτι τόν τρόπον τόν*
Αίσχίνου (καί) ουλάττεσθε.
Pag. 1085, vers. 22, ού πάντα I. S. Vers. 25, οΑ
δή Η. St. et I. S. Vers. eod. ταότας γε v. έ. τ. δ*
πρ οσιέσθάι I. Si
^ Pag. 1088, vers. 18, πλούτψ καί χρήμασι οόχ
2στιν αίρετή, ρώμη τε σωμάτος άρετή. υπέρ. I. S.
Vbrs. 29. Αναξαγόρας. Plut. in riia Periclis . Vera*
31, Δημόκριτος. Pnilo lib. Dt vita TheoM. Iden
de utroque memorat. Vers. eod. έκών δ* ένόσκ
σώμα. Gellius lib. X» cap. 18. Vers. 41, περιεργουν-
τσς έφόλκ. I. S*
Pag. 1089, vers. 3, κολάζβιν έθέλε ιν I. S. Vara.
24, Ήδίκηται. Hic incipit aliud excerptum ex ar-
gumento patris, qui interfecit filium deprehensum
cum matre unquam moechum, quae omnia nifeit
ad prioris exeerpti^ argumentum, quo Epicurus ioi-
pietatis postulabatur. I. S. Vers. 27, τψ λαθείν θε-
ραπεύει. Idem. Vers. 3, a fin. £ξεστι μοι. Haec es
margine in textum irrepserunt. Sunt glossema ho»
rum, ΕΕΕΣΤΙ ΜΟΙ, <ρησί. I. S. Ver·. Uit. άνεύθυνον.
Τό ϊχειν idem.
Pag. 1092, vers. 17, ού πέπρακται ; Ευαγής μοι-
χεία διά σοφισμάτων τετόλμηται, καί παίς δυστυχής
κατά μητρός άθλίβος έξ έναγούς κρατηρος I. 8.
του ι
νώσεως,
Pag. 1104 i vers. fitb. Idem Scaliger άνδρες γάμ
Φασιν, etc. Est enim παροιμιώδες, et sane ita con-
cepta fuit parosmia :
"Ανδρες γαρ είσιν al πόλεις, ούκ οίκίαι. (SenaTiUS).
Pag. 1105, vers. 21, I. δπλα των κινουνεΰόντων
ού^προύβάλλετο. Nam manifesto deerat ttegttto.
Pag. 1109, vers. 3, έπΐ πάσο^ Ιόντα γήν I. 8.
Vers. 6, 1. άλλά καί ταύτα σιγή παρ έλθω μεν, και
της εΙρήνης. Omnino κάν pro καί b» positum tu-
tam sententiam obscurabat. I. & Vora. 10, τό μλν
βρ καί τύχης Ιργον πολλάκις * nempe τρόπαιον.
m. Vers; Uit. σφίγξας.
Pag. 1113, vers. 4, υπέρ σου παιδίου 1. S, V«VU.
5, κοσμήσας. et Ώέμπβι ποιπνύοντας, aut Ia le quid.
Alioqui mendosiss. est lectio. Sane qoH pro ittte
σπεύδει πολιτεύοντας reponam, DOH succurrit 4. S.
Pag. Ht6, vere. 28, δτι δή μόνος τόν Ποσβιδώ^ος
πόθον πεπίστβοται I. S.
Pag. 1120, vers. 87, ή έξεζήτησ*. **Β έξι<σκησα.
Est varia Jectio.quae in textum irrepsit, qua inepta
est. Notum mufca ejusmodi in textam irrepsisse
apud auctores uiriusque Hngo» I.S.Vers.ult.'AXd|-
ανδρος. AHud CXeefptUffl. Vers. cod. τό τε γαρ
τής μεσημβρίας. AHud excerptum, ut in sequenti-
bus quod cola, tot Excerpta I. S.
Pag, 1424, vers. 16, μουσαι καί σκάφη ήδη νολ-
αώσι. Nam illud φυγήν irrepsit et sequentibn*.
Meminisse autem debemus, fere omdia membra eaaa
diversa excerpta, ut in sdperiorlbus auiginwa.
Quare frustra cdnUnuulionem arationis Utc i
m. Idem. Vers. 49,-δφερον άγάλμασι,Ι. S.
Pag. litte, vers. 6, a πο. πήχεις. μικρά τινα *
Mpf n*hrne ol Αΐγύπ^οι Ααλουσι, Lucian.
Pag. 1132, va|e. 8, ^Αφροδίτη. Qfue inde Κόηρες
Tbeocr. ΚυπρΙα et Χ&οπρογενής PMUro, Kunpa
γένεια Aristophani dicitur.
νάαενον^ L
άν^ώνηας ού OtUmtvAMtA »ολετικ&<, Mfnas.
425 AD BIBLIOTHECAM PHOTII. 426
Pag. 1144, vera. 8, a flo. "Οτι πολλοί μέν xalAlegiiur, apud Lucian. io Maeroblis, Μασσινισσας.
άλλοι Ιστύρησαν, άπδ σχήματος γυναικείου. De mu- Vers. 40, υίύν είχε τετραετή, ldetp ΘΧ PolvbiO nar-
taiione sexus narrantur aliquot exempla cum a rat Plutarcbus libro El πρεσβυτέρψ πολιτευτέον.
medicis, tum a Plinio, Historiarum lib. yn,cap. 4 ; Vers. eod. υίύν. “Ονομα Σθεμβάν, δν μετά ταύτα
a Joanoe Joviano Pontano, lib. x De rebus cede- Μικίψης είσεποιήσατο. Suid.
stibns, cap. 5. Pag. 1164, vers. 23, ϊδωκε χώραν. Ad marg.cod.
Pag. ti45, vers. 23. Notetur verbum in Lexicis H. St. adnotatur, τίσιν. Vers. 26, δτι μετή τήν Καρ-
hactenus desideratum, προικίζειν, id est, dotare, χηδονίων κατάλυσιν. Hanc belli servilis historiam,
Laerl. προίκα έπιδιδύναι. Philo, pag. 539, προικι- Latine a se redditam, ad calcem Diodori Sicul.
ζέτα> τήν παΐδα ό φθορεύς αλλψ, ζη μ ιού μένος χρή- Η. St. impressit. De eodem vide Strabonem, lib. vi;
μασιν. Epjphan. pag. 456, μή πεπροικισμέναι δπύ P. Orosium, lib. V, cap. 6.
του A6yrJm Atque inde 6 πρ οικισμός. Ibid. Horum Pag. 1169, vers. 43, άμα τεττάρων. Notetur xb
proto^pum est ή προίξ, dos; bino θεράπαιναι άμα cum genitivo, quod cum alibi etiam io hoc
προ'κΏιαι apud Philonem, lib. Περί εδγενείας. opere occurrat ne dubita, quin et supra, p. 977 :
"A cpoixov γήμαι, άπάγειν, λαβεΐν, Lucian., Atben., vers. 11 a fin. δμα, Ίωσεδέκ του άρχιερέως auctor
Iaert. Vers. 29, τω πυρετψ. H. St. τών πυρετών, scripserit.
>ed illud in marg. Vera. 34, H. St. προπεσβΐν.Υβτβ. Pag. 1172, vera. 21, H. St. 2, Τίττος. Vers. 11
44. Ιρμαφρύδιτον. Άβρενύθηλυν. Nax. άνδρύγυνον, a fin., έβάλλετο χάρακα. I. S.
Lucian. γύνανδρον, Philo. Vers. 3, a fin. τήν άλή- Pag. 1173, vers. 16, πέραν θαλάττης idem. Vera,
θειον διασαφήσαι, καί θυμψ τετολαηκύτι τήν καθ- β 42, άγκυλίων. Ίσ. άγ κυρ ίων Η. St. Vers. 3 a fin.,
υποκρινομένην xb τής φύσεως άρρεν έσθήτα λύ- DOta parenthese09 tollatur post παρ άλυπων collo—
σασαν. I. 8. canda, I. S. H. St.
Pag. 1148, vers. 7, ώειδεϊ. H. St. όμοειδεΤ. Sed Pag. 1176. vers. 46, αύλομανούντα Γυναικείαις
illud ad marg. Vers. 8, σύντρησίς τις. Idem. Vers. θέαις αύλούντα. Modos tibia facientem in spectaculis
12, δύξαι κεχρήσθαι. Idem. Vers. 16, $i<fct.Vers.29, thymelicorum mulierum . Nam profecto αύλοαα-
Καλώ. Idem. Vers. 32, παρά 81 τδν καλούμενον συ- νουντα tam ridiculum, quam qua Latine reddere
ριγγωθέντα, H. St. et alteram lectionem in marg. conatus est H. St. Quis sanus dixerit αύλομανώ
παρα δέ τον καλούμενον κτένα, τύπου συριγγωθέντος, θέαις ; quis hoc iotelligitt Hominem de faece Vulgi
I. S. Vers. 51, H. St. άνεφυσε. Vers. 7, a fin. idem notat, barfolum ei tibicinem non tragoedorum, aut
Κολλώ. Vers. ult. H. St. τύπον. H. St. 2, τύπον. comoedorum, sed Thymelicarum saltatricum 1. S.
Pag. 1149, Vers. 16, τοιούτου γεγενημένου. Scbol. Vera. eod, βασιλεύσας, τάς μέν πύλεις. Η. St. Vers.
in COd. H. St. 2. et Μ. Μ. Τοιούτύν τι τέρας έφάνη pen. Η. St. βοηθήσων.
καν τοις καθ* ήμας ^ύνοις,δ καί πρύς άμφω τά γένη Pag. 1 177, vers. 10, έπί προτηρήματος, I. S.
έγνώσθη μεθαρμοζόμενον, πάσχον τε καί πράττον Pag. 1180, vers. 3, έπιθέμενος τοΙς περί Άθη-
τα Φυσικά * πλέον δ’, ώς 2λεγε, κατεκράτει τούτου ό νίωνα, δδοιπορούντας, Η. St.
τού’ποιειν 2ρως. Εί δΐ που καί επασχεν, ού κατά xb Pag. 1184, vere. 31, 1. 'Ρωμαίων έθών, I. S.
έκούσιον, άλλ’ άναγκαζύμενον. Vers. 23, τή μίν γάρ Pag. 1185, vers. 16, 1. Λευκίου Μαρτίου. Cum
θηλείφ. Η. St. Vers. 45, έξ άπάσης τής Αίγύπτου dicalbo$coosuleecreatosolympiadel71,ergoac-
πεφυγαδευμενους. Fabnlsm de Judaeis propter Ιβ-C cidit anno U. C. 655. Atqui Fasti praeferunt an-
praro, sive tabem, quae corpora foedaret, /Egypto nurn 662; septem annis discrepator. Deest aliquid,
pulsis ut veram commemorat quoque Cornet. Ta- puta Όλυμπιάς δ’ ήχθη ή β' πρύς ταις έκατδν έβδο-
citus, lib. Historiarum . Vers. ult. συστήσας. Ίσ. μήκοντα, I. S.
μισήσας. Η. St. Pag. 1188, vers. 24, πολλούς ένέχουσαν, I. S.
Pag. 1146, vera. 5, καταββδναι idem. Vers. 8, Vers. 23, H. St. Κλέπτιος, sed alteram lectionem
astericus ante άναγκάσας ponatur, et in marg. I. in margine.
άναγκάσασθαι, est enim ea lectio cod. A. S. in quo Pag. 1189, vers. 39, H. St. 2, παύεται. Vers. 41,
coaluerunt, ut apparet, duse dictiones In unam pro H. St. fo. τών Καίσαρα άνελύντων. Vera. 7 a fio.,
άναγκάσας vel (ut H. St. 2) άναγκάσαι προσενέγκα- "Οτι xb τών Ιλλουστριών. Illustrissimi dignitas, vel
σθαι. Cateroquin άναμασάσ^ι notae significationis illustrissimatus, est posteriorum temporum. Itaque
verbum, idem quod Clem. Alex, άναμηρυκασθαι. ridiculum putare hoc a Diodoro unquam proditum
Vers. 15, φύρους τούς ύφειλομ. πρ αξάμενος. Synes. fuisse. Itaque sine dubio bffic, et qua sequuntur,
epist. 79, Ζηνάς 6 πράξας πέρυσι τούς διπλούς <ρύ- sunt sequturis et posterioris scriptoris. I. S.
ρους. Id est, είσπράξας vel είσπραξά μένος. Vers. Pag. 1192, excerpta e Vitis Plutarchi desideran-
II, a fin. et hic astericus est chalcogrenhi culpa tor in cod. H. St., ut et Aristides : quare neque
transpositus, fl. St. φρονήσει δλ καί άνδρεί? πολύ nos his immorabimur, cum auctores illi exstent
διαφέρων. Vers. 6 a fin., τιμώμενον, θαυμαζύμενον integre editi, unde mutila nullo negotio restitui,
idem. errata corrigi possunt.
Pag. 1153, vera. 4, τού σύμπαντος έθνους. Idem. D Pag. 1196, vers. 15, έφ’ Ίππον. Aid.
Vera. 39, γενομένας. H. St. έγνωσμένας ; sed illud Pag. 1197, vera. 23. in marg. I. Βουκεφάλαν, sic
ad marpinem, ut fere alibi alia. Vers. 43, H. St. Plutarch. in Vita Alex. Magn . et lib. Πύτερα τών
περί των παρ’ Ιουδαίοι* έθών τε. Vers. 4, a fin. ζώων φρονιμώτερα. Max. Tyr. λύγφ κς\
Κάτλον. Plutarch. In VitaMarU. Pag. 1201, vers. 8, τύ ’Ηλύσιον εΤναι πεδίον. De
Pag. 1156, vers. 6 a fin. άπολυθήναι τού ζήν.Υϋο quo Lucian. Περί πένθους. Nax. io Vita BaeilU
exsolvi· Vers. 3 a fio. κάρκαρον. Τόν νύν λεγύμενον Magni. Λήρος ό Μίνως έκεΐνος καί b 'Ραδάμανθυς *
κάραβον. Scbol. Η. St. Μ. Μ. Vers. penult. H. St. ούς άσφοδελών λειμώνων καί Ήλυσίων πεδίων ήξίω-
έννεακλίνου. Μ. Μ. ad oram έννεακλίτου. σαν οί 'Έλληνες, εν φαντασίφ τού καθ’ ήμας παρα-
Pag. 1157, vers. 12. ϊβρ ιπτο δ’ οδν. Idem. δείσου γενύμενοι έκ τών Μωσαϊκών, οιμαι, βιβλίων
Pag. 1160, vers. ptal. 'Ρωμαίων ο\ ταϊς εύγε- καί ήμετέρων, εί καί περί τήν κλήσίν γε διηνέχθη-
ναίαες. Τούτο καί νύν γίνεται * καί Ιστορούσι τάς σαν, εν άλλοις ύνύμασι τούτο παραδηλώσαντες.
πράξεις τών βασιλέων ο\ κατά γένος τούτες προσ- Pag. 1209, vers. 29, ώς μελίττας μλν βύες. Ideo
ή κοντές, είς έπαινον αύτών καί ζωήν τών όρώντων. βούπαιδες dicuntur. Vers. eodem, σφήκας δέ Ίπποι.
Scbol. Μ. Μ. Herapo:lo, lib. u, cap. 44. Vers. 30, κάνθαροι.
Pag. 1161, vers 27, Μασανάσσης. Masinissa seri- Plin. lib. xi, cap. 20.
Pti omnes, et H. St. editio, Μανασσής, quod Ut Pag. 1212. vers. 1, κύρακες γάρ. Γέγονε καί
suspectum rejeci in mar^lnem.Illud repones apud τοιούτύν τι έφ’ ήμών, περδίκων καταπεσύντων, πε-
Plutarch. in Vita Ca/apMI. majoris, et alibi : pro τωμενων άγεληδδν, δτε καί ot ήμετεροι σοφοί (λε-
quo Ut Polypii excerptis* ecloga 1ΐ8· Μασανάσσης γον, έκ τών φιονών κατακτυπεισθαι τά ώτα τά ζώα,
Patiol Qe, CIV. 14
42?
bAVlDIS HdiSCHELn ΝΟΪϋ.
428
καί ούτω περιηγούμενα πίπτειν είς γην. Scholion A Cod. V. Η. St. 8ς διά τά όπ* αυτού γινόμενα θεία
Μ. Μ. Vers. 16, Άριστείδου Παναθηναϊκός. Hic
partim ab Aldo, partim cum aliis Aristidis Oratio-
nibus est impressus Florentiae typis Philippi Jun-
tae, anno 1517.
Pag. 1313, vers. 19, Πυθαγόρου βίος. Vitam Py-
thagora?, praeter Laertium, Jamblicbum, et Suidam
editos, scripsit Malcbus quidam, cujus πονημά-
των illustris Joan. Vincentius Pinellus amplissimo
Welsero nostro misit : ut et Theophrasti Opuscula,
quae exstant, et librum Aristoteli ascriptum De
spiritu , innumeris locis singula (excepto Malchi li-
bello) a Daniels Furiano Cretense emendata, La-
tine reddita, et commentario illustrata, lucem (ut
confidimus) aliquando visura. Vers. 9, τών δέ Πυ-
θαγόρου. Haec totidem verbis leguntur in schoiiis
Graecis ad Idyllium Theocriti 14. Vers. 31, έξωθεν
ζηλωταί.δείΐοΐ^ΐβδ Theocriti έ'ξω ζητηταί iwt ndose;
illud etiam Suidas. Vers. 9 a Γιο. Ό δέκα, σύν-
θεσις τών τεσσάρων, κατά τδ έξης άριθ φούντων
ήμών. Δεκάς γάρ δυνάμει έστίν ή τετράς, άπό τής g
μόνάδος είρμψ κατά πρόοδον συντιθεμένη. S. Ma-
ximus lib. mystaaogia Lcclen . pag. 26, edit. Au-
gUSt. Vers. 5, a nn. τή όμιλί^, τή ποός τους θεούς.
Plutarch. lib. De superstitione, δ Πυθαγόρου λόγος,
ότι βέλτιστοι γινόμεθα προς τούς θεούς βαδίζοντες.
Vers. Seq. ιωοσιόντα. ΑΙ. προσιόντας.
Pag. 1315, vers. 31, ή δε άκοή. Haec, Plutarcho
auetore, λογικωτέρα μάλλον ή παθητικωτέρα. Di V.
Cbrysost. Emlogo in Acta apostolorum , qui in ms.
Augustano aosideratur.ad verbo illa : Έπεί νωθροί
γεγόνατε ταις άκοαΐς · ’Έστι γάρ (inquit), έστιν
ασθένεια καί άκοής. Καθάπερ γάρ στόμαχός ούκ αν
δέξΔιτο υγιεινά σιτία καί δυσκατέργαστα ασθενής
πονήματα Διάλογος έκλήθη, Cedrenus. Vers. 32,
κλειδς καυρίν. Cod. Aug. Dialog. mss. κλειός
καυρή, quod » que obscurum. Ctivum Scauri esse
intelligendum, vidit ocellus patri» meae, Μ. V.
Vers. 39, ήκε τις. Schoi. ’Όρα την έλεημοσύνην.
Vers. 2 a fln., ώς έθος πράττειν. Schoi. Τούτο εί
καί έθος, άλλά καί τότε μέχρι τινός ίσως. Νυν δέ
άπεπτη, καί ούδ’ ό'λως ουδ* έξ όνόματος έγνωσται,
Μ. Μ.
Pag. 1409, que de Paphnutio et Spiridone me-
morantur, eadem leguntur apud Suidam, et in
Ecclesiastica Historia ; in hanc etiam, quae de Con-
stantino, D. Athanasio, elc., paulo post sequun-
tur.
Pag. 1420, vers. 9, 1. Κωνστάντιον τ. ’Ρ. ά. δι-
εποντα, ή τά τής ά. ένε/ειρίζετο σκ. προδοσία τ. τ.
αί. πρ. καί συνδρομή. I. §.
Pag* 1437, vers. 38, δέον στεργε tv. Idem.
Pag. 1448, vers. 39, καταλήψεσθε. I. S.
Pag. 1452, περί τών δέκα ρητόρων. Consule
ών · ούτω καί ij/υγή όγκωθεισα, φλεγμαίνουσα, άγο-
νος γενομένη και έκλυτος, ούκ άν δυνηθείη δέξασθαι
τον πνευματικόν λόγον. "Ακούε τών ααθητών λεγόν-
των · Σκληρός έστιν ό λόγος ουτος, τις δύναται αυτού
άκούειν ; άν δέ Ισχυρά ή καί υγιεινή, πάντα ρφστα,
πάντα εύκολα, ex cod. ms. Μ. Μ. Vers. 32, ή δέ
δσφοησις. Γεύσεως όσφρησις προκαθημένη, τά πρός
έδωοήν καί πόσιν σχεδόν άπαντα προδικάζει · άφ’ ου G
καί προγευστρίδα αυτήν έκάλεσαν, είς τήν ένέργειαν
άπιδόντες, εύυυβόλως ενιοι. Philo.
Pag. 1317, vers. 44. Ούχ ότι έκ τών τεσσάρων
στοιχείων, I S.
Pag. 1319, vers. 23, έξις ποιητική μετά λόγου.
Αληθούς, Aristot. Ethic Nicomach. lib vi, cap. 4.
Vers. 6 a fin., "Ο τι Sv καί παρά βαρβάρων μά-
θημα. Eadem ascribitur laus Romanis Athenaei,
lib. vi, extremo.
Pag. 1321, vers. 26, Άγαθαρχίδου. Edita haec
excerpta Graece et Latine ab II. St. anno 1557 et
1584.
Pag. 1352, 1356, περί τών ριζοφάγων, υλοφάγων,
σπερμοφάγων, στρουθοφάγων, Λίθιόπων τών σι-
μών, άκριδοιράγων, elc. Eadem iere habet Diodor.
Sicui. lib. iu.
Pag. 1361, vers. 49, κα^ηλοπάρδαλις. ΕΤδον τό
τοιούτον ζώον κάγώ, παρά τού τυραννούντος Ιν
Αλέξανδρέ 4 σταλεν τώ βασιλεΤ ήμων. Ζοράφιν δ*
Ικάλει τούτο 6 άγαγών βάρβαρος. Schoi. Μ. Μ.
Pag. 1380, vers. 31, Ίεροκλέους περί προνοίας.
Vide supra pag. 548, vers. 2 a fio.
Pag. 1388, vers. 6, ταΐς παντοίαις τούτων μετα-
βολαΐς. SchOl. αίσχυνέσθωσαν έκ τούτων οί άφηνιά-
ζοντες προς τά συμπίπτοντα δυσχερή, καί μή ταπει-
νούμενοι, Μ. Μ.
Pag. 1392, vers. 26, παΤδα γάρ εΤναι. Schoi.
Ση μείωσα ι τήν αναγωγήν τού παιδεραστού. Καί ήρ-
κει τό είπεΤν έρωτικον · τό γάρ τοιούτον όνομα καί
έκ μόνης άκοής έστιν άηδές. Καί τέως άποδείκνυσι
τούς παιδεροστάς θεωρητικούς. Εί δέ είσι πρακτικοί
παιδερασταί, τί λεγεις, ώ Πλάτων ; Μ. Μ. Vers. 8
a fin. "Οτι νόμοι. Σημείωσαι τούτο τό κεφάλαιον.
ώς πάνυ χρήσιμον ό'λον.
Pag. 1597, vers. 26, Γρηγορίου. Τού· Διαλόγου,
Plutarchum. qui corumdem Viias descripsit, ubi
nonnulla cum Phctianis eadem cognosces; velut in
hac Antiphontis Vtta , quod Sopbili F. Thucydidis
historici auditor fuerit, et id genus a'ia.
^Pag. 1453, vers. 3 a fln., δακρύσαντα. "Ορα ότι
ούτος μεν ό σοφός διδάσκων έμαίσθως έδάκρυσεν,
ώς πεπραμένος · οί δέ νυνί μωροί κατ’ έμέ έπί μι-
σθψ τά μισητά τψ θεψ διαπραττόμενοι γάννυνται,
ώς εύημερούντες έξ έντρεχείας καί φρονήσεως.
Schoi.
Pag. 1456* vers. 17, τήν πραγματείαν. "Πσπερ δέ
τούς κσλούς Ιχθύς όλους πωλουμεν, ούτω κάγώ σοι,
εί βούλοιο μαθητεύειν, όλόκλ. άποδώσ. Plutarch.
Pag. 1457, vers. 32, potuisset hoc etiam modo
exprimi distichon illud :
Τιμόθεος φιλίας τε νάριν σύνεσίν τε προτιμών,
Ίσοκράτους είκώ τήνδ’ άνεθήκε θεψ *
Κλεομάρους έργον. Pro illis stella notatis legitur
•pud Plutarch. ξενίην et Λεωχάρους.
Pag. 1472, vers. 40, είς σπήλαιον Quintii, lib.x,
cap. 3. Vers. 8 a fln , έπί τό Φαληρικόν. Quintii,
ibid. et Cicer. De finibus, lib. V.
Pag. 1473, vers. 28, τ ί πρώτον. Quintii, lib. xi,
cap. 3 ; et Cicer, lib. i De orat. ; Valer. Max.
lib. viii, cap. 7.
Pag. 1484, vers. 41, ταλάντων. Apud Plutar-
chum, ubi idem recitatur, pro αύτός ΙποιεΤτο τήν
διοίκησιν, Η. Wolf. legit αύτος έποιεΐτο είσήγησιν,
initio fere Vita Lycurgi oratoris.
Pag. 1485, vers. 7, I. φιλοσόφψ τάς χειρας έπι-
βαλόντος τελώνου, καί προς το μετοίκιον αύτόν
άγοντος · συναντήσας.
Pag. 1500, vers. 16, στολή δ' άν. Schoi. Έγώ δ*
δν είποιμι στολήν πρώτην, τήν πα ρά θεόν παρρη-
σία ν, διά τό τού συνειδότος άκβτάγνωστον * ήν τό
άγιον βάπτισμα καί ή μετάνοια τοΤς τε φωτιζομένοις
καί άληθώς μετά μελό μενοις χαρίζεται τοις πιστοΤς
καί Πατέρα έπικαλου μενοις τόν Κύριον. Μ. Μ.
Pag. 1509, vers. 7, τό παρά καιρόν σιωπάν. In-
iter gnomas είς Σιωπήν legitur vulgo Senarius :
Ου δεΤ σιωπφν, καί λαλειν, όπου χρεών.
Ubi pro negandi particula ού, legendum est ού.
Ού δεΤ, σιωπφν · καί λαλειν, όπου χρεών.
Sic Euripides apud Plutarch. :
Σιγάν θ’, όπου δεΤ · καί λαλεΤν, V άσφαλες.
Pag. 1513, vers. 7 a flo., πρός ΓαΥναν. Theodo-
rei. Ecch s. Hist . lib. v, cap. 32.
Pag. 1517, vers. 47, σκάμματα. Τό σκάμμα,
locus certaminis, campus athleticus. Epiphan.,
pag. 218 : Ό άγων ίτελεσθη, καί έκενώθη τό
σκάμμα, καί οί στέφανοι έδόθησαν, καί άγωνισάμε-
νοι άνεπάησαν · καί οί μή φθάσαντες έξήκαν, καί
οί αή άγωνισάμενοι ούκετι εόπορούσι, καί οί έν τψ
σκαμματι ήττηθεντες έξεβλήθησαν, καί τά πάντα
. σαφώς τετελείωται μετά τήν έντεύθεν έκδημίαν,
429 AD BIBLIOTHECAM PHOTII. 4 30
1). Ambros. lib. I De offictii , cap. 16 : Quid alibi Αγνόν ή μανδν γενέσθαι · ού λειποψυχίαι μόνον, άλλα
poscis, quod alibi debetur? quid praepropere coronam και θάνατοι έπακολουθήσειεν αν. Μ. Μ.
exigis, antequam vincas ? quid detergere pulverem , Pag. 1577, vers. 6 a fln. τον Μωσήν άλφα καλει-
quid requiescere cupis ? quid epulari gestis , antequam σθαι. vide supra, pag. 485, vers. lia fln. Vers. 5
Stadium solvatur 7 Adhuc populus spectat , adhuc a fio., καλεΤ του ψεύδους τδν Ψίλωνα μάρτυρα. Apud
athletae in scammate (al. stemmate , perperam) quem neque io iribus de Mosis. Vita libris neque
sunt; et tu jam otium petis t Sed forte dicas , cur alibi horum quidquam legitur.
impii /astantur ? (cur epulantur ?) cur luxuriantur ? Pag. 1580, v^rs. 29, I. "Ορκους δΐ μοιχών είς
cur etiam ipsi non mecum laborant ? Quoniam qui τέφραν έγώ γράφω. Vers. 30, "Ορκους έγώ γυναι-
non subscripserunt [mss. S. Udalrici, qui non scripti κδς είς οίνον γράφω, ut apud Atheo, sic recte me-
erunt] ad coronam, non tenentur ad laborem certa- mini I. S.
simi». Pag. 1581, vers. 36, ιχαιούσαν. I. μυούσαν. Diod.
Pag. 1520, vers. 11, είς τους άγίους τεσσαρά- S. lib. ΙΠ. μούσας δ’ ωνομάσθαι, inquit, άπό του
κοντ* μάρτυρας. In eosdem exstant homili» Gre- μυεΤν τούς Ανθρώπους, etc. Plutarchus autem Ιλού-
forii Nysseni et Basilii Μ., τόπος δΐ τής παρατά- σ ς dici nit. quasi δμού οΰσας. Vers. 37, μαάσαν,
εως αύτοίς (inquit ille) τδ των μιαιιρόνων δικαστή- Ita ms. *ίσ. μώσαι. Vers. 40, παρ' Εύφορίωνι I. S.
ριον *ήν, ϊν εκείνω συστάντες ήγωνίζοντο, οΐ μεν Vers. 44, ήτρον idem. Vers. 45. 'Όιιηρος. Et Pind.
απειλαις άκροβολιςόμενοι, ol δΐ διά τής δπομονής Hem. ode 3. Vers. 50, Καλλίμαχος ο' έν "Εκάλη. I.
άμυνόμενοι. Ex ms. August. S. τδ μακκοφν, quo Lucianus in Lexiphone utitur ;
Pag. 1552, vers. 4, προσευχή. S. Maxim, προσευ- possit etiam έκτου αή κοφν formari .Simmias Rhod.
χή, α*τησις ών θεός πρεπόντως έαυτψ δωρεισθαι Β τά δ’ ώκυβοφ κοφν. Vere. ult. et 1, ρ. seq. Ίτύλος,
πεφυκεν άνθρώποις. Ευχή δ’ υπόσχεσις, ήγουν έπαγ- ...Absumpti fata gemens Ityli . Catuli. I. S.
γελία ών γνησίως λατρεύοντες θεψ ποσκομίζουσιν Pag. 1584, vers. 2, 1. συνεργήσαι.Εΐ infra, τέτλα
ο\ άνθρωποι. Μ. S. Augustan. et τέτλαθι ; sed nugatur I. S. Vers. 34, έν χαρίτων
Pag. 1560, νβΓβ. 25. I. σοφόν τι και μεγα I. S. πρώτη. τέτλα. I. S.
Pag. 1565, vers. 27, βεοφράστου. Edidit Η. St. an* Pag. 1585, vers. 5. o\ γλωσσόκομοι, loculi, glossae
DO 1557. v**rs. 32, πολύπους, χαμαιλεων, τάρανδος, τδ γλωσσόκομον, II Paral. XXIV, Joseph pag. 151;
Philo lib. Περί μέθης. Naz. 141 γλωττοκόμιον. Hesych. Διεφθαρμένως δί
Par. 1568, vers. 13. Scholion ; Ούχ ούτως ■ άλλ’ λέγεται δπδ των πολλών · έχρήν γάρ γλωττοκομειον
Ιπεί λειποψυχία γίνεται, τού περικαρδίου θερμού λέγε ιν, ώσπερ άμέλει καί οί αρχαίοι. Pbavorin.
πλέον ή προσήκει σκεδαννυ μενού. Τούτο δέ τοΤς μίν Pag. 1S89.V(TS. 14, τδν "Αρην. Παρά γάρ τδ άρή-
ήδομενοις, ώς πλε7ον ή δει διαχυθεΤσι, γίνεται, καί γειν, δ'περ ΒοηθεΤν έστι, κατά γλώτταν ^Αρης ώνο-
ώς 5ν ε?πή τις τού έν βάθει θερμού τή τής καρδίας μάσθαι μοι οοκεΤ, καθαιρετικός πολέμων, δημιουργδς
άναχύσει καί έξαπλώσει περί τήν ^ έπιφάνειαν σκε- είρήνης. Phile.
δασθεντος. ΤοΤς δ’ αύ λυπουμένοις, ώς ααλλον συστα- Pag. 1592, νβΓβ. 8 a fln., Αίσχίνην. Vide SUpra
λβίσι καί πληθεΤσι καί οιονεί συσφιγχθεισιν * ώς έν pag. 1476, Vers. 1.
πνιγεύσι συμβαίνει · σβέννυσθαι γάρ καί κατ’ άμφω Pag. 1597, vers. i. Ήραπόλλωνος. Ούκ άπέοικε 8k
τό πύρ γινωσκομεν · τούτου §νεκα γίνεσθαι [Γίσ. γίνε- τών τοιούτων ούδε δ Ώραπόλλων, άνήρ λόγιος : ού ή
ται] και ούχί τή τών υγρών ροή και τψ πλήθει. Καί σύνθεσις εκ τού ’Ώρος καί Απόλλων, & καί άμοω
γάρ εί άμέτρως τούτο συμβαίη τψ σώματι, τδ στε- Ιπίθετά είσι Φοίβου. Euslalh. Odyss. Δ.
JOSEPHDS SCAL1GER DA VIDI HOESCHELIO SALUTEM.
Doleo priores litteras meas ab hostium equitatu interceptas ad te non pervenisse. Eaa cum litter
meis et Merui» ad cl. V. M. Welserum missae fuerant Coloniam, qu» via maxime infesta ab excursio·
nibus militum, et eorum praetenturis. Quid ad te scripserim, equidem oon facile meminerim. Sed, quod
posterioribus meis tibi significabam, conjeceram in unum indiculum errores editionis PhotianaB, et
paucos illos quidem, et propiores mendis typographicis,quam ut ullum locum iustarum animadversio-
num obtinere possint. Itaque neque ili» mend» tanti esse videbantur, ut de illis te monerem, qui haec
melius perspicere possis, quam ego; neque lant»,ut paulo doctiorem lectorem remorari possint. Quo
magis inutiliter collocari operam putabam, nisi veritus essem ne tibi b»c denegare esset aut laborem
tua gratia declinare, aut amiciti» nostrae rationem non habere. Qu» potui igitur meminisse, retuli, ut
in hoc schedio habes. Qu» bona, pro tuo iudicio seliges ; mala, qu» tua est aequanimitas, aut excusa-
bis ant p reter i bis. Non enim illa morari debent seria tua ; neque profecto opus me in istis memorari,
2ui in melioribus optarim nomen meum sileri. Vale, mi Hmscneli, et nos ama. Lugduni Batavorum.
λ\. Augusti 1599.
43ί
t»HOTII PATRIARCHAE CP.
432
PHOTII
PATRIARCHA CONSTANTINOPOLITANI
OPERUM PARS QUINTA
CANONICA.
MONITUM EDITORUM
Photius tria opera canonica praecipua elaboravit. Primum collegit canones conciliorum oecuroe-
nicorum in unam syllogen, eoa describendo ordine chronologico. Eisdem adjecit canones concilio-
rum provincialium qui ob praeclaram doctrinam et sanam jurisprudentiam vim legis in universa Ec-
clesia obtinebant, et epistolas canonicas sanctorum Patrum, quae ad disciplinam generalem Ecclesiae
spectabant. Hanc syllogen , quam Zonoras, Balsamon et Aresteni doctis commentariis ornarunt, in
suis Pandectis canonum edidit Beveregius, nosque edemus inter opera scriptorum qui ad finem sae-
culi xn vel initio xm floruerunt.
Deinde Photius eosdem canones descripsit ordine materim, conjungendo canones ejusdem argu-
menti, etsi diversis temporibus editi fuissent, et totam materiam juris dividendo in quatuordecim
titulos. Hanc collectionem, sub nomine Syntagmalis canonum, primus edidit cardinalis A. Mai, vir,
ob in lucem protracta scripta veterum Patrum vix unquam satis laudandus, Spicilegii Romani t. ΥΙΙΛ
eamque nos hic edemus.
Tandem Photius canones Syntagmatis , omisso textu, juxta ordinem Syntagmatis notavit, et in
commentariis adjunctis descripsit leges praesertim civiles quse eisdem respondebant. Hanc collec-
tionem Nomocanonem inscripsit, quia legum tam ecclesiasticarum quam civilium Catalogum ac ve-
luti harmoniam exhibebat. Post alios Yoellius et Justellus eam Graece et Latine ediderunt Parisiis,
anno 4661, in sua Bibliotheca Juris, t. II, p. 785 et seq. Hic nobis edenda est.
Photius scripsit epistolas varias de rebus canonicis, quas suo loco edidimus. Caetcris eminet epis-
tola ad Leonem archiepiscopum Calabriae quae est xvm libri I.
Seriem horum operum claudet opusculum Photii quod inscribitur : Interrogationes decem eum
totidem responsionibus . Foetet quidem libellus iste odio schismatico ; sed non ideo praetermittendus
fuit, siquidem indicet cujus spiritus Photius fuit.
DE PHOTII SYNTAGMATE
(Angelo Mai Spicileg. Rom . tom. ΥΠ, praef. pag. vni.)
Photii Syntagma canonum (quod ab eruditis cum A χρηστή δι δασκαλΐφ πάντων άνθρώπων έκτεθεντας θεο-
ejusdem Synagogecanonumconluuiisolei) habere πρεπεΤς κανένας είς ταυτδν συναγαγεΐν, έκάστης vo-
me in manibus, idque typis aliquando fore traditu- νέδου τη προσηγορ^ τους αυτής έχομένως υποτιθείς.
rom, dixi aliquot abhinc annis in prolegomenis re- Quotquot a sanctis decem $ynodis,divef'sis tempo -
petitae editionis tomi I Scriptorum veterum , fibus, ad salutaris doctrinm confirmationem , 6o-
p.xxvm; quo nunc promisso defungi volens, trinas namque omnium hominum institutionem habitis ,
Photii circa jus canonicum curas distinguere atque editi sunt sacri canones , eos ego omnes in unum
in antecessum exponere necesse est. Primam ita- corpus colligendos suscepi, ita ut uniuscujusque
que curam suam sic narrat Photius ante Nomoca - synodi appellationi ac titulo sui proxime canones
nonum in Praefatione, quam ex Oxoniensi codice subjecti sint . Pergit deinde dicere Photius, se
Justellus edidit, Bibt.can. t.U, p. 789: Έπεχείρησα canones quoque apostolorum, synodum Cartha-
τους δπο των fev χράνοις διαφάροις γεγένημένων άγίων giniensem (sub primate Aurelio) et nonnullorum
δέκα συνέδων έπί βεβαιώσει του σωτηρίου δέγματος καί sanctorum Patrum alios canones S6U deCTOta
433 SYNTAGMA CANONUM
eodem opere conclusisse : el primo quidem μέχρι
τής πέμπτης συνόδου κανόνας είς εν συναγαγεϊν Οέμε-
νος σκοπόν, scopo sibi proposito, nt canones usque
ad synodum quintam in unum corpus colligeret.
Sed mox, ut ibidem subdit, ampliato consilio, Ion*
gius processit, ita ut synodos quoque se patriarcha
babitas seque excerpserit, opusque suum anno de*
muni DCCCLxxxm, paucis ante obitum annis absol-
verit. Prima igitur cseterisque amplior Photii cano-
nica lucubratio hac fuit, quam titulo Συναγωγής, id
est Collectionis , distinguere ab aliis iuterest. Hac
salem synagoge ipsa, ut reor, est, quam cum Zo na-
ra et Balsamonis scholiis tum in Parisiensi editio·
ne, tum in Beveregii praclaris Pandectis legimus.
Quanquam eadem in manu scriptis codicibus non
sine plurima varietate, ac modo longior modo j
contractior jacet, ut mihi legenti comperturo est.
Mox secanda lucubrationis naturam sic Photius
describit : Πάντων δ& των συτε ιλεγμένων τήν δύναμιν
ιΐς τίτλους δέκα πρδς τέτρασι συνελών, καί τούτων Εκασ-
τον είς διάφορα κεφάλαια διελών* εΤτα τους προς έκάστην
ζήτησιν άρμόζοντκς δρους δποθείς, τάς τβ προσηγορίας
των αύτους ευρόντων δηλώσας, καί τύν άριθμ&ν διά των
Αριθμητικών στοιχείων, ε&σύνοπτον,ώς οίμαι,κατά δόνα-
μιν τδ Σύνταγμα πεποίημαι * Horum QUtetn Otnnium
Ua collectorum vim titulos quatuordecim contra -
cta, ac unoquoque horum titulorum in varia ca-
pita distributo ; deinde unicuique quaestioni con-
venientibus definitionibus subjectis, auctorumque
ipsorum nomine declarato, necnon etiam numero
per arithmetica elementa apposito , cognitu facile , (
ul opinor, pro viribus Syntagma elaboravi. En se-
cunda, ut dixi, canonica Photii lucubratio, Syn-
tayma scilicet, id est ordinata compositio cano-
num, atque ad peculiarem finem directa, id est
ad demonstrandos confirmandosque canonici ju-
ris delectos titulos. Aliud est igttur, ut jam dixi,
canonum sive ex synodis sive etiam ex singulis
Patribus coacervalio,atque in uno volumine scri-
ptio, quae nihil est nisi quadam συναγωγή ; aliud
vero iogeniosa ipsorum dispositio, atque ad certos
scopos collineatio, quod σύνταγμα proprie appel-
lator ; quo vocabulo Photius hoc opus suum sem-
per indigitat, ut coipiam librum nostrum legenti
constabit. Itaque et Joannes Scholasticus, qui
Photium in Bysantioo patriarchatu ducentis annis
pracessit, paris omnino structura librum ex ca-
nooibus usque ad synodum quartam conficiens,
Sic in titulo habet : Συντάττει τούς 8λους κανόνας
είς ν' τίτλους : Omnes canones sub titulis quin-
quaginta simul componit , seu ad Syntagma redi-
git; quo nomine Joannis labor constanter desi-
gnatur. Sic ergo exposita Photiani Syntagmatis ve-
ra notione, spero blsam illam, ut reor, bibliogra-
phorum opinionem, exstinctum iri, quod nempe
Photii Syntagma idem sit atque Synagoge (repo
guaatibus ipsis inter se vocabulis) ; quanquam
summi quoque viri, ignoratione codicis nostri et re
parum considerata, isto modo locuti sunt, v eluti
— A. MAI PRAEFATIO, 434
Lambecius, Bibi. Vindob . ed. Kollar. lib. viii,
p. 909; Fabricius, Bibi. Gr. ed. nov. t. XI,p.21,
et t. XII, p. 185 ; Assemanus, Jur Orient. 1. 1,
p. 37, qui in codice Vat. 1185, et Palat. 408, ex-
stare ait Photii Syntagma , in quibus reapse nil
praeter Nomocanonem ac Synagogen cum Balsa-
monis Scholiis habetur. Denique et Jacobus Mo-
rellius in Bibi. S. Uard,p. 97, Photii Syntagma
appellat nobisque exponit, id quod manifeste nihil
est aliud quam Photii prima Synagoge,nondum in
titulos distributa, neque ad Syntagmatis rationem
redacta. Tenemus jam igitur Photii Syntagma ex
propria Synagoge & eodem sumptum, el in titu-
los xiv distributum, in quorum singulis continua
integraque dictione eos canones scripsit, qui ad
rem propositam confirmandam prosunt.Quam rem
ita se habere, codex Golu/nnensis,niinc Vaticanus,
de quo supra in Germano dixi, demonstrat: codex,
inquam, insignis, membraneus, antiquus, saeculi
nempe saltem xit, calligrapha diligentique manu
scriptus, tantaeque raritatis, ut hic solus Photii
verum Syntagma continere videatur : nisi forte
aliud exemplar est in codice Dubliniensi mss.Angl.
et Hibera, t. II,part.n, p. 40, qui sic describitur :
Photii leges (canones?) per capitula digestce ple-
nius quam in Nomocanone . Certe si canones pro
leges scribendum fuit, accurata mihi haec vide-
retur Photiani Syntagmatis definitio.
Nunc jam sequitur ut de tertiis Photii ad jus ca-
nonicum curis dicamus. Homines ita natura com-
parati sum, ut actus suos parlim exemplo duce,par-
tim proprio ratiocinio motuque depromanl.Utram-
que hancregulam secutusPhotius videtur:namque
ut non solum Syntagma sed Nomocanonem etiam
conderet (id enim tertio operi est nomen), ducem
habuit anledictum Joannem, qui Syntagmati suo
Nomocanonem illum subtexuit, quem primus Jus-
tellus edidit. Sed enim illud multo vehementius,
ul opinor, Photium impulit, quia Syntagma suum
repetitionibus plurimis laborare videbat;propterea
quod eosdem canones, et quidem saepe longiores,
necnon copiosa Patrum segmenta, bis, quater, ac
fortasse decies aliquando recurrere necesse erat,
quia diversis titulis et capitulis aeque quadrabant.
Ergo etiamsi Syntagma utiliter confectum erat, in
quo omnia suis locis perscripta exstabant, molestae
1 tamen valde exscribentibus, graves item ementibus
accidebant canonum repetitiones tot, quae volumen
propemodum duplicabant. Quid igitur? Brevissi-
mum delineavit Photius compendium , in quo titulo-
rum el capitulorum thematibus nil substerneret ali-
ud,quam arithmeticas notas illorum canonum, quos
lata oratione scripserat in Synlagmale. Est itaque
Nomocunon breviato mera Syntagmatis. Skc enim
etiam in calce Nomocanoni* legitur: Τέλος των δέκα
προ; τοΤ; τέσσαρσι τίτλων των παρά Φωτίου συνοψισθέν-
των· expliciunt quatuordecim tituli (quae est ipsa
natura et constitutio Syntagmatis) a Photio in
compendium redacti (id est Nomocanon ). Dicet
436
435 PHOTII PATRIARCHAE CP.
aliquis: Si Nomocanon per arithmeticas notas ca A
nonem indicat, isque canon in Photii Synagoge
occurrit, cur jam Syntag mate opus sit? Ergo, in-
quam, Joannis quoque Synlagma post ejus Nomo -
canonem, et post adunatos toties Ecclesiae universae
canones, usu caribit? quod nemo cordatus dicet.
Cresconii Africani Breviarium canonum habemus
quod (demptis civilibus legibus) Joannis Photiique
Nomocanonem prorsus exaequat. Num hoc idcirco
et alia Syntagmata9 quae tot exstant, praesertim in
jure novo, puta Ansclmi Lucensis, cardinalisDeus,
dedit, Gratiani, pontificum Gregorii et Bonifacii,
utilitate carent? Nemo id sanus arbitrabitur. Quin
adeo si rem hanc ad veritatis lancem libremus,
Syntagmatis usus occupatis certe hominibus vel
librorum copia non abundantibus longe pronior i
erit et fructuosior. Licet enim in Nomocanone nu-
meralis nota mihi canonem indicet.attamen hunc
nonnisi moleste et morose in Synagoge s farragine
quaeram. (Qui certe ex Cujacii libris jus discere
avet, ipsum potius auctoris textum, quam Alba-
nensis promptuariam leget.) Contra si in singulis
titulis, intra unumquodque capitulum, prout fit in
5t/ntapmetc,congruentescanonesipsisverbis reci-
tatos nanciscor, res tota mihi incurrit in oculos, ne-
que longius quidquam requiro. At injucundae repe-
titiones sunt. Sane ; bsque ob delicatos lectores
ansam Nomocanoni , quasi indici ac repertorio,
3truendo dederunt. Ego quoque hanc eamdem mo-
lestiam inter librum imprimendum expertus, coepi
locos repetitos omittere; ita tamen, ut eorum ini-
tiis scriptis, lectores meos per παραπομπάς, remis-
siones (ut fit in Damasceni Parallelis) ad jam ex-
stantem in libro meo canonem, intento veluti digito
amandarem : neque enim quisquam adeo segnis
erit, quem pauca revolvere in eodem volumine fo-
lia pigeat, ut pagellam inspiciat quam numerali
signo demonstro. Sic ergo et recitatos a Photio
canones, cunctos conserva vi, et tamen libri molem
dimidia ferme parte diminui. Denique aio: Si quis
canonum veterum a Photio collectorum scienti»
studet, eum vel universalem Synagogen sus de-
que pervolutare necesse est, vel hoc Synlagma
multo brevius atque ordinatius et rei qu&sit»
inveniendae aptius perlegere. Etenim Nomocano·
nts, ubi nihil praeter numerorum congeriem est,
nulla per se jucunditas, neque utilitas esse vide-
tur, nisi quatenus indiculi vice defungitur.
Sed contra hanc Photiani operis trinam parti-
tionem, tenebras quasdam, fateor, offundit prae-
fatio illa.qua Photius Nomocanonem suum comi-
tatus est. Nam post recitata superius verba, pro-
sequitur narransquod canones idcirco arithmeticis
tantum numeris indicaverit, ne frequentes repeti-
tiones fierent, qiiae legentibus fastidium crearent.
Hunc, inquam, locum qui leget, Nomocanonem at-
que Syntagma9 unum quid non duo,esse putabit.
Neque sane nego, nomen Syntagmalis9 de No -
tnocanone quoque potuisse a Photio pronuntiari,
ubi item *υντάχτοντχι canones; verum in priore
Ι&ητώς verbis ipsis ,in posteriore per indicem sine
re*Quare aequius est ut αύντχγμχ vocabulum, de-
signando secundo operi a nobis reservetur.Praete-
rea reputandum est, Pbotii dietam praefationem,
quae apud Justellum est, non ουνβγωγ^ collectioni
universali , neque Syntagmati9 sed Nomocanoni
fuisse praepositam, utOxoniensiscodex demonstrat
Φωτίου είς τον Νομο<?νονα πρόλογος * ideoque Pho-
tius de Nomocanonis tantum structura tunc solli-
citus,in hoc uno scilicet commendando verba con-
sumpsit.Yel potius dicendum est, Praefationem il-
lam a Photio tribus aeque suis operibus fuisse prae-
fixam, mutatis tantum prout res ferebat partibus
propriis.CerteLambeciussic judicavit,loc. cit. p.
, 909, ubi ait: Memorataprw/alioadtiomocsnonem
tanquam opus secundarium sed praecipue ud ip-
sum Synlagma canonum , tanquam opus primari-
um pertinet. EtsiLambecius,ut initio dixi, Syntag-
ma id putat quod est Synagoge . Verum enimvero
quod Synlagma nunc editum, opus Photianum sit,
ipse in primis Nomocanon evidenter comprobat:
etenim tituli, et capitula, et canonum numeri,
quotquot in Nomocanone adumbrantur, ii ad Syn-
tagma nostrum adamussim cuncti referuntur et
provocant, qoin ne hilum quidem aberrent.Neque
hanc veritatem illud infirmat, quod in editione
nostra Syntagmatis9pAi 9 278, 406, non autem in
Nomocanone9 laudatur synodus Constantinopoii-
tana περί lv<tae<i>t,quam anno 920, id est tricesimo
• circiter post Photii obitum, sub Constantino et
Romano basileopatore celebratam scimus. Nam
primum quidem synodi ejus fragmentum recenti
manu in margine codicis fuisse adjectum, dixi
p.480.Tum scimus nullam ferme esse in codici-
bus canonicam collectionem, cui subinde aliquid
per temporis lapsum non fuerit additum sive in
Graecis sive in Latinis sive etiam in Orientalibus,
ut certe de Armeniacis me dicere olim memini
Script . vel. t. X, part. n, p. 316 : ipsique adeo
Photii Nomocanoni additamenta neseio quae ac-
cessisse, critici homines suspicati sunt.
Hactenus deSyntagmate canonum diximus;dein-
ceps vero de adjectis a Photio civilium legum ex-
cerptis haud omninosilendum es se videtur, quae
prorsus eadem sunt in utroque opere tum Syntag ·
) matis tum Nomocanonis; q uia etsi in Nomocanone
Photius breviare Synlagma potuit, quatenus id fuit
canonicum; quatenustamen civile, compendio non
erat locus, quia sententia legum proponi arctius
non poterat,quam in Syntagmate facium fuerat. Sed
euperest indagandum, utrum hanc legum deflora-
tionem ,quam Syntagmati attexuit , ex u ni verse j ure
sumpserit auctor, an veru sibi antea Synagogem
legum confecerii, instar ejus quam ex synodorum
Patrumque tomis ab eo coacervatam retro diximus.
Mihi enim valde persuasi, Synagogem illam regia·
rum legum, res ecclesiasticas plerumque spectan-
tium,qua in codice Vaticano post Syntagmu le-
gitur, a Photio fuisse collectam, qui postea bino
437 SYNTAGMA CANONUM. — A. MAI PRAEFATIO. 438
sibi excerpta sumpserit Syntaginali el mox No - A associaverit, causam narrat ipsem et Photius in One
mocanoni substernenda. Utique haec legum coi- prioris prologi : Εΐ που δε χρειώδη πρδς τάς τοιαύτας
lectio, non sine magna tamen varietate, apud Jus- κανονικάς συγγραφάς την πολιτικήν νομοθεσίαν δπείλη-
tellum quoque in secundo volumine est. Sed Ut- <p*, ταύτης βραχέα τε και συντετμημένα τοΤς συγγενέσι
cunque ea res se habet, titulos hujus Vaticanae κεφχλκίοις προσάρμοσα έν Ιδιάζονχι μέρει τήσδε τής βι-
Synagoges recitare placet. βλουτώνείς έκκλησιαστικτ ν άνηκύντων ευταξίαν, έν τε
’Εκ τών μετά Κώδικα θείων Νεαρών διατάξεων τού τής τοΤ« βασιλικό Τς θεσπίσμχσιν, έν τε ταΤς των σοφών άρ·
θείας λήξεως 'Ιουστινιανού διάφοροι διατάξεις, συν^δουσχι μονίχις, σύντομον έν συναγωγή ποιήσαμε νος έ/.θεσιν· άμα
έξαιρέτως τοΤς θείοις και ίεροΤς κανάσι,και έκ περιουσίας μέν εις άνάμνησιν, άμα δέ προς τελείαν αυτών τους έν-
τήνοΐκείαν Ισχύν νέμουσαι* αΤς τάξιν τινά και άριθμδν τυγχάνοντας έρευναν (δδηγήσαι·) · Sicubi VBTO Utiles
Ιπεθήκαμεν πρδς σύντομον εδρεσιν τού Ιπιζητουμένου ad hujusmodi canonica scripta civiles leges arbir
κεφαλαίου* διά τά, ώς εΤρηται, έκ διαφδρων διατάξεων tratus sum, pauca quadam eaque brevia ex iit de -
είν» τά συνταχθέντα, ώς δποτέτακται · Ex divalibus sumpta congruentibus capitulis odjunxiinpropria
poti Codicem NovelHs constitutumibus Justiniani libri huj us parte; eorum scilicet quos ad Ecclesioe
divina sortitionis, diversa leges qua praecipue rectum ordinem pertinent cum in regiis decretis ,
consonant cum sacris canonibus, eisque propriam n tum in prudentium interpretationibus , breviata
ex abundantia vim tribuunt ; quibus nos ordinem quadam collectione omnino complectens; tum me-
quemdam numerosque apposuimus, ut expeditius morioe causa , tum ut ad plenam ipsarum rerum
reperiatur quaesitum quodque capitulum; propte- indagationem lectores deducerem . Sed non placet
rccquod ex diversis constitutionibus sint eoa- hoc Leoni Allatio institutum, qui in opere Decon*
cervata, ut infra subjicitur. Cod. p. 663-697. sensu, libi,cap. 15, p.221, rationem hanc Nomoca·
διατάξεις νδμων πολιτικών έκ τών Νεαρών ’ίουστι· nonum , id est imperaliura legum cum episcopali-
νιανου διατάξεων και έτερων βασιλέων, συνηγορούσα» bus regulis copulam, prava erga principes assenta-
xal έπικυρούσχι τους τών άγίων Πατέρων έκκλησιαστι·· tione progenitam judicat. Nimie id fortasse dictum
χούς κανόνας : Statuta legum civilium ex novellis severe: etenim civilis juris cum canonico compa-
Justiniani et altorum imperatorum constitutio- ratio, sive in Syntagmate nostro sive in Nomoca-
nibus,qua favent et confirmationem adjiciunt none, et multas habet utilitates, et nullum per se vi-
eeclesiasticis sanctorum Patrum canonibus Haec tium redolere videtur. In corpore juris antejusti-
habent notas temporis, et subscriptiones Latinas, nianei antiqua exstat Mosaicarum et Romanarum
litteris singularis in jure formae scriptas. Cod. legum collatio. Insuper in Francorum regum Capi-
p. 697-765. c tularibus, et in Barbarorum legibus apud Caneia-
Συναγωγή τών είρημένων έν τψ Κώδικι καί τοΤς num, quot quantaque hujusmodi habemus! Non
Διγέστοις καί ταΤς ΝεαραΤς διατάξεσι, περί έπισκδ- quod saecularis potestas rem religiosam gubernare
πων, και κληρικών, καί μοναχών, καί πραγμάτων queat, vel quidquam contra canones imperare; sed
ευαγών, έτι δε καί 'Ιουδαίων καί αίρετικών, έκ τού quia disciplinam judiciie episcopalibus jam COnS-
πρώτου βιβλίου του κώδικος * Collectio eorum quos titutam boni principes regia vi roborandam ejus-
dicuntur in Codice, Digestis, et novellis Consti - que praxim imperandam curabant. Cieterum etiam
tutiomibus , de episcopis, clericis, monachis, rebus Beveregius, vir Anglicanus, sub rege scribens qui
sacris, item de Judais et har elicis, ex primo religiosum primatum et auctoritatem usurpaverat,
Codicis libro. Cod. p. 765 840. fortiter admodum pro Ecclesiae libertate et omni-
Συναγωγή τών σποράδην έν τοΤς Διγέστοις καί moda in sacris potestate decertat ad Pandectas
'Ινστιτούτο ις κειμένων, περί Ιερών τύπων τε καί canonum Prolegom.cap.2, Occidentalium episco-
πραγμάταρν καί τών έν αύτοις γινομένων τε καί ροΓΙΗΠ, praecipuequo Rom.pontiflCUin pro tuenda
πλημμελουμένων, καί περί Ιερέων, έτι δέ καί Ίου- spiritalis rei libertate notissimus vigor est : re-
δαίων ναί θυσιών, καί τών άπάγόντων τι^άς πρδς nissiores interdum visi sunt Graeci, quanquam
άπηγσρευμένας θρησκείας, καί περί άποτροφής παίδων, eos luculenter prodicto loco defendit AllatlUS,
γερύντων, καί άσθενών* Collectio sparsim exstan - adductis multis in medium testimoniis, quaeGrse-
tium in Digestis et Institutionibus, de sacris /o- eam etiam Ecclesiam libertatem suam pro viribus
cis ac negotiis, et de iis quos in his fiunt vel pec - conservasse demonstrant (a).
cantur; et de sacerdotibus ; insuper de Judceis ac Placet autem mihi disputationem Allalii hac de
sacrificiis; et deOs qui aliquos abducunt ad ve - recuiqulare, prolato alio, quod apud eum non est
titas religiones ; et de alendis pueris, senibus, et testimonio, libro nempe synodico Ecclesiae Con-
ugrolantibus. st3ntinopolitanae sive Actorum ejus Ecclesiae, quem
Cur autem civilium legum excerpta canonibus in pretioso et raro codice Vaticano deprehendi (b).
NOTiE.
(a) Sic etiam Armeniorum Ecclesia jam inde a bibliotheca impensis summi viri Antonii Augus-
suis primordiis. Confer. Script. vet i, X, part. u, tini, qui reapse in editione Lucensi operum suo-
p. 310. rum, t. VII, p. 54 seq., hunc memorat inter do-
(4) In calce voluminis affirmat Andreas Darma- mesticos suos codices, ejusque rubricas, seu re-
rius, se descripsisse hunc codicem in Escurialeusi 'rum contentarum titulos, Latine recitat.
439 PHOTII PATRIARCHA CP. 440
Neque alienum me id facere puto in hoc praevio a lominus ad illustrandos si place l canon es, c a quos
sermone ad Photii opus, ubi tanta legum civilium de suffragiis sive electione dicuntur , considera ·
ad canones accessio fit. Sic ergo liber synodicus re non est intempestivum. Sic ergo de electione
f. 402 seqq. : Έχ δέ τώ* πολιτικών νόμων, it κχ\ lex : « Quod st ii, qui suffragia conterre dibent9
μή τψ έκιίνων ζυγφ τα έχκλησιαστικά ταλαντεύε- intra semestre tempus id minime fecerint, tunc
ται, δμω; προς σαφήνειαν των Ιερών, εΐ δοκεΤ, κανό- animos SUOS periculo , ii ad quem pertinet , Cp$S~
νων τά περί της ψήφου θεωρήσαι ούκ «καιρόν · εχει COpum Ordinet . » Perspicua sententia est : Cte -
b περ\ ταύτης νόμος ούτως* c Et δε oi όφείλοντες ffilf» alit SUnt qui Suffragia Conferunt, aliUS qui
C τά ψηφίσματα ποιεϊν, έντύς μηνών έξ μή ποιή- Ordinat . Verum HOSC de laicis dicta Videntur ,*
« σουσι, τη«καθτα τψ κινδύνφ τής Ιδίας ψυχής namque his lex, contra canonum auctoritatem ,
9 έκεΐνος φ άρμόζει xkv έπίσκοπον χειροτονείτω (c).· suffragia permittit : Quoe res tamen firmitatem
Σαφής b λόγος * άλλοι γάρ είσιν ot ψηφιζόμενοι, καί nullam obtinuit, sed in •criptis Otiosa jacet: fru-
Ιτερος b χειροτονών, ’λλλά τούτο διά λαϊκούς εΐρή- stra enim clamitant leges, proptereu quod Patres
o6ju δοκετ * έκβίνοις γάρ b νόμος τάς ψήφους άπ- mandata hujusmodi , tanquam aliena et obtrusa,
εναντίας τών κανόνων έπιτρέπει* δπερ ουδέποτε κρα- ex Ecclesia repulerunt . Non enim quidquam
τησαν φαίνεται, άλλ’ iv γράμμασι μόνον κεϊται, β commune habent SpiritUS et glodtUS. Quod St
άπρακτα κεκραγότων αύτών, διά τύ παρά τών Πα- forte de episcopis loquitur lex, nullum hincpreb
τέρων άπδ τής 'Εκκλησίας αεί, ώς άλλο άολόν τι judicium contra Ecclesiam conflatur, qvandoqui-
έξελαύνεσθαι xb τοιοΰτον έπίταγμ α * ούδέν γάρ κοι- dem sine episcopali suffragio ordinatio nuUa
vb* πνεύματι και μαχαίρφ. El bl και περί τών έπι- peragitur. Sed hactenus de Civilibus legibus.Nom
σκόπων λέγει, άλλ’ ούδέν διά τούτο τή Έκκλησίφ f| vel unius episcopi , aut presbyteri OUt diaconi
πρόκριμα * αδύνατον γάρ δίχα ψηφίσματος έπισκο- electionem non patiuntur Patret a laicit proce -
πικού χειροτονίαν προβήναι * τέως δε τούτο περί τών der e, quomodo hi legem vel doctrinam a laicis
πολιτικών νόμων. Et γάρ ένδς Επισκόπου ή πρεσβυ- proponi tolerarent , quos electionem atque ordi·
τέρου ή διακόνου ψήφον ούκ άνέχονται οί θετοί Πα- nationum normam prosscriberetf Si enim hoc
τέρες παρά λαϊκών προβή/αι, πώς ύποστήσονται αύ- eveniret , jam non Spiritaliter , sed humanitus
τήν έχείνην τήν τάς ψήφους και χειροτονίας όπως res divinos administrarentur : siquidem exinde
όφείλουσιν γίνεσθαι νομοθεσίαν καί διδασκαλίαν παρά IttfH electiones omnes tum Ordinationes humanis
λαϊκών έκτιθεμένων παραδέξασθαι ; Et γάρ τούτο IUM divinis jussibus fierent . Ex quo alia quoque
δειχθείη, ου πνευματικώς πάντως, άλλ* άνθρωπίνω: COUSectanea deducerentur : fortUSSC enim potle*
χά Θεία ποαχΟήσονται, τώ\ χηφιζομένων και χειρο- π* nostri osgre ferentes ea quos injure ecclesias·
τονουμένων έκ τότε πάντων άνθρωπίνοις καί ού ^ tico scripta sunt, sive ambitione inflati , sive
θείοι v έντάλμασι τελουμένων · έξ ού καί άλλο τι etiam ob mentis aliquam pravitatem, perturbare
συμβήσεται. Τών γάρ μεταγενεστέρων ίσως δυσ- et Confundere divinos fidei nOstrm articulos 00-
αρεστουμένων έπί τοϊς περί έκκλησι αστικών γεγραμ- lent ; Captantesque atisam CX tit qui ante %pS0S
μένοις, είτε διά φι)οτΐιείαν, τυχόν δέ καί δια γνώ- scripserunt, leges et ipsi statuent, quomodo bap·
μην ούκ «υαγή, θελόντων φύρα και συγχέαι τά περί tisma administrari debeat , ceu ιι minime ipsis
τής πίστεως ήμών θεϊα διδάγματα, λαμβανόντων placeret quod hactenus est factitatum l item quo
άφορμήν kx του γράψαι τινάς τών πρύ αύτών περί ritu SaCTCS misSW liturgiam perfici Oporteat ; 8tC~
τούτων, νομοθετήσουσι xat αύτοί πώς μίν οφείλει xb que alius alia prasscriberet,cunctique de omnibus
βάπτισμα γίνεσθαι, ώς ούκ άρεστώς αύτοις άρτι τε- Statuere Vellent. Neque enim ullus CSSCt moli fi·
λουμένου * πώς bl ή τής θείας μυσταγωγίας Ιερουρ- nil,li hoc absurdum initium fieret, donec iptum
για Ιπιτελεσθήσετχι * καί άλλος περί άλλου, καί audacter suffoderent Trinitatis mysterium atque
πάντες περί πάντων · ού γάρ στήσετχι το κακύν, universam delerent religionem . Quamobrem ne
άρχής δοθείσης άτοπου, μέχρις άν ύπορύττειν αύτύ talia eveniant , nullam uspiam ullo tempore civi -
xb τής Τριάδος καί παραχοφάττειν τολμήσουσι τής lem legem dominari Spiritui COneCSSUm fuit ; sed
εύσεβείας μυστήριον * άλλ* ών Τνα μή ταύτα γένη- Ον eluti emortui conceptui in ipsis CXStingUUnlur
ται, ούδείς που νόμος πολιτικύς ούδαμώ; ουδέποτε Uteris, SXC qucseunque dviles leget spiritui COU -
τού Πνεύματος περιεγένεεο * άλλ’ ώσπερ τά νεκρά tradicunt *, COSSOS viribus fam UiqUC ab origine
κυοφορούμενα βρέφη, αύταϊς έναποθνήσκει τα'ς μή- mortUOSqite pariuntur .
τραις, ούτως και τών πολιτικών νόμων όσοι τοΤς Postremum monitum ad lectorem sit, nihil ia
τού Πνεύματος άντιφθέγγονται, νεκροί καί άνεβιαϊοι Photii Syntagmate esae schismaticum, nihil studio
αύτόθεν έξ αύτής άρχής έκφέρονται. partium dictum ; prisci enim tantummodo Eccle-
In civilibus autem legibxts, quemquam non ad si» canones recitantur ; ne quis forte imperitus,
harum lancem ecclesiasticos res librantur , nihi· audito nomine Photii, repente pallescat.
NOTA.
(c) Apud nos in Syntagmatc , p. 49 ex Novellis ·
441
SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. I.
442
PHOTII
PATRIARCHA CONSTANTINOPOLITANI
SYNTAGMA CANONUM.
ΤΙΤΛΟΣ A'.
ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ, ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΗΟΓ ΠΙΣΤΕΩΣ, ΣΑΙ ΚΑΝΟΝΩΝ, ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙϋΝ.
TITULUS I.
DE THEOLOGIA, ET FIDE ORTHODOXA, ET CANONIBUS ATQUE ORDINATIONIBUS.
ΚΚΦΑΔΑΙΟΝ πρωτον. — Περί θεολογίας και a I CAPUT PRIMUM. — De theologia et fide or-
ύρθο&ξου πίστεως. IhodoXQ.
Αποστόλων κανών μθ\ ν\ Apostolorum canones 49, 50.
μθ\ E? τις άσκοπος II πρεσβύτερος, κατά την του 49. [48) Si quis episcopus vel presbyter ex Do-
Κυρίου διάταξιν, μη βαπτίσει είς Πατέρα, καί Γίδν, mini ordinatione non hapiixaverit in nomine Pa-
καΐ άγιον Πνεύμα, Αλλ* είς τρεϊς Ανάρχους, fi εις Iris, et Filii, et Spiritus sancti, sed in trium prin-
τρεις υίους, fi είς τρεΤς παρακλήτους, καθαι* cipii expertium, vel trium filiorum, vel trium
ρείσθω. paracletorum, deponatur.
ν’. Et τις έπίσχοπος fi πρεσδύτερος, μη τρία 50. [49| Si quis episcopus vel presbyter, OOQ
βαπτίσματα μιας μυήσεως έπιτελέσει, Αλλ* Sv βά- tria unius mysterii baptismata perfecerit, sed
«τινμα xb είς τδν θάνατον τού Κυρίου διδάμενον, unum baptismum, qui datur in mortem Domini,
χαθαφείσθω * ου γέρ είπεν b Κύριος, Είς χδν θά- deponatur. Non enim dixit Dominus : In mortem
νατάν μου βαφτίσατε * Αλλά, Πορευθέντες μαθητεύ- meam baptixale : sed, Ambulante s docete omnes
<rru πάντα τα έθνη, βαπτίζρντες αύτους είς τύ gentes, baptizantes tp$OS in nomine Patrii , et
ονομα τού Πάτρας, χαί τού Πού, χαι του Αγίου Filii, et Spiritus Sancti *·
Πνεύματος. g
Συνύδου Κωνσταντινουπόλεως χάνων α\ εν. Concilii Constontinopolitani Canones 1 , 5.
α\ Ιΐή ΑθετεΤοθαι την πίστιν των Πατέρων, τών 1. Trecentorum decem et octo Patrum qui Ni-
τιην, τών iv Nixauj της Βιθυνίας ουνελθύντων, Αλλα ctess convenerunt fidem non abrogari, sed fir-
μένειν έχείνην κυρίαν, καί αναθεματισθηναι πάσαν mam ac stabilem manere oportere, et omnem
α!ρεσιν * καί Ιθιχώς, τήν των Ε&νομιανων, είτουν heeresim anathematizari, et specialiter Eunomia-
’ Ανομοίων· xai την των Άρειανών, ειτουν Εύθοξιανων* n orum, sive Anomssorum, et Arianorum, 51 sive
καί την τών ’Ημιαρείων, εΤτουν Πνευματομάχων * Eudoxiaootum, et Semiarianorum, sive Spiritus
xal την «ών Σαβελλιανών, καί την τών Μαρχελλιανών, gancti adversariorum, et Marcellianorum, et Pho-
χαΐ τήν τών Φο>τεινιανών, xal την τών Άπολίνα- tinianorum, et Apollioaristarum.
pitwn,
·'. Dtpl τού W|iw t ftv Λυτιχών xal τής l» 'Αντίο- 5. De libello (i) Occidentalium, etiam eea aes·
X«(f, <π«δ*ξάμ*«α τοί>ς μίαν όμολογοδντας Haxp&t, cepimus, qui Antiochi® unam Patria, et Filii, et
χ*ί rtoG. xal Αγίου Πντήχιτος fafertta. Spiritne sancti deitatem confitentur.
Συνόδου ’Ε«έοου χανών ζ’. Concilii Ephetini tenon 7.
ζ\ Τούτων τοίνυν άναγνωοβίνχων, fipwtv ήέγί«0 7. Hiaigitor perlectis, slatuilsanctaaynodus.alte-
ούνοδος itipov πί» «ν μηδονί έξ«τνα» «ροβ,ίρ·»», ram fidem nemini licere proferre, aut conscribere,
t Matth. xxviii, 19.
NOTiE.
(1) Definitionem intellige fidei Nicmue ab episcopis Occid. Sardie» firmatam, teste Balsamone.
443 PHOTII PATRIARCHAE CP. 444
AUl componere, prater definitam a sanctis Patri- Λήγουν συγγράφειν η συπιθενζι, παρά την δρισΟεΤσζ*
bus qui Μ Nicaea cum Spiritu sancto congregati παρά τών αγίων Πατέρων των έν τη Νικαέων
fuerunt. συνχχθέντων συν άγίψ Πνεύματι.
Concilii Carlhaginemis canon 2. Συνόδου Καρθαγέννης κανών β\
2. De Trinitate proedicanda , universum con- β*. Περί χηρυχτέας της άγίχς Τριάδος, σύμπασα
cilium dixit : Deo propitio, pari professione fi- ή σύνοδος είπεν · θέλον:ος τού θεού, ιση δμολογίφ ή
des ecclesiastica, quae per nos traditur in hoc Εκκλησιαστική πίστις ή δι* ήμών πχρχδιδομένη έν
coetu glorioso, primitus confitenda est ; tunc de· ταύτψ τη Ενδόξψ συνελεύσει πρωτοτύπως δμολογητέα
mum ordo ecclesiasticus singulorum ex consensu &στ(. Βββχιωτέχς δέ τάς τών άοελφών καί συν-
omnium est asservandus. Ad corroborandas au- επισκόπων ήμών, τών Ιναγχος χειροτονηΟέντων δια-
tem fratrum et coepiscoporum nostrorum nuper νοίας * ταύτα δεΤ προσθεΤναι & παρά τών Πατέρων
promotorum mentes, ea proponenda sunt, quae βεδχίφ διατυπώσει παρελάβομεν, ώστε τής Τριάδος,
a Patribus certa dispositione accepimus, Ut Tri- τουτέστι του Πατρδς, καί τού Πού, καί του άγιου
Ditatis, quam nostrie in sensibus consecratam re- Πνεύματος τήν ένότητα. την μηδεμίαν Ιχειν διαφοράν
tinemus, Patris, et Filii, et Spiritus sancti unita- γινωσκομένην · ήν τχτς ήμετέρχις διανοίχι; έγκαθ-
tem, quae nullam noscitur habere differentiam, B ιερωθεΤσάν κατέχομεν · καί καθώς έμάθομεν, ούτω
sicuti didicimus, ita Dei populos inslruamua.Item τούς λαούς τού θεού διδάςωμεν. ’Ομοίως άπύ πάντων
ab universis episcopis nuper promotis dictum est: τών άσκοπων τών Ινχγχος προαχθέντων, έλέχθη
Plane sic accepimus, sic tenemus sic docemus, φσνερώς * ούτως δεχόμεθα, ούτως κατέ^ομεν, ούτως
fidem evangelicam cum vestra doctrina sequen- διδασκομεν, τη πίστει τή ευαγγελική άμα τη ύμετέρφ
tes. διδσσκχλίφ έπόμενοι.
Concilii oecumcnici VI Canone8 1, 73, 81. Συνόδου οικουμενικής <Γ, κανών α’, ογ’, πχ\
1. Ordo est optimus ei,qui omnem orationem et 5- **· Τάξις άριστη παντύς άρχομένου καί λόγου καί
rem incipit, et a Deo incipere. et in Deurn desinere, πράγματος, έκ Θεού τε αρχεσθαι καί εις Θεύν άνα-
ut dicit Theologus. Quocirca cum et pietas a nobis *αύεσ6χι, κατά τήν θεολόγον φωνήν 8δεν καί τής
clare praedicetur, et Ecclesia, in qua Christus est εύσεβειας ύφ’ ήμών ήδη διχπρυσίως κηρυττομένης,
fundamentum, assidue augeatur, ac promoveatur, *** τής Εκκλησίας έφ* ή Χρίστος τεθεμελίωται,
Ut ea eupra cedros Libani extollatur : et nunc sa- διηνεκώς αύξχνούσης και προκοπτούσης, ώς τών τού
croscanones ordienles.statuimus fidem aVerbimi- Αιδάνου κέδρων ταύτην ύπερεκτείνεσθχι · και νύν
nistris, quique ipsum suis oculis viderunt, et a *ρχην τών **ρων ποιούμενοι λόγων, χάριτι
Deo electi sunt^apostolih traditam, citra ullam in- c ύρίζομεν άκαινοτόμητά τε καί άπαράτρωτα φυλάττειν
novationem immutabiliterqne ac inviolabiliter esse τήν παραδοθετσαν πίσαν ήμΤν ύπό τε τών αύτοπτών
servandam. Praeterea antem et trecentorum decem υπηρετών τού Λόγου, τών ΐεοκρίτων άποστόλων,
et octo sanctorum Patrum qui Nicaea? convenerunt «τι δέ καί τών τιη* αγίων και μακαρίων Πατέρων τών
sub Constantino, qui fuit noster imperator, adver- έν Νικαίφ συνελΟόντων, Επί Κωνσταντίνου τού γενο-
SUsimpiumArium.etgentilemabeodogrnatizantem μενού ήμών βασιλέων, κατά ’Αρείου τού δυσσεδούς,
deitatis diversitatem, vel deorum potius, ut aptius καί τής παρ’ αυτού δογματισθείσης έθνικής έτερο-
dicam, multitudinem: qui nobis unanimi fideiagni* θείας, ή πολυθείχς είπεΤν ©Ικειότερον, ot τη δμογνω·
tioqeconsubstantialitatem, in tribusdivinae naturae μοσύνη τής πίστεως, το δμοούσιον ήμτν έπί τών
consistentibus personis, et revelaverunt, et decla- τριών τής Οεαρχικής φύσεω; ύποστάσεων, άπεκά-
rarunt, hanc sub ignorantiae modio absconditam λυψάν τε καί διετράνωσαν * μη έπίκεκρύφθαι τψ
esse non sinentes; sed Patrem, et Filium, et Spiri- μοόίψ τής άγνωσίας τούτο παραχωρήσαντες, αλλά τύν
tum sanctum una adoratione fidelesadorareaperte Πατέρα, και τον rtov, και το άγιον Πνεύμα, προσ-
docemes; et ab haereticis ex arena constructa ad- κυνεΤν μι$ προσκυνήσει, τούς πιστούς άναφανδύν
versus rectam opinionem puerilia llldibriadejicien- έκκιδάςανιες, xat τήν τε τών άνίσων βαθμών τής
tes et subvertentes. Similiter et eam, quae sub Πθεότητος δόξαν, καΟελόντες και διασπάσαντες · τά τέ
Theodosio majore, qui fuit noster imperatoria cen- ύπό τών αίρετικών συστάντχ έκ ψάμμου κατά της
tum quinquaginta sanci is Patribus, qui in hac urbe ορθοδοξίας μειοακώδη Αθύρματα, κχτχδχλόντες και
imperante Converterunt, praedicata est, fidem COII- άνατρέψαντες Ωσαύτως δε καί τήν έπί τού μεγάλου
firmamus, de Spiritu sancto V0C6S quae eum Deum Θεοδοσίου τού {ενομένου ήμών βασιλέως, ύπο τών
esse statuent, am plectentes, et profanum Macedo- έν τχύτη βασιλίδι πόλοι συναχΟέντων ρν* αγίων Πα-
ni um una cum prioribus veritatis inimicis expellen- τέρων κηρυχθεΤσαν πίστιν, κρατυνομεν * τάς θεο-
tes; ut qui eum qui dominatur, servum esse deoer- λόγους περί τού άγίου Πνεύματος φωνάς άσπαζό-
nereausus sit ; et insertilem unitatem secare 4 prae- μενοι, καί τον βέδηλον Μακεδόνιον τοΐς προτέροις
donis more voluerit, Ut non esset perfectum fidei έχθροΤς τής άληθείας συνεξελαύνοντες, ώς δούλον το
|G. spei] nostrae mysterium : una etiam cum isio δεσπόζον αύθαδώς δοςάσαι τολμήσαντα, καί σχίσαι
odioso ac detestabili, quique adversus veritatem τήν άτμητο; Τριάδα ληστρικώς προελόμενον · .ώς άν
fuit rabie percitus, etiam Apollinarem ejusdem μή έντελίς ήμΤν τύ τής έλπίδο'ς ειη μυστήριον · τώ
iniquitatis mysten una coudemnantes : qui Domi- βδελυρφ τούτφ καί κατά τής άληθείας λυττήσαντι,
446
445 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. I.
καί ’Απολινάριον τήν *νής κακίας μύστην συγκατα- a nam corpus mente et anima non praeditum sump-
κρίνοντβς, βς οίνουν τον κύριον άνειληφέναι σώμα, sisse impie eructavit, hinc quoque et iste imper-
δυσσεβώς έξηρβύξατο. Εντεύθεν και οδτος ήμΤν fectam nobis factam salutem ratiocinans. Jam vera
άτελή την σωτηρίαν γβνέσθαι συλλογιζύμενος · άλλα et quae in Ephesiorum civitate a ducentis divinis
μην και τά παρά των έν τη 'Εφεσίων πολει τή πρό- Patribus sub Theodosio Arcadii filio imperatore
τβρον συναχθέντων, έπί Θεοδοσίου του υΐοΰ 'Αρκά- nostro expositae sunt,doclrinastanquarr infractum
δίόυ, γενομένου ήμών βασιλέως, διακοσίων θεοφόρων pietatis robur obsignamus, unum Christum Filium
Πατέρων έκτεθεντα διδάγματα, ώς κράτος άφαγες Dei et incarnatum praedicantes; et qu® ipsum sine
της εύσεβείας έπισφραγίζομεν, Ινα Χριστήν τον Πύν semine peperit, impollutam semper Virginem, pro*
τού Θεού καί σαρκωθέντα κηρύττοντες · καί τήν prie et vere Deiparam decernentes, et ineptam Ne-
αυτήν άσπύρως τεκούσαν άχραντον άεί Παρθένον, storii divisionem, tanquam a divina sorte semotam
κυρίως καί κατά Αλήθειαν, Θεοτόκον δοξάζοντες · καί persequentes, hominem separatim et Deum sepa-
τήν ληρωδη τού Νεστορίου διαίρεσιν, ώς άπφκισμένην ratim unum Christum decernentis, et impietatem
θείας μοίρας άποδιώχοντες, άνθρωπον ίδικώς, καί Judaicam renovantis. Quin etiam eam, qu® in Chal-
Θεάν Ιδικώς, τδν ένα Χρίστον δογματίζοντος, καί την cedonensium metropoli sub Marciano, qui fuit et
'Ιουδαϊκήν άνανεούντος δυσσέβειαν · ού μην αλλά καί g ipse imperator noster,a sexcentis triginta descrip-
την έν Χοιλκηδονέων μητροπόλει έπί Μαρκιανού, καί tAeSt Patribus, fidem orthodoxe Confirmamus :
αύτού γενομένου ήμών βασιλέως, τών χλ’ θεοκρίτων qu® unum Christum Filium Dei,ex duabus naturis
Πατέρων στηλογραφηθεΐσατν πίστιν, όρθοδόξως έπικυ- compositum, et in duabus eisdem naturis credi-
οούμεν * ήτις τήν Sva Χρίστον τήν νίδν τού Θεού, tum, magna ac sublimi voce terrarum finibus tra-
έκ δύο συντεθέντα τών φύσεων, καί έν δύο ταΐς didit; et siulteac inepte sentientem Eutycbem,qui
αύταϊς δοξαζύμενον φύσεσι, μεγαλοφώνως τοΤς πέρασι magnum oeconomi® mysterium apparentia perfec-
παραδέδωκε · καί Εύτυχέα τον ματαιύφρονα, τον tum esse dicebat, tanquam avertendum aliquod
δοκήσει xb μέγα της οικονομίας μυστήριον τε- portentum tetrarnque pestem, ex sacris Ecclesias
λεσθηναι άποφηνάμενον, ώς άποτρύπαιόν τι καί ambitibus exturbavit. Una autem cum eo etiam Ne-
μίασμα, τών Ιερών της Εκκλησίας περιβόλων άπ- storium et Dioscorum, quorum ille quidem divisio-
ήλασε * συν αύτφ δε καί Νεστόριον καί Διύσκορον,τδν nisjiic vero confusionisBefensor erat et pugnator:
μέν τής διαιρέσεως, τδν δέ τής συγχύσεως, ύπ- qui quid< m ex impietatis diametro ad unum perdi-
εράσπιστήν τε καί πρόμαχον, τούς έκ διαμέτρου τής tionis et abnegalionis Dei barathrum deciderant,
άσεβείας πρός εν έκπεπτωκότας άπωλείας κα'ι Sed ct 5 centum sexaginta quinque divinorum Pa-
άθιότητος βάραθρον · άλλά γε καί τάς εύσεβιΐς c trurn in hac civitate imperatrice congregatorum
φωνάς τών ρξε* θεοφόρων μακαρίων Πατέρων τών sub Justiniano pi® memori®, qui fuit imperator no·
κατά ταύτην την βασιλίδα πάλιν συναγηγερμένων ster, pias voces ut a Spiritu editas cognoscimus, et
έπί Ιουστινιανού τού τής έύσεβού; λήξεως γενομένου posteros nostros docemus, qui Theodorum Mop-
ήμών βασιλέως, ώς ύπο τού Πνεύματος έςενεχθείσας suesti® Nestorii magistrum, el Origenem,et Didy*
γινώσκομεν, καί τους ύφ* ημάς έκδιδάσκομεν · ol muni, et Evagrium,qui gentiles fabulas rursus fictas
Θεόδωρον τον Μοψουεστίας τον κεστορίου δίδασκα- retulerunt, et corporum quorumdam et animarum
λον, 'Πριγένην τε, καί Δίδυμον, καί Εύάγριον, τούς circuitiones et immutationes seu transmigrationes
τάς 'Ελληνικά; άναπλασαμένους μύθοποιίας, κα\ de integro ruminaverunl, suis quibusdam mentis
σωμάτων τινών καί ψυχών ήμΐν περιόδους καί delinis ac somniis : et in mortuorum resurrectio-
άλλοιώσεις άναπεμπάσαντας ταϊς τού νού παραφοραΐς nem impie ac contumeliose insultarunt : et qu® a
τε καί όνειρώςεσι, καί εις τήν τών νεκρών δυσσεδώς Theodoreto scripta sunt adversus rectam fidem et
έμπαροινήσαντας άναβίωσιν, τά τε γραφέντα παρά duodecim beati Cyri Ili capita, et eam qu® dicitur
Θεοδωρήτου κατά τής όρθής πίστεως καί τών ιβ’ Ib® epistolam, synodice anathematixarunt et exse-
κεφαλαίων τού μακαρίου Κυρίλλου, καί τήν λεγο- crati Sunt.Porro sexl® quoque sanci® synodi, qu®
μένην ’Ίδα έπιστολήν, συνοδικώς άνεθεμάτισάν τε in hac cit itate imperiali sub div® memori® impe-
καί έβδελύξαντο · καί τήν ύπύ τής Ιναγχός γε συν- ^ratore nostro Constantino pridem congregata fue-
αθροισθείσης κατά ταύτην τήν βασιλίδα ιτόλιν, έπί rat, fidem, qu® majorem ex eo firmitatem accepit,
τού έν θείφ τή λήξει γενομένου ήμών βασιλέως Κων- quod pius imperator eam sriptam suo siguacu-
σταντίνου έκ τής άγιας συνόδου πίστιν, ή μειζόνως Ιο muniit ad fulurain in omnia S®cula securita-
τό κύρος έδέξατο, δι’ ών δ ευσεβής βασιλεύς σφρα- tem, non movendam nec agitandam nos servare
γΤσι τούς ταύτης τόμους κατησφαλίσατο, προς τήν rursus profitemur ; qu® duas naturales volun-
έν χψ παντί αίώνι ασφάλειαν, καί αύθις δμολογούμεν tfttes seu volitiones, duasque naturales operatio-
φυλάττειν άπαρεγχε {ρητόν · ή δύο ^υσικάς θελήσεις, nes in incarnata unius Domini nostri Jesu Christi
ήτοι θελήματα, κ*ί δύο φυσικάς ένεργείας, έπί τής veri Dei oeconomia nos pie opinari debere aperte
ένσάρκου οικονομίας τού ένος Κυρίου ήμών 'Ιησού docuit ; iis qui rectum veritatis decretum adulta-
Χριστού τού άληθινοΰ Θεού, δοξάζειν ήμάς Θεοφιλώς verant , et unam voluntatem ac operationem
διεσάφησε · τούς το εύΟΙς τής άληθείβς δόγμα παρα- unam in uno Domino ItOS CO Jesu Christo populos
χαράς χντας, και εν θέλημα κ*ί μίαν ένέργειαν, έπί docuerant, pia sententia condemnatis, Theodoro,
447 PHOTII PATRIARCHAS CP. 448
sacerdotalis ordinis, qui transgressus est, eum, a to* ένδ; κυρίου του θεού ήμών Ιησού Xpiow*
inquimas, Pharan, Cyro Alexaudriaa, Honorio έχδιδάξαντας * τή της ιοηέιίας ψήφφ
Romae, Sergio, β Pyrrho, Paulo, Petro, qui in χαταδικάσασα * φαμέν Θεόδωρον τδν της Φχράν, κύ-
hac a Deo, servata civitate praesederunt; Haca- ρον τδν Αλεξάνδρειάς, 'ονώριον τδν 'ρώμης (3),
rio, qui fuit Antiochensium episcopus, Stephano Σέργιον, Πύργον, Παύλον, Πέτρον, τους έν τούτη
•jus discipulo, et insipiente Polychronio ; hac τη θεοφυλάχτφ προβδρεύσαντας πόλει, Mmipiov,
ratione intacto et illibato communi corpore Do* τδν γενόμενον της ’Αντιοχέων έπίσκ oitov, Στέφανον
mini nostri Jesu Christi ab eis serrato· Atque, τδν αύτού μαθητήν, χαΐ τδν άφρονα Πολυχρόνιον *
Ut semel dicamus, omnium qui in Dei Ecclesia έντεΰθεν άνεπαφον τηρούσα τδ κοινόν σώμα Χρίστου
decora ornamentaque fuerunt, et luminaria in τού Θεού ήμών * xal συνελόντι φάναι πάντων των έν
mundo, vitae rationem obtinentia, firmam fidem τή τοΰ θεού ’Εχχλησίφ διαπρβψάντων άνδρών, οΐ γι·
valere, et usque ad saeculi consummationem in- γόνασιν έν χόσμφ φωστήρες, λόγον ζωής έπέχοντες
concussam ac illabefactam permanere sancimus, την π(στιν χρατεΐν βεβαίαν * χαΐ μέχρι ωνπλκίας
•orumque scripta ac decreta divinitus tradita : του αΐώνος άσάλευτον διαμένειν θεσπίζομεν, χαΊ τέ
rejicientes omnes et anathematizantes, quos re* αυτών θεοπαράδοτα συγγράμματά τε χαΐ δόγματα *
jecerunt et anathematizarunt, Ut veritatis inimi- β ράντας αποβαλλόμενοι τε χαι άναθεματίζοντες ώς τής
C08, et qui adversus Deum inaniter fremuerunt, άληθείας έχθρούς, xal χατά Θεού φρυαξαμένους κενά,
•I iniquitatem in altum meditati sunt. Si quis xxl άδιχίαν είς ύψος έχμελετήσχντας. El δέ τις των
autem ex omnibus praedicta pietatis decreta non άπάντων * χαΐ τά προειρημένα της εύσεβείας δό-
tenet et amplectitur, sicque opinatur et praedicat, γματα χρχτεΤν άσπάζεται, χαΐ ούτως δοξάζει τε χαΐ
Sed iis contra adversari conatur, 8lt anathema, κηρύττει, έλλ' έξ έναντίας Ιέναι τούτων έπιχειρεΤ,
Secundum prius expositam declaratorum sancto- Ιστω άνάθεμα, κατά τον ήδη προεχτεθέντα 8ρον δπδ
rum et beatorum Patrum decretum, a Christiano τών προδηλωθέντων άγίων χαΐ μακαρίων Πατέρων,
quoque catalogo Ut alienus extrudatur et excidat· χαΐ τού Χριστιανών χαταλόγου ώς άλλότριος έξ-
Νοβ enim juxta prius definita neqo e aliquid adji- ωθεισθω χαι έχριπτέσθω. 'ΗμεΤς γάρ ούτε προσ-
cere, neque quidquam adimere omnino Statui- τιθέναι τι, ούτε μην ύφαιρεΤν κατά τά προορισθέντα,
mus, vel ullo modo potuimus. παντελώς διεγνώχχμεν, ή καθ’ όντιναοΰν δεδυνήμεθα
λόγον.
73. Cum crux nobis vivifica salutare ostenderit, ογ\ Τού ζωοποιού σταυρού δείξαντος ήμΤν τδ σω-
nOS 7 omnem diligentiam adhibere oportet, Ut ei, τήριον, πάσαν σπουδήν ήμάς τιθέναι χρή του τιμήν
per quam ab antiquo lapsu salvati 8umus, eum q την αξίαν άποδιδόντι τφ δι* ού σεσωσμεθα του παλαιού
quem par est houorem habeamus. Quamobrem et παραπτώματος * δθεν κα! νφ χαι λόγφ χαΐ αίσθήσει,
mente, et sermone, et sensu adorationem ei tri- τήν προσχύνησιν αύτφ άπονέμοντες, τους έν τφ
bueittes, crucis figuras, quae a nonnullis in solo έδαφει τού σταυρού τύπους ύπό τινων χατασχευαζο-
ac pavimento fiunt, omnino deleri jubemus, ne μένους, έξαφανίζεσθαι παντοίως προστάσσομεν * ώς
incedentium COnculcafione victorias nobis tro- $v μή τή τών βαδιζοντων καταπατήσει, τό της νίκης
paeum injuria afficiatur. Eos itaque, qui deinceps ήμΤν τρόπαιον έξυβρίζοιτο * τούς ούν έπδ τού νϋν
erucis signum in solo construunt, segregari de- σταυρού τύπον έπι έδάφους κατασκευάζοντας,
cernimus. δρίζομεν άφορίζεσθαι.
8 1. Quoniam in nonnullis locis didicimus in πα\ ’Επειδήπερ Iv τισι χώραις μεμαθήχαμεν, έν
hymno, quo ter sanctus canitur, additamenti loco τφ Τρισαγίφ ύμνφ, έν προσθήκης μέρει έκφωνεΤ-
dici post illud, Sanctus immortalis, hoc, Qui σθαι μετά τδ, * Αγιος άθάνατος, δ σταυρωθείς δι* ήι&άς,
crucifixus es pro nobis, miserere nostri. Id au- έλέησον ήμάς. Τούτό τε δπδ τών πάλαι άγίων Πα-
tem ab antiquis sanctis Patribus, Ut a pietate alie- τέρων? ώς της εύσεβείας άλλότριον έχ τού τοιούτου
num, ex hoc hymno ejectum est cum scelerato άπηλάθη ύμνου, συν τφ την τοιαύτην φωνήν καιν-
hiB etico (2), qui hanc vocem innovavit : n08 quo- ^ουργήσαντι παρανόμιρ αίρετιχφ * χαΐ ήμεΤς χυρούν-
que coofirmantes ea, qu& a sanctis nostris Patri- τες τά περί τών αγίων Πατέρων ήμών πριν εύσεβώς
buS prius pie constituta sunt, anathematizamus θεσμοθετηθέντα, άναθεματιζομεν τούς Ιτι μετά τδν
eos, qui post prssens decretum ejusmodi vocem παρόντα δρον παραδεχόμενου; τήν τοισύιην ούτω
admittunt in ecclesiis, vel aliquo alio modo sane- φωνήν επ’ εκκλησία ις, ή άλλως πως τφ Τρισαγίφ
Ctissirao hymoo adjudgunt Et si est quidem sacer- ύμνφ συνάπτοντας. Καί εΐ μέν ιερατικός έστιν δ
NOTAS.
(3) De qualicunque Honorii in sexta synodo in tot aliis svnodicis damnationibus moootbelita-
damnatione, diutius non est disputandum post Ba- rum Sergii, Fyrrfr, et Cyri, Honorii nomen pror-
ronium consecutosque polemicos plurimos. Ego hoc sus reticetur ; quae res sine veritatis impulsu flori
unum aduotabo, quod nempe in libello synodico tam concorditer a Graecis, Italis Afrisque non po-
apud Justellum jur. can. gr. T. II, p. 1205-1209. luit.
44fl SYNTAGMA CAN0NOH. - TlT. t, GAP. II. -450
παραβάτης τών δρισθέντων, Απογυμνουσθαι τοΰτον a dotali dignitate privari jubemus : sin autem lai-
τη< Ιερατικής Αξίας προστάσσομεν * εΐ δε λαΐκύς ή CU8 vel monachus, segregari,
μονάχος, Αφορίζεοθαι.
Βιβλίον Α', τίτ. α\ διάταξις α\ ε’, ζ*\ ζ\ η\ Liber. I, tit. Π, constitutio 1, 5, 6, 7, 8.
κεφαα. Β'. — Ποιους δετ κανόνας κρβτβτν. CAP. II. — Quales canones oporteat auctori-
tatem retinere .
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών α\ Chulcedonensis concilii canon I .
α’. Τούς παρά τών Αγίων Πατέρων καθ’ έκάστην I . Qui a sanctis Patribus in unaquaque ajnodo
•άνοδον 4χρι του νυν έκτεθέντας κανόνας, κρατεΤν hucusqoe expositi sunt, observari canones aequum
έδικαιώσαμεν. censuimus.
Συνόδου Καρδβγέννης κανών a\ Conditi Carlhaginensis canon t.
α*. Ταΰτα οδτως παρ’ ήμΤν Ιχοντα τά ΐσα τών i .Aurelius episcopus dixit (3*) : 8 HfiC ita apnd
δρν»Θέντων, άπερ τότε ot Πατέρες ήμών έκ τής έν nos habentur exemplaria statutorum,quae tuncPft-
Νικα^ αονόδου μεθ9 έαυτών κατήγαγον · ής τδν τύ- tres nostri de concilio Nicaeno secum detulerunt:
«ον γυλάττοντα τά δκόμενα καί δρισθέντα καρ’ cujus formam servantes,haec quae sequuntur con-
ήμών, βεβαιωθέντα φυλαχΟώσιν. β stituta, firmata a nobis custodientur.
Συνόδου οίκουμενικής ζ"*, κανών β\ Concilii (BCUmenici VI, canon 2.
β\ "Εδοξε δέ καί τούτο τή άγί* τούτη συνόδψ κάλ- 4.Hoc quoquehuic sanctaesynodo pulcherrime et
λιβτά τε καί σπουδαιότατα, ώστε μένειν και από honestissime placuit, utab hoc nunc temporedein-
του νδν βεβαίους καί Ασφαλείς, πρύς ψυχών Οερα- ceps ad animarum medelam et perturbationum cu-
πε(αν και Ιατρείεν παθών, τούς 6πύ τών πρύ ήμών rationem firmi stabilesque maneant, qui a sanctis
άγίων και μακαρίων Πατέρων λεχθέντας καί κυρω- Patribus qui nos praecesserunt, suscepti aCCOnfir-
Θεντας, άλλα μήν καί παραδοθέντας ήμίν, όνόματι mati sunt,atqueadeo nobis etiam traditi sunt,sanc-
τών άγίων καί ένδοξων Αποστόλων, πε9 κανόνας, torum et gloriosorum apostolorum nomineoctogin-
’Επειδή δέ έν τούτοις τοΤς κανόσιν έντέταλται, δέχε- taquinquecanones.Quoniam autem in his nobis ca-
αθαι ήμας τάς τών αυτών άγίων Αποστόλων διά κλή- nonibus praeceptum est, ut eorumdem sanctorum
μεντος διατάξεις, αΤστισι πάλαι ύπο τών έτεροδόξων, apostolorum perClementemcontiiutiones suscipe*
Ικί λύμη τής 'Εκκλησίας, νόθα τινά ξένα τής εύσε- remus quibus jam olim ab iis qui fide aliena seu-
βείας παρενετέθησαν, τύ εύπρεπές κάλλος τών θείων tiunt ad labem Ecclesiae aspergendam, adulterina
δογμάτων ήμΐν άμαυρώσαντα, τήν τών τοιούτων δια- quaedam et a pietate aliena inlroductasunt,quaedi-
τάξεων προσφόρως Αποβολήν πεποιήμεθα προς τήν q vinorum nobis decretorum elegantem ac decoram
τού χριστιανικωτάτου ποιμνίου οικοδομήν καί speciem obscurarunt, has constitutiones ad chris-
άσιράλειαν, ούδαμώς έγκρίνοντες τά τής αίρε- tianissimi gregis aedificationem ac securitatem con-
τικής ψευδολογίας κυήματα, καί τή γνησί? τών . ducibiliter rejecimus, haereticae falsitalis fetus ne—
Αποστόλων καί όλοκλήρψ διδαχή παρενείροντες, 'Επι- quaquam admittentes, et germanae acintegrae apo-
σ^ραγίζομεν δέ καί τούς λοιπούς πάντας Ιερούς stolorum doctrinae inserentes. Obsignamus etiam
κανόνας, &κύ τών άγίων καί μακαρίων Πατέρων reliquos omnes canones, qui a sanctis et beatis no-
ήμών έκτεβέντας, τουτέατι τών τε έν Νικαί* συν- strisPatribusexpositi sunt, id est, a trecentis decem
αθροισθέντοον τιη9 άγίων Πατέρων, καί τών έν ’Αγκύρ?, et octo sanctis ac deiferis Patribus, qui Nicaeae con»
«i μήν xat τών έν Νεοκαισαρεί?, ώσαύτως καί ιών kv venerunt; iisque qui Ancjree; et iis etiam qui Neo·
Γάγγραις, κβύς δέ καί τών έν ’Αντιοχεί^ τής Συρίας, caesareae; similiter et qui Gangris ; praeterea et iis
Αλλά μήν καί τών έν Λαοδικεί? τής Φρυγίας, ώααύτως qui in Antiochia Sjrise; atque iis etiam qui in Lao~
xxl τών έν Σαρδική, έτι μήν καί τών έν Καρθαγέννη, dicea Phrygiae: praeterea autern9 et centum quin-
προσέτι καί τών p/ τών kv ταύτη τη θεοφυλάκτψ quaginta Patribus, qui in hac a Deo conservauda
χαΐ βασιλίδι συνελθόντιον πόλει, έπΐ Νεκταρίου του et imperiali civitate convenerunt; et ducentis, qui
τής βασιλίδος ταύτης πόλεως προέδρου, καί Τιμόθεου in Ephesiorum metropoli prius coacti sunt: et SCX-
του γενομένου 9χλεξανδρείας Αρχιεπισκόπου * Αλλα ® centis triginta sanctis et beatis Patribus, qui Chal-
μήν καί τούς Αιονυσίυυ Αρχιεπισκόπου γενομένου cedone *. similiter el 118 qui SardicaB : et qui Car-
τής ’Αλεξανδρέων μεγάλο πόλεως, καί Πέτρου Αρχι· thagine,et qui rursus in hac Dei cultrice et impera-
επισκόπου τής αύτής 'Αλεξανδρέων καί μάρτυρος, trice urbe convenerunt subNectario, qui imperanti
Γρηγορίου έπισκόπου γενομένου Νεοκαισαρείας του huic civitati praesidebat ; et Tbeophilo qui fuit
θαυματουργού, *Αθανααίου Αρχιεπισκόπου ’Αλεξαν- Alexandri® archiepiSCOpUS. Quin etiam canOBOS
δριίας, Βασιλείου άρχιετησκόπου Καισαρείας Καππα- Dionysii, qui fuit archiepiSCOpUS magnae Alexan·
δοκίας, Γρηγορίου έπισκόπου Νύσσης, Γρηγορίου xcu drinorum ClvilatlS *. et Petri,qui fuit AlexantlnSB
θεολόγου, *Αμφιλοχίου του ’ΐκονίου, Τιμοθέου Ap- archiepiscopus et martyr : Gregorii Neocaesarem
χιεπισκόπου γενομένου ’Αλεξανδρείας του προτέρου, episcopi Thaumaturgi: Atbanasii Alexandrini ar-
NGTiE.
(3*) In ms Aurelius.
4$ί PH0T1I PATftlARCHAS CP. 452
chiepiscopi; Basilii artbiepiscopi Casare® Cappa- A Θεοφίλου, αρχιεπισκόπου της Άλεξανδρέων μεγάλο*
docia.Gregorii episcopi Nyssae, Gregorii Theologi, πόλεως, xal Κ υρίλλου, xal Γενναίου πατριάρχου
Amphilochii Iconii, Timolhei prioris, archiepisco- γενομένου της θεοφύλακτου ταύτης καί βασιλίδος
pi Alexandric® ;Theophili archicpiscopi ejusdem πόλεως, Ext μην xal τον υπό Κυπριανού τού γενο-
Alexsndria: Cyrilli ejusdem Alexam1ri®archiepi- μένου αρχιεπισκόπου τής 'Αφρών χώρας καί μάρ-
seopi,et Gennadii, qui fuit patriarcha hujus a Deo τυρός, χαι τής κατ’ αυτόν συνόδου έχτεθέντα χανόνα *
servanda et imperantis civitatis. Praeterea vero et δς έν τοΤς τών προειρημένων προέδρων τόποις καί
a Cypriano, qui Afrorum regionis fuit archiepisco- μόνον, κατά το παριδοθέν αύτοΤς έτος έχράτησε, χαι
pus el martyr, βΐ synodo qua sub ipso fuit, emis- μηδεν'ι έξεΤναι τους προδηλωθέντας παραχαράττειν
sum canonemyqui in pradictorum prasulum locis κανόνας ή άΟετεΤν, ή έτέρους παρά τούς προχειμέ-
solus, secundum traditam eis consuetudinem, ser- νους παραδέχεσθαι κανόνας, ψευδεπιγράφως υπό
vatus est. Et nulli licere prius declaratos canones τινων συντεθεντας, των την αλήθειαν χαπηλεύειν
adulterare, vel non admittere, vel alios prater hic έπιχειρησανχων. El δέ τις άλψ χανόνα τινά τών εΐρ^·
propositos recipere canones, a quibusdam falsa μένω/ χαινοτομών, ή άνατρέπειν έπιχειρών, ύπεύ-
adjectainscriptionecompositos,qui veritatem cau- θυνος έσται κατά τόν τοιοϋτον χανόνα * ό)ς αυτός
ponari conati sunt. Si quis autem, quod pradiclo- B «γυρεύει, την έπιτιμιαν δεχόμενος, καί δι* αυτού
rum canonum aliquem innovare vel subvertere έν φπερ πταίει θεραπευόμενος,
conetur, convictus fuerit, reus erit secundum eum canonem, ut ipse pronuntiat canon, poenam
luens, et per ipsum in eo, in quo offendit, medelam suscipiens.
Concilii Nicceni II canones 1, 2. Συνόδου Νίκαιας ιό δεύτερον, χάνων α’, β\
1 .Iis qui sacerdotalem dignitatem sortiti sunt, α*. Τοΐς τήν Ιερατικήν λαχουσιν άξιαν, μαρτύριά τε
testimonia el ad recte se gerendum instituta sunt και κατορθώματα, al των κανονικών διατάξεων ύπο-
canonicarum constitutionum descriptiones. ΙΟ τυπώσεις εΐσίν * α; δεχόμενοι άσμένως, μετά τού
Quas cum diviniloquo David lubenter recipientes, θεοφάντορος Δαβίδ $δομεν πρός τόν Δεσπότην θεόν
ad Dominum cantamus, dicentes : In viamandalo - λέγοντες * Έν τή δδψ τών μαρτυρίων σου έτέρφθην ώς
mni tuorum loetatUS sum Janquaw in omnibus dt- ΙπΙ παντι πλούτψ * και, Ένετεΐλω χαι δικαιοσύνην
vitiis*: et, Mundasti justitiam testimonia tua in τά μαρτύριά σου είς τόν αιώνα, Συνέτισόν με χαι
$<£CUluvn?>\ — Intellectum damihiyet vitam *.Et si ζήσόν με* καί είς τόν αΙώνα ή προφ',τική φωνή έντέλλε-
in sacuium nos jubet VOX prophetica testimonia ται ήμϊν φυλάττειν τά μαρτύρια τού Θεού, χαι ζην έν
Dei servare, et in eis vivere, liquet ea nequaquam αύτοΤς, δήλο* άχράδαντα χαι άσάλεντα διαμένουσιν *
concutienda, nullaque ratione labefactanda per- ότι και ό θεόπτης Μωϋσής οδτω φησίν * Έν αύτοΤς
manere : nam el venerandus Moyses sic ait : lEis ούχ Ιστι προσθεΐναι, xal άπ’ αύτών ούχ έστιν
non licet addere, nec eis licet detrahere 51. Et divi- άφαιρεΤν * xal ό θείο; απόστολος Πέτρος έν αύτοΤς
nus apostolus Petrus in iis glorian* exclamat : Ad Q έγχαυχώμενος βοφ * Είς ά έπιθυμούσιν άγγελοι
guceangeli declinare desiderant^. Atque etiam di- παρακύψαι · xal ό Παύλος φησι · κάν ήμεΐς ή
cit Paulus: Etiamsi nos vel angelus annuntiet UO- άγγελος εύχγγελίζηται όμΤν παρ' δ παρελάοετε,
bis aliud , quam vobis annuntiavimus , sit analhe - άνάθεμα έστω. Τούτων ούν ούτως άνχων χαι διαμαρ-
ΙΛΛ7. Cum hac ergo ita se habeant, et sint nobis τυρομένων ήμΤν, άγαλλιώμενοι έπ* αύτοΤς, ώς ει τις
testata, iis exsultantes,ut si quis multa spolia inve- εύροι σκύλα πολλά, άσπασίω; τούς θείους κανόνας
nerit, divino8 canones libenter amplectimur, eo- ένστερνιζόμεθα, xal όλόχληρον την αύτών διαταγήν
rumque constitutionem integram et illabefactabi- xal άσάλευτον χρατύνομεν, τών τε έχτεθέντων ύπό
lem confirmamus, qua edita fuerunt a sancti Spi- τών αγίων σαλπίγγων τού Πνεύματος πανευφήμων
ritus tubis, omni ex parte celebrandis apostolis, αποστόλων, τών τε Ες άγίων οΐχουμενιχών συνόδων,
et sex sanctis universalibus synodis, iisque qua χαΐ τών τοπιχώς συναθροισθεισών έπΐ έχδόσει
ad ejusmodi decretorum Iraditionem provincia- τοιούτων διαταγμάτων, καί τών άγίων Πατέρων
tim coacta fuerunt, et nostris sanctis Patribus, ήμών * έξ ένός γάρ άπαντες xal τού αυτού Πνεύματος
Εχ uno enim omnes eodemque Spiritu illumina- αύγασθέντες, ώρισαν τά συμφέροντα. Και οΟς μέν
ti, qua er&nt Utilia decreverunt: et quos anathe- τψ άναθέματι παραπέμπουσι, χαι ήμεΤς άναθεματί-
mati quidem transmittunt, nos quoque anathema- ζομεν · οΟς δέ τή χαθαιρέσει, καί ήμεΐς χαθαιρού-
tisamus: quos vero depoeitioni,nos quoque depo- μεν · ούς δέ τφ άφορισμφ, xal ήμεΤς άφορίζομεν,
nimus : quos autem segregationi, nos itidem se- οΟς δέ έπιτιμίφ παραδιδόασι, xal ήμεΐς ωσαύτως
gregamus : quos autem poena tradunt, nos quo- ύποβάλλομεν. ’Αφιλάργυρος γάρ ό τρόπος, άρχού-
que similiter subjicimus. Ab avaritia enim alieni μενοι τοΤς παρούσιν, ό βεβηχώς είς τρίτο# ούρανόν,
Mores sin t,proesent ibus contenti 8, is qui tertium καί άχούσας δ(^ητα ρήματα, Παύλος ό ΟεΤος άπό-
coelum conscendit, et arcana verba audivit, Paulus στολος, δια^ήδην βοφ.
divinus apostolus aperte vociferatur·
9 Peal. cxyiii, 14. 3 ibid. 138. l ibid. 144, 5 Deut. iv, 2. 6 1 Petr. i, 12. 7 Galat. i, 8.
3 Hebr. xm, 1 seq.
463 Syntagma CanOnujI. — ΉΤ. i. caP. Ii. 4$ 4
‘'Οτι δεΤ τδν χειροτονούμενοι έπίσ/οπο; άσφα- Alt Quotf ordinandus episcopus certO debeat pro-'
λώς συντάσσεσθαι, τους κανόνας φυλάττειν * εΐ δέ mittere SC Canones Servaturum , sin minus ηΟΠ
μή γδ, μη χειροτονεΐσθαι. promoveatur.
β*. Έπειδήπερ ψάλλοντες συνταασόμεθα τω θεφ,’Εν 2. Quoniam psallentes Deo spondemus: Iu justi
τοΤς δικαιώμασί σου μελετήσω, ούκ έπιλήσομαι flcationibus tuis meditabor ,ηοη Obliviscar Sitmo-
τών λόγων σου * πάντας μέν Χριστιανούς τούτο φυ- HCS tUOS 10 : omnes quidem Christianos salutare
λάττειν σωτήριον, κατ’ έξαίρετον δε τούς την Ιερατικήν est hoc servare, eos autem pr&cipue qui Sacerdo-
άμπεχομένους άξίαν. *οθεν δρίζομεν πάντα τδν talem dignitatem obtinent. Quamobrem decerni-
προάγεσθαι μέλλοντα είς τύν τής έπισκοπής θρόνον, mus quemlibet, qui ad episcopalem gradum est
πάντως ψαλτήρα γινώσκειν · tva ώς έκ τούτου, και provehendus, psalterium omnino nosse, ut ex eo
πάντα τδν κατ’ αύτδν κλήρον, ούτω νουθε-.ή omnem quoque suum clericum ita institui mo-
μυεΤσ^αι * άνακρίνεσΟαι δέ άσφαλώς ύπο τού μητρο- neat. A inetropolitano autepi bene examinari, an
πολίτου, εΐ προθύμως 2χει άναγινώσκειν, έρευνη- ad sacros canones diligenter, ac curn perscrula-
τικώς καί ού παροδευτικώς, τούς τε Ιερούς κανόνας, tione, non autem obiter CUFsimque fegendos,
xb άγιον Εύαγγέλιον, τήν τε τού θείου 'Αποστόλου prompto paratoque sii aniino, et sacrum etiam
βίβλον, καί πάσαν τήν θείαν Γραφήν · και κατά τά Evangelium, et librum divini Apostoli,omnemque
6εΤα έντάλματα άναστρέφεσΟαι, καί διδάσκειν τύν divinam Scripturam, et in divinis prseceptis ver-
χατ’ αύτδν λαόν. Ουσία γάρ τής καθ’ ήμάς Ιεραρχίας sari, et populum suum docere. Nostrae enimhie-
έστί τά θεοπαράδοτα λόγια, ήγουν ή τών Θείων rarchiae substantia sunt eloquia divinitus tradita,
Γραφών άληθινή Επιστήμη, καθώς δ μέγας άπεφή- divinarum scilicet Scripturarum vera scientia,
νατό Διονύσιος. El δέ άμφισβητοίη καί μή άσμενίζοι sicut magnus ait Dionysius 44. Si quis autem du-
ούτω ποιετν τε και διδάσκειν, υή χειροτονείσθαι * bius animi fuerit, et non lubenter haec facere et
εφη γάρ προφητικώς δ θεός · Σύ έπίγνωσιν άπώσω, docere voluerit, non ordinetur. Prophetice enim
κάγώ άπώσομαι σε τού μ ή Ιερατεύειν μοι. dicit Deus : Tu repulisti scientiam , et ego te re-
peliam , ne sis mihi sacerdos i*.
Canones hi duo in margine adjecti erant a recentiore manu , etsi ob attonsam membranam ali -
quantum mutili . Hos nunc restituimus ex Leunciavio Jur. Gr. Rom. 108-109. ubi jacent in cor-
pore decreti sy nodatis περί ένώσεως.
Συνόδου τής ένώσεως κανών δ', ζ’. CoilCilU UntOniS CanOHCS 4, 7.
δ\ ^Απαντα τά παρά τήν έκκ)ησιαστικήν παρα- 4. Quaecunque contra traditionem EcclesitB,
δοσιν και τήν διδασκαλίαν καί δποτύπωσιν τών doctrinam et formulas sanctorum ac beatorum
άγίων καί μακαρίων Πατέρων καινοτομηθέντα και Patrum innovabantur vel reapse per sive est ci-
*πραχθέντα ή μετά τούτο πραχθησόμενα, άνά- G tum habebant anathema sit.
θέμα.
ζ\ ΤοΤς kv καταφρονήσει τιθεμένοις τούς Ιερούς καί 7. Quicunque sacros ac divinos canones a bea-
θείους κανόνας τών μακαρίων Πατέρων ήμών οί κα'ί tis Patribus transmissos spernat, negantes illos
τήν άγίαν 'Εκκλησίαν ύπερείδουσι, καί δλην τήν Xpt- esse fulcra sanctae Ecclesiae et duces Christiano-
στιανικήν πολιτείαν κοσμούντες πρδς θείαν δδηγούσιν rum ad Dei timorem, anathema sit.
εύ)άβειαν, ανάθεμα.
Ita concluditur fragmentum a Leunclavio loc . dict. recitatum. In codice autem Vat . sequitur
synodi clausula inedita qua ita se habet.
Τούτων ούτως διωρισμέτων πρδς άσφα'λειαν τής Quibus ita definitis ad securitatem sanctae Ec-
άγίας 'Εκκλησίας, τού άμέτοχον είναι τδ ευσεβές clesiae, et ut pietatis perfectione arceatur nequi-
τών Χριστιανών πλήρωμα τών έξ άθεμίτων γάμων tia nuptialium sordium ; precamur bonitatem
£ύπων, δεάμεθα τής σής άγαθότητος, Χριστέ δ θεδς tuam, Christe Deus noster, Ut deinceps omne
ήμώ i, Ιτι καί διαπαντός πάν σκάνδαλον, πάσαν δια- prorsus scandalum, omnemque dissidii causam
μερισμού αιτίαν, τής σής έξελαύνειν Εκκλησίας, καί ab Ecclesia tua tollas, et conserves illi pacificam
συντηρεΐν αύχή τήν είρηναίαν κατάστασιν, πρε- constitutionem, intercedente gloriosissima Do-
σβείαις τής Δεσποίνης ήμών καί άχράντου Μητρδς, q mina nostra 6t Sublimi Matre tua, &C sacratissi-
τών πανιέρω^ σου μαθητών καί άποστόλων, δι’ ών mis discipulis tuis el apostolis, per qnos in omni
έν πάση τή οικουμένη τήν σήν κατεφύτευσας είρή- terra pacem tuam im plantasti, cum omnibus san-
νην, καί πάντων οΤς έζ αίώνος ευαρεστούμενος ctis illis, in quibus a saeculis VISUS es tibi COm-
ώφθης άγίοις. 'Αμήν. placuisse. Amen.
Ή τρίτη διάταξις τού β' τίτλου τών Νεαρών, ςού; TextUS. Constitutio 3, tit. 2, Novellanim, Sep-
τών τεσσάρων συνόδων κανόνας θέλει κρατετν, καί τά tem conciliorum canones, eorumque placita, tan-
δόγματα αύτών, ώς τάς θείας Γραφάς. *Εν δέ τφ β4 quam sacras Scripturas vult valere. Verum iu
10 Psal. 1* De eccles . Hier. cap. 1. 4* Osee iv, 6·
455 PHOTII PATRIARCHA. 456
2 lib. Codicis, til. 3, constil. -14, et in I el 4 Αβιβλίιρτού Κώδικος, τίτ. γ', διατάξει ιδ* και ή α’ καί
constitutione, tit. 1, Novellarum, partirn canones
ut leges valere, partim leges sequi canones |/ra-
ditur.] Et lib. 1, tit. 2, const. 12, pragmaticas
formas, quas canonibus adversantur, irritas esse
[i habet ].
IS CAP. III.— Quod ecclesiastica consuetudo ,
etiamsi non scripta , instar legis servanda sit; et
quod minime necesse sit Mosaicam legem reti-
nere.
Concilii oecumenici vi canon 82.
82. In nonnullis venerabilium imaginum pic-
turis, agnus qui digito Praecursoris monstratur,
depingitur, qui ad gratiaB figuram assumptus est,
verum nobis agnum per legem Christum Deum
nostrum praemonstrans. Antiquas ergo figuras et
umbras, ut veritatis signa et characteres Eccle-
siae traditos, implectentes, gratiam et veritatem
proponimus, eam ut legis implementum susci-
pientes. Ut ergo quod perfectum est, ve) colorum
expressionibus omnium oculis subjiciatur, ejus
qui tollit peccata mundi, Christi Dei nostri hu-
mana forma characterem etiam in imaginibus
deinceps pro veteri agno erigi ac depingi jube-
mus : ut per ipsum Dei Verbi humiliationis cel-
situdinem mente comprehendentes, ad memo-
riam quoque ejus in carne conversationis, ejus-
que passionis et salutaris mortis deducamur,
ejusque quae ex eo facla est mundo redemptio-
nis.
Sancti Basilii ad Diodorum Tarsensem de his <
ut duas sorores ducunt , vel de illis quae duo -
us fratribus matrimonio junguntur.
Veneruntnobis litterae nomine Diodori inscriptae,
at in reliquis quemvis alium potius decentes quam
Diodorum. Videtur enim astutus aliquis personam
luam 15 induens, sic sibi voluisse auctoritatem
apud auditores comparare. Qui quidem ab aliquo
interrogatus, an sibi liceret mortuae uxoris sororem
in matrimonium ducere, interrogationem non per
horruit, sed placide etiam audivit, ac lascivam libi
dinem fortiter prorsus et pugnaciter adjuvit.Quod
si adessent litterae, eas ad te misissem, satisque
haberes facultatis el ad tuam etad veritatis defen-
sionem. Sed quia qui illas ostenderat, rursus abs-
tulit, et contra nos, qui id ab initio prohibuimus, .
vel tropaeum quoddaro circumtulit, licentiam se
habere dictitans scripto mandatam ; nunc ad te
scripsi, ut duplici manu spuriam illam epistolam
oppugnemus ; nec quidquam ei roboris relinqua-
mus, ne facile possit legentibus nocere. Primum
itaque, quod in ejusmodi rebus maximum est,
morem nostrum objicere possumus, ut vira legis
habentem, eo quod nobis a viris sanctis traditae
sint regulae. Mos autem ille estejustnodi,ut si quis
impuritatis vitio aliquando victus in illicitam dua-
rum sororum conjunctionem inciderit.nequeid ma-
trimonium existimetur, neque omnino in Ecclesiae
ή δ' διάχαξι; του α* τίτλου των Νεαρών* πή μΑν, δτι
ο! κανόνες ώς νόμοι κρατούσι, πή δε, Ζτι τοΤς χανάσιν
οΐ νόμοι Ακολουθούσι * και βιβλίφ α*, χίχλψ β’, δια-
τάξει ιβ' 8τι οί τοΤς κανοσιν έναντιούμενοι πραγμα-
τικοί, άκυροι είσιν.
ΚΕΦΑΛ. Γ*. — Dtp? τού φυλάττεσθαι τύ άγραφον
έκκλησιαστικύν έθος, ώ; νόμον · καί δτι ουκ
εχομεν Ανάγκην φΑάττειν τα του Μωσαϊκού
νόμου.
Συνόδου οικουμενικής ζ”* κανών πβ'.
πβ\ τΐ9ΐ των σεπτών εικόνων γραφαΐς, άμνύς
δακχύλψ του Προδρόμου δεικνύμενος έγχαράττεται,
5ς είς τύπον πα ρελήφθη της χάρκος, τύν Αληθινόν
ήμΤν δια νόμου προϋποφαίνων Αμνύν, Χρίστον τύν
Θεόν ήμών. Τού; ούν παλαιούς τύπους καί τάς
σκιάς, ώ; της Αλήθεια; σύμβολά τε και προχα-
ράγμαχα τή ’Εκκλησίφ παραδεδομένους χατασπαζό-
μενοι, χήν χάριν προτιμώμεν και την αλήθειαν, ώς
πλήρωμα νόμου ταύτην ύποδεξαμένοι. Ος Αν ούν
τέλειον καν ταΤς χρωματουργίαις kv ταΤς Απάντων
δψεσιν ύπογράφηται, τον τού αίροντας τήν Αμαρτίαν
τού κόσμου Αμνού Χριστού Θεού ημών καχα τον αν-
θρώπινον χαρακτήρα, καί έν ταΤς εΐκόσιν άπύ τού
νυν Αντί τού παλαιού Αμνού, άναστηλούσθαι ύρίζο·
μεν * δι* αύτού το τής τχπεινώσεως ύψο; τού Θεού
λόγου κατανοούντες, καί πρύς μνήμην τής ένσάρκου
πολιτείας, τού τε πάθους αύτού τού καί σωτηρίου
θανάτου χειραγωγούμενοι, καί τής ένιεύθεν γινό-
μενης χψ κόσμψ Απολυτρώσεως.
• Τού Αγίου Βασιλείου πρύς Διόδωρον τον Ταρσού
χατα των δύο ΑδελφΑς γάμου ντων, ή αδελφό Τς
δυσι γαμουμένων.
’Αφίκεχο ήμΤν γράμματα τήν έπιγραφήν εχοντ*
Διοδώρου, τα δ* έφεςής άλλου τινύς πρέποντα είναι
μάλλον, ή λιοδώρου. Δοκεΐ γάρ μοί τις των τεχνι-
κών, τύ σόν πρόσωπο ν ύποδύς, ούτως έαυχύν ά;ιό-
πιστον έθελήσαι ποιήσαι τοΤς άκροωμένοις * δε γε
έρωχηθείς ύπό τίνος, εΐ θεμιτόν αύτόν πρύς γάμον
Αγαγέσθαι τής γυναικύς τελευτησάσης την Αδελφήν,
ούκ έφριξε τήν έρώτησιν, Αλλα καί πράως ήνεγκε
τήν Ακοήν, καί τύ Ασελγές έπιθύμημχ πάνυ γεν-
ναίως αύτψ καί Αγωνιστικώς συγκατέπραξεν. Et
μέν ούν παρήν μοι τύ γράμμα, αύτύ άν Απέστειλα,.
καί έξήρκεις Αν σαυτφ τε αμύναι καί τή αληθείφ.
^Έπεί δέ 6 δείξας πάλιν Αφείλετο, καί ώσπερ τι
τρόπαιον καθ' ήμών περιέφερε κεχωλυκάτων τύ έξ
άερχη^, Ιγγραφον ίχειν λέγων τήν έξουσίαν, έπέστειλα
νυν σοι. 9Πστε διπλή τή χειρί ήμάς έλθεΐν έπί τύν
νόθο/ έκεϊνον λόγον, καί μηδεμίαν αύτψ Ισχύν κατα-
λιπεΤν · *να μη Ιχιρ βλάπτειν ^γδιως τούς έντυγχά-
νοντας * πρώτον μέν ούν δ μέγιστον έπί τωντοιούτων
έστί, τύ παρ' ήμΤν έθος S εχομεν προοάλλειν, νόμου
δύναμιν έχον, διΑ τύ ύφ* Αγίων Ανδρών τούς θεσμούς
ήμΤν παραδοθήναι. Τούτο δε τοιούτόν έστιν, έάν τις
πάθει Ακαθαρσίας ποτέ κρατηθείς έκπέσφ πρύς δυοΤν
Αδελφών άθεσμον κοινωνίαν, μήτε γάμον ήγεΐσθαι
τούτο, μήθ9 δλως είς 'Εκκλησίας πλήρωμα παραδέ-
45? ' . SYNTAGMA CANONUM. — T1T. I, CAt». III. 458
χέσθαι πρότε^ον · ή διχλύσαι αύτού; άπ* άλλήλων. Α
αητέ εί κχί μηδέν Ετερον είπεΐν τ,ν, ές^ρχει το έθος
πρδς την τού κχκού φυλακήν. ’Επεί δέ δ την έπι-
στολήν γράψχς, έπι/ειρήματι κιβδ/,λψ κακδν τοσοϋτον
ΙπειράΟη τψ βίψ έπαγαγε Τν, Ανάγ/.η μηδέ ήμας της
έκ τΰν λογισμών βοηθεία; ύφέσΟαι. Καί τοί γβ έπ\
τον σφοδρά έναργών, μείζα:ν έστί του )δγου ή παρ*
έκάστψ προληψις. Γέγραπται, φη»ίν, έν τψ
Λ · υϊτιχψ · Γυναίκα έπ* Αδελφή αυτής ού λήψφ *
Αντίζηλον απσκαλύψχι την Ασχημοσύνην αυτής
επ* αυτή, ετι ζώσης αυτής. Δήλον δέ έκ τούτου
εΤνίι ©ησίν, 8xt συγχωρεΤται λιμβανειν τελευτή -
ακχης. Π'δ; δή τούτο τρωτόν μέν έκεινο έρώ, δτι
©αχ δ νόμο; λέγει, το'ς έν τώ νόμψ λέγει · έπεί ούτω
γε και περιτομή καί σαβδ^τφ καί Αποχτι βρωμάτων
ύποκεισόμεΟα. Ού γαρ δή kxv μεν τι εύρωμεν συν- Β
τρεχον ήμών ταΐς ήδοναΤς, τψ ζυγψ τής δουλείας τού
νόμου έ αυτού; ύκοθήσομεν. *Εαν δέ τι φανή βαού
τών νομίμων, τότε πρδς την έν Χριστφ Ελευθερίαν
δ τοδρχμούμεΟχ. Ήρωτ^θημεν εί γέγραπται λαμ-
όάνειν γυναίκα έπ* Αδελφή · εΤπομεν δπερ Ασφαλές
ήμΤν και Αληθές, δτι ού γέγραπται. Τδ δέ έκ τής τού
Ακολούθου έπιφορας τδ σιωπΓ,Οέν συλλυγίζεσθχι,
νομοθετούντο; έστίν, ού τα τού νόμου λέγοντος ·
έπε* ουτω; γε έςέστχι τώ βουλομένψ κατατολμήσαι,
καί ετι ζώσης τής γυνχι/δς, λαμβάνει την Αδελφήν.
Γδ γαρ αύτδ τούτο σόφισμα, και έπ* έκείνσυ Αρμόζει.
Γέγραπται γαρ, φησίν, Ου λήψνι Αντίζηλον · ώ;
τήν γε εξω τού ζήλου, λαβεΤν ούκ έκώλυεν * δ δή
συνηγόρων τψ πάθιι, άζηλότυπον είναι διοριεΤται τδ
ήθος τώ*. Αδελφών. ’Αν^ρημένης ούν τής αΐτίχς, δι’<
ήν απηγόρευσε τήν Αμφοτέρων συνοίκησιν, τί τδ
χωλύον ΐσται λαμδάνειν τας Αδελφός ; *Αλλ* ού γε-
γραπται ταύτχ, φήσομεν · άλλ* ούδέ έχεΐνχ ώριστχι ·
ή δέ Εννοια τού Ακολούθου δμοίως Αμφοτέροις τήν
Αδειαν δίδωαιν. "Εδει δέ μικρόν kal τα κατόπιν τής
νομοθεσίας έπαναδραμόντα, Απηλλά^θαι πραγμάτων ·
εοικε γαρ ού παν είδος Αμαρτημάτων περιλχμβάνειν
δ νομοθέτης, άλλ* ίδίω; Απαγόρευε ιν τα τών Αιγυ-
πτίων, δθεν άπήοεν δ Ισραήλ, καί τα τών Χχναναίων,
πρδς οΟς μεθίαταται · Εχει γαρ ούτως ή λέξις * Κατα
τα Επιτηδεύματα τής Αίγυπτου, kv ή παρφκήεατε
Απ* αύτής, ού ποιήσετε · καί τα Επιτηδεύματα γης
Χανααν είς ήν έγώ είσάξω δμας έκεΤ, ού ποιήσετε,
καί τοΤς νομίμοις αυτών ού πορεύεσθε · ώστε
τούτο είκός που τδ είδος τής Αμαρτίας, μή έμπο-
λιτεύεσθαι τότε παρα τοΤς Εθνεσι. Διδ μηδέ τής έπ*
βύτψ φυλακής προσδεηθήναι τδν νομοθέτην, Αλλ*
Αρκεσθήναι τψ Αδιδάχτψ εθει, πρδς τήν τού μύσους
διαδολήν. Πώς ούν τδ μείζον Απαγορεύσας, τδ Ελχτ-
τον Ισιόπησεν * "Οτι έδόκει πολλούς τών φιλοσάρκων
πρδς τδ ζώσαις ΑδελφαΤς συνοικεΐν, τδ δπόδειγμα
βλάπτε·ν τού πατριάρχου. Πμας δέ τί χρή ποιεΤν ;
τΑ γεγραμμένα λέγειν, ή τα σιωπηθέντα προσεργά-
ζεσθαι ; Αύτίκα τδ μή δεΤν μιφ Εταίρφ κεχρήσθαι
πατέρα και υίδν, έν μέν τοΤς νόμοις τούτοι; ού γέ-
γραπται · παρα δέ τψ προφήτη μεγίστης κατηγορίας
ήςίωται · Τίδς γαρ, φησί, καί πατήρ πρδς τήν
^3 Levit, xvm, 18. U ibid. 3.
Patrol. 6r. CIV.
coetum admillanlur, priusquam A se invicem diri-
mantur. Quare etiamsi nihil aliud dici posset, satis
$sset ipsa consuetudo ad boni custodiam. Sed quia
qui hanc scripsit epistolam, adulterino argumento
malum tantum conatus est in mores hominum in-
ducere, neccsse est, ut nec ratiocinationum subsi-
dium omittamus, quanquam, in rebus valde conspi-
cuis,argumentationc potior est uniuscujusque prae·
notio Scriptum est, inquit. in Levitico: Uxorem su-
per sorore ejustnon accipies cernulam . ad revelan-
dam turpitudinem ejus super eam% adhuc vivente
iai3.Inde igitur manifestum esse dicit mortuae so-
rorem accipere licere. 14 A J hoc primum quidem
dicam, quaecunque lex dicit, iis qui in lege sunt
dicere ; alioqui sic et circumcisioui et Sabbato et
abstinentiis ciborum subjiciemur. Neque enim si
quid inveniamus appositum nostris voluptatibus,
jugo servitutis legis nos ipsi subjiciemus : si quid
autem visum fuerit grave in legalibus, tunc ad li-
bertatem ,quae in Christo esttconfagiemus. Inter-
rogati sumas an scriptum sit, ut accipiatur uxor
post ipsius sororem. Dicin us, quod tutum nobis
est et verum, hoc scriptum non esse. Quod autem
silentio praetermissum est, id per consecutionis
illationem colligere, legislatoris est, non legem
recitantis; siquidem hoc pacto licebit volenti faci-
nus aggredi, etiam adhuc viventis uxoris accipere
sororem. Nam ipsum illud sophisma etiam ad eam
rem appositum est. Scriptum est, inquit %Non acci-
pies cernulam : proinde accipi eam extra ffimula-
tionem non prohibuit.Qui autem libidini patroci-
nabitur, aemulationis expertem esse affirmabit in-
dolem sororum. Quare sublata causa, ob quam
ambarum connubiumprohibuil,quid impediet quo-
minus sorores accipiantur ? Sed haec scripta non
sunt, dicemus. Sed neque illa statuta sunt.Conse-
cutionisautem intelligcntia pariter ambabus licen-
tiam tribuit. Verum oportebat paulisper ad ea qua
legem pracedunl recurrendo, difficultate liberari.
Videtur enim non omne peccatorum genus com-
prehendere legislator, s*d peculiariter iEgyptiorum
unde Israel exierat, et Chananaorum ad quos trans-
ferebatur, mores interdicere. Sic enim habetad ver-
bero : Secundum instituta tence ASgypti, in qua
habitatis in ca9 non facietis: et secundum instituta
) terra Chanaan,in quam ego inducam vosilluc9non
factetis jieque in legitimis eorum ambulabitis
Verisimile est boc IS peccati genus tunc inter
gentes non viguisse Quapropter opus non fuit le-
gislatori,ut illud cavendum curaret: sed salis ei
fuit mos non doctos ad sceleris reprehensionem.
Quomodo igitur majore vetito, minus praetermisit?
Quia videbatur multis carni indulgentibus, ut cum
sororibusaithuc viventibus habitarent. noxium esse
exemplum patriarcha. Nos autem quid facere
oportet? Qua scripta sunt dicere, an pratermissa
accuratius scrutari ? Protinus, non oportere uti
una pellice patrem ct filium, in his legibus scri-
15
459 PHOfri PATRIARCHA CP. 460
ptum non est, sed apud prophetam criiniui maximo A αυτήν παιδίσκη είσεπορεύοντο. Πόσχ δε ε ιδη
datur. Filius enim, inquit, et pate) ad eamdem τών ακαθάρτων πχθών άλλα, τδ μέν τών δαιμόνων
puellamingrediebanturto.Quotauiem alia cupidi- διδασκχλεΤον εξεύρεν, ή δέ θεία Γρχφή απεσιώπησε,
tatum impurarum genera daemonum quidem doc- τδ σεμνδν έχυτής τχ?ς τών αίσχρών όνομχσίαις κχ-
trina excogitavit, tacuit vero divina Scriptura, ho- τα{ή&υπχίνειν ούχ αίρουμένη, άλλα γενικοτς όνόμχσι
nestatem suam rerum turpium appellationibus τάς άκαθαραίας διέδχλεν * ώ; και δ απόστολος Πχύ-
foedare nolens, sed generatim impuritates vitupera- λος φησί, Πορνεία δέ και άκαθχρσία πάσα μηδέ
vit! Sicut etapostolus Paulus ait: Fornicatio autem όνομχζέσθω ύμΤν, καθώς πρέπει άγίοις, τώ τής
et omnis immunditia ne nominetur quidem in VO· άκαθα ρσίχς όνόματι τάς τε τών άξενων ά(£ρηχο-
bis9sicut decet sanctos *e: immunditiae nominetum ποιίας και τάς τών θηλειών παρχλχμβάνων. "ώστε ού
virorum tum mulierum obscoena facinora com- πάντως ή σιωπή άδειαν φέρει τοΤς φιληδόνοις. Έγώ
prehendens. Quare non omnino silentium licen- δέ ουδέ σεσιωπήσθχι το μέρος τούτο φημι, άλλα και
tiara dat voluptariis. EgO autem neque tacitam il- π*νυ σφοδρώς άπηγο ρευκένχ·. τον νομοθέτην * τδ γάρ,
lam partem fuisse dico : imo etiam a legislatore Ούκ είσελεύση προ; πάντα οΙκεΤον σαρκό; σου
vehementer admodum fuisse prohibitam. Illud άποκχλύψχι άσχημοσύνην αύτών , έμπεριεχτικόν
enim, Non ingredieris ad omnem carnis luce af - B και τούτου τού ειδτυς τής οίκειότητος. Τί γάρ fiv
finem ad revelandam eorum turpitudinem*1 ,hanc γένοιτο οίκειότερον άνδρί τή; έχυτού γυνχικός ; μάλλον
etiam affinitatis speciem complectitur. Etenim δέ τής έχυτού σαρκό; ; ού γάρ ετι είσι δυο, αλλά σάρξ
quid viro affine magis est quam sua ipsius uxor, μι* · ώστε διά τής γυναικδς ή αδελφή προς τήν τού
imo quam sua ipsius caro? Non enim amplius duae άνδρδς οικειότητα μεταβαίνει. 'ϋς γσρ μητέρα
sunt, sed una caro. Itaque per uxorem soror ad γυναικδς ού λήψετχυ, ούδε θυγατέρα τής γυναικδς,
viri affiuitatem transii. Quemadmodum enim ma- διότι μηδέ τήν εαυτού μητέρα, μηδέ τήν έχυτού
trem uxoris non assumet, neque filiam 16 uxoris, θυγχτέρσ, ούτως ούδέ άδελφήν γυναικδς, διότι μη-
propterea quod neque suam ipsius matrem, ne- $s άδελφήν έχυτού · καί τούτο άνάπχλιν, ούδέ τή
que suam ipsius filiam ; ita nec uxoris sororem, γυνχικί έςέστχι τοΤς οίκείοι; τού άνδρδς συνοικεΐν,
propterea quod neque suam ipsius sororem. Et κοινά γάρ έπ’ άμφοτέροις τής συγγενείας τά δίκαια·
vice versa, neque uxori licebit sese viri affinibus έγώ δε παντι τψ περί γάμου (ϊουλαμένψ διαμχρτύ-
conjungere. Sunt enim utrinque communia affl- ρομχι, δτι παράγει τδ σχήμα του κόσμου τούτου,
nitatis jura. EgO porro cuilibet de nuptiis consu- δ καιρδς συνεσταλμένος έσιίν · "tvx και ο!
lenti testificor, praeterire figuram hujus mundi, et έχοντες γυναίκας, ώς μή έχοντες ώσιν. Έάν δέ μοι
tempus breve ess e, Ift qui habent uxores tanquam c παραγινώσκη τδ , Αυςάνεσθε και πληθύνεσθε,
non habentes sint 48.Quod si mihi perperam legat καταγελώ τού τών νομοθεσιών τούς καιρούς μή δια-
illud : Crescite et multiplicamini 19: rideo legum κρίνοντος. Πορνείας παραμυθία δ δεύτερος γάμος,
tempora non discernentem. Fornicationis reme- ούχι έφόδιον et; άσέλγειαν. ΕΙ ούκ έγκρατεύονται,
dium nuptiae secundae, non occasio lasciviae. Si se γαμησάτωσαν, φησιν, ούχι δέ γαμούντες παρανο-
non continent, nubant, inquit non vero et nu- μείτωσαν. Ot δέ ούδε πρδς τήν φύσιν άποβλέπουσιν,
bentes legem violent. Isti autem, quorum animus ti τήν ψυγήν λημώντες τφ πάθει τής άτιμίας, πάλαι
vitio turpiludiuis lippus est, ne ad naturam qui- διακρίνασαν τάς τού γένους προσηγορίας. 'Εκ ποίας
dem respiciunt, quae jam olim generis nomina συγγενείας τούς γεννηθέντας προσαγορεύσουσιν,
discrevit. Ex qua enim cognatione natos appella- άδελφούς αυτούς άλλήλων, ή άνεψιούς προσεροϋσιν ;
bunt? Fratresne, an consobrinos vocabunt? si- άμφότερα γάρ αύτοΤς προσαρμόσει διά τήν συγ-
quidem nomen utrumque eis ob confusionem χυσιν. Μή ποιήσ^ς, ώ άνθρωπε 1 τήν θείαν μητρυάν
Congruit. Ne facias, Ο homo, amitam novercam τών νηπίων, μήτε δέ τήν μητρδς τάξει περιθάλπειν
infantium ; nec quae in matris loco fovere debet, όφείλουσαν, ταύτην έφοπλίσ^ς ταΤς άμειλίκτοις ζήλο-
eam aemulatione implacabili armaveris. Nam so- τυπίαις. Μόνον γάρ τδ μίσος τών μητρυών, και
Ium novercarum genus etiam post mortem odium μετά θάνατον έλαύνει τήν έχθρχν, μάλλον δέ οί μέν
ac inimicitiam extendit. Irno alii inimici mortuis D άλλως πολέμιοι, τοΤς τεθνηκόσι σπένδονται · αΐ δέ
reconciliantur ; novercae odia post mortem inci- μητρυαί τού μίσους μετά θανχτον άρχοντχι. Κεφά-
piunt.Summa dictorum haec est : Si quis legitime λχιον δέ τώ* είρημένων, εΐ μέν νόμψ δρμάται προς
nuptias appetit, totus orbis terrarum patet : sin τδν γάμον, ήνοικτχι πάσα ή οικουμένη. ΕΙ δέ έμπα-
libidine impellitur, ob id magis etiam excludatur, σθής αύτψ ή σπουδή, διά τούτο καί πλέον άποκέχι-
1)1 discat vas suum possidere in sanctificatione σθήτω * *lvx μάθη τδ έχυτού σκεύος κτάσθχι έν
et honore^ non in passione desiderii 91 . Me plura άγιασμψ, μή kv πάθει έπιθυμίας. Πλειονά με
dicere parantem modus epistolae cohibet. Precor λέγειν ώρμημένον, τδ μέτρον έπίχει τής έπιστολής,
autem, ut 17 vel nostra admonitio vitium supe- Εύχομαι δέ, ή τήν παραίνεσιν ήμών Ισχυροτέρχν
ret, vel non serpat in nostram regionem hoc pia- τού πάθους άποδειχθήναι * ή μή έπιδημήσαι τή
Culum ; sed in quibus admissum est locis, in his ήμετέρα τδ άγος τούτο, άλλ' έν οΤςάν έτολμήθη τόποις
permaneat. έναπομεΤναι.
15 Amos ιι, 7. Ephes. ν, 3. Π Levit, xvui, 6. 1® I Cor. vn, 29. *9 Gen. i. 28 ; α, 1. *
I Cor. yii, 9. «I I These. tv, 4.
461 Syntagma CANONUM. — TIT. I, CAP. III 462
ToO αύτοΰ έκ του κζ' κεφαλαίου των περί του A Ejusdem ex Capite 27 eorum qU(B de Spiritu
άγιου Πνεύματος πρδς τον μακάριον Άμφιλό- satlClO (id beatum Amphilochium SCripsit.
χιον γεγραμμένων.
Τών έν τη 'Εκκλησή πεφυλχγμένων δογμάτων, Ex asservatis in Ecclesia dogmatibus et pradi-
χά μέν u τής έγγράφου διδασκαλίας Ιχομεν · τά cationibus , alia quidem habemus e doctrina scri-
δε εκ τών αποστόλων πχρχδδχεως διαδοθέντχ έν μυ· pio prodita; alia vero nobis in mysterio tradita
βτηρίψ πχρεδεςάμεθχ * άπερ άμφδτερχ τήν αυτήν recepimus ex traditione apostolorum : quorum
Ιχχΰν έχει προς τήν ευσέβειαν. Καί τούτο ις ούδεΐς utraque vim eamdem habent ad pietatem ; nec iis
άντερετ, δς τίς γε, κάν κατά uixpbv γουν θεσμών quisquam contradicet : nullus certe, quivel tenui
έκκλησιχβτιχών πεπε( ρχται. El γάρ έπιχειρήσαιμεν experientia noverit qua sint Ecclesia instituta,
τά άγραφα τών εθών, ώς μή μεγάλην Ιχοντα την Nam SI Consuetudines quSB SCriptO proditae nOD
δύναμιν πχρχιτεΐσθχι, λάΟοιμεν άν εις αύτά τα sunt,tanquam haud multum habentes momenti ag-
καίρια ζημιούντες τδ Εύαγγέλιον, μάλλον δέ εις grediamur rejicere, imprudentes Evangelium in
ονομχ ψιλόν περιϊστώντες το κήρυγμα' οΤον, ϊνχ ipsis rebus praecipuis lademUS, IfUO potius prtB di-
του πρώτου καί κοινοτάτου πρώτον μνησθώ, τψ cationem ad nudum nomen contrahemus. Verbi
τύπφ του στχυροΰ τους είς τδ άνομα του Κυρίου ήμώ* β gratia, Ut ejus quod primum est et Vulgatissimum
'Ιησού Χριστού ήλπικοτας κατασημαίνεσθαι, τίς ό primo loco commemorem : ut signo crucis eo qoi
διά γράμματος διδάξας ; Τδ προς άνατολάς τετράφθαι Spem collocant in Christo signemus, quis SCriptO
κατά τήν προσευχήν, ποτον ήμάς έδίδαξε γράμμα ; docuit? Ut ad orientem versi precemur, quae nos
Τά τής έπικλήσεως ρήματα έπί τή άναδείςει τοΰ docuit Seri plura? Invocationis verba cum conficitur
άρτου τής εύχχριστίχς καί τοΰ ποτηρίου τής εΰλο- panis Eucharistiae et poculum benedictionis, quis
γίχς, τίς τών άγίων έγγράφως ήμΤν κατχλέλοιπεν ; sanctorum in scripto nobis reliquit? Nec enim bis
Ου γάρ δή τούτο ις άρκούμεθα, ών δ Απόστολος ή contenti sumus, quae commemorat Apostolus aut
τδ Εύαγγέλιον έπεμνήσθη, αλλά καί προλέγομεν καί Evangelium, verum alia quoque et ante et post di-
έπιλεγομεν Ετιρα, ώς μεγάλην έχοντα πρδς τδ μυ- cimus, tanquam multum habentia momenti ad my-
στήριον τήν ίσχύν, έκ της άγράφου διδασκαλίας Sterium, quaB ex traditione non Scripta accepimus,
παραλαβοντες. Εύλογοΰμεν δέ τδ ύδωρ τοΰ βχπτίσ- Benedicimus autem et aquam baptismatis, etoleum
μι*ος, και τδ Ιλαιον τής χρίσεως, και προσέτι αύ- unctionis, imo ipsum etiam qui baptismum acci-
τον τον βαπτιζόμενον ' άπδ ποίων έγγραφων ; ούκ pit.Ex quibus scriptis ? Nonne a tacita Secretaque
άπδ τής σιωπωμένης και μυστικής παραδόσεω; ; τί 18 traditione ? Ipsam vero olei unctionem, qutS
οέ ; αυτήν τού Ιλαίου τήν χρίσιν τίς λόγος γεγραμ- sermo SCriptO proditUS docuit J Jam ter immergi
μένος έδίδαξε ; τδ δέ τρίς βαπτίζεσθαι τον άνθρωπον hominem, unde haustum? Reliqua autem quae fiunt
πόθεν ; άλλα δε δσα περί τδ βάπτισμζ, άποτάσσεσθαι in baptismo, veluti renuntiare Satanae et angelis
τψ Σατανφ καί τοΤς άγγέλοις αύτοΰ, έκ ποίας έστί ejus, ex qua scriptura habemus? Nonne ex minime
γραφής ; ούκ έκ τής άδημοσιεύτου ταύτης και άπο(1- publicata et arcana bac doctrina, quam patres no-
£ήτου διδασκαλίας, ήν έν άπολυπραγμονήτφ καί siri silentio quieto minimeque curioso serrarunt?
άπεριεργάστφ σιγή ot πατέρες ήμών έφύλαςαν ; κα- Quippe illud probe didicerant, mysteriorum reve-
λώς έκεΐνο δεδιδαγμένοι, τών μυστηρίων τά σεμνά rentiam silentio conservari. Nara quae nec intueri
σιωπή διασώζεσθαι * & γάρ ούδε ίποπτεύει* Ιζεστι fas est non initiatis, qui conveniebat horum doctri-
τοΤς άμυήτοις, τούτων πώς αν ήν είκδς τήν δίδασκα- nain scriptis vulgari ?
λίαν θριαμβεύειν έν γράμμασιν ;
Καί μεθ’ έτερα. Et post alta.
Ουτος δ λόγος τής τών άγραφων παραδόσεώς, ώς Haec est ratio, cur quaedam citra scriptum tra-
μή καταμεληθεΐσαν τών δογμάτων τήν γνώσιν εύ- dita sint, Πθ dogmatum notitia neglecta, propter
καταφρόνητον τοΤς πολλοί ς γενέσθαι διά συνήθειαν, assuetudinem vulgo veniret in contemptum. Aliud
■Αλλο γάρ δόγαα καί άλλο κήρυγμα · τά μέν γάρ utique est dogma, aliud praedicatio. Nam dogmata
δόγματα σιωπάται, τά δέ κηρύγματα δημοσιεύεται, silentur, praedicationes vero publicantor. Est au-
Σιωπής δέ είδος καί ή άσάφεια, ή χρήται ή Γραφή, tem silentii species etiam obscuritas qua utitur
δυσθεώρητον κατασκευάζουσα τών δογμάτων τόν Scriptura, intellectu difficilem reddens dogma-
νούν, πρδς τδ τών έντυγχανόντων λυσιτελές. Τού- tum sententiam, idque ad legentium utilitatem,
του χάριν πάντες μέν δρώμεν κατ' άνατολάς έπί Hanc ob causam omnes spectamus ad orientem,
τών προσευχών · δλίγοι δέ ΐσμεν, δτι τήν άρχαίαν cum precamur, pauci tamen novimus, quod id
έπιζητούμεν πατρίδα xb > παράδεισον, θν έφύτευσεν facientes antiqua ni requirimus patriam, videlicet
6 θεδς έν ’Εδέμ κατά άνατολάς. Καί όρθοί μέν πλη- paradisum, quem plantavit Deus in Eden ad orien-
ρούμεν τάς εύχάς έν τή μι$ τοΰ σαβδάτου, τον δέ tem **. Erecti itidem perficimus deprecationes in
λόγον ού πάντες οΤδαμεν. ού γάρ μόνον ώς συν- una Sabbati, sed rationem non omnes navimus,
αναστάντες Χριστψ, καί τά άνευ ζητεΤν όφείλονχες έν Non enim solum quod veluti simul Clim Christo
τή άναστασίμφ ήμέρ$ τής δεδομένης ήμ?* χάριτος, resuscitati, qua sursum sunt qoarere debeamus,
διά τής κατά τήν προσευχήν στάσεως, έ αυτούς δπομι- ID die resurrectionis data nobis gratia Stando
*i Gen. n, x.
463 t»HOTlI PATRIARCHA CP. 461
precantesnoSmetipsos commonefacimus, se J quod a μνή»χβμεν, άλλ' S« co/ετ πως τού προσδοκωμίνου
is dies videatur aliquo modo imago venturi saeruli. αίώνος εΤνχι είχώι . Λώ xai ΐρ·/ή οΰιχ ήμερών, οΰ-/ <
Eoque cum sit principium dierum, non primus a πρώτη παρά Μωυιϊως, άλλα μ!χ όνόμχστ». ’Εγένετο
Moyse, sed anus appellatus est. Facta est enim.in- γΐρ, φηχΐν, hripx, Χχί έγί,ετο π ρωΐ, ήμέρχ
qnH,vetptra,et facium est mune ,dies unus**·**: μίχ, ώς τής αΰτής άνχχυχλουμενης πολλώ«. Κχί
tanquam qni saepe recurrat. Igitur unus est idem μ'α τοίνον ή χύτη χχί όγοόη, τήν μία·. όντω; έχείνην
et octavus, unum illum singularem ac verum oc- <*ί άληβινήν όγ$όην, r,; xxi ό ψι}μ·μίύ; £ν τισιν έπι-
tavum, cujus et psalmista in quibusdam psalmo- γρτφιΐς τών ψχλμΐν επεμνήοβη · St’ έαυτής έμφχ-
rutn inscriptionibus meminit89, per se significans, 'ζβυσχ την μετά τόν χρόνον τούτον χχτάστασιν, τή,
statum videlicet hoc tempus secuturum, diem άπτοστον ήμέρχν, την άνίοπερον, τήν αοιίοοχον, τον
non desituram, vespers nescium, successoris es- «ληχτον ίκείνον xxi άγήρω αίώνχ · άναγχχίως ούν
pertem, sevum illud nunquam finiendum nec un- **« ΐν αΰτή προχευχΐς ί»τώ-χς «ποπληρούν τους
quam senescens. Necessario igitur in hoc die Ec- **·>·η< τροφίμου; ή ’ε χκληχίχ παιδεύει, Τνχ τή
clesia SUOS alumnos docet preces suas Stando «νντχττ ΰπομνήσει τής άτελεντήτου ζωή;, τον προς
absolvere, Ut, assidua commonitione vita» illius 'V μετχττχσιν i/εϊνην έφοδίων μή άμελώμεν · κχί
nunquam desitura,non negligamus ad eam demi· B *«»* St ή πεντηκοστή τής h τφ χίώ-,ι προχδοχωμέ-
grationem parare viaticum. Quin et totum illud άνχχτά«ω<, άληθώς ίστιν ΰπο'μνημχ. ’Β γΐρ
quinquaginta dierum tempus admonitio est resur- μί* έχ*ίνη κχί πρώτη ήμερα ίπτάκις έπτχπλχσιχ-
rection», quam in altero sseculo exspectamus. «Οτΐβα, τΐ; ίπτΐ τής Ιερχς πεντηχοχτής έ&ομίδχς
Jam unus ille et primus dies septies multiplicatus, άποτελετ. 'tx πρώτης γΐρ ΐρχομέ.η, tt; τήν χΰτήν
septem sacras pentecostes hebdomadas absolvit. ««χλήγει, St’ όμο'ων τών iv τφ μίσψ Ιξελιττο-
Λ primo enim incipiens, in eumdem desinit, per l*‘vn πεντηκοντίχις * διΐ xxi χΐώνα μιμι-τχι τή
similes, qui in medio intercedunt, dies quinqua- ΐμοιότητι, ώ»πεμ iv χυκλινή κινήσει ΐπΐ τών αΰτών
gies evolutus. Unde et aeternitatem similitudine σημείων, κχί *ΐς τΐ αΰτΐ κχτχλήγουσχ.
referljdum velut in motu circulari, ab iisdem or- ’Kv fi x'° ορθιον σχήμα τής προσευχής προτιμάν
sus signis in eadem desinit. Quo in die, corporis oi °*7μο* *nc 'Εκκλησία; ί,μχ; εξεπχίόευσχν,έχ τής
erecto habitu precari potius nos Ecclesiae ritus Εναργούς ίιπομνήσεως olovtl μετοικίζοντας ημών τον
docuerunt, nimirum per evidentem commonitio· v0“v 4*ΐ τών παρόντα* ίπί τά μέλλοντα · xxt χαβ’
nem quasi transferentes mentem nostram a prsesen- St γονυκλισίαν κχί διχνάστασιν ϊργψ δεί-
tibusadfutura.Insuper et quoties genua flectimus, **»μ*ν, δτ» κχί Sis τής αμαρτίας εις γήν χχτε^ύη-
et rursus erigimur, ipso facto ostendimus, quod c Ι**ν> κβι *ή« άνχμαρτία; τού κτίοχντος ημάς,
ob peccatum in terram delapsi sumus, et per ha- tli οΰρχνΐν άνεκλήβημεν. Έπιλ«:ψ*ι μ* ή ήμέρχ,
maoitatem ejus qui creavit nos in coelum revocati τ* “Y?e<P1 xi>< Εκκλησίας μυχτήριχ διηγούμενον ·
sumus.Deficiet me dies, si Ecclesiae mysteria ci- ** ν*λλ« · χΰτήν St τήν ίμολογίχν τής π(»τ«ως, πι·
tra scriptum tradita pergam recensere. Omitto Πχτίρχ, κχί rtiv, κχί άγιον Πνςύμχ, 1χ
caetera: ipsam fidei professionem in Patrem, et Fi- «οίων γραμμάτων Σχομ«ν ; El μίν γΐρ Ικ τής τ.»ΰ
lium, et Spiritum sanctum, e quibus habemus seri- β*»«ί»μ»τος πχρχ8ο'ο*ως, κχτβ xb τής εΰο*β*(χς άχό-
ptis? Etenim si quoniam ex baptismi traditione ^ο'Λον, ώς βχπτιζόμεβχ, οΰτω κχί πιοττύκν όφςίλον-
juxta pietatis 80 consecutionem, Ut baplisamur, tec* 4μοί«ν τφ βχπτίοματι τήν ομολογίαν χατατι-
ita et credere debemus, similem baptismo profes- β»μιθχ, βυγχωρηχΐτωιχν ήμΐν ίχ τής αΰτής ΐχο-
sionem exhibemus : concedant etiam nobis, ut *0J®k«> Tn nl«*t τήν δόξχν άποδιδόνχι. Et
juxta eamdem consequentiam glorificationem fidei τρόπον τής δ&ξολογίας ώς Ιγραφον πχρχι-
consimilem persolvamuS.Quod si glorificandi mo- ν«δντ«, δότωχαν ήμΤν τής τ* κατά τήν πίοτιν Ιμο-
dum veluti scripti non traditum rejiciunt, profe* xa! τ»ν λοιπών ών χπηριθμηοάμεθχ, ίγγρϊ-
rant nobis et professionis fidei et raeterorum quae <ρο»ί άποδείξεις. ΕΤτα τοοοότων άντων άγραφων,
commemoravimus probationem e Scriptoris. Ad o το**«ϊ1ι>ν Ιχόντων ίαχΰν εις τΐ τής εΰοεβείχς
b«c cum tam multa sint quaB scripto prodita non λίξιν ήμτ> tx Πατέρων εις ήμάς
sunt,el tantum habent momenti ad pietatis myste- *λβου»χν οΰ αυγχωρήχουαιν, ήν ήμ*τς Ιχ τήςάν-
rium, unicam dictiunculam quae a majoribus ad nos Ιπ'ττ,®*^το“ *UVT'®*Iac t3tT< ίδιχστρόφοις τών Έχχλη-
devenii, non concedent, quam nos ex inaffectata ®uuv *v*^«iv*v*v εδρομιν, oi μιχρΰν τΐν λόγον
consuetudine in Ecclesiis, quae perversae et cor- ‘X^***0^ βραχτΐχν συντέλειαν, εις τήν τοΰ μύσ-
ruplae non sunt, permanentem invenimus, haud XT'P'0J *”ν*μ*ν «1»φ«ρομένην ;
mediocrem rationem habentem, neque mediocre
adjumentum ad mysterii vim afferentem I ...
Ejtudem ex capite 89 de eodem argumento. T°U a'*W ** ,θδχεφΙλα?»/. ***** *Ρ«γμ*τ*ί«<
Sane contra id quod dieunt, glorificationem eum Πρός γε μήν τΐ άμάρτυρον κχί άγραφον είναι τήν
β·*β Gen. ι, 5. *· Psal. νι et χιι.
465 . SYNTAGMA CANONUM. — TIT. I. CAP. IV. 466
συν τφ Πνεύματι δοξολογίαν, έκεΐνο λέγομεν * δτι
tl μεν μηδέ* Ετερον άγραφον, μηδε τούτο παραδβ-
χΟήτω * εί δε τα πλεΐστχ τών μυστικών άγράφω;
ήμΤν έμπολιτεύετχι, μετά πολλών έτέρων καί τούτο
χχτχδεξώμεθα. Άποστάλικδν δε οιμαι καί τδ τχϊς
άγραφοι; παραδόσβσι παρχμένειν. 'Επαινώ γάρ,
φησίν, υμάς, δτι πάντα μου μέμνησθε, καί χαθώ;
πχρέδωκα ύμΤν να; παραδόσεις κατέχετε · χαι τδ,
Κρατείτε τά; παραδόσεις ά; πάρε λ άδετε, είχε διά
λόγου, είτε δι* έπιστολή; · ών μάλιστα μία έστί καί
δ παρούσα αύτη, ήν οΐ εξ άρχής διαταξάμενοι πχ-*
ραδιδάντες τοΤς έφεξής, συμπροϊούσης άεί τφ χρόνφ
τής χρή,εως, διά μακράς της συνήθειας ταΐς Έχ·
κλησίαις έγκατε ρίζωσαν · άρ* ούν, εί ώ: έν δικα-
στήρια# τής διά τών έγγράφων άποδείξεως άπορούν-
τε:, μαρτύρων ύμΤν πλήθος παρεστησάμεθα, ούχ άν
τής άφιείσης παρ' υμών Ίήφου τύχοιμεν ; ’Εγώ μεν
ούτως οιμαι * ki?! στόματος γάρ δύο χαι τριών μαρ-
τύρων σταθήσετχι παν £ήμχ. ΕΙ δε καί τον πολύν
χρόνον πρδ; ήμών ο /τα έναργώς ύμΤν έπεδείκνυμεν,
ουκ 3ν έδόςαμεν ύμΤν είκυτα λέγειν, μή είναι καθ’
ήμών την δίκην είσαγώγιμον τούτην j δυσωπητιχά
γάρ πώς τά παλαιά τών δογμάτων, οΐονεί πολι$ τινι
τή άρχαιότητι το αίδέσιμον Ιχοντα.
Καί επί τού πολιτικού νόμου τδ ΪΘος, ώς άγρα-
φος νόμος Ισχύει, οτε έν διχαστηρίφ ή συνήθεια βε·
βιιωθή, χαι δτε μή άγγράφ'μ νόαψ έ*αντιούτχι. Εί
31 Ιν τισι τόποι ς, μήτε συνήθειαν τού ζητουμένου
2ιτιν εύρεΤν, τότε τφ εΟει 'ΡιΑμης ΙπεσΘαι βεΐ, ώς
τών Διγέστων βιβλ. α* τίτ. γ* Διγέστ. λβ' λγ* λδ* λε#
λζ* λη', χαι βιβλ. η* τού κώδ., τιτ. νβ* διχτ. α’
β' γ* * εΤρηται δ! και βιδλ. ν’, τίτ. ιζ’ διγέστ. ρπβ*
δτι δυσχερώ; μέν, δμως δε τού δικαίου άπαιτοΰντος,
πχραβαίνομεν τήν συνήθειαν.
ΚΕΦΑΑ Δ*. — "Οτι ούχ υγ* ένδς Ιπισχόπου, άλλ*
άπδ τής χο'ινότητος οι κανόνες Ικτίθβνται.
Βασιλείου κανών μζ*.
*ΕγκρχτΤται και Σακχοφόροι καί ’ΑποτακτΤται,
τφ χύτφ ύπόχεινται λόγρφ χαι Ναυατια-.οί · δ:ι περί
μεν έκείνων, κανών έξεφωνήθη, εί και διάφορος,
τά δΐ κατά τούτους άποσεσιώπητχι. *Ημε?ς μέντοι,
i νι λόγφ άναβαπτίζομεν τούς τοιούτους. Εί δέ παρ’
δμΤν άπηγόρευτχι τδ τού αναβαπτισμού, ώσπερ ούν
χαι παρά Ρωμαίοι ς οικονομίας τίνος Ενεκα άθετιΤ-
ται τδ βάπτισμα χύτών, άλλ* δ ήμέτερος λογος ίσχύν
έχέτω * δτι έπειδή ώσπερ Μαρκιωνιστών έστίν άπο- *
βλάστημα ή κατ’ αυτούς αΐρεσις, βδελυσσομένων τδν
γάμον και άποστρεφομίνων τδν οίνον, καί τήν χτίσιν
τού θεού μνμιασμένην είναι λεγάντων, ού δεχόμεθα
αυτούς είς τήν 'Εκκλησίαν, έάν μή βχπτιεθώσιν εΙ<
τδ ήμέτερον βάπτισμα * μή γάρ λεγετωσχν δτι Είς
Πατέρα, καί ϊΐδν, καί άγιον U νεύμα έοαπτίσθημεν,
οι γ* κακών ποιητήν υποτιθέμενοι τδν θεδν, έφ-
αμίλλως τφ Μαρχίωνι χαΐ ταΤς λοιπαΤς αίρέσεσίν *
ώστε έάν αρίση τούτο, δεΤ πλείονας έπι σκοπούς έν
A Spiritu carere testimonio, nec in Scriptoris exstare,
illud dicimus : si nihil aliud est receptum absque
Scripturis, ne hoc quidem recipiatur; sin plurima
arcana citra scriptum recepta sunt nobis, cum aliis
pluribos et hnc recipiemus. Arbitror autem apo-
slolicum esse,eliam non scriptis traditionibus in-
haerere. Laudo enim, inquit, ros, quod omnia mea
meministi $ %ei quemadmodum traditi vobis, tradi-
tiones tenetis *>. Et illud, Tenete traditiones quas
Occepistis, stveper sermonefn, sive per episMam**:
quarum una eat et haec de qua nunc agimus, quam
qui ob initio praescripserunt, tradideruntque poste-
ris, usti semper simul cum tempore progrediente,
i|isamlongaconsuetudineinEcclesiisirradicafimt.
Ergo si velut in tribunali, probationibus e scripto
) destituti, multos vobis testes producamus, nonne
21 sententiam absolventem a vobiseonsequemur?
Ego quidem arbitror: tn ore siquidem duorum ac
trium testium stabit omne verbum*. Quod si etiam
temporis diuturnitatem pro nobis facientem vobis
evidenter ostendamus,annon videbimur vobis pro»
babilia dicere, non posse Utem ittam jure nobis in·
tendi? Veneranda enim aunt quodammodo vetusta
dogmata, quas ob antiquitatem, ceu canitiem
quamdam, habent quiddam reverendum.
Textus. Et in jure civili consuetudo quando ia
judicio confirmata estviteC scriptas legi repugnat,
ut lex non scripta valet. Ac vero situbi [propositae)
quaestionis consuetudo non invenitur, tunc consue-
tudinem [urbis] Romae sequi oportet, quemadmo-
k dum lib i Digest.tit.3,Digest.4, 32, 33, 34,35, 8&y
’ 37, 38. et lib. vui cod. tit. 52, eonst. 1 , 2, 3*
[proditum est]. Dictum est etiam lib. l, tit. 17,
Digesl. J02.qtiod aegre aequitate tamen postulante,
consuetudinem transgredimur.
CAP. IV. — Quod non ab uno episcopo , sed
communi antistitum concilio canones eduntur.
BasilH canon 47.
Encratitae, et Saccophori et ApOtaCtilae subji-
ciuntur eidem rationi.cui etNovatiafti,qnia de illis
editus canon, etsi varius; quas autem ad istos perti-
nent,silentio sunt prastermilsa.Nos autem una ra-
tione tales rebaptizamus. Quod si apud vos probi·
bita est rebaptixatio, sicut et apud Romanos, oeco-
nomice alicujus gratia, nostra tamen ratio vim obti-
neat Quonia n euim veluti germen Uarcionitarum
est eurum 22 haeresis,ntqui nuptias abhorreant, et
vinum aversentur, ac dicant Dei creaturam in-
quinatam esse, idcirco ipsos in Ecclesiam no*
admittimus; nisi in nostram baptisma fuerint bap-
lixiii. Etenim ne dicant : /n Patrem , et Filium ,
et Spiritum sanctum baptixoti sumus , qui vide-
licet Deum esse malorum effectorem existimant,
exemplo Varcionis et reliquarum hfe*e**m.Qoa-
inobrem, si hoc placuerit, oportet episcopos plu-
re* in unum convenire, et ita demom canonem
30 1 Cor. xi, 2. δ! H Tbess. ii, 14. 3* Deut. xix, 15.
467 PHOTII PATRIARCHAS CP. 468
edere, Ot et is qtli agit, periculo careat, et qui Αταυτψ γενεσθαι ' xat ούτως UOidlii τον κανόνα, ?νι
respondet, in tanto ejusmodi quaestionibus res- χαΐ τψ πωήσαντι το άκίνδυνον $ · και δ άποχρινό-
ponso auctoritatem habeat. μένος, το άξιόπιστον Εχη έν τή περί τοιούτων
αποκρίσει.
CAP. V. — De patriarchis, et melropolitanis, κεφαλ. B\ — Περί πατριαργών μι μητροπολι-
etde iis qui dicuntur primates in Africa. τών, xa* χών έν Αφρική λεγομένων πριμάτων.
Apostolorum eanon 34. 'Αποστόλων κανών λδ\
34 [331. Episcopos uniuscujusque gentis nosse *’· Tooc έπισκόπους έκάστου Ιβνους, είδέναι χρή
oportet eum qui in eis est primus, et existimare ut ^ *v afaou πρώτον, και ήγιΤσθαι αύτόν ώς κιφαλήν,
caput: et nihil facere, quod sit arduum aut magni xa‘‘ μη*** τι πράττειν περκών δνευ τής εκείνο»
momenti,prater illius sententiam : illa autem fa- TMV'>C> ^κετν* Si μάνα πράττειν έκαστον, 8σα τή
cere unumquemque, quae ad suam parochiam per- <*ί>τοϋ παροιχίφ IniSiXXet καί ταΐς W αυτήν χώριις.
linent, et pagos qui ei subsunt. Sed nec ille abs- Αλλά μη& Ιχετνος Svtu τής πάντων γνώμης ποιείτο»
que omnium sententia aliquid agaU Sic enim erit «* °δτω γάρ δμόνοια έσται, χαί δοξασβήσεται &
concordia, et glorificabitur Deus per Dominum Π**Λρ» 4 f‘4«, xd ΠνεΟμβ.
Jesum Christum. B
Concilii Nicani canones 4. 6, 7 . Συν(!8ου Νιχιίι< χ,νών 4’ Γ C’·
4.Epi8Copum 83 oportet maxime quidem ab om· *· Επίσκοπον προσήχει μαΐιστα μεν ί»πο πάντων
nibus qui sunt in provincia, constitui. Si autem των Ιπιρχί? καβίστασβαι. Et ίε δυσχερές
silbocdifficile.vel propter urgentem necessitatem, *’n ώ τοιοϋτο», ή διά καταπείγουσαν άνάγκην, ή
velviffilongitudinem.tresomninoeumdem in locum ^ μ’»’10* 4δο5 τρεις έπί ώ αύώ σ»ν»-
congregatos, absentibus quoque suffragium feren- γομένο»?, σ»μψή?ων γινομένων καί τών άπόντων,
tibus, scriptisque assentientibus, tunc 23 electio- xxl σοντιβεμένων διά γραμμάτων, τότε τήν χειροτο-
nera fieri .eorum autem qua fiunt, confirmationem *ο»ετ<Λ*ι · ώ δέ κόρος δίδοσβαι τών γινομένων
in unaquaque provincia a metropolilano fieri. **®’ έχάστην έπαρχίαν τψ μητροπολίτη .
6. Antiqui mores serventur®*, qui sunt in iEgypto, <T’ · Ta ά?χ*τα έθη κρατείτο», τά έν Αίγύπτφ »αϊ
et Libya, et Pentapoli, ut Alexandrinus episcopus A‘% xxl Πενταπόλει, &«. τόν έν Άλεξανδρεί»
horum omnium habeat potestatem.quandoquidem έπίσχοπον, πάντων τούτων Ιχειν τήν έξουσίαν,
et episcopo Romano hoc est consuetum.Similiter xa‘ ΧΦ iv x5 'ρώΗΤ> έπισχόπψ τούτο σύν-
et in Antiochia, et in aliis provinciis sua privilegia *»ei< iexiv ’ Voiw« 8* Χβ1 ΧΦ χ«* Άντιύ-
ac suae dignitates et auctoritates Ecclesiis serven-c Χ“*ν· έν τβΤς άλλαις έπαρχος, τά πρεσβεία
tur. Illud autem est omnino manifevlum, quod si ®ώζ«ββ« Έχχλησίαις · καβάλο» δέ πρύδηλον
quis absque metropoUUni sententia faetus sit epi- ^«vo, 8« tX τις χωρίς γνώμης τού μητροπολίτου
scopus, eum magna synodus definivit non esse ϊίν0,τ0 1πί,τκοπο<» ,{>ν Χοιοΰτο'' *> μ£ϊίλη «ύνοδος
episcopum .Quod 33 ei quidem communi omnium V®‘ μη δ*1ν *ΐν3> έπίσκοπον. Έάν μέν τοι χή κοινή
dectioni, quae et rationi consentanea, et ex regula «ά «ων ψήφψ εύλόγψ οδη» κ«1 κ«ά κανύνα έκκλη-
ecclesiastica facU est, duo vel tres propter suam, a‘*®x‘x^» ^ $ XP*J< 8‘’ ®1χ*<α·' ?«λονεικί»ν άντιλέ-
qua delectantur, contentionem contradicant, vin- Tw®‘, χρ*χ*ίτω ή τών πλειύνων ψήφος.
eant plurium suffragia. , ,
l.Quoniam obtinuit consuetudo et antiqua ira- C · Εχχιοί» «Η·*»* κεκράτν,κε καί παραδοσις άρ-
dilio, ut qui est in £lia episcopus, honoretur : Xel“. ώιτ£ xi>' kv All(<f έπί*κοπο'' νιμάσβαι, έχέτω
habeat honoris consequentiam, metropoli propria τί>ν ixoXo^ilv -nc χ<μηί, νή μτ.τροπύλει σωζομάνο»
digniUte servaU. του olx,(ou ®ί«ώματος.
Concilii Antiocheni canon 9. Συνόδου 'Αντιόχειας κανών β’.
9. Episcopos qui Stint in unaquaque provincia, Τους χαΟ* έκάστην έπχρχίαν έπιοχόπους κΐδεναι
scire oportet episcopum, qui praest metropoli, ^χρη τδν kv τή μητροπδλβι προεστώτα έπίσκοπον,
etiam curam suscipere totius provinciae, eo quod *&\ tiiv φροντίδα άναδέχιαθχι πάσης της έ παρ-
in metropolim undequaque concurrunt omnee qui χί«ς, νδ έν τ$ μητροπδλει πανταχδθεν Ουντρέχειν
habent negOtia.Unde visum est eum quoque honore πάντας τους τα πράγματα έχοντας* 8θ«ν εδοξε χαΐ
praecedere : reliquos autem episcopos nibil magni τί τιμ$ προηγεΤαθαι αυτόν, μηδέν τε πράττειν πε-
momenti aggredi sine ipse, Ut vult, qui ab initio, ρνετδν τους λοιπούς έπιαχόπους ανευ αυτου, χατα τον
obtinuit, Patrum canon : vel sola, quae ad unius- άρχατον κρατήααντα lx τών Πατέρων ήμών χανόνα ·
cujusque parochiam conferunt, et regiones quae ei. H ναυτα μόνα, 8σα τ^ έκαστου έηβάλλει παροιχίφ,
subeunt. Unumquemque enim episcopum habere χχί ταΤς ύπ* αυτήν χώραις. ‘'Εκαστον γαρ έηίσκοπον
suae parochiae potestatem, et administrare pro uni· έξουσ(αν Εχειν της έαυτοΰ παροικίας, διοιχετν τε χατα
cuique conveniente religione, et totius regionis την έχάστφ έπιβάλλουσαν ευλά&ιαν, χαΐ πρόνοιαν
curam gerere, quae suae urbi subesi. Ut etiam or- ποιεΤσθαι πάσης τής χώρας τής 6πό τήν αυτού πό)ιν
33 Apost. \ ; Laod. Μ ; Antioch 49 ; Afric. 16 ; Tolet. 19. 34 Apost. 35 ; Actioch. 9 ; Const.
2. 35 Antioch. 18 ; Innoc. 8 ; Bonif. 4 ; Leonis IS.
469 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. V. 470
ώς xat χιιροτονιτν πρεσβυτίρους καί διακόνους, χαί A dinent 84 presbyteros et diaconos, et unaqu®que
pieta χρίσεως Sxa στα διαλαμβάνει · περαιτέρω δΐ cum judicio tractent, et nihil ultra facere aggre-
μηδίν «pitteiv έπιψ»ιρβΤν δίχα τοΰ της μητροπόλεως diantur sine metropolis episcopo : neque ipse
έπισκόπου, μηδΐ αύτδν ανευ της των λοιπών γνώμης, sine reliquorum sententia.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών β’ γ\ Concilii Constant inopo lilant canones 2, 3.
β\ Τους ύπέρ διοίχησιν έπισχόπους τχΤς ύπερο- 2 Episcopi ad Ecclesias quffi SUnt ultra Suam
ρ{οις ’Εχχληιίαις μη έπιένχι μηδΐ συγχέβιν τας Έχ- dioecesim suosque limites ne accedant : sed se-
χληχίχς · άλλ« xa:i τους κανόνας, τον μέν Άλεξ- eundum canones, Alexandri® quidem episcopus
ανδρεία; έπ'σχοπον, τα έν Αίγύπτφ μόνον οίκο- iEgyptum solum regat, Orientis autem episcopi
νομεΤν · του; δε τής 'Ανατολή; άσκοπου:, την Άνα- Orientem solum administrent, servatis privilegiis
τολήν μόνον διοικεΤν * φυλχττομενων τών kv τοΤς ac praemii» enti is, qu® sunt in Nicani concilii ca-
χαΛαι τοΤς κατά Νίκαιαν πρεσβείων τή 'Αντιοχεων nonibus 36f Antiochenae Ecclesi», sola Asiana
Έκκλησή · καί τοΰ; τή; 'Ασιανής διοικήσεω; άπι- administrata : et Thraci® episcopi Thraciam tan·
σκοπούς, τά χχτα τήι Ασίαν μονον οΐχονομβτν καί tum regant et Ponlanae Pontanam. Non vocati
τού; τής Ποντικής, τα τή; Ποντική; μόνον · και του; autem episcopi ultra dioecesim ne transeant ad
τής θρ^χιχης, τά τής θρ^κικής μόνον οΙκονομεΤν · β ordinationem vel aliquam aliam administratio-
άκλήτο^ς δε Ιπισχόπους υπέρ διοίκησιν μή έπιβχί- nem ecclesiasticam. Servato autem prascripto de
νειν έπι χειροτονώ ή τισιν αλλαις οίκονομίαις έκκλη- dioecesibus canone, clarum estquod unamquam-
σιαστικαΤς. Φυλαττομένου δε του προγεγραμμενου que provinciam provinci® S;nodU8 administravit
περί τών διοικήσεων κανόνος, εύδηλον ώς τα secundum ea qu® fuerunt Nic®® 37 definita. Qu®
xi6* έκάστην Ιπαρχίαν, ή τής Ιπαρχία; σύνοδος autem in barbaris sunt gentibus, Dei Ecclesias
διοικήσει κατα τα έν Νικαί* ώρισμένα · τας δΙ Ιν administrare oportet secundum Patrum, qu®,ser-
τοΤ; βζρδαρικοΤς ΕΟνεσι τού θεού 'Εκκλησίας ot- yata est, consuetudinem*
κονομε?σ6αι χρή κατα τήν κρατήσασαν συνήθειαν
τών Πατέρων.
γ*. Τον μέν τοι Κωνσταντινουπόλεως έπίσκοπον, 3. Constanlinopolitanus episcopus habeat prio-
εχειν τα πρεσβεία τής τιμής, μετά τδν τής ’Ρώμη; res 38 honoris partes, post Romanum episcopum,
έπίσκοπον, διά τδ είναι α’τήν νέαν 'ρώμην. eo quod Sit ipsa nova Roma.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κη\ Ψήφο; τής αυτής Concilii Chalcedonensis CQtlon 28. Decretum
άγί ac συνόδου, έκφωνηθεΤσα χάριν τών πρεσβειών ejusdem sanclce St/nodi promulgatum itl ara -
τού θρόνου τής ά^ιωτάτης 'Εκκλησίας Κωνσταντι-C ti(Ml SOCCrdotum UlTOni sanctissimx Ecclesict
νουπόλεως. Constant inopolitanx.
κη'. Πανταχού τοΤς τών άνίων Πατέρων δροις έπό- 28. Sanctorum Patrum decreta ubique sequentes,
μινοι, και cov άτρίως άναγνωσθέντα κανόνα τών ρν* 85 et canonem qui nuper lectus est, centum et
θεοφιλέστατων επισκόπων, τών συναχθέντων έπι quinquaginta Dei amantissimorum episcoporum
τού τής ευσεβούς μνήμ^; μεγάλου Θεοδοσίου, τού agnoscentes, eadem quoque et nos decernimus ac
γενομένου βασιλέως, έν τή βασιλίδι Κωνσταντινουπό- statuimus de privilegiis [primatu etsicinfJ] sanctis·
λει νέφ 'Ρώμη, γνωρίζοντες, τά αύτά xxt ήμετς δρί- sim® Ecclesi® Constanlinopolis nov®Rom®. Ete-
ζομέν τε και ψηφιζόμεθα, περί τών πρεσβείων τής nim antiquae Roin® throno quod urbs illa impera-
άγιωτάτης Εκκλησία; τή; αυτής ΚωνστΑντινουπό- ret, jure Patres privilegia tribuerunt . Et eadem con-
λεω; νέας 'Ρώμης. Καί γάρ τψ θρόνψ τής πρεσβυ- sideratione moti centum quinquaginta Dei amantis-
τέρας 'ρώμης, διά τδ βασιλεύειν τήν πόλιν έχείνην, οί simi episcopi, sanctissimo nov® Rom® throno
Πατέρας είχότως άποδιδοασι τά πρεσβεΤα (4) * καί ®qualia privilegia tribuerunt, recte judicantes,ur*
τίρ αύτψ σκοπώ κινούμενοι ol ργ’ θεοφιλέστατοι άπί- bem qu® et imperio et senatu honorata sit, et
σκοποί, τά ίσα πρεσβεΤα άπένειμαν τψ νής νέας D aequalibus cum antiquissima regina Roma privile-
ρώμης άγιωτάτψ θρόνψ * ευλογώ; κρίνχντες τήν giis fruatur, etiam in rebus ecclesiasticis, secun-
βασιλείς χαί συγκλήτψ τιμηθεΤσαν πολιν, καί τών dam post illam exsistentem : ut et 86 Ponti-
ϊσων άπολαύουσαν πρεσβειών τή πρεσβυτέρα βασι- c® et Asian® et Thracie® dioecesis metropolitani
36 Can. 6 Nic. 37 Can. 5 Nic. 38 Vide S. Leonis epist. 51, 52, 53.
NOTiE.
(4) Contra hoc Griasius in Romam synodo se- tii pleniier meruiue , et cunctarum Christi ovium
ptuaginta episcoporum jure meritoque. ait : Sancta regimen accepisse , etc. Ambitione prava Byzantini
Romana et apostolica Ecclesia nnllie synoditis con· cieri, et patriarchae Anatolii, canonem hunc 28
ititatis ceeiens Ecclesiis preelata ut. sed et mngelica Chalcedonensem fuisse editum, absentibus a con-
voee Domini et Salvatoris nostri primatum obtinuit : sessu Romanis legatis et mox reclamantibus, Leone
« Tu es Petrus, inquientis.et super hanc petram cedi - Magno PP. negante postea consensum. notissimum
fcabo Ecclesiam meam , » etc. Item Nicolaus 1, in est.Legantur doctissimorum hominum Lupi et Ca-
episioln ad Michaeletn imp. scribit: Animadvcrten- talani Scholia ad hunc canonem, qui in Romanam
dam esi9 Quia non Nicesna , non deniaue ulla syno- certe Dionysii Exigui Collectionem non fuit raca-
dat, quidquam Romana contulit Ec uesia privilegii, pius,
ysor t/« beato Petro noverat eam totius jura potesto-
471 PHOTII PATRIARCHAE CP. 472
oli,pr©tefea episcopi pranHclarumdiOeceSUroqu® A λίοι 'Ρο>μτ|, κχί εν τοΤς έκκλησιχσχικοΤς, ώς έκεύην
sani inter Barbaros, a praedicto throno sanctissimas μεγχλύνεσθχι πρχγμχσι, δευτίρχν μεχ' έκείνην ίπτάρ-
Constantinopolitanae Ecclesia ordinentur : uno- χουσχν · xxt ώστε τους της Ποντικής και της ’Ασιχνης
quoque scii cet pradictarum dicecesum metropoli- και της θρφκικής διοικ/,σεως μητροπολίτχς μόνους,
tano cum provincia episcopis provincia episcopos Ιτι SI καί τους έν τοΤς βχρβχρικοΤς έπισκόπους των
ordinante, quemadmodum divinis canonibus esi προειρημένων διοικήσεων χειροτονεΤσθχι ύπδ τού
traditum. Ordinari autem, sicut dictum esl,pra- προειρημένου Αγιωτάτου Θρόνου της κχχά Κωνσταν-
dictarum dioecesom metropolilanos a Constanti- τινούπολιν Αγιωτάτης 'Εχχλησίχς · δηλχδή έκάστου
nopolitano archiepiscopo, convenientibus de more μητροπολίτου των προειρημένων διοικήσεων μετά
betis electionibus, 6t ad ipsum relatis* των της έπχρχίας έπισκόπων χειροτονουντος τους
τής έπαρχίας έπισκόπους, κχθώς τοΤς Θείοις κχνόσι διηγόρευτχι*. χειροτονεΤσθχι δε κχθώ; ειρητχι τους μη-
τροπολίτχς των προειρημένων διοικήσεων, πχρχ του Κωνσταντινουπόλεως Αρχιεπισκόπου, ψηφισμάτων συμ-
φώνων κατα το έθος γινομένων, κχί έπ* αύτδν Ανχφερομενων,
Concilii Sardicensts canones 3, 4, 5. Συνόδου Σχρδικής κανών γ' δ' ε.
3 Osius episcopus dixit : Hoc quoque necessario B γ'. "Οσιος έπίσκοπος είπεν * ΑνχγκχΤον κ χι τούτο
est adjiciendum, Ut nullus episcoporum ex sua προστεθήνχι, Τνα μηδείς έπισκόπων Απδ τής i χυτού
provincia in aliam provinciam, in qua sunt epi- έπχρχίας είς έτέραν έπαρχίαν, έν ^ τ^γχάνουσιν δντες
SCOpi, transeat; nisi utique a suis fratribus voce- έπίσκοποι, διχβχίνοι* εΐ μή τοι πχρχ των Αδελφών των
tur; ne videamur dilectionis fores claudere. Hoc έ«υτού κληθείη, δια τδ μή δοκεΤν ήμάς τας τής Αγά-
autem etiam similiter providendum est, Ut si ia πης Αποκλείειν πύλχς* καί τούτο δε ώσχύτως προνοη-
aliqua provincia episcoporum quispiam adversus *έον, ώστε έάν τινι έπχρχίφ έπισκόπων τις αντι-
fratrem SUUm et COOpiscopum negot uro habeat, κους Αδελφού έαυτού συνεπισκόπου πραγμχ νχοίη,
neuter eorum [ne unus e duobus) ex alia provincia μηδένα έτερον έκ τούτων Απδ έτέρχς έπχρχίας
episcopos cognitores evocet. Si quis autem epis- έπισκόπους έπιγνώμονας έπικχλεΤσθχι. Ει δΐ αρχ
COporum in aliquo negotio condemnandus vi8US τις έπισκόπων έν τινι πράγματι δοξει κχτχκρίνε-
fuerit,et existimet se non malam, sed bonam cau- σθχι, καί Απολαμβάνει έχυτόν μή σαθρόν Αλλά
ram habere, Ut etiam rursus judicium renove- κχλδν έχειν το πραγμχ, tvx κχί αύθις ή κρίσις ανα-
tur : si vestro dilectioni videtur, Petri apostoli νεωθή, εΐ δοκεΤ υμών χή Αγάπ^, Πέτρου του Απο-
roemoriam honoremus, ut ab iis qui judicaverunt, στόλου τήν μνήμην τιμήσωμεν · καί γρχφήνχι πχρα
scribatur Julio Romanorum episcopo; et per pro- c τούτων των κρινάντων ’ίουλίψ τψ έπισκόπψ *Ρώ-
pinquos provinciae episcopos, si opus Sit, judicium μης · ώστε δια των γειτνιώντων τή έπχρχίφ έπισκό-
renovetur ; et cognitores ipse probeat. Si autem* m*v, εΐ δέοι Ανανεωθήναι, τδ δικχστήριον κχί επι-
probart non potest causam ejus esse talem Ut γνώμονχς αύτδς πχρχσχοι * si όέ μή συστήναι
eam 27 rursus judicari opus sit, qua semel sunt δύνατχι, τοιούτον χύτου είναι τδ πραγμχ ώς πχλιν-
judicala non infirmentur, sed rata sit lata sen- δικίχς χρήζειν, τα Απαξ κεκριμένα μή Ανχλύεσθχι,
teotia. τα δέ δντα βέβαια τυγχάνει ν.
4. Gaudentius episcopus dixit : Si videtur ne- δ*. Γσυδέντιος έπίσκοπος είπεν · ε El δοκεΤ Ανχγ-
cesse esse adjici huic sententiae, quam sincera κχτον προστεθήναι ταύχη τή Αποφάσει, ήν τινα Αγά-
dilectione plenam protulisti, Ut si qois episco- πης ειλικρινούς πλήρη έςενήνοχας, ώστε έάν τις
pus fuerit depositus judicio episcoporum qui έπίσκοπος καθχιρεθή τή χρίσει τούτων των έπισκό-
SUnt in vicinia, et dicat rursus sibi defensionis χων των έν γειτνίφ τυγχανόντων, καί φάσκη πάλιν
negotium competere; non prius in cathedram έαυτφ Απολογίας πράγμα έπιβάλλειν, μή πρό ιερόν
alius substituatur, quam Romanus episcopus cau- είς τήν κχθεδραν αυτού έτερον ύποκχτχστήναι, έχν
80 COgnita sententiam tulerit. μή δ της 'Ρωμαίων έπίσκοπος έπιγνούς, περί τού-
Πχου βρον έξενέγκη. ·
3. Osius episcopus dixit : Placuit, ut si quis ε9. "Οσιος έπίσκοπος είπεν * c "Βρεσεν, V ει τις
episcopus delatus fuerit, et congregati ejusdem re- έπίσκοπος κχταγγελθείη, καί συναθροισθένχες οί
gionis episcopi eum gradu moverint; el veluti ap- έπίσκοποι τής ένορίας τής αυτής, τρύ βαθμού αυτόν
pellans confugerit ad beatissimum Romanae Ec- Αποκινήσωσι, καί δς περ έχκχλέσάμενος καταφυγή
desim episcopum, et velit ipsum audire, et justum έπί τδν μακαριώτατον τής 'Ρωμχιων 'Εκκλησίας
esse existimaverit ejus rei examinationem reno- έπίσκοπον, και βουληθείη χύτου διχκούσαι, δίκαιον
vari; coepiscopis scribere dignetur, qui SUUt pro- τε είναι νομίσγι Ανανεώσασθαι αυτού τήν έξέτασιν
pinqui provinciae, Ut ipsi diligenter et accurate sio- του πράγματος, γράφειν τούτοις το(ς έπισκόποις
gula perscrutentur, et ex veritatis fld* de re f en- καταξιώσω τοΤς Αρχιστεύουσι τή έπαρχίφ, ΐνα αυτοί
tentiam ferant. Si quis autem postulet suum nego- έπιμελώς xxl μετά Ακριβείας, ίκαστα διερευνήσωσι ·
tiura rursus audiri, et ad suam supplicationem κχί κατα τήν τής Αληθείχς πίστιν, ψήφον περί τού
Romanorum episcopum judicare [movere] visum πράγματος έξενέγκωσιν. El δέ τις άξιων και πάλιν
fuerit, ut a proprio latere presbyteros mittat : et αύτού τδ πράγμα Αχουσθήναι, κχί τή δεήσει τή
sit jn potestate ipsius quodcunque recte habere έαυτου τδν 'ρωμαίων έπίσκοπον χρίνειν δόςει, Απή
473 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. V. 474
τού Ιδιου πλευρού πρεσβυτέρους άποστείλοι, tv* έν A probaverit ; et si decreverit oportere eos mitti,
τη έςουσί? χύτου του έπισκδπου, δπερ δν καλώ; qui CUDI eptSCOpiS sint judicaturi, habentes SUC*
Ιχειν δοκιμάση xil δρίση, δετν άποσταληναι τούς toritatem ejus a quo missi sunt ; et hoc ponen-
μετά των έπισχόπων χρινούντας, Ιχοντάς τε την dum est. Si autem sufficere putaverit ad rei CO-
αύδεντίαν τούτου παρ' ού δπεστάλησαν * xat τούτο gnitionem, et episcopi sententiam» faciet quod
θετέονν tl 81 έξχρκετν νομζοι πρδς τ^ν του πρά- prudentissimo ejus consilio recte habere videbi-
γματος έπίγνωσ ιν και άπόφασιν του έπισκόπου, ποι- tur. Responderunt episcopi : Qu® dicta Sunt pia-
ήστι δπερ £v τη νμγρονεστάτη αυτού βου)η καλώς cuerODt.
Ιχαιν δόξη.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ιζ*, λθ\ S8 Concilii Carthaginensis canon 17, 39.
"Ωστε έκάστην έπαρχίαν δια τύ μακροδαπ^ς, Ut una quosque provincia propter longinquitatem,
πρωτεύοντα Ιχειν ίδιον. primatem habeat proprium .
ιζ\ "Ηρεσεν Tva ή Μαυριτανία Σιτιφένσης, ώ$ ζτησ» 47. Placuit (4*) ut Mauritania Sitifensis, Ut
τδν πρωτεύοντα τής Νουμιδικης χοφας, τίνος i* postulavit, primatem provinci® Numidiae, ex cujus
της σύνοδο» κεχώρισται, ίδιο ίχην πρωτεύοντα, coetu separatur (5), suum habeat primatem :
Συ να ιν ίσε; ουν πάντων των πρωτευόντων των 'Αιρρι- β quem consentientibus omnibus primatibus provtn·
πανών ίπαρχιών, <αι πάντων των έπισκέπων, δια ciarum Africanarum (6), vel omnibus episcopis,
xh μαπροδαπες Ιχειν έπετράπη. propter longinquitatem habere permissa est.
Περί τού τον πρώτον Ιπίσκοπον μη προσαγορεύεσθαι Ut princeps sacerdotum non appelletur epItCO -
ϊξαρχον των Ιερέων. put (7).
λθ'. ^ϋστε τον της πρώτης καδέδρας Ιπίσκοπον, 39. Ut prilDffi W sedis episcopus non appelletur
μη λέγεσθαι εςαρχον των Ιερέων, ή ακρον Ιερέα, ή princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, aut
τοιουτύτροπον τί ποτέ, άλλα μονον Ιπίσκοπον της aliquid hujusmodi, sed tantum prim® sedis epis-
πρώτης καθέδρας. COpus.
Συνόδου οίκουμενικης ς"’ πανών λς*, λθ\ Concilii mcumenM vi canones 36, 39.
λζ". 'Ανανεούμενοι τα παρά τών ργ’ άγίων Πχτέ· 36. Renovantes qua a sanctis centum quinqua· -
ρων9 τών έν τη Οεοφυλάχτφ ταύτη και βασιλίδι πόλει ginta Patribus qui in hac a Deo conservanda et
•υνελΟοντων, χα| τών χλ' τών έν Χχλκηδύνι συν· regia urbe convenerunt, e sexcentorum triginta
αθροισθέντων νομοθετηθέντχ, ύρίζομεν · ώστε τδν qui Chalcedone convenere, constituta sunt ; de-
Κωναταντινουπολεως Ορονον τών ίσων άπολι 'ειν cernimus, ut thronus Constantinopolitanus ®qua-
πρεσοείων, τού της πρεσβυτέρας *Ρο>μης Θρόνου*^ lia privilegia cum antiqu® Rom® throno obti-
χαι έν τοΤς έ/.χλησιασχικοΤς ώς έκετνον μεγαλύνεσΟαι neat, et in ecclesiasticis, ut ille, rebus magni fiat,
πράγμασι, δεύτερον μετ* έκεΤνον δπαρχονχα * μεθ' Ut qui sit secundus post illum. Post quem magn®
8v 6 της 'Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως άριΟμείσΟω Alexandrinorum civitatis numeretur thronus :
θρόνος * είτα δ της ’λντιοχέων μεγαλοπόλεως * καί deinde Antiochi®, et post cum Hierosolymitanae
μετά τούτον, ό της 'ΐεροσολτμιτών πόλεως. civitatis.
λ0\ Τού Αδελφού κιΐ συλλειτουργού ήμών Ί οάν- 39 Cum frater et commi nister noster Joannesin-
νου τού Κυπρίων νήσου προέδρου, άμα τφ οΐκέ'ψ Sui® Cypri pr®SUl, una Cum SUO populo in Helles-
λαψ επί την *£λλεσ πόντιον ίπαρχίαν διά τε τάς ponticam provinciam et propter barbaricas incur-
βαρβαριχάς έ^όδους, διά τε τδ της έΟνικης έλευΟε- siones,etuta gentilium servitute liberarentur, et ut
ρωθηνχι δουλίχς, καί χαΟαρώς τοΐς σκήπτροις τού Chris’ian!8Sim® potenti® BCeptris pure Bubjiceren-
χριστιπνιχωτάτου κράτους ύποταγηνΑΐ της είρημέ- tur, 89 a μΓ® dicta insula emigraverit, dementis
νης μεταναστάντος νήσου, προνοί? τού ,ριλανθρώπυυ Del providentia et pii Deique amantis imperatoris
θεού, καί μόχθφ τού φιλοχρίσιου και ευσεβούς ήμών nostri labore, constitaimus, ut eitra ullam innova-
βασιλέως, συνορώμεν ώστε άκαινοτόμητα διαφυλα- tionem serventur, qu® a divinis Patribus, qui
χΟηναι τα περί των έν Έφέσψ xb πρότερον ^νελθόν- D Ephesi έΟ primum conveneruntfpr»dicti viri throno
των Οεςφόρων Πατέρων, ιψ Ορόνφ τού προγεγραμ· pririlegia COOCOSSa Snnt, Ot HOVa JttStinianopoliS
μενού άνδρδς παρασ/εΟέντα προνόμια* ώστε την Constantinopoleosjus habeat (8), et qui in eo COU-
νέαν Ίουστινιανούπολιν xb δίκαιον Ιχειν της Κων· Stituitur piusac religiosissimus episcopus, prmit
39 Cone. Afric. c. 6. 40 Cone. Ephes. can. 8.
NOTAE.
(4*) Ferrand. cap. 82, ex Cone. Carthag. lit.6,
Vide etiam infra can. 86, ubi hujus canonis Car-
thag. fit mentio.
(5) Delenda vocula ut; abondat enim.
(6) Vel pro et% unde Grace est χαί.
(7) Cartnag. iu, can. 26. Ferrandus cap. 81, es
cone. Carthag. Ut. 34.
(8) In Ms. Amerbachii, της Κωνσταντινίνω πό-
λεως. Lego Κωεεταντιέων. Ut Sit sensus, nof® Jil-
stinianopoli concessa jura Constanti® Cypri, qu®
et Salamis est. Harduinus.
475 PHOTII PATRIARCHA CP. 476
omnibus Hellespontiorum provinciae episcopis,
et a suis episcopis eligatur ex antiqua consuetu-
dine. Mores enim, qui sunt in unaquaque Eccle-
sia, divini etiam nostri Patres servandos consue-
runt, Cyzicenorum civitatis episcopo praesuli
dictae Justinianopoleos subjecto exsistente, ad
imitationem reliquorum omnium episcoporum,
qui subsunt praedicto Dei amantissimo praesuli
ioanni ; a quo, cum usus postulaverit, etiam
ipsius Cyzicenorum civitatis episcopos ordinabi-
tur.
Textui. De ordine patriarcharum, et que ab
illis reliquisque episcopis pro ordinatione den-
tur : denique quod omnium Ecclesiarum caput
sit Conslanlinopolis, lege lib. i cod.,tit. 4,const.
7, et tit. 2, const. 6, 20, 24; et tit. 1 Novella-
rum, constit. 2, et tit. 2, const. 3. Const. vero
46, tit. 2, 1. 1, dicit, quod Constantinopolitanus
(supra) alios habeat praeeminentiam. Et const. 8,
tit. 4 Novellarum, et 3, tit. 2, faciunt prima
Justiniana archiepiscopum, ac [habent], quod
major sit metropolitano, et quod a sua synodo
creetur : denique, quas provincias |sub se] ha-
beat.
30 GAP. VI. — Quinam quosnam et ubi et
quomodo episcopos aut clericos ordinent. Quii
vero si electus recuset oblato libello episcopa-
tum t
Apostolorum canones 4 , 2, 33.
1. Episcopus a duobus vel tribus episcopis or- (
dinetur.
2. Presbyter ab uno episcopo ordinetur, et
diaconus, et reliqui clerici.
35 [34]. Episcopus 41 ne audeat extra suos fi-
nes facere ordinationes in urbibus et pagis non
ei subjectis. Sin autem hoc fecisse convictus fue-
rit prater eorum sententiam qui tenent pagos il-
los vel civitates, deponatur et ipse et ii quos or-
dinavit.
Concilii Antiocheni canones 43, 49, 22.
4 3. Nullus episcopus audeat ab una provincia in
aliam transire, et aliquos in Ecclesiis ordinare ad
sacrorum celebrationem, ne si alios una secum in-
ducat, nisi venerit litteris accersitus metropoiitani,
et episcoporum qui sunt cum ipso, in quorum re- (
gionem accedit. Si amem nullo vocante, ad aliquo-
rum ordinationem et ecclesiasticarum rerum ad se
non pertinentium constitutionem inordinate inso-
lenterque processerit, sint quidem irrita qua ab
ipso geruntur, ipse autem suae insolentiae et praeter
rationem factae aggressionis det poenas, a sancta
scilicet synodo exinde depositus.
4 9. Episcopus ne ord inetur absque synodo et prae-
sentia metropoiitani provinciae.Eo autem 31 prae-
sente,omnino melius estomnes una cum eo adesse,
qui sunt in provincia ejusdem muneris officiique
4t Antiocb. can. 9,
A σταντινουπόλεως, καί τον έπ* αύτή κχθιστάμενον θεο-
φιλέστιτον έπίσκοπον, πάντων προεδρεύειν των τής
Έλλεσπο ντίων έπαρχίας* και ύπο των οίκείών έπισκό-
πων χειροτονείσαι κατά την άρχαίαν συνήθειαν. Τά
γάρ έν έ/άστη Έκκλησή εθη καί ο! Θεοφο'ροι ήιχών
Πατέρες πχραφυλάττεσθχι διεγνώχασι · του τής
Κυζικηνών πόλεως έπισχόπου, υποκειμένου τψ
προέδρφ τής είρημένης Ίουστινιανουπόλεως, μιμήσει
των λοιπών άπάντων έπισκόπων των ύπο τύν λε-
χθεντα Θεοφιλέστατον πρόεδρον ’ΐωαννην, ύφ* ου
χρείας καλούσης, καί b τής αυτής Κυζικηνών πό-
λεω; Επίσκοπος χειροτονηθήσεται.
Περί δε τής τάξεω; των πατριαρχίαν, και των
παρ' αυτών, καί των λοιπών επισκόπων, ύπέρ τής
αυτών χειροτονίας διδομένων, και οτι πασών * Εκ-
κλησιών κεφαλή έστιν ή Κωνσταντινουπόλεως,
άνάγνωθι βιδλιον α* του κώδι/ος, τίτ. α\ διάταξ.
ζ* και τίτ. β*, διάτ. ζ"* κδ*, και τίτ. α τών νεαρών,
διάτ. β*, και τίτ. β\ διάτ, γ* · ή δε ιζ"* διάτ. του β*
τίτ. του α’ βι£. φησίν, οτι 6 Κωνσταντινουπόλεως
έχει τών άλλων προεδρίαν, καί ή η* διάτ. τού α* τίτ.
τών νεαρών, καί ή γ* του β’ τίτ., ποιούσι τύν πρί-
μας ’ίουστινιανής άρχιεπίσκοπον · και δτι μει'^ων
έστί του μητροπολίτου, καί δτι ύπύ τής συνόδού
αυτού χειροτονείται, και ποίας έπαρχίας Ιχει.
ΚΕΦΑΛ. — Τίνες τίνας και πού και πώς
χειροτονοΰσιν έπισκόπους ή κληρικούς , καί
έάν 6 χειροτονηθείς διά λιδέλλου, παραιτήται
την έπισκοπ/,ν.
Αποστόλων κανών α', β’, λε\
. α*. 'Επίσκοπος χειροτονείσθω ύπύ Ιπισκόπων δυο
ή τριών.
β*. Πρεσδύτερος ύπο ένύς Ιπισκόπου χειροτο-
νείσθω, καί διάκονος, και ot λοιποί κληρικοί.
λε*. 'Επίσκοπον μή τολμάν έξω τών έαυτού δρων,
χειροτονίας ποιεΐσθαι είς τάς μή ύποκειμένας αύτφ
πόλεις και χώρας * εΐ δε έλεγχθείη τούτο πίπ οιηκώς
παρά τήν τών κατεχόντων τάς πόλεις λκείνας η τάς
χώρας γνώμην, καθαιρείσθω και αυτός καί ούς
έχειροτόνησεν.
Συνόδου ’Αντιοχεία; κανών ιγ', ιθ*, κβ·.
ιγ\ Μηδένα έπίσκοπον τολμφν άφ' έ τέρας έπαρ-
χίας είς έτέραν μεταδαίνεΐν και χειροτονεΐν έν *Εκ-
κλησίφ τινάς εις προαγωγήν λειτουργίας, μηδε st
συνεπάγοιτο έαυτώ έτέρους, εΐ μή παρακληθείς
^άφίκοιτο διά γραμμάτων τού τε μητροπολίτου καί
τών συν αύτφ έπισκόπων ών είς τήν χώραν παρέρ-
χοιτο. ΕΙ δε μηδενύ; καλούντο; άπέλθοι άτάκτως έπί
χειροθεσίφ τινών, και καστάσει τών Ικκλησια-
στικων πραγμάτων μή προσηκόντων αύτφ, άκυρα
μεν τά ύιτ* αυτού πραττόμενα τυγχάνει, καί αυτόν
δε ύπέχειν τής άταξίας αυτού, και τής παραλόγου
έπιχειρήσεως, τήν προσήκουσα ν δίκην, καθηρημένον
έντεύθεν ήδη ύπο τή; αγίας συνόδου·
ιθ* 'Επίσκοπον μή χειροτονεΤσθαι δίχα συνόδου
καί παρουσίας τού έν τή μητροπόλει τής έπαρχίας ·
τούτου δΐ παρόντος έξάπαντος, βελτιον μέν συνεΤναι
αύτφ πάντα; του; έν τή έπαρχ?$ συλλειτουργούς,
477
SYNTAGMA CANONOM. - TIT. I, CAP. VI. 478
08; καί προσήκει δι* έπιστολής, τύν έν τη μητρο- A SOCli (συλλειτουργούς), et ορΟΓίθΙ ρβΓ epistolam me-
κόλει συγκχλεϊν · καί εί μίν άπανιοϊεν οί πάντεί, tropolitanum 608 convocare, et 81 Ο Π) Π 68 quidem
βέλχιον. ΕΙ δέ δυσχερές εΐη τούτο, τού; γε πλείους accesserint,beneest;sin autem hoc luerit difficile,
έξάπανεος itoptTm δεϊ · ή διά ραμμάτων όμοψή- plures omnino adesse oportet, vel litteras una cum
ψους γενέβ θα* * καί οδτω μετά της wv πλειόνων illis suffragium Terre, et sic cum plurium praesen-
ήτοι παρουσίας ή ψήφου, γίνεσθαι τήν κατάσχααιν. tia rei electione fieri constitutionem . Sin autem
EI δε άλλως καρά χά άριαμένχ γίννοιτο, μηδέν aliter praeter haec qu® decreta sunt, fiat, non valeat
Ιαχύειν τήν χειροτονίαν * εί 81 κατά τύ> ώρισμίνόν ordinatio. Sin autem ex praefinito canone facta
κανένα γίγνοιτο ή κατάστασις, άντιλέγοιεν δέ τινες fuerit CODStitUtio, aliqui aulem propler 8UUm COU-
8Γ οίκείαν φιλονεικίαν, κρανεΤν τών πλειόνων τήν tentionis studium contradicant, vincat plurium
ψήφον. suffiragium.
κβ\ Επίσκοπον μή έπι βαίνε tv άλλοτρίφ πόλει τ$ 22. Episcopus in alienam civitatem ,qu» ei sub-
μή Υποκείμενη αύτψ, μηδέ χώρφ τη α&τφ μή δια· jecta non est non ascendat, nec in regionem que
φερούση, έκί χειροτονίφ τινδς, μηδε καθιστφν πρεσ- ad eum non pertinet, ad aliciijus ordinationem,
6>τέροος fi διακόνους είς τόπους έτέρω έπισκδπψ nec presbyterum vel diaconum constituat in locis
Υποκειμένους, εί μή άρα μετά γνώμης τού οίκείου β alii episcopo subjectis, nisi cum voluntate proprii
*nc χώρας έπισκδπου. El δε τολμήσειέ τις τοιουτον, illius regionis episcopi. Si quis autem tale quid
jfxupov είναι τήν χειροθεσίαν, καί αύτ&ν έπιτιμίας ύπύ ausus fuerit, infirma sit ordinaiio,et ipse a synodo
τής συνόδου τυγχάνει v. puniatur.
Συνόδου Ααοδικείας κανών ε* ιβ\ Concilii Laodiceni canones 5, 12.
·*. Περί του μή δεΤν τάς χειροτονίας έπί παρουσίφ 5. Non oportere ordinationes fieri in praesentia
άκροωμένων γίνεσθαι. eorum qui audiunt.
ιβ’. Περί τού τους έπισκόπους κρίσει του μητρο- 12. Ut episcopi metropolitanorum et eorum, qui
πολίτου καί τών περιξ έπισκόπων, καθίστασθιι είς Sunt circumcirca, episcoporum judicio, in eccle-
τήν Ικκλησιαστικήν άρχήν, δντας έκ πολλοΰ δεδο/ι- siastico magistratu constituantur, diu examinati,
μασμένους * h τε τψ λόγφ τής πίστεως, καί τη του et in ratione fidei, et in rectae rationis dispensa -
ευθέως λόγου πολιτε'φ. tionc.
Συνόδου Εφέσου κανών η9, καί έπιστολή πρύς τήν έν Concilii Ephetint Canon 8, et epistola ad SynO'
Παμφυλίφ σύνοδον. dum in Pamphylia .
n*. Του; 8! τολμώντας ή συντιθεναι πίστιν έτεραν, 8. Qui vero ausi fuerint aut componere fidem
ήγΓ.υν προ/.ομίζειν ή προφέρειν τοτς θέλουσιν έπι- c alteram, aut proferre, vel offerre converti volen-
στρε'φειν είς έπίγνω?ιν τής άληθεία;, ή έξ έλληνι- tibus 52 ad agnitionem veritatis, sive ex gentili-
σμού ή έξ Ιουδαϊσμού, ήγουν έξ αίρέσεως οίασδη- tale, [paganitate] sive ex judaismo, sive ex qua-
ποτούν, τούτους, εί μεν εΐεν έπίσκοποι ή κληρικοί licunque baeresi ; hos quidem, si sunt episcopi
άλλοτρίου; είναι τού; έπισκόπους τη; επισκοπής, καί aut clerici, alienos esse episcopos ab episcopatu,
τούς κληρικούς τού κλήρου * εί δε λαϊκοί εΐεν, άνχ- et clericos a clericatu decrevit : si vero laici fue-
θεματίζεσθαι, κατά τύν Ισον δε τρόπον εί φωρα- rint, anathemati subjici. Simili etiam modo si
θεΐεν τινες, είτε έπίσκοποι, εΤτε κληρικοί, εΤτε qui inventi fuerint, vel episcopi, vel clerici, vel
λαϊκοί, ή φρονοϋντες ή διδάσκοντες τά έν τή προ- laici, sive sentire, sive docere ea qua) conlinen-
κομισθείση έκθέσει παρά Χαρισίου τού πρεσβυτέρου, tur in oblata expositione a Charisio presbytero de
κερί τής ένανΟρωπήσεως τού μονογενούς τού Θεού unigeniti Filii Dei incarnatione, sive scelerata et
rw, ήγουν τά μιαρά καί διεστραμμένα Νεστορίου perversa Nestorii dogmata, quae et subnexa sunt,
δόγματα, ά καΐ ύποτέτακται, ύποκείσθωσαν τή subjaceant sententiae sanctae hujus et universalis
άποφάσει τή; άγιας τ αυτής καί οίκουμενικής συνό- synodi : ut videlicet episcopus quidem removea-
δου * ώστε δηλονότι, τύν μεν έπίσκοπον άπαλλο- tur ab episcopatu, et sit depositus ; clericus vero
τριούσθαι τής Επισκοπής, καί είναι καθηρημένον · ^ similiter excidat a clericatu : si vero laicus quis
τύν δε κληρικόν, ύμοίως έκπίπτειν τού κλήρου. Ει sit, et ipse anathematizetur) sicut SliperiuS dic-
δε λαϊκός ειη, καί ούτος άναθεμαιιζέσθω, καθά tum 6Sl.
προείρηται.
Επιστολή της αυτή; έν ’Εφέσφ αγίας συνόδου, Ejusdem SOnctiB EphesinCB SVnodi epistola ad $α·
προς τήν έν Πχμφυλίφ ευαγή σύνοδον, περί CTflrt iynodum tn Pamphylia , de Eustalh%0%
Ευσταθίου τού γενομένου αύτώ * μητρυπολί- Qtli ifSOTUm metropolita fuerat,
του.
Μετά βουλής πάντα ποίει τής θεόπνευστου λε- Cum divinitus inspirata Scriptura dicat : Sine
γούσης Γραφής, χρή δή μάλιστα τού; Ιερασθαι COHsiliO nihil facias ; e0S in primis, qui sacro
λαχόντας μετά πάσης άκριβείας τήν έφ’ άπασι τοϊς aliquo in munere versari volunljinagna diligentia,
* Eedi. xxxu, 28.
479 PHOTII PATRIARCHAE CP. 480
omnique studio In id incumbere oportet, ut ia a πρακχέοις ποιεΐσθαι διάσκεψιν · δια&ούν γάρ ούτως
omnibus rebus administrandis agendisque summa έθέλουσιν, έν κχλφ τής έλπίδος χετσθχι τε χά κατ'
adhibeatur consideratio. Nam iis qui sic risere αυτούς* καί olov έζ ούριας, iv τοίς κατ' εύχήν
volunt, in Optima Spe res eorum Sitas esse,et ve- άποφέρεσθιι συμβαίνει * xot πολύ to γε είκύς, 9
luti secundo cursu, quae opta ni, succedere conti η- λόγος Ιχ« · άλλ’ όΐδεν !*0' 8τε δριμεία καί άφό-
git.Et sane hsc non parum rationi consentanea est ρ**ος λύπη καχασκήψχσα νουν, καχχθολώσαι τε
oratio.Verum interim solet incidere aliquando as* δεινώς αύχύν, καί τής τώ* δεόντων Θήρας άποκο-
per ac intolerandus dolor, qui mentem humanam μίσαι, άναπετσκι xt xb πεφυκύς άδικε Vvf ώς χι χών
subito aliquo percellat impetu, itaque eam pertur- όνησιφόρων ίδετν · ταιοδτον χι χεθεάμεθα πεπονθόχ*
batam perversamque reddat, ut et ab utilium bone-* νύν ι ύλχβέσχχχον καί θεοσεβέστχτον κύετάθων,
storumque indagatione abducatur, et ad ea, quas χεχειροτόνητχι μ*ν γάρ ώς μεμχρτύρητχι κχνονι-
natura ad ledendum sunt comparata, specie boni- χώς, χεθορυδημένχις δε, ώς φησι, παρά χινών καί
tatis persequenda impellatur. Tale quiddam san- άδοχήχοις περιστάσεοιν Ιμβιβηχώς * είχα έχ πολλής
Ctissimo viro Eustatbio contigisse cognovimus, «γαν άπραγμοσυνης, άπειρηχώς τήν άνχίσχχσιν χών
58 Rite enim ac secundum canones, ut omnium έπενηνεγμένων κύχφ φροντίδων, καί διχ/ρούεσθαι
testimonio probatur/ ordinatus est. Postea vero, Β τά; παρά χών έπιφυομένων αύχψ Ιυσφημίας μή
cum in tumultum a nonnullis, Ut dicit, pertractus δυνάμενος, π αρχιχήσεως ούκ Τσμε< όπως προσεκό-
esset, subitisque ac insperatis nndique malis cir- μισε βιβλίον. "Εδει γάρ, ώς άπαξ έγχεχειρισμένον
cumseptus(cum usum in rebus gerendis admodum ιερατικήν φροντίδα, χχύχης ΙχεσΘχι μετ’ εύρωστίας,
exiguum haberet) sustinere tam multas, tamque πνευματικής, καί οιο* άνχαποδυεσθαι χοΤς πόνοις,
graves, q USB ei incumbebant, curas non vellet, nec χ*ί Ιδρώτα τον Ιμμιαθον έθελοντήν ύπομεΤναι.
refutare eorum, qui ipsum adorirentur, maledicta 'Επειδή δε άπαξ όλιγώρως Ιχοντχ παρέδειξεν έαυ-
Cum posset ; recusationis et abdicationis obtulit tov, τούτο παθών έξ άπραγμοσυνης μάλλον ή δχνου
nescio _quo pacto libellum : cum contra oportebat, καί (5?Θυμίχς, ρεχειροχόνηκεν άναγκαίως ή ύμεχέρχ
eam, quam semel fidei 8U8B sacerdotalem curam Θεοσέοειχ τον εύλαβίστχτον καί Θεοσεβέστχχον
commissam habuerat, fortitudine spiritali tenere, αδελφόν ήμών καί συνεπισκοπον Θεόδωρον φρον-
labores subire, ac animo volenti sudorem, cui χιούντχ τής Εκκλησίας. ού γάρ ήν ακόλουθον
merces proposita est, sustinere. Quae diligentia χηρεύειν αύχήν, καί έπισχάτου δίχχ διατελεΝ του
quoniam in hoc aperte desiderata fuit, id (tamen Εωτήρος τά ποίμνια. 'Επειδή δε προσήλθε κλχίων,
ex exigUO rerum usu polius, quam ex ignavi® OJ περί τής πόλεως, ούδε τής 'Εκκλησίας φιλονει-
(lesidiaeque vitio) necessitate adacta vestra pietas r χών τφ μνημονευθέντι Οεοσεοεσχάτφ Ιπισκόπγε
est, memoratum Dei amantissimum fratrem no- * θεοδώρφ, έςχιχών δε τέως χήν τού Ιπισκόπου τιμήν
Strum, ac in episcopali dignitate collegam, The*)- χαί κλήσιν, συνηλγήσαμεν άπανχες χφ πρεσβύτη·
dorum elegit, qui curam Ecclesi® subiret. Indi- χαί κοινύν είναι λογισάμενοι xb αυτού δάκρυον,
gnum quippe fuisset, viduam manere Ecclesiam; Ισπεύδομεν μχθεΤν εί καθχίρεσιν Ιννομον ύπομεμέ-
indignum, pastore carere Salvatoris nostri ovilia, νηκεν 6 μνημονευθείς, ήγόυν εί έπί τισι χών άτό-
Quoniam ergo flens rogatum venit Eustathius, πων έλή)εγκχχι παρά χινων, χχταφλυχρησάνχων
cum sanctissimo Theodoro episcopo, non de civi- αύχοΰ τής ύπολήψεως. Καί δή έμάθομεν πεπράχθαι
tale recipienda, non de Ecclesia decertans, sed xoioOxov ούδεν, γεασθχι δε μάλλον χφ μνημο-
solum episcopalis nominis honorem ac vocationem νευθέντι αντί έ^κλήματος χήν πιραίτησιν * δθεν
expetens : hominis nos senectus sane commovit ούδε χή ύμετέρφ θεοσεβείς Ιμιμψάμεθχ, χειροχο-
nnivers08,nec Ut privatas ejus lacrymas, sed tan- νησάση δεόντως εις τύν αύτού τόπον τον μνημονευ-
quam communes reputantes, inquirere studuimus, θένχχ εύλαβέσταχον έπίσκοπον Θεόδωρον. 'Επειδή
legi timamne passus esset memoratus vir depositio- SI χή απρχγμοσύνη τού άνδρύς ού σφόδρχ φιλονει-
nem, an scilicet de absurdis factis dictisve convi- κεΤν ακόλουθον, εδει δΐ μάλλον έλεήσχι πρεαβύχην
Cius esset obtrectantibus nonnullis adversus ipsius Ιξω καί πόλεως τής ένεγκούαης αύτον χχί παχρφων
existimationem. Itaque reperimus, hominem nihil °ένδιαιχημάχων iv μχκροΤς ούχω γεγονότα χρόνοι;,
ejusmodi perpetrasse, sed potius illi pro crimine έδικζιώαχμεν καί ωρύαμε V δίχα πάαης άντιλογίας
recosationem officii vitio datam fuisse.Dnde neque δχειν αύτον, χύ χε τής έπιακοπή; όνομα, καί την
pio vestro studio succensuimus, quo in illius locum τιμήν, καί την κοινωνίαν Οϋτω μέν χοι, ώστε μή
convenienterpraedictusreverendissimus episcopus χειροτονεί αύτύν, μήτε μήν Έκκληχίαν καχαλα-
Theodorus suffectus est : sed quia adversus ejus βόντα ΙεροργεΤν, έ; ιδίας αυθεντίας, άλλ' ή δρα
animum a negotiis gerendis remotum non admo· συμπαρχλαμβανόμενον ειχουν έπιτρεπόμενον , εί
dom decertare oportuit, 54 sed misereri potius ^ύχοι παρά άδελφού καί συ Επισκόπου, χατά διά-
senem, qui procul ab urbe in qua natus fuerat, et Οεσιν καί άγάπην χήν έν Χρισχφ * άν δε χι βουλεύ-
a patriis jadibus tandiu abfuisset ; justum rectum* σηχθε χρησ έτερον ϊπ αύ:φ ή νύν ή εις το μετά
que esse definivimus, Ut absque omni contradi- τχύτχ. αρέσει καί τούτο τή άγίφ συνόδφ.
ctione et nomen reiineat episcopi, et honorem, et communionem : ea tamen lege, ut neque ordinandi
ipse auctoritatem habeat, neque in ulla Ecclesia ex propria sacrificet auctoritate ; nisi id sibi vel ad-
481 SYNfAGMA CANONUM. — ΤΙΪ. t, CAl». Vi. 4$
juvandi causa, vel concessionis ratione, affectu amoreque Christiano a fratre et coepiscopo, si ita
contigerit, liberaliter deferatur. Quod si vos de eo melius quidpiam cogitabitis, aut nunc, aut in
posterum, gratum id etiam acceptumque sancta synodo futurum est.
Συνόδου Σαρδικής χινων a Concilii Sardicensis canon 6.
"Οσιος έπίσκοπος εΤπεν * ’Εαν Συμβη έν μι^ li»p- Osius episcopus dixit : Si contigerit in una pro·
έν f πλετστοι έπίσκοποι τυγχάνουν, 2vz έπί- vincia,in qua sunt plurimi episcopi, unum episco-
νχοπον «πομιΤνχι, χάχετνος %%τά τινα άμέλειαν μή pum conventui oon interesse,et ille per quamdam
βουληθή ouvdtsN χζί ajvaivtjat τή χαταστάσει negligentiam nolit convenire, et episcoporum insti-
τών έπισχόπων, τα δέ πλήθη συναθροισθέντα παρχ- tutioni et electioni assentire, congregata autem po-
χχλοΤκν γίγνίί®» την κχτάστχσιν τυύ πχρ* αυτών puli multitudo instet, Ut flat institutio episcopi, qui
έπ ζητουμίνου έπισχόπου, χρή πρότερον έκεΤνον τδν ab eis postulatur, oportet illum prius, qui non ad-
έναπομείναντα έπίσκοπον δπεμιμνήσκεσθαι διά γρ*μ- fuerit, episcopum admoneri per litteras primatis
μέτων του έξάρχου τής Ιπαρχίας, λέγω δέ του km- provincias, nempe episcopi metropolitani, quod
οχό π ου τής μητροτέλιοχ δτι άξιοτ τά πλήθη ποιμένα rogat populus sibi pastorem dari: et existimo recte
αυτοτς δοθηναι, ήγουμαι χαλώς Ιχειν xxt τούτον ix- habere hunc quoque exspectari, ut adsit. Si autem
δέχεσθχι ΐνα παρχγένηται * εΐ δέ μή διά γραμμάτων litteris rogatus ΠΟΠ adfuerit, ac ne rescripserit
αξιωθείς παραγένηται, μήτε μήν άντιγρά^οι, το quidem, populi voluntati satisfiat. Oportet autem
Ικανόν τη βουλή του πλήθους χρή γενέσθαι. Χρή ex vicina quoque provincia accersiri episcopos ad
ol xxt μεταχαλβΤοθαι χαι τους άπό τής πλησιοχώ- g metropolitani episcopi institutionem. Non licere
ρου επαρχίας Itu σκοπούς πρό; την κατχστασιν autem simpliciter episcopum constituere 55 iu
του τής μητροπόλεως επισκόπου · μή έςεΤναι δε aliquo pago vel parva urbe,CUi Vel unttS presbyter
άπλώς καθιατ^ν έπίσκοπον κώμη xtvl ή βραχεί* sufficit : non necesse est enim illic episcopum
πόλ«, ή τι νι xxt εΤς μόνος πρχσδυιερος Ιπαρεετ. constitui, ne episcopi nomen et auctoritas vilipen-
Ojx άναγχαΤον γάρ έπισκόπου; έχεΤσε κχθίστασθαι, datur. Sed provinci» (ut prius dixi) episcopi de-
?vz μ ή χατευτελίζηται τδ του έπισχο’που δνομα χαί bent iniis urbibus episcopos constituere,ubi etiam
ή αυθεντία · 4λλ’ oi τής Ιπαρχίας, ώς προε?πον, prius episcopi fuerunt. Si autem inveniatur urbs
επίσκοποι, έν ταύταις ταΐς πόλβσι κ*θιστ*ν έπι- aliqua, que adeo populosa evadat, ut ipsa episco-
αχοπους όφείλουσιν, 2 Λα χαί πρότερον Ιτύγχανον patu digna judicetur, accipiat. An hoc omnibus
γεγονότος έπίσκοποι * εΐ δέ εδοίσκοιτο συτως πλη- placet ? Responderunt omnes ϊ Placet,
θύνουσά τις iv πολλφ άριθμφ λαού πόλις, ώς άξίχν αδτήν έπισκοπής νομίζεσθχι, λαμβανέτω, εΐ πασιν
άρέσκτι τούτο.
Συνόδου Καρθαγέννης χάνων ιγ' ιη# μθ# νε' νη\ c Concilii Carthoginensis canones 13, 48,49,55,58.
Οερι τού μπ έξεΤναι έπίσχοπον, εΐ μή δπο Ut non liceat episcopum nisi a plurimis ordina -
πολλών, χειροτονεΤοθα* * εΐ δέ άνάγχη γένή- ri : %td si necessitas fuerit , vel a tribus ordi-
ται, χάν δπδ τοιών έπισχόπων, δ έπίσκοπος netur episcopis .
χειροτονηθεί η. 13. Aurelius episcopus dixit 45 : Quid ad hssc
ιγ#. Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν τί πρδς ταϋτα λέγει dicit sanctitas vestra ? Ab universis episcopis dic-
ή ύμετέρα άγιωαύνη ; ’Από πάντων τών έπιακό- tum est : A nobis veterum statuta debere servari,
πων έλέχθη · ’Οφείλει xat παρ* ήμών τά δρισθέντα έχ sicuti et inconsulto primate cujdslibet provincia,
τών πρό ήμών φυλαχθήναι, ών τινων ώς 2τυχεν άβού- tam facile non praesumant multi congregati epis-
λως ot προτεύοντες τής οΐασδήποτε Ιπαρχίας, άμε- copi episcopum ordinare : nisi si [si vero, ita et
λεΤν κατατολμώαι · πολλοί ούν έπίσκοποι συναχθέντες, Luc.] necessitas fuerit, tres episcopi, in quocum-
έπίσκοπον χειροτονήσου^ν · ε! δΐ άνάγχη γένηται, que loco sint, ejus prfflcepto ordinare debebunt
τρεις έπίσχοποι έν οΐψδήποτε άν τόπφ ώσι, τψ τού episcopum : et si quis contra suam professio-
πρωτιύοντος παραγγέλματι, χειροτονήσουσι τόν έπί- nem vel subscriptionem venerit ia aliquo, ipse
σχοπον · xat εάν τις Iv τινι έναντιωθη τή Ιδί* se honore privabit. [ Mss , ipse honore privabi-
δμολογ4 ή τή 6πογραφή1 αυτόν άποστερήσει τής tur.]
τιμής. ^ 0 δβ Si quis clericus ordinatus , moneri debet
Έάν τις χληριχός χειροτονήται, όφείλει δπο- constituta servare : et ut corporibus defuncto -
μιμνήσχεσθαι τους δρους φυλάχτιιν, χαί Τνα τοΤς rum eucharistia ΗΟΗ deturt UtC baptisma ; et Ut
σώμασ ι των άποθανόντων ευχαριστίαν μή δίδω- per singulos annos per omnes provincias ad con·
ται, μηδέ βάπτισμα · xat Tva καθ’ έκαστον ένιαυ- Cilium (8‘) metropolitani Conventatur [έΟΠΡέ-
τόν είς πάσας τάς Ιπαρχίας πρός σύνοδον ol ntant].
μητροπολΐται Ιρχωνται.
48 Carthag. u. cap. 41.
NOTiE.
(8*) Ms. mttropolilanum.
483 t>HOTII PATRIARCHAE CP. 484
48. Uem placciil Ut Ordinatis episcopis, vel A ιη\ 'Ομοίως ήρεσεν, ώστε χειροτονούμενου έπισκό-
clericis (9), prius ab ordinatoribus suis placita πον η κληρικού, πρόωρον άω& τών ^npotowjvtow
conciliorum aaribus eorum inculcentur : ne se αύτούς τά δεδογμένα τχτς συνόδοις είς τάς άκοάς
aliquid contra Statuta concilii fecisse (10) poeni- αυτών Εντίθεσθαι, ινα μή ποιου ντες κατά των 3ρων
teat. Item placuit Ut corporibus defunctorum της συνόδου τι, μετχμεληθώσιν. 'Ομοίως ήρεσεν,
Eucharistia non detur (14) : scriptum est enim : Ινα τοΤς σώμχσι των τελευτώντων ευχαριστία μη
AccipiU et edite l cadavera autem nec accipere δοθή * γέγραπτσι γαρ * Λάβετε, φάγετε. Τά δέ των
poseunt, nec edere : et ne jam mortuos homines νεκρών σώματα, ουδέ λαβεΐν δύνανται ουδέ φαγεΤν -
baptizari faciat presbyterorum ignavia : pro qua xoi ΐνα μη τους ήδη τελευτώντας βιπτισθήναι ποιήση
Γβ confirmandum est in hac sancta synodo, Ut se- ή των πρεσβυτέρων άγνοια * καί τούτο δε βεβαιωτέον
eundum Nicsena statuta 46, propter causas eccle- iv τούτη τη άγίφ συνόδψ, ώστε κατά τρυς έν Νικαίφ
siasticas, quae ad perniciem plebium smpe (12) όρους, διά τάς Εκκλησιαατικάς αίτιας, ΛΪ τινες πολ-
veterascunt, singulis quibusque annis concilium λάκις πρδς όλεθρόν του λαού παλαιούνται, καθ’
convocetur, ad quod omnes provincia), qua* pri- Εκαστον ένιαυτδν σύνοδον συγχαλείσθαι, προς ί|ν
mas sedes habent, de conciliis suis binos, aut πάντες cl τών Επαρχιών τάς πρώτας καθέδρας Επέ-
quantos delegerint, episcopos legatos mittant : B χοντες, kx τών οίκείων συνόδων, δυο ή καί όσους Επιλέ-
Ul congregato (13) conventu plena possit esse ξονται Επισκόπους, τηρητάς άποστε&ωσιν · ΐνα Εν τη
auctoritas. συναχθείιη συνελεύσει πλήρης είναι δυνηθή ή αυθεντία.
Quot episcopi ordinare episcopum debeant. Πόσοι Επίσκοποι Επίσκοπον όφείλουσι χειροτο-
νεΤν.
49. Honoratus et Erbanus episcopi dixerunt 47: μο'/Ονορατος καί ’Εβρόνος Επίσκοποι είπον* Κ Εκείνο
Et illud nobis mandatum est, Ut quia, pfOlimi ήμΤν Ενετάλη · Επειδή Εκ του πλησίον Αδελφοί ημών
fratres nostri Numidiae duo episcopi ordinare δύο Επίσκοποι τής Νουμηδίας χειροτονήσει Ετόλμη*
praesumpserunt pontificem, nonnisi a XII censea- σαν Ιερέα, κρίνατε μή γενέσθαι χειροτονίας Επισκόπων,
(is celebrari episcoporum ordinationes (44). »1 μή άπδ δώδεκα.
Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua serva- Αύρήλιος Επίσκοπος είπεν · eO Αρχαίος τύπος
bitur, Ut non minus quam tres sufficiant, qui fue- φυλαχθήσεται, ΐνα μή ήττονες τριών τών δρισθέντων
rintdestinati ad episcopum ordinandum, propterea είς χειροτονίαν Επισκόπου άρκέσωσι · διότι Εν Τρι-
quia in Tripoli forte, et in Arzuge interjacere vi- πόλει τυχόν και Εν Άρζούη δήλον ώς παρέγκεΐνται
deantur Barbarae gentes. Nam in Tripoli, ut asse- Βάρβαρα Εθνη · Εν Τριπόλει δέ, πέντε καί μόνοι
ritur, episcopi sunt quinque tantummodo et pos-c &ς γινώσκετε, Επίσκοποι, καί δυνατάν Εξ αυτού
sunt forte de ipso numero vel duo necessitate aliqua πολλάκις τού άριθμοΰ τους δύο Ανάγκη τινί κατέχε-
occupari : difficile est em m Ut 57 de quolibet nu- σθαι · δυσχερές γάρ Εστιν Εξ οίουδήποτε άριθμοΰ
mero omnes possint occurrere: numquid debet hoc πάντας δύνασθαι άπαντήσαι * μή όφείλει τούτο αύτδ
ipsum impedimento esse ecclesiasticas utilitati ? παρεμποδών είναι τψ χρησίμψ της Εκκλησίας. Καί
Nam et in hac Ecclesia, ad quam dignata est vestra γάρ καί είς ταύτην τήν Εκκλησίαν, πρδς ήν κατ-
sanctitas convenire, crebro ac pene per diem Do- ηξίωσεν ή ύμετέρα συνελθεΐν άγιωσύνη, συχνώς καί
minicam ordinandos habemus: numquidnam fre- σχεδδν κατά Κυριακήν χειροτονουμένους Εχομεν. Μή
quenter duodecim potero, veldecem, vel non multo Ιρα δύναμαι συνεχώς δώδεκα ή δέκα, ή ούχί πολύ
minus advocare episcopos ? Sed facile est mihi Ελάττους συγκαλεΤν Επισκόπσυς ; δύο δέ γείτονας
duQ8 adjungere meas parvitati vicinoS.Quapropter προσζεύξαι εύχερές Εστι τή Εμή βραχύτητι · διδ δρφ
cernit mecum charitas vestra hoc ipsum observari σάνΕμοίή ύμετέρι άγάπη, τούτο αύτύ μή δύνασθαι
BOO pOSSO. «*ρχ<ρολ*χίήν*ι.
Ut Carthaginensi episcopo, unde voluerit, cleri- n«pt ι»*Τν*1 Ιιητχόπφ Κχρχηδόνο;, 8θ*ν Οίλ.ι
cum liceat ordinare (15). D χληριχό» χ«ροτον«ϊν.
55. Anrelins episcopus dixit48: Sermonem meam v.‘. Αύρήλιος ίπ(>χοπος tlmv · τι» λόγον μου
ad mitlite, fratres. Contingit nonnunquam ut post u· χροιδίζιυδι, &ό.λ,ο(. Συνέβη πολλάχις αΐτηβήνχΐ μ.
leraur ab Ecclesiis, qu« praepositis egent, vel pres- 4π6 Ιχχληηχοτιχών ένίεομένων διαχόνων, f, xpt»-
bjteris.vel episcopis: ellamen memor stalulorum, βυτίρων, η έπισχόπων · χαΐ 8χα>ς μιμνημόνος τών
44 Carthag. in, cap. 3. 48 Carthag. m, cap. β. 4β Carthag. ω, cap. 2. 47 Cone. Afrae., cap.
16. 48 Cone. Afric., cap. 22. -er »
NOTjE
i 9) Vide el Possidium in Vila Augustini cap. 8. (13) Ms. ut in congregatu plena.
IO) Ms. perniteantur. (14 Cone. Carthag. ut, cap. 39. Et Fcrrandus,
(11) Et Ferrandus cap. 227, ex Cone. Carthag. cap. 4. Ex cencilio universali Carthag., iit. 4Θ.
tit. 12. (15) Cone. Carthag. m, cap. 45, et Ferrandus,
(f 2) Ms. veteriscunt. cap. 14 et 230. Ex cone. Carthag., tit. 54.
485 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. I, GAP. Vi. 480
δρισθέντων τούχοις έπομαι, ώστε συνελθετν με τψ A id sequor, ut conveniam episcopum ejos, alfjue ei
έπισκοπιρ αυτού του ζητούμενου κληρικού, και τζύτα inculcem, quod ejus clericus a qualibet Ecclesia
αύτα έμοζνίζαι βτι κληρικόν αυτού αίτούνται οί regenda postuletur : sed forte in hodierno non re-
της οίχσδήποτε Έκκλησής. Ιδού ούν έπι τού *ιρ- luctati sunt,et ne quando contingat utreluctentur,
όντος ούκ άντιλέγουσι, διά δε τδ μήτε μετά ταϋτα Cum fuerint a me in hac Causa postulati, quem
συμ5ηναι, τουτέστιν δνχντιωθηναί μοι τούς έν τούτ·ρ scitis multarum, Ecclesiarum et ordinandorum cu*
τφ πράγματι παρ’ έμού αίτουμένους, έπειδή οΓδατε ram sustinere Justum 66t ergO,Ut quemlibet COn-
πολλων έκκλησιών καί χειροτονιών φροντίδα με sacerdotum conveniam cum duobus e consortio
βιστάζειν, ψ τινι δήποτε των Ιερέων συνέλθω μετά nostro, Υβΐ tribus tes ibus Sin vero indevotus OXSti-
δύο ή τριών μαρτύρων της ήμετέρα; συγκληρώσεως, terit, quid censet charitas vestra faciendum? Ego
Ιάν άκαθχσίωτος εύρεΟείη, δίκαιόν Ιστι κρΤναι την enim cunctarum Ecclesiarum, dignatione Dei, ut
Ομετέραν άγάπην, τί δει ποίησα ι. Έγώ γάρ, ως ιστέ, scitis, fratres, sollicitudinem SUStineo. — NumidiuS
αδελφοί, κατά συγγώρησιν θεού, πολλών Εκκλησιών episcopus dixit: Fuitsemperheec licentia huicsedi,
φροντίδος άντέχομαι, — Νουμήδιος έπίσκοπος είπεν* Ut unde 58 V6llet,et de Cujus nomine fuisset COn-
’ΑεΙ υπήρξε v η αυθεντία τψ Ορύνφ τούτφ, Τνα δΟεν ventus, pro desiderio cujusque Ecclesiae ordinaret
ήθελε και περί οίουδήποτε προιτράπη δνόμχτος, κατά q episcopum, — Epigonius episcopus dixit : Bonitas
τήν έπιθυμίαν έκάστης Έκκ)ησίας έχειροτόνει έπί- sequestrat possibilitatem : minus enim priBsumis,
σκοπον. — ’Επιγύνιος έπίσκοπος είπεν* Η άγαΘοΟέλεια frater, cum te bonum et clementem omnibus red-
μεσάζει την έςουσίαν * ήττον γάρ τολμάς ήπερ δύνη, dis : habes enim hoc in arbitrio, satis est (10) ut
αδελφέ, έν τψ πάσιν έαυτδν άποδεικνύειν άγαΟδν καί satisfiat personae uniuscujusque episcopi in prima
φ.λάνθρωπον. "Εχεις γάρ τούτο έν τή κρίσει σου, tantummodo conventione. Si autem (17j quodlibet
τδ άποθεραπεύσαι ένδς έκαστου έπι σκοπού τδ πρόσ- huic sedi vindicandum ftibi fuerit arbitratus, ne*
ωπον · έν πρώτ^ δε καί μόνη συνελεύσει, εΐ συν- cesse habes tu omnes Ecclesias suffulcire : nnde
iooir, τδέπ* έξουσίας ταύτη τή καθέδρ^ είναι έκδι- tibi non potestatem damus, sed tua assignamus, ut
κητέον, έπειδή άνάγκην έχεις αύτδς πάσας τάς liceat voluntati luas et eemper tenere quem voles,
Εκκλησίας ύποστηρίζειν, "Οθεν έξουσίάν σοι ήμεΐς Ut praepositos plebibus vel Ecclesiis constituas, qui
ου διδούμεν, άλλ* έπισφραγίζομεν t αύτην τή σή postulati fuerint, et unde velis.— Postumianus [Pos·
προαιρέσπ, ώστε έξεΤναι κρατεΤν 3ν άν θέλης, καί tumelianus] episcopus dixit : Deinde, qui, unum
προχείριζε σθαι προεστώτας ταΤς ’Εκκλησίαις, και ταΐς habuerit, nunquid debet illi unus presbyter aufer-
λοιπαΤς τούς ζητούμενους, και δθεν συνίδοις. — Πο- ri? — Aurelius episcopus dixit : Sed episcopus unus
στουμητιανδς έπίσκοπος είπεν * Είτα kiv τις ένα καί esse potest, per quem dignatione divina presbyteri
μόνον σχή πρεσβύτερ ον, μη οφείλει καί αύτδς δ εΤς άξ G multi constitui possint; unusaulem episcopus di f-
αύτού άφαιρεθηναι; — Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν* Κατά ficileinveniturconstiluendus.Quaproptersi neces-
συγχώρησιν Θεού, δόναται δ εΤς έπίσκοπος πολλούς sarium episcopatui quis habuerit presbyterum, et
χειροτονεΐν πρεσβυτέρους * πρεσδύτερος δέ πρδ; έπι- unam, Ut dixisti, frater, habuerit, etiam ipsum ad
σκοπήν έπιτήδειος, δυσχερώς εύρίσκετα' . Διδ έάν τις promotionem dare debebit. — Postumianus epis-
εύρεΟή έχων ένα μόνον πρεσδύτερον, και αύτδν έπι- copus dixit : Ergo si habet alius abundantes cleri-
τήδειον τή έπισκοπή, καί αύτδν τδν ένα οφείλει cos, debet mihi alia plebs subvenire. — Aurelius
δούναι πρδς χειροτονία — Ποστουμηειανδς έπίσκο- episcopus dixit : Sane quando tu Ecclesiae alteri
πο; είπεν · σύκούν έάν Ιλλος έχη πλήθος κληρικών, subveneris, persuadebitur illi qui plures habet
ύφείλοι μοι τδ έτερον πλήθος συ;ελθεΐν * — Αύρήλιος clericos, ut unum tibi ordinandum largiatur,
έπίσκοπος είπεν* Δηλαδή 3v τρόίπον συ τή έτέρφ Έκκλησίφ συνήλθες, συνωθησθήσεται καί δ τούς πλείονας
έχων κληρικούς, ένα άς αυτών εις χειροτονίαν σοι δαψιλεύσασθαι·
Περί των λαών των μηδέποτε έπισκόπους άσχη- 59 De plebibui qti(B nunquam episcopos
κότων. habuerunt ά8·
νη'. "Ηρίσε κάκεΤνο 'ίνα οί δχλοι, οι μηδέποτε Ιδίους 58. Placuit et illud, Ut plebes quae nunquam
έσχηκότες έπισκόπους, εΐ μή έκ πάσης τής συνόδου habuerunt proprios episcopos nisi ΘΧ concilio
έ κίστης έπαρχίας, καί τού πρωτεύοντος, ψήφισμα plenario uniuscujusque provincia, et primatis at-
γένηται, καί κατά συναίνεσιν έκείνου, ού τίνος ύπδ D que consensu ejus, ad cujus dioecesim eadem
τήν διοίκησιν καθίστατο ή αυτή Εκκλησία, μηδαμώς Ecclesia pertinebat, decretum fuerit, minime ac-
δέξωνται. Cipiant.
Συνόδου οικουμενικής ζ“' κανών λγ#, λζ\ Concilii cecumenici vi canones 33, 37.
λγ*. ’Επειδήπερ έγνωμι^ έν τή ’Αρμενίων χώρφ 33. Quoniam cognovimus in Armeniorum regione
μόνους έν κλήρφ τούς έκ γένους Ιερατικού κατατάτ- eos Solum in cleri ordinem referri qui Sunt ΟΧ ge-
τεσθαι, Ιο-υδαΐκοΤς έθεσιν έπομένων τών τούτο πράτ- nere sacerdotali, iis qui hoc facere aggrediuntur,
τειν έπιχειρούντων, τινάς δέ αυτών καί μή άποκει- mores judaiCOS sequentibus; nonnullos autem 60-
ρομένους ιεροψάλτας καί άναγνώστας τού θείου νόμου rum, etiam non ton80S, Sacros cantores et divina
W Cone. Afric. cap. 68.
487 ί*ΗΟΤΙΙ PATRIARCHAE CP: 488
legis lectores constitui : decernimus! Ut deinceps A καθίστασαι, συνείδομεν ώστε άπδ του νυν μό έςεΤ-
non liceat iis qui volunt aliquos ad clerum addu- ναι τοΤς είς κλήρον βουλομένοις προχγειν τινάς, είς
cerevad ejus cui maniis imponitur, genus respicere: to γένος Αποβλέποντας του προχειριζομένου, άλλα
sed examinantes an digni sint juxta exposita in δοκιμάζοντας et άξιοι εΤεν κατά τους τεθεντας έν το'ς
sacris canonibus decreta, i η cleri catalogum referri) ΙιροΤς κανόσιν όρους άν κλήρφ καταλεγήνχι, τούτους
Ut eos ecclesiastice promoveant, sive sint ex majo- έκκλησιχστικώς προχειρίζεσθχι, είτε καί έκ προγό-
ribus suis sacerdotibus, sive non. Sed etiam, Ut νων γεγόνχσιν ιερέων, είτε και μή * άλλα μηδέ τι νχ
DUlli βΧ omnibus permittant, jaxta ordinem eorum WV απάντων συγχωρεΤν έπ* άμβωνος κατά την των
qui sunt in clericorum ordinem relati, populo in έν κλήρφ κχτχλεγομένων τάξιν τους θείους χψ λχψ
suggestu divinas Scripturas recitare, nisi is sacer- λόγους δποφωνεΤ V, et μή τι άν Ιερατική xpoupqi χρή-
dotali tonsura USUS fuerit, et benedictionem a SUO σητχι b τοιοΟτος, και τήν ευλογίαν δπδ του οικείου
pastore canonice susceperit Si quis autem proter ποιμένος κχνονικώς υποδέξηται · et δ: τις φωρα-
haec facere deprehensus fuerit, segregetur. θείη παρά τα προστετχγμένχ ποιων, άφοριζέσθω.
37. Quoniam diversis temporibus barbaricae in- λζ'. Επειδή κατά διαφόρους καιρούς βχρβχρικχΐ
Cursiones fuere, et ex eo plurimae civitates inii- γεγόνχσιν έφοδοι, και πλεΐστχι πόλεις έντευθεν υπο-
delibus subjugatae fuere, Ut ideo non possit ejus B χείριοι τοΐς άνόμοις κατέστησαν, ως έντευθεν μη
civitatis praesul postquam ordinatus fuerit, suum δόνηθήναι xbv της τοιαύτης πόλεως πρόεδρον μετά
thronum apprehendere, et in eo in sacerdotali την Ιπ αυτψ χίιροτονίαν, τον οΐχετον θρόνον καχα-
constitutione collocari, et sic pro ea quae inva- λαβεΤν, χχι έν αυχψ Ιερατική κατχστάσει ένιδρυν-
luit consuetudine 40 ordinationes et omnia, quae θήναι, καί ουτω χχτχ xb κρατήααν Ιθος τάς χειρο-
ad episcopum pertinent, agere et tractare : nos, τονίας, καί πάντα £ τώ έπισκόπψ Ανήκει πράττειν
honorem ac venerationem sacerdotio servant es, τε καί μεταχειρίζεσαι, ήμεΐς xb τίμιον και σεβά-
el gentilem injuriam nequaquam ad ecclesiasti- σμιον τη Ιιρωσύνη φυλάττοντες, και μηδαμώς πρδς
eorum juriutn perniciem exerceri volentes, eos λύμην των έκκλησιαστικών δικαίων, την έθνικην
qui sic ordinati sunt, et propter praedictam cau- έπήρειαν ένεργετσαι βουλόμενοι, τοΤς ουτω χειρο-
sam in suis non sunt constituti, Ut absque ullo τονηθεΤσι, και διά την προκειιεένην αΐχίαν έν τοΤς
ex ea re praejudicio conserventur, decrevimus ; έαυχών μή έγκχτχστασι θρόνο ις, τδ Απόκριτο* τη-
Ut et diversorum clericorum ordinationes cano- ρεΤσθχι συνεωράκχμεν * ώαχε καί χειροτονίας κλη-
nice faciant, et praesidentiae auctoritate secundum ριχων διαφόρων κχνονικώς ποιεΤν, καί τη της προ-
proprium Statum utantor, et sil firma ac legitima εδρίχς αύθεντίφ κατά τον ίδιον δρον κεχρήσθαι, καί
quaecunque ab eis procedit administratio. Non ςβεβαίαν καί νενομισμένη* είναι πασαν 6π* ab ιών
enim a tempore necessitatis exacta juris obser- προϊουσαν διοίκησιν. Ob γάρ δπδ του της ανάγκης
vatione circumscripta, dispensationis terminus χαιρου περιγραφείσης της Ακρίβειας, δ της οίκονο-
circumscribetur. μίας δρος περιορισήσεται.
Synodi Constantinopolitanm quot dicitur prima Συνόδου α' και β' συγκροτηθείσης έν Χωνόταν -
et secunda in templo Sanctorum Apostolorum τινουπόλει έν τψ νχφ τών 'Αγίων Αποστόλων
congregata f canon 16. χ*νών ις".
Ift.Propter contentiones et tumultus, qui in Dei ιζ*. Διά τάς φιλονει κέας τε και ταραχάς, τάς έν τη
Ecclesia contingunt, hoc quoque est definire neces- του θεού Έκκλησή συμβαινούσας, καί τούτο δρίσαι
sarium, ut episcopus nullo modo constituatur in άναγκαΤον έστι * του μηδενί τρόπψ έπίσκοπον κατα-
Ecclesia, cui qui praeest adhuc vivit, et est adhuc νεήναι έν τη Έκκλησή, ής Ιτι δ προεστώς ζή, καί
in proprio honore constitutus, nisi episcopatui sna έν τη Ιδίφ συνίστατχι τιμή, μή αυτδς έκων την έπι-
SpOttte renuntiaverit. Oportet enim causam ejus, σκοπήν παραιτήσεται * χρή γάρ πρότερον τήν αιτίαν
qui est episcopatu expellendus, canonice examina- του μέλλοντος της έπισκοπης έχδιώκεσθαι, κανονι-
tam ad finem prius deduci: deinde post ejus depo- Χώς έξεταζομένην είς πέρας άγεσαι* είθ* οδτως
sitionem, alteram in ejus episcopatum provehi. Si D μετά την αύτσυ καθχίρεσιν, έτερον An’ αυτου εις
quis autem episcopus in proprio honore constitutus, την έκισκοπήν προβιοάζεσαι. El δέ τις τών έπι-
nec vult renuntiare, nec populum proprium pas- σχόπων έν τη Ιδί$ συνιστάμενος τιμή, μήτε πχρχι-
cere,sed a suo episcopatu recedens, plusquam sex τιτσχι βούλοιτο, μήτε τον οίκετον ίθέλοι ποιμχί-
mensibus in alio loco degat, nec regio jussu deten- νειν λαόν, άλλα τής οΐχείας άποστάς έπισκοπής,
tus, nec eu i patriarchas ministerio deservieos, neque δπέρ τδ έξάμηνον έν έτΙρφ διατρίβοι χόπψ, μήτε
a gravi morbo, et qui Ut omnino moveri non possit ταΤ; του οίκείου πατριάρχου λειτουργίαις δπηρε-
efficiat, retentus, is nulla ex supra 41 dictis causa τούμενος, μήτε μήν ύπδ νόσου χαλεπώς τε καί άκι-
prohibitus, et a SUO episcopatu absens, et ultra se- νησίαν έμποιουσης παντελή συνεχόμενος, δ τοιουτος
mestre tempus in alio loco degens, ab episcopi di· ουν δ κατά μηδεμίαν τών είρημένων προφάσεων κω-
gnitate et honore omnino alienabitur. Eum enim λυόμενος, τής οίκείάς άφιστάμενος έπισκοπής, καί
qui suas fidei commissum gregem negllglt etin alio υπέρ τδν έξαμηνιαΤον χρόνον έν ετέρψ διατριβών
loco supra semestre tempus degit, Statuit sancta τύπω, τής του επισκβποΟ τιμής τε καί άξίας Αλλά-
489 8YNTAGMA CANONUKi. — ΤΙΤ. I, CAP. VI. 490
τριωθήσεται παντελώς* τόν yap της έμπιστευθεί- A synodus, ut a sacerdotio, per quod pascere drdina-
σης αύτψ καταμβλούντ* ποίμνης, και έν έτέρψ ύπερ tus est, alienus omnino COnstifbatUr, W Hl fejuft
τδ εξάμενον χρονοτριβούντα τόπφ, ώρισεν ή άγια
σύνοδος και τφς άρχιερωσύνης δι* ης ποιμαίνειν έχάχθη,
Επισκοπής τύπον, ίτερον άντ* «υιού προχειρίζδσθαι.
Βασιλείου έπιστολη προς τούς χωρεπισκόπους.
*Ωστε μη γίνεσθχι χωρίς αυτού, ύπ^ρέτας παρά τούς
κανόνας.
Πάνυ με λυπεϊ δτι έπιλελοίπασι λοιπόν οΐ τών Πά-
τερων κανόνες, και πάσα άκρίβεια τών * Εκκλησιών
άπιλήλαται, και φοβούμαι μη κατά μικρόν της
άβιαφορίας ταύτης όδψ προϊούσης, είς παντελή συγ-
χυσιν Ιλθφ τα της ’Εκκλτισίας πράγματα. Γού; ύπ-
ηρ*τούντας τφ ’Εκκλησίφ, ή πάλαι ταΤς χού θεού ’Εκ- β
κλησίαις έμπολιιευομενη συν /,0ε ια μετά πάση;
άκριβείας δοκιμάζουσα παρεδέχετο, καί έπολυπρα-
γμονεΤτο πάσα αυτών η αναστροφή εΐ μη λοίδοροί είσιν,
εΐ μύ μέθυσοι, εΐ μη πρόχειροι προς τάς μάχας, εΐ
παιδαγωγούσιν έαυτών την^ νεότητα, ώστε κατορθούν
δύνασθαι τον αγιασμόν, ου χωρίς ούδεΐς οψεται τόν
Κύριον · και τούτο έξήταζον μεν πρεοβύτεροι κα*
διάκονο», ο\ συνοικουντες αύτοΤς, Ιπανέφερον δέ τοΤς
χωρεπισκόποις, οΐ τά; παρά τών άληΟινώς μαρτυ-
ρούντων δεξάμενοι ψήφους, καί ύπομνήσαντες τόν
ϊπίσκοπον, ούτως ένηρίθμουν τον ύπηρέτην τψ τά-
γματι τφ Ιερατικά» * νύν 01 πρώτον μεν ήμάς παρ-
ωσάμενοι, καί μηδε έπαναφέρειν έ,μΤν καταδεχόμενοι,
είς έ αυτούς την όλην περιεστήσατε αυθεντίαν * επειτα
κατα^ρφΟυμρύντες τού πράγματος, πρεσβυτέρόις καί(
Βιακάνοι; έπετρεψατε ούς αν έθέλωσιν άπο άνεξετάσ-
του βίου κατά προσπάθειαν, ^ τν από συγγένειας, $
ττ*ν έξ άλλης τίνος φι)ίας, έπεισάγειν τφ ’Εκκλησίφ
τούς άναξίους · διό πολλοί μεν ύπηρέται καταρι-
θμούνται καθ* έκάστην κώμην, άξιος δε λειτουργίας
θυσιαστηρίου ούδεις, ώς ύμεΤς αυτοί μαρτυρείτε,
άποροϋντες άνδρών kv ταΤς ψηφηφορίχις. Έπεί ουν
θρώ τό πράγμα λοιπόν είς άνήκεστον προϊόν, μαλιστα
νυν τών πλείστων φόβψ της στρατολογίας είσποιούν-
των Ιαυτούς τφ ύπηρεσίφ, άναγκαίως ζλθον είς
τύ άνΧνεώσασθαι τους τών Πατέρων κανόνας, κάί
Ιπιστέλλω ύμϊν άποστεΤλαι μοι xV άναγραφ^ν έκά-
στης κώμης τών ύπηρετούντων, καί ύπό τίνος ειση-
χται Ικαστος και kv ποίψ βίψ έστίν. *Εχετε δε καί
αυτό* παρ* έαυτοΤς τί»ν άναγραφην, &*** συγκρί-
νεσΟαι τοΤς παρ* ^μΤν άποκειμένοις γράμμασι τά
ύμέτερα, καί μηδενΐ έξεϊναι έαυτόν βτε βούλεται παρ-
εγγράφειν ♦ ούτω μέν τοι μετά τ^ν πρώτην έπινέ-
μησιν, εί τινες ύπό πρεσβυτέρων είσήχθησαν, ΙπΙ
τούς λαϊκούς άποφιφώσιν · άνωθεν δέ γένητ*ι αύτών
παρ' ύμών έξέτασις · καν μίν άξιόι ώσι, τφ ύμετέρφ
ψ/,φφ παρεδεχΟήτωσαν · έπεί καθαρίσατε τ^ν Έκ-
κλησίαν, τούς άναξίυυς αυτής άπελαύν^ντες * και τού
λοιπού, Ιςετάζετε μέν τούς άξιους καί παραδέχεσθε.
Μη έπαριΟμεΐτε δέ πρίν είς ίιμας έπανενεγκεϊν · ζ
γινώσκετε, δτι λαϊκός Ισται ό άνευ ήμίτέρας γνώμης
είς ύπηρεσίαν παραδεχθείς.
w Hebr. η, 44.
PlTHOL. fla. CIV.
episcopatus locum, alitis pro ipso promoVeittor.
παντελώς άλλότριον πίθεστάναι, ‘Λί είς τύν ’αύτού τ^ς
Basilii epistola ad chorepiscopos .
Quod fieri non oportet sine ipso , ministros con-
tra canoties .
Permolestum mihi est, quod j£m canohtis Pa-
trum defecerint, ac disciplina omnis ek Ecclesiis
abacta sit ; et timeo ne paulatiib, hkc IndTifereh-
tia progrediente, res ecclesiastica in summam
confusionem delabautur. Observata otim in Dei
Ecclesiis consuetudo, Ecclesias ministros otnrni
diligentia probatos admittebat : ac in omfitta io-
rum vitam sedulo inquirebatut : aubob eSiebt
maledici, annon ebriosi, annort prompti kd pu-
gnas, an juventutem suam frenarent, hatH'san-
ctimoniam,sine qua Deum nendo Videbit 00,ekeK
cere possent. Atque hoc examinabant quideih
presbyteri et diaconi, qui una cum Spsis habita-
bant : referebant autem ad chorepiscopos, qtfi
cum suffragia testium veracium accepissent, ac
episcopum admonuissent, sic sacrfcloruTb nume-
ro ministrum ascribebant. Nunc aotem primOitt
quidem nos excluentes, ac ne referre quidem k4
nos dignati omnem in vosmetipsos 44 auctorita-
tem transtulistis : deinde rem uegligentes, preft-
; byteris et diaconis permisistis, ut quos Vellent,
vita non examinata, secundum animi affectionem,
aut ex consanguinitate ortam, aut ex dia aliquk
amicitia, in Ecclesiam indignos introducerent.
Quapropter multi quidem ministri in unoquoquk
pago numerantur : sed dignus ministerio altarium
ne unus quidem, ut vos ipsi testificamini, ho-
minum penuria laborantes in electionibus. Quo-
niam igitur video rem in matum jam insanabil*
progredi, nuuc praesertim, cum plurimi miUtid
metu, seipsos in ministerium conjiciant, neces-
sario accessi ad Patrum canones renovandos ; ac
vobis scribo, ut mittatis mihi catalogum minis-
trorum cojusque pagi, et a quo quisqufe infroduc-
tus sit, et qua ejus sit vivendi ratio. Habete au-
tem et ipsi apud vos eatalogum, ut cum scriptis
apud nos repositis vestra conferantur, noc cui-
quam liceat seipsum, cum Voluerit, inscribere.
Ita sane, si qui post primam indictionem a pres-
byteris introducti fuerint, intdr laicos rejician-
tur. Eorum autem exaineQ de integro rfepetite,
etsi digni fuerint, suffragio vestro suscipiantur.
Expurgate Ecclesiam, indignos ex ea ejicidfttes.
Atque in posterum examinate quidem, qui digni
sint, et eos admittite : sed prius non ascribite,
quam ad nos retuleritis ; aut scitote Idicum fotu-
rum esse, qui sina nostro judicio in ministerium
foerit admissus.
16
491 PHOTII PATRIARCHAE CP. 492
Cyrilli ex epistola ad Domnum canones i , 3. A Κυρίλλου έκ τής προς Δόμνον επιστολής κα-
ί .Unaquaeque res nostra, quande ordine canoni- νών a’ (\
CO recta procedit,ntlllum quidem in nobis tumui- «’· *Εκαστα των καθ’ ήμας πραγμάτων, δταν εύθυ
tum ingenerat, et a nonnullorum maledicentia Ii- φέρωνται κανονικής εύταξίχς, συδένα μεν ήμΤν έντί-
berat, vel potius 45 eorum qui sapiunt laudem θόρυβον, άπαλλάττει δέ καί της παρά τινων δυσ-
nobis conciliat. Quis enim non obviis, ut aiunt, φημί*ς, μάλλον δ! καί τάς παρά των ευ φρονούντων
ulnis excipiat de aliquibus prolatam sententiam, εύφημες ήμΤν προξενεί. Τίς γάρ ούκ αν άποδέξαιτο
quffl nec huc nec illuc inclinetur? Vel quomodo ψήφον άπροσχλινή, ήπερ <£v γένοιτο περί τινων; 15 πώς
non sit ab omni reprehensione alienum, vel po- ™ χρίνειν όρθώς καί έννόμως ούκ άνεπίπληκτον εσται,
tius magnopere laudandum, si recte et juste ju- μάλλον δέ παντός έπαίνου μεστόν, Καί ταύτα γράφω
dicetur ? Et hsec quidem nunc scribo ad pietatem νυνί · της σής θιοσεβείας έν τοΤς έαυτού γράμμχσι
tuam quae in litteris ad me et religiosissimum τοΤς σταλεΐσι πρδς έμέ τε καί τδν δσιώτατον τε χχι
fratrem nostrum et coepiscopum Proclum missis, θεοφιλέστατον άδελφδν ήμών xat συνεπίσχοπον Πρό-
episcopum quidem nominet, imprimis pium ac x^ov, Επίσκοπον μεν δνομαζούσης, τδν εύλχβέστατον
religiosum Petrum : cum ipse lamentetur, seque x*'1 θεοσεβέστατον Πέτρον · αυτού δέ κλαίοντος, και
ab Ecclesia sibi attributa praeter rationem ejectum B έκνεμηθείσης Εκκλησίας αύτφ παραλόγως κεκι-
esse dicat. Erat autem consentaneum ut vel sa- νήσΟαι λέγοντος. *Ην δ* άκόλουθον, 15 τδ τής Ιερωσύ-
cerdotii nomen cum re haberet, vel, si non erat δνομα μετά του πράγματος Ιχειν αύτδν, ή γουν
dignus Ut altari praeesset, nec ipsa quidem epis- *^tp ήν άξιος του μή προεστάναι θείου θυσιαστή*
copus vocatione dignus haberetur. Sed id fortasse ρ*0υ# μ^δ* αύτή τιμασθαι τή κλήσει της έπισκοπής ·
quod dico, durum esse et cbaritatis expers vide- &λλ* δόξειεν fiv τή σή θεοσεβείς, σκληρδς είναι
bitur. Res autem revera non ita se habet. Nos τις ‘/fld άφιλάλληλος δ παρ' έμοΰ λόγος. "Εχει δέ ούχ
enim Senie utique misereri putamus, si solum ei οδτω κατά τδ άληθές. Έλεήσαι γάρ τάχα που νομί-
nomen reliquerimus; sed multo melios erat aliud ζ·>μ«* τδν πρεσβύτην, μόνην αύτφ τήν κλήσιν άφόν-
quoque considerare. Dicit enim se suam quidem τες * μακρψ δε ήν άμεινον έννοήσαι καί τδ έτερον ·
posse causam probare, at defensionis tempus sibi ψ^χει γάρ, δύνασΙχι μέν συστήνχι τή οίκείφ Υπο-
non esse datum, nec auditionem canonicam sibi λήψει, ού λαβεΤν δε καιρδν άπολογίας · οδτε μήν άκ-
fuisse concessam. Sin autem tale quid factum es- κρόχσιν αύτφ προτεθείναι κανονικήν. Et ίέ έγεγόνει
set,ipsa actorum productio eum convicisset reum τι τοιούτον, αύτή των Υπομνημάτων ή συστσσις δι-
impositorum ipsi criminum, nec esset quod se ήλεγξεν άν αΥτδν, ή άλόντα τοΐς αΐτιάμασιν ένοχον
injuria affectum quereretur; vel certe absolutum ς άποπεφασμενον, καί ουδέν εχοντα λοιπδν είπεΤν ώς
eum declarans, rursus concederet Ut pr&esset ήδικημένον * 15 γούν έλεύθερον άποφήνασα, ώς πάλιν
Ecclesiae quae illi subjecta fuit. Cum autem nihil έοίδου τδ προεστάναι τής 'Εκκλησίας, ή καί ύπδ
factum sit ejusmodi, de re quidem alta voce que- χ*τ p* γέγονε τήν αύτού · ούδενδς δε πεπραγμέ-
ritur, et intolerabilem injuriam S8 dicit accepis- ν^υ τοιούτου, καταβοφ του πράγματος, άδικίαν
se, et inique ejectum esse, adjiciens rem omnem άφόρητον Υποστήναι φησι, καί άθέσμως έκβεβλή-
familiarem suam ademptam sibi fuisse. Tua ita- ®θαι προσεπάγων δτι καί ήρπάσθη πάντα τά
que sanctitas, considerans et quod 44 divinis «ύτψ προσήκοντα χρήματα. *Η σή τοιγαροΰν δσιό-
canonibus sancitum est, et quod Ecclesiae conve- της έννοούσα κα\ τδ τοΐς θείοι; κανόσι δοκουν, καί
nit, iisque qui sunt in sacro ministerio initiati, et τδ πρέπον Έκκλησίφ καί τοΐς τεταγμένοις είς Ιεράν
nostrarum praeterea litterarum rationem ducens, λειτουργίαν, Ετι τε πφδς τούτοι; και τά παρ’ ήμών
sistat senis lacrymas ; et si velit quidem cum iis δυσωπηθεΐσα γράμματα, σεησάτω του πρεσδύτο
judicio contendere qui crimina in eum intendunt, όάκρυον. Καί εΐ μεν ελοιτο δικάσασθχι προς τους
apud sanctitatem tuam pro more litiget, una sci- Υπάγοντας αύτφ τάς αΙτίας, δικαζέσθω κατά τδ εΐω-
licet assistentibus qui libi subsunt episcopis nisi θδς έπί τής σής θεοσεβείας, συμπαρόντων δηλονότι
forte aliquos recusat Ut suspectos. Nullum enim ύπδ τήν αυτής χεΤρχ θεοσεβεστάτων έπισκόπων *
religiosissimorum episcoporum in fratrem ini- έκχδς, εΐ μή παραιτοΤτο τινας ώς Υπόπτους * ουδένα
mico esse animo credimus. Ne autem hic prae- μεν γάρ των θεοσεβεστάτων έπισκόπων έχθρά φρο-
textus futurum de eo judicium dissolvat, Ut νεΤν άδελφψ πιστεύομεν. ,;Ινα δέ μή πρόφασις αδχη
non jure factum esse videatur, non grave est γένηται την άσομένην έπ' αύτφ κρίσιν παρχλύουσα,
a concessu abesse eorum qui suspecti sunt ali- ^pYc τδ μδ έν δίκ^ πεποιήσθχι δοκεΤν, ούδέν έστι
quos. τδ λυπούν άπεΤναι τού συνεδρίου των έν Υποψίφ τινάς.
3. Renuntiationis autem libellos non sua voluntate γ'. Τούς δε τής παραιτήσεως λιβέλλους, ού κατά
sed veluli vi ac metu, et aliquorum minis se tradi- προαίρεσιν οίκείαν, άλλ' ώς έξ ανάγκης καί φόβου
disse dicit. Jam vero alia quoque res est, quae eccle- χαΐ τής τινων άπειλής, έπιδούναι φησι * xat έτέρως
siasticae consuetudini non placet, offerre sacer- δέ, πράγμά έστιν ούτε τοΐς τής 'Εκκλησίας άρέσχον
dotes aliquos renuntiationis libellos. Nam si sunt θεσμοΤς, τδ λιβέλλους παραιτήσεως προσάγειν τινάς
digni qui sacra mysteria obeant, in iis maneant ; των ^Ιερουργών. El γάρ είσιν άξιοι τού λειτουργοί ν,
sin autem indigni, nec per renuntiationem quidem Ιστωσαν έν τούτψ · εΐ δέ άνάξιοι μή άπή παραιτή-
493 SYNTAGMA CANONUM. - ITT. I, GAP. VI, VII. 494
σεως έξίτωσαυ, κ*τεγνω*μένοι δέ μάλλον έπί π?ά- α exeant, sed polios propter gesta condemnati, de
γμασιν · ών αν τις πολλήν ποίησα ιτο τήν καταβοήν
ώς εξω τρεχόντων πόσης Ακολουθίας. Πρόσειπε την
καρά σοί Αδελφότητα * σε ή συν ήμΤν έν Κυρίψ προσ-
αγορεύει.
Του αυτού έκ της πούς έν Λιβύη καί Πενταπόλει
έπισκόπους έπιστολής, κανών α' γ\
α*. Νεωστί γεγαμηκότες τινες, καί οΤον έξ αυτών
χαταβάντες των νυμφώνων, συναρπάζουσι τινας των
θεοφιλέστατων έπι σκοπών, καί ούδενος τάχα που τα
κατ’ αυτούς άπαγγέλλοντος, χειροτονούνται κληρι-
κοί ήγουν πρεσβύτεροι.
γ\ 'Επειδή τοίνυν πρύς οικοδομήν, ώς εφην, των
λαών πάντα χρή πράττεσθαι παρ’ ήμών, έπιτηρείτω
ταΟτα ή θεοσέβεια ύμών, καί εΐ μέλλοι τις χειροτο-
νεΤσθαι κληρικύς, περιεργαζέσθω τον βίον αύτού
και πότερον ποτέ γαμετήν έχει ή ού, και πώς ή πότε
ήγάγετο, καί εί Απέσχετο, και εί μή τις έστί των έκ-
βεβλημένων, ή παρ’ έτέρου θεοσεβεστάτου έπισκό-
που# ή έκ μοναστηρίων * και τότε χειροτονείτο),
Αδιάβλητον εύρεθέντα. Τηρήσωμεν γαρ ούτω καθα-
ρόν και το έ αυτών συνειδος, καί Αδιάβλητον την Ιεραν
καί σεπτήν λειτουργίαν.
Θεοφίλου έκ τού υπομνηστικού κανών ζ”*·
ζ"*. 0«ιρ1 τών οφειλόντων χειροτονεΤσθαι, ούτο;
Ιστω τύπος * ώς τε παν τύ Ιερατείο ν σύμφωνε ιν και
αίρεΤαθαι, και τότε τύν έπίσκοπον δοκιμάζειν * καί
συναινούντο; αύτψ τού ιερατείου, χειροτονεΤν έν
μέση τή &κκλησίφ, παρόντος του λαού καί προσφω-
νούν τος τού έπισκόπου, εί καί δ λαός δύναται αύτψ
μαρτυρεΤν χειροτονία δέ λαθραίως μή γινέσθω * τής
γάρ 'Εκκλησίας ειρήνην έχούσης, πρέπει πάντων1
τών άγιων τάς χειροτονίας έπί τής Εκκλησίας γίνε-
σθαι. 'Εν δέ τή ένορίφ, εί μεν κοινωνήσαντές είσι
τινβς ταΧς τών κοι νωνησαίντων γνώμαις, μή άλλοι
χειροτονείσθωσαν, άλλα τών αληθώς όρθοδόξων κλη-
ρικών δογματιζόντων, παρόντος πάλιν τού έπισκό-
που, καί προσφωνούντος παρόντος τού λαού μόνον,
ΐνα μή περιδρομή τις γίνηται.
Βιβλίον α*. τίτ. γ\ διάτ. ιβ*, μβ’, μζ*, νβ*, καί
τίτ. α* τών νεαρών, διάτ, α’, β’, ιζ\ νεαρά £■’, ρλζ’,
Ιίερί τού μή χρήναι τοΤς οχλοις έπιτρέπειν τών
Ιερέων έπιλογήν.
ΚΕΦΑΑ. Ζ\ — Συνόδου Ααοδικείας κανών ιγ*.
ιγ*. Περί τού μή τοΤς βχλοις έπιτρέπειν τάς
έκλογάς ποιείσθαι τών μελλόντων καθίστασθαι
εις Ιερατείαν.
Συνόδου Νίκαιας τύ δεύτερον κανών γ*.
γ*. Πάσαν ψήφον γινομένην παρά Αρχόντων, έπι-
σκόπου, ή πρεσβυτέρου, ή διακόνου, άκυρο ν μένει ν
κατά τύν κανόνα τδν λέγοντα · E? τις έπίσκοπος κο-
σμικοΤς άρχουσι χρησάμενος, δι* αυτών έκκλησίας
γένηται, καθαιρείσθω * καί άφοριζέοθωσαν καί οί
κοτνωνούντες αύτψ πάντες. ΑεΧ γάρ τύν μέλλοντα
προβιβάζεσθαι είς έκισκοπήν, ύπύ έπισκόπων ψηφί-
ζεσθαι, καθώς παρά τών άγιων Πατέρων τών έν
Νικαίφ ώρισται έν τψ κανόνι τψ λέγοντι, Επίσκο-
πον προσήκει, κ. τ. λ.
50 Can. 34 apostol. 5t Can. 4,
quibus quisquam conquestus fuerit uti a recto
ordine aberrantibus. Saluta fraternitatem qua
apud te est ; qua est apud nos, te in Domino sa-
lutat.
Ejusdem epistolm ad episcopos qui sunt in Libya
et Pentapoli , canones \ , 3.
1. Quidam qui uxores recenter duxerunt, et
ex ipsis .veluti thalamis egressi, aliquos ex sanc-
tissimis episcopis arripiunt, et nullo de eis uti-
que renuntiante, ordinantur clerici seu presby-
teri.
4. Quoniam ergo ad aedificationem, ut dixi, po-
pulorum, omnia 45 a nobis facienda sunt, haec
vestra observet pietas, et si est quidem ordinan-
dus clericus, de viia ejus inquirat, et au uxorem
habeat, annon, et quonam modo duxit, et absti-
nuit, et si non est aliqnis ex iis qui ejecti sunt a
sanctissimo episcopo vel ex monasterio : tunc si
inculpatus inventus fuerit, ordinet. Ita enim et
nostram conscientiam puram conservabimus, et
inculpatum sacrum ac venerabile mjsterium.
Theophili commonitorii canon 6.
6. De iis qui ordinandi sunt hac erit forma :
ut quidquid est sacerdotalis ordinis consentiat et
eligat ; et tunc episcopus examinet, vel ei etiam
assentienle sacerdotali ordine in media ecclesia
ordinet, praesente populo, et episcopo alloquente,
an etiam possit ei populus ferre testimoniam.
Ordinatio autem non fiat clanculum. Ecclesia
enim pacem habente decet praesentibus sanctis
ordinationes fieri in ecclesiis. In regione autem
si qui sint, qui communirantium animis commu-
nicaverint ; non aliter ordinentur, quam iis, qui
sunt vere orthodoxi clerici, examinantibus, pra-
sente rursus episcopo, et praesentem popu-
lum alloquente, ne intercedat aliqua circumven-
tio.
Textus . Lib. cod. 1, tit. 3, constit. 42,30,42,
47, 52, et tit. 4 Novellarum constit. 4, 2 et 47.
Electionem sacerdotum promiscuae plebi per-
mittendam non esse.
46 CAP. VII. — Concilii Laodiceni canon 43.
13. Turbis non esse permittendum , eorum qui
sunt in sacerdotio constituendi electionem fa-
cere.
Concilii Nicceni n, canon 3.
3. Omnem electionem qua fit a magistratibus,
episcopi, vel presbyteri, vel diaconi, irritam ma-
nere, ex canone dicente : Si quis episcopus 50
saculuribus magistratibus usus, pereos ecclesiam
obtinuerit, deponatur et segregetur, et omnes
qui cum eo communicant. Oportet enim eum qui
est promovendus ad episcopatum ab episcopis
eligi, quemadmodum a sanctis Patribus Nicaea
decretum est in canone, qui dicit 5t ; Episcopum
oportet, etc., ut pag . 467.
495 PHOTII PATRIARCHAE CP. 496
CAP. vm. — Quii St exsistat contradictio in A ΚΕΦΑΛ. Η. Περί τής γινόμενης Αντιλογίας έπί τη
episcopi ordinatione ? χειροτονώ τού έπισκόπου.
Concilii Antiocheni , canon 49. Συνόδου Αντιόχειας κανών ιβ*.
19. Episcopos ne ordinetur, etc., Ut pag. 475. ιθ'. Επίσκοπον μή χειροτονεΐσθαι, κ. τ. λ.
Concilii Carlhaginensis , canon 80. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ν.
Quot addi debeaut episcopi numero ordinatorum , Πόσοι έπίσκοποι προστεθήναι όφείλουσι τφ άριθμψ
si de ordinando episcopo fuerit contradictum. τών χειροτονούντων, έάν περί του μέλλοντος
χειροτονεΐσθαι έπισκόπου Αντιλογία γένηται.
50. Sed et illud est statuendam 6), Ut quando ν'. Εκείνο δε δρίσαι δει * ώστε έάν ποτέ πρύς έπι-
ad eligendum episcopum convenerimus, si qua λογην έπισκόπου συνέλθωμεν, καί Αναφυή τις Αντι-
contradictio fuerit oborta, quia talia tractata sunt λογία, έπειδή τα τοιαύτα παρ’ ήμΤν έτρακταισθηεαν,
apud nos, non prsesnmant 47 ad purgandum eum τολμηρύν είναι λοιπδν τρεΤς μόνου; πρύς τύ καθάραι
qui ordinandus est, tres episcopi sufficere : eed τύν χειροχονηθησόμενον εύρηΟήναι * άλλα τφ προλεχ-
postuletur ad numerum supradictorum unus vel θέντι Αριθμφ προστεθή εις και δύο * και έπί αυτού τού
duo, et in eadem plebe cui ordinandus est,discu- λαού αυτού ού μέλλει χειροτονεΐσθαι, έξετασθώσι
liantur primo personae contradicentium. Postremo B πρώτον τα πρόσωπα των Αντιλεγόντων * ές ύστερον
etiam illa quae objiciuntur, pertractentur: et cum γ Ap, καί τα προτεθειμενα συζευχθώσι · καί δτε κα·
purgatus fuerit in conspectu publico, ita demam θαρύς φανείη έπί δημοσίας προσόψεως, ειθ* ούτως
ordinetur. Si hoc cum vestrs sanctitatis animo χειροτονηθείη * έάν τούτο Αποδέχηται η ύμετέρα
concordat, roboretur vestrae dignationis respon- Αγΐωσύνη, τη όμονυητική Αποκρίσει τού υμετέρου
gione. Αξιώματος βεβαιωθείη.
Ab universis episcopis dictum est : Satis pia- ’Απύ πάντων των έπισκόπων έλεχθη, Πάνυ Αρέ-
cet. ·*·ι.
Textus . Tit. 1. Novellarum const. 12 et 17, in τίτλος a' των νεαρών, διάτ. a', β*, ιζ', έν οίς καί
quibus etiam de objectione adversus ordinationem περί Αντιλογίας χειροτονίας κληρικών καί ήγουμέ-
clericorum et praesulum [tractatur.] Prima namque νων * ή μέν γάρ α' διάταξις, τού α' τίτ * των νεβφών
const. tit. 1 Novellarumjubet episcoporum ordi- παρακελεύεται τάς των έπισκόπων χειροτονίας, έπί
nationes coram omui populo ecclesiae fieri, insuper παντός τού λαού της έκκλησίας γίνεσΟαι, πρύς xb
et quemcnnque contradicendi facultatem habere, αδειαν Ιχειν πάντα τύν βουλόμενον Αντιλέγειν * καί
Et si quidem ante ordinationem contradictio fiat, *ΐ γ* πρύ της χειροτονίας γένοιτο ή άντί|1βησις, μη
ne prius ordinatio procedat, quam examinatione βπρότερον χειποτονείσθω, πριν αν ή έξέτασις γένηται,
habita omnino illum innocentem esse constet. Si καί φανή πανταχόθεν Ανεύθυνος * εί δέ ατρύ της έξετά-
vero ante examinationem ordinatus [quisquam] sit, σεως χειροτονηθείη, καί της ίερατείας έκπεσεΐται
is una cum eo qui ordinavit, sacerdotio excidat, σύν αότφ τφ χειροτονήσαντι. Et μέν -coi ό προ; την
At si qui ante ordinationem contradixit, calum- χειροτονίαν Αντειπών, συκοφάντης φάνε (η, ή μή έπ-
niandi animo eum id fecisse appareat, aut [reum] ιξέλθοι, χωριζέσθω διηνεκως της Αγίας κοινωνίας,
non damnet ac convincat, ab eo qui ordinationi παρά τού τήν χειροτονίαν ποιούντος * ή δέ χειροτο-
praeestjiu perpetuum a sancta communione segre- νία γινέσθω · ή δέ β' διάταξ·ς τού αύτού τίτ. φησίν,
getur, atque ordinatio peragatur.secunda [autemj δτι έάν ή Αντί^ρησις έπί αίτια γένηται, έμποδίσαι
const. ejusdem tit. ait : Si contradictio fiat ob τη χειροτονίφ δυναμένη κατά τους νόμους 6 τούς
[talem] cau8am, quae secundum leges aut canones κανόνας* καί δτι παρόντος έκατέρου μέρους, ή έξ-
ordinationem impedire possit ; et : Quod utraque έτασις γίνεται ή τού κατηγόρου, έπί τρεις μήνας
parte praesente, aut ubi accusator ad tres menses ύπερτιΟεμένου πληρώσει την κατηγορίαν* καί δτι
accusationem adimplere distulerit.examinatio fieri μη δεικνύς b κατήγορος ή Αποφεύγων, έκβάλλεται
[debeat] ; et : Quod si accusator aut non probet, της έπαρχίας έν $ οίκεΤ. Γινομένης δέ τής χειροτο-
aut aufugiat, ejiciatur extra provinciam, in qua ha- νίας προ τής έξετάσεως, b μένχειροτονηθείςέξωθεΐ-
bitat. At Si ordinatio ante examinationem fiat, or-^ται * 6 δέ χειροτονήσσς, έπί ένιαυτύν κωλύεεαιτής
dinatus [sacerdotio 48 expellatur : ordinator au- θείας λειτουργίας, καί πάσα ή Ουσία αύτού προσκυ-
tem in annum a sacro ministerio arceatur, uni- ρούται τή κατ' αύτύν Έκκλησίφ. Ή αυτή δέ διά-
versaque ipsius substantia ejus Ecclesiae applice- ταξις θέλει τά αυτά κρατεΤν καί έπί ταις χειροτο-
tur.Atque eadem [haec]constitutio,etiam in ordina- νίαις των κληρικών ή δέ ιζ* διάταξις τού αύτού τίτ.
tione clericorum eadem vult obtinere. Constit. φησίν, δτι τινύς κατηγορούντος, έφ’ οίαδήποτε αΙτία,
autem 17 ejusdem tit. dicit : Si quis quacunque de τού μέλλοντος χειροτονεΐσθαι, γινέσθω πράτερον ή
causa ordinandum accuset, primum accusator, si έξέτασις, τού κατηγόρου έπεξιόντος. ΕΙ δέ Απολει-
criminationem persequetur, examinator: sin desi- φθή, ή Αναβάλλεται, ποιείτω τήν ζήτησιν δ μέλλων
8* Concilium Afric. cap. 17.
ΝΟΉΕ.
(16) Gon$. Carthag. m, cap. 40. Et Ferrandus cap. 5, ex Cone. Garthag.
497 SYNTAGMA CANONUM.
χειροτονεϊν, εΤσω τριών μηνών · καί kav άνεύθυνος
φανη, παρόντος ή άπολειφθέντος του κατηγόρου, χει-
ροτονείσθω * καί & κατήγορος, et μεν κληρικός έστιν
έχβάλλεται του βαθμού αυτού * «I δέ λαϊκός, σωφρο-
νίζεται. Της δέ χειροτονίας γινόμενης πρύ έξετάσεως,
της ίερωσύνης δ χειροτονηθείς καί δ χειροτονήσας
έκβάλλονται. Λέγει δέ τα αδτά κρατεΐν καί έπί χει-
ροτονίφ έπισκόπων, καί κληρικών, και Ηγουμένων,
ΚΕΦΛΛ. Θ. — Περί του χρόνου ου έντδς δεϊ τους
έπισκόπους χειροτονεϊσθαι.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κε'.
κε . *Επει0ήπερ τινές των μητροπολιτών ώς πε-
ρί ηχήθημεν, άμελούσι των έγκεχειρισμένων αύτοϊς
ποιμνίων, καί άναβάλλονται τάς χειροτονίας τών
έπισκόπων, έδοξε- τη άγίφ συνόδψ, έντδς τριών μηνών
γίνσσθαι τας χειροτονίας τών έπισκόπων · εΐ μή ποτέ
άρα απαραίτητος άνάγκη, παρασκευάσοι έπιταθήνάι
τον της άναβολης χρόνον. Εΐ δέ μη τούτο ποιήσοι,
ύποκεϊσθαι αυτόν έκκλησιαστικψ έπιτ*μίψ, την μέν
τοι πρόσοδον της χηρευούσης έκκλησίας σώαν παρά
τψ οίκονόμψ της αυτής εκκλησίας φυλάττεσθαι.
Συνόδου έκτης κανών ιδ*.
ιδ*. *0 τών άγίων καί θεοφορων ήμών Πατέρων
κρατείτω κανών καί έν τούτψ, ώστε πρεσβύτερον
πρδ A' έτών, μη χειροτονεϊσθαι, καν πάνυ ^ άξιος δ
άνθρωτ.ος, άλλ* άποτηρεΤσθαι. *0 γάρ Κύριος 'Ιησούς
Χριστό; έν τψ τριακοστψ 2τει έβαπτίσθη, καί ήρ-
ξατο διδάσκειν · δμοίως μήτε διάκονον προ τών κε'
έτών, ή διακόνισσαν πρδ τών μ χρόνων χειροτονεϊ-
σθαι.
*Η β' διάταξις τού α' τιτ· τών νεαρών φησιν, ότι
έάν ύπέρθωνται οί της πόλεως έπί εξ μήνας ψηφί-
σασθαι τδν έπίσκοπον, ποιείτω την χειροτονίαν ψ τινι
Αρμόζει, κινδύνψ τής έαυτού ψυχής, τών άλλων
πάντων παραφυλαττομένων.
ΚΕΦΛΛ. I. — Περί τού μη χειροτονέϊσθαί τινα
έπίσκοπον ή πρεσδύτε ρον ή διάκονον, πριν ή πάντας
τους kv τψ οΐκψ αυτού, Χριστιανού; ορθοδόξους
ποιήσει.
Συνόδου Καρθάγένης κανών λζ“ .
λζ"'. *Πστε έπισκόπους, και πρεσβυτέρους, καί δια-
κόνους μή χειροτονεισθαι, πριν ή πάντας τούς kv τψ
οΤκψ αυτών, Χριστιανούς όρθοδόξους ποιήσουσιν.
Καί ή η* διάταξις τού ε’ τίτ. τού α9 βιβλίου, καί ή
τού ια* τίτ., τιμωρούνται τούς Σαμαρείτας και
"Ελληνας βαπτιζομένους καί μή προσάγοντσς τάς
γαμετάς αύτών καί παϊδας καί τούς έν τοΤς οικοις
αυτών, τψ άγίψ βαπτίσματι.
ΚΕΦΛΛ. ΙΑ*. Περί ιών bith λαϊ/ών γινομένων
έπισκόπων.
Συνόδου Σ«ρδιχή« Χϊνών ι*.
ι\ "Απ*ντ*ς οί Ιπ'σχοποι άπιχρίνκντο άρέσχίΐν a!>-
*οΤς, xai πρεκωδςστχτην etvai την συαβο·>λήν τ χύ-
την. Όσιος Ιπίσχοπος *Τπ», Καί τούτο σνχγχαΐον
*Τν*ι νομίζω · et μ*τα πέσης άχριδ*(«« καί έπιμς-
λ*ί*ς έξβτάζοιτο, ώ»τε έάν τις πλούσιος ή σχολχστι-
* ΤΙΤ. I, CAP. ΥΠΙ, XI. 498
stat, aut differat, ordinaturos intra tres menses
praesente ant absente accusatore appareat, [ipsum]
ordinato. Accusator autem si clericus sit, gradu
ejicitor : si laicus, castigator. Si ordinatio ante
examinationem fiat, sacerdotio et ordinator et or-
dinatus ejiciontor. Atque dicit eadem obtinere
in ordinatione clericorum, episcoporum, et prs-
sulum [monasteriorum].
GAP. IX. — Intra quod tempus episcopi ordi-
nandi sint.
' Concilii Chalcedonensis canon 25.
25. Quoniam nonnulli metropolitani, ut saepe
a nobis auditum est, et greges sibi commissos
negligunt, et episcoporum ordinationes differunt,
sanctae 6ynodo placuit ut intra tres menses epis-
coporum ordinationes liant, nisi inexorabilis
utique necessitas effecerit ut dilationis tempus
prorogetur. Si autem boc non fecerint, eos ec-
clesiasticae poenae subjici. Viduae vero ecclesia
reditum, apud ecclesia oeconomom salvum cus-
todiri.
49 Concilii acumenici vi canon 14.
14. Sanctorum divinorumque Patrum nostro-
rum canon in his quoque valeat, ut presbyter
ante triginta annos non ordinetur, etiamsi sit
homo valde dignus, sed reservetur e. Dominus
enim Jesus Christus tricesimo anno baptizatus est,
et coepit docere. Similiter nec diaconus ante qua-
draginta annos ordinetur 5*.
Textus. Const. 2, tit. 1 Novellarum ait : Si ci-
vitatis [clerici et primores] ultra sex menses
episcopum decernere differant, is qui ordinandi
jus habet, periculo animse sus [episcopum] or-
dinato : [atque] alia omnia servantur.
CAP. X. — Quod nemo sit episcopus vel pres-
byter vel diaconus ordinandus antequam domes-
ticos omnes fecerit orthodoxos.
Concilii Carthaginensis canon 36.
36. Ut episcopi 55, et presbyteri, et diaconi
non ordinentur priusquam omnes qui sunt in do-
mo eorum, Christianos catholicos fecerint.
Textus. Etiam const. 18, tit. 3, lib. i, et
const. 10, tit. 2, puniunt Samaritanos et paga-
nos baptizatus, si uxores suas et liberos et quos
domi habent, ad sacrosanctum baptisma non ad-
ducant.
50 CAP. XI. — De iis qui de laica conditione
fiunt episcopi.
Concilii Sardicensis canon 10.
lO.Omnes episcopi dixerunt eis placere, et esse
convenienlissimum hoc consilium.Hosius episco-
pus dixit : Hoc quoqqe necessarium existimo, ut cum
omni cura et diligentia examinetur ; ut si quis ex
foro sive dives, sive scholasticus, episcopus fieri
55 Neocaes. can. 11, 54Qhalced. can. 15. 55 Cone. Cvrthag. iu, cap. 18 ; concilium Afrie. eap. 3.
499 PHOTII PATRIARCHA CP. 500
digoos habeatur, non prius constituatur, quam .
leatoris et diaconi et presbyteri ministerium pe-
regerit : ut in unoquoque gradu, si dignus exis*
timatus fuerit, ad episeopatus fastigium per pro-
gressionem possit ascendere. Habebit autem
uniuscujusque ordinis gradus non minimi scilicet
temporis longitudinem, per quod et fides, et mo-
rum probitas, et constantia, et moderatio possit
cognosci : et ipse divino sacerdotio dignus exis-
timatus, maximum honorem assequetur. Neque
enim convenit, neque scientia et bona conversa-
tio hoc recipit, ut temere et leviter ad id acceda-
tor, ut episcopus, vel presbyter, vel diaconus
prompte ac facile constituatur. Sic enim merito
neophytus existimetur, quandoquidem et beatis-
simus Apostolus, qui fuit etiam doctor gentium,
prohibuisse plane videtur, ne celeres fiant ordi-
nationes 56. Longissimi enim temporis probatio
et conversationem, et uniuscujusque mores non
improbabiliter exprimere poterit.
Synodi Constantinopolilance prima et se -
eundce in templo sanctorum apostolorum con-
gregato*, canon 17.
17. In omnibus boni ecclesiastici ordinis cu-
ram gerentes, hoc quoque definire necessarium
duximus, ut nullus deinceps laicus, vel mona-
chus repente ad episcopalem altitudinem evehe-
retur, sed in ecclesiasticis gradibus primum
examinatus, sic episcopalis dignitatis ordinatio-
nem susciperet. Etsi enim huc usque quidam ex
monachis et laicis, exigente necessitate, episco-
pali honore statim digni facti sunt, qui et virtute
excellenti fuere, et suam ecclesiam in altum ex-
tulere, id tamen quod raro evenit, ecclesiae le-
gem nequaquam statuentes, decernimus, ut id
deinceps minime fiat nisi is qui rite ordinatur,
per grados sacerdotales processerit, in unoquo-
que ordine tempus praestitutum adimplens.
Textus. Const.2,tit.I Novellarum, non permittit
ex laicorum [statu] confestim [aliquem] episcopum
creari : sed [requirit] ut prius clericus fiat.etad tres
menses Scripturas et canones discat. Const. autem
ejusdem lib. et tit. vult, ut non minus sex men-
sibus clericus prius aut monachus fuerit.
CAP. XH. — Quomodo is qui ex paganitate
venerit , vel in morho vel recenter buplizotus
fUerit , vel pravam vitam duxerit , ordinetur epis-
copus aut clericus.
Apostolorum canon 80.
80 [79]. Euro qui ex vita gentili accesserit ef
baptizatus fuerit, vel ex improba vivendi ratione,
non est aequum 82 protinus episcopum fieri.
Iniquum est enim, ut qui sui nondum experien-
tiam ostenderit, sit aliorum magister, nisi forte
hoc divina gratia flat.
Concilii Nicxni canon 2.
2. Quoniam multa, vel necessitate, vel urgenti-
16 1 Tim. ni, 1 seqq. ; v, 9 seqq.
κός, Από της Αγοράς Αξιαϊτο έπίσκοπ ος γίνεσθαι, μη
πρό* ιερόν καθίσταμαι, i αν μη και Αναγνώστου και
διακόνου καί πρεσβυτέρου, υπηρεσίαν έκτελέσοι *
ίνα καθ’ έκαστον βαθμόν, εάν περ άξιος νομισθείη,
είς την Αψίδα τη; έπισκοπής **τα προκοπήν διαβή-
ναι δυνηθείη. Έξει & έκάστου τάγματος 6 βαθμός
ούκ Ιλαχίστου δηλονότι χρόνου μήκος · δΓ οδ ή πίστις
αώτου, καί ή των πραγμάτων χαλοκαγαθία, καί ή
στεββότης, καί ή Ιπιείκεια, γνώριμος γενέσθαι δυνή-
σεται, και αύτός άξιος της θείας ιερωσύνης νομι-
σθεΐς, της μεγίστης Απολαύσει τιμής. Ούτε γάρ προ-
σήκον έστιν, ούτε ή όπιστήμη, ούτε ή αγαθή Ανα-
στροφη, έπιδέχεται τολμηρως καί κούφως έπι τούτο
Ιέ ναι, ώστε ή έπίσκοπον ή πρεσβύτερον ή διάκονον
προχείρως καθίστασθαι. Ούτω γαρ άν είκότως νεό-
φυτος νομισθείη, έπειδή μάλιστα καί δ μακαριώτατος
Απόστολος, θς καί των έθνών γεγένηται διδάσκαλος,
φαίνεται κωλύσας ταχείας γίνεσθαι τάς καταστάσεις *
Τού γαρ μηκίστου χρόνου ή δοκιμασία, τήν Αναστρο-
φήν και τόν έκάστου τρόπον, ούκ Απεικότως έκτυ-
που ν δυνήσεται.
Συνόδου α* β* συγκροτηθείσης έν τψ ναψ των Αγίων
Αποστόλων κανών ιζ*.
ιζ\ Έν πασι τής έκκλησι αστικής ευταξίας φρον-
τίζοντες, καί τούτο δρίσαι Αναγκαΐον έθέμεθα · ώστε
του λοιπού, μηδένα των λαϊκών ή μοναχών, αθρόως
είς τό τής έπισκοπής ύψος Ανάγεσθαι, Αλλα τοΤς
έκκλη^ιαστικοΤς βαθμοϊς έξεταζόμενον πρότερον,
οδτω τής έπισκοπής τήν χειροτονίαν ύποδέχεσθαι.
Εΐ γαρ καί μέχρι τού νύν, Από των λαϊκών ή μονα-
χών τινες, Απαιτούσης χρείας, παραυτίκα τιμής
άξιοι γεγόνασ-.ν έπισκοπής, Αρετή τε διαπρέψαντες,
καί τήν κατ' αυτούς έχκλησίαν ύψώσαντες, Αλλα τέ
γε σπάνιον ούδαμού νόμον τής Εκκλησίας τιθέμενοι,
δρίζομεν τού λοιπού μηκέτι τούτο γίνεσθαι * εΐ μ ή
κατά λόγον ό χειροτονούμενος, τύν Ιερατικήν προέλ-
θοι βαθμόν, έν έκάστφ τάγματι τό» νενομισμένον
χρόνον Αποπληρών.
*Η β* διάταξις τού α* τιτ. των νεαρών, ού συγχω-
ρεΐ Από λοΐκών ευθέως έπίσχοπον χειροτονεϊσθαι, Αλλά
πρότερον κληρικόν, καί μένειν έπί τρεις μήνας, τάς
Γραφάς διδασκόμενον καί τού; κανόνας · ή δε α* διά-
ταξις τού αυτού τιτ. βούλεται αυτόν ούχ ήττον έξ
μηνών προκληρωθήναι ή προμονάσαι.
ι ΚΕΦαΛ. ΙΒ\ — Πώς ό Ιθνικός, η δ Ιν νόσφ, ή δ
νεωστί βαπτισθείς, καί δ έκ φαύλης διαγωγής,
χειροτονείται έπίσκοπος ή κληρικός.
Αποστόλων κανών π\
π’. Γόν έξ έθνικού βίου προσελθόντα καί βαπτι-
σθέντα, ή έκ φαύλης διαγωγής, ού δίκαιόν έστι
παραυτά προχε·ρίζεσθαι έπισκοπον · άδικον γάρ, τον
μηδέπω πείραν έπιδειξάμενον, έτέρων είναι διδάσκα-
λον * εί μ ή που κατά θείαν χάριν τούτο γένητάι.
ΣυνόΕου Νίκαιας κανών β*.
β*. Επειδή πολλά ήτοι ύπδ Ανάγκης, ή άλλως έπει-
501 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. I, CAP. XI-XIII. 502
γομένων τών Ανθρώπων, Ιγίνβτο παρά τον κανόνα A bus alioqui hominibus, praeter canonera ecclesias*
τδν έκκλησισστικδν, ώστε άνθρώτους Απδ έθνιχου ticum facta sunt, ut homines, qui e vita gentili ad
βίου άρτι προσελθόντας τή πίστει, καί έν όλίγψ fidem nuper accesserunt, et exiguo tempore cate-
χρόνψ κατηχηθέντας, ιύθυς καί το πνευματικδν chumeni,id e st, initiati fuere, stalim ad lavacrum
λουτρον αγειν, καί αίμα τψ βαπτισθήναι προάγει ν «U spiritale deducant. El simul ac baptiza ti fuerint,
έπισκοπήν, ή είς πρεσβυτέριο ν, καλώς Ιδοξεν Ιχειν, ad episcopatum vel presbyteratum provehant, recte
τοΰ λοιπού μη^ν τοιουτον γίνεσθαι. Καί γάρ καί habere visum est,ut deinceps nihil tale fiat. Nara
χρόνου δεΤ τψ κατηχουμένψ * καί μετά τδ βάπτισμα, et catechumeno tempore opUS 6Sl,et pOSt bapti-
δοκιμασίας πλείονος. Σαφές γάρ το άποστολιχδν γραμ- smum probatione majore. Apertum enim est seri*
μα xb λέγον * Μη νεόφυτον* Τνα μη τυφωθείς, είς ptum apostolicum, quod dicit; Non Neophytum 5»,
κρίμα έμπέση και πχγίδα του διαβόλου. El δέ id est, recens plantatum: Ne inflatus in judicium
προϊόντος του χρόνου ψυχικόν τι άμάρτημα εύρεθείη incidat et ( liaboli loqueum. Si autem procedente
περί xb πρόσωπο κα'ι έλέγχοιτο δπδ δύο η τριών tempore, animale aliquod peccatum circa perso-
μαρτύρων, πεπαύσθω δ τοιοΰτος του κλήρου, ο δέ nam inventum fuerit, et a duobus vel Iribus per-
παρά ταύτα ποιων, ώς δπεναντία τή μεγάλη συνόδψ sonis convincatur : cesset, quia talis est, a clero,
θρασυνόμενος, αύτδς κινδυνεύσει περί τδν ίδιον g Qui autem praeter haec facit, ut qui magnae syoo-
χλήρον. do adversus esse audeat, ipse de clericatu in pe-
riculum veniet.
Συνόδου Νεοκαισαρείας χάνων ιβ'. CoilCtlii NeOCCtsariensis Canon 12
ιβ*. ’Εάν νοσών τις φωτισθή, είς πρεσβυτέριον 12. Si quis aegrotans 59 fuerit illuminatus, non
ΙγεσΟχι ου δύναται. ούχ έχ προαιρέσεων γάρ ή potest in presbyterum evehi.Fides enim ejus non
πίστις αυτού, άλλ1 έξ Ανάγκης * it μή τάχα διά την est ex instituto, sed ex necessitate nisi forte ρΓΟ-
μετά τούτα αύτού σπουδήν καί πίστιν και διά σπάνιν pter consequens ejus Studium et fide, hominum -
Ανθρώπων. que raritatem.
Συνόδου Λαοδικείας κανών γ\ Concilii Laodiceni canon 3.
γ\ Περί του μή δεϊν προσφάτως φωτισθεντα, προσ- 3. Non Oportere eos qui sunt recens illuminati,
άγεσθχι έν τάγματι Ιερατικψ. in ordinem sacerdotalem promoveri.
ΚΕΦΑΛ 1Γ'. — Πώς σχολάζων έπίσκοπος γίνεται 85 CAP. XIII. — Quomodo VOCans episcopus
είς σχολάζουσχν έπισχοπήν. vacantem episcopatum occupet .
Συνόδου ’λντιοχείας κανών Concilii Antiocheni Canon 16.
ιζ"\ Et τις έπίσκοπος σχολάζων, ϊιύ σχολάζουσανβ 16. Si quis vacans (17) episcopus in raeantem
έκκλησέαν έαυτδν έπι^'ψας, δφαρπα'ζοι τδν θρόνον ecclesiam irrumpens, sedem arripuerit absque per-
δίχα συνόδου τελείας, τούτον Απόβλητον είναι, κάν fecta synodo, issit ejectus, etiamsi omnis populus,
si πάς δ λαός δν δφήρπασεν Ιλοιτο αύτόν · τελείαν quem invasit, eum elegerit. Sit autem illa perfecta
δέ έκείνην είναι σύνοδον, ή ουμπάρεντι καί δ τής synodus, cui una quoque adest metropolita-
μητροπόλεως έπίσκοπος . nUS.
ΚΕΦΑΛ. IA\ — Πότε δύναται γενέσθαι έπίσκο- CAP. XIV. — Quomodo eunuchu$ Vel aliter
πος ή κληρικός εδνούχος, ή άλλως έμπαθής τδ in corpore vitiatus, fieri episcopus aut cleriCUS
σώμα. pOSSit. ,
Αποστόλων κανών κα* κβ’ οζ* οη\ Apostolorum Canones 21, 22, 77, /8.
κα\ Ευνούχος εΐ μεν έξ έπηρείας Ανθρώπων έγέ- 21 [20]. Eunuchus «0 81 ΘΧ hominum quidem
νέτο τις, ή έν διωγμώ Αφηρέθη τά τών Ανδρών, ή injuria factUS sil. Vel in persecutione virilibus
ούτως εφυ, καί έστιν άξιος έπισκοπής, γινέσθω. privatus Sit, vel SIC natus est, et dignus est, fiat.
χβ*. 'ο Ακρωτηριάσας έ αυτόν, μή γινέσθω κληρι- 22 [21]. Qui seipsum mutilavit, ne Sit CleriCUS l
κός * αυτοφονευτής γάρ έστιν έ αυτού, και τής του ^est SUI homicida, el Dei opificii hostis,
θεού δημιουργίας έχθρδς.
οζ\ Εί τις Ανάπηρος ή τδν δφθχλμδν, ή τδ σκέλος 77 [76]. Si quis β* vel oculo orbatus, vel femore
πεπληγμένος, άξιος δέ έστιν έπισκοπής, γιγνέσθω * oblffiSUS, episcopatu autem dignus Sit, fiat. Non
ου γάρ λώβη σώματος αύτον μιαίνει, Αλλά ψυχής enim corporis damnum eum polluit, sed animae
μολυσμδς. inquinatio.
οη'. Κωφός δέ ών τυφλός, μή γινέσθω έπί- 78 [77]. Qui autem est surdus et CffiCUS, ne Sit
σχοπος · ούχ ώς μεμιαμμένος, Αλλ’ ίνα μή τά έκκλη- episcopus *. ΠΟΠ Ut pollutus, Sed ne ecclesiastica
σιαστιχά παρεμποδίζοιτο. impediantur.
57 II Tim. m, 6. t» Distinet. 77 Si quis in aegritudine. 50 Distinet. 3. Oi Antioch. c. 23.
NOTjE.
(19) Hic et sequens canon citantur act. II con- ecclesiastici, de quo plura Justellus qui edidit,
cilii Chalcedonensis, dicupturque 93 et 96 codicis aliique.
50i
50β PHOTII PATRIARCHA CP.
CoRpWi Nicmi canon 1 . A Nixaia; vutwuv a'.
Si quis * medicis ip morbo excisus, vel a a'. E? τις έν νδσφ ύπό ιατρών έχειρουργήθη, η
Barbaris exsectus eat, ia io clero maneat. Si qais ύπο βαρβάρων έξετμήθη, ούτος μενετω έν τφ κλήρρ ·
autem CUiq esset sanos, seipsum exsecuit, eum εΐ δε τις ύγιαίνων έαυτύν έξέτεμε, τούτον και έ,ν τφ
etiam in clero examinatum cessare convenit, et κλήρω έξεταζομενον, πεπαΰσθαι προσήκει * καί έκ
deinceps nullum talem oportet promoveri. Quem· του δεύρο, μηδένα τών τοιούτων χρήναι προάγεσθαι*
admoduraautera hoc manifestum est, quod de iis, *Ωσπερ δέ τούτο πρόδηλον, δτι περί των άπιτηδευδν-
qui de industria hoc agant, et se ipsos audent ex- των τύ πράγμα, καί τολμώντων έαυτούς έκτέμνειν
cidere, dictum est : item S1 aliqui a Barbaris vel ειρηται * ούτως εΐ τινες ύπύ βαρβάρων ζ δεσποτών
dominia castrati sint, inveniantur autem et alio- ευνουχίσθηκαν, εύρίσκοιντο SI &λΛως άξιοι, τους
qui digni, tflles in clerum admittit canon. τοιούτους είς κλήρον προσίεται δ κανών.
Textus. Civilis lex eos qui seipsos aut alios cas- 'o πολίτικος νύμος τούς έαυτούς η έτέρους εύνου-
trant diversimode punit; alias capite, alias (bono- χίζοντας διαφύρως τιμωρείται, ποτέ μέν κεγαλικώς,
rum] publicatione et exsilio, alias talione. Omnino ποτέ δέ δημεύσει και ’εςορί$, ποτέ δε ταυτοπαθεί* ·
enim in nostra republica neminem eunuchum fieri χαθύλου γάρ έν τ$ πολιτεί* ήμών, ούδένα συγχωρεχ
permittit : sed apud Barbaros solum Barbaros. Si b εύνουχίζεσθαι * άλλα παρά βαρβάροις μύνοις βαρβά-
qois tamen apud nos castratus sit, liber fit, siser- ρους. El δέ τις παρ’ ήμΧν εύνουχισθή, έλευθερούται,
VU8 fuerit, etiam si propter morbum castratus sit : εΤπερ ήν δούλος, xSv διά νύσον εύνουχισθ^ * ύς βιδ.
Ut lib. IV cod. tit. 42, const. 1,2; et lib. XLVIII, δ* τού κωδ. τίτ. μβ' διάτ. α' καί β', και βιβ. μη',
tit, 8, digestum 4, 5, 6, 1 1, et in novella sanctio- τιτ. v, διάτ, γ* δ’ ε’ ζ“’ ια * καί έν τ^ περί τών εύ-
ne 142, de bis qui eunuchos faciunt. νουχιζδντων ρμβ* νεαρ?.
CAP. XV. — Dcemoniacus in clerum non re - κεφαλ, ie’. — Περί του δαιμονιζδμενον μή κλη-
cipiatur. Apostolorum canon 7 8 . ρουσθαι.
79 [78]· Si quis daemonem habeat, ne fiat cie- Άποστδλων χάνων οθ\
ricus, sed neqqe cum fidelibus precetur. Purgatus οθ*. Έάν τις δαίμονα 2χη, κληρικύς μή γινέσθω,
autem recipiatur ; et si sit dignus, fiat. άλλά μή δε τοΧς πιστοΧς συνευχέσθω * κπθαρισθείς δε,
προσδεχέσθω * καί έάν ξ άξιος, γινέσθω,
CAP. XVI. — De eo qui non obtemperat ΚΒΦΑΛ Ιζ”. — Περί του μη πειθαρχούντος τφ
episcopo volenti ipsum ad majorem gradum or- Ιδίψ έπισκύπψ, βουλομένψ χειροτονεϊν αύτύν είς
Unare . μείζονα βαθμύν.
Concilii Carlhaginensts canon 31 . c Συνδδου Καρθαγέννης κανών λβ\
31. Si qui clerici ab episcopis suis promoti con- λα’. ’Εάν τις κληρικός έκ των Ιδίων έπωκδπω*
tempserint, nec illic maneant, unde recedere no- προβιβαζδμενος καταφρονώ, μηδέ έκετ μείν^ δθεν
luerunt. ' άναχωρήσαι ούκ ήθέλησεν.
Item ( placuit W, Ut quicunque clerici, vel dia- *Ομο(ω; ήρεσεν, ΐνα οίοιδήποτε κληρικοί καί διά-
coni pro necessitatibus Ecclesiarum non obtem- κονοι, έάν μη πειθιρχώσι το?ς έπισκύποις αυτών,
peraverint episcopis suis, volentibus eos ad ho- βουλομένοις διά τινας άναγκαστικάς αίτιας των Έχ-
norem ampliprem [mss. meliorem] in sua eccle- κλησιών αυτών τούτους προς μείζονας άναβιδάσαι
sia promovere, nec illic ministrent in gradu suo, τιμάς έν τή Έκκλησή αυτών, μηδέ έν έκείνφ τφ
unde recedere noluerunt. βαθμφ διακονήσωσιν, έξ ού άναχωρήσαι ούκ ηθέ-
λησαν.
Basilii canon 10. Βασιλείου κανών ι’«
10* Qui jurant se ordinationem non accepturos, ι’. ΟΙ δμνύοντες μή καταδέχεσαι την χειροτονίαν,
ejurantes, ne cogantur pejerare.Etsi enim videtur έξομνύμένο· μη άναγκαζέσθωσαν έπιορκετν. El γάρ
aliquis esse canon,qui ejusmodi hominibus conce- καί δοκεΤ τις είναι κανών b συγχωρών τοΤς τοιού-
dat ; experientia tamen cognovimus eos qui peje- 0τοις, άλλά πείρ? έγνώκαμεν, δτι ούκ εύοδούνται οΐ
rabunt, felices exitus non habere. Consideranda παρορχήσαντες. ΣκοπεΤν bl δεχ καί xb είδος τού
aujera sunt et species jurisjurandi, et verba, et δρκου, και τά βήματα, και τήν διάθεσιν άφ* ής δμω-
anjmus quo juraverunt, et sigiliatim quae verbis μόκασι, και τάς κίτά λεπτύν έν τοΧς βήμασι προσ-
addita fuerunt, adeo Ut si nulla prorsus sit reile- Θήκας · ώς έάν μηδεμία η μηδαμοθεν παραμυθία, χρη
niend^ jatio, Ujlle^ omnino dimittendi sint. Quod παντελώς έ^ν τούς τοιούτους. Το μεν τοι κατά Σεδηρον
au^em attinet ad Severi negotium Tvidelicct ad pre- πράγμα, ήτοι τον ύπο τούτου χεφοτονηθέντα πρεσδύ-
ebyterum ab ipso ordinatum, videtur nihi res lem- τερον, τοιαύτην τινά μοι δοκεΤ παραμυθίαν έχειν, εΐ
peramentum ejusmodi habere, si idem et libi vi- και σοι συνδοκετ * τύν άγρύν έκεΧνον τον έπικείμενον
deatur.AgrumiUumMisthiaB subjectum, cui ille vir τη Μισθί^, Φ έπικηρύχθη b άνθρωπος, κέλιυσον
addictus luit, jube Yasodis sub esse. Sic enim nec Ούασόδοις ύποτελεΧν. Ούτω γάρ κάκεΧνος 0·ύ παρορ-
pejerabit ille a loco non recedens, nec Longinus, κήτει, μή άναχωρών τού τύπου * καί b ΛογγΧνος Ιχων
aecum habens C;riacum,in causa erit cur deserta τύν Ευριακύν μεθ* έαυτού, ούκ έρ^μώσει τήν Έ^κλν
® Carthag. ιη, cap. 49 et 12, quast· 3, cap. 1 ; Garthag. ui, cap. 49 et 12, qu»|i* 3, cap. 1%
505 SYNTAGMA CANONUM. -
σ(α*, ουδέ τήν έαυτού ψυχήν δια τής άργίας κατχδι- -
κάσα * καί ήμε?ς δάξουεν μη παρά κανόνας πο*ε?ν τί
συμπεριφερόμενοι τψ Κυριχχφ, όμόσαντι μέν συμ-
παρχμενειν Μινδάνοις, καταδεξαμένψ δέ την μετά-
θεσιν. ’Η γάρ έπάνοδος φυλακή Ισται του δρκου · τδ
δέ εΐξαι αύτδν τη οίκονομίφ, είς έπορκίσν αύτψ ού
λογισθήσεται, διά τδ μή προκεΤσθχι τψ βρκψ, μηδέ
πρδς βραχύ άναχωρήσαι Μινδάνων, άλλα παραμένει ν
είς το έφεξής. Σεβήρψ δέ προφασιζομένψ τήν λήθην,
ήμεΤ; συγχωρήσομεν είπάντες, δτι δ τών κρυπτών
γνώστης, ού περιάψεται την έαυτού 'Εκκλησίαν ύπδ
τοιουτου λυμαινομενην, ποιου ντος μεν άκχνο νίσνοις τδ
έ£ άρχής, δρκψ δέ καταδεσμουντος παρά τά Εύαγγέ-
λ(α, παρορκεΤν δέ διδάσκοντος δι’ ών μετετέθη, ψευ-
δομένου δέ νυν δι* ών τήν λήθην σχηματίζεται.
* Επειδή δέ ούκ έσμέν καρδιών κριταί, άλλ' έξ ών
άκούομεν κρίνομεν, δώμεν τψ Κυρίψ τήν έκδίκησιν,
αύτοί δέ άδιακρίτως αύτδν δεξώμεθα, συγγνώμην
δάντες άνθρ «οπίνψ πάθει τη λήθη.
ΚΕΦΛΛ. ΙΖ*. — Περί έπισκόπου ή κληρικού χει-
ροτονηθεντος καί μή δεχθέντος δπύ τής πα-
ροικίας, ή μή καταδεξαμένου, η μή δυνηθέντ ος
άπελΘεΤν.
'Αποστόλων κανών λς**.
\ζ*. Εϊ τις χειροτονηθείς έπίσκοπος, μή καταδε-
χοιτο την λειτουργίαν καί την φροντίδα του λαού την
έγχειρισθεΤσαν αύτψ, τούτον άφορισμένον τυγχάνειν,
2ως άν καταδέξηται * ώσαύτως κα\ πρεσβύτερος καί
διάκονος. Εϊ δέ άπελθών μή δεχθείη ού παρά τήν (
έ αυτού γνώμην, άλλα παρά τήν του λαού μοχθηρίαν,
αυτές μέν έστω έπίσκοπος, δ δέ κλήρος τής πάλεως
άφοριζέσθω, θτι τοιούτου λασυ άνυποτάκτου παιδευ-
ται ούκ έγένοντο.
Συνόδου 'Αγκύρας κανών ιη*.
10*. 0? τινες έπίσκοποι κχτασταθέντες και μή δε-
χθεντες ύπδ τής παροικία; έκεινης είς ήν ώνομά-
σθησαν, έτεραις βούλοιντο παροικίαις έπιέναι, καί
βιάζεσθαι τούς καθεστώτα;, και στάσεις κινεΤν κατ’
αυτών, τούτους άφοριζεσθχι * Ιάν μεν τοι βούλοιντο
είς τδ πρεσβυτεριον καθέζεσθαι, Ινθα ήσαν πρότε-
ρον πρεσβύτεροι, μή άποβάλλεσθχι αυτού; τής τι-
μής. 'Εάν δέ διαστασιάζωσι πρδς τούς καθεστώτα;
έχε? έπισ κάπου;, άφαιρεΤσθαι αυτού; καί τήν τιμήν
τού πρεσβυτερίου, και γίνεσθαι αυτούς έκκηρύκτους.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών ιζ* ιη*.
ιζ\ Et τις έπίσκοπος χειροθεσίαν έπισκόπου λα-
βών, καί δρισθεΐς προεστάναι λαού, μή καταδέξοιτο
τήν λειτουργίαν, μηδέ άπιέναι πείθοιτο είς τήν έγχει-
ρισθεΤσαν αύτψ 'Εκκλησίαν, τούτον εΤναι άκοινώνη-
τον * Ιο>ς τ* 5ν άναγκασθείς καταδέξοιτο, ή δρίση τι
περί αυτού ή τελεία σύνοδος τών κατά τήν έπαρχίαν
έπισκόπων.
ιη*. Et τκ έπίσκοπος χειροτονηθείς είς παροι-
κίαν, μή άπέλθοι είς ήν έχειροτονήθη, ού παρά τήν
έαυτού αΙτίαν, άλλ’ ήτοι διά τήν τού λαού παραίτη-
σιν ή δι' έτέρχν αΙτίαν ούκ έξ αύτού γενομένην^
W Cone. Ephesioum,
- ΤΙΤ. I, CAP. XV, XVI. 506
ββ sit ecclesia, seque animam 9uam per otium
drfhi nabit. Neque nos aliquid praeter canones effi-
cere ridebimur, accommodatione utentes inCyria-
cum, qui cum se Mindanis permansurum jurasset,
tamen translationem suscepit. Reditus enim erit
jurisjurandi obsemtio. (Economise autem a dis-
pensatione si cesserit, id ei perjurii loco non im-
putabitur, quippe quia jurijurando adjeci um non
est ne paululum quidem Mindanis recessurum, sed
deinceps permansurdm.Nos autem Severo oblivio-
nem causanti sic ignoscemus, ut eum moneamus,
occultorum cognitorem suam ipsius Ecclesiam non
passurum ab ejusmodi bomine labefactari : qui
praeter canones ab initio fecit.ne jurejurando con-
tra Evangelia astringit, et perjurium transfe-
\ rendo edocet, ac postremo, dum oblivionem simu-
lat, mentitur. Sed quoniam cordium judices non
sumus, sed ex iis quae audimus, judicamus, de-
mus Domino vindictam, eumque citra examen su-
spiciemus, humano vitio, oblivioni scilicet, igno-
scentes.
CAP. XVI. — De episcopo aut clerico ordinata
quidem , sed qui a suo dicecesi vel paroecia non
recipitur , vel ministerium recipere recusat , vel
in stationem suam nequit abire.
Apostolorum canon 36.
36 [37]. Si quis ordinatus episcopos non susci-
piat ministerium et+,et curam sibi commissam, sit
segregatus, donec eam susceperit : similiter et
presbyter, et diaconus. Sin autem recesserit, nec
, susceptus fuerit, non sua quidem voluntate, sed
* propter 67 populi improbitatem, ipse quidem
maneat episcopus, clericus autem civitatis segre-
getur, quod ejusmodi rebellis et insolentis po-
puli institutores non fuerint.
Concilii Ancyrani canon 18.
18, Si qui constituti episcopi, et ab illa paro-
chia, in quam nominati fuerunt, non suscepti,
alias velint parochias invadere, et iis qui consti-
tuti sunt, vim afferre, et seditiones adversus il-
los excitare, eos segregari. Sin autem velint in
presbyterio residere, in quo prius erant presbyte-
ri, ipsos honore non moveri. Quod si adversus
eos, qui illic constituti sunt, episcopos seditiones
excitaverint, honorem quoque presbyterii ab eis
^ auferri, et illos abdicatos effici.
Concilii Antiocheni canones 17, 18.
17. Si quis episcopus accepta ordinatione et
manuum impositione episcopi, et populo praesse
jussos, munus non susceperit, nec ut ad sibi con-
creditam ecclesiam proficiscatur permoveri pos-
sit, is sit excommunicatus, donec coactos susci-
piat, vel perfecta synodus episcoporum provin-
cialium de ipso aliquid decernat.
18. Si quis ordinatus non ierit in parochiam,
ad qoam est ordinatus, non sua quidem culpa, sed
propter populi recusationem, vel aliquam aliam
causam, qua a se non oritur is sit et honoris et
506
507 PHOTII PATRIARCHA CP.
moneris particeps, dummodo nullam rebus Ec- A τούτον μετέχειν της τιμής και λειτουργίας μόνον,
tlesi©, in qua convenit, molestiam afferat, b μηδέν παρενοχλούντα τοΤς πράγμασι της Εκκλησίας
autem id suscipiat, quod perfecta provincias sy- ένθα αν συνάγοιτο * έκδέχεσθαι δέ τούτον δ δν ή της
nodos, eo quod ad se allatum est judicato, sta- έπαρχίας τελεία σύνοδος κρίνασα τύ παριστάμενον
luerit. δρίση.
B8 CAP. XVIII. — Quod morienti episcopo κκφαα. ih\ — Περί τοθ μή δύνασθαε τύν τελευ-
non licet altum pro se ordinare . τωντα έπίσκοπον, έτερον άντ’ αυτού χειροτονε tv.
Apostolorum canon 76. 'a* οστόλων κανών οζ“\
76 [78]. Quod non oportet episcopum fratri, οζ"\ 0Οτι μη χρή τύν έπίσκοπον τφ άδελφφ δ τφ
vel (ilio, vel alii cognato gratiGcantem, humana υίφ η έτέρφ συγγενεΤ χαριζόμενον το άζίωμα της
affectione ad episcopatus dignitatem, quem vult, έπισκοπής, χειροτονεΤν δν βούλεται, Κληρονόμους
eligere. Episcopatus enim haeredes facere justum γάρ της έπισκοπής ποιε(σθαι, ©υ δίκαιον, τα χού
non est, ea quas Dei sunt largientem. Si quis au- Θεού χαρ·ζόμενθν πάθει άνθρωπίνφ * ου γάρ την τού
tero hoc fecerit, irrita quidem electio maneat, θεού Εκκλησίαν Οπό κληρονομιάν οφείλει τιθέναι.
ipse autem segregatione multetur. EI δε τις τούτο ποιήσει, άκυρος μέν Ιστω ή χειροτο-
Β νία, αύτύς δέ έπιχιμάσθω άφορισμψ.
Concilii i4nlf0CArt»f canon 23. Συνόδου Άντιοχείας κανών κγ\
23. Nec liceat episcopo alium pro se Slicces- κγ\ 'Επίσκοπον μή έξεΤναι, άντ* αυτού καθιστ$ν
sorem constituere, etiamsi sit in fine vit©. Si Ιτερον έαυτού διάδοχον * καν πρύς τή τελευτή τού
quid autem fiat ejusmodi, irrita sit constitutio. βίον τυγχάνη · εΐ δέ τι τοιούτο γίγνοιτο, άκυρον είναι
Servetur autem ritus ecclesiasticus, qui continet, χήν κατάστασιν · φυλάττεσθαι δέ τον θεσμύν τύν έκ-
non aliter debere fieri, quam cum synodo et ju- κλησιαστικον, περιέχονχα μή δίΤν άλλως γίνεσΙαι, ή
dicio episcoporum, qui post defuncti dormitio- μετά συνόδου καί έπικρίσεως έπισκόπων τών μετά
nem potestatem habent dignum provehendi. χήν κοίμησιν χού άναπαυσαμένου την έζουσίαν έχόν-
των τού προάγεσθαι τύν αζιον.
CAP. XIX.— ParVCB urbi vel pago prorsus ΚΕΦΑΛ. ΙΘ\ — Περ'ι τού μή άπλώς έν πόλει
non detur episcopus. Ρ?*Χείν $ γ&»«·®« έπίσκοπον.
Concilii Antiocheni canon 57. Συνόδου Λαοδικείας κανών νζ\
57. Quod non oportet in vicis et pagis episco- νζ\ "Οτι ού δεΙ έν ταΤς κώμαις και έν ταΤς χώραις
pos constitui, sed periodeutas, hoc est, circum- καθίστασθαι έπισκόπους άλλα περιοδευτάς, τους μέν
Cursatores : eos autem qui 89 prius constituti G τοι ήδη προκατασταθέντας, μηδέν πράττειν άνευ
fuerunt, nihil agere sine mente episcopi qui est γνώμης τού έπισκόπου τού έν τή πόλει · ώσαύτως δέ
IO civitate. Similiter autem et presbyteros nihil καί τους πρεσβυτέρους, μηδέν πράττειν άνευ γνώμης
agere sine mente episcopi. χού έπισκόπου.
Concilii Sardicensis canon 6. Συνόδου Σαρδικής κανών ς-.
Hosius episcopus dixit : Si contigerit in una *Οσιος έπίσκοπος εΐπεν * 'Εάν συμβή έν μι$ έπαρ-
provincb, etc., Ut pag. 481. Additur hic : Res- χί*, κ. x. λ. Άπεκρίναντο πάντες, ’Αρέσκει.
ponderunt omnes : Placet. ΚΕΦΑΑ. Κ*. — Περί τού μή είναι έν μι$ έπαρ-
CAP. XX. — Neque in una provincia metro· χί* δύο μητροπολ ίτας, ή έν μιφ πόλει δύο
politam duo^neque in una urbe duo episcopi sint, έπισκόπους, ή εν δύο πόλεσιν ένα κληρικόν.
neque duabus urbibus unus clericus deputetur.
Concilii Nicceni canon 8. Συνόδου Νίκαιας κανών η*.
8. De his es qui se catharoS,id est puros quan- η*. Περί τών όνομαζόντων μέν έαυτούς καθαρούς,
doque nominantad catholicam autem et aposto- προσερχομένων δέ τή καθολική καί άποστολική *Εκ-
licam Ecclesiam accedunt, sanet© magn© synodo κλησίφ , έδοξε τή άγίφ καί μεγα'λη συνόδφ, ώστε
visum est, Ut impositis eis manibus sic in clero D χιιροθετουμένους αυτούς, μένειν ούτως έν τφ κλήροι,
maneant. Ante omnia autem hoc in scriptis ipsos πρύ πάντων δέ τούτο ύμολογήσαι αυτούς έγγράφως
profiteri convenit, quod adh©rebunt et sequentur προσήκει, δτι συνθήσονται καί άκολουθήσουσι xoTc
catholicae ecclesiae decreta,id est qu©et cum di- τής καθολικής καί άποστολική; Εκκλησίας δό^ματι *
gamis communicabunt, et cum iis qui in persecu- τουτέστι καί διγάμοις κοινωνεϊν, καί τοΤς έν τφ
tione lapsi sunt, in quibus et tempus constitutum διωγμφ παραπεπτωκόσιν, έφ* ών καί χρονος τέχακται
est, et opportuni tae praefinita, Ut ipsi sequantur In καιρός ώρισται · ώστε αύτούς άκολουθεΤν έν αασι
omnibus Ecclesi© decreta. Ubi ergo omnes Sive in τοϊς δόγμασι τής καθολικής 'Εκκλησίας * ένθε μέν
vicis, sive in urbibus, ipsi soli inveniuntur ordinati, ούν πάντες, είτε έν κώμαις, είτε έν πόλεσιν, αυτοί
qni inveniuntor in clero, erunt in eodem ordine.Si μόνοι εύρίσκοιντο χειροτονηθέντες, oi ευρισκόμενοι έν
autem catholicas ecclesi© episcopo vel presbytero τφ κλήρψ, Ισονται έν τφ ςύτψ σχήματι. ΕΙ δέ τού
exsistente accedunt aliqui, clarum est, quod eccle- τής καθολικής Εκκλησίας έπισκόπου ή πρεσβυτέρου
si© quidem episcopi dignitatem habebit : qui au- όντος, προσέρχονται τινες, πρόδηλον ώς δ μέν έπί-
6? Leon, 14.
509 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. XVI-XXI. 510
σχοπος τής έκκλησίας εξει τύ Αξίωμα του έπισκό- A tem apud eos, qui calhari dicuntur, nominatur
που · b δέ Ονομαζόμενος παρά τοίς λκ^ομένοις καθα- episcopus 60, presbyteri honorem habebit : nisi
ροΤς επίσκοπος, την τού πρεσάυτέρου τιμήν εξει * Utique episcopo placeat ipeum nominis honorem
πλήν ct μή 5ρα δοχοίη τφ Επισκόπψ τής τιμής τού impertire. Si autem 6* hoc illi non placeat, vel
όνόματος αΰτον μιτέχιιν. Et δέ τούτο αύτψ μή άρε- chorepiscopi, vel presbyteri locum excogitabit,
vxoi y Επινοήσει τόπον ή χωρεπισχΟπου ή πρεσβυτέ- ut esse omnino in clero videatur, ne in civitate
pou, ύπέρ τού έν τφ κλήρφ άλως δοκεΤν είναι, Ενα μή dao sint episcopi.
Ιν τη πόλει δύο Επίσκοποι ώσιν.
Συνδδου Χαλκηδά νος κανών »β*. Concilii Chalcedonensis Canon i 2.
ιβ*. *Ηλθεν είς ήμας, ώς τινες παρά τάς έκκλη- 1λ Pervenit ad DOS 65, quod quidam, CU01
σιαστιχάς θεσμούς προσδραμόντές δυναστείαις, διά pr&territUS ecclesias tlCOS ad potentatus acces-
πραγματικών τήν μίαν Επαρχίαν είς δύο χατέτεμον sissent, per pragmaticas unam provinciam in duas
ώς έχ τούτου δύο μητροπολίτας εΤναι kv τή αυτή diviserunt ί ut ex eo doo essent metropoiitani in
έχαρχίφ * ώρισε τοίνυν ή άγια σύνοδος τού λοιπού, eadem provincia. Statuit ergo sacra synodus, ne
μηδέν τοιούτο τολμάσθαι παρά τού Επισκόπου * έπει episcopus deinceps tale quid audeat : quoniarn is
τύν τούτο έπιχειρούντα, Εκπίπτειν τού Ιδίαυ βαθμού * Β qui hoc aggreditur, a SUO gradu excidit. Quffi-
δσαι δ* ήδη πύλεις διά γραμμάτων βασιλικών τφ cunque autem cititates per litteras imperatorias
τής μητροπόλεως έτιμήθησαν όνόματι, μόνης άπο- metropolis nomine honoratSB sunt, 8θ1θ honore
λαυέτωσαν τής τιμής, καί δ τήν 'Εκκλησίαν αυτής fruantur, et qui ejus Ecclesiam administrat
διοιχών Επίσκοπος * δηλονότι σωζομένων τή κατά episcopus, servato Scilicet verffi metropolis SUO
Αλήθειαν μητροπόλει των οικείων δίκαιων. jure.
Συνόδου Νικαίας τύ δεύτερον, κανών ιεν. Concilii Niconi secundi COHOtl 15·
Οτι ού δεΤ κληριχύν έν δυσίν έκκλησίαις κατα- Clericus in duabus ecclesiis flOtt cdiOCQri debet.
τάττεσθαι.
ιε'ε Κληρικές άπύ τού παρόντος, μή καταταττέσθω i 5. Clericus ab hoc deinceps tempore in dua-
Iv δυσιν έκκλησίαις * έμπορίας γάρ καί αίσχροκερ- bus ecclesiis DOO collocetur. Hoc enim et nego-
δείας ίδιον τούτο, καί άλλότριον έκκλη σι αστικής συν- tiationis et turpis lucri proprium, et ab eccleeias-
ηθείας. *Ηκούσαμεν γάρ Εξ αύτής τής Κυριακής tica consuetudine alienum. Ab ipsa enim Domini
φωνής, 8τι ού δύναται τις δυσΐ κυρ'οις δουλεύειν . *Η VOCO audivimus ΠΟΠ posse quempiam duobus do-
γάρ τύν Ινα μισήσει καί τύν Ετερον αγαπήσει, τού minis servire : Vel enim unum odio habebit 9 et
ένος άνθέζεται, και τού έτέρου καταφρονήσει* Εκα· alterum diliget : aut unum sustinebit9et alterum
στος ούν, κατά τήν άποστολικήν φωνήν, έν ψ έκλήθη, G contemnet 68. Unusquisque ergo , ut vox est apos-
έν χούτψ όφείλει μένειν καί προσεδρεύ&ιν έν μι* tolica, in eo, in quo vocatus est , debet munere ,
έκκλησίφ. Τά γάρ δ Γ αίσχροκέρδειαν γινόμενα έπ\ et in una ecclesia assidere 67. Qu» enim propter
των έκκλησι αστικών πραγμάτων, άλλότρια τού Θεού turpe lucrum Snnt in ecclesiasticis negotiis, ea a
καθεστήκασι · πρύς δε τήν τού βίου τούτου χρείαν, Deo sunt aliena. Ad hujus autem vit» 61 usum
έπιτηδεύματα είσΐ διάφορα * έξ αυτών ει τις βού- sunt diversa studia : ex iis ergo, si quis velit, ea
λοιτο, τά χρειώδη τού σώματος ποριζέσθω. *Εφη qu» SUOt Corporis ad USUm necessaria Comparet,
γάρ b 'Απόστολος, ΤαΤς χρείαις μου καί τοΤς ούσι Dixit enim Apostolus: Usui mCO et iis qui meCUM
μετ' Εμού, υπηρέτησαν at χεΤρες αύται * καί ταύτα SUnt subministraueiunt manui mea 68. Et hoc
μέν iv ταύτη τή θεοφυλάκτφ πόλει * έν δ! τοΤς Εξω quidem in hac a Deo custodita civitate.ln iis au-
χωρίοις διά τήν Ελλειψιν τών Ανθρώπων, παραχω- tem qua extra sunt locis, propter hominum ino-
ρείσθω. piam, permittatur.
'h ΈΧενόποντος δύο μετροπολίτας Εχει ώς ή κη' IVxias.Helenopontusduos metropolilanos habet,
νεαρά* ή Παφλαγονία διαφόρους, ώς ή κθ' νεαρά· ut 28 Novella [tradit) : Paphlagonia multos, ut 29
καί ή Φρυγία Καπατιανή, καί ή δευτΕρα Καππαδο- Novella : [sic] etiam Phrygia Capatiana, et Cappa-
χία * ούτε δέ δύο πολεών τις είναι δύναται έπίσχο- ^docia secunda. Neque in duabus civitatibus potest
πος * έξήρηται b Τομέως, αύτύς γάρ καί τών λοιπών quiSOSSe episcopus. Excipitur episcopus Tomensis.
έχκλησ ιών Σχυθιας προνοετ * και ή Λεοντόπολις ’ΐσαυ- Ille enim reliquarum ecclesiarum Scythiie curam
ρίας ύπύ τόν έπίσκοπόν έστιν Ίσαυροπόλεως, ώς gerit. [Tum] et Leontopolis Isauria sub episcopo
βιβλ. α* τού κώδ. , τιτ. α' διάτ. λε'* ούτε δε ήγούμενος Isauropolis est, utlib. icod. tlt. 3. COnst. 35 [ha-
γίνεται δύο μοναστηρίων, ώς διάτ. λθ* τού αύτού bet). Neque prasul [quisquam] duorum monaste·
τίτλου. riorum fit, ut const. 39 ejusdem tit.
ΚΕΦΑΑ. ka'. — n«pt τών χειροτονούντων έν CAP. XXI. — De iis qui ordinationes faciunt
ταΤς μή ουσαις ύπ# αυτούς πόλεσιν ή έπαρχίαις. in Vfbtbus provinciisve nOU SUtS .
Αποστόλων κανών U\ Apostolorum canon 35.
λε\ 'Επίσκοπον μή τολμφν Εξω τών έαυτού δρων, 35. Episcopus ne audeat extra SUOS fiuef , CtC.,
X. τ. λ. utpag.AlS.
WAncyr. 12, Neocas. Antioch, 10. 65 Distinet. 4l, 68MaUb. vi, 24. 671 Cor. vn, 20, 68AcUxx,34*
ut ΡΒοηι pat&ubc&b cp. sis
Cmiuti Antiatium canones 13,22. A Zow»» 'imjia: oain rj’, i.
aadcst ab an pniiau, t/. e».*» ίτ'τη»»» »»' xsp; b^ti^
ala,, *a 43. *. i.
iffttCOfaa ia alia· CtC.,al flf.43. e . Ixja®» x, inti'm> aus^tvi^i, x.A.
Conditi Epkesmi eam* 8. !>»»» 'ta»» m» V.
22. Qii tara aaai transi aat raraprarare ilia Tw & t»uw«tit % «ncfcm «ira» h^nf
akeraai, de., */ 478. *. i.
fl CAP. XXII- — De iit (il nupistratnmn lE+ii. si’. — tuti <■» ai r;«n ι ri; ip.
patrocinio ectletiat obtinent. τ’->β l**1— * i ■**?«=»· ΰΰ^η·».
Afoetotonm canon 90. ’ΐβκώ»». χζμπ V.
90 |2ϊ}-£4 q*U epiraepoi uteslaribra prisci pi- λ’. ET m
Ha omm fer ea eccletttm adepta· sil,depoMtar »«, i’ «·< ίηΐ», χΑιφιί·
et eesrefeter, et ooaa· φΰ illi coauanaicaal. Aa *» wo^ida, u» «i zj^ ήκκ.
Concilii Micant secandi canon 3. ς /*£*> ή Usscg** «w» γ’·
3, Omaeai eleetioam qu fit a magwtratibM, τ’. Di»n <τ.γη x^i χ. x. λ.
de., a/ pag. 404. B
CAP. XXU1. — De Ut qui ob tnatrimonimm ςε.αα. κγ’. — De^t Λ 4i τίμο» J, nUnt-
vel etntmbinatum non jtient episcopi aut ciorici. «μι", μή ienixa* f, «lv
pow.
ApotUdorrnm eonones 17, 18, 10. ’αχοπΛιλ «w ιζ1 iV Λ*.
17 fl0|.Qui poti SancUlID ^ bapUsmam duobftt <*· 0 δυσί γχμοις «μχ^ηιΐζ μετά to ^ίχτιβμχ
conjugiis fuerit implicitas, v#l habuerit concubi- 11 χτησάμενος, ού elwt έχΐσχοπος IJ
uem, non poleK μμ episcopis «ο,ν el presbyter, *ptxwn?o; 11 dtixovoc δλως τού udio^w xoo
▼•1 diaconus, vel omnino ex numero sacerdotali. UpxuxoG.
18 [I7J. Qui videam accepti 7*, vel ejectam, vel iV. *o χ^ρχν λιβών, 11 έχ&6λημενην, ή έταίραν ή
meretrice m 7*, vel servam, vel mimam seu scen- olxenv, 11 wn Ui αχη»ή;, ού fcvxtai είναι έ*ί-
eiam,non potest esso presbyter, vel episcopos,vel σχοχος 11 πρεσβύ^ερος ii διάκονος, 11 δλω; καχαλό-
diacones, vel omnino ex numero sacerdotali. γαυ w Ιερατικού.
10 [18]. Qoi doas sorores duxit, vel consobri- io*. 'o δύο αδελφός άγονος 11 άδελφιδήν,ουδυνχται
nam, non potest esse clericos. * i*« κληοιχο;.
Concilii acumenici texti cononet 3, 12. c Συνόδου οικουμενικής Ικτης κανών γ·, ιβ\
De presbyterii et clericis. Περί Ιερέαν καί κληρικών.
S.Quonism vero pios Cbristiqoe amator impe- γ\ Επειδή de 6 ευσεβής xm φιλόχριστος ήμώ* βι-
rator noster, hanc sanctam et on i versalem 8 ynodnm σιλεύς τήάγίφ τχύτ$ χαί οικουμενική προσεφώνησε
allocntns est, ut eos 63 qui in clerum relati eunt, συνόδψ, ώστε τούς έν χλήρφ χαταλεγομέ/ους, καί
aliis divina transmittunt, puros et a culpa ac re- αλλοις τα θεΤα διαπορθμεύοντας, καθαρούς άπο-
prehensione alienos ministros efficiant; et quod ^ήναι *al λειτουργού; άμώμους, καί τής νοερά; του
intelligentia percipitur, magni Dei ,qui est et sacri- μεγάλου θεού καί θύματος χαί άρχιερέως θυσίας
fieium et pontifex, sacrificio dignos ; et qu& ex άξίους, άνακαθάραι τε τά ές άθεσμων γάμων τούτοις
nefariis nuptiis iis inusta sunt probra ac dedecora, Ιπιτριβέντα μύση · μρο: τούτφ τε τών μέν τής 'Ρω-
repurgent : et preterea qui sunt sanctissima Eo- μαίων άγιωτάτης Εκκλησίας, τον τής άκριβείας
manorum ecclesias exactas perfectionis canonem τηρηθήναι κανόνα προτιθεμένων, τών δε ύπο τον
servandum proponant; qui vero sub hoc a Deo con- τής θεοφύλακτου ταύτης καί βχσιλίδος πόλεω; θρο-
servandas imperantis urbis tbono, quod est huma- vovy τον τής φιλανθρωπίας καί συμπαθείας, είς Εν
nitaiis et misericordias; ulriusque paterne et simul άμφότιρα μίςαντες παιρικώς 6μο0 καί θεοφιλώς,
religiose miftil,ut neque quod est mite ac mansue-^ώ; μήτε xb πραον Ικλυτον, μήτε στυφόν xb «ύστη-
tumf dissolutum : neque quod est austerum, astri- pdv καταλείψοιμεν, και μάλιστα τού έξ άγνοίας πτώ-
Ctivum relinquamus; et maxime cum ex ignorantia πάτος el; ούκ ολίγων άνδρών πλήθος διήχοντος συν-
lapius in non exiguam hominum multitudinem per· ορωμεν, ώστε τούς μεν $υσΙ γάμοις περιπαρέντας,
vadat, decernimus, Ut qui duobus quidem matri- χαΐ μίχρι τής πεντεκαιδεκάτου του διελθάντος Ίαν-
moniis implicati fuere, et usque ad decimum quin- νουαρίου μηνύς, τής παρελθούσης V Ινδικτιώνος,
tum prantertti mensis Januarii proterit» quart» Ιτους ς“ργθ’ (19), δουλωθέντας τή άμαρτίφ, χαΐ μή
88 Diit. 33 Si quis post . 70 S. Basii» can. 12, ad Amph. 71 Dist. 4 Si quit viduam . 71 Vide
leg. 3, de summa Trin.
NOTAS.
(18) Anni Christi 706. Et sic conditi hi canones
mense Septembri vel Octobri ejusdem anni. Vide
Theophanem anno 27. Constantini Pogonati, et
Aloxium Arietinum, Harduinus.
( 1 9) Perperam apud Be veregium ζ" pQ'.Scilicet tam
apud Beveregii Pandectas, quam apud Nomocano-
nem cum Balsamonis scholiis, numerorum menda
gon desunt. Reapse autem TrullaM synodus tum
513 SYNTAGMA CANONUM. - ΤΓΓ. T, GAP. XXII, XXIII. 514
έκνήψαι ταύτης ιιροίλομινΜζ, καδαιρέσει κανονική A indictionis (48), anni [β(. 6197] 86X168 miHesimi
ύπολαβεΤν* τούς δΐ τψ τοιούτφ μεν της διγαμίας πά- C6nt6Siffli ΠΟΒΙ, pOCCStO Servierunt, et ΠΟΠ lb 60
6ει περιπεσόντας, προ δε της ήμών έπιγνώσεως τύ resipiscere voluerunt, depositioni CinODICffi Subjf-
συμφέρον έπεγνωχότας, χαΐ τύ κακόν ές έαυχών πε- cere; eos autem, qui talis quidem bigamis probro
ρικδψαντας, χαΐ πό$ω τήν ξίνην τούτην καί νύβον ac dedecori implicati fuere, ante nostrum autem
συμπλοκήν kxδιώξχvτας * ή xel &v αι κατά δεύτερον decretum id quod utile est agnoverunt, et malum a
γάμον γυναίκες ήδη τετελευτήχαοιν, ή καί αύτοί έπι- se absciderunt, et hane adulterinam et alienam
στροφήν ειδον, μετχμαθόντες την σωφροσύνην, xxl congressionem procul abegerunt \ vel 60S etiam,
των πρώην αύτοΤς παρχνομηθέντων ταχέως έπιλαΟό · quorum UXOres in secundis nuptiis jam mortUffi
μενοι, είτε πρεσβύτεροι είτε διάκονοι οντες τυγχά- sunt; vel ipsi etiam ad conversionem respexerunt,
voiiVj τούτους Ιδοξε πεπαΟοθαη μέν πάσης ιερατικής et continentiam didicerunt, et pnorum suarum
λειτουργίας, ήτοι ένεργείχς, ήδη έπί ^ητύν τινα χρό- iniquitatum obliti sunt, sive sint presbyteri, sive
vov έπιτιμηθέντας · τής δέ τιμής τής κατά τήν κα- diaconi, eos ab omni quidem sacerdotali ministerio
Οεδραν xsl στάσιν μετέχειν, άρχουμένους τή προ- 64 sive exercitio jam cessare, prafiuito aliquo
εδρίφ καί προτχλαίοντας τψ Κυρίφ συγχιορηθήναι tempore punitos, honorum autem in cathedra et
αύτοίς τύ kx τής άγνοιας άνύμημα. Εύλογεΐν γάρ · statione participare, prima sede contentos; et cum
Ιτερον, τον τά οίκε Τα τημελεΤν ύφείλοντα τραύματα, fletu a domino poslu lanies, ut eis Condonetur pec-
άνακολουθον · τούς μέν τοι γαμετή μεν μιφ συναφθέν- catum ignorantiae.Neque enim convenit, ut is alteri
τις, χήρα δέ ή προαληφθείαα έτύγχανεν ή έχβεβλημέ- benedicat, qui debet propria curare vulnera. Eos
νη, ώσαύτως δέ χαί τούς μετά τήν χειροτον(αν γάμφ νβΓΟ, qui uni quidem UXOri copulati SUnt, 81 vidua
ένί παρανόμφ προσομιλήσαντας, τουτέστι ποεσδυτέ- erat, quae accepta est : similiter et 608, qui post
ρους, και διαχδνους, και ύποδιακόνους, ήδη έπί βραχύν ordinationem UOl matrimonio 86 applicarunt, hoc
τινα χρόνον εΐρχθεντας τής Ιεράς λειτουργίας, *xl est, presbyteros, diaconos, et hypodiaconos, brevi
έπιτιμηθέντας, α06ις αύτούς έν τοΤς οΐχείοις άποχατα- aliquo tempore a sacro ministerio prohibitos, et
στήναι βαθμοΤς, μηδαμώς έν έτίρψ μείζονι προκο- puni tos, rursus propriis gradibus restitui, ad alium
πτοντας βαβμφ * προδήλως διαλυθέντος αύτοΤς τοΰ gradum nequaquam promovendos, eis nefario vide-
Μέσμου σύνοικεσίου. Ταύτα δέ τοΤς καταληφΟεΤσι licet dissoluto COnjugio.H®C autem in hi8 qui de-
μέχρι τής πεντεκαιδεχάτου ώς εΤρηται τού Ίανουχ- prehensi sunt usque ad decimum quintum, ut die-
ρίου μηνύς, δ’ (νδικτιώνος, έν τοΤς προδηλωθετσι tum est, mensis Januarii quart® indictionis, ili
πτχίσμχοι xxl μύνον, Ιερχτικως (1) έτυπώσχμεν, prius declaratis delictis, solum valere statuimus 5
ύρίζοντες άπύ τού παρόντος χαί άνχνεούμενοι τον c abhinc definientes et renovantes canonem 73, qui
χχνύνχ τύν διχγορεύοντα, τδν δυσΐ γάμοιν συμπλχ- dicit eum qui duobus matrimoniis post baptismum
κέντα μετά τύ βαπτωμα, ή πχλλαχήν χτησάμενον, μη implicatus fuerit, vel concubinam habuerit, non
δύνααθαι είναι έπίσχοπον ή πρεσβύτερον ή διάκονον, ή posse esse episcopum, vel presbyterum, vel dia·
δλως του καταλόγου τού Ιερατικού. Ωσαύτως δέ καί conum, vel omnino ex sacerdotali Catalogo. Simi-
τύν χήρχν λαδόντα, ή έκδεδλημένη#, ή έτα'ραν, ή ο’- liter ct qui viduam accepit, vel dimissam, vel me-
χέτιν, ή τών έπί σκηνής, μή δύνασδαι είναι έπίσχο- retricem, vel servam, vel scenicam, non posse
πον ή πρεσβύτερον ή διάκονον, ή δλως τού καταλόγου esse episcopum, vel presbyterum, vel diaconum,
τού Ιερατικού. vel omnino ex sacerdotali catalogo.
ιδ\ Καί τούτο δέ είς γνώσιν ήμετέραν ήλθεν, ώς 12. Porro hoc Hquoque ad nostram cognitionem
έν τη 9Αφριχή χαί Λιβύη χαί έύέροις τδποις, οΐ τών pervenit, quod in Africa et Libya et aliis locis qoi—
έχεΤσε θεοφιλέστατοι πρόεδροι, συνοιχεΤν ταΐς ΙδΙαις dam 6Χ 118, qui illic sunt, religiosissimi praesules
γαμεταΤς xxl μετά τήν έπ* αύτοΤς προελθούσχν χει- cum propriis uxoribus, etiam postquam 65 ad eos
ροτονίαν ού παραιτούνται, πρόσκομμα τοΤς άλλοις processit ordinatio, una habitare non recusant, ex
τιθέντες ένταύδα xxl σχάνδχλον. Πολλής ούν ήμΤν ρ eo populis offendiculum et scandalum afferentes,
σπουδής ούσης, τού πάντα πρύς ώφέ>ειχν τών 6πύ Cum itaque studium nostrum in eo magnopere Ia- '
χετρα ποιμνίων διαπράττεσθαι, Ιδοξεν ώστε μηδαμώς boret, ut omnia ad gregis in manus nostras traditi
τι τοιούτον άπύ τού νύν γίγνεσθαι. Τούτο δέ φχμεν, nobisque commissi utilitatem fiant, nobis visum
ούκ έπ’ άθετήσει ή άνατροφφ τών άποστολιχώς νενο- est,Ut nihil ejusmodi deinceps ullo modo flat. Hoc
μοθετημένων, άλλα τής σωτηρίχς καί τής έπί τύ autem dicimus, oon ad ea abolenda et evertenda
χρεΤττον προκοπής τών λαών προμηδούμενοι, χαί qu® apostolice antea constituta Slint 73,sed popu-
τού μή δούναι μώμον τινά κατά τής Ιερατικής κα- lorum salutis et ad meliora progressionis curam
ταστάσεως. Φησί γάρ δ ΟεΤος ’Απόστολος · Πάντα gerentes, et ne status ecclesiasticus illo probro affl-
»1ς δόξαν Θεού ποιείτε, άπρόσχοποι γίνεσθε χαί ciatur. Dicit enim divinus Apostolus: Omnia ad Dei
Ίουδαίοις χαί "Ελλησι χαί τη ’Έχχλησίφ τού Θεού gloriam facite : sine offendiculo estote, et Judoti$}
73 Can. aposi. 17 18. 74 Confer, can. apost. 9. 75 Can. apost. 5.
HOTjE.
anno ς>θ# 6109 aera Constantinop., sed ζ"ρ{β’ 6199, id est Christi 691, celebrata fuit· Mai.
515 ΡΗ0ΤΙ1 JPATMARCHjE GP. 516
et Grotcis, et Dei Ecclesia, quemadmodum et ego χάγω πάντα πασιν (1) άρέσχω, μη ζητών
omnibus in omnibus placeo9 non quoerens meam τό έμαυτοΰ συμφέρον, άλλα τό τών πολλών, ϊνα
utililatem, sed multorum 9ut serventur. Imitatores σωθώσι : μιμηται μου γίνεσθε, καθώς χάγώ Χρι-
mei estote, sicut et ego Christi 76. Si qais autem ατού. Ei δέ τις φωραθείη τό τοιούτον πράττων,
tale quid agere deprehensus fuerit, deponatur. καθχφε(σθω.
BasilU canon 12. Βασιλείου χάνων ιβ\
12. Canon omnino digamos a ministerio ex- ιβ*. Τούς διγάμούς παντελώς δ κανών, της ύπηρε-
clusit. σίας άπέχλεισεν.
TextUi . Legetil. 1 Novellarum, const, 1,2,17, Τιτ. α* τών νεαρών, διάτ. α* β* ιζ’, έν αϊς ειρη-
in quibus dieitur, eum qui episcopus, presbyter, ται 8τι δ χειροτονούμενος έπίσκοπος Ii πρεσβύ-
diaconus, aut hypodiaconus creandus est, debere τερος ή διάκονος η Υποδιάκονος, όφείλει είναι παρθέ-
esse virginem, aut ex virginitate unam [duntaxat] νος % !x παρθένου μονογαμίας παρθένον,
uxorem virginem duxisse.
CAP. XXIV. — De iis qui pecunia ordinatio - ΚΕΦΑΛ. Ka\ — Περί τών έπι χρήμασι χειρο-
nem vel officium impetrant. τονουμένων ή λαμβανόντων όφφίκιον.
Apostolorum canon 29. B 'Απόστολων κανών κθ\
29 [28]. Si quis episcopus per pecunias hanc sit κθ\ E? τις έπίσκοπος δια χρημάτων, της άξίας ταύ-
dignitatem assecutus, vel presbyter, vel diaconus, της έγκριτης γένηται, 11 πρεσβύτερος, 11 διάκονος,
deponatur 66 et ipse, et qui eum ordinavit, et a καθαιρείσθω και αυτός καί δ χεφοτονήσας, καί έκ-
com Π) unione omnino exscindatur. Ut Simon Ma- χοπτέσθω παντάπασι της κοινωνίας, ώς Σίμων δ
gUS a me Petro 77. Μάγος ύπ’ έμού Πέτρου.
Concilii Chalcedonensis canon 2. Συνόδου Χαλκηδό *ος κανών β\
, 2. Si quis episcopus, propter pecunias ordina- β'.ΕΤ τις έπίσκοπσσ επί χρήμασι χειροτονίαν ποιή-
tionem fecerit, et non venalem gratiam in vendi· σαιτο, καί είς πράσιν καταγάγοι την άπραεον χά-
tionem deduxerit, et propter pecunias ordinaverit ριν, καί χειροτονήσοι έπ! χρήμασιν Ιπισκοπον, 11
episcopum, vel chorepiscopum, vel presbyterum χωρεπίσκοπον, ή πρεσδυτέρους, ή διακόνους, 11 Ετερον
vel diaconum, vel aliquem eorum qui in clero τινα τών έν τψ χλήρψ καταριθμούμενων, ή προδά-
annumerantur, vel propter pecunias promoveri λοιτο έπΙ χρήιεασιν οΐχονομον, 11 Εχδικον, 11 πορα-
mconomum, vel defensorem, vel paramonarium μονάριον, 11 δλως τινα του χάνο νος δι’ οίσχροχέρδειαν
vel omnino aliquem ex canone, turpis qusestus olxetav. 'o εοΰτο έπιχειρ^σας έλεγχθείς, Χίνδυνευέτω
gratia : qui hoc tentasse convictus fuerit, de pro- περί τον οΙχεΤον βαθμόν, καί δ χειροτονούμενος μη-
prio gradu in periculum veniat : et qui est ordl- δεν έκ της κατ’ έμπορίαν ώφελείσθω χεφοτονίας 11
natus, ex ordinatione vel promotione quae instar C προβολής* άλλ' Εστω άλλδτριος της αξίας 11 τού φρον-
mercalorum venundatur, nihil juvetur : sed sit a τίσματος, ούπερ έπ! χρήμασιν Ετυχεν. ΕΙ δέ τις και
dignitate vel curatione alienus quam pecuniis ade- μεσιτεύων φανείη τοΤς ούτως αίσχροΐς καί άθεμίτοις
ptus est. Si quis autem sequester et intercessor λήμμασι, καί ούτος εΐ μέν κληρικός εΐη, τού οικείου
adeo turpibus et nefariis lucris apparuit, hic quo- έχπιπτέτω βαθμού * et δέ λαϊκός 11 μονάζων, άναθε-
que si sit quidem clericus proprio gradu excidat:si ματιζέσθω.
sit autem laicus, vel monachus, anathematizetur.
Concilii acumcnici VI canones 22, 23. Συνόδου οίκουμενιχής Εκτης κανών χβ*, χγ\
22. Eos qui pecuniis ordinantur, sive episcopos, χβ*. Τούς έπι χρήμασι χειροτονούμενους, εΤτε έπι-
sive qualescunque clericos, et non per examina- σκόπους, 11 οίουσδήποτε κληρικούς, καί ού κατά δοκι-
tionem ac vitas electionem, deponi jubemus, sed μασίαν καί τού βίου αίρεσιν, καθαιρεΤσθαι προστάσ-
et etiam qui ordinaverunt 78. σομεν, άλλα καί τούς χειροτονήσαντσς.
23. Ut nullus episcopus, sive presbyter sive dia- κγ\ Πιρί τού μηδίνα τών εΤτε Ιπισκύπων, fj κρε-
conus, immaculatam praabeus communionem, ab «βυτίων, ή διακένων, τής άχράνιου μεταδιδέντα κοί-
eo qui communicat, ejus participationis gratia obo· νωνίας, καρα τού μετέχοντος εΐβκράττειν, τής τοι-
los, vel quamvis aliam speciem exigat. Non est ^ «ύτης μεταλήψεως χάριν, οβολούς ή είδος τϊ> οίονούν.
enim venalis gratia, nec pro pecuniis Spiritus san- Ούδε γλρ πεπραμίνη ή χάρις, oWt χρήμαοι τδν
ctiflcationem impartimur: sed ea iis qui digni sunt, έγι«»μόν τού Πνεύματος μεταδιδόαμεν, 4λλα τοτς
absque ulla est calliditate communicanda. Si quis ύϊΐοκ *οΰ $ώρο« άπανουργεύτως μεταδοτέον. ΕΙ δε
autem eorum, qui sunt in cleri catalogo, 67 ab eo <pa«tn τις τών lv χλήρψ καταλεγομένων, άκαιτών
cui immacnlalam impertit communionem, ullam *λν ψ μετχδίδώαι τής άχρέντου κοινωνίας τί> oto-
speciem exigere visus fuerit, deponatur, ut simo- νοΰν είδος, καθαιρείβΟω, ώς τής Ζίμωνος ζηλωτής
niaci errores et maleficii aemulator 79. πλέ<η< κακουργίας.
Concilii Nicceni secundi canones 4, 5, (9. Quod Ζονόδοο Νικαίας τδ δεύτερον κανών δ’, ι’, ιβ’.
episcopi ab omni simonia cavere debeant. Περί τού άιτέχεαΦαι τους ΙπιΟκδκους κά«ης
δωροληψίας.
4 .Praeco veritatis Paulasdivinnsapostolusquem· δ’, ’ο κήρυξ τής ύληθείας Παύλος δ θείος άκύ-
7β I Cor. χ, 311, 33. 77 Act. vui, 48 seqq. 18 Chalced. can. 2. 79 Cone. Laodicensis can. S4.
517 SYNTAGMA CANGNtM. -YIT. I, CAP. XXIV. 518
«ηολος, oiovtl κανόνα τιθεΐς τοΤς 'Εφεσίων πρεσ- A dam veluli canonem Ephesiorum presbyteris im-
βυτίροις, μάλλον δέ xal παντί Ιερατικώ πληρώ- ponens, vel universa) potius sacerdotali multitu-
tum, ούτως έπα$ησιάσθη είπών * 'Αργυρίου η dini sic libere dixit : Argentum vel durum vel
χρυσίου ή Ιματισμού ούδενός έπεθύμησα · πάντα vestem nulltUS COHCUpivi , Omnia Vobis 0 f tendi,
υπέδειξα δμτν, ότι ούτως χοπιώντας, άντιλαμβά* quod oportet sic laborantes infirmos suscipere ,
νβσθαι Sit τών Ασθενούντων, μακάριόν βγούμε- dure beatum existimans 80*. Quocirca ab eo
vot χό StSdvau Διό xal ήμεΤς μαΟηχευθένχις παρ’ edocti statuimus, ne turpis lucri gratia episcopo
αυτού, όρίζομεν μηδόλως αίσχροχερδώς έπινοετ- in mentem veniat, quaerenti excusationes in pec-
σθαι έπίσκοπον, προφασιζδμβνον προφάσεις έν catis, aurum vel argentum, vel ullam aliam spe-
άμαρτίαις, άπαιχεΤν χρυσόν η άργυρο* ή Ετερον ciem ab iis qui sibi subsunt episcopis, vel cleri-
eTSoc, νους όπ’ αυτόν τελουντας Ιπισχόπους, ή cis, vel monachis exigere. Dicit enim Apostolus :
κληρικούς, η μοναχούς. Φησί γάρ δ 'Απόστολος · Injusti regnum Dei non possidebunt 8* : nec de-
"Αδικοι βασιλείαν βεου ού χληρονομήσουαι * χα\ bent liberi parentibus thesaurum parare, sed pa-
ούκ οφείλει τα τέκνα τοΤς γονεύσι Οησαυρίζειν, rentes liberis. Si quis ergo per auri exactionem
Αλλ· ol γσνετς τοΤς τέχνοις. Εϊ τις οΰν δΓ άπαί- vel alicujus alterius speciei, vel propter aliquam
τησιν χρυσού ή έτέρου τινός είδους, είτε διά τινα g propriam affectionem a ministerio arcere inven-
ίδιοπάθειαν, εύρεθείη Απείργων τη; λειτουργίας, και tus fuerit, vel segregare Suorum clericorum ali-
άφορίζων τινά τών δπ* αύτόν κληρικών, ή σεπτόν quem, vel venerandum templum claudere, ne in
ναόν χλείων, ώς μή γίνεσθαι έν αύτφ τάς του θεού eo divina fiant ministeria, ad id quod non est sensu
λειτουργίας, είς Αναίσθητα την έαυτού μανίαν έπι- praeditum suam insaniam immittens, est revera si·
πέμπων, άναίσθητως όντως έστι, καί τη ταυτοπα- ne sensu, et talionis erit legi obnoxius, et labor ip-
6<4 δποχείσεται, xal έπιστρέψει δ πόνος αυτού sius in caput ejus redibit, ut qui sit mandati Dei
έπΙ τόν κεφαλήν αδτού, ώς παραβάτου τής έντολής et apostolicarum traditionum transgressor. Pra-
βεοΰ χαί τών άποστολιχών διατάξεων. Παραγγέλλει cepit enim et Petrus suprema apostolorum sum-
γάρ χαι σέτρος ή κορυφαία τών Αποστόλων άχρότης, mitas : Pascite gregem Domini , episcopatum ge-
Ποιμαίνετε τό έν ύμΤν ποίμνιον του Θεού, ίπι- rentes , non per vimfsed sponte ac voluntarie, se-
σκοχο ύντες μή Αναγκαστώ; , άλλ’ έκουσίως κατά eundum Deum : neque turpis lucri grdtid , Sed
Θεόν · μή αίσχροχερδώς, άλέά προθύμως · μή prompte et alacriter : nec ut 68 dominatum in
ώς χαταχυριεύοντες τών κλήρων, Α)λ’ ώς τύποι clerum obtinentes , sed gregis exemplaria exsis -
γινόμενοι τού ποιμνίου * χαί φανερωθέντος τού tentes ; et Cttlfl SUmmvS pastor apparuerit , QUOS
Αρχιποίμενος, κομιεΤσθε τόν Αμαράντινον τής δόξης net Corrumpi HCC matCeSCefS potest, glorVB COTO-
στέφανον. C nam referetis 8*.
*θτι ol όνειδίζοντες τούς κληρικούς, διά τό Ut ii qui clericos injuria afficiunt quod
τετάχΟαι έν 'Εκκλησίφ χωρίς δύσεων, έπιτιμίφ sine auri datione fuerunt in Ecclesia consli-
ύπόχεινται. tuti poencs subjaceant .
ε*. Αμαρτία προς θάνατον έστίν, όταν τινές Αμαρ- 8. Est peccatum ad mortem, quando peccantes
τάνοντες, Αδιόρθωτοι μείνωσι. Τό δέ τούτου χετρον, aliqui manent incorrigibiles. Hoc autem est det··
Ιφν καί τραχηλιώντες χατεςανιστανται τής εύσεβείας riUS, quando et erecta cervice adversus pietatem Ot
xal τής Αληθείας, προτιμώμενοι τόν μαμωναν τής veritatem insurgunt, mammona Dei obedientia
τού θεού ύπαχοής, καί τών χανονικών αδτού δια- praeferentes, et ejus canonicas constitutiones non
τάξεων μή Αντεχόμενοι» *Ev τούτοις ούκ Ιστι Κύ- ferentes. Ια iis ergo non est Dominus Deus,nisi for-
ριος δ θεός, εί μήπω ταπεινωθέντες, τού Ιβίου te humiliati a suo delicto resipuerint. Oportet enim
σφάλματος Ανανήψουσι. Χρή γάρ μάλλον αυτούς eomagisDeo Supplicare, et CUm Corde COntrilO
προσέρχεσθχι τψ θεψ, χαί μετά συντετριμμένης hujus peccati remissionem et condonationem pe·
χαρδίας, τήν «ίφεσιν τούτου τού Αμαρτήματος καί τήν tere, et non de illicita donatione se jactare : Deus
συγχώρησιν αΐτεΐσθαι, ούχΐ Αναβρύνεσθαι τη Αθέσμφ enim prope 6St Os quisunt contrito COrde 83. Eos
δόσει. Έγγδς γάρ Κύριος τοΤς συντετριμμένοι; τήν ergo, qui per auri dationem se fuisse in Ecde-
καρδίαν. Τούς ούν έγκαυχωμένου; διά δόσεως χρυ- D sia constitutos gloriantur,el in ea improba consue-
σίου τετάχθαι έν Έχκλησίφ, καί ταύτη τη πο- tudine spem habent, quae a Deo et ab omni sacer-
νηρφ συνηθείφ έπελπίζ όντας τή άλλοτριούση Από dotio alienat ; et ideo impudente vultu, et ore
θεού xal πάσης Ιερωσύνης, και έχ τούτου ΑναιδεΤ aperto, probrosis et contumeliosis verbis 60S, qui
προσώπφ χαί άπεριχαλύπτφ στομάχι, όνειδιστιχοΤς propter actam ex virtute vitam a saneto Spiritu
λόγοι; εούς δι* Αρετής βίου δπδ τού Αγίου Πνεύματος selecti ordinatique sunt prater auri dationem, vili·
έκλεγέντας, χαί χαταταγέντας έχτός δόσεως χρυ- pendunt ac negligunt; primum quidem 60S quiboc
σίου Ατιμάζοντας, πρώτα μέν τούτο ποιούντας, τόν faciunt ultimum proprii ordinis gradum sumere :
έσχατον βαθμόν λαμβάνειν τού οΐχείου τάγματος * sin autem perseveraverint, inflicta quoque poena
•t δέ έπιμένοιεν, δι* έιρτιμιου διορθούσθαι. El δέ corrigi decerni mus. Si quis autem in ordinatione
τις έπΙ χεφοτονιφ φανή τούτό ποτέ πεποιήχως, γι- hoc quandoque fecisse visus fuerit, fiat ut vult
W Act. xx, 38 seqq· W I Cor. vi, 9. I Petr. v, 2-4. W Psal. xxui, Ί9,
519 PHOTH PATRIARCHA C& m
canon apoetolicus, qui dicit : Si quis 84 episco-
pus per peeunias hanc sit dignitatem assecutus,
vel presbyter, vel diaconus, deponatur et ipse
et qui ordinavit, et esscindatur omnino a com-
munione, ut 69 Simon Magus a me Petro. Et
secundus canon sanctorum Patrum, qui Chalce-
done convenerunt, qui dicit : Si quis 1* episco-
pus pecuniis ordinationem fecerit, et non vena-
lem gratiam in emptionem deduxerit, et pecu-
niis ordinaverit episcopum, vel chorepiscopum,
vol presbyterum, vel diaconum, vel aliquem eo-
rum qui in clero enumerantur, vel pecuniis pro-
moverit oeconomum, vel defensorem, vel paramo-
narium, vel omnino aliquem ex canone tnrpis
lucri gratia : qui hoc aggressus esse convictus
Juerit, proprii grados id faciat periculo : et qui
ordinator, ex ea ordinatione vel promotione, qum
pretio dato instar mercatura facta est, nihil
juvetur : sed sit alienus a dignitate, vel munere,
seu curatione, quam pecuniis assecutus est. Si
<quis autem rebus adeo turpibus et lucris illici-
tis intercessor seu sequester apparuerit, hic
.quoque, si sit quidem clericus, a proprio gradu
excidat ; sin autem laicus, vel monachus, segre-
getur.
Ut sine muneribus fiant monachorum ac mtmra-
lium nominationes.
, 19. Tanta exsecrabilis avaritiae labes Ecclesia*
run> praefectos invasit, ut nonnulli eorum virorum
ac mulierum, qui pii ac religiosi dicuntur, Domini
mandati obliti fallantur, et eos qui ad sacerdotalem
ordinem et vitam monasticam accedunt, pecuniis
admittant : ei quorum reprobum est principium,
ueiversum quoque rejiciendum efficitur, ut ait
magnus Basilius : nec enim Deo licet et mam-
monae servire 8B. Si quis ergo inventus fuerit hoc
facere, qui hoc facit, si sU quidem episcopus, vel
monasterii prafectus, vel . ex sacerdotali ordine,
vel cesset, vel deponatnr ut vult canon Chalce-
donensis synodi. Sio amem monasterii prafeo
tus, 70 a monasterio extrudatur, et alii monas-
terio tradatur ad subjectionem. Similiter et mo-
nasterii prafectus, qui presbyteri ordinationem
habet. De iis autem quae dantur liberis a paren-
tibus instar dotis: vel rebus suis propriis oblatis,
profitentibus iis qui ea offerunt, esse Deo conse-
crata, statuimus ut sive exeant, ea in monasterio
maneant, ut fhit ipsorum professio ; nisi ia qui
prousi in culpa fuerit.
Basilii em Epistola ad chorepiscopos . Quod non
oporteat pretio manus imponere .
Rei tnrpitndo,de qua scribo, hoc ipso quod in
suspicionem omnino venit ac sermonem, dolore
animum meum implevit : hactenus sane visa est
mihi incredibilis.Quod ergo de illa scribo, qui sibi
ipse conscius est, accipiat ut medelam ; qui autem
νέσθω κατά τδν άποστολιχδν κανένα τον λέγοντα *
Ει τις έπίσκοπος διά χρημάτων της Αξίας ταύ-
της έγκρατής γένηται, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
καθαιρείσθω καί αυτός και δ χειροτονήσας, καί
έκκοπτέσθωσαν παντάπασι καί κοινωνίας ως
Σίμων δ μάγος δπ* kfxoo Πέτρου· Ωσαύτως καί κατά
τδν δεύτερον κανένα των Εν Χαλκηδένι δσίων Πα-
τέρων ήμων τδν λέγοντα · Ει τις Επίσκοπος έπί
χρ^μχσι χειροτονίαν ποιήσοιτο, καί «Ις πράοι ν
καταγάγοι την άπρατον χάριν, και χειροτονήσοι
Επί χρήμασιν έπίσκοπον ή χωρεπίσκοπον ή
πρεσβύτερον, ή διάκονον ή τι να των έν τφ
κλήρφ καταριθμούμενων, η προοάλοιτο έπί χρή-
μασιν οίκονέμον ή Ικδικον ή παραμονάριον, ί
δλως τινά τού κανένος, δι' αισχροκέρδειαν oi-
κείαν. *0 τούτο έπιχειρήσας έλεγχθείς, κινδυ-
νευέτω είς τδν ίδιον βαθμδν, καί δ χειροτονού-
μενος μηδέν έκ της κατ' έμπορίαν ώψελείσθω
χειροτονίας ή προβολής, άλλ’ έστω άλλοτριος
της Αξίας ή τού φροντίσματος, οδπερ έπί χρή-
μασιν έτυχεν. Ε( δέ τις καί μεσιτεύων φενείη
τοΐς ούτως αΙσχροΤς καί Αθέμιτο ις λήμμασι, και
οδτος εΐ μέν κληρικδς ειη, Εκ τού οΙκείου έκπι-
πτέτω βαθμού * εΐ δέ λαϊκός ή μονάχος, Αφο-
ριζέαθω.
Ηερί τού έκτδς δόσεων τάς καταταγάς των ιερατικών
μοναχών τε και μοναστριών γίνεσθαι.
ιθ\ Τοσουτον κατενεμήθη τη; φιλαργυρίας τδ μύσος
είς τους Ηγήτορας των 'Εκκλησιών, ώστε καί τί-
νος τών λεγομένων εύλαοών άνδρών τε καί γυ-
ναικών, έπιλαθομένους τών έντολών τού ΚυρίοΟ
έξαπατηθηναι, καί διά χρυσίου τάς είσδοχάς τών
προσερχομένων τφ τε Ιερατικφ τάγματι και τφ μο-
νήρει βίφ ποιεΤσθαι · καί γίνεται ών ή Αρχή άδέ-
κιμος καί τδ παν Απέβλητον, ώς φηστν δ μέγας
Βασίλειος. Οόδέ γάρ Θεφ διά μαμωνά δουλεύειν
δξεστιν. Εΐ τις ούν εύρεθή τούτο ποιων, εί μέ* Επί-
σκοπος η Ηγούμενος δ τις τού Ιερατικού τυγχάνει, ή
παυσάσθω ή καθαιρείσθω * κατά τδν δεύτερον κανόνα
της έν Χαλκηδάνι άγίας συνοδου. ΕΙ δέ ήγούμενος,
έκδιωχθήτω Εκ τού μοναστηρίου, καί παραδοθήτω έν
έτέρφ μοναστηρίφ πρδς δποτάγήν. 'Ωσαύτως καί
Ηγούμενος μη Ιχων χειροτονίαν πρεσβυτίρου, έπί
δέ τών παρά γονέων διδομένων δίκην πρωκφων τοΤς
τέκνοις, ή Ιδιοκτήτων αύτών πραγμάτων προσαγομέ-
νων, δμολογούντων τών προσαγέντων τούτα είναι
Αφιερωμένα τψ βεφ, δρίζομεν καν τε μείναι, κάν τε
έξέλθοι, μένειν αδτά έν τφ μοναστηρίφ κατά τήν
δπέσχεσιν αύτοΰ * εΐ μή ή ή αίτία τού προεστώτος^
τού έξελθεΤν αδτδν δηλονάτι.
Βασιλείου έκ της πρδς τους έπισκέπους έπιστολής
ώστε μή χειροτονεΐν έπί χρήμασιν.
Γδ του πράγματος δτοπον περί ού γράφφ, διά τι
μέν δλως ύπωπτεύθη καί έλαλήθη, δδύνης έπλή-
ρωσέ μου τήν ψυχήν, τέως δέ έφάνη μοι άπιστον. Τδ
συν περί αύτού γράμμα, δ μέν συνεγνωκώς έαυτφ
δεξάσθω ώς Ιαμα, δ δέ μή συνεγνωκώς ώς προφυ-
«Gan.30. 85Can. 2.
521 StNTAGMA CANONUM. — TIT. I, CAP. XXIV. 522
λακτήριον, δ δέ αδιάφορος δπερ άπεύχομαι έφ’ δμΤν A non conscius, ut praemunitionem; indifferens vero,
εύρεθήναι ώς διά μαρτυρίαν. Τι δέ έστι/ 8 λέγω; quod quidem deprecor ne in vobis reperiatur,ot per
Φααι τινές τινας ύμών παρά των χειροτονουμένων obtestationem. Quid autem est,quod dlCO? Dicun-
λαμβάνει* χρήματα, έπισκιάζειν δέ όνόματι εύ- tur nonnulli ex vobis ab iis qui ordinantur, pecu-
σεβειας. Τούτο δέ χεΤράν έστι*. Έάν γάρ τις τδ κα- nias accipere, idque pietatis nomine inumbrare,
κδν έν προσχήματι τού αγαθού ποιή, διπλασίονος τι- Hoc autem pejusest Etenim siquis malum Subspe-
μωρίας έστΚ άξιος* διότι αύτό τε τδ ούχ άγαθδν cie boni perficit, paena duplici digmis est: quando-
έργάζεται, καί χέχρηται είς τδ τελέσαι την άμαρ- quidem et quod ΠΟΠ bonum est, facit, 6t utitur ad
τίαν, ώς ίν ειποι τις, τψ καλψ συνεργφ. τούτα εί peccatum committendum bono, ut ita dicam, adju-
ουτως Εχει, του λοιπού μή γινέαθω, άλλα διορθω- tore. Haec si ita se habent, deinceps non fiant, sed
Οήτω * έπεί άνάγκη λέγει* πρδς τδν δεχόμενον τδ emendentur : siquidem necesse est dicere argen-
άργυριον, δπερ έ^έθη παρά τών άποστόλων πρδς tum accipient i, quod ab apostolis dictum est ei,qui
τδν θέλοντα δούναι, tva Πνεύματος άγιου με του α (αν dare volebat.utSpiritus sancti participationem eme-
ώνήσηται * Τδ άργύριον σου συν σοι ε!ς άπώλειαν. ret : Pecunia iua tecum Sit in perditionem 86-80.
Κουφότερος γάρ δ δι’ άπεφίαν ώνήσασθαι θέλων, ή δ Nam levius delinquit qui prae inscitia emere vult,
πιπράσκων τήν τού Θεού δωρεάν * πράσις γάρ έγέ- n quam qui Dei donum vendit. Venditio enim facta
νέτο · καί δ συ δωρεάν Ιλαβε; δάν πωλής, ώσανει πε- est ; et quod tu gratis accepisti, id si vendideris,
πραμένος τψ Σατανφ, άφαιρεθήση τόϋ χαρίσματος* tanquam 71 SatanaB venditus gratia privabere.
καπηλείαν γάρ έπεισάγεις τοΐς πνευματικοΤς καί τή Nam cauponariam introducis in res spirituales, et
’Εκκλησίφ, ένθα πεπιστεύμεθα σώμα καί αΐμα in ipsam Ecclesiam, ubi corpus et sanguis Cfaristl
Χριστού * ταΰτα ούτως γίνεσθαι ού χρή. "Ο δέ έστι concredita nobis Sunt. HffiC ita fieri non oportet,
τδ τέχνασμα λέγω* νομίζουσι μή άμαρτάνειν * Quale autem sit artificium, dicam. Putant se ideo
τψ μή άμα προσλαμβάνει*, άλλά μετά την χειροτο- ΠΟΠ peccare, quod ΠΟΠ ante accipiant, sed post
νίαν λαμβάνει* * )αβεΤν δέ έστι* δεεδήποτε τδ λα- ordinationem accipiant. Accipere autem est quan-
βεΐν. Παρακαλώ o5v ταύτην τήν πρόσοδον, μάλλον docunque accipere. Rogo itaque, reditum illum,
δέ τήν προσαγωγή/ τήν δπΐ γέενναν άποθέσθαι * καί imo potius viam in gehennam ducentem relinqui*
μή τάς χετρας μολύντντες τοιούτοις λήμμασιν, te, nec manus ejusmodi muneribus contaminantes,
έαυτους Αναξίους ποιήσητε τού δπιτελετν άγια indignos vos efficiatis, qui mysteria sancta cele-
μυστήρια. Σύγγνωτε δέ μοι * πρώτον μέ* ώς άπι- bretis. Ignoscite autem mihi. Primum quidem tan-
στήσας, εΐτα δέ ώς πεισθεις άπειλώ, ει τις μετά quam non credens, deinde tanquam fidem adhi-
ταύτην μου τήν έπιστολήν πράςειέ τι τοιοΰτον, τών ^ bens,interminor.Si quis post hanc meam episto-
μέν ένταύθα θυσιαστηρίων αναχωρήσει, ζητήσει δέ lam tale aliquid admiserit, ab his quidem quae hic
ένθα τήν τού θεού δωρεάν άγοράζων, μεταπωλεΤν sunt altaribus secedet : quaeret autem ubi Dei do-
δύναται. *ΗμεΤς γάρ και ai *£κκλησίαι τού θεού nam emens denuo divendere queat. Nos enim ac
τοιαύτην συνήθειαν ούκ έχομε v. νΕ* δέ προσθείς Dei EccIesiaB consuetudinem talem non habemus,
παύσομαι * διά φιλαργυρία* γίνεται ταύτα * ή δέ Cacterumuno addito desinam. Propter avaritiam is-
«ριλαργυρία καί ^(ζα πάντων τών κακών έστι, καί ta fiunt. Avaritia autem et radix malorum omnium
όνομάζεται εΙδωλολατρία. Μή ούν τού Χριστού προ- est, et vocatur idololatria. Nolite igitur Christo pr®-
τιμήσητε τά είδωλα, διά μικρδ* άργύριον* μηδέ ferre simulacra ob modicum argentum; nec rursus
πάλιν τδν Ιούδαν μιμήσησθε,' λήμματι προδιδόντες Judam imitari, quaestus causa iterum tradentes
δεύτερον, τδν άπαξ υπέρ ήμών σταορωθέντα * έπεί eum qui semel pro nobis crucifixus est. Alioqfiin
καί τά χωρία ,κ*1 at χεΤρες τών τούς καρπούς τούτους et agri et manus eorum, qui hos fructus perci*
δεχομένων, ’Ακελδαμά κληθήσονται. piunt, Aceldama vocabuntur.
Γενναδίου καί τής συν αύτψ συνόδου, έκ τής Gennadii patriarchoe et synodi cum ipso epistola
έγκυκλίου πρδς τους δσιωτάτους μητροπολίτας encyclica ad omnes sanctissimos metropolitOS,
έπιστολής, ώστε μή χειροτονεί* έπί χρήμασιν. quod non oporteat ptetiO manus imponere .
Τώ θεοφίλεετάτψ καί δσιωτάτφ συλλειτουργψ τψδε & Religiosissimo et SanilissintO tn sacris COmmi-
Γεννάδιος, καί ή ένδημούσα τή φιλοχριστψ κα* nistro Ν. Gennadius, et quoe in Christi aman·
βασιλίδι Κωνσταντινουπόλει νέφ *Ρώμη άγία te regia civitate Constantinopoli nova Roma ,
σύνοδος. coaeta est sancta synodus.
vO Δεσπότης ήμών καί θεδς καί Σωτήρ ’ίησούς, Cum Dominus et Deus Salvator noster Jesus
άγχειρίσας τοΐς άγίοις αύτού μαθηταΤς τού Εύαγγε- Christus 72 SU18 discipulis Evangelii prffidicatio-
λίου τδ κήρυγμα, διδασκάλους τούτοις τοΤς άνά πάσαν nem credidisset, eosque per universum terrarum
τήν οΙκουμένην άνθρώποις έξαποστείλας, παρεκε- orbem inter homines ad docendum misisset, aperte
λεύσατδ δια^ήδην ήν είλήιρασι παρ’ αύτού δωρεάν, jussit, ut quod gratis accepissent, ets quoque gratis
τούτης καί αύτού; τοΤς άνθρώποις μεταδιδόναι δωρεάν, darent, non aurum, vel argentum, aut alias omnino
μή χτωμένους ύπέρ αύτής ή χαλκδν ή άργυρον, ή χρυ- materiales et terrenas facultates pro eis acquirentes,
σδν, ή τινα περιουσίαν άλλην δλως υλική* ή γεώδη. Μή Coelestibus enim et spiritualibus donis nulla est
86-80 Act. vm, 20.
Patrol. Gh. CIV.
17
523
PHOTU PATRIARCHAS CP.
524
coni terreni* ei temporalibus mutuationis ratio.
Hoc autem praeceptum non solam illis, sed etiam
nobis per illos dedit, quos in illorum gradum et lo-
cum substituere dignatos est : et oportet, sicut illi
tunc, nos quoque nunc accurate et diligenter serva-
re,nec in iis ratiocinari sophistica calliditate, nec
aleam periculosam jacere: Gratis, inquit, accepis-
tis9gralis date , non possidentes ees9 neque aurum,
neque argentum in zonis vestris 81 . Simplex est et
aperta hujus mandati ratio, quae nihil habet va-
riam,nihil qaod non sit facile et explicatum, nihil
quod sophistica expositione egeal.A me, inquit, ac-
cepistis dignitatem sacerdotii. Si mihi pro ipso pa-
rum quid vel magnum solvistis, et hcc a me vendi-
tum est, vos quoque ipsum aliis vendite : si autem
gratis accepistis, vos quoque gratis date. Quid hoC|
est mandato apertius? Quid autem iis qui parent,
utilius? Vae illis revera qui Dei donum acquirere, vel
illud pro pecunia dare in animum inducunt. In fd
enim amaritudinis et vinculum iniquitatis ii, juxta
sancti Petri sententiam a sua malitia compre-
hensi sunt. Unde et sanctorum et beatorum Patrum
sanctae magnae synodi oecumenicae Chalcedone
congregatae huic legi Dominicae 75convei:it canon,
qui sic a nobis aperte iisdem verbis editus est.
κουμενικής συνόδου τής έν Χχλκηδόνι συναχθείσης.
γάρ elvn των iwjpewev καί πνευμιτιχων
σμ άτων άιχοιβήν τά γεηρά χιί ιχίχηρι. Τούτην την
έντολην ού μόνον έχείνοις, άλλα χιΐ ήμΤν δι* εκείνων
έντέτκλτχι, ούς είς τον έκείνων βαθμόν τζ καί τόπον
ύπε ισχγχγεΤν χχτηξίωσε. Καί δεΤ χχθάπερ έκεΤνοι
τότε, καί ήμάς νυν ακριβώς φυλάττεΐν τε κχί
παρατηρείς κχί μη σοφζεσθχι τα άσόφι στα, μηδέ κύ-
βον άνχβριπτεΐν έπικίνδυνον. Δωρεάν έλ άδετε,
φηστ, δωρεάν δότε · μη κτήσησθε χαλκόν μήτε
άργυρος μήτε χρυσόν εις τάς ζώνας υμών ·
άπλούς καί σαφής δ της έντολής ταύτης λόγος έσείς
ούδέν ποικίλον εχων ουδέ δυσέφικτος ουδέ σοφιστι-
χής δεόμενον έςηγήσεως. Πχρ* έμου, φησιν, έδέςασθε
τό τής άρχιερωσύνης άςίωμα. Εί μέν υπέρ αυτού
μικρόν ή μέγα τι Χχτεαάλεσθε, και τούτο ύμΐν πέ-
πραται παρ' Ιμού, πωλεΐτε καί ύμεΤς έτέροις αυτό.
Εΐ δε δωρεάν είλήφχτε, δότε χαι ύμεΤ; δωρεάν. Τι
τής έντολής τούτης σχφέστερον ; τί δε τοΤς πειθζρ-
χούσι λυσιτελέστερον ; Ούαι τψ οντι τοΤς κτήσασθχι
την του θεού δωρεάς ή διδόναι τούτην διά χρημά-
των όπειληφόσιν ί εις γάρ χολήν πικρίας κχί σύν-
δεσμον αδικίας οι τοιούτοι χατά την άπόφασιν τού
άγιου Πέτρου ύπαρχουσι, συλληφθέντες υπό τής
έαυτών φιλαργϋρίας. *Οθεν καί των όσιων χαι μα-
καρίων Πατέρων των τής άγιας χαί μεγάλης καί οί-
κψ Δεσποτικψ τούτψ νόμψ συνφδω* ό περί τούτου
κανώς ήιεΤν σαφώς ουχωσι λέςεσιν αύταΐς έκπεφώνηχχι.
Si quis episcopus pecuniis,e(c.rutetipra,pa^.5l 5. Et τις έπισκοπος έπί χρήμα*, χ. τ. λ.
Pulcherrimael valde piasunthujuscanonissan- Κάλλιστα χαί λίαν εύσεβή τού χανόνος τών ά^ίων
Ciorum Palrnm praecepta, qui Oinnem invasionem Πατέρων υπάρχει τά παραγγέλματα, πάσαν έφοδον
satanicam diabolicumque conatum, qui in donum - σατανικήν καί παν Εγχείρημα διαβολικόν κατά τής
spirituale intenditur, repellit et rescindit. Nullo ^πνευματικής φερόμενον δωρεάς, άπωθούμενά τε χαί
enim modo vult ordinationis promotionem pecu- άνακόπτοντα. Ού βούλεται γάρ ούδχμώς διά χρη-
Iliis aut fieri ,AUl suscipi, nec ab eo qui illam exer- μάτων γίνεσθαι, την προβολήν τής χειροτονίις
cet,nec ab eo qui ordinationis promotionem acci
pii: sed necante tempus ordinationis,necpost,dari
pecunias concedit: omnium enim in hac quoquere
essesordes,munerumquocorruptionem pronuntiat.
Quoniam tamen iis ita aperte prohibitis, quidam
sunt In Galatarum Ecclesia deprehensi propter turpe
lucrum et avaritiam haec salutaria et humana prae-
cepta negligere et transgredi: ea quoque ipsa nobis
renovare visum est cum hac sancta synodo, quae in
hac regnante nova Roma nunc agit : ut sine omni
penitus inventione, et omni praetextu, callidoque
commento, impiam banc et odiosam, quae nescio
ή ύποδέχεσΟαι, ούτε παρά τού τ χύτην ένεργούντος,
ούτε παρά τού τής χειροτονίχς την προβολήν ύπο-
δεχόμενου * άλλ* ουδέ προ τού καιρού τής χειροτο-
νίας, ουδέ μετά τόν καιρόν τής χειροτονίας, ούτε
κατά τόν καιρόν αυτόν τής χειροτονίας υπέρ τής χΐι-
ροτονίας χρήματα δίδοσθαι συγχώρεΤ · καθόλου γάρ
την έπί τψ πράγματι τούτψ δωροδοκίαν άπέφησεν
όμως * έπειδή νύν καίτοι προδήλως τούτων ούτως χε·
κωλύμένων, έφωράθησάν τινες κατά την Γαλατών
όλιγωρούντες χαί πχραβαίνοντες δι* αίσχροκέρδειαν
καί φιλαργυρίαν τά σωτήρια τούτα χαί φιλάνθρωπχ
παραγγέλματα, εύ εχειν Ιδοξε καί ήμΤν, αύτά
quomodo in sanctissimas Ecclesias subiit, consue- ** τούτα πάλιν άνανεώσασθαι μετά της ένδημούσης
tudinem omnino exscindamus ; ut cum para et
absque ulla cauponatione eorum qui ordinantur,
renuntiatio ab antistitibus facta fuerit, gratia Spi-
ritus sancti superne veniat. Quibus nescio an per
pecuniam promotionem facientibus, et manu non
pure operante, ad eum qui promovetur accedit,
secundum 74 vocem Evangelii, et non potius re-
trahitur gratia sancti Spiritus. Scias ergo, o vir
religiosissime et omni ex parte sanctissime.quod
quicunque hujus convictus fuerit episcopus, vel
chorepiscopus, vel viator, vel presbyter, vel dia-
άγίας συνόδου έν ταύτη τή βχσιλευούση νέφ 'Ρώμρ
Κωνσταντινουπόλει, ώστε δίχα πάσης προφάσιως,
καί πάντός σοφισμού, την άσεβή καί βδελυράν
τούτην ούκ οΤδ* όπως έπεισελθούσαν ταΐς άγιω-
τάταις Έκκλησίαις παντελώς έκτεμεΐν · ?να άλη-
θώς ακαπήλευτου καί καθαράς παρά των άρχιερέων
τής έπί τών χειροτονούμενων άναρβήσεως γινό-
μενης, άνωθεν ή τού άγιου Πνεύματος χάρις έ*ι-
φοιτφ. "'Ο νυν γε ούκ οΤδα, εί διά χρημάτων τήν
προβολήν ποιούμενων, καί ού τής χειρός καθαρως
ενεργούσης, έπιφοιτφ τψ προχειριζομένψ κατά την
8t llatth. xix, 8, 9, 88 Act. viti, 20.
525
SYNTAGMA CAfiONUM. — TlT. I, GAP. XXIV.
526
φωνήν του κηρύγματος και ουχΐ συστέλλεται μάλ- A COHUS, νβΙ quivis alias βΧ canone Τβΐ exhlicU.COm-
λον ή του Αγίου Πνεύματος χάρες. 'Ίσθι τοίνυν τά muni antistitum decreto, communique «ententia
παντα, 6εο«6ε«ατ* παντα χί>ν άνχινοϋν Αλισκόμε- condemnatus est, sicut de hoc quoque sanctorum
vov irn τοιουτψ χι*ι έπισκοκον, ή περιοδεοχήν, ή Patrum praecedens canon loquitur. Oportet enim
***** υτερον, ή διάκονον, η άλλον χινά δήποτε τού gratiam aemper esse gratiam, et argentum apud
κανόνος ή λαϊκόν, κοινψ δόγματι χών Αρχιερέων
κατακεκρΐσθαι καί κοινή ψήφψ · καθώς περί τοίχου
καί 4 των Αγιων Πατέρων κανών φθάσας διαλαλεϊ.
Δετ γάρ είναι χάριν την χάριν, καί μηδαμού παρ’
αΰτή μεσιτεύειν Αργύριον. Έστω τοίνυν καί Ιστιν
Αποκήρυκτυς, καί πά*η« Ιερατικής άξια; τε καί λει-
τουργίας Αλλάχριος, καί τή κατάρφ τού Αναθέματος
Υποκείμενος, δ τε κτάσθαι χαίτην διά χρημάτων
οίομενος, <αΐ 4 ταύτην παρέχειν άπί χρήμασιν ύπ-
ισχνούμενος, είτε κληρικδς είτε λαϊκός εΐη, κδν
eam nequaquam intercedere. Sit ergo et ab omni
sacerdotali dignitate et ministerio alienus, et ana-
thematis loco subjeetus, qui et se per pecunias ac-
quirere existimat,etquieam pecuniis habere polli-
cetur. sive sit clericus, sive laicus, sive hoc facere
convincatur, sive non : quia fieri non potest, ut con-
veniant qua convenire nequeunt, nec ut mammona
Deo consentiat; vel ut qui ei serviunt, Deo serviant.
Domini est sententia, cui contradici non potest :
Non potestis Deo servire et mammonae 83. Nos in
,s V 2S A ” i/Cl/ C» mUmmUTUB OO. [>OS 1Q
έλεγχοιτο, κδν μή έλεγχοιτο τούτο ποιεϊν. ού γέρ Β his pro viribus confidentes, et eis credentes, cum
oiov τε αυμβιδα,θηνα, ποτέ τα Ααομδατα, ο ύδέ θεψ eo qui hffiC dixit, adversus eos qui in iis peccant
συμφνινηααι τόν μαμωναν, η τους τούχφ δουλεύον- sententiam protulimu3.Tua sanctitas curam serat
ΛΛ9\ς άναμφιλ&κτος Oj δυνασθβ θβώ δουλεύειν αχρπίπ luria innnloc/>nnt a* 10««·:..: e ·
φασις άναμφιλεκτος · Oj δυνασθε θεφ δουλεύειν
χχ\ μ*μων$. Τούτοις έπιθα(5|*ουντες ^μβΤς κατά
δΰναμιν, καί τουτοις ύπείκοντες μετά του ταΰτα
κατά των ταύτα παρανομούντων, την
άπύφασιν πεποιήμεθα. Φροντισάτω δέ καί ή αή δαιά-
της ταυτα διά πάσης παραφυλακης ποιουμένη, δήλα
καταστησαι δι* αντιγράφων, καί τοΤς ύπύ σέ θεοφιλέ-
στατοι; έπισκύποις χαί περιοδευταΐς, καί τοΐς άλλοι;
ίπασιν · ΐνα έν ένί πνεύματι καί μιφ ψυχή πάντες
exemplaria innotescant et sanctissimis episcopis
qui tibi subsunt, et περιοδευτατς, et aliis omnibus: ut
in uno spiritu et una anima omnes simul constipati
Christiani adversus communem inimicum, Dei au-
xilio, possimus avaritim radicem, quae ab illo in no-
bis insita est, curo omnibus eorum malorum ger-
minibus exscindere. Omnem quae tecum est in
Christo fraternitatem salutamus. Foriis exsistens
in Christo, ora pro nobis, sanctissime frater.
ομου Χριστιανοί συμφραξάμενοι κατά τοϋ κοινού δυσμενούς, Ισχύσωμεν συν θεψ τήν δπ* έκείνου ωυ-
τευθεϊσαν έν ήμΤν τής φιλαργυρίας ^ίζαν, άμα πάσίν αύτής τών κακών τοϊς βλάστημασιν έκτεμεϊν. Πάσαν τήν
συν σολ έν Χριστψ Αδελφότητα προσαγορεύομεν. Ενωμένος έν Κυρίψ δπερεύχου ήμών, βεοφιλέστατε Αδελφέ
Γεννάδιος έπισκοπος Κωνσταντινουπόλεως, νέαςΟ 7β Gennadius episcopus Constantinopoleos no-
X Rnnion cnka.aln*:
*Ρώμης υπέγραψα.
ύπ.
'Αναστάσιος έπισκοπος μητροπολίτης 'Αγκύρας
Εύνάμιος μητροπολίτης Νικομήδειας ύπ,
Πέτρος μητροπολίτης Nixata; ύπ.
Περγάμιος μητροπολίτης 'Αντιόχειας της Πισιδιας
ύπ.
Παύλος μητροπολίτης Μαρκιανουπάλεως ύπ.
Κουνέχιος μητροπολίτης Λαοδικειας ύπ.
Πέτρος μητροπολίτης Γαγγρών ύπ.
Καρτέριος μητροπολίτης Κλαυδιουπύλεως ύπ.
'Αγαπητύς μητροπολίτης *Ράδου ύπ.
'Ελευθέριος μητροπολίτης Χαλχηδάνος ύπ.
Στέφανος μητροπολίτης 'ΐεραπάλεως της Εύφρα-
τησιας ύπ.
Γρηγάριος μητροπολίτης 'Ανδριανο υπύλεως ύπ.
Αουχιάνύς μητροπολίτης Βύζης ύπ.
88 Malth. νι, 24.
vae Romae subscripsi.
Joannes episcopus metropoleos Heraclee subscripsi.
Anastasius episcopus metropoleos Ancjrae sub-
scripsi.
Eunomius episcopus metropoleos NicomediaB
subscripsi.
Petrus episcopus metropoleos Nicaeae subscripsi.
Tv.^?!r8araNls episcopus metropoleos Antiochiae
Pisidiae subscripsi.
Paulus episcopus metropoleos Marcianopolis
subscripsi.
Nunechius episcopus metropoleos Laodiceae
subscripsi.
Petrus episcopus metropoleos Gangrorum sub-
D scripsi.
Carterius episcopus metropoleos Claudiopoli-
tanorum subscripsi.
Agapetus episcopus metropoleos Rhodi subs-
cripsi.
Eleutherius episcopus metropoleos Chalcedo-
nis subscripsi.
Stephanus episcopus metropoleos Hierapolis
1 nfirotnei en inke*..'..: *
Gregoriua episcopus metropoleos AdriaBopolis
subscripsi. r
LucianusepiseopfismetropoleosByiasubscripsi.
528
527
PHOTH PATRIARCILE CP.
Eunoius episcopus melropoleos Uytilenes sub- A Εδνοϊος μητροπολίτης Μιτυλήνης δπ.
scripsi.
Thalassius episcopus metropoleos Parii subs-
cripsi.
Maximus episcopus melropoleos Laodiceae Sy-
riae subscripsi.
Gerontius episcopus metropoleos Seleuci»
θαλάσσιος μητροπολίτης Παρίου ύπ.
Μάςιμος μητροπολίτης Λαοδιχείας Συρίας δπ.
Γερύντιος μητροπολίτης Σελεύκειας δπ.
Eustathius episcopus Parnassi subscripsi.
Netiras episcopus Gazae subscripsi.
Theodosius episcopus Canolhae subscripsi.
Anatolius episcopus Alheniensis subscripsi.
Stephanus episcopus Prusenus subscripsi.
Cyriacus episcopus Apolloniadis subscripsi.
Aeacius episcopus Antandri subscripsi.
Plutarchus episcopus Plataeensis subscripsi.
Cyriacus episcopus Carphiensis [in Leunclavio
est Attalus] subscripsi.
Aphobius episcopus Coronia subscripsi.
77 Hacedon episcopus Magidi subscripsi.
Rutinus episcopus iEgaeae subscripsi.
Palladius episcopus Andri subscripsi.
Photinus episcopus Otri subscripsi.
Eutropius episcopus Aureliopoleos subscripsi·
Joannes episcopus Celisinae subscripsi.
Photinus episcopus Thermarum subscripsi.
Hypatius episcopus Germanorum subscripsi.
Sabbatius episcopus subscripsi.
Eudoxius episcopus Rospori subscripsi.
Basilius episcopus Naucleorum subscripsi.
Poemen episcopus Clysmatis subscripsi.
Apollo episcopus Pithania subscripsi.
Esaias episcopus Naucratilarum subscripsi.
Isaac episcopus Thyneos subscripsi.
Helpidius episcopus Tamiantheos subscripsi.
Marion episcopus Cyn rum subscripsi.
Theotecnus episcopus Asen» subscripsi.
[Leuncl. Lunianvs.] Atticus episcopos Male·
norum subscripsi.
Theotimu* episcopus Acmona subscripsi·
Cbariton episcopus Appia subscripsi.
Serenus episcopus metropoleos UaximiaQopo·
leos subscripsi.
Maximus episcopus Zagylensis subscripsi.
Athanasius episcopus Zoitorum subscripsi.
Piusammon episcopus Niciotarum subscripsi.
Papas episcopus Eleitarum subscripsi. ]
78 Theonae episcopus Butitorum subscripsi.
Apollo episcopus Antiphorum subscripsi.
Agathus episcopus Perioecidensis subscripsi.
Petrus episcopus Ephasti subscripsi.
Apollonius episcopus Athribeos subscripsi.
Petrus episcopus Thystheos subscripsi.
Harpocras episcopus Taneos subscripsi.
Paulus episcopus Sebennyti subscripsi.
Aristoteles episcopus Echinel subscripsi.
Εδστάβιος Επίσκοπος Παρνασού δπ.
Νετίρας έπίσχοπος Γάζης δπ.
θεοδύσιος έπίσχοπος ΚανώΟας υπ.
'Ανατό'λιος έπίσχοπος * Αθηνών δπ.
Στέφανος έπίσχοπος Προυσαέων υπ.
Κυριακές έπίσχοπος ’λπαλλωνιατών δπ.
’ Ακάκιος έπίσχοπος 'Αντανδρών δπ.
» Πλούταρχος έπίσχοπος Πλαταιών δπ.
Κυριακές έπίσχοπος Καρφιών δπ.
'Αφόοιος έπίσχοπος Κορωνείας υπ.
Μαχεδων έπίσχοπος Μαγύδων δπ.
*ΡουφΤνος έπίσχοπος Αίγαίων δπ.
Παλλάδιος έπίσχοπος "Ανδρου δπ.
Φωτεινής έπίσχοπος "Οτρου δπ.
Εδτράπιος έπίσχοπος Αδρηλιουπύλεως δπ.
Ιωάννης έπίσχοπος Κελιτζίνης δπ.
Φωτεινής έπίσχοπος τών Θερμών δπ.
Γπάτιος έπίσχοπος Γερμηνών υπ.
Σαμέάτιος έπίσχοπος (20-38) δπ.
Ευδόςιος έπίσχοπος Βοσπύρου δπ.
Βασίλειος έπίσχοπος Ναυχλαίων δπ.
Ποιμήν έπίσχοπος Κλύσματος δπ·
’Απύλλων έπίσχοπος ΠιΘανίας δπ.
'Βσαΐας έπίσχοπος Ναυχρατιτών δπ.
’ΐσαάχ έπίσχοπος Θυνεως δπ.
'Ελπίδιος έπίσχοπος Ταμιάνθεως δπ.
Μαρίων έπίσχοπος Κυνέων δπ.
θεύτεχνος έπίσχοπος 'Ασηνής δπ.
^Ατταλος έπίσχοπος Μαληνών δπ.
θεύτιμος έπίσχοπος Άχμονίας δπ.
Χαρίτων έπίσχοπος Άππίας δπ.
ΣερΤνύς έπίσχοπος της μητροπύλεως Μαξιμιανου-
πύλεω; δπ.
Μάξιμος έπίσχοπος Ζαγύλεως δπ.
9 Αθανάσιος έπίσχοπος της Ζουτών δπ.
Πλουσάμμων έπίσχοπος της Νιχιωτων δπ.
Πάπας έπίσχοπος τής ’Ελεϊτών δπ.
θεωνάς έπίσχοπος Βουτιτών δπ.
Άπύλλων έπίσχοπος 'Αντιφρων δπ.
'Αγαθός έπίσχοπος Περιοιχίδος δπ.
Πέτρος έπίσχοπος *Ηφαίστου δπ.
'Απολλώνιος έπίσχοπος ΆΟρίέεως δπ.
Πέτρος έπίσχοπος θυσΟεως δπ.
’Αρποχράς έπίσχοπος Τάνεως δπ.
Παύλος έπίσχοπος Σεβεννύτου δπ.
'Αριστοτέλης έπίσχοπος ’Εχινεατων δπ.
ΝΟΤΛ
(20-38) Sic etiam in Gonc. ed. Ven. Zottat, Yll, p. 918, huic Sambalio seu Sabbatio non ascri-
bitur propria dioeceseos nomen.
530
529 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. I, GAP. XXIV.
Φωτεινός έπίσκ οπσσ Βαβυλώνος ύπ.
Αυγουστίνος έπίσκοπος νέας Μαρκιανής ure.
'Ιωάννης έπίσκοπος Νικοπόλεως 'Αρμενίας ύπ.
’ίουλιανός έπίσκοπος Κώου ύπ.
Σχββάτιος έπίσκοπος ’Αγχιάλεως ύπ.
Στρχτοκλής έπίσκοπος Προκον νήσου ύπ.
'Ιωάννης έπίσκοπος Τρανουπόλεως ύπ.
Μάξιμος έπίσκοπος Λιβύης ύπ.
θεόδουλος έπίσκοπος Τρχΐχνουπόλεως ύπ.
Μαρίνος έπίσκοπος 'Επορανείας ύπ.
Βασίλειος έπίσκοπος 'Αλεξανδρείας ύπ.
Ιωάννης έπίσκοπος Γερμανικείας ύπ.
"Ινδιμος έπίσκοπος Είρηνουπόλεως ύπ.
Τιμόθεος έπίσκοπος Δολιχής ύπ.
Ποντιανός έπίσκοπος Άγαλασσοΰ ύπ.
Δοκιμάσιρς έπίσκοπος Μαρωνείας ύπ.
Νοβίνος έπίσκοπος Διβελτού ύπ.
Τφ τά πάντα άγιωτάτφ καί μακαριωτάτφ Αδελφφ
καί συλλειτουργψ κυρφ 'Αδριανφ πάπφ της
πρεσβυτέρας *Ρώμης Ταράσιος Ανάξιος έπίσκο-
πος Κωνσταντινουπόλεως νίας ‘ρώμης, έν Κυ-
ριψ χαίρειν.
Πολυμερώς καί πολυχρόνιος, εύαγγελικώς, Απο-
στολικώς, καί πατριακως διδχσκόμεθα, Αφιλάργυ-
ρον τον τρόπον Ιχειν έν τη της ιερωσύνης άγιστείφ,
καί μη χρυσίζεσθαι η αργυρ'ζεσθαι η τι σφετερι-
ζεσθαι έπι χειροτονώ πα/τός Ιερατικού Ανδρος, ώς
ύποδε ιξομεν έν ταίς καθυποτετχγμέναις χρήσεσιν,
Από τε γραφικών θεηγοριών, και πατρικών διδασκα-
λιών. 01 γαρ έπιτιθέντες χείρας, ύπηρέται τού
Πνεύματός είσιν, ούχί πράται τού Πνεύματος. Δω-
ρεάν γάρ λαμβάνοντες την χάριν τού Πνεύματος,
δωρεάν διδοσθαι τοΤς παρ' αυτών μεταλαμβάνουσιν
Απεφήναντο, έκ της Κυριακής φωνής ταύτην τήν
έλευθεριότητα ειληφοτες. ΕΙ δέ τις έλεγχθειη χρυσίφ
ταύτην ώνησάμενος, Αποκήρυκτον διαγορεύουσι τόν
τοιουτον της Ιερατικής τάξεως * καί εΐ και όνόματι
τήν Ιερωσύνην κεκλήρωται, Αλλ' ούν διαψεύδεται 6
λόγος έπι τφ πράγματι. Ούδεις γαρ θεφ δουλεύειν
δύναται καί μαμών?, ώς εύαγγελίκως έμάθομεν.
Καί έπειδή ήκούσαμεν προφητικώς του Θεού βοών-
τος * 'Ιερείς, λαλήσατε είς τήν καρδίαν Ιερου-
σαλήμ * αύθις τε έπανειλούντος καί λέγοντος, *0
σκοπός έαν ΐόη τήν βομφαιαν Ιρχομένην, και
μή σημάνη τη σάλπιγγι, και ό λαός μή φυλά-
ξηται, καί έλθούσα ή βομφαια λάβη έξ αύτών
ψυχήν, τό αΤμα έκ τής χειρός τού σκοπού έκζη-
τήσω * φοβφ του τής σιωπής κατακριματος, Αναγ-
γέλλομεν τοίς προέδροις πασι των καθ' ήμας Εκκλη-
σιών, *ίνα μετά πα^ησια; κατα τόν θείον 'Απόστο-
λο*/ εικωμεν · Καθαροί έσμεν Από :ού αΤματος τών
84 Mallh. νι, 24. 85 Isa. zl, 2. 86 Exech. iz
Photius episcopus Babylonie subscripsi.
Augustinus episcopus novae Marcianae subs-
cripsi.
Joannes episcopus Nicopoleos Armeniae subs-
cripsi.
[Forte Scarphiensis et Graece Σκαρφίων Hard·]
Julianus episcopus Goensis subscripsi.
Sabbatius episcopus Anchiali subscripsi.
Stratocles episcopus Proconnesi subscripsi.
Joannes episcopus [Leun. Trajanapoleos] Tra-
nipoleos subscripsi.
Maximus episcopus Libvee subscripsi.
Theodosius episcopus [Leun. Theodolus Tra·
nopoleos ] Trajanopoleos subscripsi.
Marinus episcopus Epiphaniae subscripsi.
Basilius episcopus Alexandri» subscripsi.
Joannes episcopus Germanici» subscripsi.
Indimus episcopus Irenopoleos subscripsi.
Timotheus episcopus [Leun. Dolischicej Doli-
ehes subscripsi.
[Pholinus Agalassi.] Fonteianus episcopus Sa-
galassi subscripsi.
Docimasius episcopus Maroniae subscripsi.
78Jovinus episcopus Debelti subscripsi.
Per omnia sanctissimo et beatissimo fratri et
comminieiro Adriano papas, senioris Romae
Tarasius indignus episcopus Constantinopo -
leost novae Romae in Domino salutem .
Multifarie mullisque modis, evangelice simul et
apostolicealquepaternedoceraur.sine avaritia ha-
bere mores in sacerdotii sanctificatione, et non
aurum, non argentum, aut aliqnid aliud usurpare
auper manus impositione omnis sacrati viri, quem-
admodum ostendemus iu ordinatis inferius testi-
moniis, lan ex Scripturae divinae assertionibus,
quam ex paternis magisteriis assumptis.Qui enim
manus imponunt, ministri sunt Spiritus, non ven-
ditores Spiritus; gratis quippe accipientes gratiam
Spiritus, gratis his qui a se percipiunt, dare prae-
cipiuntur, ex Dominica voce hanc libertatem [Gr.
liberalilatem] adepti. Si quis autem convictus fuerit
pecunia hanc obtinuisse, abjectum fore ab ordine
sancto promulgant hujusmodi : et licet nomine
sacerdotium sortiatur, sed fallitur sermo in causa
[in re ] Nemo enim servire potest Deo et mam-
monas, sicut ex Evangelio didicimus 84, Quia vero
prophetice audivimus Deo clamante : Sacerdotes,
loquimini ad corJerusalem 85 ; rursusque com-
minante atque dicente : Speculator si viderit gla-
dium venientem yel non insonuerit tuba9et populus
se non custodierit ; et veniens gladius acceperit ex
eis animam .sanguinem de manu speculatoris re-
quiram 86 ; timorem ex silentio damnationis de-
nuntiamus praesulibus omnibus Ecclesiarum quae
apud nos sunt, ut cum fiducia secundum divinum
Apostolum 87 dicamus: Mundi sumus79a sanguine
praevaricantium canonicas dispositiones, et multo
in, 6« 87 Act. xx, 26, 27.
531 PHOTII PATRIARCHAE CP. 532
magis eorum qui per pecuniae manos imposuerunt A παραβαινόντων τάς κανονικας διατάξεις, και πάνυ
Vel imponunt |Gf. vel manus impositionem acce- γε μάλλον των έπί χρήμασι χειροτονησάντων ή χει-
perunt] ; Petro divino apostolo, Ctjus cathedram ροτονηθέντων, Πέτρου του θείου άποστόλου, ου καί
sortita est fraterna sanctitas vestra, hos tanquam τήν καθέδρα; έκληρώσατο ή άδελφεκή δμών άγιο της,
Simonem Magum deponente. Hujus rei gratia ώς Σίμωνα τύν Μάγον τούτου καθελόντος. Τούτου
non subterfugimus, quo minus annuntiemus veri- Ινεκεν ούχ δποστελλόμεθα του άναγγέλλειν τήν άλή-
tatem, custodientes et tenentes qus a sanctis et θβιαη φυλάττοντες καί κρατούντες τα παρά των
laudatissimis apostolis et memorabilibus Patribus άγΙων καί πανευφήμων άποστόλων, καί των άοιδί-
nostris canonice sunt prolata : et hos qui qilid ho- μων Πατέρων ήμών κανονικώς έκδοθέντα. Καί ει τι
ium contempserint, abominamur. Igitur fraterna τούτων παρεβάθη ύπό τινων, βδελυττόμεθα. *Η ούν
Ct Summo Sacerdotio decorata sanctitas vestra jure άδελφική υμών άρχιεροπρεπής άγιωσύνη, ένθέσμως
ac secundum Dei voluntatem pontificalem ordinans καί κατά θεού βούλησιν, πρυτανεύουσα την ίεοαρ-
pietalem [Gr. sacrum hierarchicum gubernans or- χικήν άγιστεΐαν, διαβόητον εχει την δόξαν. Ειρηκε
dinem], opinatissimam habet gloriam. Dixit enim γάρ διά τού προφήτου ύ πρώτος καί μέγας άρχιερεύς
per prophetam primoset magnus summus sacerdos Χριστύς b θεύς, καί νΰν φησι, Ζώ Εγώ, άλλ’ ή τούς
Christus Deus noster : Vivo ego , sed glorificantes b δοξάζοντάς με δοξάσω, οίδας γάρ, άνερ Επιθυμιών
me glorificabo 88. No8ti enim, vir desideriorum των τού Πνεύματος, δτι φορητοτέρα μάλλόν έστι
Spiritus, quia tolerabilior est Macedonii et eorum Μακεδονίου καί των άμφί αύτύν πνευματομάχων ή
qui circa ipsum sunt, Spiritus impugnatorum impia δυσσεβής αΐρεσις ' Εκείνων γάρ κτισμα, καί δούλον
haeresis. Illis enim creaturam et servum Dei a< τού θεού καί Πατρύς, τύ άγιον Πνεύμα ληρψδούν-
Palris Spiritum delire fatentibus, isti sui ipsius των, ούτοι έαυτών ώς δοκούσι δούλον αύτύ ποιούσι *
eum, Ut autumant, servum efficiunt Omnis enim πας γάρ δεσπότης, δτι άν Εχοι εΐ βούλοιτο πιπράσκει,
dominus quod habuerit, si voluerit, venumdat, sive είτε οίκέτην είτε Ετερον δ κέκτηται * ωσαύτως χαί
servum, sive aliud quid eorum qua possidet Si- δ άγοράζων, δεσπότης βουλόμενος είναι του ήγορα-
militer et qui emit, dominus volens esse ejus quod σμένου, διά τιμής Αργυρίου τούτο κτάται. Ούτως οί
emerit, per pretium pecunia illud acquirit. Ita et ταύτην τήν δθεσμον πράξιν Εργαζόμενοι καταδιβά-
qui hanc, iniquam, actionem operantur, detra- ζουσι τύ Πνεύμα τύ άγιον, ΐσα άμαρτάνοντες τοΤς
hunt Spiritui sancto, aqualiter peccantes his qui βλασφημούσιν έν Βεελζεδουλ έκδάλλιιν τά δαιμόνια
blasphemant, dicentes in Beelzebub ejicere da- τύν Χριστόν * ή τό γε άληθέστερον είπεΤν, παρεοίκα-
monia Christum 80. Atque Ut verius dicamus, σιν ’ΐούδφ τώ προδότη, Βς τοΤς Βεοκτόνοις 'Ιουδαίοι;
Juda comparantur traditori, qui Dei occisoribus G τιμής άργυρίου τύν Χριστύν άπεμπολήσατο. *Ως ούν
Judais pretio argenti Christum venumdedit.Cum τύ άγιον Πνεύμα ύμοούσιόν έστι Χριστψ τψ θεφ
ergo sanctus Spiritus consubstantialis sit Christo ήμών, τής αυτής παντί πού δήλον έσονται μερίδος,
Deo nostro, ejusdem omnino et ipsi portionis ώς άποδέδεικται. El δί ού πιπράσκεται. (πρόδηλον
βηΐηΙ, 80 Ut ostensum est. Si vero non venditur γάρ ούδαμώς) άναμφιλέκτως ούκ Ιστιν έν αύτοΤς ή
(perspicuum enim est, quod nullo modo), non est χάρις τού άγίοο Πνεύματος, ήτοι ή τής άγιστείας
procul dubio in eis gratia Spiritus sancti id est, ίερωσύνη, καί δ ούκ Ελαβον ούδΐ Ιχουει * μνησθώσι
Sacerdotii sanctitas. Nam quod non acceperunt, τού άγιου Πέτρου πρύς τύν τούτο έπιΐηδεύσαντα
non babent. Memores ergo sint sancti Petri, ad ούτω λέγοντος * Ούκ έστι σοι μερίς ούδέ κλήρος έν
eum qui hoc studebat ita dicentibus : Non est tibi τψ λόγψ τούτψ. El γάρ άπεμπολεΤται ή τής ίερω-
pars, neque sors in sermone koc90. Si enim venum- σύνης άξια, αρα περιττή παρ' αύτοΤς ή κατά τον
datur sacerdotii dignitas, ergo superflua est apud βίον σεμνή πολιτεία, καί ή έν άγνείφ χαί άρετή άνα-
ipsos vita probabilis actio, et in castitate Itliisque στροφή * περιττός κατ’ αυτού; καί Παύλος ύ θε!ος
virtutibus conversatio. Superfluus eet secundum άπόστολος διδάσκών · ΔεΤ τύν Επίσκοπον άνεπίλη-
ipsos etiam Paulus divinus apostolus dicens, opor- πτον είναι, σώφρονα, κόσμιον, διδακτικύν, έγ-
tere episcopum irreprehensibilem esse, pruden· χρατή, νηφαλέον, άντεχόμενον τού κατά τήν δι-
fem, ornatum, doctorem, continentem, sobrium, δαχήν πιστού λόγού, ΐν* δυνατός ή καί παρα-
amplectentem eum qui secundum doctrinam est καλεΐν έν τή ύγιαινούση διδασκαλίφ, καί τούς
fidelem sermonem , Ut potens sit exhortari in do· άντιλέγοντας Ελέγχει. Οΐχεται το (νυν ταύτα πάντι
Ctrina sana, et eos qui contradicunt arguere 81. έκ τού πράτου καί άγοραστού τής ίερωσύνης. Αί
Proferentur [evanescunt] igitur hac omnia de ούν ύποκείμεναι άγιόλεκτοι χρήσεις, άλλότριον πάντη
venditore ac emptore beneficii [sacerdotii]. Porro τής ίερωσύνης άποφαίνονται τύν ποτέ δόντα ή λα-
subjecta sanctorum testimonia alienum omnino βόντα έν οίψδήποτε χρόνφ. Αλλά καί πάσας τάς
a sacerdotio pronuntiant eum qui dederit ali- προβολάς τάς έκκλησιαστιχάς άφαιρούσιν έπί τή των
quando vel acceperit in aliquo tempore, sive scili- χρημάτών δόσει.
cet ante manus impositionem, sive in manus impositione, sive post manus impositionem. Accipere
est enim accipere quandocunque. Sed et omnes promotiones ecclesiasticas auferunt in datione pe-
cuniarum.
88 Reg. ii, 30. 89 Luc. n, 13. 80 Act. vm, 41. 9» I Tim. m, 2 ; Tit. i.
533
534
SYNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. XXIV.
Κανών τών άγιων αποστολών, κθ\ A Canon sanctorum apostolorum 29.
κθ'. Et τισ έπίσκοπος δια χρημάτων, κ. τ. λ. 29.Siquis episcopus pecuniis, etc.,W/ pfljf.515.
Έκ των Πράξεων των άγιων άποστόλων. De Actibus Sanctorum apostolorum .
’]δων δε 6 Σίμων δτι διά της έπιθέσεως των χει- *' Cum vidisset aulem Simon, quia per impositio-
ρών των άποστόλων δίδοται τδ Πνεύμα τδ άγιον, nem manus apostolorum daretur Spiritus sanctus,
προσήνεγκεν αύτοΐς χρήματα λέγων, Δότε κάμοί την obtulit eis pecuniam, dicens : Date et mihi hanc
έξουσίαν ταύτην tva ψ Sv έπιΟώ τάς χεΤρας λαμβάνη potestatem, ut cuicunque imposuero manus, acci-
Πνεΰμα άγιον, Πέτρος δε είπε πρδς αύτδν, τδ άρ- piat Spiritum sanctum. Petrus autem dixit ad
γύριάν σου σΰ\ σοι εΤη είς άπώλειαν 3τι τήν δωρεάν eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem : quia
του θεού ένάμισα; δ·.ά χρημάτων κτάσθαι, ούκ £στι donum Dei existimasti pecunia possideri, non est
σοι μερις ουδέ κ>ηρος έν τψ λόγψ τούτψ· ή γάρ καρδία tibi pars, neque sors in sermone isto : cor enim
σου ούκ εστιν εύθεΤα ένώωιον του θεού. Μετανόησον tuum non est rectum COram Deo. Poenitentiam
ούν άπδ της κακίας τσύτης, και δεήθητι τοΰ θεού, εΐ itaque age ab hac nequitia tua, et roga Deum, si
άρα άφεθήσεταί σοι ή Επίνοια της καρδ(ας σου, είς γάρ forte remittatur tibi hsBC COgitatlO cordis tui. In
χολήν πικρίας και σύνδεσμον άδικίας δρώ σε δντα. felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis
video te esse 92.
Έκ της τρίτης των βασιλειών. Ex libro tertio Regnorum,
Καί ούκ έμέστρεψεν ’ίεροβοάμ άπδ τής κακίας Non est reversus Jeroboam de via sua pessima,
αυτού * καί Επέστρεψε καί έποίησεν έκ μέρους του sed e Contrario fecit de novissimis populi sacer-
λαού ίερετς υψηλών 6 βουλόμενος έπλήρου τήν χείρα dotes excelsorum. Quicunque volebat, implebat
αυτού, καί έγέ-.ετο ίερευς είς τά υψηλά, και έγένετο manum Suam et fiebat sacerdos excelsorum, et
βήμα τούτο εις άμαρτίαν τφ οικφ Ίεροβοάμ, καί propter hanc causain peccavit domus Jeroboam,
είς δλεθρυν, καί είς άφανισμδν άωδ προσώπου τής et eversa est, et deleta desuper facie terrae 93.
■pic.
Έκ τής τετάρτης τών Βασιλειών. Ex libro quarto Regnorum ·
Καί έ πάστρεψε Νεεμάν πρδς Έλισσαιέ, αύτδς καί Reversusque Naaman ad virum Dei cum uni-
πάσα ή παρεμβολή αύτού, καί ήλθε καί Ιστηκε ένώ- verso comitatu SUO, venit et Stetit coram eo, et
πιον αύτού, καί εΤπεν ’ιδου δή Ιγνωκα δτι ούκ Ιστι ait *. Vere scio quod non sit Deus aliusin universa
θεδς έν πάση τή γή, άλλ’ ή έν τφ ’ΐσραήλ, Καί νύν terra, nisi tantum in Israel. Obsecro itaque ut ac-
λάβε τήν εύλογίαν παρά τού δούλου σου. Καί είπεν cipias benedictionem a servo tuo. At ille respoo-
Έλισσαιε· Ζή Κύριος ψ παρέστην ένώπιον αύτού, εί dit: Vivit Dominus, aute quem sto, quia non acci-
λήψομαι* καί παρεβιάσατο αύτδν λαβεΤν, καί ήπεί- ^ piam. Cumque vim faceret, penitus non acquie-
θησε, Καί μετ’ ολίγα* Καί είπε Γιεζί τδ παιδάριον vi I 94. Et post pauca : Dixitque Giezi puer viri
Έλισσαιέ* ’ιδου έφείσατο δ κύριάς μου τού Νεεμάν Dei : Pepercit dominus meus Naaman Syro isti,
τού Σύρου τού λαβεΤν έκ χειρδς αύτού ών ένήνοχε. Ζή ut 'non acciperet ab eo qu» attulit. Vivit Domi-
Κύρίος, εί μή δραμούμαι δπίσω αύτού, καί λήψομαι nus, quia curram post eum, et accipiam ab eo ali-
παρ’ αύτού τι* καί έδίωξε Γιεζί, δπίσω Νεεμάν. Καί quid. Et secutus est Giezi post tergum Naaman 93.
μετά βραχέα. Καί εΐκε Νεεμάν, Λάβε δή τάλαντον Et post pauca ; Et dixit Naamau : Accipe talen-
άργυοίου^ καί ελαβε δύο τάλαντά άργυρίου έν δυσί tum argenti ; et COrgit eum, ligavilque duo ta-
Ουλάκοις, καί δύο άλλασομένας στολάς. Καί μετ’ lenta argenti in duobus saccis, et duplicia vesti-
Ετερα* Καί είπε πρδς αύτδν Έλισσαιέ* Πάθέν, Γιεζί ; menta 96. Et post alta : Et dixit Elisaeue *. Unde
καί είπε Γιεζί, Ού πεπόρευται δ δούλάς σου Ενθα καί venit Giezi ? Qui respondit : Non ivit servus tuus
ev6x* καί είπε πρδς αύτδν Έλισσαιέ* ούχί ή καρδία quoquam. vAt ille ait : Nonne cor meum in pr«-
μου έπορεύθη μετά σού ; καί οίδα £τε έπίστρεψεν δ senti erat, quando reversus est hoino de curru
άνήρ άπδ τού άρματος είς συνάντησίν 9ου, καί νύν SUO in occursum tui ?Nunc igitur accepisti 82 8Γ-
ελαβες τδ άργύριον, καί νύν Ιλαβες τά ίμάτια, καί genium, et accepisti vestes : ut emas oliveta, et
λήψγ. έν αύτοΐς κήπους, καί έλαιώνα, καί άμπελώνα, D vineas, et oves, et boves, et servos, et ancillas :
καί πρόβατα, καί βάας, καί πα?δας, καί παιδίσκας, καί sed lepra Na&man adhaerebit tibi et semini tuo
ή λέπρα Νεεμάν κολληθήσεται έν σοι καί έν τφ σπέρ- in sempiternum. Et egressus est ab eo lcprOSUS
ματί σου είς τδν αίώηα. Καί Εξήλθεν έκ τού προσώ- quasi nix 97.
που αύτού λελεπρωμενος ώσεί χιών.
Τού άγίου Βασίλειο*.» έκ τής είς τδν ΗσαΤαν Sancti BasilH βΧ commentario in lsttiatn .
έρμηνείας.
Νόμον Εδωκε είς βοήθειαν, ύνα ειπωσιν ούχ ώς Legem igitur dedit in auxilium, ut dicant : Non
τδ βήμα τούτο, π&ρί ού ούκ Ιστι δώρα δούναι περί sicut verbum hoc, de qUo non est mttnera dare de
αύτού* ούτος δε δ νόμος ούκ Ιστιν ώς τά βήμα τούτο eo 98. Hsec autem lex Π00 se habet sicut hoc ven-
τδ έγγαστρίμυθον* ού γάρ πρδς απάτην Επινενάηται, triloqui verbum. Non enim ad fucum faciendum
9* Act. vili, (8-23. 93 III Reg. xm, 34, 34. 94 IV Reg. v, 1», 16. 93 ibid. 20. 96 ibid. 23.
97 ibid. 25-27. 98.Eiod. XX, 12.
535
PHOTII PATRIARCHA CP.
536
κείνοι
χδ καεαγέλασχον 8xi καί άργύριον αύχοϊς χελούσι
μισθδν του ψεύδους οί άπατώμενοι. Τούτο δε τδ ρήμα,
χοιοΰχόν έσχι χού νομοθέχου, ούκ Ισχι χοιούχον ώστε
δώρα δούναι περί αύχοΰ* ούδείς γάρ χήν χάριν
του θεού άποδίδοται* Δωρεάν, φησίν, έλθετε, δω-
ρεάν δότε. *Ορφς πώς ήγανάκτησε Πέτρος έπί τψ
Σίμωνι, αργύριο ν ύπδρ τής τού Πνεύματος χάριτος
προσκομίσαντι ; Τδ γάρ άργύριόν σου, φήσί, συν
οοί εΐη είς άπώλειαν, δχι ένόμισας χήν δωρεάν
χού θεού διά χρημάτων κτάσθαι . Ούκ εστιν ούν
δ χου Εύαγγελίου λόγος ώς τά πωλούμενα βήματά
χων Ιγγαστρι μύθων. Τί γάρ άν χις δώη άξιον αύτών
άντάλλαγμα ; ακούε τού Δαβίδ άποροΰντος και λέ-
excogilaU esi, uti illa ejus verba : *ed veritatis esi Αωσ**ρ Ixetva, άλλ’ άληθ*ί»ς έστί διδάσκαλο;. Κά-
mag is tra. Atque illi quidem vaticinantur ob argen- x»tvoi pe l«’ Αργυρίψ μαντ*όονται· τούτο γάρ iret
Ium. Hoc namque ridiculam est, quod qui deci-
piunlur, pecuniam etiam pro mendacii mercede eis
solvant. Hoc autem verbum, legis scilicet, tale non
est, ut munera dentur pro eo. Nam qui Dei gratiam
vendat, nemo est. Gratis accepistis, inquit, gratis
da/e 09. Vides quomodo Petrus Simoni pro compa-
rando Spiritus sancti dono pecuniam offerenti sue-
censuerit? Pecunia enim tua, inquit, lecum sit in
perditionem, quoniam existimasti donum Dei pe·
cuniis parari *. Itaque Evangelii sermo non est
sicut verba a ventriloquis vendita.Quam enim pos-
sit quis rependere remunerationem Evangelii ver-
bis dignam ? Davidem audi animo pendentem, ac i », . _ , , ,
dicentem : Quid retribuam Domino pro omnibus B 7°VT°Vs T ;,ντων
guajre/riMf mtAt*? Non est igitur munera dare eWW 0u)t iwv ouv *■*■*?"“- «**
de eo, qu» ejus dono possint conferri. Unum mu-
nus dignum ruerit,si id quod dat custodiatur. Qui
tibi hunc thesaurum concessit, dari pretium haud
exigit, sed custodiam re data dignam.
85 Ejusdem ex epistola ad chorepiscopos , quod
non oporteat pretio manus imponere .
Putant se ideo non peccare, quod non ante acci-
piant, sed post ordinationem accipiant. Accipere
autem est quandocunque accipere. Rogo itaque,
reditum illum, sive potius viam in gehennam du-
centem relinquite, nec manus ejusmodi muneribus
contaminantes, indignos vos efficiatis qui mysteria
sancta celebretis. Sic etiam pag . 522.
Ex vita sancti Joannis Chrysostomi.
τούτου, άνχάξια τής άπ* αύτοΰ χάριτος. Εν δώρον
δξιον ή φυλακή του δωρηθέντος* δ δοος σοι τδν θη-
σαυρόν, ούχί τιμήν άπαιτεΤ χού δοθένχος, άλλά φυ-
λακήν άξίαν του δεδομένου.
Τού αυτού έκ τής έπιστολής της πρδς τους ύφ
έαυτδν έπισ κόπους , ώστε μή χειροτονεί ν έπ
χρήμα.
Νομίζουσι μή άμαρτάνειν τψ μή άμα προσλαμβά-
νει ν, άλλά μετά χήν χειροτονίαν λαμβάνει ν. ΛαβεΤ*
δΐ έσχι χδ λαβεϊν δχεδήποχε. Παρακαλώ ούν χαύχην
χήν πρόσοδον, μάλλον δέ χήν προσαγωγήν χήν έπί
γέενναν άποθέσθαι· καί μή χάς χεΤρας μολύναντας
χοιούχοις λήμκασιν, έαυχους άναξίους ποιήσηχε χού
δπιχελεΤν άγια μυστήρια.
G ’Εκ χου βίου χου άγιου Ίωάννου χού Χρυσο-
στόμου.
Προσήλθεν δ τής μαερηγορίας ήμΤν α'Ζτιος χοϊς
Ιπισκδποις πάσιν Εύσέοιος δ κατήγορος τών Ις λοι-
πών επισκόπων, άξιων δεχθήναι είς κοινωνίαν.
Προσαντιλέγουσί χινες χών έπισκόπων, μή δ«Τν αυ-
χδν δεχθήναι ώς συκοφάντην, ΈπΙ τούτοις Ικέτευε
λέγων*’ Επειδή ή δίκη χδ πλεϊσχον μέρος έπί Ιτη δύο
έβασανίσθη, είς μάρτυρας δέ γεγένηται ή δπέρθεσις,
δέομαι τής ύμετέρας θεοφιλίας σήμερον παραυτά
δούναί με τους μάρτυρας. Εΐ γάρ καί ΆνχωνΤνος
χετελεύτηκεν έπίσκοπος, δ λαβών χδ χρυσίον καί χει-
ροτονήσας, άλλ' ούν γε μένουσιν οί δεδωκότες καί
χειροτονηθεντες. Έδικαίωσε τοίνυν ή παρούσα σύν-
οδος ζητηθήναι τδ πράγμα* άρχεται ή ύπόθεσις λξ
Accessit ad nos episcopos, prolixi sermonis causa,
Eusebius accusator sex reliquorum episcoporum,
rogans ut ad communionem admitteretur. Contra-
dicunt quidam episcopi, aduntque, calumniator
cum esset, non oportere ipsum admitti. Post hsec
supplicavit dicens : Quoniam causa ista biennio
maxima ex parte examinata est, et ad testium ad-
ventum facta est dilatio, rogo pietatem vestram,
ut hodie jamjam testes producam. Etsi enim Anto-
ninus mortuus est, qui nummos accepit et ordi-
navit,attamen supersunt et qui dederunt, et qui or-
dinati sunt. Justum visum est praesenti synodo rem
perquiri. Incipit causa a lectione actorum, qum
prius facta fuerant.Ingressi sunt testes, ingressi et D άναγνωσμάτων χών πρώην πραχθέντων δπομνημά-
sex illi qui pecuniam dederant,et ordinati fuerant, των. Είσήλθσν οί μάρτυρες, καί είσήίθον οί£; τών
Et initio quidem negabant. Instantibus autem te- δεδωκότω* καί χειροτονηθέντων. Έν άρχη ήρνούντο,
*l*bus par tini' laicis, partim presbyteris, quibus έπιμενόντων δε τών μαρτύρων, χών μέν λαϊκών,
χών δέ πρεσβυτέρων, οΤς Ιδοςε τεθα^ηκέναι, χινών
δΙ καί γυναικών, καί χά είδη τών ένεχύρων λεγόντων,
καί τους τόπους, και τους καιρούς, καί χήν ποσότητα,
ού πάνυ καλώς αύτών διακειμένης τής συνειδήσεως,
αυθαίρετοι δμολογούσι δίχα πολλής άνάγκης. 8τι Δε-
δώκαμεν καί γεγόναμεν τοιαύτην νομίσα ντε ς άκο-
λουθίαν είναι, Ίνα δόξωμεν τής βουλής της δημοσίας
ΙλευθερούσθχΓ καί νύν δεόμεθα, εί μέν έστιν δσιον,
confidere videbantur, necnon mulieribus quibus-
dam, qui etiam pignorum seu munerum species
dicebant, et loea, et tempora, et quantitatem curo
eorum conscientia recta non esset, ultro confi-
tentor,levi adhibita necessitate : Dedimus, confes-
sum est, et ordinati sumus: talem putantes 84 esse
consuetiidinem, ut videremur a curia liberati. Et
nnn$ oramus, si fas est, simus in ministerio Ec-
w MaUh. x, 8. i Act. vni, 28. * Psal. cxv. 12.
538
537 SYNTAGMA CANONUM. - ΤΙΊ\ I, CAP. XXIV.
ήμας ·Τν« Ιν χή λειτουργά τής Εκκλησίας, έπεί xfiv Aclesia : βία minus, aurum, quod dedimus^reeipia*
το χρυσίον δ δεδώκαμεν ΐνα λάβωμεν · τών γάρ γυ- mus : quidam enim e nobis uxorum supellectilem
ναικών ήμών δεδώκαμέν τινες σκεύη. *0 δέ ’ΐωάν- dedimus. Ad bac Joannee 8JOOdo pollicitus 68t :
νης πρύς ταύτα ύπέσχετο ιή συνόδψ, 8xi Του μίν Quod ad coriam quidem attinet, ego eos, Deo ju*
βουλευτηρίου έγώ αώτου; συν βεψ άπαλλάσσω άζιώ- tante, liberabo, exorato imperatore : vos autem
σας τύν βασιλέα, δμείς δέ προστάζατε αυτού; λαββΤν mandate, ut ab haredibus Antonini ipsi aceipiant,
B δεδώκασι, παρά των Άντωνίνου κληρονόμων. Προσ- qua dederunt. Pracepit synodus, Ut aurum acci-
έταζβν ή σύνοδος 9 τύ μίν χρυσίον αυτούς λαβεΤν perent ab haredibus Antonini, et communicarent
παρά των 'Αντωνίνου κληρονόμων, κοινωνβΤν δΐ £ν- intra altare : essent antem jam non sacerdotes,
δον του θυσιαστηρίου · εΤναι δέ άπύ Ιερέων, ΐνα μλ 8ΘΧ ΘΧ Sacerdotibue, ne, si ista concederentur,
τούτων συγχωρηΟέντων, Ιθος γένητιι 'ίουδαϊκύν η mos fleret Judaicus aut ASgyptius, tendendi atque
ΑΙγύπτιον του πωλετν καί άγοράζειν τήν Ιερωσύνην. emendi sacerdotium. Dicunt enim pestilentem, et
ΦασΙ γάρ τύν λυμεώνα καί ψευδώνυμον πατριάρχην falsum Judaorum patriarcham, singulis annis,ant
τών Ιουδαίων, κατ’ Ιτος άμείβειν η παρ’ έτος τούς anno interjecto, synagoga principes mutare ad
άρχισυναγώγους, ϊπ \ συλλογή του άργυρίου. *θμοίω; corradendam pecuniam, similiter et hujus amu-
xa\ τύν ζηλωτήν τούτων τύν Αίγυπτίων πατριάρχην · g Ium, iEgypliorum patriarcham, ut impleatur illud
Τνα πληρωθή τύ προφητικόν · Ο! ΙερεΤς αυτής μετά propheta : Sacerdotes ejtiS CUM muneribus re$-
δώρων άπεκρίναντο, και ot προφήχαι αύτης μετά pandebant , et propketfZ ejus CUM pecunia vatict-
άργυρίου ίμαντεύοντο. nabantur 3.
*£κ των κανόνων τών χλ’ άγίων Πατέρων τών έν Ex eanombus sexcentarum Patrum Chalcedone
Χαλκηδόνι συνελθό;των, κανών β\ congregatorum canon 2.
β\ Έ,Χ τις Επίσκοπος έπΐ χρήμασι χειροτονίαν ποιή- 2. Si quis episcopus propter pecunias ordina·
σαιτο, κ. τ· λ. tionem fecerit, etc. ut pag. 515.
fEx της Ιγκυκλίου Ιπιστολής Γενναδίου Κων- Ex epistola encycliea Gennudii Conitantinopolt·
σταντινουπόλεως, tani.
νΕστι τοίνυν άποκήρυκχος, κ. τ. λ. usque ad μα- Sit ergo, etc., usque ai Mammona, ut pag.
μων*. 526.
9£κ τών κανόνων της άγίας έκτης συνόδου, Ex canonibus SOHCtm synodi CtCUmenictB VI,
κανών κβ\ canon 22.
χβ\ Τους έπί χρήμασι χειροτονούμενους, κ. τ. λ. 22.Eosquidatispecuniisordinanlur,etc.,titp.5t5.
* ’Ακούσωμεν τούτα πάντα καί ένωτισώμεΟα, ού Adegum, auribus mentibusque hac verba re-
μόνον Αρχιερείς καί Ιερείς, καί ot τψ κλήρψ κατ- c colamus, sed non solum archi presbyteri ac sa-
ηριθμημένοι, άλλα καί πάντες οι κατοικουντες τήν cerdotes, clericorumque in numero accensiti,
οίκουμένην. Δετ γάρ πΐρισσοτέρως ήμάς προσέχει ν sed omnes terrarum incola; idque eo magis
τοΤς άκουσΟείσι, μή ποτέ παρα^υώμεν * δτι ού quo minus plane confundamur. Non enim vili
φθαρτοΤς άργυρίφ ή χρυσίψ ήχοράσθημεν I* τής denariorum pretio post vanam traditoris poeni-
ματαίας παραδότου άναστρους, άλλα τιμίψ αΤματι tentiam, sed pretioso sanguine Jesu Christi, agni
ώ άμνου άμώμου καί άσφίλου 'Ιησού Χριστού, ού- innocentissimi et immaculati, redempti sumus,
τως ήμας δίδαξον, ανερ Ιερώταχε, Ιπεσθαι χοτς γρα- Dignare, vir sanctissime, nobis monstrare viam,
φικοΤς καί εύαγγελικοΐς καί άποσχολικοΐς κανονικοΤς qua Scripturarum, evangeliorum, apostolicorum
τε καί πατρικοί; παριγγέλμασι. ΠειΘόμεΘα γαρ τοίς canonum et sanctorum Patrum preceptis insis·
^ήμασι τού στόματος ύμών. Επί τών ύψηλών άνά- tentcs progrediamur. Vestra namque doctrina
βηθι, δψωσον έν ίσχύί τήν φωνήν σου · πορεύθητι έν docilem aurem prabere nobis cordi est. Ascen-
πλατυσμφ, κήρυξον μετά πα^ησίας · 8πως έξαρθή de versus coelum, alta voce clama ; viam insiste
καί είς άφανισμόν · οίχήσεται ή διά χρημάτων χειρο- a populis tritam ; cum omni libertate evangeli-
•εσία, καί παν tX τι τούτη διά φιλαργυρίαν άδικίαν xato. Sic enim auri fames cum omnibus qua inde
τε καί έμπορίαν αίσχροκερδώς παρέπεται · τούτης D fluunt cupiditatum undis pessum ibit. Fac ut
γάρ μετά τών συστοιχούντων αύτή έξαιρουμένης Ικ gentes qua a Christo nomen ducunt et qua re-
του περιουσίου λαού, του τψ όνόματι Χριστού κε- demptionis beneficio salva evaserunt, ab omni-
κλημένου, και δωρεάν τυχόντος της άπολυτρώσεως, bus peccati sordibus abluantur. Sic enim Sacer-
πάντα τά τή κακίφ συνεπόμενα μιάσματα πρή&ζον dotes sicut palma florebunt, Christique bonum
συνεκτμηΟήσονται · καί ot ιερείς ώς φοίνιξ άνθήσουσι, odorem fidelibus insufiBantes Ecclesiam cantu
Χριστού, εύωδιαν τοίς σωζομένοις έμπνέοντες, καί suo replebunt clamantes : Dominus te U peecatis
τη 'Εκκλησή έπινικίως προσ^δονχες · Περιετλε κύ- tuis mundavit. Sic electi gaudebunt quia senec-
ριος Ix σου τά άδικήματά σου * Ιτι δέ καί του; tUS eorum felicitatis oleo UUCta est, et jam vita
δρεπομένους γλυκάζοντες, πληθύνοντές τε αύτούς alerna beatitudinem pralibat.
έν γήρει πίονι, τής μακαρίας λέγω καί άχ βράχου
ζωής κληρονόμους άναδεικνύοντες,
3Micb. ω, llf
539
PHOTII PATRIARCHAE CP.
540
Textus . Lege lib. i, til. 3, consl. 30, 41; ettil.l
Novellarum, const. 1,2, 11, in quibus etiam dicitur
dein8inualivis,qu»abepiscopis el clericisdantur,
et.quod Byzantii [solum] Magpae ecclesiae, non vero
etiam aliarum [ecclesiarum] clerici Iisbc collegis
suis dant. Qui vero illa dant, non dare amplius,
quam unius anni diaria. [Quod etiam] nequecuram
qualemcunqoe, neque administrationem ecclesias-
ticam per [quarumpiam rerum] dationem sumere,
vel pauperum domibus, xenodochiis, domuive [cui-
piam] sacra praefici quisquam potest. Quae vero
propter haec dantur aut promittuntur, ea omnia
ecclesiam sacramve domum vindicare. Episcopos
autem facultatem habere, ut aut ante aut post or-
dinationem ecclesiis [quidlibet] offerant.
CAP. XXV. — Ne ordinationes iterentur .
Apostolorum canon 68.
68. Si qnis episcopus, vel presbyter, vel dia-
conus secundam ordinationem ab alio suscepe-
rit, deponatur et ipse, et qui ordinavit, nisi uti-
que constiterit, quod ab haereticis ordinationem
habeat. Qui enim ab eis baptizati et ordinati
sunt, ut fideles vel clerici sint, fieri non potest
(39-21).
Concilii Carthaginensis (22) canon 48.
De rebaptizalionibus et reordinationibus vel
translationibus episcoporum .
48. Illud autem suggerimus * mandatum nobis,
quod etiam in Capuensi plenaria synodo videtur
etatutum,ut non liceat fieri rebaptizaiiones, reor- {
dinationes, vel translationes episcoporum. Nam
Cresconius villae Rhegiensis episcopus, plebe sua
derelicta, Tubiensem (23) invasit Ecclesiam, et us-
que hodie commonitus, secundum quod statutum
fuerat, relinquere earadem quam invaserat plebem,
contempsit. Adversus istum quae pronuntiata fue-
rant, confirmata quidem audivimus : sed petimus,
secundum quod nobis mandatum est, ut dignemi-
ni dare fiduciam, quo jam necessitate ipsa cogente
' liberum nobis sit rectorem provinciae secundum
87 statuta gloriosissimorum principum adversus
illum adire: ut qui miti admonitione sanctitatis
vestra acquiescere noluit, et emendare illici-
tum, auctoritate judiciaria protinus excludatur.
Aurelius episcopus dizit : Servata forma disci-
plinae non aestimabitur appetitus (24), si a vestra1
chariiate modeste conventus recedere detrecta-
verit, cum fuerit, suo contemptu et contumacia
faciente, etiam auctoritate judiciaria conventus
[a/, convictus].
Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt : Hoc
ergo omnibus placet? Ab universis episcopis
dictum est : Placet, et jmlum est.
* Concilium Afric. can. 45.
i Βιβλ. A', tit. ίιάτ. λ', μα'· κχΐ τιτ. α'τών νεα-
ρών διάτ. α', β^ ια',έν αΤς ειρηται και περί των διδό-
μενων έμφανιστικών πχρά έπισκάπων κκί κληρικών ·
κχι δχι έν Βυζαντίφ μάνοι οΐ της Μεγάλης έκχλησ ίας,
ου μήν οΐ των άλλων κληρικοί, τοΤς χύτώ » συγκλη-
ρικοΤς τχύτα διδάχσιν · οΐ 8ε παρέχοντε;, ού διδάχοι
πλέον ένδς ένιαυτού διάριχ * ο"τε δ! φράντισμχ οίον-
δήποτε, ή διοίκησιν έκκλησι αστικήν έπί δάσει τις δύ-
νατχι λχβείν, ή επί των πτωχών γίνεσΟχι, ή ξενωνος,
ή εύχγους οίκου προστήναι · πάντα δέ τα έπ! τούτφ
διδάμενχ ή ύπισχνούμενχ, η *Εκκλησ(χ, η δ βδχγής
οίκος, ΙχδικεΤ. 'Εξουσίαν δε έχουσιν οΐ έπίσκοποι,
κχΐ πρδ της χειροτονίας, καί μετά ταΰτα, τχΤς 'Εκ-
κλησία ις χυτών προσφέρει ν.
\ ΚΕΦΑΑ. ΚΕ'. Περί του μη γίνεσΟχι άναχειρο-
τονήσεις.
’Α ποστάλων κανών ξη'.
ξη\ Ει τις επίσκοπος, η πρεσβύτερος, η διάκονος,
δευχέρχν χειροτονίχν δέξεται πχρά τίνος, κχθχιρεί-
σ6ω κχι αύτδ; και ό χειροτονήσχς, εΐ μ ή γε άρχ
συστχίη, δτι πχρά αιρετικών Ιχει την χειροτονίχν ·
του; γάρ περί τοιούτων χειροτονηθέντας η βα-
πτισθέντας, ούτε πιστούς ούτε κ)ηρικους είναι δυ-
νατάν.
Συνάδου ΚχρΟχγέννης κανών μη*.
Περί αναβαπτισμάτων κχι άναχειροτονιών η
μεταβάσεων έπισκάπων.
μη*. ’ΕκεΤνο δε άναφέρομεν ένταλθέν ήμΤν, τδ κχι
έν τη συνάδω τη έν Καπύη δρισθεν, ώστε μη έξεΐνχι
γίνεσθαι άναβα πτίσεις, η άνχχειροτονήσεις ή μετα-
κινήσεις έπισκάπων. Κρεσκώνιος ούν του 'Ρεκένσης
άγρού έπίσκοπος καταφρονήσας του Ιδίου λαού, τη
του Βικένη έπέβη * Εκκλησίφ * καί Κως τής σήμερον
πολλάκις ύπομνησθείς κατά τδ δρισθέν καταλιπεΐν
την αυτήν 'Εκκληβίαν ήν τινι έπήλΟεν, ουχ ειλετο.
Περί τούτου δέ τά προαγγελΟέντα βέβαια ήκούσχμεν,
καί αιτουμεν κατά τδ έντχλεν ήμΤν, tva καταξιώσητε
δούναι πχ^ησίαν έπ’ άδείας ήμΐν γινέσθχι · δτι αύτη
ή άνάγκη παρασκευάζει τφ άρχοντι τής χώρας κατ'
έκείνου προσελθεΐν, κατά τάς διαστίξεις των ένδοξο-
τάτων βασιλέων * ?να δ τη πράφ υπομνήσει τη; δμε-
τέρας άγιωσύνης πειθαρχήσαι μη θελήσας, και διορ-
θώσχσθχι τδ άσυγχώρητον, αύθεντίφ Αρχοντική
παραχρήμα κωλυθή.
Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν · Φυλαχθέντος του τύπου
τής καταστάσεως, μή χριθή τής συνάδου ύπαρχων,
έάν έπιεικώς αΐτηθει; παρά τής υμετέρας αγάπης
άκοστήναι παρητήσχτο, έπειάή έκ τής οίκείχς κατχ-
φρονήσεως και μονοτονίας περεήλΟεν είς Αρχοντικήν
έξουσίχν.
*Ονωράτος και Ούρβανδς οί έπίσκοποι εΤπον* Τούτο
πάσι άρέσ/ει · άπδ πάντων έπισκάπων έλέχθη· Δί-
καιάν έστιν, άρέσκει.
ΚΟΤΑ5.
(39-21) Intelligitur de Cataphrygibus, ut cap. (23) MS. t Tubuniensem... et usque in hodie.»
19 conril. Nic , et 95 sextae synodi. (24) Hoc est, « non aestimabitur ei facta inju-
<22) Cone. Carthag. iii, can. 38 ; Capuense r'a. »
concil. anni 389.
541 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. I, CAP. XXVI. 542
ΚΕΦΑΛ. K<T. — Περί τού μή μετιέναι έπίσκο- A CAP. XXVI. — Νβ episcopus Vel clertCUS de
πον ή κληρικέ άπδ πόλεως είς πόλ ιν. una in altam civitatem transferantur .
Συνόδου Νίκαιας κανών ιε', ιξ"'. Synodi Ntccence canones 15, 16.
ie\ Διά τδν πολύν τάραχον καί τάς στάσεις τάς 15. Propter 8 mullum tumultum et seditione*
γινομένας , Ιδοξε παντάπασι περιαιρεθήναι την qua fiunt, omnino visum est ut consuetudo, qua
συνήθειαν τήν παρά τύν κανόνα εύρεθετσαν εν τισι praeter canonem in nonnullis partibus invenitur,
μερεσιν, ώστε άπδ πόλεως είς πόλιν μή μετά- tollatur : ut a civitate in civitatem nec episcopus,
βαίνειν, μήτε έπίσκοπον, μήτε πρεσβύτερον, μήτε nec presbyter, nec diaconus transeat. Si quis au-
διάκονον. El δέ τνς, μετά τον τής αγίας και μεγάλης tem post sanclae et magna synodi definitionem
συνόδου 8pov, τοιούτφ τινί έπιχειρήσειεν, ή έπιδοίη tale quidpiam aggreesus fuerit, vel se rei ejusmodi
έαυτδν πράγματι τοιούτψ, άκυρωθήσεται έξάπαντος dederit, quod factum erit, omnino infirmabitur,
τύ κατασκεύασμα, και άποκατασταθήσεται τή Έκ- et Ecclesia restituetur, Cui episcopus Vel presbj-
χλησί? ή δ έπίσκοπος ή δ πρεσβύτερος έχειροτονήθη. ter ordinatus fuerit.
ιζ"\ "Οσοι (3ιψοκινδύνως, μήτε τδν φόβον τού θεού 16. Quicunque β temere et inconsiderate, nec
πρδ ύφθαλμών ϊχοντες, μήτε τδν έκκλησιαστικδν Dei timorem pra oculis babentes,nec ecclesiasti-
κανύνα είδότες, άναχωρήσουσι τής Εκκλησίας πρε- Β cum canonem scientes presbyteri vel diaconi, vel
σούτεροι ή διάκονοι, ή δλως έν τψ κανόνι έξεταζό- 88 quicunque omnino in canone recensentur, ab
μβνοι, οδτοι ούδαμώς δεκτοί όφέιλουσιν είναι έν έτέρ* ecclesiis secesserint, ii in aliena ecclesia nullo
έκκλησή· άλλά πάσαν αύτοΤς Ανάγκην Ιπεσθαι χρή modo recipi debent, sed omnino cogendi sunt in
άναστρεφειν ε*ς τάς έαυτών παροικίας, ή έπιμένον- suas ipsorum parochias redire : tel si perseve-
τας άκοινωνήτους είναι προσήκει. El δέ καί τολμή- rent, eos a communione separatos esse oportet,
σείε τις ύφαρπάσα τδν τψ έτέρφ διαφέροντα καί Sin autem etiam ausus ? fuerit quispiam eum,qui
χειροτόνησα i έν τή αυτού Έκκλησή, μή συγκατα- ad alium pertinet subripere, el ordinare in ecclesia
τιθεμένου τού Ιδίου έπισκόπου ού άνεχώρησεν 6 έν non consentiente proprio episcopo, a quo recessit
τψ κανόνι έξεταζόμενος, άκυρος έστω h χεφοτονια. qui in canone censetur, irrita sit ordinatio.
Κυνόδου Αντιόχειας κανών κα'. Concilii Antiocheni COHOn 21.
κα# 'Επίσκοπον άπδ παροικίας έτέρας είς έτέραν μη 21 . Ερ; scopus ab alia parochia in aliam ne
μεθίστασθαι, μήτε αύθαιρέτως έπι^ίπτοντα έαυτδν, transeat, nec se Sua sponte ingerens, nec a po-
μήτε ύπδ λαών έκβιαζόμενον, μήτε ύπδ έπισκόπων puiis vi adactus, nec ab episcopis Coactus : ma-
Δναγκαζόμενον* μένειν δέ είς ήν έκληρώθη ύπδ τού neat autem in ea quam a Deo sortitus est ecclesia,
θεού έξ αρχής έκκλησί?, καί μή μεθίστασθαι αύτής, c et ab ea non recedat, secundum decretum prius
κατά τδν ήδη πράτερον περί τούτου έςενεχθέντα de ea re editum,
άρον.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ε', ι', κ\ Concilii Chalcedonensis canones 5, 10, 20.
ε*. Περί ών μεταβαινόντων άπδ πόλεως είς πόλιν 5. De episcopis, vel clericis, qui a civitate in
έπισκόπων ή κληρικών, Ιδοξε τους περί τούτων τε- civitatem transeunt, placuit 608 qui editi sunt a
θέντας κανόνας παρά τών αγίων Πατέρων Ιχειν την sanctis Patribus canones, vires obtinere.
Ιδίαν Ισχύν,
ι . Μή έξεΤναι κληρικδν έν δύο πόλεων κατά ταυ- 10. Non licere clerico in duarum civitatum
τδν καταλέγεσθαι έκκλησίάις, έν ή τε τήν άρχήν ecclesiis eodem tempore in catalogum referri, et in
έχειροεονήθη, καί έν ή προσέφυγεν ώς μείζονι δήθεν, ea in qua a principio ordioatus est, et in ea, in quam
διά δόξης κενής έπιθυμίαν. Τούς δέ γε τούτο ποιούν- tanquam ad majorem, confugit, propter inanis glo-
τας, άπο/αθίστασθαι τή ίδίφ έκκλησή έν ή έξ risa cupiditatem : eos autem qui hoc faciunt, pro·
άρχής έχιιροτονήθησαν, καί έκεΐ μόνον λειτουργεΐν. prise ecclesia* restitui, in qua ab initio ordinati
El μέν τον ήδη τις μετετέθη έξ άλλης εΤ.ς άλλην sunt,ut illic solura ministrent: sed si jam quispiam
έκκλησίαν, μηδέν τοΤς τής προτέρας εκκλησίας, d ex alia in aliam ecclesiam translatus est,nihil prio-
ήτοι τών ύπ’ αυτήν μαρτυρείων ή πτωχείων ή ris ecclesiffi vel eorum qu® sub ea sunt martyrio-
ξενοδοχείων έπικοινωνεΐν πράγμασι* τούς δέ γε τολ- rum, vel ptochotrophiorum, vel xenodochiorum Γβ-
μώντας, μετά τδν δρον τής μεγάλης καί οίκου- bus communicare. Eos autem qui ausi fuerint post
μενικής ταύτης συνόδου, πράττειν τι τών νυν άγ- magnae hujus et universalis synodi definitionem,
ηγορευμένων, ώρισεν ή άγία σύνοδος έκπίπτε ιν του aliquid eorum 89 qu® sunt prohibita, facere, sta-
οίκείου βαθμού. tuit sancta synodus eos proprio gradu excidere.
κ'. κληρικούς είς έκκλησίαν τελούντας, καθώς 20. Clericos in ecclesiis ministerio fungentes,
ήδη ώρίσαμεν, μή έξεΤναι είς άλλης πόλεως τέττε- quemadmodum jam statuimus, non licere in alius
σθαι έκκλησίαν, άλλά στέργειν έκείνην έν ή λειτουρ- civitatis ecclesia ordinari : sed illa esse contentos,
5 Apost. 15 ; Sardie. 1 ; Leonis 38. # Apost. 15 et 33 ; Antioch. 3 ; Chalc. 5 et 20. ? Apost.
16 ; Afric. 21 ; Innoc. 14 ; Gelas. 23.
543 ΡΗ0Τ1Ι PATRIARCHA CP. 544
ia qua ab initio ut ministrarent, digni habiti sunt: A γετν έξ άρχής ήξιώθησα rv· ferri* Ιχείνων, ot ^
.praeter illos qoi amissa soa patria, ia aliam eccle- απολέσαντες τάς Ιδίας πατρίδας, άπύ Μάγχης είς
siam necessario transierant. Si qui autem epi- άλλην έχκλησίαν μετήλθον. Et δέ τις έπίσκοπος μετά
scopi post boc decretum, clericum qui ad aliom τον δρον τούτον, &λφ έησκόπψ προσήκοντα δέξοιτο
episcopum pertinet, susceperint, placuit esse ex- κληρικόν, Ιδοξεν άχοινώνητον είναι καί τον δεχθέντα
communicatos, eumque qui susceptos est,et eum, xxt τδν δεξαμενον' wc fe & μεταστάς κληριχδς
qui suscepit, donec clericus qui migravit, in suam «Ις την Ιδίαν έπανέλθη έκχλησίαν.
ecclesiam redeat.
Concilii Sardicensis canones I, 2, 45. Συνόδου Σαρδιχής κανών β*,
Sancta synodus SardtCSS Congregata ex diversis *H άγία σύνοδος ή kv Σαρδιχή συγκροτηθεΤσα ix
provinciis , definivit QUCt sequuntur. διάφορων έπαρχιων ώρισε τα ύποτε ταγμένα.
4. Osius urbis Cordubae (25) episcopus dixit : *\ ''Οσιος έπίσκοπος πάλεως Κορδούβης είαεν Οδ
Non tam mala consuetudo, quam perniciosissima τοσοΰτον ή φαύλη συνήθεια, δσον ή β*σ&ρωτάτ*
rerum corruptela, est ex ipsis fundamentis peni* των πραγμάτων διαφθορά, έξ αύτών των θεμελίων
tus exstirpanda : ne cui episcopo liceat a parra έστιν έχριζωτέα- "να μηδινί των έπισχόπων έξη από
civitate in aliam migrare. Ejus enim causae pra- 3 πάλεως μιχρ«ς · tc έτέραν πό>ιν μεθίστασθαι. 'fl
textas est manifestus, propter quem talia tentan- γάρ της αίτίας τούτης πράφασις φανερά δι’ ήν τά
tur. Nullus enim episcopus adhuc inveniri potuit, τοιαυτα έπιχειρεϊται. Ουδεις γάρ πώποτε εόρεθηναι
qui a majori civitate in minorem transire Studue- άπίσκοπος δεδύνηται, δς άπύ μείζονος πάλεως είς
rit. Unde constat eos ardenti plura habendi cupi- έλαχιστοτάραν πάλιν έσπούδασε μεταστηναι* δθεν
ditate succendi, et magis arrogantia servire. Ut συνάστηκε οιχπύρφ πλεονεξίας τράπψ ύπεχχαίεσθ»
rideantur majorem habere potestatem. Placetne τους τοιούτους, καί μάλλον τη άλαζονείφ δουλεύεις
boc omnibus, Ut ejusmodi improbitas acerbios Οπως έξουσίαν δοχοΤεν μείζονα χεχτησθαι. El πάσι
vindicetur ? Existimo enim eos ne laicorum qui· τοίνυν τούτο άρέσχει, ώστε τήν τοιαύτην σχαιάτητα
dem debere habere communionem. αυστηρότερον έχδιχηθήναι, Ηγούμαι γάρ μηδβ λαΤ-
* χών έχειν τους τοιούτους χρηνΟι κοινωνίαν.
Omnes episcopi dixerunt : Placet omnibus. "Απαντες ot έπίσχοποι ειπον· Τούτο άρέσχει
πάσιν.
ϊ. Osius episcopus dixit: Si quis autem adeo 90 β\ "Οσιος έπίσκοπος εΐπεν Et δε τις τοιούτος
insanus, vel audax inveniatur, Ut de iis videatur εύρίσκοιτο μανιώδης η τολμηρδς, άς περί των τοιού-
aliquam afferre excusationem, asserens sibi a po- των δάξαι τινά φέρειν παραίτησιν, διαβεβαιούμινον
polo allatas es se litteras ; clarum est potuisse c άπύ τού πλήθους έαυτδν χεχομίσθαι γράμματα, δη-
paucos aliquos mercede et pretio corruptos in λάν έστιν άλίγους τινάς δεδυνήσθα ι, μισθψ χαι τιμή-
Ecclesia seditionem movere, Ut eumdem utique μ*τι διαφθαρέντας, έν τη έκκλησίφ στασιάζει ώς
postulent habere episcopum. Omnino ergo has δήθεν τδν αύτδν έχειν έπίσχοπον άξιούντας. Καθ-
fraudes et artes puniendas esse existimo ; Ut ne- άπας ©υν τάς τοιαύτας (&?διουργ(ας καί τέχνας ώ
mo possit, qui est ejusmodi, ne in fine quidem δεκτέας, άλλα μάλλον κολαστέας είναι νομίζω, ώστε
laica communione dignus haberi. An ergo haec μηδένα τοιούτον μηδέ έν τφ τελεί λαϊκής γούν άξιού-
placeat senteotia, respondete. σθαι κοινωνίας. El τοίνυν άρέσχει αυτή ή γνώμη,
άποχρίνασθε.
Responderunt : Placent que dicta sunt. Άπε<ρίναντο* Τά λεχθέντα ήρεσεν.
45. Osius episcopus dixit : Hoc quoque omnes ιε\ "Οσιος έπίσκοπος είπε. Και τούτο δε πβίντες
definiamui, ut si quii episcopus ex alia parochia δρίσωμεν, ΐνα ει τις έπίσκοπος έξ έτέρας παροικίας
velit alienum ministrum sine consensu proprii βο-ιληθή άλλάτριον δπηρέτην, χωρίς της συγκα-
episcopi in aliquo gradu constituere, irrita et in- ταθέσεως τού Ιδίου έπισχάπου, εϊς τινα βαθμόν
firma ejusmodi constitutio existimetur. Si qui καταστήσει, άκυρος και άβεβαιος ή κατάστασις ή
autem boc sibi ipsis permiserint, a fratribus βΙ°τοιαύτη νομίζοιτο· εΐ τινες δε τούτο έπιτρέψειαν,
coepiscopis et admoneri et corrigi debent. παρά των άδελφών καί συνεπισκάπων ήμών καί
ύπομιμνήσκεσθαι καί διορθούσθαι οφείλουσιν.
Omnes dixerunt ; Hoc quoque decretum Stet ‘‘Απαντες εΐρήκασι· Καί ούτος 6 δρος στήτω
firmum et immobile. Ασάλευτος.
Concilii Carthaginensis canones 54, 90. Συνόδου Καρθαγεννης χάνων νδ\ 4'.
Ut alienus clericus minime suscipiatur ab Περί τού άλλοτρίου; κληρικούς μηδαμώς παρ’
alio (26). έτέρων ύποδέχεσθαι επισκόπων.
ΝΟΤΑ.
(25) Canones Istos, non secus atque Africanos La- (26) Concil. Carlbag. 111, cap. 44, et Ferrendus
tine fuisse primum editos docet Dionysius Exiguus cap. 27, ex concil. Carthag, tit. 53.
io Praefatione ad Stephanum episc. Salonitanum.
545 8YNTAGMA CANONUM. - TIT. I, CAP. XXVI. 546
νδ\ Έπιγονκχ; έπισχοπο; εΐπεν· Έν πολλατς συν- α 84. Epigonius episcopus dixit : In mullis conci*
ύδοις τούτο όρυθϊν, καί νύν Ιτι μην ίχ τής V£T£' 1 iis hoc slatutum esi 8, etiam nunc hoc confirman-
pa< βιβιιωθη »υ ν*»*ω; , μχχιριώτατοι άίελβοΐ, dum est a veslra prudentia, beatissimi fratres, ut
ώστε μηδένα έπίσχοπον Ιοιποΐίΐσθαι άλλδτριον χλη- clericum alienum nullus sibi proripiat episcopus
ptxbv παρά την χρίσιν τού ηροτέρου αύτου έπισχό- prater ejus arbitrium, cujus fuerit clericus. Dico
που. Άχβφέόω 8« Ίουλιανδν άχιρίστως άνεχβέντα autem Julianum (27), qui ingratus est Dei benefi*
περί τάς διά τής έμής βραχύτητος εις αύτον σωρευ- clis per meam parvitatem in se collatis, ita teme-
θείαας τοσσΰτας τού θιυύ οΰεργεσίας, xal ούτως rarium et audacem exstitisse, ut 91 eum qui a
προίΜ-.ώς xat τολμηρΔς διχγτνόμςνον, ώστε τον άπί> me baptizatus est, cum esset puer egentissimus,
νηπίας ήλικίας ΰπ’ Ιμού βχπτισθέ«α, τύν καί διά mihi ab eodem commendatus: cumque multis an-
πολλήν Ζνδειαν έζ αΰτοϋ παρατεθέντα μ οι, χαϊ Ιπ! nis a me aleretur atque ineresceret; hunc, ut dixi,
πολλά ϊτη έξ Ιμού τραφέντα χαϊ αύξηθέντα, τδν ώς baptizatum esse in ecclesia mea per manum parvl-
«Τπον tv τή Ιμή Ιχχληοί? τή χειρ! τής ίμής μετριδ- tatis me® constat. Idem in dicecesi Mappaliensi
τητος βαπτισβέντα, καί δεικνύμενον iv τή τών Μα- lector esse coeperat, imo annis ferme duobus lege-
παλιτών παροιχί* Αναγνώστην γενδμενον, xal έπΐ rat. Nescio quo contemptu humilitatis meae idem
δύο ϊτη έπεισε άνιγινώσχοντα, τούτον ούχ οΐδχ πο Itf Julianus eum abripuit, quem dicit quasi proprium
καταφρονήσει τής έμής μετριδτητος, άφαρπάααι Β civem sui loci Vazaritani, me inconsulto usur-
τδν χΰτον Ίοολιβνδν, καί λέγειν πολίτην τού διαφί- pare : nam et diaconum illum ordinavit. Hoc si
ροντος αΰτφ Βαζβριτανού τύπου, χαϊ παρά τήν έμήν licet·, pateat hsc licentia a vobis, beatissimi fra-
•ρκύμην τούτψ χαταχεχρήσβαι· καί γάρ καί διάκονον tres ; sin minus, tam impudens cohibeatur, ne
ταύτον έχειροτύνησε. Τούτο tl εξεστι, γνωσθή, ΰμΤν 8Θ misceat communioni CUJUSqnam.
ή τοιαύτη άδεια, μαχαριώτατοι άδελφοί* ιί·δί μή γε, τδ οδτως άναιδές κωλυθιίη, Ινα μή i λεχθείς ’ίουλιανάς
ϊπιχοινωνή άλλοτρίοις.
Βουμήδιος έπίαχοπος εΐπεν Έάν, μή έρωτηθείσης NufflidiuS episcopus dixit : SI non postulata,
μηδλ αΙτηθ*(«ης τής βής άξίας <ραν*ίη τούτο πράξας neque consulta tua dignatione id videtur fecisse
Ίβυλιανδς, χρίνομεν πάντες άδίχως γινόμενον χαϊ Julianus, judicamus omnes inique faetum atque
μή άξίεος Διά εΙ μή i αύτδς Ίουλινος διορθώσηται indigne. Quopropter οίβί idem Julianua ΟΟΓΓβΧβ-
τήν οικεία < πλάνην, χαϊ μετή άποβεραπεύσεως τφ rit errorem suum, et cum satisfactione enmdem
λβφ τδν αύτδν άποχαταατ/,βει χληριχδν, δν clericum, quem fuerat ausus ordinare, revoca-
έτδλμηβε χειροτονήοαι, καεά τών δριβθίντων τή verit tue plebi, contra statuta concilii faciens,
βυνδδφ πράττων, καί χωρισθείς ά«ρ’ ήμών, εής ol-C contumaci® suta, separatus a nobis, excipiet jn-
χείας μονοτονίας άπενέγκη τήν κρίσιν. dicium.
’Βπεγάνιος έπίβχο πύς εΐπεν’ *ο κατά τήν χήραν Epigonius episcopus dixit : Ailate Pater, et
Πατήρ, καί αδαή τή προκοπή άρχαιάτατος έπαινετδς ipsa promotione antiquissimus, vir laudabilis,
άνήρ, ό άδελφδς καί βυλλειτοοργδς ήμών Βίκτωρ τήν frater et collega noster Victor vult hanc petitio-
αΤτηαιν τούτην γενικήν βούλεται έπί πάβιν έχτελε- nem generalem omnibus effici,
εθήναι,'
{'· ‘Ομοίως ήρεοεν ΐ*χ δστισδήποτε Ιν έχχλησίφ, 90. Item placuit 9, ut quicunque in ecclesiavel
εάν άπαξ άνέγνω, ύπ’ , άλλης έχχλησίας προς χλήρωαιν semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non
μή χατάχηται. Καί Επέγραψαν. Αύρήλιος Ιπιαχοπος teneatur. Et subscripserunt : 98 Arelius episce-
τής tv Καρχηδύνι Έκκλησή τφ παρύννι ψηφίσματι ρα8 Ecciesie Carthaginensis huic decreto con-
«υνήνεαα, xal άναγνωΟύντι ύπέγραψα* δμοίως χαϊ sensi, et prolecto subscripsi. Similiter et cmleri
ot λοιποί λπίσχοποι υπέγραψαν. episcopi subscripserunt (28).
Σονύδου οικουμενικής ϊχτης κανών ιζ-'. ιη', κ'. Concilii ttcumeniei sexti canones 17, 48, 20.
ιζ’. Έπειδήπερ διαφύρων έκκληαιών κληρικοί, 77. Quoniam diversarum ecclesiarum ιο clerici
τάς Ιδίας ii αίς έχειροτονήΟηααν λκκλησίας κατα- Ο propriis in quibU8 Ordinati SUBt, relictis ecclesiis,
λιπδντες, πρδς έτέρους αυνέδραμον έπιακύπους, καί ad alios episcopos se contulerunt, et sine proprii
γνώμης δίχα τοΰ οικείου έπιαχύπου, άν ταΤς άλλο- episcopi sententia in alienis ecclesiis constituti
τρίαις κατετάγηοαν Ικκλησίοις, έκ τούτου τε συνέβη 8UBt,6t CX 00 ίρβΟβ reddit ineoiCBtCS CC inobedieu*
άνυποτάχτους αυτούς χαταστήναι, δρίζομεν ώστε tes evenit : atatbimus,nt a menae Januario prote·
άπύ τού νύν, ήτοι άπδ τού Ιανουάριου μηνάς τής rit® quartffi indictionis, nullus omnino clericus, in
παρελΟούσης τετάρτης έπινεμήσεως, μηδένα τών qnocunque sit gradu, potestatem habeat sine pro-
άπάντοεν κληρικών, χάν έν οΐφδήποτε τυγχάνη βαθμφ, prii episcopi scripta dimissoria, in aliene ecclesia
ϋειαν ϊχεεν έκτος τής του οίκείου έπισκόπου έγγραφου catalogum referri. Qui hoc enim a prssenli nunc
άπολυπκής, iv έτέρφ χατατάττεσθαι έκκλησή· ίπεί tempore non servaverit, aed quod in se est, enm
δ μή τούτο άπδ τού νύν παραγυλαττύμίνος, άλλά qui illi manus imposuit, dedecore affecerit, depo·
8 Concilium Afiric. cap. 21. 9 Concilium Afric. cap. 57. <0 Chalced. Can. 6, 10, 20.
NOTAS.
(28) Yide August. epist. 240 et 235.
(27) Episcopum Vaxarilanum.
547 PHOTII PATRIARCH/E CP. 548
BAtur el ipsd, et qui etim prseter rationem SUS- A καταισχύνων, τό γε έπ* αύτψ, τον την χειροτονίαν
Cepit· αύτψ ΐπιθεικότα, καθαιρε(σ6ω καί αύτδς καί 6
παρχλόγως αύτδν προσδεξάμενος.
18. Eos qui barbaricae incursionis praetextu, \el ιη\ Τούς προφάσει βχρβχρικής έπιδρομής, ή
aliquo alio modo propter aliquam circumstantiam άλλως πως έκ περιστχσεως, μετανάστας γενομένους
emigrarunt, clericos, postquam modus ille ac cir- κληρικούς, ήνίκχ δ* άν δ τροπος αύτοΤς Αποπχύση-
cumstantia cessant, vel barbariem incursiones, ται, ή *l τών βαρβάρων έπιδρομαί, δι’ ά τήν Ανα-
propter quas recesserant, rursus in suas jube- χώρησιν έποιήσχντο, αύθις έν ταΤς οίκείαις έκκλη-
mus ecclesias reverti, nec eas diu absque justa σίαις προσχάσσομεν έπανέρχεσθχι, καί μη km πολύ
Causa relinquere. Si quis autem non, Ut praesens ταύτας Απροφασίστως κχταλιμπάνειν. El δέ τις μή
vult canon, adierit, segregetur, donec ad suam κατά τον παρόντα διχγένηται κανόνα, Αφοριζέσθω
ecclesiam redeat. Hoc ipsum autem etiam in eo μέχρις άν προς τήν οίκείχν έκκλησίαν έπαναδράμοι.
fiat episcopo, qui illum detinet· Τδ αύτδ δε τούτο και έπί τψ κ&τέχοντι αύτδν έπι-
σκόπφ γίνέσθω.
20. Ne liceat episcopo in alia quae ad se non κ\ Μή έξέστω έπισκόπω είς έτέραν την μή αύτψ
pertinet, civitate publice docere. Si qui autem j* προσήκουσαν πόλιν δημοσία διδάσκειν* εΐ δέ τις φο>-
hoc facere deprehensus fuerit, ab episcopatu de- ραθείη τούτο ποιων, της έπισκοπης παυέσθω, τα δέ
sistat, presbyteri autem munere fungatur. τού πρεσβυτέρου ένεργείεω.
95 TeXlUS. Const. 9 et 10, tit. \ Novellarum 'η δέ 0’ και t* διάτ, τού a’ τίτ. των νεαρών λέγει,
aiunt, quod in Magnam ecclesiam Constantinopo- πώς εις την Μεγάλην έκκλησί αν Κωνσταντινου-
litanam aliorum ejus ecclesiarum clerici transfe- πόλεως ol των άλλων αυτής έκκλησιών κληρικοί
rantur. μετατίθεντα.
CAP. XXVII. — De eo qui peccati reus , niAi- ΚΕΦΑΛ. ΣΖ*. — Περί τού ύποκειμένου Αμχρχή-
lotninus ordinatus fuit . μάτι, καί χειροτονηΟέντος,
Concilii Nic&ni canones 9, 10. Συνόδου Νικαίας κανών 6’, ι\
9. Si qui citra examinationem 12 promoti sunt Θ*. Ειτινες Ανεξετάστω; προήχθησαν πρεσβύτεροι,
presbyteri, vel examinati sua peccata confessi ή Ανακρινόμενοι ώμολόγησαν τα Ημαρτημένα αύτοΤς
sunt, eisque confessis, praeter canonem moti και όμολογησάντων αυτών, παρά κανόνα κινούμενοι
homines manus imposuerunt, eos canon non ad- ol άνθρωποι, τοΤς τοιούτοις χεΤρα έπιτεθείκασι, τού·
mittit. Quod est enim a reprehensione alienum, τους δ κανών ού προσίεται* το γάρ άνεπίληπτον
defendit Ecclesia. C έκδικεΤ Η καθολική ’Εκχλησία.
10. Quicunque ex iis qui lapsi sunt, vel per i*. *Οσοι προεχειρίσθησαν των παραπεπτωκότων,
ignorantiam, vel ecientibos iis qui promoverunt, κατά άγνοιαν, Η καί προειδότων των προχειρίσαμε-
ordinati sunt, hoc ecclesiastico canoni non prse- νων, τούτο ού προκρίνει τφ κανόνι τψ έχκλησια-
judicat. Ii enim cogniti deponuntur. στικψ* γνωσθέντες γάρ καθαιρούνται.
Concilii Nicaeni Neocce&ariensis canon 9. Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών.
Si presbyter, qui corpore prius peccaverat, Πρεσβύτερος έάν προημαρτηχώς σώματι προ-
promotus fuerit, et si ante ordinationem peccasse α^θή, και δμολογήση δτι ήμαρτε πρύ της χειροτο-
confessos fuerit, ne offerat, manens in aliis, pro- νΙας, μη προσφερέτω, μένων έν τοΤς λοιποΐς, διά
pter aliud ejus bonae vitae studium. Reliqua enim χήν «λλην σπουδήν, τά γάρ λοιπά Αμαρτήματα
peccata dicunt multi manuum impositione tolli, έφασαν ol πολλοί καί τήν χειροθεσίαν Αφιέναι. Έάν
Quod si ipsa non confiteatur, aperte autem con- δέ αύτδς μη δμολογή, έλεγχθηναι δέ φανερως μη
vinci non potuerit, illius quoque ei fiat potestas, δυνηθή, έη* αύτψ έκείνφ ποιεΐσθαι τήν έξουσίαν.
Basilii canon 27. Βασιλείου κανών κζ\
27. De presbytero, qui insciens illicitis nuptiis κζ’. Περί τού πρεσβυτέρου τού κατά άγνοιαν Αθέσμφ
implicatus est, statui quae oportebat, cathedra qui- q γάμω περιπαρέντος, ώρισα & έχρήν, καθέδρας
dem participem esse, sed a reliquis muniis absti- μέν μετέχειν, των δέ λοιπών ένεργειών Απέχεσθαι*
nere. Nam satis est ejusmodi homini venia. Ut au- Αρκέτδν γάρ τψ τοιούτψ ή συγγνώμη* εύλογεΤν
tem alium benedicat, qui propria curare debet vul- δέ έτερον τδν τά οίκεΤα τημελεΤν ώρείλοντα τραύ-
nera,minime consentaneum. Benedictio enim san- ματα Ανακόλουθον. Εύλογία γάρ Αγιασμού μετά-
ctificationis 94 communicatio est· Quam qui non δοσίς έστιν. 'θ δέ τούτο μη ίχων διά τδ έκ τής
habet, propterea quod insciens lapsus est, quo- άγνοίας παράπτωμα, πως έτέρφ μεταδώσει ; Μήτε
modo aliis impertiet? Itaque nec publice noc priva- τοίνυν δημοσί?, μήτε Ιδίφ εύλογείτω, μήτε τδ σώμα
tirn benedicat, nec corpus Christi distribuat alKs, τού Χριστού κατανεμέτω έτέροις, μήτε τι άλλο λει-
nec quodvis aliud sacrum munus obeat, sed, ho- τουργειτω* άλλν άρκούμενος τή πρόεδρέ, προσ-
norifica sede contentus, roget cura lacrymis Dorni- κλαιέτω τψ Κυρίψ συγχωρηθήναι αύτψ τδ έκ της
num, ut sibi ignorantias peccatum remittatur. άγνοίας Ανόμημα·
it Apost. can. 14 ; Antioch. $an. 16. te Neocaes. 9.
549 SYNTAGMA CANONUM. — ΤΙΐ. I, GAP. XXVIII. ' 550
Θεοφίλου έκ του ύπομνηστικού κατών δ , ε' V. A ThCOphili COrMAOliitorii CQftOtl 4, 5, 8.
δ*. Περί δε Πανουφ του καταστάντος διακόνου έν 4. De Panuph, qui in LyCO diaconus CODSlitutuS
τή Αυκφ ζητήσαι* και el μέν εύρεθείη ούτος iit est, ςΟΦΓβΓβ oportet ; et SI 18 quidem inventus
κανηχούμενος τυγχάνων, την άδελφιδήν έαυτοΟ προς fuerit, cum esset catechumenus, fratris sui filiam
γάμου κοινωνίαν δεξάμενος, μετά δε τδ βάπτισμα in matrimonii societatem accepisse, post baptis-
εις κλήρον άχθείς, μενέτω έν τφ κλήρψ, ει γε κεκοί- mum in clerum promotus, in clero maneat, 81
μηται έκείνη, και μετά το βάπτισαα ού κεκοινώ- illa ex vita migrarit, et post baptismum Cum ea
*ηκεν αύτή. El δέ πιστός τυγχάνων τήν αυτήν rem non habuerit. Sin autem cum esset fidelis
άδείφιδήν έαυτοΟ πρός γάμου κοινωνίαν έδέςατο, eamdem fratris sui filiam in matrimonii socie*
Ιστω του κλήρου άλλδτριος. ού γάρ πράχριμα τφ tatem duxit, sit a clero alienus. Non est enim
Ιπηνόπφ φέρει ’ A πόλλων i, el ές άγνοιας κατ- episcopo Apollini praejudicium si eum per iguo-
έστησεν αυτόν. rantiam CODStilUlt.
e'. Περί Ιακώβ ζητήσαι - εΐ άναγνώστης ών, 5. De Jacob quaerere oportet. Si enim lector erat,
έγκλήματι πορνείας υπεύθυνος έδε'χθη, καί παρά et crimini fornicationis fuisse eum obnoxium OS-
τών πρεσβυτέρων έξεβλήθη, εΤτα χεχειροτόνηται, tensum sit, et a presbyteris sit ejectus, deinde is
ούτος έκβαλλέσθω, άκριβους έζετάσεως γινόμενης, g est ordinatus, ejiciatur, accurata examinatione
καί μή μόνον έκ ψιθυρισμών ή κακολογιών υποψίας
είς αύτδν γενομένης, El δέ μή εύρεθείη ύπεύθυνος,
μενέτω έν τφ κλήρψ· οδ γάρ δει ταΤς ματαίαις δια*
βολαΐς προσέχειν.
η'. ’Επειδη Ιέραξ τόνδε ώσανε'ι έπί πορνείφ δια-
βαλλόμενον, ούκ δφείλειν έν τφ κλήρψ είναι, δ δέ
έπίσκοπος ’Απόλλων διΤσχυρίσατο, τδ τηνικαϋτα
μηδένα κατήγορον έν μέσψ έληλυθέναι κατ’ αυτού,
έξεταζέσθω καί σύτος. Καί εΐ μέν κατήγορός τις
Αναφύεται πίστεως άξιος, καί τδ έγκλημα άπο-
δείκνυνται, φερομένων μαρτύρων άξιοπίστων, τής
έκκλησίας έκβαλλέσθω* εί δέ τού κλήρου άξιός έστι,
καί έπί σωφροσύνη μαρτυρειται , μενέτω έν
τούτφ.
κεφαα. κη'. — Περί τής ήλικίας τών χειρο-0 CAP. XXVIII. — De ordinandorum utriutque
τονουμένων ά^ρένων καί θηλειών. SCXUS (Blale.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ια*. Concilii NeOC&Sdriensis Canon 1 1 .
ια\ Πρεσβύτε^ος πρδ τών λ’ έτών μή χειροτονείσθω, 1 1 . Presbyter 43 ante triginta annos non ordine-
έάν καί πάνυ ειη δ άνθρωπος άξιος, άλλ’ άπο- tur, etiamsi fuerit homo valde dignus, sed reser-
τηρείσθω. 'ο γάρ Κύριος 'Ιησούς Χριστδς έν τφ vetur. Dominus enim Jesus ChrislUS in tricesimo
τριακοστφ Ιτει έφωτίσθη καί ήρξατο διδάσκειν. anno baptizalUS est 4*, et coepit docere.
Συνόδου ΧαλκηδιΝος κανών rt'. Concilii Chalcedoflfnsis Canon 15.
ιε\ Διακόνισσαν μή χειροτονεΐσθαι γυναΤκα πρδ έτών ι5. Diaconissam non esse mulierem ordinan*
τεσσαράκοντα, καί ταύτην μετά Ακριβούς δοκιμασίας, dam ante annum quadragesimum, et eam cum ac-
Et δέ γε δεξαμενή τήν χειροθεσίαν, καί χρόνον τινά curata examinatione. Si autem postquam ordina-
**ραμείνασα τή λειτουργά, έαυτήν έπιδφ γάμψ, tione suscepta ministerio aliquo tempore perman-
sa** τήν τπύ Πεού χάριν, ή τοιαύτη άν^θεμα- sit, seipsam matrimonio tradiderit, Dei gratiae
τιζέσθω μετά τού αύτή συναφθέντος. injuriam faciens, ea una cum illo qui ei conjun*
ctus est, anathematizetur.
£uv<!5ou Καρθαγέννη; κανών »ς- D Concili Chulcedonensis (29) canon 16.
®^στε μηδένα έπίσκοπον ή πρεσβύτερον ή (Jt nullus episcopus , presbyter , et diaconus condu -
διάκονον ϊκληψίν τινα λαμβάνειν · καί ώστε ctor existat, et ut lectores uxores accipiant, et clerici
τούς άναγνώστας γαμετάς >αμβάνειν * καί 'ίνα abstineant ab usuris ; et quo tempore vel ipsi, vel vir -
οι κληρικοί γυναικών καί τόκων άπέχωνται · gines consecrentur, et de non salutando populo.
καί πο(ψ δεΐ καιρώ ή αυτούς ή τάς παρθένους καθιερούσθαι* καί περί τού μή προσκυνεΐν τδν
δήμον.
ιζ"\ 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα έπίσκοποι καί πρεσβύτεροι 16. Item 45 placuit, Ut episcopi, presbyteri, 6t
καί διάκονοι, έκλήπτορες μή γίνωνται ή προκουρά- diaconi non sint conductores aut procuratores,
4S Distinet. 78. 4* Luc. iii, 23 45 Carthag. n, cap. 15.
NOTiE.
(29) Ferrandus cap. 70, ex concil. Carthag. tit. 24.
facta ; non autem ex susurris vel maledictis orta
in eum suspicione. Siu au em non fuerit inventus
crimini obnoxius, maneat in clero : neque anim
vanis calumniis animum adbibere oportet. «
8. Quoniam Hierax dicit quemdam non debere
esse in clero, ut qui sit fornicationis accusatus ;
Apollo autem episcopus tunc affirmavit nullum
accusatorem adversus eum in medium proces-
sisse, hic quoque examinetur ; et si aliquis qui-
dem accusator fide dignus exoritur, et crimen
probatur productis fide dignis testibus, ecclesia 98
ejiciatur ; sin autem dignus est clero, et de ejus
continentia testimonium feratur, in eo maneat.
551 MOTU PATRIARCHA CP. 552
neque ullo turpi negotio et inhonesto victum quas- a τορες, μηδέ έκ τίνος αισχρού ή άτίμου πράγματος
rant,quia respicere debent scriptum esse : Nullus τροπήν πορίζωντχι. 9θφε(λουσι γάρ άποβλέψαιείς %b
militans Deo implicat se negotiis s&cnlartbvs 1β. γεγραμμένον * Ούδεις στρατευύμενος τψ θεψ ,
Item 47 (47*30) placuit Ut lectores cum ad annos έμπλέκει έάυτδν πράγμασι κοσμιχοΤς * ήρεσεν
pubertalis θβ pervenerint, cogantur aut uxores ώστε τους άναγνώστας, εις τον κχφδν της ήβης
ducere, aut continentiam profiteri. Item placuit, Ut έρχομένους άναγκάζεσθαι ή συμβίους άγχγέσθαι,
clericus, si commodaverit pecuniam accipiat (31), ii έγκράτειχν όμολογείν. 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα κλη-
si speciem quantam dederit accipiat : et ut ante ρικύς, έαν χρήματα δψ έν χρήσει, τά χρήματα λάβη*
25 annos aetatis 48 nec diaconi ordinentur (32), έάν δέ είδος, δέον δέδωκε λάβη, καί tva πρύ των κε9
nec virgines (33) consecrentur : et Ut lectore8 ένιαυτών, μήτε διάκονοι χειροτονωνται* άλλά καί ot
populum non salutent. άναγνωσται τδν δήμον μή προσκυνώσιν.
Concilii cecumeniei VI canones , 14, 15. Συνύδου οικουμενικής έκτης κανών ιδ', ιε9.
14. Sanctorum divinoruroque Patrum nostro- ίδ\ *o των άγίων καί θεοφύρων ήμών Πατέρων
nim canon in his quoque valeat, Ut presbyter ante κρατείτο) κανών καί έν τούτψ, ώστε πρεσβύτερον
triginta annos non ordinetur, eliam si sit boroo πρδ λ9 έτών μή χεφοτονβΤσΘαι, κάν πάνυ ή άξιος δ
valde dignus, sed reservetur. Dominus enim iesus b άνθρωπος, άλλ9 άποτηρετσθαι. vo γάρ κύριος
Christue tricesimo anno baptisatus est, et cobpit 'Ιησούς Χριστές έν τψ τριαχοστψ έτει έβαπτίσθη,
docere. Similiter nec diaconus ante viginti quin- καί ήρξχτο διδάσκειν * δμοίως μήτε διάκονον πρ b
que annos, nec diaconissa ante quadraginta an- τών χε9 έτών, ή διακύνισσαν πρέ τών μ* χρύνων
nos ordinetur. χειροτονείιθω.
15. Subdiaconus ne minor viginti annis ordi- ιε*. Υποδιάκονος μή ήττων τών κε* χεφοτονείσθω
netur. Si qui autem in quovis sacerdoti gradu ένιαυτών. El δέ τις τών έν οί?ούν ιερατική κατα-
pTOler prffifinita tempora ordinatus ftierit, depo- σχάσει παρά τους δρισθέντας χειροτονηθείς χρύνους,
nator. καθαιρείσθω.
TextUS, Const. 9, tit. l,lib. I, cod, non concedit 9H θ’ διάταξις του α9 τίτ. του α9 βιβλ. του κώδ. ού
diaconissam fieri, quSB sexagesimum annum non συγχορεΤ γίνεσθαι διακύνισσαν, τήν μή ύπερβασαν
superavit. Constit. vero 1 ν tit· 1, Novellarum dicit, τέν ξ9 ένιαυτύν ή δέ α' διάτ. του α9 xjx* τών νεαρών,
[satis esse, si] quinquaginta annorum Sit. Et si pro- έτών αύτήν είναι θέλει ν9, ώς εί γε, διά τινα αιτίαν
pter necessariam aliquam causam hac satate [ali- άναγκα ίαν, έλάττον ούσα ταύτης τής ήλικίας έχει-
qua] minor ordinata fuerit, [illam] in monasterium ροτονήθη, βούλεται μοναστηρίψ έμόληθήναι, έν φ
detrudi vult, in quo viri commercium non habent, g άνδρών έπιμιξία ούκ Ιστιν, ούτε αύτεξούσιος δίαιτα*
nec libera vivendi ratio est «Verum const. 2 ejus- ή μεν τοι β9 διάτ. του αυτού τίτ. ού θέλει διακύ-
dem tit. erxlesie diaconissam fieri non Vult, quSB νισσάν έκκλησίας γίνεσθαι, τών μ9 έτών ήττονα. *Η
quadraginta annis minor sit. Eadem porro const. αύτή δέ διατ. φησί, τδν χειροτονούμενον πρεσβύ-
ait : Ordinandum presbyterum non debere esse τερον μή ύγείλειν είναι ήττονα τών λ* έτών καί κε9
minorem annis triginta, diaconum 25, lectorem τέν διάκονον, τέν δέ άναγνώστην ιη9, καί τέν έπί-
octodecim, episcopum [denique] triginta quinque· σκοπον λε*· ή δέ ιζ διάτ. τού αυτού τίτ. θέλει αύτέν
Sed const. 1 7 ejusdem tit. vult ut episcopus tri- ύπερβεβηχέναι τά λ9 Ιτη.
gesimum annum excesserit.
07 GAP. XXIX.- De chorepiscoporum creatione, ΚΕΦΑΛ. ΚΘ\ -— Περί ποιήσεως χωρεπισκύπων,
et quando ac quomodo offerant vel tradant res χαί πύτε, καί πώς προσφέρουσιν ή μεταδιδύααι,
sacras , et quosnam ex eis ordinare liceat nec ne. καί τίνας χειροτονούσα ή ού.
Concilii Ancyrani eanon 13. Συνύδου Άγκύρας κανών ιγ9.
13. Chorepiscopos non licere presbyteros vel ιγ9. Χωρεπισκύποις μή έξεΤναι πρεσ&τέρους ή δια-
diaconos ordinare, sed neque urbis presbyteros, χάνους χεφοτονεΐν * άλλά μήν μηδέ έπισκύποις
nisi CUtn litteris ab episcopo permissum fuerit, d πύλεως, χωρίς τού έπιτραπήναι ύπέ τού έπισκδπου
in aliena parochia. μετά γραμμάτων, έν έτέρφ παροικίφ.
Conditi NeoCXSariensis canon 13. Συνύδου Νεοκαισαρείας κανών ιγ9·
13. Vicarii autem presbyteri non possunt in do- ιγ9. 'Επιχώριοι πρεσβύτεροι έν τψ κυριακφ τής πύ-
minico offerre praesente episcopo, vel urbis pres- λεως προσφέρειν ού δύνανται, παρύντος έπισχύπου ή
byteris : neque panem dare precationis, neque πρεσβυτέρων πύλεως, ούτε μήν άρτον διδύναι έν
calicem. Sin autem absint, et solus ad precatio- εύχή ουδέ ποτήριον* έάν δέ άπώσι, καί εις ευχήν
nem vocatus fuerit, dat. κληθή, μύνος δίδωσιν.
47 II Tim. ii, 4. 17 Cartbag. m, cap. 19. 18 Carthag. m, cap. 16.
NOTAE.
(47-30) Et Ferrandus cap. 129, et conc. Cartbag. (32) Concil. Cartbag. ui, cap. 4, et Ferrandus.
tit. 27, cap. 121. ex concil. Cartbag. tft. 9.
(31) Ms. Si commodaverit pecuniam 9 et pecuniam (33) Egberlus Eborac. tit. 91, adiit : « Nisi reh
acdptaU iionaoiU necessitate cogente. »
553
554
SYNTAGMA CANONUM. - TlT. I, CAP. XXIX-XXX.
Συνόδου Άντιοχεία; κανών ι\ A Concilii Antiocheni canon 10.
ι'. Τούς έν ταΐς κώμαις ή χώραι;, η του; καλού- 10. Ii qui sunt vicis vel pagis, qui dicuulurchor-
μένου* χωρεπισκόπους, el καί χειροθεσίαν είεν episcopi, etiamsi episcopi ordinationem manuumve
Ιπισκόπων είληφότε;, έδοξε τή άγίφ συνόδφ ειδέναι impositionem acceperint, visum est, ut Suum IDO-
xa έαυχών μέτρα, καί διοικετν τα; 5ποκειμένας dum sciant, et sibi subjectas ecclesias adminis-
αύτοΤ; έκκλησίας, καί τή τούτων άρκεΤσθαι φροντίδι trent, earumque cura et soliiciludinegerenda con-
καί κηδεαον!^, xxOixcqtv τε άναγκώστας καί ύπο- tenti sint : constituant autem lectores, hypodia-
διακόνους καί έςορκιστάς, καί τή τούτων άρκεΐσθαι conos 6t exorcistas, et eorum promotionem suffi·
προαγωγή, μήτε δε πρεαούτερον μήτε διάκονον cere existiment, nec presbyterum, nec diaconum
χειροτονεΐν τολμάν διχα τού έν τη πολει έπισκόπου, ordinare audeant absque urbis episcopo, cui sub-
ή Εποχείται αύχό; τε καί ή χο>ρα. Εί τολμήσειέ jicitur ipse et regio. Si quis autem ea quae defl-
τι; παραβήναι τά άρισθέντα, κχθαφεΤσθαι αυτόν nita sunt transgredi audeat, ipse quoque depona-
καί ής μετέχω τιμής* χωρεπίσκοπον δε γίνεσθαι tur ab 60 honore quem habet. Fiat autem cho-
ύπό τού τής πόλεως ή ύπόκειται έπισκόπου. repiscopus ab episcopo civitatis, Clli subjicitur.
Βασιλείου έκ τής προς τούς χωρεπισκόπους 98 Basilii βΧ epistola ad chorepiscopos, Quod
έπιστολής ώστε μή γίνεσθαι χωρίς αύτού ύπηρέτας β non oporteat fieri ministros COntra CatlOTieS.
παρά τούς κανόνας.
Ηάνυ με λυπεΤ δτι έπιλελοίπασι λοιπόν, κ. τ.). Permolestum mihi, etc. Utpag. 490.
κεφαλ. λ'. — Περί τού έπτά καί μόνους είναι CAP. XXX. — Ut in unaquaque urbe , etiamsi
διακόνους ώρείλειν, κήν ή πόλις μεγάλη $. magna sit , non sint diaconi plus quam septem.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ιδ', ιε’. Concilii Neocoesar ensis canones 14, 15.
ιδ'. Οί δε χωρεπίσκοποι είσί μεν είς τύπον τών ο’, 14. Chorepiscopi autem sunt quidem in figura
ώς δε συλλειτουργοί, διά τήν σπουδήν τήν είς τού; septuaginta : ut autein comministri, propter stu-
πτωχούς, προσφέρουσι τιμώμενοι. dium in pauperes, offerunt honorati.
ιε’. Διάκονοι έπτά όφείλουσι; είναι κατά τον κα- 15. Diaconi septem esse debent ex canone,
νόνα, κάν πάνυ μεγάλη η ή πόλις* πεισθήσ^ δε άπύ etiamsi sit magna civitas. Ejus autem rei fidem
τής βίβλου τών Πράξεων. faciet liber Actorum.
Συνόδου οίκονμενική; έκτης κανών ιζ"\ Concilii Oecumeilici VI canon 16.
ιζ*’. 'Επειδή at τών Πράξεων βίβλοι, έπτά διακόνου; 16. Quoniam Actuum liber septem diaconos ab
υπό τών αποστόλων καταστήναι παραδιδόασιν, ol δε apostolis constitutos esse tradit, Neocaesarensis
τή; κατά Νεοκαισάρειαν συνόδου ούτως kv τοΤς^ autem synodus I9sic in a se editis canonibus aperte
έκτεθεΐσι παρ’ αυτών κανόσι σαφώς διεξήλθον, δτι disseruit ; quod septem debent esse diaconi ex ca-
διακονοι έπτά όφείλουσιν είναί κατά τον κανόνα, κάν none, etiamsi sit valde magna civitas, ex libro au-
πάνυ μεγάλη ή πόλις εϊη, πειοθήσ^ δέ έκ τής βίβλου tem Actuum persuadeberis : nos cum dicto βρο-
χών Πράξεων* ήμεΤς τψ άποστολικψ ρητφ τον νούν stolico Patrum mentem adaplassemus, invenimus
Ιφαρμόσαντες τών Πατέρων, εύρομεν ώς δ λόγος eos esse loculos non de viris, qui ministrant my-
αυτοΤς ού περί τών τοΤς μυστηρίοις διακονουμένων steriis, sed de ministerio quod in usu mensarum
άνδρών ήν, άλλά περί τής έν ταΤς χρείχις τών adhibebatur, cum liber Actuum sic habeat : In
τραπεζών ύπουργίας * τής τών Πράξεων βίβλου diebus illis cum discipulorum multitudo cresceret ,
ούτως έχούση;· ’Εν ταΤς ήμέραις έκείναις πλη- fuit Grcecorum murmur adversus Bebreeos , quod
θυνόντων τών μαθητών , έγένετο γογγυσμός τών despiciebantur eorum viduat in ministerio quotidia ·
'Ελληνιστών πρύς τού; Εβραίους, δτι πχρεθεω- ηο. 90 Duodecim ergo , accerstta discipulorum
ρούντο έν τή διακονίψ τή καθημερινή αί χήραι multitudine dixerunt : Non placet , ut verbo Dei re -
αύτών* προσκαλεσάμενοι δέ ol δώδεκα το πλή- icto mentis serviamus ; providete ergo, fratres, viros
θος τών μαθητών, εΤπον. Ούκ άρε στον έστιν ήμας ex vobis, de quibus bonum sit testimonium, septem ,
καταλείψαντας τύν λύγον τού θεού, διακονεΤν τρα- ^ Spiritu sancto et sapientia plenos , quos in hoc usu
πέξαις* έπισκέψασθε ούν, άδελφοί, άνδρας έξ U constituemus : nos autem in oralione et verbi mini·
υμών μαρτυρουμένους έπτά, πλήρεις Πνεύματος iterio fortiter perseverabimus . Et placuit sermo eo -
Αγίου καί σοφίας, ούς καταστήσομεν έπί τής ram omni multitudine , et elegerunt Stephanum vi·
χρείας τούτης* ήμεΐς δέ τή προσευχή καί τή Tum plenum fide et Spiritu sancto, Philippum, et
διάκο νίφ τού λόγου προσκαρτερήσομεν. Καί Prochorum. el Nicanorem, el Timonem , et Parmc-
ήρεσεν δ λόγος έπί παντός του πλήθους* καί nam . et Nicolaum proselytum Antiochenum , quos
έξελέξαντο Στέφανον ανδρα πλήρη πίστεως καί statuerunt coram apostolis *°. Haec interpretans Ec-
Π νεύματος Αγίου, καί Φίλιππον, καί Πρόχορον, clesi$ doctor Joannes Chrysoslomus 21 , sic prose-
καί Κικάνορα, καί Τίμωνα, καί Παρμεναν, καί quitur :Estoper» pretium admirari, quomodo non
Νικόλαόν προσήλυτον ’Αντιοχέα, ούς έστησαν est scissa multitudo in virorum electione, quo-
ένώπισν τών Αποστόλων. Τούτα διερμηνεύων 6 modo non sunt ab ipsis rejecti ac reprobati apo-
τής Εκκλησίας διδάσκαλος Ιωάννης b Χρυσόστομος, stoli. Qu&mnam autem habebant hi auctoritatem,
19 Gan. 15. 90 Ad. n, 1-7. tl Hornil. 13 io Acta.
Patrol. Gr. CIV.
18
555 ΡΗΟΐΐΙ PATRIARCHAE CP. . 556
et quam acceperunt ordinationem, scire est neces- A ούτως διέξεισι.' θαυμάσαι Αζιον «ως οδκέσχίσθη τό
sarium. Numquid diaconorum ? Atqui hoc non est πλήθος lici τή αίρέσε: τών Ανδρών, πώς ούκ Απεδο-
in ecclesiis. Sed est presbyterorum dispensatio ? κιμάσθησαν δπ* αυτών ot Απόστολοι* δποϊον δέ αρα
Atqui nullus adhuc erat episcopus, sed soli apo- Αξίωμα ειχον ούτοι, xxi ποίαν εδέξαντο χεεροτονίαν,
Stoli. Unde nec diaconorum, nec presbyterorum Αναγκαϊον μαθεϊν. Αρα την τών διακόνων ; και μην
nomen existimamus apertum esse ac manifestum, τούτο έν ταϊς έκχλησίχις ούχ Ιστιν· Αλλα τών πρε-
Proptor hoc ergo nos quoque prodicamus. Ut σβυτέρων έστίν ή οικονομία ; Και τοι ούδέηω ούδεις
praedicti septem diaconi non de iis accipiantur, έπίσκοπος ήν, Αλλ’ ol Απόστολοι μόνον δθεν ©δτε
qui mysteriis serviunt, Ut est prius exposita doc- διακόνων, odts πρεσβυτέρων είναι τό άνομα δήλον
trina, sed eos esse quibus fuit concredita ac tra- φανερόν. ’Επι τούτοις ούν χηρύσσομεν καί ήμεϊς,
dita dispensatio communi eorum USU, qui tunc άστε τους προειρημένους έπτΑ διακόνους, μη έπι τών
collecti fuerant (34), qui nobis in hoc quoque for- τοΤς μυστηρίοις διχκονουμένων λαμβάνεσθαι, κατά
ma fuere humanitatis et studii in eos qui indigent, την προνρμηνευθεΤσαν διδασκαλίαν, Αλλα τους τήν
οΙκονομίαν της κοινής χρείας τών τότε συνηθροισμένων έγχειρισθέντας, τούτους ύπάρχειν, οΐ τύπος ήμΤν καν
τούτφ γεγόνασι της περί τούς δεομένους φιλανθρωπίας τε καί σπουδής·
Textus. Const. I, tit. 1 Novellarum dicit, quod B *fl δέ e' διάταξις τού a' τίτ. τών Νεαρών φησί, «τι
eorum numerum, qui in unaquaque ecclesia mini- τόν Αριθμόν τών kv έκάστη έκκλησίφ λειτουργούντων
Strant, redituum 100 quantitas et inveterata ή ποσότης της προσόδου καί ή κρατήσασα δρίζει
consuetudo definiat. Const. vero 9 ejusdem tit. συνήθεια. 'H όέ θ' του αύτού τίτλου, τοίττει, kv τη
jubet, Ut in Magna ecclesia Constantinopolitana Μεγάλη έκκλησίφ Κωνσταντινουπόλεως πρεσβυτέ-
sint presbyteri sexaginta, diaconi centum, diaco- ρους ξ\ διακόνους p’, διρκονίσσας μ\ ύποδιακόνους
nissse viginti, sub diaco ni nonaginta, lectores cen- Αναγνώστας ρι’, ψάλτας κε*, θυρωρούς p*· ή δέ t* τού
tum et decem, cantores viginti quinque, ostiarii αυτού τίτ. διάτ. βούλεται έν ταΤς Αλλαιζ έκκλησίαις
ceu tum. Ejusdem autem tit. const. 10, vult, Ut φυλάττεσθαι το έξ Αρχής δρισθέν στατοϋτον. ’Από
in aliis ecclesiis servetur ab initio definitum Sta- δέ τύπου τού δεσπότου 'Ηρακλείου ώρίσθησαν έν τη
tutum. Cseterum per formam domini Heracliicon- αυτή Μεγάλη έκκλησίφ πρεσβύτεροι π’, διάκονοι ρν’,
sii tuti sunt in eadem Magna ecclesia presbyteri διακόνισσαι μ’, ύποδιάκοώι ο’, Αναγνώσται ρξ*, ψάλ-
octoginla, diaconi quinquaginta, diaconissse qua- ται κε’, θυρωροί οε\
draginta, subdiaconi septuaginta, lectores centum sexaginta, cantores viginti quinque, ostiarii sep-
tuaginta quinque.
CAP. XXXI. — Quinam sint clerici^ sive qui-C ΚΕΦΑΛ. ΛΑ*. — Τίνες εΐσί κληρικό*, ή της
ηάη ι ad ecclesiasticum ordinem pertinentes f έκκλησιαστικής τάξεως ;
Concilii Laodiceni canon 24. Συνόδου Λαοδικείας κανών κδ\
24. Quod non oportet sacratos, a presbyteris χδ\ "Οτι ού δει Ιερατικούς Από πρεσβυτέρων Ιως
usque ad diaconos, et deinceps quemlibet eccle- διακόνων, καί έξης της έκκλησιαστικής τάξεως, Ιως
siastici ordinis usque ad ministros, vel lectores, ύπηρετών, ή Αναγνωστών, ή ψαλτών, ή έπιορκι-
vel cantores, vel exercitatorum ordines, in cau- ατών, ή θυρωρών, ή τού τάγματος τών Ασκητών, είς
ponam ingredi. καπηλεϊον είσιέναι.
Textus. Const. II, tit. 1 Novellarum, presby- *H β’ διάταξις του α* τίν. τών Νεαρών κληρικούς
teros, diaconos, lectores, cantores, clericos [esse] έχει, πρεσβυτέρους, διακόνους, ύποδιακόνους, Α να-
dicit. Quin exorcistarum etiam et ostiariorum γνώστκς, ψάλτας* #H μέντοιζ” διάτ. τού γ* τίτ. τού β*
const. 6, tit. 3, lib. 1. cod. meminit. βιβλ. τού κώδ. και έξορκιστών καί Πυλωρών μέ-
μνηται.
CAP. XXXII. — Ne %S ordinetur cujus uxor ΚεΦΑΛ. ΛΒ\ — Περί του μη χειροτονεΐσθαι οδ-
fuerit adultera. Quid autem si clerici uxor aduU ή τ>νη έμοιχεύθη* καί έΑν γυνή κληρικού
terium committat ? D ΡόιΧβυ®ί·
Concilii Neocotsariensis canon 8. Συνόδου Νεοκαισαρειας κανών η’.
8. Si alicujue uxor, cum esset laicus, adulte- V. Γυνή τίνος μοιχευθεΤσα λαϊκού δντος,έΑν έλεγ-
rata fuisse convicta fuerit, is non potest ad mi- χβή φανερώς, δ τοιουτος είς ύπηρεσίαν έλθεΤν ού δύ-
nidterium accedere. ΙΟΙ Sin autem etiam post νατ«ι· έΑν δέ μετά τήν χειροτονίαν μοιχευθή,
ordinationem adulterata fuerit, debet eam di- όφείλει Απολύσαι αύτήν έΑ» δέ συζή, ού δύναται
mittere. Quod si cohabitet, non potest sibi com- έχεσθαι της έγχειρισθείσης αύτψ ύπηρεσίας.
missum ministerium exsequi.
Textus. Etiam civilis lex, quoscunque uxores Κ«1 δ πολιτικός νόμος πάντας τούς τας γυναίκας
eoas adulteras non repudiaet, punit. Const. autem έαυτών μοιχευομένας, μή Απολύοντας τιμωρείται* ή
2, tit. 9, lib. ix cod. lenonem esse dicit eum, qui δέ β’ διάτ. τού θ’ τίτ. τού θ* βιβλ. τού κώδ. λέγει,
uxorem suam in adulterio deprehensam, in matri- βτι προαγωγός έστιν ό τήν αύτού γαμετήν μοιχευ-
(34) ε Qui cum apostolis congregati erant, et crediderant, i inquit Zo naras. Bard.
557 SYNTAGMA CAKONUM. - TIT. I, CAP. XXXl-XXXVl. 558
Οεϊσαν μη άπολύσας · ού μην δ ψιλώς ύποπτεύσας. λ
Σήμερον δ! και μετά δίκην δύναται δ άνήρ άναλα-
βεΤν έκ του μοναστηριού την μοιχευθεΤσαν αύτοΰ
γυναίκα, κατά την παρατήρησιν της περί repudium
ρμ' νεαρας.
ΚΕΦΑΛ. ΛΓ. — Περί τοΰ μη χειροτονεΐσθάι
κληρικούς άπολελυμένως, άλλά πάντος είς έκκλησί αν
ή είς μοναστήριον.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ζ"'.
ζ“ .Μηδένα άπολελυμένως χειροτονεισθαι,μήτε πρε-
σδύτερον, μήτε διάκονον, μήτε δλως τινά των έν
τψ έκκλησιαστικώ τάγματι, εί μη Ιδικώς έν έκκλησί?
πόλεως ή κώμης, ή μαρτυρείψ ή μοναστηρίψ, δ
χειροτονούμενος έπικηρύττοιτο · τους δέ απολύτως
χειροτονούμενους, ώρισεν ή άγια σύνοδος ακυρον
εχειν την τοιαύτην χειροθεσίαν, καί μηδαμού δύνασθαι [
ένεργεΤν, έφ’ ύβρει τού χοιροτονήσαντος.
ΚΕΦΑΛ Λδ\ — Περί περιοδευτών καί των έν
ταΐς κώμαις έκκλησιών.
Συνόδου Λαοδικείας κανών νζ'.
νζ*."θτι ού δεΐ έν ταΤς κό>μαις καί έν ταΤς χώραις,
καθίσχασθαι έπισκο’πους, άλλά περιοδευτάς · τούς
μέντυι ήδη προκατασταθέντας, μηδέν πράττειν άνευ
γνώμης τοΰ 'επισκόπου τοΰ έν τή πόλει · ώσαύτως δέ
καί τούς πρεσβυτέρους, μηδέν πράττειν ανευ τής
γνώμης τοΰ έπισκόπου.
Η δέ ια' διάταςις τού γ τίτ. τού α* βιβλ. λέγει, έκ
των χωρίων καί των κωμών, καί ούκ έξωθεν είς τάς
εκκλησίας αυτών χειροτονεΐσθάι, ώστε συντελεΤν την
Ιδίαν καπιτατιόνα καί τδ δημόσιον. Η δέ ιζ"* διάτ.
τοΰ αυτού τίτλου, καί ή β* τοΰ α* τίτ. των Νεαρών,
φασί τούς έναπογράφους, καί άκόντων τών δεσποτών,
έν ταΤς κατ’ αύεούς κτήσεσι χειροτονεΐσθάι · έφ’ ψ
διά τώ/ δεσποτών την καπιτατιόνα συντελεΤν, καί δι' ι
ύποκαταστάτου λεαουργεΤν.
ΚΕΦΑΛ· ΛΕ’· — Περί τοΰ ύπδ τον έπίσκοπον
τής πόλεως είναι τούς κληρικούς τών πτωχείων
καί μοναστηρίων καί μαρτυρείων.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών η’.
η’. Οί κληρικοί τών πτωχείων καί μοναστηρίων καί
μαρτυρείων, ύπδ τήν έξουσίαν τών έν έκάστιρ πόλει
έπισκόπων κατά τήν τών αγίων Πατέρων παράδοσιν
διαμενέτωσαν, καί μή κατά αύθάδείαν άφηνιάτωσαν
τοΰ ίδίου έπισκόπου. Οί δέ τολμώντες άνατρέπειν τήν
τοιαύτην διατύπωσιν καθ’ οίονδήποτε τρόπον, καί μή
ύποταττόμενοι τψ Ιδίφ έπισκόπψ, εί μέν εΤεν κλη-
ρικοί, τοΤς τών κανόνων ύποκείσθωσάν έπιτι-
μίοις * εί δέ μονάζονιες ή λαϊκοί, Ιστωσαν άκοι- ^
νώνητοι.
ΚΕΦΑΛ, Λ^*. — Περί δούλων κληρουμένων.
’ Αποστόλων κανών πβ*.
πβ*. Οίκέτας είς κλήρον προχειρίζεσθαι άνευ τής
τών δεσποτών γνώμης, ούκ έπιτρέπομεν έπί λύπτ^
τών κεκτημένων · οίκων γαρ Ανατροπήν τδ τοιοδτο
έργάζεται· Εί δέ ποτέ καί Αξιος φανείη οίκέτης πρδς
χειροτονίαν βαθμού, οΤος καί δ ήμέτερος ’Ονήσιμος
monio detinuerit : non autem, etiam qui adulteram
solummodo suspectam habuerit. Hodie vero etiam
post condemnationem potest maritus uxorem suam
adulteram e monasterio recipere: [idque] secun-
dum observationem Novell» 134, de repudiis.
CAP. XXXIII. — Ne clerici libere ordinentur ,
sed omnino vel certat ecclesia vel monasterio de-
putentur.
Concilii Chalcedonensis canon 6.
6. Nullum absolute ordinari, nec presbyterum,
nec diaconum, nec omnino aliquem eorum qui
sunt iu ordine ecclesiastico,nisi specialiter in ec-
clesia civitatis, vel pagi,vel martyrio, vel monaste-
rio is qui ordinatur, designetur. Eos autem qui
absolute ordinantur, decrevit sancta synodus ir-
ritam ac invalidam habere ejusmodi manuum im-
positionem,et nusquam exercere ac operari posse
ad ejus qui ordinavit injuriam.
CAP. XXXIV. — De periodeutis et de ecclesiis
rusticanis.
Concilii Laodiceni canon 57.
57. Quod non in vicis et pagis episcopos con-
stitui, sed 102 periodeutas, hoc est, circumcur-
satores ; eos autem qui prius constituti fuerunt,
nihil agere sine mente episcopi qui est in civi-
tate. Similiter autem et presbyteros nihil agere
sine mente episcopi.
Textus. Const. n, tit.3, lib. i, dicit, ex [ipsis]
possessionibus et vicis, non autem aliunde, in
ecclesias ipsorum ordinari [debere], ut propriam
capitationem ac vectigal contribuant. Constit.vero
16 ejusdem tit. et 2, tit. Novellarum aiunt, cen-
sibus annotatos, etiam invitis [agri] dominis, in
iis vicis in quibus mansitant, ordinari: [ita tamen,]
ut capitationem contribuere, et per substitutos
ruralia obsequia exsequi, per dominos compel-
lantur.
CAP. XXXV. — Ut episcopo urbis subsint clerici
tam in hospitibus pauperum , quam in monaste-
riis, vel locis qua dicuntur martyria versantes.
Concilii Chalcedonensis canon 8.
8 Clerici ptochotrophiorum, monasteriorum et
templorum martyrum, sub potestate episcoporum,
qui sunt in unaquaque civitate, ex sanctorum Pa-
trum traditione, permaneant, et non per arrogan-
tiam se a proprio episcopo, imperium ejus detre-
ctantes, subducant. Qui banc autem constitutio-
nem avertere ausi fuerint, si autem monachi, vel
laici, sint excommunicati.
CAP. XXXVI .—De servis qui in clerum recipiuntur.
Apostolorum canon 82.
82 [81]. Servos in clerum provehi sine voluntate
105 dominorum, non permittimus, ad eorum qui
possident molestiam. Domorum enim eversionem
talia efficiunt. Si quando autem etiam dignus ser-
vus visus sit, qui ad gradum eligatur, qualis noster
559 RHOTII PATRIARCHA CP. 560
quoque Onesimus fisus est, et domini concesse-
rint ac liberaferint, et sedibus emiserint, fiat.
Const. 36, tit. 39 lib. i, ced.ait servum ne vo-
lente quidem domino clericum fleri, nisi prius
manumittatur. Const. 2, tit. 1 Novellarum ait: Si
sciente neque contradicente domino clericus fa-
ctus fuerit, [eum] liberum esse, ac fieri ingenuum.
Si vero [dominus] cum ignorasset, intra annum
[illi suam] fortunam ostendat, [eum illum posse]
recipere. [Denique] liberum factum, si mundanus
flat, domino suo in servitutem tradi.Eadem const.
dicit episcopatum a servili atque ascriptiorum
conditione, et a patria potestate liberare. Quod ip-
sum sane etiam Novella 81, quae tradit, per quas
dignitates curiae [nexu] patriaque potestate quis
liberetur.
CAP. XXXVI. — De diaconissis , et quod mu-
lier presbyteralem dignitatem non obtineat .
Concilii Nicosni canon 19.
19. DePaulianislis, qui deinde ad ecclesiam
confugerunt, statutum est, ut ii omnino rebapti-
zentur. Si qui vero tempore praeterito in clerico-
rum niimero erant, si quidem a culpa et repre-
hensione aliqui visi fuerint, rebaptizati ordinen-
tur a catholicae 104 Ecclesiae episcopo. Si vero
examinatio eos non esse aptos deprehendit, de-
poni eos oportet. Similiter autem et de diaconis-
sis, et omnino de omnibus qui inter clericos an-
numerantur, eadem forma servabitur. Diaconis-
sarum autem meminimus quae in habitu quidem {
censentur, quoniam nec ullam habent manuum
impositionem, ut omnino inter laicos ipsae con-
numerentur.
Concilii Laodiceni canon 11·
1 1 . Non oportere eas quae dicuntur presbytero
et praesidentes, in ecclesiis constitui.
Concilii Chalcedonensis canon 15.
15. Diaconissam non esse mulierem, etc., ut
pag. 550.
Concilii cscumenici sexti canon 14.
14. Sanctorum divinorumque Patrum, etc., ut
pag. 551.
CAP. XXXVIII.— Quatenus per ordinationem
peccata solvantur.
ConciUi Ncoccesariensis canon 9.
9. Si presbyter» qui corpore prius peccave-
rat, etc., ut pag. 547.
ΕΕφάνη, καί αυγχωρήσουσιν οί βεσπόται xxt Ελευ-
θερώσουσι, και του οικου Εαυτών έςαποστιίλωσι,
γινέσθω.
*Η 81 διάταξις του γ9 τίτ.τού α9 βιβλ.τού χώο.,
φησίν, δτι δούλος, ούτε κατά γνώμην του δεσπότου
κληροΰτα», et μή πρότερον Ελευθερωθή. Έ δε β9 διάτ.
τού α9 τιτ. των Νεαρών, φησίν δτι Εάν γινώσχοντος
καί μη Αντιλέγοντος τού δεσπότου κληρωθή, Ελευθε-
ροΰταί καί εύγενής γίνεται. ΕΙ 81 ήγνόησεν εισω
Ενιαυτού δεικνύς τήν τύχην, λαμβάνει αυτόν. *0 δε
Ελευθερούμενος, έάν κοσμικός γενηται, παραδίδοτχι
είς δουλείαν τφ δεσπότη αυτού. *Η 81 άύτή διάταξις
λέγει, δτι ή Επισκοπή, καί δουλικής καί Ενσπογράφου
τύχης έλευθεροΤ χαΐ ύπεξουσιότητος * το αυτό 8ε χαί
η οε* νεαρά ή διαλαμβάνουσα διά ποίων ά ξι ωμά των
I βουλευτηρίου τις έλευθερούται και ύπεξουσιότητος * ή
γάρ ο9 νεαρά Επισκόπων ού μέμνηται.
ΚΕΦΑΛ ΛΖ’. — Περί διακονίσσων, κά! δτι γυνή ού
γίνεται πρεσβυτέρα.
Συνόδου Νιχαίας χάνων ιθ9.
ιθ9. Περί των Παυλιχνισάντων, είχα προσφυγόντων
τη καθολική Έκκλησή, 8ρος Εκτέθειται άναβαπτί-
ζεσθαι αυτούς Εξάπαντος. Et 8έ τινες τφ πχρεληλυ-
θότι χρόνψ Εν τφ κλήρφ Εξητάσθησαν, et uev
άμεμπτοι καί Ανεπίληπτοι φανεΤεν, άναβαπτισθέντες
χειροτονείσθωσαν ύπύ τού της καθολικής Εκκλησίας
Επισκόπου. ΕΙ 81 ή άνάκρισις ανεπιτήδειους αυτούς
εύρίσκει, καθαιριΐσθαι αυτούς προσήκει. Ωσαύτως
81 χάΐ περί των διακονίσσων, καί δλως περί των έν
τφ κανόνι Εξεταζόμενων, 8 αυτός τύπος περισυλα-
, χθήσεται, Εμνήσθημεν δ! των διακονίσσων των έν τφ
σχήματι Εξετασθεισών, έπεί μηδε χειροθεσίαν τινά
Εχουσιν · ώστε Εξάπαντος Εν τοΐς λαϊκό ΐς αύτάς
Εξετάζεσθαι.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ια\
ια\ Περί τού μή δεϊν τάς λεγομένας πρεσβύτιδας,
ήτοι προκαθημένας, Εν Εκκλησίφ καθίστασθαι.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιε9.
ιε9. Διακόνισσαν μή χειροτονεΤσθαι γυναίκα, κ.τ.λ.
Συνόδου οίκουμε νίκης έκτης κανών ιδ9.
ιδ\ *0 των άγιων καί θεοφόρων ήμών Πατέρων,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΛΗ. — Περί των διά τής χειροτονίας
λυόμενων Αμαρτημάτων.
Συνόδου Νέοκαισαρείας κανών θ9·
θ9. Πρεσβύτερος Εάν προημαρτηκώς σώματι, κ.τ.λ.
561
SYNTAGMA CANONUM. — TIT. II, CAP. I.
562
TITV02 B\
ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΣΕ .ΙΣ ΕΚΚΛΗΖΗ1Ν ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΙΕΡΟΝ ΣΚΕΓΠΝ ΚΑΙ ΑΝΑΘΗΜΑΤΟΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΟΝ ΠΑΡΑ
ΓΝΟΜΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΙΣΤΟΝΤΟΝ ΘΓΣΙλΣΤΠΡΙΑ
io» TITULUS II.
DE EXSTRUCTIONE ECCLESIARUM, ET DE SACRIS VASIS ATQUE DONARIIS, ET DE CLERICIS
PRjETER SENTENTIAM EPISCOPI ALTARIA ERIGENTIBUS.
κεφαλαίο?* πρώτον. — Περί καθιερώσεως έκ- A CAPUT PRHdUM. — De consecratione eecle -
χλτ,*ιών καί μαρτυρείων μη έχόντων λείψανα siarum et martyriorum qu& sanctorum reliquiis
Αγίων. carent.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ζ"*, πγ\ Concilii Carthaginensis canon 6, 83.
"βστε χρίσμα Από πρεσβυτέρων μη γίνεσθαι. Ul chrisma a presbyteris non fiat
£■’. Φουρτουνάτος έπίσκοπος «Ιπβν* *Εν ταΤς προ- 6. Fortunatus episcopus dixit : In praeteritis
Ααβούσαις συνόδοις μεμνήμεθα τα Αρισθέντα, ώστε conciliis statutum [mss. constituta] meminimus
χρίσμα, ή καταλλαγην μετ*νοούντων, ή κορών, καί 6966, Ut chrisma Tei reconciliatio poenitentium,
τόπων, κ*1 ναών καθιέρωσιν άπο πρεσβυτέρων μή necnon et puellarum consecratio, a presbyteris
γίνεσθαι β έαν δέ τις άναφυη τούτο πράττων, τί δεί non fiant : si quis autem emerserit hoe faciens,
περί τούτου Αρίσαι ; Αύρήλιος έπίσκοπος εΤπεν * Γύ quid de 60 [ms$. de hoc] Statuendum sit ? Aure-
ύμ έτερον Αξίωμα ηχούσε τύ Ανενεχθέν παρα τού lius epiSCOpUS dixit : Audivit dignatio vestra SUg-
Αδελφου xat συλλειτουργού ήμών Φουρτουνάτου, τ( gestionem fratris et coepiscopi nostri Fortunati ;
πρύς τούτα λέγετε ; ’Απο πάντων των έπισκόπων quid ad haec dicitis ? Ab universis episcopis dic-
έλέχθη * Χρίσματος ποίησις, καί κορών κοθιέρωσις, tum est : Chrismatis [ms. chrismae] confectio, et
Απύ πρεσβυτέρων μη γένηται, μήτε δέ κατολλάζοι g puellarum consecratio a presbyteris non fiat: vel
τινά είς δημοσίαν λειτουργίαν πρεσβυτέρφ έξεΤναι * reconciliare quemquam io publica missa presby.
τούτο πάσιν άρέσκει. tero non licere, hoc omnibus placet.
Περί τώ* πλαστών μνημείων των μαρτύρων. De monumentis martyrum factitiis.
πγ\ 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα τά πανταχου άνά τούς 83. Item ut altaria quae passim per agros et
Αγρούς καί τούς Αμπελώνας θυσιαστήρια, ώσανει per vias tanquam memoriae martyrum consti-
είς μνήμην μαρτύρων καθιστάμενα, έν οις ουδέ 8ν tuuntur, in quibus nullum corpus aut reliquiae
σώμα ή λείψανα μαρτύρων Αποκείμενα δείκνυται, martyrum conditae probantur, ab episcopis qui
Απύ τών έντοπίων έπισκόπων εΐ Ιστι δυνατύν κα- locis eisdem praesunt 106, si fieri potest, ever-
ταστρέφωνται. El δε τούτο θορύβοις δημοτικοΐς ού tantur. Si autem hoc per tumultus populares non
συγχωρετται, δμως τα πλήθη νουΟετηθώσι μή δχλ- sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa loca
αγωγέ tv τούς τόπους έκείνους * καί ΐνα ol τα όρθα frequentent, ut qui recte sapiunt, nulla ibi su-
φρονούντες μηδεμι$ δεισιδαιμονία τών τοιούτων perslitione devincti teneantur. Et omnino nulla
τόπων καταδεσμώνται · καί παντελώς μηδε μνήμη memoria martyrum probabiliter acceptetur, nisi
μαρτύρων ίπιτελεσθη, εΐ μή που ή σώμα ή τινα ubi corpus aut aliquae reliquiae sunt, origo alicu-
λείψανα ώσιν, ή Αρχαιογονία τινύς οΐχήσεως, ή χτί-^jus habitationis vel passionis fidelissima origine
σεως, ή πάθους πίστη Αρχαιότητι παραδίδοται * traditur. Nam quae per somnia et per inanes
8σα γαρ δι* ένυπνίων καί ματαίων Αποκαλύψεων quasi revelationes quorumlibet hominum ubi-
Ανθρώπων τινών Οπουδήποτε καθίστανται θυσία- cunque constituuntur altaria, omni modo impro-
στήρια, παντί τρόπφ τα τοιαυτα Αποδοκιμα- bentur.
σθώσιν.
Συνόδου Νικαίας τύ β', κανών ζ’, ιζ'.
νΟτι τούς έγκαινισθέντας ναούς έκτύς κατα-
θέσεως Αγίων λειψάνων , δέον Αναπληρω-
θηναι.
ζ’. *Εφη Παύλος δ θείος Απόστολος * Ιινών Ανθρώ-
πων αΐ Αραρτίαι πρόδηλοι είσι, τισΐ δΐ καί
Concilii Ntcoeni ιι canones 7 et 17.
Templis absque depositione sacrarum re-
liquiarum fuerunt dedicata9 fieri debet deposi-
tio.
7. Ait Paulus divinus apostolus: Quorumdam ho-
minum peccata sunt manifesta , nonnullos autem
3* Carthag. n, can. 3* ** Concilium Carthag. v, c. 14 ; concilium Afric. c. 80,
563 PHOTII PATRIARCHjE CP. 564
consequuntur *l. Praecedentibus autem peccatis, λ
alia quoque ea sequuntur. Impiam ergo haeresim
eorum, qui Christianos accusant, alia quoque im-
pia consecuta sunt.Quemadmodum enim venera-
bilium imaginum aspectum ex ecclesia sustule-
runt, alios quoque mores reliquerunt, quos qui-
dem oportet renovari, et tam ex jure scripto quam
non scripto sic observari. Quaecumque ergo tem-
pla consecrata sunt absque sacris reliquiis mar-
tyrum, in iis fieri statuimus reliquiarum deposi-
tionem cum consuetis precibus. Episcopus autem
posthac templum consecrans sine sanctis reli-
quiis, deponatur, ut qui ecclesiasticas traditio-
nes transgressus sit.
Ne quis eum non habeat quee ad perfectionem
pertinent oratoria (edificare aggrediatur .
17. Quidam monachi suis 107 monasteriis reli- G
ct is, ut qui imperare desiderent, et parere recusant,
oratoria aedificare aggrediuntur, cum ea non ha-
beant quae ad perfectionem perlinent. Si quis ergo
hoc facere aggressus fuerit, prohibeatur ab ejus
loci episcopo. Si quis autem ea habet quae ad per-
fectionem sufficiunt, qu» ab ipso deliberata sunt,
ad finem deducantur.Idem autem servetur in lai-
cis et clericis.
Textus . In cap.!4,tit. 3 praesentis operis tran-
scripsi, quomodo fiat ecclesia. Dicit vero etiam
const.15, iit. 2, lib. i cod. quod si quis rem mo-
bilem, immobilem, aut seipsam moventem, per-
sonae [cujuspiam] martyris, aut prophetae, aut
angeli, tanquam ipsi oratorium exstructurus do-c
naverit, donationemque ubi oportet, in acta re-
tulerit : cogatur opus,quanquam coeptum non sit,
cum haeredibus adimplere, [eo] que adimpleto
donationem conferre.Idemque de xenodochio, no-
socomio,atque ptochio [dicit.Tum etiam episcopis
et oeconomis, ut hos urgeret, facultatem esse. Pos-
tremo haec completa, prout donatoribus visum est,
ac secundum injunctas praeceptiones administra-
ri.Acconst. 45, tit. 3, ejusdem i lib. dicit: Quod si
quis aut per institutionem, aut legatum, fideicom-
missumve,aut mortis causa donationem, piam dis-
positionem feeerit, cogatur per episcopum manda-
tarius, etiam si episcopo a testatore prohibitum sit,
ne curet, ut si ecclesiam facere ipsi injunctum
fuerit, intra triennium illam absolvat : si vero xe- j
nonem, intra annum.Etenim dum opus consume-
tur, recipiendis aegrotis [aliam] domum conduci
posse. Deinde eo tempore elapso, episcopum re-
licta Ipariter] cum fructibus atque accessionibus
a tempore mortis testatoris exigere: ac ecclesias,
108 xenone3, gerontocomia, orphanotrophia, no-
socomia, aut ptochia aedificare : [tum etiam ad-
ministratores ipsis praeficere, nisi testator, quis
administrare debeat, expresse dixerit : et tametsi
[administratorem testator] nominarit, potestatem
[tamen] habere episcopum, ut si male ille admi-
nistret, [ipsum] removeat, et alium faciat : si
vero qui jussus est, ab episcopo interpellatus
magistratuum [etiam] admonitionem exspe(tet,
έπαχολουθοΰσιν. /Αμαρτιών οΰν προκαταλαμβα-
νουσών, καί Ιτεραι άμαρτίαι πκρέποντχι ταύταις ·
τή οΰν άσεβεϊ αίρέσει τών Χριστιανοκατηγόρων, καί
άλλα άσεβήματα συνηκολούθει. *Ωσπερ γάρ τήν ιών
σεπτών εΙκόνων δψιν ά^είλοντο έκ της έκκλησίας,
καί Ετερά τινα 26η α/τι του άπεδοκίμασαν πχραλε-
λοίπασιν, ά χρή άνανεωθήναι, και κατά τήν Εγγραφον
καί άγραφον θεσμοθεσίαν ούτως χρατεΤν · δσοι οΰν
σεπτοί ναοί καθιεροφησαν, έκτδς άγιων λειψάνων
μαρτύρων, δρίζομεν έν αύτοΤς κατάθεσιν γενέσθαι
λειψάνων, μετά της συνήθους εύχής. *0 δε άνευ
άγίων λειψάνων καθιερών ναόν, καθαιρείσθω, ώς
παραβεβηκώς τάς έκκλησιαστικάς παραδόσεις.
Οτι μη Εχων τις τά προς άπαρτισμδν, μη έπι-
χειροίη κτίζειν εύκτήριον οίκον.
1 ιζ\ *Οτι τινές τών μοναχών κατσλιπόντες τά
έαυτών μοναστήρια, ώς έφιέμενοι άρχειν και τδ ΰπ-
ακούειν άπαναινύμενοι, 2γχειρουνι κτίζε ιν εύκτη-
ρίους οίκους, τά προς άπαρτισμδν μη Εχοντες. ΨΛ τις
οδν τούτο έπιχε t ρήσοι ποιεΤν, κωλυέσθω υπδ τού κατά
τδν τύπον έπισκόπου · εί δέ τά πρδς άπαρτισμδν
2χοι, τά βεβουλευμένα αύτψ είς πέρας άγέσθωσαν.
Τά αύτδ δέ φυλαττέσθω καί Ιπί λαϊκών καί κλη-
ρικών.
*Εν τψ ιδ* κεφαλαίφ του γ* τίτ. του παρόντος συν-
τάγματος, παρέγραψα πώς γίνεται έκκλησία. Λέγει
δέ καί διάτ. ιε' τοΰ β' τίτ. τοΰ α* βιβλ. τοΰ κώδ, ώς
Ιάν τις δωρήσητχι πράγμα κινητδν ή άκίνητον ή αύτο-
κίνητον ή δίκαιον είς πρόσωπον μάρτυρος, ή προφήτου,
; ή άγγέλου, ώς αύτοΰ μέλλων ευκτήριο ν οικοδομή σαι,
καί τήν δωρεάν έμφχνίση έφ* ών άναγκαΤον έστιν,
άναγκάζεται τδ Ιργον κάν μή ήρχθη πληροΰν μετά
κληρονόμων, καί πληρωθέντι δούναι τά τής δωρεάς.
Τδ αύτδ δε καί έπί τών ξενοδοχείων και νοσοκομείων
καί πτωχείων · άδείας ούαης τοϊς έπισκόποις και οί-
κο νόμοι ς ένάγειν αύτούς. Τούτων δέ πληρουμένων, ή
διοίκησις κατά τά δόξαντα τοΐς φιλοτιμησαμένοις
καί τοδς έπιτεθέντας δρους γίνεται, και ή με* δ»άτ.
τοΰ γ* τίτ, τοΰ αύτοΰ α* βιβλ. φησίν, δτι έάν τις ευ-
σεβή ποιήσοιτο διατύπωσιν, έν ένστασει ή ληγάτφ,
ή fidei commisso mortis causa δωρεφ, άνάγκην Εχει
6 κελευσθείς διά τοΰ έπισκόπου, καν έκωλύθη ύπδ
τοΰ διαθεμένου προνοήσαι, εί μέν έκκλησίαν έπ-
ετράπη ποιήσαι, πληροΰν αυτήν εισω τριετίας * εί δέ
ξενώνα, εισω ένιαυτοΰ · δυνατδν γάρ καί οιχον είς
άνάκλισιν τών ά(ή&ώστων μισθοΰσθαι, Εως ού τδ Ιργον
πληρωθή. Τοΰ δέ τοιούτου χρόνου παρερχομένου,
άπαιτεΤ τδ καταλειφθέν δ έπίσχοπος μετά καρπών
καί αύξήσεων άπδ τοΰ καιροΰ τής τοΰ διαθεμένου
τελευτής, καί ποιείται τάς οίκοδομάς τών έκκλησιών
καί τών ξενώνων, ή τών γεροκομείων, ή ορφανοτρο-
φείων, ή νοσοκομείων, ή πτωχείων, καί προχειρίζε-
ται τους διοικητάς αυτών · ει γε μη βητώς δ τελευτή-
σας είπε τδν όφείλοντα διοικεΤν · εί καί ώνόμασεν,
άδειαν δ έπίσκοπος Εχει κακώς αύτδν διαγινόμενον,
άποκινεΤν, καί ποιεΤν άλλον. Εί δέ δ κελευσθείς καί
παρά τοΰ έπισκόπου όχληθείς, άρχικήν δπόμνησιν
άναμείνη, δίδωσι διπλοΰν τό καταλειφθέν * (δ^θυμούν-
τος δέ τού έπισκόπου, άναγκάζει πληρωθήναι τδ διά
565 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. II, CAP. I. ' 566
τυπωθέν & μητροπολίτης, ii b της διοικήσεως έκείνης
άρχι επίσκοπος, καί πας βουλωμένος των πολιτών
κινεί. El μετά τήν Ιδίαν τελευτήν, οί κληρονόμοι
έκελεύσθησαν δούναι ή ποιήσαι, δ προδηλούμενος
χρόνος μετά τήν άποβίωσιν αυτών άριθμεΤται, οί δέ
άρχοντες άναγχάζουσι τούτα πληρούσθαι.
dictam tempus post illorum decessum computari
cogere [debere.]
'H •f διάτ. του α9 τίτ. των Νεαρών φησί διά δη-
μοσίων προσώπων δις όχλούμενον τδν /ελευσθέντα
παρά του έπισχόπου καί του οικονόμου, καί ύπερθέ-
μενον, έκπίπτειν παντδς κέρδους · καί την ουσίαν
πάσαν μετά τών έν μέσφ έπαυξήσεων δ έπίσκοπος
δαπανφ είς τά διατυπωθέντα, μη παραχρατουμένου
φαλκ ίδιου. Τδ αυτό έστι, κάν προσάπαξ τι ληγα-
τευθή. Η δε διάτ. του β9 τίτ. τών Νεαρών φησίν,
ε?σω Ιξ μηνών μετά την έμφάνειάν τής διαθήκης έξ
ύπερθέσεως, καρπούς χαι τόκους καί έπαυξήσεις άπδ
τελευτής του καταλιπόντος άπαιτείσθαι. *Η δέ γ*
διάτ. τού β* τίτ. του αυτού τών Νεαρών συντά-
γματος φησίν, είσω πενταετίας την έκκέησίαν όφεί-
λε»ν πληροΰσθαι · τους δέ άλλους εύαγεΤς οϊκους,
εισω ένιαυτού. Εί δέ μη έντδς τού ένιαυτού ποιή-
σουσιν οί κληρονόμοι, άναγκαζέσθωσαν οΐκον άγο-
ράζειν ή μισθούσθαι, Ενθα δύναται τά κελευσθέντα
πληροΰσθαι. Τά δέ περί τής διοικήσεως δμοίως τή
προλαόούση διατυποΤ.
Λέγει δε βιβλ.α9 τών διγέστων τίτ. ν* βιβλ.ι9 καί α9,
5τι τά Ιερά θείου δικαίου είσί,καί ύπ9 σύδενδς δεσπόζον-
ται* Ιερδν δέ πράγμά έστι, τδ άνιεραιθίν δημοσίφ. Τά
γάρ Ιδιωτικά ούκ εΐσίν Ιερά, άλλά βέβηλα* εί δέ κατα-
πέση τδ οίκοδόμημα, μένει δ τόπος ίερδς, ώς βιβλ.
δίγ. ζ*· καθιερούνται δέ καί έν πόλεσι καί έν χωρίοις. (
Λημόσιος δέ τόπος παρά κέλευσιν βασιλέως, ου γίνεται
ίερδς, ώς δίγεστον η* καί θ9 · άδιατίμητον δέ έστι τδ
ίερδν, ώς δίγεστον ι9* καί ’ΐνστιτουτιώνων βιβ).τίτ. α*
φησίν, δτι Ιερόν έστι, τδ όρθώς καί διά τού ίερέως
τφ Θεφ άνιερωμένον * ώς οί ναοί καί τά σκεύη * καί
τού ναού καταπεσόντος, μένει δ τόπος Ιερός· Ούκ
Εστι δέ ίερδν, δπερ τις κατ* οίκείαν αύθε\τ(αν ώς
ίερδν ποιήσει* καί τίτ. ζ"9* δτι ου κτάται τις τά Ιερά
διά τής χρονίας νομής * ούτε Ισχυρώς τις έπερωτφ
λαβεΤν ίερδν, ’ΐνστιτουτιώνων ιγ9 τίτ. ιε9 καί τίτ. κγ’·
6τι ούδείς έν είδήσει αγοράζει Ιερόν* εί δέ άπατηθείς
ήγόρασεν ώς Ιδιωτικδν, κινεί έπί τφ διαφέροντι * καί
’ΐνστιτουτιώνων ιδ9 τίτ. ιε', δτι Ιπιβλέπουσι τά Ιερά
καί παρασκευάζουσιν αύτά φιλοκαλεΐσΟαι. Βιβλ. β*,
τίτ. ιδ9, βιβλ. ιζ“9, ξ9* ού καλώς τις πακτεύει μή καθ- |
ιερούν τδν ίδιον τόπον * βιβλ, ζ^,τίτ. α*, δίγεστον κγ9*
τά ίερά ώς ήμέτερα έκδικεΤν ού δυνάμεθα * βιβλ. η9ν
τίτ. α9, βιβλ. ι^9, ιδ9* Ιερού τόπου πάρε ντιθεμένου, καί
ή δι9 αυτού πάροδος είς Ιδιωτικδν έμποδίζεται * δου-
λεία γάρ ού συνίσταται διά τού τοιούτου τόπου * βιβλ.
ια9, τίτ.ζ',βιβλ.ιζ^,λζ^τά Ιερά γινόμενα ύπδ τούς πο-
λεμίους, παύονται είναι ίερά* ώσπερ δ έλεύθερος βου-
λωθείς* άπολυθέντα δέ τής συμφοράς, άναλαμβάνουσι
την προ τέραν κατάστασιν* καί βιβλ. ιζ9, τιτ. β*, βιβλ.
ιζ"9, ξγ9· δτι έάν άνιερωθή τδ κοινδν πράγμα, λύεται ή
έπ9 αυτφ κοινωνία. Βιβλ, ιη9, τίτ. α9, βιβλ. ιζ"9, ε9, ζ"9.
i [ipsum] quod relictum est, duplicatum dare : si
episcopus negligenlius agat, metropolitanum, aut
tractus istius archiepiscopum,ut quod praeceptum
est adimpleatur, cogere, et quemcunque civium
[posse quaestionem] movere: si post mortem suam
haeredes aliquid dare aut facere jussi fuerint, prae-
[deuique],ut haec impleantur, [ipsos] magistratus
Textus . Const. 3, tit. 1 Novellarum ait [aliquid
facere aut dare] jussum, si ab episcopo et oecono-
mo per publicas personas bis admonitas adhuc
differt, ab omni lucro excidere, et episcopum om-
nem substantiam cum medii temporis accessio-
nibus, non retenta [ab illo] falcidia, in quae con-
stitutum est insumere : el si universaliter quip-
piam legetur, idem esse. Eadem const. 3, tit. 2
Novellarum ait, intra sex menses post aperturam
* testamenti [relictis non datis], propter dilatio-
nem fructus, usuras atque accessiones a morte
ejus qni reliquit, exigi. Eadem const. 3, tit. 2
Novellarum ait, intra quinquennium ecclesiam
debere perfici : alias venerabiles domus intra
annum. Si vero intra annum hseredes [eas] non
fecerint [ipsos] cogi domum [aliquam aut] emere
aut conducere, ubi jussa queant exsequi. Procu-
rationem autem perinde atque praemissa const.
instituit.
108 Textus. Lib,vero i,digest.tit.50,Hb.n,dicit,
res sacrasdivini juris, acin nullius bonis esse.Res
autem sacra est,qum publice consecrata est.Nam
quae hominum privatorum sunt, non sacra sunt,
sed profana. Si vero aedificium [sacrum] collapsum
fuerit, lorus sacer manet, ut digesto 6.Consecran-
tur vero [loca] et civitatibus et in agris. Locus
publicus citra jussum principis non fit sacer, ut di-
gesto 8, et 9.Res sacra non recipit aestimationem,
ut digesto 10. Et [lib ] Inslii. n,tit. 1 : Sacrae (in-
quit) res snnt, quae rite per pontifices Deo conse-
cratae sunt : veluti aedes sacrae, el vasa.Et aedibus
sacris dirutis, manet locus sacer .Non est autem sa·
erum, quod quispiam sua auctoritate quasi sacrum
constituerit. Et tit. 9, neminem possessionis suf-
fragio res sacras usucapere.Nemo utiliter res sa-
cras stipulatur, ut Instit. 3, tit. 19 Et tit. 23 : Ne-
mo sciens [recte] emit rem sacram. Si vero dece-
ptus emit quasi privatam, agit ad id quod inlerest.
Et Inst.iv, tit. 15, in [loco] sacro aedificare prohi-
bemur. Lib. [dig.] i, tit. 16, dig. 7 : Magistratus
aedes sacras inspiciunt,ac ornandas curant. Lib. u,
tit. 14, digest. 60. Non recte quis paciscitur, ne
locum suum dedicet. Lib. vi,lit. 23 : [Loca] sacra,
quasi noslra,in rem actione petere non possumus.
Lib. viii, til. 1, dig. 14: Sacro loco interveniente, iter
per ipsum in privatum [locum] impeditur. Servitus
enim per istiusraodi locum non consistit. Lib.xi tit·
7, lib xvi, digest. 36: Loca sacra ab hostibus capta
desinunt esse sacra, sicut [homo) liberin servitutem
pertractus. Ab [hac] calamitate liberata pristinum
statum recipiunt. Lib. xvii, tit. 2, lib· xvi, digest.
557 PHOTII PATRIARCHAE CP. 568
63. St res communis consecrata fuerit, ia illa eo- ^
cieUs solvitor. Lib. xvm, tit. 1, digest. 5, 6, 110
62 : Sacrae rei emptio consistit, si illam sacram
esse emptor ignoret: habetqne adversas vendito-
rem | actionem] quanti ejns interfoit, ne [ea res]
vindicaretur. Si vero sciat emptor, non consistit
venditio. Et digest. 73, ejusdem tit : JEde sacra
diruta, locus non fit sacer : unde neque vaenire
potest.
Textus. El lib. 44, tit. 1, dist. 16, 5. Recte dono
uxori meae locum, nt in ipso aedem sacram faciat,
atque locus fit saeer.Lib.xxvn, tit. 10, digest. 12 :
Furiosi curator rem ejus dedicare non potest.
Lib. 30, digest. 39 : Qui rem sacram lega!, (urere
videtur: neque aestimato [ejus] praestator; quoniam
nullo prorsus modo distrahitur. Lib. xxix, tit. 1 ;
digest. 1 : Novi operis nuntiatio locum habet, ne
contra legesin sacro loco opus fiat. Tit. 3, digest.
47 : Sacro loco interveniente servitus [non] consi-
stit. Lib. xli, tit. 2, digest. 31 : Desinimus possi-
dere locum, ubi ille sacer factus est : tametsi non
ut talem, sed ut privatom eum habemus. Tit. 3,
digest. 9 ; Res sacras non acquirimus per longi
temporis possessionem. Lib. xlui, tit·! et 2 : Non
debet aliquid fieri in sacro loco,etquoJfactumest,
restituitur. Tit.6ejusdem lib. Digest. i Non Hcet ali-
quid facere in loco sacro, io eum velimmitlere,
quod deformitatem illi,et non ornamentum afferat.
Hoc autem ad privata sacra non pertinet.Planecura
sacTorum locorum mandata est his qui illis praesunt.
Tit. 8,digest.2 : Non licet in loco sacro aedificare :
sed et quod aedificatum est, diruitur. Lib. xuv,
tit. 6, digest. 3 : Non licet rem litigiosam Deo de-
dicare: et qui hoc fecerit, praestat duplum adversa-
rio,eo quod adversario traditus sit illo potentiori.
r&rftJS.Lib.XLV, tit. i digest. 38 : Recte 1 1 1 abs
te stipulor, ut aedem sacram aedifices. Et in istius
modi [re| locatio valet.Digestum 83 : Rem sacram
stipulari non possumus, quamvis profana fieri pos-
sit.Non tametsi locum profanum promisero, illum-
que citra dolum meum consecrari contingat, libe-
ror: nec si locus rursus lege aliqua sacer esse coe-
perit,in obligationem revocor. Neque rem sacram
stipulari possum sub conditione, quando profana
esse coeperit. Illa enim [duntaxal] stipulari possu-
mus, quaetempore stipulationis subjici usibus do-
minioque nostro possunl.Digest. 91 : Si res in sti- 1
putationem deducta in rebus humanis sit, sed dari
non possit, quod forte sacra facta sit: et vero tem-
pore stipulationis vel postea promissoriis[illa]fue-
rit,et deinde sacra facta sit, tenetur [promissor] :
quemadmodum etiam, quando [resabipso] aliena-
ta per alium sacra facta est. Si vero res aliena fue-
rit,et ab alio eam sacram fieri contigerit, non tene-
tur promissor : nisi posteaquam moram fecit, res
sacra facta fuerit.Dig. 137 : Inutiliter stipulor sub
conditione, quae a lege prohibita est: ut: Dabis, si
quis rem sacram vendiderit. Tametsi fieri possit,
ut postmodnm ejus jus mutetur.
ξβ* · του Ιερού πράγματος άγορχσίχ συνίσχχχαι, έχν
άγνοή 5 έγο^Μίτ,; Ιερόν αύτδ ιίηι, xot έχει κατά
τον πρχτου, είς δπερ αύτφ διέφερε μί| *
el 31 γι νώσχες I άγορχστής, οο ewimtsi ή πράσις.
Βιβλ. ζ*, ογ*, τού xr.w τίτ. τού Ιερού πεσόνχος δ
τόπος ού γίνηται {^οηλος · δθεν ούδε πωλείται. Βιβλ.
κδ*, τίτ. α* δίγεστον t£"*, t · καλώς 3νφοΰ{ΐ« τή γα-
μέτη μου τόπον έφ* φ ποιήσχι νχδν εν χύτφ, χχι γ{-
mn δ τόπος !cp0c.
Β;βλ. χζ*, τίτ. ι*, δίγ. ιβ* · δ τού μχινομένου
κουράτωρ ού δύνχτχι πράγμχ αύτού κχθιερούν * βιβλ.
λ*, δίγ. λθ* · δ Ιερδν ληγχτεύων, μχίνεσθαι δοχεΤ,
χχι ο5χ* τδ τ'μημχ δίόοτχι, ίπειδή σύδε δλως
πωλεΤτχι. Βιβλ. λθ\ τίτ. τ’, δίγ. α* · περί της
χχιτονομίχς παραγγελία, /ώραν 2/ει, Ένχ μη γέ-
;νητχι παρά τον νόμον εργον εν Ιερφ τόπψ · τίτ.
γ*,βιβλ. ιζ· · Ιερού τόπου πχρεντι δεμένου, δουλεία
ού συνίστχται. Βιβλ. μχ*, τίτ. β*, βιβλ. ιζ“*, λα* *
πχυόρεθχ νέμεσθχι τόπον, γινόμενόν αύχου Ιερού,
κάν μη ώς τοιούτον άλλ* ώς Ιδιωτικόν αύτδν εχωμεν *
τίτ. γ*, βιβλ. ιζ"*, θ’ · τα Ιερά ού κτώμεθχ δια της
χρονίχς νομής. Βιβλ.μγ’,τίτ.α’, βιβλ. ιζ"*,α*, β*βού δεΤ
γίνεσθχι τι κατά Ιερού τόπου, χχί γενόμενον άποχαΟ-
(στατχι · τίτ. ζ * τού χύτου βιβλίου, βιβλ. ιζ"^, α*· ούχ
Ιξεστι τι ποιεΤν ή έμβάλλειν Ιερφ τόπψ, δπερ άμορ-
φίαν καί ού κόσμον χύτψ φέρει * τούτο δε πρδς τά
Ιερά ούχ ανήκει τά Ιδιωτικά * ή δε φυλακή των Ιερών
τοΐ; προεστώσιν αυτών έπιτέτραπτχι · τίτ. η*, βιβλ.
ι<Γ, β* * ούχ Ιξεστι χατά τόπου Ιερού χτίζειν, αλλά
και τδ χτισθέν χατχλύετχι. Βιβλ. μδ*, τίτ. ζ"*, βιβλ.
ιζ"*, γ*· ούχ Ιζεστι τδ έπίόιχον τφ θεφ κχθιερουν* χχι
δ τούτο ποιήσχς, δίδωσι τδ διπλούν τφ άντιοίκψ αύ-
τού, ύπερ ών δυνχτοτέρφ χύτου άντιδίκψ πχρεδόθη.
Βιβλ. με*, τίτ. α’, βιβλ. ιζ"', λη’ · χχλώς έπερω-
τώ σε χτίσαι Ιερόν * χχί ή έπι τφ τοιούτψ γάρ
μίσθωσις Ι^βωτχι. Βιβλ. ιζ*’, πγ* · ού δυνατόν Ιερόν
έπερωτφν, χάν ιί δύνχτχι γενέσθχι Ιδιωτικόν * εΐ γάρ
καί Ιδιωτικόν έπερωτηθώ τόπον, καί αυμβή αύτδν
χωρίς δόλου μου καθιερωθήνχι έλευθερούμαι * χχι εΐ
συμβή εκ τίνος νόμου γενέσθχι Ιδιωτικόν τδν τόπον,
ούχ ένέχομαι. Ού δύναμαι δέ Ιερόν επερωτφν ύπό
αΤρεσιν την δτχν Ιδιωτικόν γένηται * έκεΤνχ γάρ ix-
εριοτφν δυνάμεθα, δσχ χχτά τδν χαιρδν τής έπερωτή-
σεως, τής χρήσεως και τής δεσποτείας ήμών είνχι
δύναται. Βιβλ. ιζ“’, ^α* · έάν τδ έπερωτηθέν πράγνα
Ιστι μίν άν φύσει, ού δύνχτχι δΐ δοθήνχι διά τδ τυχόν
αύτδ γενέσθχι Ιερδν, εΐ μεν kv χχιρφ τής έπερω*
τήσεως, ή μετά τχύτχ, τοΰ Ιπερωτηθέντος ήν, χεί
ούτως γεγονεν Ιερδν, ένέχεται · ώσπερ κα> δτε δι*
έτέρου πωλήσαντος, αύτδ γέγονεν Ιερόν. Εΐ δΐ τού
πράγματος δντος άλλοτρ'ου, συμβή δι* έτέρου αύτδ
Ιερδν γενέσθαι, ούχ ένέχεται δ δπερωτηθείς, εΐ μή
μετά τδ ποιήσαι αύτδν ύπέρθεσιν, γέγ'.νε τδ πράγμα
Ιερδν. Βιβλ. ιζ"*, ρλζ* · άνισχυρώς έπερωτώ ύπδ α%
ρεσιν ύπδ του νόμου χεχωλυμένήν * οιον δίδω% έάν
τις πωλήσ^ τδ Ιερδν, tl καί μή δυνατόν έστιν ύστερον
έναλλαγήνχι τδ δίκαιον χύτου.
569 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. II, CAP. I. 570
Βιβλ. μζ9, τίτ. κβ’, βιβλ. β9* ol σύν δπλοις κατ- A TtXlUi. Lib. XLVU, Ut. 32, et lib. XLVI1I, tit. 4,
έχοντις τόπον lipov, ύπόχεινται ποινή* κινείται γάρ digest. 1 : Qui cum armis locum sacrum occupant,
κατ’ αύτών b περί καθοσιώσεως, ώς βιβλ. μή9, τίτ. obnoxii poenae sunt. Movetur enim adversus ipsos
ιδ9, βιβ). ιζ·*', βιβλ.ν9, τίτ. ιξ\ ιζ\ τα Updi lex [Julia] majestatis. Lib. l, tit. 16, digest. 17 :
ούκ είσΐ δημόσια. Sacra non sunt publica.
Βιβλ. λγ9, τίτ. α9, I ίγ. καί χ\ έάν ληγατεύσω τοΤς Textus. Lib. XXXI II, tit. 1, digest. 20 *. Si lega·
Ιεροφύλαξι δέκα νομίσματα δίδοσθαι τφ χαιρφ τής έορ- vero sacrarum rerum custodibus denaria decem,
της, αύτφτφίερφ δοχώ διηντχώς χα ι* χαταλιπκίν έτή- [ita] ut dentur die festo : videor decem denaria
•tx. Βιβλ.λδ9 tU. αν δίγ. ιζ'* Έαν άφορίσχς δούλους μου annua relinquere. Lib. xxxrv, tit. 1, digest. 17 :
«1ς παραφυλαχην τοϋ παρ’ έμού κτιζυμίνου ιερού, Si servis meis ad custodiam templi a me aedifi-
ληγαχίύσω αύτοΐς ετήσια πρδς άποτροφήν, χαί βε- candi destinatis, legavero annua cibaria et IIS
ατιάριον λαμβάνουσιν άπύ τελευτής μου μέχρις ου vestiaria : capiunt [illi ista] a morte mea, tantis-
πληρωθή b ναδς, δούλοι δέ μένουσι τού κληρονόμου, per dum templum consummatum sit. Servi tamen,
ους δ διαΟέμκνος είς περιφυλακήν του αύτου κτι- quod testator ad templi a se aed i flcandi custodiam
σθέντος Ιερού άφώρισεν, it μή αύτούς ήλβυθέρωσεν, destinavit, nisi ipsos manumisit, haeredis manent:
ώς βιβλ. μ’, τίτ. ιβ’, δίγ. )ε9, βιβλ. χδ9, τίτ. α’, διγ. t * g Ut lib, XL, tit. 12, dig. 35. Lib. XXIV, tit. I, dig. 5 :
καλώς δωρουμχι τη γαμέτη μου πράγμα, έφ’ ψ τφ Recte dono uxori meae rem, quam Deo offerat.
Θεφ προσαγαγεΤν αυτό. Βιβλ. λδ’, τίτ. β’. δίγ. λζ’· Lib. XXXIV, tit, 2, digest. 37 : Si dixerim, ut fiant
Έαν ε?πω γενόσθαι σταυρούς άπύ t<axiv λίτρων, χχΐ cruces ex centum libris, et io illa sacra aede sta-
άνατεΟηναι kv τφδε τφ Ιερφ, πάντες δέ ol έν τφ tuantur ι ac vero quae in ea [cruces] sunt omnes
αύχψ Ιερφ δντες1 άργυροί καί χαλκοί είσιν, άργυροΰς argenteae et aereae sint : argenteas facere haeres
b κληρονόμος άναγχάζεται ποιεΤν. COgetur.
Βιβλ, λε’,τίτ.β’, δίγ. α9, καί έπίτοΐςτφθεφληγατευο- TextUS. Lib. XXXV, tit. 2, digest. 1 : In iis qu3B
μένοις χώρα τφ φαλκιδίψ. βιβλ. ν’, τίτ. ιβ’, δίγ. β9. Έάν Deo legata sunt, loculus [est] Falcidiae. Lib. L, tit.
τις πράγμα χαρποιρορήση, γίνεται αύτύς ένοχος, ού μήν 12, digest. 2 : Si quis rem [aliquam] voverit, ipse
τδ πράγμα* 3τ e δέ xb πράγμα χαταβληθή, αίτδ μεν obligatur, non autem res.Quando verores solvitur,
Ιερύν ού γίνεται, έλευθερουται δέ b έπαγγειλάμενος* ipsa sacra ηυη efficitur, sed promissori liberatur,
ix δέ τής τδιχύτης έπαγγελίας ένέχονται αύτεξούσιοι Ex tali autem promissione SUI juris puberes obli-
Ιρηβοι, ού μήν ύπβξούσιοι παρά γνώμην τών πχτέ- gantur, non autem alienae potestati obnoxii sine
ρων ή τών δεσποτών. El δέ τις xb δέχατον μέρος patris dominive auctoritate. Si decimam quis bo-
χαρπο^ορήσει τών αύτου πραγμάτων, έως αν αύτύ^ norum voveat, non prius (illa] in ejus bonis esse
χωρίση, ού παύεται είναι τής ούσίας αύτου* εΐ δε desinit, quam ipsam separet : si vero ea nondum
τελευτήσει μή χωρίσας, ένέχονται ol χλπρονομοι* separata decesserit, obstringuntur haeredes ejus,
διαβαίνει γάρ είς κληρονόμους ή τής καρποφορίας Voti en imobligatio ad haeredes transit· Lib. i, cod.
ένοχό. Βιβλ. η* του κώδ., τίτ. β’, διάτ. α9* έξεστι τφ tit. 2, const. 1 : Licet unicuique in suprema vo-
βουλομένψ χαταλιμπάνειν έν τελευταίφ βουλήσίι* luntate sanctis ecclesiis relinquere. Firmas enim
τής αγίας Εκκλησίας γάρ είναι δει τάς τών τελευ- morientium voluntates 68S6 oportet. Const. 13 :
τώντων βουλήσεις- διάτ. ιγ*. Ιδωμένη διαθήκη ή Licet viduis, diaconissis, virginibus Deo dicatis,
κιοδιχέλλψ ή άγραφη» βουλήσει, Ιξεστι ταΤς χήραις sanctimonialibus, et aliis religiosis [feminis], ut
καί ταγς διακονίσσαις, xat ταΤς άλλαις Ιεραις κατα- vel justo testamento, vel codicillo, vel voluntate
λιμπάνειν έχχλησίαις* καί χληριχφ καί μοναχφ καί non scripta, sive institutione, sive substitutione,
πτώχφ έν ένστάσει καί ύποκατάστάσει. καί ληγάτοις sive legato, Vel fideicommisso, seu speciali seu
xat φειδιχομμίσσοίς ΙδιχοΤς xat χαθ* δμάδα. universali, [aliquid] relinquant ecclesiis, clericis,
monachis, aut pauperibus.
Διάτ. ιθ’.αΐ γινόμεναι μέχρι φ9 σολίδων άνεμφάνιστοι IVxfllS. Const. 19. Quaedonationes 1 15 cilraacto-
δωρεαΐ είς έκκλησίαν, ή ξενοδοχεΤον, ή νοσοκομεΐον, ή rum confectionem usque· ad quingentos solidos in
όρφανοτροφεΤον, ή πτωχεΐον, ίββωντκ. At δέ λοιπαΐ, D ecclesiam, xenodochium, nosocomium, orphanolro-
κάν είς ευσεβείς αΙτίας γένωνται,χρήζουσιν έμφα- phium, vel ptochium fiunt, valent. Reliquae vero,
νείας* xat at λεχθετσαι υπέρ τούς φ’ φάλεις ούσαι tametsi in pias causas fiant, quaeque amplioris
έξηρημένων τών βασιλικών δωρεών* διάτ. κβ*. quingentis solidis quantitatis esse dicuntur,excep-
tis imperialibus donatione opus habent. Const. 22.
Τά είς εύαγεΤς οίκους άπύ βουλευτικής φιλοτιμίας Qus ex liberali tale curialis ad venerabiles do-
έρχόμινα, ούχ ύπόκεινται τή τών έπιχερδών δια- mus perveniunt, a lucratitiorum inscriptionibus
γραφή* διάτ. χγ9. Έάν τι δωρηθή, ή χληρονομΐ*, ή immunia sunt. Const. 23. Si quid donatum, aut
ληγάτον εύαγεί τόπψ χαταλειφθή, είς άνάββυσιν haereditas legatu mve rerum mobilium vel immo·
αΙχμαλώτων, χινητύν ή ακίνητον, άρμύζουσιν perso - bilium in redemptionem captivorum venerabili
nalia xat in rm xat ύποθηχαρίαι, xat μόνη τή τών [cuipiam] loco relictum sit, jactio] personalis, in
έχατύν ένιαυτών έχβάλλοννοι παραγραφή* ούτος γάρ rem, et hypothecaria competit, et sola centum an-
b χρόνος έστί του μαχροβίου άνθρώπου* διάτ, χεν, oorum praescriptione [qui horum quippiam vindi-
571 PHOTII PATRIARCHA GP. 572
cani] rejiciuntur. Hoc enim tempus diuturna vitae A’ Εάν τις γράψη κληρονόμον τδν Διττήν Χριστδν,
hominis est.Const. 35. Si quis Christum Dominum
haeredem scripserit, neque oratorii appellationem
addiderit.ecclesia loci, in quo derunctus habitabat,
scripta fidetur.Idem etiam in legato. Procedit au-
tem [quod relinquitur] in alimoniam pauperum. Si
vero cuipiam sanctorum angelorum aut martyrum
reliquerit, neque mentionem fecerit domuum :
[tum] si quidem in illa civitate ejusve territorio
istiusmodi domus sit, illa capit: sin minus, [aedes
sacra] quae in metropoli est, accipit. At si neque
illic istiusmodi aedes sit, loci ecclesiae, illis aliis sa-
cris aedibus cedentibus, ista capiunt:si modo defun-
ctum non aliud cogitasse, ac aliud locutum esse
ostendatur. Tunc enim quod verum, non autem
quod scriptum est, oblinet. Cseterum si certum lo-
cum dixerit, inveniantur autem in civitate, sive
1 14 vicinis locis multa ejusdem nominis : tum si
erga horum quempiam majorem affectionem ha-
buerit, ssepiusve accesserit, illi reliquisse videtur.
Verum si tale nihil inveniatur ; quae ex istius-
modi aedibus uiagis indiget, accipit relictum.
Texlm. Et tit. 3 ejusdem lib. cocst. 24, ait, ratum
firmumque esse, quod pauperibus relinquitur.
Const.S8 ejusdem tit.Valet.quod in redemptionem
captivorum relinquitur. Et si quidem testator
dixerit, quis [isti] rei operam navare debeat : is
exigit, et pro sua conscientia statutum adimplet.
Sin autem personam non dixerit, [illius] civitatis,
in qua testator natus est, episcopus relictum per-
cipit: dono apud praesidem in acta referendo data-
rum sibi pecuniarum quantitatem, ac post annum
redemptorum numerum et data pro his [pretia]
manifesta facturus. Quod si testator barbaro na-
tionis fuerit, et de ejus patria aliqua ambiguitas
emerserit, episcopus loci in quo defunctus est, pe-
cunias accipit, et quod proscriptum est adimplet.
Qui vero [aliquid] relictum [esse| scit, recte facit,
si [id] rectori provincias et episcopo dicat, neque
[idcirco delator efficitur. Const. 3, tit. 2, Novel-
larum dicit, [illius] civitatis, in quo testator domi-
cilium habuit, episcopum pecunias capere, et quas
constituta sunt facere. Const. 45. Si annum [idque]
perpetuum legatum aut munus vel venerabilibus
locis, vel clero, vel monachis, vel sanctimonialibus,
vel pauperibus, vel breviter venerabilibus et non
prohibitis collegiis, relictum aut donatum fuerit,
non licet de illis transigere: nisi si uber, nullisque
poblicis [praestationibus] oneratus reditus detur.
[Detur] item nunquam alienanda accessio.quaenon
minus quadrante puri [integrique] reditus conti-
neat. Opertet autem de his lltt pacta et tran-
sactiones scriptas fieri, easque in [actorum] mo-
numenta referri. Si contra haec factum sit|, dato
auro qui transactionem fecit, excidit, atque rem
venerabilis domus vindicat, hypothecae nomine res
ejus qui reliquit, in fructibus, reditibus, omnique
legitima accessione |sibi obstrictas] habens. Neque
[vero ejus] actioni longi temporis praescriptio ad-
μή προσθβίς ευκτήριου προσηγορίαν, ή εκκλησία
του τόπου, καθ’ δν ήν καί δ εελευτήσας, δοκεΤ γε-
γράφθαι* το αύτδ καί έπί ληγάτου* και προχωρεί
είς αποτροπήν πτωχών. ΚΙ δε τιδι των άγιων Αγγέ-
λων ή μαρτύρων καταλίποι, μή μνημονεύσατ οίκου,
εΐ μεν Ιστιν έν έκείνη τη πολει, $ τη ένορίφ αυτής
τοιούτος οίκος, αυτός λαμβάνει* εί δε μη Ιστιν, δ ΐν
τη μητροπόλε; λαμβάνει* εί δέ μήτε ΙκεΤ τοιοΰτός
έατιν οίκος, αΐ κατά τδν τόπον έκκλησίαι λαμβάναυ-
αιν αύτδ, των άλλων οίκων παραχωρούντων αύταΐς,
ει γε μη δειχθη δ τεέευτήσας, έτερον ένθυμηθείς,
και έτερον είπών* τότε γάρ το Αληθές καί ού τδ γε-
γραμμένον κρατεΤ. Εί δε τόπον ειποι βητδν, εβρε-
θώσι δε πολλοί του αυτού όνόματος έν τη πόλει ή
, τη περιοικίδι, εί μέν προς τινα τούτων είχε μείζονα
προσπάθειαν, ή συνεχώς έκεΤσε έφοίτα, αύτψ δωκεΤ
καταλελεΤφθαι. Γοιούτου δε τίνος μή ευρισκομένου,
δ μάλλον έκ τώ* τοιούτων οΤκων ένδεής λαμβάνει τδ
καταλειφθέν.
Καί τίτ. γ’ τού αυτού βιβλ., διάτ. κδ\ γησίν έ£βώ-
σθαι τδ τοΤς πτωχοΤς καταλιμπανόμενον* δι άτ\ κη*
τού αυτού τίτλου· "£{1βωται τδ καταλιμπανόμενον
είς Ανά^υσιν αιχμαλώτων καί εί μέν εΤπεν 6 δια-
θέμενος τδν όφέίλοντα δπουργήσαί τψ πράγματι,
αύτδς άπαιτεΐ, καί κατά την οικεία ν συνείδησιν
πληροί των διατύπωσιν. Εί δέ μη είπε τδ πρόσωπον,
δ της πόλεως έπίσκοπος, έν η δ διαθέμενος έτέχθη,
> λαμβάνει τδ καταλειφθέν φανερόν έπί πράζεως δώρον
παρά τψ άρχοντι συνισταμένης τδ ποσδν των δοθέν-
των αύτψ χρημάτων, καί μετ* ένιαυτδν τδν άριθμδν
των Ανα^υσθέντων, καί των υπέρ αυτών δοθέντων.
Εί δέ βάρβαρος ην δ διαθέμενος, καί περί της αύτού
πόλεως Αμφιβάλλεται, δ έπίσκοπος τού τόπου, καθ' $ν
έτελεύτησε. λαμβάνει τά χρήματα καί πληροΤ τδ
διατυπωθέν* δ δέ γινώσκων τδ καταλειφθέν, καλώς
ποιεί λέγων τψ άρχοντι καί τψ έκισκόπω, καί ούκ
Ιστι δηλάτωρ. Β δέ γ' διάτ. τού β’ τίτ. τών Νεαρών
είπε τδν έπίσκοπον τής πόλεως, έν ή τήν οικησιν
είχεν δ διαθέμενος, λαμβάνειν τά χρήματα, καί
ποιεΤν τά διατυπωθέντα* διάτ· με’. 'Εάν ετήσιον
διηνεκές ληγατευθή, ή Βωρηθή τόποις εύαγέσιν, ή
κλήρψ, ή μοναχούς, ή μοναστρίαις, ή πτωχοΤς, καί
Απλώς εύαγέσιν, ή ούκ Απηγορευμένοις συστήμασιν,
ούκ εζεστιν έπ’ αύτψ διαλύεσθαι, εί μή δοθή πρόσ-
οδος εύθαλής μηδέ βεβαρημένη δημοσίοις, καί προσ-
θήκην ούχ ήττον τού τετάρτου τής καθαράς προσ-
όδου μέρους έχουσα, μηδέποτε δκποιηθησομένη* δ«Τ
δέ καί συνθήκας καί διαλύσεις έγγροίφους έπί τούτψ
γίνεσθαι, καί έν ύπομνήμασιν έμφανίζεσθαι, Εί δέ
παρά ταύτα έκπίπτε ι τού δοθέντος χρυσίου δ διαέυ-
σάμενος, καί έκδικεΤ τό πράγμα δ ευαγής οίκος, Ιχων
εις ύποθήκην τά πράγματα τού καταλιπόντος, καί
έπί καρποΤς κηί προσόδους καί πάση νομίμφ έπαυ-
ξήσει, καί ούκ άντίκειτχι τη Αγωγή χρονιά παρα-
γραφή* κατ* ένιαυτδν γάρ τίκτεται. Τψ μέντοι δε-
δωκότι. τδ χρυσίον, ύπόκειται δ συλλαβών αύτδ μετά
573 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. II. CAP. I. 574
κληρονόμον, καί οικοθεν αύτδ δίδωσ»ν, ώς ή νε* διάτ. j
του αυτού τίτ,
*Η δε γ* διάτ. του β’ τίτ. των Νεαρών, έπί του
τοιούτου λ η γάτου φησίν, άτι εΐ μέν οΐ λαμβάνειν καί
οί διδόναι κελευσθέντες, ή δ τόπος έκ ού έτυπώθη
δίδοσθαι, έν τή αυτή ή τή γείτονι έπαρχίφ ειησαν,
μηδενί τρόπφ τδ ληγάτον έκποιεΤσθαι. ΕΙ δε πο££ω-
τέρω ώσιν, Ιξεστιν έκατέρου μέρους συναινοϋντος,
πλησίον ύπέρ αυτού λαμβάνειν πρόσοδον εύπορον,
και μετά προσθήκης του τετάρτου τής καταλειφθεί-
σης ποσότητος μή βεβαρημένης πολλοΤς τελέσμασιν.
Εΐ δέ πωλήσαι το ληγάτον βούλοιντο, μή λαμβανέ-
τωσαν ήττονα τιμήν τού συναγόμενου έπί λε* kvi αυ-
τούς, άπδ τού ληγάτου* ώστε μέντοι τδ τίμημα είς
τδ συμφέρον τού σεβασμίου οικου ψ κατελείφθη προ-
χωρήσαι.
*Η δε μη* διάτ. τού γ* τίτ. τού α* βιβλ. φησίν, 8τΐ
έββωμένως τις γράφει τους αΙχμαλώτους κληρονό-
μους, και λαμβάνει τήν κληρονομιάν δ έπίσκοπος,
και δ τής πόλεως οίκονόμος έν ή τήν οικησιν *Τχε.
και δαπανώσιν είς άνά^υσιν αίγμαλώτων, ή τάς
τιμάς των πραγμάτων, ή τάς προσόδους των άκι-
νήτων, μή παρακρατούντες φαλκίδιον* καί ένάγονται
έπί τοΤς χρέεσι* καί τούς πτωχούς τις καλώς
γράφει κληρονόμους , καί έάν μή προσδιορίση
ποίους, δ ξενοδόχος της αυτής πόλεως λαμβάνει
τά πράγματα, και έκ τής διαπράσεως αυτών άγο-
ράζει πρόσοδον. Et δέ πολλοί ξενώνες είσιν έν τή
πολει, δ άπορώτερος αυτά λαμβάνει, τά περί τούτου
δοκιμάζοντος τού έπισκόπου καί των ύπ* αύτδν κλη-
ρικών* εΐ δε μή έ^ει ξενώνα ή πόλις, διανέμονται
τά πράγματα ύπδ τού έπισκόπου ή του οίκονόμου είς
τούς πτωχούς ή άλλως ένδεεΤς. μή παρακρατουμένου
φχ)κιδίου. Είδε πρόδηλον ή άδηλον άνομα έκκλησής
ή ευαγούς οίκου άπιδών κατέλιπεν, αύτδς μόνος
λκμβα’νει, μ ή υφιστάμενος φαλκίδιον* ή δέ γ* διάτ.
τού β' τίτ. τών Νεαρών λέγει, 5τι τοΐς πένησι διά τού
έπισκόπου διανέμονται*
Καί ή νβ’ διάτ. τού β’ τίτ. τού α βιβλ* τού κώδ.
φησίν, 8τι έάν τις βαρηθή άποκαταστάσει ή ύποκα-
τασ χάσει έξ άπαιδίας, καί μή βουληθή γαμήσαι δ*
άσκησιν, μένει έχων τά πράγματα, καί δαπανφ ταύτα
περιών, ή κατολιμπάνει ώς θέλει, εύσεβώς μέντοι.
Εί δέ καί ύπδ αΐρεσιν παιδοποιίας κάταλειφθή αύτοΤς,
εχουσιν αύτδ καί μή παιδοποιούντες. Τδ αύτδ καί
έπί παρθενευούσαις καί έπί τοΐς γαμεΤν κωλυομενοις
κληρικοΤς* ή δέ β’ διάτ, τού α* τίτ. τών Νεαρών λέ-
γει, ότι δ βεβαρημένος ληγάτψ ή άποκαταστάσει,
ύπδ α*ίρέσιν γάμου ή άπαιδίας, ή έάν ουτω δωρηθή
ή έαθή τινι, καί γένηται κληρικδς, ή μοναχδς, ή
διακόνισσα, ή άσκήτρια, σβέννυται ή άποκατάστα-
σις* άλλ’ έπί μέν τών κληρικών καί διακονίσσων
τών έκκλησιών, 8τε μέχρι τής Ιδίας ζωής τοΐς τοιού-
τοις έπιμένοιεν, καί τά ύπδ τοιαύτην αΐρεσιν δωρη-
Οέντα ή καταλειφθέντα, εύσεβώς δαπανήσουσιν ή
καταλίπουσιν. ΟΙ γάρ μοναχοί καί άσκήτριαι, καν
τών μοναστηρίων αυτών έξέλθωσιν, όμως τά τοιαύτα
versatur. Singulis enim annis nascitui*. Sane vero
qui aurum dedit, sibi obnoxium habet eum qui
cum ipso contraxit, ejusque haeredes, ut ejusdem
iit. const. 55. [tradit ]
Textus . Const. vero 3, tit. 2 Novellarum de
hujusmodi legato dicit : Si qui [id] capere et dare
jussi sunt, aut locus ex quo constitutum est dari,
in eadem aut vicina provincia sint, ne qno modo
illud alienetur; sin in remotioribus sint partibus,
licet utroque consentiente vicinum [aliquem] re-
ditum uberem neque multis praestationibus prae-
gravatum, cum accessione quadrantis relictae
quantitatis, pro illo capi. Si vero vendere legatum
velint, ne minus pretii nomine capiant, quam ex
legato per triginta quinque annos colligatur : ita
tamen, ut pretium ad utilitatem venerabilis do-
mus, cui relietum est, procedat.
Textus. Const. 48, tit. 5, lib. i, ait: Quod quis
recte captivos haeredes scribat, haereditatemque
episcopus et oeconomus civitatis, in qua [testator]
larem fovii, suscipiant, qui aut rerum pretia, aut
immobilium reditus in redemptionem captivorum
consumant : et [non] reienta Falcidia convenian-
tur propter debita. Et, [quod] pauperes recte
quis haeredes scribat, ac [tum] si non definiat,
quos [haeredes esse velit] xenodochus 116 ejus-
dem urbis facultates capiat, et ex venditione il-
larum reditus comparet. Si vero multi xenones
in civitate sint, pauperrimus illas capiat : eam
[autem] rem episcopus et sub ipso constituti cle-
rici discutiant. At si civitas xenonem non habeat,
res per episcopum aut oeconomum in pauperes
alioquive egenos non retenta Falcidia distribuan-
tur. Sin autem in certam personam, venerabi-
lemve certam domum respiciens reliquerit : illa
sola capit, non subiens Falcidiam. Constit. vero.
3. tit. 2. Novellarum id pauperes per episcopum
distribui ait.
Et const. 52, tit. 2, lib. i, cod. ait, quod si quis
gravetur substitutione aut restitutione, si liberi
non exsistant, ac nolens matrimonium contrahere
suscipiat vitam monasticam, res [relictas] in per-
petuum retineat : ac dum superest, insumat, aut
relinquat quomodo vult, dummodo in pios usus.
[Quod] etiamsi sub conditione suscipiendorum li-
berorum illis relictum sil [aliquid] id habeant, ta-
metsi liberos non suscipiant. [Et quod] hoc ipsum
[obtineat] et in virginitati servandae obstrictis mu-
lieribus, et in matrimonium contrahere prohibitis
clericis. Constit. 2, lib. i. Novellarum dicit, quod,
si legato, aut restitutione gravatus sub conditione
nuptiarum, vel si liberi non existant, clericus,
monachus, diaconissa, vel ascetria fiat, restitutio
exstinguatur. Et [quod] clerici ac diaconissae ec-
clesiarum,quando usque ad finem vitSB suae in iis
permanserint, sub hac conditione donata vel re-
licta, in pios usus insumere aut relinquere pote-
575
PHOTII PATRIARCHAE CP.
576
rant. Si autem mooacbi aot ascetri» monasteria a πράγματα μετά των άλλων πραγμάτων τοΤς μονα-
deserant, istinsmodi res eam aliis ipsorum bonis οτηρίοις διαφέρει* ei δέ έπί άνα^ύσει αΙχμαλώτων,
ad monasteria pertinere. Si tamen ad redemptio- ή πτωχών άποτροφή δπό τας είρημένας αίρέσεις ή
nem captivorum aut 117 exhibitionem pauperum δποκατάστασις γένηται, έξ ούδενδς τών είρημένων
praedictis conditionibus substitutio fiat, nullo άποκλείεται τράκων,
prodictorum medorum [banc] excludi.
Dicit ροΓΓΟ 1, eaque unica COnst. tit. 48, lib. VI, Λέγει δέ κα’ ή a’ καί μονή διβίτ. του μη’ τίτ. του
cod. valere quod relinquitur licito (cuipiam) colle- ζ" βιβλ. του κώδ. ότι έ#ωται τδ καταλιμπανβμενον
gio aut corpori, clericis collegis pu ta, aut curi», aut θεμιτψ συστήματι, η σωματείψ, οΤον συγκλητικής, ή
cohorti praesulis, aut medicis, aut docloribus, aut βουλή ή τάξει άρχοντος, ή ΙατροΤς ή διδασκαλοις,
advocatis, aut militibus, aut ejusdem artis opifici- ή συνηγόροις, ή στρατιώταις, ή δμοτίχνοις, ή Ιερεύ-
bus,aut sacerdotibus, aut cuipiam alii: et dividi vi- σιν, ή έεέρψ τινί* καί μερίζονται κατά πράσωπον ές
ritim ex aequo [iis] qui tempore mortisin albo repe- ϊ*όυ ot έν τψ καιρώ της τελευτής έν τψ καταλόγψ
riantur: praeterquam si certam quantitatem testator ευρισκόμενοι, et μή £ητδν ποσόν 6 διαθέμενος έκάστφ
unicuique attribuerit, et in fine ejusdem C0n8t. [di- δρίσει* καί έν τψ τελεί της αυτής διατ. ότι έάς προσ-
citur],quod, 81 semel aut annum in pios USUS reli- B <***£ H έτήοιον /αταλειφθή εύσεβώς, ή έκκλη-
ctumsit [aliquid] aut ecclesiis,aut xenonibus, aut σίαις, ή ξενώσιν, ή πτωχείοις, ή ευαγέσ ιν οικοις, ή
ptocbiis, aut venerabilibus domibus, aut communi κοινψ κληρψ, ή είς αιχμάλωτων λύσιν, ή αυτοΤς
clerico.aut ad captivorum redemptionem, [autjipsis τοΤς πτωχοΤς ή τοΤς αίχμαλοτοις κρατεί ή του τε-
pauperibus, vel captivis, valeat defunctis voluntas, λευτήσαντος βυύλησις.
[Lib.]In*tit.3,tit 27. [habetur:] Interdum quod ’ίνστιτούτιώνων γ’ τίτ. κζ\ δστιν δτε τό κατά
per errorem non debitum, solutum est,non repeti- πλάνην Ινδέβιτον διδόμενον, ου (^επετιτεύεται, ώς
tUT, Ut in iis, quae venerabilibus domibus vel reli- έπί των ληγαιευομένων ευαγέσιν οικοις σκοπώ
gionis vel pietatis intuitu legata sunt. [Lib.] Instit. Θρησκείας ή εύσεβείας* Ινστιτουτιώνων δ* τίτ. ιζ^ τδ
IX, tit. 16. Quod venerabilibus locis legatum est, ex ληγατευόμενον εύαγέίΐ τόποις έξ άρνήσεως διπλα-
Inficiatione duplicatur. Dicit ellam COnst. 2, tit. 2, σιάζεται. Φησί δε καί ή β’ διάτ. του β’ τίτ. τών
Novellarum, quod 81 qui cuicunque venerabili domui Νεαρών ώς έάν τινες οίψδήποτε καθεστώτι άπορον
ubilibet constitutae infructuosam possessionem do- κτήσιν δωρήσωνται, ή πωλήσωσιν, ή έτέρψ τρόπψ
naverint, vendiderint aliove modo suppeditarim, aut παράσχωσιν, ή καταλίπωσι, μη βλάπτεσθαι τον σε-
[etiam] reliquerint: i lia publicorum tributorum no- βάσμιον οίκον, ή δημοσίψ όνόμαχι, ή άλλης οΙασούν
mine non oblaedator.neque quacunque alie de causa c χάριν αίτίας βαρύνεσθαι* αλλά άπαν τοιοΰτον βάρος,
praegravetur : sed omne istinsmodi gravamen in είς τους δεδωκότχς καί τους αυτών κληρονόμους
eOS qui dederunt, earumque haeredes redundet ; έπανιέναι, άναγ/αζομένους καί τας δοθείσας κτήσεις
[quippe qui et datas possessiones recipere, et omne άναλαβεΤν, και πάσαν ζημίαν προσγινομένην εψ
damnum quod venerabili domni obvenerit, prae- εύαγεΤ οΓκψ άποκαθισχφν. El δε ώς είκδς κατά τινα
Stare cogantur. Quod [item] si forte dolo malo δόλον, καί τινα υπέρ τών τοιούτων άπορων έδόθη
aliquo pro isliusmodi infructuosis nonnihil a ve- νοΤς εδιγέσιν οικοις, τά μέν δοθέντα τδν σεβάσμιον
nerabilium domunm [dispensatoribus] 118 datum οίκον άποκερδαίνειν τά δε άπορα πράγματα τψ δε-
fuerit : id quod datum est, venerabilis domus lu- δωκότι κα\ τοΤς αυτού κληρονόμοις άποκαθίστασθαι·
cretur, et res infructuosae ei qui dedit, ejusque ή δέ α* διάτ. τού αύχού τίτ. γησίν, ότι ί τοιούτόν τι
haeredibus restituantur. Const. autem I, ejusdem πράξας οίκονόμος, ή ήγούμενος, ή ξενοδόχος, ή νο-
tlt. ait. quod, qui oeconomus [religiosarum do- σοκόμος, ή πτψχοτρόφος, ή όρφανοτρόφος, ή γερον-
inuum], praefactus, xenodochus, nosocomus, ptO- τοκόμος, οικοθεν τψ δεδωκότι θεραπεύσει τήν
cbotropbus, orpbanotrophus, aut gerontocomus έντεύθεν αδτψ συμβάσαν ζημίαν,
tale qtiippiam fecerit : de suo ei qui dedit quod illi unde damnum obvenerit, resarciet.
CAP. II. — De sacris vasis et donariis . D ΚΕΦΑΛ. B\ — flept Ιερών σκενών καί άναθη-
μάτων.
Apostolorum canon 73.
73[72j Vas aureum, vel argenteum, vel velum
sanctificatum nemo amplius in suum usum con-
vertat ; hoc fit enim praeter jus et contra leges. Si
quis autem deprehensus fuerit, multetur.
Synodus in templo SS . apostolorum habita, prima
et secunda nuncupala% canones 1, 10.
\ . Res adeo veneranda, et honorabilis, et a bea-
tis,el sanctis Patribus nostris jam olim pulchre ex-
cogitata, monasteriorum aedificatio, hodie male
'Αποστόλων κανών ογ\
ογ\ Σκεύος χρυσουν ή άργυροϋν άγιασθέν, ή οθόνην,
μηδεις Ιτι είς οίκείαν χρήσιν σφετεριζέσθω* παρά-
μονον γάο* εΐ δέ τις φωραθείη, έπιτιμάσθω άφ-
ορισμψ.
Συνόδου α* καί β’ συγκροτηθείσης έν Κωνσταν-
τινουπολει έν τψ ναοψ 'Αγίων 'Αποστόλων, κανών
α* καί ι\
α\ Πραγιχχ σεμνόν ουχω καί τίμιον, και τοΤς μα-
καρίοις καί δσίοις Πατράσιν ήμών πάλαι καλώς
έπινοηθέν, ή τών μοναστηρίων άνοικοδομή , κακώς
51? · SYNTAGMA CANONUM.
δραται πρατχόμενον σήμερον. Τινες γάρ £νομα Α
μοναστηριού χαΐς οίκείαις περιουσίας καί ύπάρξεσι
περιθέμενοι, καί θεψ καθαγιάζει ν τχύτας έπαγγελ-
λόμενοι, κυρίους τε των άφιερωθένχων έαυτού;
άναγράφουσι, καί μόνη χή προσηγορί^ χδ θειον
άφοσιούν έκμηχανάσθαι διεγνώκαοι * χήν γάρ αυτήν
έξουσίαν, και μετά την άφιέρωσιν ούκ έρυθριώσι
σφετερίζεσθαι, ήνπερ Ιχειν ούκ Εκωλύοντο πρότε-
ρον. Καί τοσαύτη καπηλεία προσετριοη χψ πρά-
γματι, ώστε πολλά χών άφίερωθέννυν, παρ' αυτόν
γε χών άφιερωσάνχων καθοράται πιπρασκόμενα,
θάμβος ομού καί μΤσοΓ χοΐς δρώσιν παρεχόμενα * κα\
ού μόνον ούκ Ιστιν αύτοΐς μεταμέλεια, έφ* οΤς των
άπαξ ανατεθειμένων θεψ την έζουσίαν έαυτοΤς
έπεχρέπουσιν, άλλά κχ\ έτεροι ς ταύτην άδεώς παρα-
πέμπουσιν. °Ώρισεν ούν διά τούτα ή αγία σύνοδος, g
μηδενί έξεΐναι μοναστήριον οίκοδομεΐν, άνευ τής τού
έπισκόπου γνώμης καί βουλής * Εκείνου δέ συνειδόχος
καί έπιχρέποντος, καί χήν όγειλομένην έπιτελουντος
ευχήν ώς χοΐς πάλαι θεοφιλώς νενομοθέτηχαι, οίκο-
δομ εΐσθαι μέν χδ μοναστή ριον * μετά πάντων δέ χών
αύτψ προσηκόντων συν αύτφ έκείνψ βρεβίφ Ιγκα-
χαγράφεσθαι, καί τοΤς έπισκοποΤς άρχειοις έναπο-
χιθεσθαι * μηδαμώς άδειαν Ιχονχος τού άφίερούντος,
παρά γνώμην τού έπισκόπου, έ αυτόν ήγούμενόν ή άνθ'
έ αυτού Ετερον καθιστ$ν. £ί γάρ άπερ τις άνθρώπφ
χαρίζεται, τούτων ούκέτι κύριος εΐναι δύναται, πώς
άπερ τις θεψ καθαγιάζει καί ,άνατίθησι, τούτων
ύφαρπάζειν την κυριότητα πκραχωρηθήσεται ;
ι\ Ol χοΐς πάθεσιν εαυτούς έκδύτους παραστή-
σανχες, ού μόνον χήν άπδ χών Ιερών κανόνων τι-
μωρίαν ού φρίττουσιν, άλλά καί αύτών έκείνων καχ-
ορχείσθαι τετολμήκασι. Σχρεβλούσι γάρ αύτούς,
χαί πρδς χδ έμπαθές αύτών άποκιβδηλεύουσι του
θελήματος, ϊνα τή φιλοτιμία τής άμπαθειας, κατά
τδν θεολόγον Γρηγόριον, μή μόνον άνεύθυνον αύχοΤς
η χδ κακόν, άλλά καί θειον νομίζοιχο. Τον γάρ άπο-
αχολικόν κανόνα τον λέγοντα, Σκεύος χρυσούν ή άρ-
γυροΰν άγιασθίν, ή όΟόνην, μηδεις Ετι είς οίκείαν
χρείαν σγετεριζέσθω * παράνομον γάρ * εί δε τις ιρω-
ραθείη, έπιχιμάσθω άφορισμψ * τούτον ούν είς συν-
ηγορίαν χών οίκε ίων παρανομημάτων έκλαμβάνον-
τες, ού φασί δεΐν καθαιρέσεως άξίους κρίνεσθαι τούς
χήν σεβασμίαν τής άγίας τρα πεζής ένδυτήν, είς
οίκεΤον χιτώνα ή είς Ετερόν τι χών άμφίων με-
τασχηματίζοντας. Ού μήν άλλ1 ούδΐ τούς χδ άγιον
ποτήριον, 6 τής άσεβείας ! ή τδν σεπτόν δίσκον, ή
τά τούτοι; παραπλήσια, είς ίδίαν έκδαπανώνχας
χρείαν, ή καχαχραίνονχας * δ γάρ κανών φησι τούς
είς χούχο περιπίπχονχας, άφορισμψ καθυποβάλλειν,
άλλ* ού καθαιρέσει έδικαίωσεν. 'Αλλά χίς άν άνά-
σχοιχο τής χοσαύχης περιποιήσεως καί δυσσεβείας χδ
μέγεθος ] τού γάρ κανό'νος χοΐς χδ μόνον άγιασθέν,
είς χρήσιν άλλ* ούκ είς τελείαν άρπαγήν σφετεριζο-
μένοις, τδν άφόρισμδν έπιπέμποντος, αύτοί καί
τούς καθαρπάζοντας καί ίεροσυλούντας τά των
άγ ίων. "Αγια έλευθερούσι τής καθαιρέσεως * καί τούς
§ίς βρωμάχων ύπηρεσίαν, δσον γε τή έιρ* έαυτοΤς
24 Greg. Nas. orat. 34, n. 540·
- ΤίΤ. II, CAi>. Ιί. 578
geritur. Nonnulli enim suis copiis, et facultatibus
nomen monasterii imponentes, et eas Deo sanc-
tificare profitentes,se eorum quae sunt consecrata
dominos esse inscribunt.et sola appellatione Deo
dedicare machinari decreverunt. Eamdem enim
potestatem etiam post consecrationem sibi usur-
pare non erubescunt, quam prius babere non
vetabantur : et tanta rei cauponatio adhibita est,
ut multa eorum quae sunt consecrata, ab his ip-
sis qui consecrarunt vendita cernantur, et admi-
rationem, et odium iis qui ea vident afferentia :
et tantum abest at ullam agant poenitentiam ob
id, quod eorum quae Deo 110 dedicata sunt, sibi
potestatem attribuant, ut etiam eam ad alios sine
metu transmittant. Propterea ergo sancta defi-
niit synodus, ut nemini liceat monasterium aedi-
ficare absque episcopi sententia, et consilio. Illo
autem sciente, et permittente, et eam quam de-
bet orationem peragente, ut ab antiquis pie ac
religiose cautum est, monasterium quidem aedi-
ficetur : omnia autem quae ad ipsum pertinent,
cum illo ipso in brevi inscribantur, et in episco-
palibus archivis reponantur, nullo modo potes-
tatem habente eo qui consecrat, se ipsum prae-
fectum, vel pro se alium constituere. Si enim
eorum quae quis homini largitur dominus am-
plius esse non potest, quomodo eorum quae quis
Deo sanctificat, et dedicat, sibi dominium arri-
pere sinetur ?
10. Qui seipsos tradunt animi perturbationibus,
non solum quod a sacris canonibus intentatur sup-
plicium non horrent, sed eis etiam insultare ausi
sunt. Ipsos enim torquent : elad suam animi per-
turbationem eorum quoque voluntatem adulterant :
ut propter animi sui motus confentationem, ut in-
quit Gregorius Theologus 24,110η solum sit eorum
malum correctioni non obnoxium, sed divinum
quoque existimetur. Apostolicum enim canonem,
qui dicit : Vas aureum, vel argenteum, sanclifica-
lum,vel velum lineum, nemo in suum usum acci-
piat : est enim prater leges. Si quis autem depre-
hensus fuerit, segregatione multetur. Eum ad suo-
rum deliciorum patrocinium assumentes, dicunt
eos non oportere judicari depositione dignos, qui
venerandum sanctae mensae indumentum in propriam
tunicam, vel in aliquod aliud vestimentum trans-
formant. Sed neque eos qui sanctum calicem, (0
impietatem), vel 120 venerabilem discum, vel ea
qua sunt iis similia, in proprium usum insumunt,
vel pollunt.Canon enim, inquiunt, eos qui in hoc in-
cidunt,esse segregationi nondepositionisubjicien-
dos aquum censuit.Sed quis tanta perversitatis, et
impietatis magnitudinem ferat? Cum enim canon,
eos qui quod ad usuro solum est sanctificatum, et
id non ad perfectam rapinam sibi vindicant, se-
gregationi subjiciat, ipsi eos qui sancta sancto-
rum rapiunt, et sacrilegis manibos auferunt, de-
positione liberant : et eos qni ad ciborum minis-
579 ΡΗ0ΤΙ1 PATRIARCHA GP. 5S0
terium,saO quidem certe judicio, venerabiles die- A χρίσει, τοας σεβασμίους δίσκους ή τά Ιερά ποτήρι*
COS et sacros calices inquinant, deponendos judi- καταμολύνοντας ή χαταλύοντας, άκαθαιρέτους είσ-
cant, non, quamvis sit apertum piaculum, elcla- άγουσι, κ*ίτοι φανερού καθεστηκότος τού μιάσματος·
rum est, quod qui b«C faciunt, non solum in depo- καί δήλον ώς ol τά τοιαύτα πράσσοντες, ού μόνον
sitionem, setl in extremas etiam impietatis crimen καθαίρεσές, αλλά καί τής έσχάτης δυσσεβείας τψ
incidunt. Et idem statuit sancta synodus, eos qui έγκλήιεατι περιπίπτουσι. Διόπερ ώρισεν ή άγί*
calicem, aut discum, aut fuscinulam, aut velum, σύνοδος, τούς τύ άγιον ποτήριον, ή τύν δίσκον, ή τήν
aut unum aliquod in altari sacrorum et sanctorum λαβίδα, ή τήν σεβασμίαν ένδυτήν, ή τύν λεγόμενον
vasorum, vel vestimentorum, ad proprium usum αέρα, ή άπλώς τούς !ν τι των Ιν τψ θυσιαστηρίφ
capiunt, vel ad profanum usum convertunt, abso- Upu>v κανάγιων σκευών ή άμφιασμάτων, είς ίδιον
lutse depositioni subjici. Hoc enim est profanare : κέρδος υφαρπάζοντας, ή είς χρήσιν άποχρωμένους
illud vero surripere. Eos quidem certe, qui extra άνίερον, παντελεΤ καθαιρέσει καθυποβάλλεσθαι * τύ
altare, vasa quaedam segregata, vel vestes, sibi vel μεν γάρ έστι βεβηλώσαι, το δέ συλήσαι τά άγια,
aliis praebent, eos canon quoque segregat : et nos Τούς μέντοι τά έξωθεν τού θυσιαστηρίου άμφια
una quoque segregamus. Eos autem qui plane sur- άφωρισμένα, ή σκεύη τινά, είς χρήσιν άνίερον
ripiunt, sacrilegorum condemnationi subjicimus. έαυτοΤς ή έτέροις παρέχοντας, τούτους κα\ δ κανών
άφορίζει, καί ήμεΤς συναφορίζομε τούς δε παντελώς άφαρπάζοντας, τή των Ιερόσυλων καταδίκη
καθυποβάλλομεν.
Cyrilli ex epistolx ad Domnum cap . 2. B Κυρίλλου lx τής πρύς Λόμνον έπιστολής κεφ. β'.
Pecuniam autem quae per injuriam ipsi erepta Τά δε άδίχως ληφθέντα παρ’ αυτού χρήματα,
est, duplici nomine ei reddi aequum est. Primum άναδοθήναι δίκαιον κατά δύο τρόπους· πρώτον μέν
quidem quod nec tale 121 quid omnino fieri opor* δτι ουδέ εχρην δλως γενέσθαι τιτοιούτον, καθότι λυπεί
tebal : et quod valde male habet magnaqne tristi- σφόδρα, καί είς έσχάτην άκηδίαν καταφέρει τούς
tia afficit satnctissimos episcopos qui sunt ubique άπανταχόσε γής όντας θεοσεβεστάτους έπισκόπους,
teri arum, quod sumptuum qui illis eveniunt dis- τύ άπαιτεΤυθαι λόγους τής οίκονομίας τών παραπι-
pensationis ratio ab eis exigatur, sive ex ecclesias- πτόντων αύτοΤς άναλωμάτων, είτε έκ προσόδων
licis redditibus, sive ex fructu aliunde percepto, έκκλησιαστικών, ειτ9 ούν καί άπύ τής τινων χαρ-
Unusquisque enim nostrum dabit suorum malo- ποφορίας * έκαστος γάρ ήμών τών Ιδίων καιρψ
rum rationem omnium judici. Vasa enim pretiosa δώσει λόγον τψ πάντων κριτή. Κειμήλια μέν γάρ
et possessiones immobiles oportet servari Eccle- καί κτήσεις άκινήτους, άνεκποιήτως ταΤς έκκλησίαις
siis ; episcopis autem qui tunc temporis divinum σώζεσθαι χρή * θαρσεΤσθαι δέ. τούς κατά καιρόν τήν
sacerdotium administrant, incidentium sump- θείαν διέποντας ίερωσύνην, τών παραπιπτόντων
tuum dispensationem secure credi. άναλωμάτων τήν οικονομίαν.
Consi. 47, tit. 2, lib. cod. ait, quod dumextrac »ζ' διάταξή τού β' τίτ. τού α' βιβλ. τού κώδ.
sacra vasa [aliae] res mobiles sunt, rerum necessa- φησίν, δτι κινητών ύπόντων έξωθεν τών Ιερών
riarum immobilium et sacrorum vasorum aliena- σκευών. άργεΓ τών άναγκαίων ακινήτων καί τών
tio atque hypotheca ceesat.Et const. 21, ejusdem άρτων ή έκποίησις καί ή υποθήκη · καί ή κα' διάτ.
tit. ait, quod qui non per causam redimendorum τού αύτού τίτ. φησίν, δτι 6 μή δι’ άνάββυσιν αίχμ-
captivorum sacra vasa vel donaria emit, aut in αλώτών άγοράζων Ιερά σκεύη, ή άπλώματα, ή λαμ-
hypothecam pignusve capit, etiam pretio exci- βάνων είς ύποθήκην ή ένέχυρον, καί τών τιμών καί
dat : ea que per episcopos, oeconomos, et vaso- τού χρέους έκπίπτει, καί έκδικούνται διά τών έπι-
rum custodes vindicantur, etiamsi conflata sint l σκόπων καί οίκονόμων καί σκευοφυλάκων, εί καί
aut illorum exigantur pretia, si non compareant. έχωνεύθησαν · ή καί at τιμαι αυτών άπαιτούντάι.
Dicit lib. XVIII, tit. 1, dig. 62, quod qui nesciens εί μή φαίνονται. Φησίν βιβλ. ιη* τίτ. α’ διάτ. ξβ\
rem 8acram pro privata comparat, licet venditio δτι δ έν άγνοίφ τύ Ιερύν ώς Ιδιωτικύν άγοράζων, εί χαί
non teneat, tamen [actionem] adversus vendito- μή συνίστ αται ή πράσις, δμως έχει κατά τού πράτου
rem habeat, in quantum ejus interfuit, ne deci- είς δπερ αύτψ διέφερε μή άπατηθήναι* καί Ίνστιτουτ.
peretur. Et [lib.] Inst. II, tit. 4, dicit, quod sacra ιβ’, τίτ. α’ φησίν, δτι τά Ιερά σκεύη, ούτε πιπράσκεται
vasa neque alienentur, neque obligentur, nisi ούτε υποτίθεται, εί μή διά λύσιν αιχμαλώτων · ή δέ α9
propter redemptionem captivorum. Consi, autem D διάτ. τού β* τίτ. τών Νεαρών, έπιτιμίοις ύποβάλλει
1, tit. 2 Novellarum poenis subjicit eos, qui sacra τούς τά Ιερά σκεύη παρά τύν νόμον ένεχυράζοντας,
vasa contra legem propter redemptionem capti- ή πωλούντας, ή χωνεύοντας, ή έκποιούντας, εί μή
VOrum. διά λύσιν αιχμαλώτων.
TeatUS.Const.2, ejusdem tit. dicit, Ut ne sacra vasa 'fl δέ β’ διάτ. τού αύτου τίτ. φησίν, ώστε τά Ιερά
122 EcclesieeCoostaminopolitanae, aut Ubicunque σκεύη τής Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, καί τών
constitutorum oratoriorum aliter vendantur, Ορμο- δπουδήποτε κειμένων εύκτηρίων, μή άλλως πιπρά-
nanturque pignori, quam pro captivorum redem- σκεσθαι ή ύποτίθεσθαι, εί μή είς άνάββυσιν αίχμ-
ptioue. Sane si plura vasa sint, qu® necessarium αλώτων · εί δέ πλείονα εΐεν σκεύη, μηδεμίαν άναγ-
[de se] usum non probeant, et uauveniat, Ut aliqua καίαν ποιούντα χρήσιν, συμβή δέ τινα τών ευαγών
581
SYNTAGMA CANONUM. - TlT. II, CAP. II. 682
οΐκων βχρύνεσθχι χρηβιν, εΐ μη δπεστιν Ittpj a venerabilium domuum sere alieno gravetur, neque
κινητά πράγματα, έξ ών άφείλει δοθήναι τά χρέα, suppetant aliae res mobiles, ex quibus aes alienum
άδεια εσται συνισταμένης πράξεως Αξημίως, έπι- solvi debeat : facultas erit, ut actorum monumen-
σκόπου μεν έκποιουντος παρά τψ μητροπολίτη, tis episcopo alienante, apud metro politam : me*
μητροπολίτου δέ παρά τψ 18ίψ πατριάρχη, τά Upx tropolita vero, apud ipsius patriarcham citra dam-
σκεύη τά περιττά άλλοις εύαγέσιν οίκοις χρείαν num confectis, superflua aliis venerabilibus doroi-
Ιχουσι πωλεΤν η χωνεύιιν καί πεπράσκειν, καί την bus, quae [his] opus habent, vendantur, aut COD-
αύτών τιμήν είς τ8 χρέος παρέχειν, ώστε μη τά flentur, ac [deinde vendantur, pretiumque eorum
άκίνηεχ έκποιεΐχβχι. *d dissolvendam aes alienum eonferatur, ne illa-
rum res immobiles alienentur.
Λέγει δέ βιβλ. ιιτ. ιη', διάτ. ιγ*, 8τι ot άρχον- Dicit porro, lib. i, tit. 18, digest. 13,quod prae-
τες άνχζητουσι τους Ιεροούλους * κβί βιβλ. ι*, τιτ. β*, sides conquirere debeant sacrilegos. Et lib. x,tit.2
8ίγ. 8*, 8τι τά έξ Ιεροσυλίας κχηθέντχ, ού διαιρούν- digest. 4, quod quae sacrilegio quaesita sunt, hffi-
τχι ot κληρονόμοι * καί βιβλ, Γ, τίτ. α*, δίγ.κζ"*, δτι redes [inter se] non dividant. Et lib. xlv, tit· 1,
άνισχύρως τις ομολογεί Ιεροσυλειν, καί ούχ Αρμόζει digest. 26, quod invalide quispiam se sacrilegium
έκ τούτου Αγωγή · καί βιβλ. μη’, τίτ. 8’, διάτ. α’,δτι Β factorum promittat, atque inde actio non compe-
δμοιόν έστι το έγκλημα της καθοσιώσεως, τψ περί tat. Textus . Et lib. XLVIII, tit. 4, digest. 1, quod
της ιεροσυλίας * καί τίτ. ιγ* του αυτού βιβλ., διάτ. α’, crimen llBSSB majestatis sacrilegio simile sit. Et
8 περί της Ιεροσυλίας νόμος κινείται, κατά τού tit. 1 3 ejusdem lib. digest. I, [qaodj sacrilegii ac-
ίκρελομένου έκ τών Ιερών χρημάτων, ή στρέψαντος tio moveatur adversus eum, qui ex sacris pecuniis
είς Ιδίας χρείας, ή παρασκευάσαντος κατά δόλον γε- [quippiam] abstulit, vel in rem suam vertit, dolo
νέσθχι τούτων τι * διάτ. 8', ot Ιερόσυλοι πράς τά fecit, quo herum quid fieret. Digest. 1, tit. 4, sa-
ποιον τού Αμαρτήματος τιμωρούνται * διάτ. ζ"* τά έξ crilegi pro qualitate dilecti puniuntur. JUS positi -
Ιερού Ιδιωτικά χρήματα ίκρελέσθαι, ούχ Ιστι Ιεροαυ- vum. Digest. 6. Ex sacra aede privatas pecunias
λία άλλά κλοπή · έν δέ τψ διατάγματι τού ιθ* subripere, non sacrilegium, sed furtum est. In
τίτ. τού μη* βιβλίου, λέγει τάν τύπον διαχρίνειν τάν digest· 16, tit 19, lib. LXYlll,dicilur locum furem
κλέπτην άπά τού Ιερονύλου * καί βιβλ. ζ~* τού κώδ., a sacrilego discer n ere. Et lib. vi, cod. tit.2,const.
τίτ. β*, διάτ. γ9, δτι 8 κλεπτών τά μήπω τψ θεψ 3, eum qui furatur quod nondum Deo dedicatum
χαθιέρωθέν, ώς κλέπτης ένάγεται. est, Ut furem [in judicio] COD veniri.
Βιβλ. μη*, τίτ. ιγ*, διάτ. ζ’, ή τού Ιερόσυλου ποινή 125 rrxitts.Lib.xL.viii,tit,l 3, const.7. Sacrilegii
άπά της ποιύτητος τών προσώπων, και τού άμχρτή- C poena pro qualitate personarum, delicti, temporis,
μχτος. καί τού καιρού, καί τής ήλικίας, καί της φύ- ttUtis, et sexus, gravior aut levior infligitur. Non-
σεως, ή βχρυτέρα ή έλχφροτέρα έπιφέρεται. Τινές nulli enim bestiis traduntur, nonnulli exuruntur,
yap θηρίοις πχραδίδονται, τινές καίονται, τινές φουρ- aliqui in furcas suspenduntur.Moderata vero poena
κίζοντχι * μεμετρημένη δέ ποινή έστι, τά παραδοθή- est, si nocturnus sacrilegus bestiis tradatur: diur-
ναι θηρίοις τάν νυκτερινάν Ιερόαυλον * τάν ήμερινάν nus vero, qui modicum aliquid ex templo tulit,
8έ μύτριύν τι Ιεροσυλούντχ μετχλλίζεσθαι · τάν δέ metalli poena coerceatur : aut si honestiore loco
τίμιον όεπορταεεύεσβαι * άίγ. ια*, ot Ιερόσυλοι κεφα- natus sit, deportetur. Digest. 1 1 . Sacrilegi capite
λικώς κολάζονται. Ιερόσυλοι δέ είσιν, ol τούς δη- puniuntur. Suut autein sacrilegi, qui publica sacra
μοσίους ναούς κλέπτοντες * ot δέ τά ιδιωτικά Ιερά, compilant : at qui privata sacra mdiculasque incu-
και τούς μικρούς ναούς Αφυλάκτους όντας κλέπτον- stoditas spoliant, minus quam sacrilegi, amplius
τες, ήττον μέν τών Ιεροσύλων, πλέον δέ τών κλε- quam fures puniuntur. Item qui peregrina sacra
«τών τιμωρούνται * 6 δέ έξωτικάς ύποκλέπτων τά suffuratur, sacrilegii crimini obnoxius est. Caete-
Ιερά, ύπόκειτχι τψ τής Ιεροσυλίας έγκλήματι. *0 rum si is cui sacrorum CUStodia concredita est,
γάρ τήν αύτών φυλακήν «επιστευμένος, καν ύιρέλη· ex illis aliquid subripuerit, legi obnoxius non
ταί τι έξ αύτών, ούχ ύπόκειεαι τούτψ τψ νόμψ * δίγ. Dest. Digest. 12. Deportatur qui hominem in ar-
ιβ’, δεπορτατεύεται 6 έμβαλών άνθρωπον έν κιβωτίψ, culam includit, camque in templo deponit, si ille
καί παρενθέμενος αύτάν έν ναψ, έάν έ κείνος έξιών de illa exiens nonnulla de templo suffuretur.
τής κιβωτού, κλέψη τινά τού Ιερού * δίγ. ι^*, τό τής Digest. 16. Sacrilegii judicium etiam adversus
Ιεροσυλίας καί κατά κληρονόμων άρμόζει * περί γάρ haeredem competit ; nam de sublatis pecuniis in
χρημάτων ύφαιρεθέντων ίστιν αύτψ ή ζήτ^σις. 60 est qdaestio.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών ξη*. Concilii IBCUtRCniCt 86Xt% CGflon 68.
ζη’. Περί τού μή έξετναι τινι τών πάντων, βιβλίον 68. Nulli ex omnibus licere Veteris et Novi Te-
της Πχλαιάς καί Καινής Διαθήκης τών τε αγίων καί stamenti librum, nec sanctorum nostrorum praeco-
έκκρίτων ήμών κηρΰκω/ και διδασκάλων διχφθείρειν num ac doctorum corrumpere vel conscindere,
ή κατχτέμνειν, ή τοΤς βιβλιοκαπήλοις, ή τοΤς λεγο- vel librorum cauponatoribus, vel iis qui dicuntur
μένοις μυρεψοΤς, ή άλλψ τινι των Απάντων προς unguentarii, alicui alii ex omnibus ad eum delen-
άφχνισμάν έκδιδόναι, εΐ μή τι άρα τέλεον, εΤτε ύπά dum tradere : nisi utique vel a tineis, vel ab aqua,
σητών, ή ύδατο 4, ή έτέρψ τρόπψ άχρειωθή, 'ο δέ τι vel ab aliquo modo redditus fuerit inutilis· Qui
583
PHOTH PATftlARCHjfi CP.
584
autem tale quid facere deinceps deprehensus A τοιούτο ποιετν Απύ του νυν Αλισκόμενος, έπί ένιχυτον
fuerit, anno uno segregetur. Similiter et qui li-
bros 184 si eos quidem ipse non ad suam utili-
tatem retineat, nec altera ad ejus beneficium et
nt ii permaneant dat, segregetur.
CAP. 1Π. — De clericis qui schisma faciunt,
et proster sententiam episcopi altaria statuunt .
Apostolorum eanon 31.
31 [30]. Si quis presbyter, contempto proprio
episcopo, seorsum congregationem fecerit, et al-
terum altare fixerit,episcopo suo in religione a<?
justitia nullainre a se condemnato, deponatur, ut
imperium obtinendi cupidus : est enim tyrannus.
Αφοριζέσθω * δμυίως as i δ τας τοιχύτχς βίβλους
ώνούμενος, et μήτε χυτός τχύτας κατέχει πρύ; οίκείχν
Ασφάλειαν, μήτε έτέρφ προς ευεργεσίαν και τύ δια-
μεϊναι Αποδώται, Αλλά τούτα διαφθείρειν έπιχειρήσοι,
• Αφοριζέσθω.
ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περί κληρικών Αποσχιζόντων καί
παρα γνώμην του έπισκόπου ίστώντων θυσιαστή-
ρια.
'Αποστολών κανών λά.
λα'. ΕΪ τις πρεσβύτερος καταφρόνήσας του ιδίου
έπισκόπου, χωρίς συναγάγη, καί θυσιαστήριον έτερον
πήξει, μηδέν κατεγνωκώς του έπισκόπου έν ευσεβείς
καί δικαιοσύνη, καθαφείσθω ώς φίλαρχος * τύραννος
γάρ Ιστι * ωσαύτως δέ λαϊκοί Αφαριζέσθωσαν * ταύτα
Similiter et reliqui clerici, et quotquot ei accesse- B δ* μετά μίαν και δεύτερον καί τρίτην παράκλησιν
runt. Laici autem segregentur, eaque post unam του έπισκόπου γινέσθω.
alteramque ac tertiam admonitionem fiant.
Concitii Antiocheni canon 5.
5. Si quis (35) presbyter rei diaconus proprio
contempto episcopo, ab Ecclesia seipsum segre-
gaverit, et privatim congregationem effecerit, et
altare erexerit, et episcopo accersente non obe-
dierit, nec velit ei parere, nec morem gerere
primo et secundo vocanti, is omnino deponatur,
et non amplius curationem assequi, nec suum
possit honorem capere. Sin autem perseverat
perturbare et Ecclesiam evertere, is per exter-
nam potentiam ut seditiosus castigetur.
Concilii Cartkaginensis canon 10. c
De presbyteris , qui a propriis corripientur
episcopis .
lO.Alypius episcopus2», legatus provincias Nu-
midiae, dixit : Nec illud (36) praetermittendum est,
ut si quis forte 185 presbyter ab episcopo suo
correptus, tumore vel superbia inflatus putaverit
aeparatim sacrificia Deo offerenda, vel aliud eri-
gendum altare contra ecclesiasticam fidem disci-
pli namque crediderit, non exeat impunitus. Valen-
tinus primas sedis provincias Numidiae, dixit : Ne-
cessario disciplinas ecclesiasticae et fidei congrua
sunt, quas frater noster Alypius [Mss. frater Alypsius] prosecutus est, proinde quid videatur vestro
dilectioni, edicite [Mss. dicite].
Concilii occumenici sexti canon 31. D Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών λα*.
31. Clericos, qui in oratoriis *e, quas sunt intra λχ\ Τους έν τοΤ; εύκτηρίοις οικοις ένδον οίκίάς
domos, sacra faciunt, vel baptizant, hoc illius loci τυγχάνουσι λειτουργούντας κληρικούς ύπύ γνώμην
τούτο πράττει* του κατά τύν τόπον έπισκόπου όρίζο-
μεν · ώστε εΥ τις κληρίκύς μή τούτο ούτως φυλάξει,
καθαιρείσθω.
Συνόδου α’ καί β* συγκροτηθείσης έν Κωνσταν-
τινουπολει έν τφ ναφ των άγιων Αποστόλων
κανών ιβ’, ιγ', ιδ', ιε\
ιβ\ Τής Αγίας καί οικουμενικής έκτης συνόδου, τούς
Συνόδου ’Αντιοχείας κανών V.
ε\ ΕΥ τις πρεσβύτερος ή διάκονος, καταφρόνήσας
του Ιδίου έπισκόπου, Αφώρισεν έαυτον τής Εκκλη-
σίας, καί Ιδίφ συνήγαγε, καί θυσιαστήριον έστησε,
καί τού έπισκόπου προσκαλεσαμένου, Απειθοίη,
καί μη βούλοιτο αύτφ πείθεσθαι, μηδέ ύπ-
ακούειν, καί πρώτον καλοϋντι καί δεύτερον, τούτον
εαθχιρεΤσθαι παντελώς, καί μηκέτι θεραπείας τυγ-
χάνειν, μηδέ δύνασθαι λαμβάνειν τήν έαυτού τιμήν.
Εΐ δέ παραμένοι θορύβων καί Αναστχτών τήν 'Εκκλη-
σίαν δια τής έξωθεν έξουσίας, ώς στασιώδη αύτύν
Αποστρέφεσθαι.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ι'.
Περί πρεσβυτέρων τών Απύ των οικείων κατα-
γινωσκομένων έπισκόπων.
ι*. 'Αλύπιος έπίσκοπος τοποτηρητης τής Νουμηδικής
χώρας εΤπεν · Ού δ* έκεϊνοι δεΤ παρεασαι, tv» έάν τις
τυχόν πρεσβύτερος Απύ του Ιδίου έπισκόπου κατα-
γνωσθεις, φυσιότητι τινι καί ύπερήφανίφ έ πορθείς,
ήγήσηται όφείλειν κεχωρισμένως αγία τφ θεφ προσ-
φέρει ν, ή άλλο Ανορθουν θυσιαστήριον οίηθείη κατά
τής έκκλησιαστικής πίστεως καί καταστάσεως, 6
τοιούτος Ατιμώρητος μη έξέλθγ.
episcopi sententia facere debere decernimus.
Quare si quis clericus hoc non sic serva? erit, de-
ponatur.
Synodi Constantinopoli in templo 55. Apostolo·
rum habitae , quae prima et secunda nuncupa -
tur, canones 12, 13, 14, 15.
12. Cum sancta, et unixersalis sancta synodus,
V Carlhag. ii, cap. 8. *β Laodic. can. 58.
NOTAS.
(35) Vide actionem mox citatam Concilii Chal- conos,
ceaonensis ubi ex numerorum serie dicitur 84. et (36) Ferrandus cap. 401, ex cone. Carth
Vigilii epist. ad Rusticum et Sebastianum dia- tit. 7.
585 SYNTAGMA CANONUM.
έν τοΤς εύκτηρίοις οΐκοις Ινδόν οικίας λειτουργώντας Α
15 βαπτίζοντας κληρικούς, παρά γνώμην τού έπισκό-
που, καθαιρέσει καθυποβαλλούσης, καί ημείς τούτο
συμψηφιζόμεθα* της γάρ άγίας 'Εκκλησίας όρθοτο-
μούσης, καί τύν άληθή πρεσβευούσης λόγον, καί τύ
σε μ /ον τής πολιτείας συντηρούσης τ· και έκδιδα-
σκούσης, άπηχες και άνόσιον παραχωρεΤν τούς άπαι-
δευσίφ και άναρχίφ συζώντας, είς τάς οικίας ύπο-
δυόμενους, την ταυτης ευταξίαν διασπάν, καί πολλής
ταραχής και σκανδάλων άποπληρούν. Διόπερ ή νΰν
Ιερά και θεοσυνέργητος σύνοδος, τή οικουμενική καί
άγίφ Ικτη συνόδψ συμφωνούβ α άποκε κληρωμένους
είναι τούς έν τοΤς εύκτηρίοις οικοις Ινδόν οΙκίας ούσι
λειτουργού ντας διωρίσατο, τής άποκληρώσεως δηλον-
ότι, παρά τού κατά τύν τόπον έπισκόπου αύτοΤς άπονε-
μηθέίσης. Et δέ τινες παρά τούτους, τού έπισκά- 1
πσυ μή εύδοκούντος, είς τάς οΙκίας είσπίπτοντες,
άπτεσθαι τής λειτουργίας άποτολμώσι, τούτους μέν
καθαιρεΤσθαι* τούς δε τής αύτών κοινωνίας μετα-
σχόντας4 τψ άφορισμφ καθυποβάλλεσθαι.
ιγ*. Τάς των αίρετικών ζιζανίων έπισποράς έν
τή τού Χριστού ’Εκκλησίφ 6 παμπόνηρος καταβαλών,
καί ταύτας όρων τή μαγαίρφ τού Πνεύματος τεμνο-
μένας πο^ίζους, έφ' έτέραν ήλθε μεθοδείας όδύν,
τή των σχισματικών μανίφ το τού Χριστού σώμα
μερίζειν έπιχειρών άλλα καί ταύτην αυτού Τί,ν έπι-
βουλήν ή άγια σύνοδο; άναστέλλουσα παντελώς ώρισε
τού λοιπού, (να ει τις πρεσβύτερος ή διάκονος, ώς
δήθεν έπ’ έγκλήμασί τισι τού οίκείου κατεγνωκώ;
έπισκόπου, προ συνοδικής έςετάσεώς τε και διαγνώ-
σεως, καί τής έπ* αύτψ τελείας κατακρίσεως, άπο-
στήναι τολμήσοι τής αυτού κοινωνίας, καί τύ όνομα
αυτού έν ταΐς ΙεραΤς τώ* λειτουργιών εύχαΤς, κατά
το παραδεδομενον τή Έκκλησίφ, μη άναφεροι, τούτον
ίιποκεΤσθαι καθαιρέσει, καί πάσης Ιερατικής άποστε-
ρεΤσθαι τιμής. *0 γάρ έν πρεσβυτέρου τά}ει τετα-
γμένος. καί τών μητροπολιτών άρπάξπν τήν κρίσιν,
και πρύ κρίσεως αυτός κα τακρίνων, 8σον τύ έπ’ αύ-
χψ, τον οΙκεΤον πατέρα καί έπίσκοπον, οδτος ουδέ τής
τού πρεσβυτέρσυ έστίν άξιο* τιμής ή όνομασίας. Οι δέ
τούτο ις συνεπόμενοι, et μέν τών Ιέρωμένων εΤέν
τινες, καί αύτοέ τής οίκείας τιμής έκπιπτέτωσαν εΐ
δέ μοναχοί ή λαΤκοι, άφοριζέσθιυσαν παντελώς τής
Εκκλησίας, μίχρις άν τήν πρύς τούς σχισματικούς
συνάφειαν διαπτύσαντες, πρύς τύν οίκεΐον έπίσκοπον
έπιστραφεΤεν.
ιδ\ Et τις έπίσκοπος έγκλήματος πρόφασιν ποιού-
μενος, κατά τού οίκείου μητροπολίτου πρύ συνοδικής
διαγνώσεως άποστήσει έαύτύν τής πρύς αύτύν κοι-
νωνίας, καί μή άναφέροι τύ όνομα αύτού κατά τύ
είθισμενον έν τή θείφ μυσταγωγίφ, τούτον ώρισεν ή
άγία σύνοδος καθ^ρημένον είναι, εΐ μόνον έλεγχθείή
άποστας τού οίκείου μητροπολίτου, και σχίσμα ποιή-
σας. ΔεΤ γαρ Εκαστον τά οΙκεΤα μέτρα γινώσκειν, καί
μήτε τύν πρεσβύτερον καταφρονεΤν τού οίκείου
έπισκόπου, μήτε τύν έπίσκοπον τού οίκείου μητρο-
πολίτου, μήτε τύν μητροπολίτην τού οίκείου πατρι-
άρχου.
ιε*. Τά όρισθέντα έπί πρεσβυτέρων καί έπισκόπων
Patrol. Gr. CIV.
- ΤΙΤ. II, CAP. III. 586
clericos, qui in oratoriis, qua sunt intra domiim,
celebrant, vel baptizant, praeter episcopi volunta-
tem,depositioni subjiciat, nos qnoque idem decer-
nimus. Cum enim sancta Ecclesia recte dispertiat,
veramque rationem defendat, et venerabilem ac
honestam bona institutionis formam doceat, et
conservet, inconcinnum est, et ineptum, at qui ia
petulantia, et insolentia ac in inobedienlia fi tam
agunt, domos subeuntes, bonam ejus ordinem con-
vellant, et multa perturbatione, et offensionibus
impleant. Et ideo sacra nunc, et divinitus coacta
synodus, universali sexta synodo consentiene,eos
qui in oratoriis, qua sunt intra domos, celebrant,
clero amotos esse statuit, a clero videlicet amo-
tione eis ab ejus loci episcopo edita. Si qui au-
\ tero prater eos, non consentiente episcopo, in
domos irruentes, celebrationis ministerium at-
tingere audeant, ii quidem deponantur : qui
vero 126 eorum communionis sunt participes,
segregationi subjiciantur.
13. Hareticorum zizaniorum semina in Dei Ec-
clesia malignus dejiciens, et ea videns gladio
spiritus exscindi radicittis,ad aliam venit insidia-
rum viam, schismaticorum insania Christi corpus
dividere aggrediens. Sed et bas ejus insidias
sancta synodus reprimens, omnino definiit dein-
ceps ut, si quis presbyter, vel diaconus, ut qui
utique ob aliqua crimina proprium episcopum
condemnant, ante synodalem cognitionem, et exa-
minationem, et perfectam ejus condemnationem,
ab illius communione discedere ausus fuerit, et
ejus nomen in sacris celebrationum precibus, ut
Ecclesiae traditum est, non referat, is depositioni
subjiciatur, et omni sacerdotali honore privetur.
Qui enim est in sacerdotali ordine collocatus,
et metropolilanorum judicium praeripit, et ante
judicium, ipse quantum in se est, proprium pa-
trem et episcopum condemnat, is nec presbyteri
honore, nec nomine dignus est. Qui autem eos
consequuntur, si sint quidem ex iis qui sunt sa-
cris initiati, ipsi quoque a proprio honore exci-
dant : sin autem sint lalci vel monachi, ex Ec-
clesia omnino segregentur, donec cum schisma-
ticis conjunctionem respuentes, ad propriam
episcopum reversi fuerint.
>
14. Si quis episcopus metropolitani crimen
praetexens, ante synodalem cognitionem, seipsum
ab ejus communione subduxerit, et nomen ejus,
non, prout divini mysterii 127 celebrationi est
consuetum, referat, sancta synodus eum deposi-
tum esse statuit, si tantum convictus fuerit a
proprio metropolitano recessisse, et schisma fe-
cisse. Oportet enim unumquemque proprias par-
tes cognoscere, et nec presbyterum proprium
episcopum contemnere, nec episcopum proprium
metropolitanum.
15. Que de presbyteris, et episcopis, et metro*
19
587 PHOTII PATRIARCHA CP. 588
politanis constituta sunt, multo magis etiam in
patriarchis conveniunt.Quamobrem si quis pres-
byter, rei episcopus, vel metropolitanus a sui pa-
triarchae communione recedere ausus luerit, et
nomen ejus non, ut in divini mysterii celebratione
constitutum est,el ordina tum, referat, sed ante sy-
nodale decretum, et perfectam ejus condemna-
tionem,schisma fecerit, Maluit sancta synodus eum
esse ab omni sacerdotio alienum, si in hoc solum
deliquisse convictus fuerit. Et haec quidem cons-
tituta, et obsignata sunt, de iis qui aliquorum cri-
minum praetextu a propriis pnesulibus recedunt,
el schisma faciunt, el Ecclesiae unionem convel-
lunt. Qui enim pi opter hmresim aliquam a sanctis
Patribus vel synodis condemnatam, se a praesulis
communione separant, illo haeresim scilicet pu-
blice praedicante, et nudo capite in ecclesia do-
cente, ii non solum canonicae poenae nem subji-
cientur, ante synodalem cognitionem, scipsos a
communione ejus, qui episcopus dicitur, sejun-
gentes : sed et honore qui orthodoxis convenit,
digni habebuntur. Non enim episcopos, sed pseu-
depiscopos et pseudodoctores condemnarunt : et
non schismate Ecclesiae unionem consciderunt,
sed a schismatibus, et divisionibus Ecclesiam
liberare studuerunt.
i και μητροπολιτών, πολλψ μάλλον και επί πατριαρ-
* χών αρμόζει* ώστε ει τις πρεσβύτερος, η έπίσκοπος,
η μητροπολίτης, τολμησειεν άποστήναι της πρδς
τον οΙκεΤον πατριάρχην κοινωνίας, και μή άναφέροι
τύ όνομα αυτού, κατά τύ ώρισμένον καί τεταγμένον
έν τη θείφ μυσταγωγώ, αλλά προ έμφανείας συν-
οδική;, καί τελείας αυτού κατακρίσεως, σχίσμα ποιή-
σει, τςύτον ώρισεν ή αγία σύνοδος, πάσης ιερατεία;
παντελώς άλλότριον είναι, ει μόνον έλεγχθείη τούτο
παρανομήσας* και τχύτα μεν ώριστχι και έσφραγι-
σται περί τών, προαάσει τινών εγκλημάτων, τών
οικείων άφισταμένων πρόεδρόν, και σχίσμα ποιούνν
των, και την Ινωσιν τής 'Εκκλησίας διασπώντων. 0j
γάρ δι* αΤρεσίν τι να παρά τώκ άγίων συνόδων ή
Πατέρων κατεγνωσμένην, τής προς τύν πρόεδρον
I κοινωνίας έαυτούς διαστέλλοντες, εκείνου τήν αΐρεσιν
δηλονότι δημοσίφ κηρύττοντος, καί γυμνή τη κειρχλή
έπ* έκκλησίας διδάσκοντος, οι τοιοΰτοι ού μόνον τή
κανονική έπιτιμήσει ούχ ύποκείσονται προ συνοδικής
διαγνώσεω; \ αυτούς τής πρύς τον καλούμενον επίσ-
κοπον κοινωνίας άποτειχίζοντες, άλλά καί τής πρε-
πούσης τιμής όρθοδόςοις άξιωθήσονται* ού γάρ έπι-
σκόπων, άλλά ψευδεπισκόπων καί ψιυδοδι δασκάλων
κατέγνωσχν* καί ού σχίσματι την Ινωσιν τής 'Εκκλη-
σίας κατέτεμον, άλλά σχισμάτων καί μερισμών,
την Έκκλήσίαν έσπούδασαν ρύσασθαι»
TITV02 Γ\
ΠΕΡΙ EVXUN, ΚΛ1 ΨΑΛΜΩΑΙΩΝ, ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ, ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, ΚΑΙ
ΦΟΡΕΣΙΑΣ, ΚΑΙ ΓΠΟΓΡΓΙΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ, ΨΑΛΤΩΝ ΚΑΙ ΓΟΗΡΕΤΩΝ.
188 TITULUS III.
DE PRECIBUS, ET PSALMODIIS, LECTIONE, OBLATIONE, ET COMMUNIONE, ET DE VESTITO,
ATQUE OFFICIO LECTORUM, CANTORUM, ET MINISTRORUM.
CAPUT PRIMUM. — Quales praes populus C
audiat, et quapropter in orientem prospicientes
precemur.
Concilii Daodiceni canones 5,19.
5. Non oportere ordinationes fieri in praesen-
tia eorum qui audiunt.
19. Oportere seorsum primem, post episcopum
sermones, catechumenorum orationem peragi;
et postquam exierint catechumeni, eorum qui poe-
nitentiam agunt, fieri orationem :et cum ii sub ma-
num accesserint, et secesserint, fidelium preces
sic ter fieri : unam quidem, scilicet primam, si-
lentio ; secundam autem et tertiam per pronuntia-
tionem impleri, deinde sic pacem dari. El post-
quam presbyteri pacem episcopo dederint, tunc
laicos etiam pacem dare : et sic sanctam oblatio-
ΚΕΦΑ ΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. — Ποίων εύχών ό λαός
άκροάται καί διά τί προς άνατολάς όρώντες εύ-
χόμεθα.
Συνόδου Ααοδικείας κανών ε', ιθ\
ε\ Περί τού μή δεΤν τάς χειρότονίας έπί παρουσι^
άκροωμένων γίνεσθαι.
ιθ*. Περί τού δεΤν I δί$ πρώτον, μετά τάς δμιλίας
τών έπισκόπων, τών κατηχουμένων εύχήν έπιτιλεϊ-
σ8αι· καί μετά τύ έςελθεΤν τούς κατηχουμένους,
τών έν μετανοίφ τήν εύχήν γίνεσθαι* καί τούτων
προσελΟόντων ύπύ χειρ* καί δποχωρησάντων, οδτως
τών πιστών τάς εύχάσ γίνεσθαι τρεΤς· μίαν μεν τήν
πρώτην διά σιώπής, τήν δέ δευτέραν καί τρίτην διά
προσφωνήσεως πληρούσθαι* εΤΘ* ούτως τήν εΙρήνην
δίδοσθαι, καί μετά τύ πρεσβυτέρους δούναι τφ 8ftt-
σκόπφ τήν ειρήνην, τότε τούς λαϊκούς τήν ειρήνην
589 SYNTAGMA CANONtJM. — ΪΙΤ. Ili, GAP. I, Ιί. 590
StSovu * xxt ο5τω τ^ν άγίχν προφοράν Ιπιτ*λ«τα6*ι} Λ nem perfici, et solis licere sacralis ad altare ac-
καί μόνοις έξύν είναι τοΤς ΙεραχικοΤς είσιέναι είς το cedere et Communicare,
θυσιαστήριον καί κοινωνειν.
Βασιλείου έκ του κζ’ κεφ. των περί του αγίου 129 BaMii Cap· 27 eorUIR qUX de Spiritu
□νεύματος προς τον μακάριον ’Αμφιλόχιον γε- sancto ad bealUttl Amphilochium scripsit.
γραμμένων.
Ύώ* έν τή Έκκλησίφ πεψυλαγμένων δογμάτων ,etc., Ex asservatis in Ecclesia dogmatibus, usque ad
usque ad δύναμιν είσφερόμένην, x. τ. λ. vi m afferentem, etc., ut pag. 462.
βΗ ιζ* διάταξις τού α’ τίτ. των Νεαρών λέγει την TexttlS. Consi. 1 7, til. 1 Novellarum dicit |»Γβ-
εύγήν της άγίας κοινωνίας και τού άγίου βιπτίσμα- ces sacrosanclffi Communionis et sacrosancti ba-
τος, οφείλε ιν έςακούεσίαι τφ λαψ. ptismalis a populo exaudiri debere.
κεφλλ. b’. — Περί του τίνας, καί πώς, και ποτά CAP. II. — Quinam et quomodo et quxnam
$st ψάλλειν, ή εύχεσθιι, ή άναγινώσκειν. psallere debeant , aut precari^ aut legere .
’Αποστόλων κανών ξ’, πε*. Apostolorum Canones 60, 85.
ξ\ Ει τις τά ψευδεπίγραφα των άσεβών βιβλία ώς 60 [59]. Si qUIS falso iDSCriptOS impiorum Π-
άγια Ιπΐ της έκ<λη?ίας δημοσιεύοι έπί λύμη του λαοο b bros, tanquam sanctos, in ecclesia publicat ad
χαί τού κλήρου, καΟαιρείσΟω. populi et cleri perniciem, deponatur.
πε’. 'Έστω δε ύμΐν πάσι κληρικοΧς καί λαϊκοΤς 85 [84]. Sint vobis omnibus clericis et laicis libri
βιβλία σεβάσμια και άγια · τής μίν Παλαιάς Διαθή- venerandi et sancti, Veteris quidem Testamenti, Μο-
χης, Μωσέως πέντε, Γένεσις, Έδοξος, Λευϊτικον, g\$ quinque. Genesis, Exodus, Leviticus, Niimeri,
Αριθμοί, Δευτερονύμ'ον * Ιησού υΙού Να^ή εν, Κρι- Deuteronomium ; JesuNave unus; Judicum unus ;
των εν, 'Ρουθ α’, Βασιλειών δ’, Παραλειπομένων τής Ruth unus; Regnorum quatuor; Paralipomenon, id
βίβλου τών ήμερων β·, Έσδρα β’, Έσθηρ εν, Μακ- est derelictorum libri dierum, duo;Esdrseduo.Es-
καβαίων γ’, ’ιώβ iv, Ψαλτήριον, Σολομώντο; γ\ Παρ- ther unus ; Machabaeorum tres: Job unus ; Psalte·
οιμίαι, 'Εκκλησιαστής, Τ4σμα ψσμάτων, Προφητών rium unus Salomonis tres, Proverbia, Ecclesiastes,
δεκαδύο, iv Ήσαΐου, εν Ιεζεκιήλ, Εν Δανιήλ, Έξω- Cantica canticorum; Prophetarum duodecim unus;
θεν δέ ύμΤν προσιστορ» ίσθω μανθάνειν τούς νέους Isaiae unus, Jeremise unus, Ezecbiel unus, Daniel
υμών τού πολυμαθούς Σιράχ τήν σοφίαν * ήμέτερα unus. Extrinsecus autem a vobis intelligatur, de·
δε, τουτέστι τής Καινής Διαθήκης, Ευαγγέλια τέσ- bere vestros adolescentes discere sapientiam eru-
σαρα, Ματθαί.υ, Μάρκου, Λουκά, Ίωάννου, Παύλου ditissimi Sirach. Nostra autem, id esi. Novi Tes-
έπιστολαΐ ιδ’, Πέτρου έπιστολαι δύο, ’ίωΛννου γ’, c lamenti, Evangelia quatuor, Matthaei, Marci, Lucae,
’ Ιακώβου α*, ’ΐούδα α’, κλήμεντος έπιστολαι δύο, Joannis ; Pauli epistolae quatuordecim, Petri Epi-
xal al διαταγα ί ύμΤν τοΤ έπισκόποις δι’ Εμού Κλή- slolflB duae, Joannis treS,JaCobiuna [Judffi una] .Cle-
μεντος έν οκτώ βιβλίοις προσπεφωνημέναι, άς ού mentis epistolae duae, et ordinationes vobis episco-
χρή δημοσιεύειν έπΙ πάντων, διά τά έν αύταΤς μυ- pis per me Clementem in octo libris editae, quae non
στικά * και αί Πράξεις ήμών τών αποστόλων * ταύνα sunt omnibus divulgandas, propter ea quae SUnt in
καί περί κανόνων όιατετάχθω ύμΤν παρ’ ήμών, ώ eis mystica : et Actus nostri apostolorum. Haec
έπίσκοποι. *ΓμεΤς δε έμμένοντες αύτοΐς, σωθήσεσθε vero (37) de regulis Constituta Vobis sint ISO per
καί εΙρήνην Εξετε a άπειθούντες δε, κολασθήσεσθε, nos, Ο episcopi. Vos autem obtemperantes, Sal-
καί πόλεμον μετ* άλλήλων άΐδιον Εξετε, δίκην τής vabimini, et pacetn habebitis. At si non parueri-
άνηκοίας τήν προσήκουσαν τιννύντες. 'ο θεύς δε 6 iis, puniemini, et bellum mutuo perpetuum habe-
μόνος ά ίδιος καί τών δλων ποιητής, άπαντας ύμάς bitis, poenam inobedientiae congruam daturi,
διά τής εΙρήνης έν Πνεύματι άγίψ ένώσαι καί κατ- Deus porro, qui solus est aeternus ac universorum
αρτίσαι είς παν Ιργον άγαθον, άτρέπτους, άμέμ- creator, vos omnes pace in Spiritu sancta con-
πτου!>, άνεγκλήτους, καί καταξιώσαι τής αιωνίου fortabit, et aptos reddet ad omne opus bonum,
ζωής σύν ήμΤν, διά τής μεσιτείας τού ήγαπημένου a immutabiles, irreprehensibiles, sine crimine, di-
παιδος αυτού ’ΐ^σού Χριστού τού θεού καί Σωτήρος gnosque faciet aeterna vita noblSCum, per inter-
ήμών, μεθ’ ού ή δόξα αύτψ τψ έπί πάντων θεψ καί cessionem dilecti Filii sui Jesu Christi, Dei et Sal-
Πατρι σύν άγίψ Πνεύματι τψ παρακλήτψ, νύν καί άεί vatoris nostri ; cum quo gloria sit ipsi supra om-
καί εις τούς αιώνας τών αιώνων. ’Αμήν» nia Deo Patri cum sancto Spiritu consolatore,
Συνόδου Ααοδιχείας κανών ιε’, ιζ’, ιη*, ιθ9, κγ’, νθ*. nuncet semper, et in saecula saeculorum. Arnen.
Coticilii Laodiceni canones 15, 17, 18, 19, 23, 59.
ιε’. Περί τού μή δεΤν πλήν τών κανονικών ψιλ· 15. Non oportere praeter canonicos cantores,
τών, τών έπί τον άμβωνα άναβαινόντων, καί άπύ qui suggestum ascendunt, et ex membrana legunt,
διφθέρας ψαλλόντων, έτέρους τινάς ψάλλειν έν έκ· aliquos alios canere in ecclesia,
κλησίφ.
ΝΟΤΛ.
(37) Ex editione Crabbi in alias deinceps permeavit ista appendix sive coronis, ut vocat·
591 raotn PAfftUftCHifi Cf>. m.
17. Non oportere palmos in conventibus con-A ncpl τού μη bt» {timtwran b ex-
texere, sed in unoquoque psalmo interjecto spa-
tio, lectionem fieri.
18. Idem procom ministerium omnino debere
fieri in Nonis et Vesperis.
19. Oportere seorsom primam, post episcopo-
rum sermones, ete., ul pag. S87.
23. Qaod non oportet lectores vel cantores fer*
re horarium, et sic le|ere rei canere.
89. Qnod non oportet privatos et vulgares ali-
quos psalmos dici in ecclesia, 131 nec libros
non canonicos, sed solos canonicos Veteris et
Novi Testamenti.
Hae soni qom legi oportet ex Veteri Testamen-
to: 1 .Genesis; 2. Exodos, id est, exitus ex JSgypto ;
3.Levilicus; 4.Numeri; 5. Deuteronomium; 6, Je-
sus Nave; 7 .Jodices. Ruth; 8.Esther; ©.Regnorum
letll: 10. Regnorum III et IV; 11. Paralipomenoa
Iet II; 12.Esdras 1 et II ; 13. Libri Psalmorum GL;
14. Proverbia Salomonis; 15.Ecclesiastes; 16. Can-
tica canticorum; l7.Job; 18. Duodecim propheta;
19.Isaias;20.Jeremias et Barnch,lamentationeset
epistola; 2i.Esechiel; 22.Daniel .Novi autem Tes-
tamenti hac : Evangelia quatuor, secundum Mat-
thaum,seeundum Marcum, secundum Lucam, se-
cundum Joannem.Actusapostolorum. Epistola ca-
tholica septem, videlicet Jacobi una, Petri doa,
Joannis tres.Jude una.Epistola Pauli quatuorde-
cim : ad Romanos una, ad Corinthios dua,ad Ga-
latas una, ad Ephesios nna, ad Philippenses una,
ad Colpsaenses una, ad Tbessalonicenses dum, ad
Hebroos una, ad Timotheum dua, ad Titum una,
ad Philemonem una.
Concilii Carthagmensis canones 24, 42, 103.
Ut prxler Scripturas canonicas |mss. catholi-
cas| nihil in ecclesiis legatur (38).
24. Item placuit *7*st ut prater Scripturas cano-
nicas nihil in ecclesia legatur sub nomine divina-
rum Scripturarum.Sunt autem canonica Scriptu-
ra,id est, Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deu-
teronomium JesoeNaveJudices,Ruth, Regum libri
quatuor.Paralipomenon libri duo .Job,Psalterium,
Salomonis libri quinque.Libriduodecim propheta-
rum, Isaias, Jeremias, Exechiel, Daniei, Tobias
Judith, Eslher, Esdra libri duo.Machabaorum li-
bri duo.Novi Testamenti, Evangeliorum libri qua-
tuor. Actuum 188 apostolorum liber unus Episto-
la Pauli quatuordecim.Petri apostoli epistola dua.
Joannis apostoli tres. Jacobi apostoli una. Juda
apostoli una. Apocalypsis Joannis apostoli liber
unus.Hoc etiam fratri et consacerdoti nostro Boni-
facio, vel aliis earum partium episcopis, pro con-
firmando isto canone innotescat, quia a Patribus
ista accepimus in ecclesia legenda.
άξοαι wk ψαλμοΰ;, άλλά tii μέαου xcO’ Ikmtov
ψαλμάν inlptH».
tn'. Dtp} τού την linw^tn tm ιύχών
rnrra, xal b nt( Ένάται; nl έν txT; ’Ενχέρχις,
άφαίλαιν γίνιβθχι.
d'. ΠιρΙ τοΰ l»t» Ιδίφ χρόνον ματα ΰ( ΙμΙΙχ
νόι έχιαχύχων, χ. τ. Α.
x/. *0τ» ο6 δ*Τ άνβγνώηα; 1 όράριον
φοραίν, χαΐ οδτως αναγινώαχαιν ή ψχλλιιν.
d* . "Οχι vi ht Ιδιωτιχοά; ψαλμοΰ; iqutn tv ή
4**ληαίφ, o&St xxxdwni pitlii, άλλα μονά τά χα-
vovtxA «)< Καινές χαΐ Παλαιό; tub|xiK, fnvi Iro
taura*
Γίντοι; χύαμου. β\ Έξοδο;. γ*. ΛαοΤτιχύν, ί\
, ‘Αριθμοί. Αανηρονύμιον. ζ’’. ’Ιηαοϋ Ναυή. ζ*.
Κριταί. Ρουθ. η’. ’Εβθήρ. β’. Bxnium A’ χχί Β’.
Βχαιλιιών Γ’, Α’. ιχ’. Πχρχλτιχομένων Α', Β',ψ’.
Έαδρα; Α’ Β’. ιγ\ Βίβλοι Τολμών ΡΝ\ ιδ\ Πχροι-
μιοίν Ζολομώντο;. ι*\ ’Εχχληαιαστής. i£"\ ΤΑ«μ*
4*ρ4νο>ν. ιζ’. *Ιώβ. ιη’.ΑοΙιχχχρ^ηιον. ιθ’.*Ηαα ία;,
χ’. 'ΐ»ρ«μία«. Βχρούχ. θρήνοι χχί ‘Εχιατολαί. χ*’.
’ΐχζχχιήλ. χβ*. Λανιήλ. Καινή; διαθήκη;, Ευαγγέλια
δ*, χατά Ματθαίον, χατά ΙΙάρχον, xmx Λουχάν,
χατά Ίωάννην. Πράζιις άχΟα ιύλων, Εχιατολαί χαθ-
ολιχαΐ ζ* ούτως · ‘Ιαχώβου α’, Πέτρου ρ’, ’ΐωάννοο
Υ , ‘Ιούδα α*. ‘Εχιατολαί Παύλου ιδ*, χρός "ρω-
μαίους α’, χρδ; KoptdKouc β’, χρλς Γαλάτχς α’,
χρδί ’Εμνίοιις α’, χρδς Φιλιχχηαΐους α*, χρδς Κο-
λχασιΤς α’, χρδ; θααααλονυιτΤ; β’, χρός Εβραίου;
α’, χρδ; Τιμόθτον β’, χρδ; Τίτον α’, χρδ; Φιλή-
μονά α*.
Συνύδου Καρθαγέννης χάνων χδ*, μβ’, ργ’.
Qatt έκτδ; των χαθολιχών Γραφών, μηδέν Ιν
τή έχχληαίφ άναγινώοχαοθχι.
χδ* . 'Ομοίως ήρτστν Τνοί έχτ&ς των χανονιχών Γρι*
φων, μηδέν έν τη ίχχληαίφ άναγινώοχηται έχ’ ένύ-
ματι βιίων Γραφών. Elal δέ at χανονιχαί Γραφαί
αδται * Γένταις, Έξοδο;, Λτυϊτιχδν, Αριθμοί, Δ»υ-
τχρονύμιον, Ίηοούς i τού Ναυή. Κριταί, 'Ρουθ, των
Βανιλχιών τέαααρ*;, τών Παραλχιχομένων βίβλοι
δύο, ’ΐωβ, Ταλτ/,ριΟν, Ζολομώντο; βίβλοι χέντχ,
τών Προφητών βίβλοι δώδοχα, 'Baata;, 'ΐχρχμία;,
’ΐχζχχιήλ, Δανιήλ, Τωβία;, Ιουδίθ, Έ«Ηρ, *Ετδρα
βίβλοι δύο. Της Νέα; Λιαθή/η;, Εύαγγέλια τέαοαρα,
Πράξχων τών άχοατύλων βίβλο; μία, Έχιατολαΐ Παύ-
λου ιδ’, Πέτρου άχοντύλου δύο, ’Ιωάννου άχ^ντύλου
ορ*ΐ;, Ιούδα άχοατύλου μία, Άχοχαλύψτω; Ίωβίννοο
βίβλος μία. Τούτο δέ τψ άδιλφφ ήμών χαΐ αυλλτι-
τουργφ Βονιφατίψ, χαΐ τοΤ; άλλοι; τών αότών μο-
ρών έχιβχύχοι; χρδ; βοβχίωαιν τοΰ χροχαιμένου
χανβνο; γνωριβθη · Ιχοιδή χαρά τών Πατέρων τούτα
έν τή έχχληαίφ άναγινώαχααθαι χαρολάβομον.
27-51 Carthag. ni, cap. 47.
ΝΟΤΛ.
(88) Et Fanandus cap. 228 ex coneit. Carthag. tit. 45.
593 SYNTAGMA CANONUM· — TIT. III, CAP. Ιί· 594
Περί του μή συμπόνια έν ταΤς έκκλησίαις έπιτε- a Ut in 0CCle$ii$ COnvivia minime Celebrentur (39).
λεΤσθαι.
μβ\ *Qors έπισχόπους η κληρικού; έν ταΤς έχχλη- 42. Ut nulli 32 episcopi νβΐ clerici in ecclesia
σία ις μή συμποσιάζεσθχι' tl μ< γ* Αν τυχύν Ανάγκη conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum
ξενίας διαέάντες, έκετ καταλύσωσι* καί ol λαο* δέ necessitate illic reficiant : populi etiaio ab hujus·
Απύ των τοιουτοτρύπων συμποσίων, δσον δυνατόν modi conviviis, quantum fieri potest, prohibean-
tvxi, κωλυθώσιν. tur.
Περί των πρύς το θυσιαστήριον όφειλουσών λέγεσθαι De precibus ad allare dicendis .
Ixiiuov.
ργ\ "Πρεσε Xfltl τούτο, ώστε τας χεκυρωμένας έν 103. Placuit 33 etiam hoc (40), Ut preces qu®
«υνά&ρ Ικεσίας, sit· προοίμια, εΤτε παραθέσεις, probatae fuerint in concilio, sive praefationes, site
«Txt τας της χειρύς έπιθίσεις, Απύ πάντων έπιτελετ- commendationes, seu manus impositiones ab orn-
ator καί παντελώς δλλας κατά της πίστεως μηδέ· nibus celebrentur, nec aliae omnino contra fidem
ποχι προσενεχθηναι· άλλ* «ίτινες δήποτε Απύ τών praeferantur: sed quacunque a prudcntioribus (41)
συνετωτέρων συνήχθησαν, λεχθήσονται. fueiint collectae, di cantor.
Συνόδου οίκουμενικής Ικτης κανών λγ', ξγ’, οε\ π*'. Β Concilii (ZCUmenici Sexti Canones 33, 68, 75, 81 .
λγ\ Έπειδήπερ Ιγνωμεν έν τξ 'Αρμενίων χωρ$, 33. Quoniam cognovimus in Armenorum re-
κ. τ. λ. gione, elc., utpag. 486.
ξγ\ Τα ψευδώς 5πο των της Ιληθβίχς έχθρών 63. Quae a veritatis hostibus falso confictae sunt
Αναπλασθέντχ μαρτυρολόγια, ώς Αν τούς τού Χρι- martyrum historiae, ut Bei martyres ignominia af-
στού μάρτυρας Ατιμάζοιιν, καί πρύς Απιστίαν έν- Acerent ; et qui eas audituri essent, ad infidelita-
άγοιβν τςύς Ακούοντας, μ^ έπ* έκκληαίαις δημοσίευε- tem deducerent ; in ecclesia non publicari jube-
σθχι προστάσσομεν, Αλλα ταύτα πυρί παραδίδοσθιι* mus, 86d eas igni tfinK. Qui eas anteffl admittunt,
τούς δέ ταύτα παραδεχόμενους, η ώς άληθέσι τούτοις rei tanquam reriis Hs mentem adhibent, anathe-
προσανέχοντας, άναθεματίζομεν. matizamus.
os*. Τούς έπ! τύ ψάλλειν έν ταΐς έκκλησίαις παρα- 155 75. Eosqui in ecclesiis ad psallendum ac-
γινομένους βουλόμεθχ μήτε βοαΤς Ατάκτοις κεχρί- cedunt, volumus nec inordinatis vociferationibus
•tot, καί xV φύαιν πρύς κραυγήν έχ^ιάζεάΟαι, uti, et naturam ad clamorem urgere ; nec aliquid
μήτε τι έπιλέγειν τών μή έκκλησή Αρμοδίων τε καί eorum, qu® ecclesiffi DOn conveniunt, et apta OOn
οΙκείων ΑλλΑ μετά πολλής προσοχής τι καί κατα- sunt, asciscere ; sed cum magna attentione et
νύξεως τα τοιαύτας ψαλμφδ*ας προσάγετν τψ τών q COmpUUCtione psalmodias Deo, qui est OCCUltO-
κρυπτών έφύρφ Θεψ· ·ύ)αβ·Τς γαρ Ισεσθσι νους ΓΒΠ) inspector, offerre. Ρ1θ8 enim €t SanctOS fofO
υΙούς Ισραήλ τύ Ιερύν έδίδαξε λόγιον. Alios Israel, saCTUTO decuit OTaculim.
πα\ 'Επειδήπερ tv τισι χώραις μεμαθήκαμεκ, έν 81 . Quoniam in nonnullis locis didkimus in
τώ Τρισαγίφ υμνψ, x. τ. λ. bjmno quo ter sanctus ceniter, etc., ut pag . 447.
Συνόδου Νίκα ία ς τύ δεύτερον, κανών ιδ\ CondtH Nicttni $€CUnti$ canon 14.
*Ότι ού χρί έκτος χειροθοσίας άναγινώσκειν έν τξ Non oportet absque manuum impOSHUme fe-
συνάξει έπΐ Αμβωνος. gere in congregatione tuper ambonem.
ιδ*· "Οτι τάξις έμπολιτεύεται έν !ερω·ύνη, πασεν 14.Quod ordo in sacerdotio versatur.est omnibus
Αρίδηλον έστι, καί σύν Ακριβεία διατηρετν της Ηρα· manifestum : et sacerdotii munera eiacte servare
•ύνης έγχεερήσεις, βιψ εύάρεστον έστι, καί Ιπειδη Deo gratum est.Qutlliani ergo videmus nonnullos
ύρώμεν, ίκτύς χειροθεσίας νηπιόθεν την κουράν τού a pueris cleri tonauram sccipiantes nondum vero
κλήρου λαμβάνοντάς τι να;, μήπω δ· πάρ* έπισχδ- accepta egiscopi mauuvm impositione, in cougre-
που χειροθεσίαν λτβύντας, καί Αναγινώσκοντας kv gatione in SOggestU legentes, et id noti canonice
τη συνάξει έπ* Ιμβωνος, άκανονίστοσς τούτο ποιούν- fbcieutes,boc a pnssenti canene fieri no n permit-
τας, έπιτρέπομεν Απύ τού παρύντος τούτο μί γίνε- Dtimosthoc ipsum antem etiam in monacho servari,
σθαι* τύ αύτύ δέ φυλάττεσθαι καί έπί μοναχών. Lectoris autem manuum impositionem licet in
*Αναγνώστου δέ χειροθεσίαν, Ιδείά έστιν έν Ιδίφ μο- proprio monasterio tantum umcoique monasterii
ναστηρίφ καί μύνφ έκάστψ ίγουμενψ ποιεΤν, st prafecte tacere, et ipsi pvmfecte actlicet ab episco-
αύτφ τφ ήγουμένιρ έπετέθη χειροθεσία παρ* έπισκο- pe manus esi imposka ad pratecturam hegamenl
που, πρύς προεδρίαν Ηγουμένου, δηλονότι Αντος αύ- dum Sftt et lpS6 presbyter Similiter et ΘΧ anliqnt
32 Cone. Afric. cap. 10. 35 Concilium Afric. c. 70.
NOTiE
(39) Et Portandus cap. 71. ex cone. Cartbag. item ob auctore Microlqgicip. 5, ubi hunc oaucn m
tit. 38 ; conc. Cartb. 111, can. 30. Vide August. lib. appellat capitulum duodecimum , quia in Milevi-
Yin. De civit, cap. 27, et alibi passim. tano u, ul nunc sunt canones, duodecimus est.
(40) Citatur ab InnooenUoIlMoco antea adootalo: (41) Ms. « cum prudontioribus fuerint collat®.»
595 PHOTII PATRIARCHAS CP. 596
consuetudine chorepiscopos episcopi permissu Λ του πρεσβυτέρου* ώσαύτ ος καί κατά τδ άργαίον
oportet lectores ordinare. έθος τοδς χωρεπισκόπους κατ' έπιτροπήν του έπ;-
σκοπού δεΤ προχειρίζεσθαι άναγ/ώστας.
154 GAP. III. — Quod in Suhbato legi debeat ΚΕΦΑΛΑ. A'. — Περί του χρήναι κατά Σάββατον
Evangelium cum aliis Scripturis . Εδαγγέλιον άναγινώσκεσθαι μετά έ τερών Γρα-
φών.
Concilii Laodiceni canon 16. Συνόδου Ααοδικείας κανών ιξ"*.
46. Dt in Sabbato Evangelium cum aliis Scrip- i£"\ Περί του έν Σαββάτψ Ευαγγελία μετά έτέρων
turis legatur· Γραφών άναγινώσκεσθαι.
CAP. IV. — De sacra oblatione et commu- ΚΕΦΑΑ. A'. — Περί τής αγίας αναφοράς και
nione. κοινωνίας.
Apostolorum canones 3, 4, 31. Αποστόλων κανών γ’, δ’, λα’.
3.Si quis episcopus, vel presbyter praeter Domini γ\ Et τις έπίσκοπος ή πρεσβύτερος, παρά τήν
de sacrificio ordinationem, alia quaedam ad ajlare τοϋ Κυρίου διάταξιν τήν έπι τή θυσίφ, προσενέγκη
attulerit, mei vel lac, vel pro vino siceram, vel έτερά τινά έπϊ τδ θυσιαστήριον, ή μέλι, ή γάλα, ή
Confecta, vel aves, vel aliqua animalia, vel legu- B άντί οίνου σίκερα έπιτηδευτά, ή ορνεις, ή ζώά χινα,
mina prater ordinationem, deponatur, prater- ή όσπρια παρά τήν διάταξιν, καθαιρείσθω* πλήν
quam nova legumina, tempore opportuno (42). νέων χίδρων ή σταφυλών, τψ καιρψ τψ δέοντι. Μή
Ne liceat autem aliquid aliud ad altare offerre, έξδν δε έσω προσάγεσθαί τι έτερον πρδς :δ θυσια-
quam oleum ad luminare, et incensum tempore στήριον, άλλ* ή έλαιον είς τήν λυχνίαν, καί θυμίαμα
sanctae oblationis. τψ καιρψ τής άγίας προσφοράς·
4. Omnis autem alius fructus domum mittatur, δ', 'a άλλη πάσα όπώρα είς οίκον άποστελλέσθω
primitiae episcopo et presbyteris. Clarum autem άπαρχή τψ έπισκόπψ καί τοΤς πρεσβυτέροις, αλλά
CSt, quod episcopus et presbyteri diaconis et re- μή πρδς τδ θυσιαστήριον. Δήλον δέ ώς 6 έπίσκοπ ος
liquis distribuunt. καί οί πρεσβύτεροι έπιμεριούσι τοΤς διάκονοι; καί
το*ς λοιπο’ις κληρικοΤς.
31. Si quis presbyter contempto, etc., Ut pag. λα*. Et τις πρεσβύτερος καταφρονήσας, κ. τ. λ.
583.
Concilii Niconi canon 18. Συνόδου Νικαίας κανών ιη’ .
18. Pervenit ad sanctam synodum, quod, in non- ιη\ ΤΗλθεν είς τήν άγίαν καί μεγάλην σύνοδον, δχι
nullis locis et civitatibus diaconi dant presbyteris έν τισι τοποις και πόλεσι τοΤς πρεσβυτέροις τήν Ευ-
Eucharistiam, quod nec canon neque consuetudo χαριστίαν ol διάκονοι διδόασιν, βπερ ούτε 6 κανών
tradidit, Ut qui offerendi potestatem non habent, ούτε ή συνήθεια παρέδώκε, τους έξουσίαν μή έχον-
iis, qui 155 offerunt, dent corpus Christi. Jam τας προσφέρειν, τοΤς προσφέρουσι διδόναι τδ σώμα
vero illud etiam cognitum est, quod jam quidam τού Χρίστου* κάκεΐνο δέ έγνωρίσθη, δι ήδη τινές
ΟΧ diaconis etiam ante episcopos Eucharistiam των διακόνων και προ των επισκόπων ττς ευχχρι-
attinglint. HtiBC ergo omnia auferantur, et diaconi στίας άπτονται. Ταύτα ούν πάντα περιγιρήσθω. και
intra suas mensuras permaneant : scientes quod έμμενέτωσαν οί διάκονοι τοΤς ίδίοις μέτροις, είδότες
Sunt quidem episcopi ministri, presbyteris vero 8τι τού μέν έπισκόπου ύπηρέται είσί, των δέ πρεσβυ-
minores. Accipiant autem SUO ordine Eucharis- τερών έλάττους τυγχάνουσι* λαμβανέτωσαν δέ κατά
tiam pOSt presbyteros, eis prabente episcopo vel τήν τάξιν τήν Ευχαριστίαν μετά κους πρεσβυτέρους.
presbytero 33. Sed noc in medio quidem presby- 'Αλλά μηδέ καθήσθαι έν μέσφ των πρεσβυτέρων
terorum liceat diaconis sedere. Id fit enim prae- έξέστω τοΐς διακόνοις* παρά κανόνα γάρ και καρά
ter canonem et ordinem. Si quis autem non vult τάξιν έστί τδ γινόμενον. El δέ τις μή θέλει πειθ-
obedire post has constitutiones, a diaconatu de- αρχεΤν και μετά τούτους τους ορούς, πεπαύσθω τής
sistat. διακονίας.
Concilii Ancyrani canon 1. . Συνόδου 'Αγκύρρας κανών α\
1. Presbyteros, qui sacrificarunt, deinde contra α\ Πρεσδυτέρους τους έπιθύσαντας, ειτα άναπα-
reluctati sunt, non fraudulenter et insidiose, sed ολαίσαντας, μήτε Ικ μεθόδου τινδς άλλ' έξ αλήθειας,
vere, nec hoc prius machinati sunt, nec consulto μήτε προκατασκευάσαντας και έπιτηδεύσαντας *α'ν
ac de industria id fecerunt, et persuaserunt. Ut πείσαντας, ιινα δόξωσι μέν βασάνοις υποβάλλεσθαι,
tormentis subjici viderentur, cum ea specie et opi- ταύτας δέ τψ δοκεΤν και τψ σχήματι προσαχθήναι,
nione tantum inferrentur : visum est eos cathedrae τούτους έδοξε τής μέν τιμής τής κατά τήν κιθεδραν
quidam honoris esse participes, non licere autem μετέχειν* προσφέρειν δέ αύτους ή δμιλεΤν ή δλως
33 Laod. 20 ; Valent. 58 ; Gelas. 7.
ΝΟ ΊΑ.
(42) Gentiani exemplar non habuit ή σταφυλής, id est, uvam.
607 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. III, CAP. III, IV. 598
λιιτουργίϊν τι τών upatixwv λ«ιτουργιών, μη Ιξ- A ipsis offerre, seu sermonem conferre, vel omnino
tXsxi. sacerdotale aliquod munus obire.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ιγ\ Concilii Neocoesariensis canon <3.
ιγ'. Επιχώριοι πρεσβύτεροι, κ. τ. λ. 13. Vicani autem presbyteri, eic.9ut pag.Sbi.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ιθ', μθ'. * Concilii Laodiceni canones 19, 49.
ιθ'. Περί τού δεΐν Ιδί^ πρώτον μετά τάς δμιλίας, 19. Oporiere seorsum primum post episcopo-
κ. τ. λ. rum sermones, etc., ut pay . 587.
μθ'. Οτι ού δετ έν τή τεσσαρακοστή άρτον προσ- 49. Quod nou oportet in Quadragesima panem
φέρειν, εί μη έν Σαββάτψ και Κυριακή μόνον. offerre, nisi Sabbato et solis Dominicis.
Συνόδου ΚαρΟαγέννης κανών λζ', μα', μζ\ 156 Concilii Carlhaginensts canones 37, 41 , 47.
Περί του μη kjstvai παραιτέρω άρτου καί οΤνου Quod proeler panem et merum mistum aqua
υδατι μεμιγμένου, τί ποτέ έν τοΤς άγίοις προσφέ- nihil ili sacramentis offerri debeat .
ρειν.
>ζ\ *ΐνα έν τοΤς άγίοις μηδέν πλέον του σώματος 37. Ut in sacramentis 35*57 corporis et sanguinis
και τοΰ αίματος του Κυρίου, ςένον προσενεχθείη, ώς Domini niliil amplius offeratur, quam quod ipse
και αύτο; ό κύρος παρέδωκε · άπαρχη δ! είτε μέλι t^Dominus tradidit, h )C i st panis ei vinum aqua mis-
ειτε γόλα, ώς είωθε, προσφερέσθω έν μι$ ήμέρφ tum .Primitiae vero.seu mei et lac, et quod uno die
έθίμψ είς τό τών νηπίων μυστήριον Εί και τα μά- eo'emnissimo in infantum mysterio [wiss. minisle-
λίστα γ&ρ έν θυαιαστηρίφ προσφέρεται, όμως έχέτω rio] solet offerri, quamvis in altari [altario] offeran-
Ιδίαν κυρίως ευλογίαν, ώ; έκ τού Αγιάσματος του tur38|#/,non offerantur), suam tamen habeant pro-
Κυριάκού σώματος και αίματος διίστασΒαι · μηδέν priam benedictionem, ut a sacramento Dominici
δέ πλέον έν ταΐς άπαρχατς προσφιρέσθω, η στα- corporis et sanguinis distinguantur ; nec amplius
φυλών καί σίτου. in primitiis offeratur,quam de uvis et frumentis.
Περί τού άπο νηστικών τψ θεψ προσάγεσΟαι Ut a jejunio Deo sacrificia celebrentur.
θυσίας.
μα*. * είστε άγια θυσιαστηρίου, εΐ μη άπύ νηστικών 41. Ut sacramenta 59 altaris nonnisi a jejunis
ανθρώπων, μη έπιτελεΐσθαι, έςτ^ρημένης μιά; έτη- hominibus celebrentur, excepto uno dieanniversa-
σίας ήμερα; εν ή τύ Κυριάκον δεΤπνον έπι τελείται · rio,quo COena Dominica [tfZSS.roena Domini] Cele-
έαν δέ τινων κατά τον δειλινδν καιρδν τελεύτησαν- bratur. Nam si aliquorum pomeridiano [m$$. ρΓΟ-
των, είτε έπισκόπων εΤτε τών λοιπών, παράθεσις meridiano] tempore defunctorum, sive episcopo-
γένηται, μόναις εύχαΐς έκτελεσθ^, έάν οΐ ταύτη^ c rum, sive caeierorum commendatio facienda est,
ποιούντες, άριστήσαντες εύρεθώσιν. solis orationibus fiat, si illi qui faciunt, jam pransi
inveniuntur [a/, invenientur].
Περί Δανατιστών παιδίων τών παρά τοΤς Δόνα- De parvulis, qui apud DoilUtistas baptizaii
τισταΤς βαπτιζομένων . , Sunt (43).
μζ\ "Ηρεσεν Τνα έρωτήσωμεν τούς Αδελφούς κα* 47. De Donatistis placuit 40·4*, ut Consulamus
συν»ερεΐς ήμών Σιρίκιον καί Σιμπλικιανύν, περί μό- fratres et consacerdotes nostros Siricium et
νων τών παιδίων τών παρά τοΤς ΔονατισταΤς βαπτιζο- Simplicianum de Solis infantibus, qui baptizan-
μένων, μη πως τούτο δπερ οίκεί^ προθέσει ούκ έποίη- tur penes eosdem : ne quod suo non fecerunt
σαν, τή δέ τών γονέων πλάν^ έμποδίστ^ αύτοΓς, προς judicio, cum ad Ecclesiam Dei salubri proposito
τύ μη προκόπτειν είς υπουργίαν τού άγίου θυσία- fuerint conversi, parentum illos error impediat,
στηρίου, 8ταν προς τήν τού θεού 'Εκκλησίαν σωτη- ne promoveantur sacri altaris ministri,
ριώδει προθέσει έπιστρίψωσιν.
Συνοδου οίκουμενικη; έκτης, κανών κγ*, κη\ λβ\ 157 Concilii (Bcumenici sexti canones 23, 28,
νζ', vn\ ρα’. D 32, 57, 58, 101.
κγ\ Περί τού μηδέ/α τών ε*ίτε έπισκόπων, ή πρε- 23 Ut nullus sive episcopus, sive presbyter, etc.,
σβυτέρων, κ τ. λ. ut pag . 515.
xn’. Επειδή fev διάφοροι; έκκλησίαις μεμαθήκα- 28. Quoniam in diversis ecclesiis intelleximus, ‘
μεν, σταφυλής έν τψ θυσιαστηρίψ προσφερομένης, uva ad altare allata, ex quadam quae invaluit con-
κατά τι κρατήσαν έθος,- τού; λειτουργούς ταύτην, suetudine, ministros hanc incruento oblationis βα-
τή άναιμάκτφ τής προσφοράς θυσίφ συνάπτοντας, crificio Conjungentes, Utraque simul populo distli-
οϋτω; άμα τψ λαψ διανέμειν άμφότερα συνείδομεν, buerei decemimus,ut nullus sacerdos hoc amplius
ώστε μηκετι τούτο τινά τών Ιερωμένων ποιεΤν, άλλ' faciat: sed ad vivificationem et peccatorum remis-
είς ζωοποίησιν καί Αμαρτιών άφεσιν τψ λαψ τή; sionem solam oblationem populo impertiat .* tan-
55*57 Cone. Afric. c. 4. 38 Lac. efferatur. 39 Cone. Afric. c. 8 ; Carlhag. m, can. 29. *0 *!
Cone. Afric. can. 14.
NOTiE.
(43)Conc.Carthag.ni,cap.48.Hujus canonis titu- «Ut ab aposlolica sede inquiratur, si possint ordi-
lus sic legitur in Epitome canonum Adriaui papse : nari, qui apud haereticos in infantia sunt baptizaii.»
PHOTtl PATRIARCJLE GP.
599
600
quam primitias autem urse allationem existi- A προσφοράς μόνης μεταδιδόναι * ώς άπχρχήν δε την
mantes, sacerdotes eam seorsum benedicentes, τής σταφυ)ής λογιζομένους προσένεξιν, Ιδικώς τούς
petentibus impertire ad fructuum datoris gra-
tiarum actionem, per quos corpora nostra divina
dispositione augentor et aluntur. Si quis au-
tem clericus praeter haec decreta fecerit, depona-
tur.
32. Quoniam ad nostram cognitionem pervenit
quod in Armeniorum regione vinum tantum in sa-
cra mensa offerunt, aquam illi non miscentes qui
incruentum sacrificium peragunt, adducentes Ec-
clesiae doctorem JoannemChrysostomum, haec di-
centem ininterpretationeEvangelii secundum Mat-
thaeum : « Quamobrem non aquam bibit 158 cum
eurrexit,sed vinum?» improbam sanebaeresin ra-
dicitus exstirpans. Quoniam enim nonnulli aqua in j
mysteriis usi sunt, ostendens quod et quando mys-
teria tradidit, et quando postquam resurrexisset,
absque mysteriis solam ac nudam mensam appo-
suit, usus est vino, ex genimine, inquit, vitis; vitis
autem vinum.non aquam generat Et ex eo aquae in
sacro sacrificio adjunctionem doctorem subverte-
re existimant: ut non ab hoc tempore in posterum
ignorantia teneantur, Patris sententiam orthodoxe
aperimus. Cum enim improba. Hydroparastarnm,
hoc est, eorum qui aquam offerebant, antiqua esset
haeresis, qui loco vini sola aqua in proprio sacrifi-
cio usi sunt; refellens hic vir divinus detestabilem
ejusmodi heresis doctrinam, et ostendens quod di-
recte aposlolicae traditioni adversatur, id qood jam
dictum est affirmavit.Nam et suae Ecclesiae, ubi est4
illi pastoralis administratio tradita, aquam vino
miscendam tradidit, quando incruentum peragi sa-
crificium oportet, ex pretioso Christi nostri Redem-
ptoris latere ex sanguine et aqua contemperatio-
nem ostendens, quae in totius mundi vivificationem
effusa est, et peccatorum redemptionem, etinomni
etiam Ecclesia, ubi spiritalia lumina refulserunt,
hic ordo divinitus traditus servatur.Nam et Jacobus
Christi Domini nostri secundum carnem frater, cui
Hierosolymitanae ecclesiae thronus primum est
creditus etBasilius Caesariensium Ecclesiae archie-
piscopus, cujus gloria omnem terrarum orbem
pervasit, mystico nobis in scriptis tradito sacrifi-
cio, ita consecrandum in divina Hissa ex aqua et
vino sacrum 159 calicem ediderunt. Et qui Car-
thagine convenerunt sancti Patres his verbis aper-
te et praecise mentionem fecere 42 : « Ut in sanctis
nihil plus quam corpus et sanguis Domini offera-
tur,ut ipse Dominus tradiditthoc est.panis et vinum
aqua mistum. Si quis ergo episcopus vel presbyter
non secundum traditum ab apostolis ordinem fa-
cit, et aquam vino miscens, sic immaculatum of-
fert sacrificium, deponatur, ut imperfecte myste-
rium enuntians, et quae tradita sunt innovans. »
γνυς, οδτω τήν άχραντον προσάγε Ουσίαν, καθαιρείσθω*
παραδεδομένα.
tepete εύλογούντας, τοΤς αιτούσι ταύτης μεταδιδόναι
πρός τήν του δοτήρος των καρπών ευχαριστίαν, δι’
ών τά σώματα ήμών κα τα τον θεϊον δρον, αυξει xe
και έκτρέφεται. Εί τις οδν κληρικός παρά τα διατε-
ταγμένα ποιή, καθαιρείσθω.
λβ\ 'Επειδή είς γνώσιν ήμετέραν ήλΟεν, ώς kv τη
'Αρμενίων χώρφ οίνον μόνον έν τή Ιερφ τραπέζγ.
προσάγουσιν, ύδωρ αύτψ μή μιγνύντες, οΐ τήν άναί-
μακτον θυσίαν έπιτελουντες, προτιθέμενοι τόν τής
'Εκκλησίας διδάσκαλον ’ΐωάννην τον Χρυσόστομον,
φάσκοντα διά τής είς τό κατά Ματθαίον Εύαγγέλιον
έρμηνείας ταυτα · € Τίνος ένεκεν ούχ δδωρ Ιπιεν
άναστάς, άλλ' οίνον ; άλλην αίρεσιν πονηράν πρό(1-
I p ιζον άνασπών · έπειδή γάρ τινές «Ισιν έν τοΤς μυ-
σχηρίοις δδατι κεχρημένοι, δεικνυς δτι καί ήνίκα τά
μυστήρια παρέδωκεν οίνον παρέδωκε * καί ήνίκα
άναστάς χωρίς μυστηρίων καί ψιλήν τράπεζαν παρ-
ετίθετο, οίνψ έχρήτο, έκ του γεννήματος, φησί, τής
άμπέλου · άμπελος δέ οίνον, ούχ δδωρ, γεννφ. » *Εκ
τούτου δέ τόν διδάσκαλον οίονται άνατρέπειν τήν
του δδατος έν τή ίερφ θυσίφ προσαγωγήν, ώς άν μή
καί άπό του νυν κατεχοιντο τή άγνοίφ, τήν του Πα-
τρός διάνοιαν όρθοδόξως άποκαλύπτομεν. Τής γάρ
πονηράς των ύδροπαραστατών αίρέσεως παλαιός
υπαρχούσης, οί άντι οίνου μόνψ τφ δδατι έν τή ·ί-
κείφ θυσίφ κέχρηνται, άνασκευάζων ό θεοφόρος οί-
τος άνήρ τήν παράνομον τής τοιαύιης αίρέσεως δι-
δαχήν, καί δεικνύς ώς έναντίας τής άποστολικής
ίενται παραδόσεως, τόν είρημένο* κατε σκεύασε λό-
γον · έπεί καί τή κατ' αύτδν 'Εκκλησή, ένθα τήν πόι-
μαντικήν ένεχειρίσθη ήγεμονίαν, δδωρ οίνφ μιγνύναι
παρέδωκεν, ήνίκα τήν άναίμακτον θυσίαν έπίτελεΤ-
σθχι δεήσειε, τήν έκ τής τιμίας πλευράς του Λυτρω-
τού ήμών καί Σωτήρος Χριστού του θεού έξ αίματος
καί δδατος κράσιν παραδεικνύς, ήτις είς ζωοπο ίη-
σιν παντός τού κόσμου έξεχέθη, και άμαρτιών άπο-
λύτρωσιν * και κατά πάσης δέ 'Εκκλησίας, ένθα οί
πνευματικοί φωστήρες έξέλαμψαν, ή θεόσδοτος αδτη
τάξις κρατεΤ. Καί γάρ καί 'Ιάκωβος, 6 κατά σάρκα
Χριστού θεού ήμών αδελφός, δς τής ’ίεροσολύμιτών
'Εκκλησίας πρώτος τόν θρόνον ένεπιστεύθη, καί
Βασίλειος ό τής Καισαρέων αρχιεπίσκοπος * ού το
κλέος κατά πάσαν τήν οίκουμένην διέδραμεν, άγγρά-
φως τήν μυστικήν ήμΤν Ιερουργίαν παραδεδωκότε;,
οδτω τελειούν kv τή θείφ Ιερουργίφ, έξ υδατο; και
οίνου τό Ιερόν ποτήοιον έκδεδώκασι · καί ot έν Καρ-
θαγέννη συναχθέντες δσιοι Πχτέρες οδτω ^ηνος
έπεμνήσθησαν, ΐνχ kv τοΤς άγίοις μηδέν πλέον τού
σώματος καί τού αίματος τού Κυρίου ξένον προσενε-
χθείη, ώς καί αυτός ό Κύριος παραδέδωκε, τουτέστιν
άρτου καί οίνου δδατι μεμιγμένου. Εί τις ουν έπι-
σκοπυς ή πρεσβύτερος, μή κατά τήν παραδοθεΤσαν
υπό τών άποστόλων τάξιν ποιεί, καί δδωρ οινψ μι-
ώς άτελώς τό μυστηρίον έξαγγέλλων, καί καινίζω/ τ«
42 Conci!. Carth. ni, cap. 24.
601 SYNTAGMA CANONOM.
νζ'. "Οτι ού χρή έν τοίς θυσιαστηρίοις μέλι καί
γάλα προσφέρεσθαι.
νη'. Μηδεις των έν λαϊκοίς τεταγμένων έαυτφ των
θείων μυστηρίων μεταδιδάτω, παρόντος έπισκόπου,
4\ πρεσβυτέρου, ή διακόνου. Ο δέ τι τοιουτο τολμών,
ώς παρά τδ ίιατεταγμένον ποιων, έπί έβδομάδα μίαν
άφ^ιζέσθω, έντεύθεν παιδαγωγούμενος, μή φρονείν
παρ’ $ δεί φρονείν.
ρα’. Σώμα Χρίστου καί ναδν τδν κατ’ εΙκόνα Θεού
κτισθεντα άνθρωπον, 6 Θείος 'Απόστολος μεγαλοφώ-
νως άποκαλεί, Πάσης ούν αίσθητής κτίσεως υπερ-
κείμενος, 6 τφ σωτηρίφ πάθει του ουρανίου τυχών
άζιώματος, έσδίων καί πίνων Χριστόν, πρδς ζωήν
διά παντδς μεθαρμόζεται την άΐδιον, ψυχήν καί
σώμα τη μετοχή τής θείας άγιαζόμενος χάριτος·
ώστε ει τις του άχράντου σώματος μετασχείν έν τφ
τής συνάξεως βουληθείη καιρφ, καί έν πρδς αδτδ
τή μετούσίφ γενέσθαι, τάς χεΤρας σχηματίζων είς
τύπον σταυρού, οΰτω προσίτω καί δεχέσθω την κοι-
νωνίαν τής χάριτος, Τους γάρ έκ χρυσού ή άλλης
ύλης, άντί χειρδς, τινά δόχεία κατασκευάζοντας προς
την τού θείου δώρου δποδοχήν, και δι’ αυτών τής
άχράντου κοινωνίας άξιουμένους, ούδαμώς προσ-
ιέμεθα· ώς προτιμώντας τής τού Θεού είκόνος, την
άψυχον ύλην καί ύποχείριον· Ει δέ τις άλφ τής άχράν-
του κοινωνίας μεταδιδούς τοΤς κοιαύτα δοχεΤα προσ-
φέρουσιν, άφοριζέσθω καί αύτδς καί δ ταύτα έπι-
φερόμενος.
ΚΕΦΛΛ. Ε'. — Πώς διδόασι εΙρήνην 61 κληρικοί.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ιθ*.
ιθ*. Περί τού δείν Ιδίφ πρώτον, μετά τάς δμιλίας
των έπισκόπων, κ, τ. λ,
ΚΕΦΑΑ. ζ" . — Περί των διακρινομένων κοιννεΤν
άπδ πρεσβυτέρου γεγαμηκότος.
Συνόδου Γαγγρών κανών δ',
δ’, Ει τις διακρΐνοιτο παρά πρεσβυτέρου γεγαμη-
κότος, μή χρήναι λειτουργήσαντος αύτού προσφοράς
μεταλαμβάνειν, άναθεμα έστω,
ΚΕΦΑΑ. Ζ1. — Περί τού μόνοις τοΐς Ιερατικοί ς
έξείναι κοινωνείν έν τφ θυσιαστηρίώ, καί περί
τού μ ή είσιέναι γυναίκα είς τδ θυσιαστήριον.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ιθ’, μδ\
ιθ’. Περί τού δείν Ιδίφ πρώτον, μετά τάς δμιλίας
των έπισκόπων. κ. τ« λ.
μδ’. "Οτι ου δεί γυναίκας έν τφ θυσιαστηρίφ είσ-
άρχεσθαι.
Συνόδοτ οΙκουμενικής έκτης κανών ξθ', ο*. '
ξθ’. Μή έςεστω τινί τών άπατων έν λαϊκοίς τε-
λουντι, ένδον Ιερού είσιέναι θυσιαστηρίου’ μηδαμώς
έπί τούτο τής βασιλικής είργομένης έξουσίας καί αυ-
θεντίας, ή νίκα δ’ άν βουληθείη δώρα προσάξαι τφ
πλάσαντι, κατά τινα άρχαιοτάτην παράδοσιν.
ο’. Μη έξέστω ταίς γυναιξίν έν καιρφ τής θείας λει-
τουργίας λαλείν, άλλά κατά τήν φωνήν Παύλου τού
άποστό)ου Σιγάτωσαν. Ού γάρ έπιτέτραπται αύταις
λαλείν, άλλ* ύποτάττεσθαι, καθώς καί δ νόμος λέγει·
Πρδς τδν άνδρα σου γάρ, φησίν, ή άποστροφή-
σου, καί αότός σου κυριεύσει. ΕΥ τι δε μαθείν θελουσιν,
43 Gen. m, 16. 44 1 Cor. wv, 84, 8δ,
- Τ1Τ. ΠΙ, CAP. V. VII. 602
57. Quod ad altare mei et kc offerre fton
oportet.
58. Nemo eorum, qui sunt in ordine laicornm,
divina sibi mjateria impertiat pneseute episcopo
Tei presbytero vel diacono. Qui autem tale quid
ausus fuerit, ut prster ea qu® sunt constituta fa*
ciens, una septimana segregetur ; et ex eo docea-
tur non amplius sapere, quam sapere oportet.
101. Corpus Christi et templum, hominem ad
imaginem Dei creatum, divinus magna voce ap-
pellat Apostolus. Omnem ergo sensibilem crea-
turam superans, is qui salutari passione coelestem
dignitatem est assecutus, Christus bibens vel co-
medens seternte vitae adaptatam animam et cor-
pus divine grati» participatione sanctificans.
t Quare si quis immaculati corporis in synaxis tem-
pore esse particeps voluerit, 140 et afferre se ad
communionem, manus in crucis formam figurans
sic accedat, et grati» communionem accipiat.Eos
eniai qui ex auro, vel ex alia materia qu® loco
manus receptacula efficiunt ad divini muneris sus-
ceptionem, et per ipsa immaculatam communio-
nem recipiunt, minime admittimus, et qui inani-
matam subjectamque materiam Dei imagini pro-
ferant.Si quis autem deprehensus fuerit immacu-
latam communionem iis impertiens, qui ejusmodi
receptacula afferunt, et ipse segregetur, et is qui
affert.
CAP.V. — Quomodo clerici et laiei pacem dent.
Concilii Laodiceni canon 19.
19. Oportere seorsum primum, post episcopo-
: rum sermones, elc., ut pag. 587.
CAP. VI. — De iit qua indifferenter a presby-
tero conjugato communionem non accipiunt.
Concilii Gangrensis canon 4.
4. Si quis de presbytero qui uxorem duxit, con-
tendat, non oportere eo sacra celebrante obla-
tioni communicare, sit anathema.
CAP. VII.— Quod ordinis tantum sacerdotalis
viris communicare liceat in altari , et quod illuc
mulieri ingredi non liceat.
Concilii Laodiceni canones 19, 44.
19. Oportere seorsum primnm, post episcopo-
rum sermones, etc., ut pag. 587.
44. Quod non oportet mulierem ad altare in-
. gredi.
* Concilii mcumenici sexti canones 69, 70.
69. Nulli omnium liceat, qni quidem sit in lai-
corum numero, 141 intra septa sacri altaris in-
gredi, nequaquam tamen ab eo prohibita potestate
et auctoritate imperiali, quandoquidem voluerit
Creatori dona offerre, ex antiquissima traditione.
70. Ne liceat mnlieribus in divini sacrificii tem-
pore loqui, sed ut vox est apostoli Pauli, Sileant ;
nom enim eis loqui permissum est, sed subjici, si-
cut dixit lex Si quid autem volunt discere, do-
mi proprios mantos interrogent 4*.
iv otxtji τούς ίδίου; άνδρα; iitcpwwcumv,
603 PHOTII PATRIARCHAE CP. 604
CAP. VHI. — Quanionam offerant denique 4
communionem chorepiscopi.
Concilii Neoccesariensis canon 13.
43. Vicani autem presbjteri, etc., ut pag. 551.
CAP. IX. — Diaconus neque offerat, neque
presbytero det communionem .
Concilii Nicceni canon 48.
4 8. Pervenit ad sanctam sjnod. ,etc.,uf pag. 595.
142 CAP. X. — De vestitu el officio Udorum,
psallarum et ministrorum ; et quod minister nec
pani nec calici benedicere queat.
Concilii Daodiceni canones i 1,22, 23, 25, 43.
21. Quod non oportet ministros locum habere
in diaconis et sacra vasa tangere.
22. Quod non oportet ministrum ferre hora-
rium, neque fores relinquere.
23. Quod non sporlet lectores vel cantores
ferre horarium et sic legere vel canere.
25. Quod non oportet ministros panem dare,
vel calicem benedicere.
43. Quod non oportet ministros vel brevi tem-
pore fores relinquere et orationi vacare.
Concilii oecumenici vi canon 27.
27. Nullus eorum, qui in cleri catalogum relati
sunt, vestem sibi non convenientem induat, neque
in civitate degens, neque iter ingrediens ; sed uta-
tur vestibus, quae iis, qui in clerum relati sunt,
attributae fuere. Si quis autem tale quid fecerit,
tina septimana segregetur.
Concilii Nicaeni ii canon 46.
Quod vir ecclesiasticus vestes pretiosas non <
debet induere.
46. Omnis luxus et ornatus corporeus est a sa-
cerdotali statu alienus. Episcopos ergo vel cleri-
cos, qui se splendidis et insignibus vestibus exor-
nant, se corrigere oportet : similter et eos qui
suntunguentis 145 delibuti. Quoniam autem radit
acerbitatis sursum pullulans, fuit nostrae Eccle-
sias inquinamentum, Christianos scilicet accusan-
tium baeresis, et qui eam susceperunt non solum
imaginum picturas aversati sunt, sed omnem etiam
pietatem ac religionem extruserunt, in eos qui pie
et honeste vivunt invehentes ; et in eis impletum
fuit quod scriptum est: Exsecratio peccatori Dei
cultura tt. Si inventi itaque fuerint nonnulli eos
irridentes, qui vilem et modestum amictum induti j
sunt, poena corrigantur. A superioribus enim
usque temporibus omnis vir sacordotalis cum
moderato et honesto indumento versabatur. Quid-
quid euim non propter usum, sed ostentatorium
ornatum assumitur, in nequitiae reprehensionem
incurrit, ut ait magnus Basilius. Sed nec ex seri-
ceis texturis variatum qui vestimentum habebat,
neque in extremis vestimentis adjecta erant alie-
ni coloris additamenta. Ex divina enim lingua
audierunt, quod qui mollia ferunt sunt in aedi-
bus regum *6.
ΚΕΦΑΛ. Π* . — D ότε προσφέρσυσι xat διδόχσι κοι-
νωνίαν oe χωρεπίσχοποι.
Συνόδου Νεοκαισαρεύας κανών ιγ\
ιγ*. Επιχώριοι πρεσβύτερ οι, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ· θ'. — Περί τού μη προσφέρειν διάκονον,
μήτε διδόνχι π ρεσβυτέρφ κοινωνίαν.
Συνόδου Νικαίας κανών ιη\
ιη*. Ηλθεν την Αγίαν καί μεγχάλην σύνοδον, χ. χ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Γ. — Περί φορεσίας καί ύποοργίας
Αναγνωστών, ψαλτών, καί υπηρετών, καί διι ού
δ*Τ ύπηρέτην Αρτον διδοναι ή ποτήριον εύλογεΤν·
Συνόδου Αχοδικείχ; πανών κζ*, χβ*, κγ* κε*, μγ*.
κχ\ *Οτι ού δεΤ ύπηρέτας Ιχειν έν τφ διακονίκφ,
καί ίπτεσθαι Δεσποτικών σκευών.
χβ*. "Oxt ού δεΤ υπηρέτη* ώρζριον γυρβΐν, ούδε τΑς
I θύρχς έγκχτχλιμπάνειν.
κγ*. "Οτι ού δει άνχγνώστχς ή ψχλτας ώράριον φο-
ρεΐν, και ούτως άναγινώσκειν η ψάλλει ν .
χε\ "Οτι ού δει ύπηρέτχς άρτον διδόνχι, ούδε πο-
τήρισν εύλογεΐν.
μγ*. ''Οτι ού δεΐ ύπηρέτας, καν βραχύ, τας θύρας
έγκατζλείπειν, και τή εύχή σχολάζειν.
Συνόδου οικουμενιής 2κτης κανών κζ\
κζ\ Μηδε'ς τών έν κλτ,ρω καταλεγομέ/φν, άνο'κπον
έσθη τα άμφιεννύσθω, μήτε έν πόλει διαγων, μήτε
έν όΐψ βαδίζων* Αλλα στολαΐς κεχρήαθω ταΐς ήδη
τοΐς έν κλήρφ καταλεγομένοις απονεμηθει'σαις * εΐ
δέ τις διαπράξοιτό τι τοιοΰτον, έπί έβδομάδχ μίαν
Αφοριζεσθω.
Συνόδου Νίκαιας το δεύτερον, κανών ιξ"*.
! "Οτι ού δεΤ Ιερατικόν Ανδρα Ιμάτια πολυτελή
Αμφιέννυσθαι.
ιζ"\ Πάσα βλακεία και κοσμησις σωματική Αλλό-
τριχ είσι τής ιερατικής καταστάσεώς τε και τάξεως.
Τους ούν έχυιού; κοσμούντας έπισκόπους ή κληρι-
κούς, δι* έσθήτων λαμπρών καί περιφανών, τούτους
διορθοΟσθαι χρή* εΐ δέ έπιμένοιεν, έπιτιμίψ παρα-
δίδοσθαι* ωσαύτως καί του; τα αύρα χρομένους.
* Επειδή δέ βίζα πικρίας ανω φύουσα, μίασμα γί-
γονε ττ, καθολική ’Εκκλησί^, ή τών Χριστιχνοκατ-
ηγόρων αιρεσσις, καί οί ταύτην δεξάμενοι ού μονον
τας εικονικά; Αναζωγραφήσεις έοδελύλχντο, Αλλα
καί πάσαν εύλάβειζν. απώσαντο, τοΤς σεμνώς καί
εύσεβώς βιούσι προσοχΟίζοντες* καί πεπλήρωται
έπ’ αύτοΤς τδ ξεγραμμένου, Βδέλυγμκ Αμαρχψλψ
ι θεοσέβεια* εΐ εύρεθώσι τοίνυν έγγελώντες τοΤς την
ευτελή καί τεμήν άαφίασιν περικείμενοι;, δι* έπι-
τιμίου διορθούσθωσαν. *Εκ γάρ τών Ανωθεν χρύνων
μα; Ιερατικός άτήο, μετά σεμνής καί μετρίας Αμ-
φιάσεω; έπολιτεύετο. Πφν γαρ δ μή δια χρείαν Α>λΑ
δια καλλωπισμόν παραλαμβάνεται, περπερείας εχει
κατηγορίαν} ώς ό μέγας εφη Βασίλειος* Αλλ* ουδέ
ϊα σηρικών υφασμάτων πεποικιλμενην έσθήτα έν-
δέδυτό τις, ούδε προσε;ίθεσαν έτερόχροα έπιβλήματα
έν τοΐς άκροις τών Ιματίω*. ^Πκουσϊν γαρ έκ της
θεοφθόγγου γλώττης, δτι οί τα μαλακα φορούντε;,
έν τοΐς οικοις τών βασιλέων είσίν.
έ» Eccli. 1,32. 46 Malth. x, 7.
605 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. III, CAP. VIII, XII. 606
ΚΕΦΑΛ. ia’. — nep) τών διαγό/των Iv πόλει, a CAP. XI. — De iisflui cum in urbe versentur,
καί έπί τρετς έβδομάδας μή χοινωνούντων. tamen pet tres hebdomadas non communicant.
Συνόδου Σαρδικής κανών ια\ Concilti Sardicensis canon U.
i*\ *θσιος έπίσκοπος είπι · Kal τούτο δέ δρίσα ι 1 1 .Hosius episcopus dixit : Hoc quoque definire
δφείλομεν, ΐνα b έπίσκοπος όταν έξ έτέρας πόλεως debemus; ul quando episcopus ex alia civitate in
«ταραγένητχι εις έτόρχν πόλιν, ή απύ έτέρας έπαρχίας aliam civitatem, vel ex alia provincia in aliam pro-
είς έτέραν έπαρχίαν κόμπου χάριν, έγκωμίοις οί- vinciam accesserit, jactationis gratia propriis lau-
χείοις υπηρετούμενος, ή θρησκείας καθοσιώσει, καί dibus serviens aut religionis causa, et velit longiori
πλείονα χρόνον βούλοιτο διάγει ν, καί μη δ τής πό- tempore illic agere ; illius autem civitatis episco-
λεως Εκείνης έπίσκοπος έμπειρος ή διδασκαλίας, μη pus doctrinae non fuerit peritus : ne illum despi-
καταφρονή έκείνου, καί συνεχέστερον δμ ιλή, καται- ciat, et frequentius concionetur, studens dedecore
σχύνειν καί κατευτελίζειν το πρόσωπον του αυτόθι afficere et vilipendere personam episcopi 144 (hic
Επισκόπου σπουδάζων. Αυτή γ*ρ ή πρόφασις εΓωθε enim protextus solet turbas 6xcilare),nec ejusmodi
τάραχους παρέχείν * καί έκ τη; τοιαύτης πανουργίας calliditate alienam sedemsibi conciliare etattrahe*
τήν άλλοτρίαν καθέδραν έαυτψ προμνηστεύεσθχι καί Γβ Studeat, nondubitanssibi traditam ecclesiam Γβ-
παρασπ^ν σπουδάζει, μή δισχάζων τήν αύτφ παρα- Β linquere,et in aliam transire. Ad hoc ergo tempus
δοθετσαν έκκλησίαν καταλιμπάνειν, καί βΐς έτέραν definiendum est. Nam episcopum non recipi, inhu-
μεθίστασθαι. *θριστεον τοίνυν έπί τούτψ χρόνψ, manum et incivile existimatum est. Recordemini
έηειδή καί τύ μη ύποδέχεσθαι 1πίσ<οπον, τών άπαν- autem, patres noslrosin tempore praeterito judica·
θραίπων καί σκαιών είναι νενόμισται. Μέμνησθε δέ visse, ut si quis laicus in aliqua urbe agens, tribus
Iv τψ προάγοντι χρόνψ τούς Πατέρας ημών κεκρι- diebusdominicis in tribus hebdomadibus noncon-
κεναι, Τνα ει τις λαϊκές έν πόλει διάγων τρεΤς Κυ- veniat, iscoinmunione moveatur. Si hoc ergo de
ριακας ήμερας, έν τρισίν έβδομάσι, μη συ^έρχοιτο, laicis statutum est,non oportet, nec convenit, sed
ϊποκινοΤτο τή; κοινωνίας. Et τοίνυν ,περί τών λαϊ- neque est utile episcopum,si nullam habet gravio-
χών τούτο τεθέσπισται, ού χρή ούδΐ πρέπει Αλλ* rem necessitatem, vel negotium difficilius» a sua
ούδέ συμφέρει έπίσκοπον, εί μηδεμίαν βαρυτέραν ecclesia diutius abesse, et sibi commissum popu-
άνάγκην Ιχοι, η πράγμα δυσχερές, έπί πλεΐστο* lum contristare. Omnes episcopi dixerunt, hanc
Απολείπεσθαι τής έαυτού έκκλησίας, καί λυπετν quoque sententiam esse convenifmtissimam.
τον Ιμπεπιστευμένον αύτψ λαόν. *Απαντες οί έπισκοποι είρηκαν* Καί ταύτην τήν γνώμην σφάορα είναι
πρεπωδεστάτην δριζόμεθα.
Συνόδου οίκουμενικής Ικττ,ς κανών π'. C Concilii (BCUmenid VI catlOH 80.
π'. Ει τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, 80. Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia-
ή τών έν κλήρψ καταλεγομένων, ή λαϊκές, εί μη- conus, vel eorum qui in clero enumerantur, vel
δεμίαν Ανάγκην βαρυτέραν Εχει, ή πράγμα δυσχε- laicus nullam graviorem habet necessitatem, vel
ρές, ώστε έπί πλεΤστον άπολείπεσθαι τής αυτού negotium difficile, ut a sua ecclesia absit diutis-
’ Εκκλησίας, Αλλ* έν πόλει διάγων τρεΤς Κυριακάς sime : sed in civitate agens, tribus diebus Domi-
ήμέρας, έν τρισίν έβδομάσι, μή συνέρχοιτο, εί μεν nicis in tribus septimanis una non conveniat, si
κληρικύς είη, καθαιρείσθω * e! δε λαϊκός, άποκινείσθω sit quidem clericus, deponatur : si vero laicus,
τής κοινωνίας. segregetur.
ΚΕΦΑΛ. ib'. — Περί τών άκουόντων τών Γρα- CAP. XII. — De iis qui audita Scripturarum
φών, καί προσκαρτερούντων τή τελευταίφ ευχή, lectione , usque ad extremas preces non perma-
καί μεταλαμβανόντων. nent, neque communicani.
'Αποστόλων κανών n'* Apostolorum canones 8, 9.
n*. ΕΥ τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή 8.SI quis episcopus, presbyter, vel diaconus, vel
έκ τού καταλόγου ιού Ιερατικού, προσφοράς γενο- ex sacerdotali catalogo, I4ft facta oblatione non
μέντ,ς μή μεταλάβοι, τήν αΙτίαν είπάτω * καί έάν D communicaverit, causam dicat : et si probabilis
ή εύλογος, συγγνώμης τυγχανέτω · εί δέ μή λέγει, fuerit, veniam consequatur : sin vero minus, se-
άφοριζέσθω, ώς αίτιος βλάβης γίνόμενο; τφ λαψ, gregetur, ut qui populo offensionis causa sit, et
καί υπόνοιαν έμποιήσας κατά τού προσενεγκόντος, suspicionem dederit advorsus eum qui obtulit,
ώς μή ύγιώς άνενέγκαντος. tanquam non digne obtulerit.
θ’. Πάντας τούς είσιόντας πιστούς καί τών Γραφών 9. Quicunque fideles ingrediuntur A", et Scriptu-
άκ ούονχας, μή παραμένοντας δέ τή προσευχή *αί τή ras audiunt, in precatione autem et sacra com-
άγίφ μεταλήψει, ώς αταξίαν έμποιούντας τή *Εκ· munione non permanent, ut Ecclesiae confusio-
κλησίφ, άφορίζεσθαι χρή. nem afferentes, segregari oportet.
Συνόδου * Αντιοχείας κανών β'. Concilii Antiocheni canon 2.
β’. Πάντας τούς είσιόντας είς τήν έκκληαίαν τού S.Omnes qui in ecclesiam ingrediuntur, et sa-
Θεού, καί τών Ιερών Γραφών Ακούοντας, μή κοι- cras Scripturas audiunt, orationi autem cum po-
A8fie consec. dist. 1, cap. Omnes fidele
607
ΡΗΟΤ1Ι PATRIARCH Λ CP.
608
pulo non communicant, vel sanctam Eucharis-
tiae participationem propter aliquam insolentiam
aversantur, eos ab ecclesia expelli, donec post-
quam confessi fuerint, fructusque poenitentias
ostenderint, et imploraverint, veniam assequi
possint. Non licere autem communicare cum
excommunicatis, neque in domibus convenientes
orare pro iis qui in ecclesia non communicant :
neque in alia ecclesia non conveniunt. Si quem
autem ex episcopis vel presbyteris, vel diaconis,
vel quemvis ex canone excommunicatis, com-
municare apparuerit, eum quoque esse excom-
municatunj, ut qui canonem Ecclesia confun-
dat.
CAP. XIII. — Utrum dxmoniaci communi-
cent, necne.
Apostolorum canon 79 (78) .
79[78].Siquisdamonemhabeat,etc.,fiIpap.503·
1 48 Timothei Alexandrini canon 3.
Interrogatio . 3. Si quis, cum sit fidelis, a da-
mone corripiatur, debetne esse sanctorum mys-
teriorum particeps, an non ?
Responsio. Si mysterium non enuntiet, nec ullo
«lio modo blasphemet, sii particeps : sed non sin-
gulis diebus. Sufficit enim, si statis solum tem-
poribus.
CAP. XIV. — Deus qui extm ecclesiam offe-
runt vel congregantur .
Apostolorum canon 31 .
f 31 .Si quis presbyter contempto,etc.,tiipap. 583.
Concilii Gangr ensis canon 6. <
6. Si quis prater ecclesiam habere, et contem-
nens ecclesiam, vult ea qua sunt Ecclesia agere,
non conveniente presbytero de episcopi senten-
tia, sit anathema.
ConcUH Antiocheni canones 2, 5.
2. Omnes qui in ecclesiam ingrediuntur, etc·,
ut supra pag. 616.
5. 147 Si quis presbyter vel diaconus proprie
contempto episcopo, ab Ecclesia, etc., ut supra
pag. 583.
k νωνούντας δέ εύχής 4μ« τψ λαφ, ή άποστρεφομε·
νους την άγίαν μίτάληψιν της ευχαριστίας κατά
τινα άτάξίαν, τούτους Αποβλήτους γίν εσθαι της έκ-
κλησίας, ϊως Αν έξομολογησάμενοι , καί διίξαντες
καρπούς μετανοίας, καί παροκαλέσαντες, τυχιΤν
δυνηθώσι συγγνώμης · μή έξεΤναι δέ κοινωνεΤν τοΤς
άκοινωνήτοις, μηδέ κατ* οίκους συ ιελθόντας συν·
εύχεσθαι τοΤς μή τη έκκλησίφ συνευχομένοις · μηδέ
έν έτερφ έκκλησή ύποδέχεσθαι τους έν έτέρφ έκκλη-
σή μή συναγόμενους. Et δέ φανείη τις τών έ*ισκό-
πων ή πρεσβυτέρων ή διακόνων, ή τις του χανόνος
τοΤς άχοινωνήτοις χοινωνών, χάΐ τούτον έχοινώνη-
τον είναι, ώς Αν συγχέοντ* τύν κανόνα τής 'Εκκλη-
σίας.
ΚΕΦΑΛ. ΓΓ\ — Περί δαιμονιζόμενων, πως κοι-
νωνουσιν ή ού.
* Αποστόλων χάνων οθ\
οθ\ *Κ άν τις δαίμονα Ιχη, κ. τ. λ.
Τιμοθέου 'Αλεξάνδρειάς χάνων γ*.
*Ερώτησις. γ*. 'Εάν τις πιστός ήν δαιμονίζητχι,
sl οφείλει μεχαλαμβάνειν τών άγιων μυστηρίων ή ού ;
'Απόχρισις. 'Εάν μή έξαγορεύη τύ μυστήριον,
μήτε άλλως πω; βλάσφημη, μεταλχμβανέτω * μή
μέντοι χχθεχάστην * άρχεΤ γάρ αύτψ χατά Κυρια-
κήν μόνον.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ*. — Περί των Ιςωθεν Ιχχλησίας
προσφερόντων, ή έκκλησιαζόντων.
'Αποστόλων χάνων λα*.
λα\ Ει τις πρεσβύτερος χχταφρονήσας, χ. τ. λ.
Συνόδου Γαγγρών χάνων ζ"’.
ζ^. E? τις παρά τήν Εκκλησίαν Ιδίφ έχχλησιάζοι,
καί χαταφρονων τής έχχλησίας, τών τής 'Εκκλησίας
έθέλοι τι πράττειν, μή συνόντος πρεσβυτέρου χατά
γνό>μην του έπισχόπου, ανάθεμα έστω.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών β’, ε*.
β’.Πάντας τους είσιόντας είς τήν έκκλησίαν, χ. τ. λ.
ε\ Ει τις πρεσβύτερος, ή διάκονος, καταφρονήσας,
του Ιδίου έπισχόπου, άφώρισεν εαυτόν τής 'Εκκλη-
σίας, χ. τ. λ.
Concilii Laodiceni canon 58.
58. Quod non oportet in domibus fieri obla-
tiones ab episcopis vel presbyteris.
Concilii cecumenici vi canones 31, 59.
31. Clericos qui in oratoriis,etc.,utan/>rap.583.\>
59. In ade oratoria, qua est intra domum, bap-
tismus nequaquam peragatur : sed qui illumina-
tione ab omnibus sordibus aliena digni bibendi
soni, ad catholicas ecclesias accedant, ei hoc illic
munere perfruantur. Si quis autem qua a nobis
constituta sunt, non servare convictus fuerit, si sit
quidem clericus, deponatur : si autem laicus, se-
gregetur.
Textus. Const. 7, tit. 2. Novellarum et 3, tit. 2,
aiunt, quod eum qui oratorium aat ecclesiam adi-
ficare velit, ea de re cum civitatis episcopo verba
facere eporteat,etsufficientes [sumptus] ad incen-
denda luminaria, ad sacrum ministerium, ad sar-
Συνόδου Λχοδκείας κανών νη*.
νη\ "Ott ού δει έν τοΤς οικοις προσφοράς γίνεσθαι
παρά έπισχόπου ή πρεσβυτέρου.
Συνόδου οΐχουμενιχής Ιχτης κανών λα’, νθ'.
λα\ Τούς έν τοΐς εύχτηρίοις οικοις, χ. χ. Α.
νθ’. ΜηδεΙς έν εύχτηρίφ οΐχφ Ινδόν οικίας τυγχα-
νοντι βάπτισμα έπιτελείσθω, άλλ* cl μέλλοντες άξιου-
σθαι τού άχρΑντου βαπτίσματος,ταΤς καθολικά Τς προσ-
ερχέσθωσαν έκχλησιαις, κάκεισε τής δωρεάς τούτης
άπολαυετωσαν · εΐ δέ τις άλφ τά παρ' ήμών δρι-
σθέντα μή φυλάττων, εΐ μέν κληρικός εΐη, καθαι-
ρείσθω * tl δέ λαϊκός, άφοριζέσθω.
Ή ζ* διάταξις του α’ τίτ. τών Νεαρών, και ή γ*
του β* τίτ. φασί, δτι δεΤ τύν θέλοντα εύχτήριον ή
έχχλησίαν χτίσαι, διχλέγεσθαι περί τούτου τψ τής
πόλεως έπισχόπφ, χαΐ δωρεΐσθαι τά άρχοϋντα πρύς
την λυχνσχαΐαν, χαί τήν hpov .λειτουργίαν, καί τήν
609 sYNf agaJa Canonum. — iit. ni, cap. xm, xvt. 6i0
άδι άφθορον του τόπου χ^ρηίΐν, χχΐ την άνατροφην A tam tectam loci Conservationem, et ad SllStenlatio-
των προσεδρευόντων · xxi τότε τον έπίσχοπον το nem eorum qui [illic] assideant.donare.Deindove·
πράγμα ταη φχνερούντα δημοσίφ έχεΤσε προσιένχι, ΓΟ episcopum Γ6Π1 omnibus manifestam reddere,
xxi συν εύχη πηγνύναι στχυρύν, καί τότε τύ Ιργον publice illuc procedere, et adhibitis precibus crn-
αρχεσθχι · xxi 8u 6 άρξάμενος viov χτίζειν $ παλαών cem figere, actura [demum] opus inchoari [debere],
άνχνεουν, Αναγκάζεται μετά κληρονόμων χύτου Et, (Jliod qui novum [oratorium] ΘΧβΙΠΙβΓβ,νβΙ vetUS
πζρα του έπισχόπου χαί τού οΐχονόμου xxl τού Ap- revocare coeperit, emptum perficere ab oeconomis,
χοντος, τύ άρχθεν πληρώσαι. episcopo, ei magistratu cum haeredibus cogatur.
Et δε τις έν Ιδιωτιχφ οικψ, προαστείφ, $ χωρίω,Ιε- Textus. Quod si qhis 148 in privato suburbano
ρβν έχτελέσει λειτουργίαν, ^ τισιν έχιελέσαι συγχω- aut praedio sine clericis a locorum episcopo depU-
ρήσει, δίχα κληρικών άφοριζομένων πχρά τού τών τό- tatis, sacrum ministerium peragat, vel aliquibus
χων έπισκόπου, 6 τόπος kv ψ τούτο γέγονεν, έν είδήσει peragere concedat ι locus, in quo id sciente do-
τού δεσπότου, προσχυρούτχι τη έκκλησή, διά τού έπι- mino factum est, per episcopum, oeconomum et
σχόπου χχι τού οΐχονόμου xxi τού άρχοντος, χατά τ^ν magistratum addicitur Ecclesiae, secundum con-
γ* διά*. τού β* τίτ. τών Νεαρών. Έ γάρ ς* διάτ. τού stit. 3, tit. 2 Novellarum. Constit. autem 6, lit, 1
α9 τίτ. τών εύτών Νεχρών, είπεν αύτύν φισκούσθαι * Β Novellarum,illum confiscari dicit. Et COnstit. 15,
xxi' ^ ιε’ διάτ. τού γ’ τίτ. τού α* βιβλ. τού χώδ. EI tit. 3, lib. β, cod. Si vero rem illam ignoravit do-
δε Αγνόησε τύ γινόμενον b δεσπότης, ού ζημιούται* minus, non multatur : sed scientes procuratores,
άλλ* ol γινώσχοντες φροντιστχι xxi μισθωτά! xxi et conductores, emphyteutae rebus ipsorum eccle·
άμφυτεύτχί έ ζορίζονται της Ιπχρχίχς, τών πρχγμά- siffi addictis, 61 Ira provinciam mittuntur in eisi-
των αυτών προσχυρουμένων τη k χχλησίφ * ol δΐ lium. Praefecti vero qui scientes haec permittunt,
ύπαρχοι τχύτα πχρορώντες έν είδήσει, ν' λίτρχς quinquaginta libris multantur,et cohors tantidem,
ζημιούντχι * xxi η τάξις ν' * Ιζεστι μέντοι τοΤς Licet inierim, ut qui in aedibus oratoria habent,
Ιχουσιν έν τοΤς οΤχοις αύτών εύχτήριχ εύχεσΟχι, ού [inibi] precentur : non vero etiam [divina] mini-
μήν xxi λειτουργίαν παρά τά είρηρένχ ποιεΐν. steria contra [jam dicta exsequantur].
ΚΕΦΑΑ. ie*. — Qcpi έπισχόπων % κληρικών, CAP. XV. — De episcopis vel clericis qui com-
συγχοινωνούντων η συνευχομένων αΙρετιχοΤς, 8 municant VCl orant CUtn hOBTeticis aut JudoStS,
'Ιουδαίο ις, % έπιτρεπόντων αύτοΤς ένεργειν, ij νβΐ eis concedunt f£9H SOCratl I administrare, V$t
δεχομένων αύτών θυσίαν. eorum sacrificium admittunt .
'Αποστόλων κανών ι', με9, μζ-'. Apostolorum canones 10, 45, 40.
i'. ET τις άκοινωνητψ κδν έν οΐκψ συνιύξετχι, ού- c 10. Si quis cum excommunicato, vel in domo,
τος άφοριζέσθω. una precatus fuerit, is segregetur.
με*. 'Επίσκοπος ή πρεσβύτιρος διάκονος αΙρετιχοΤς 45. Episcopus, rei presbyter, vel diaconus,qui
συνευξάμενος, μόνον άφοριζέσθω * εΐ δέ χα) έπ- cum haereticis vel solum comprecatus est, segre-
έτρεψεν αύτοΤς ώς κληριχοτς ένεργησχί τι, χαθαι- getur.Sin autem eis lanquam clericis aliquid ope-
ρείσθω. rari permiserit, deponatur.
μζ"* 'Επίσκοπον πρεσύύτέρον αίρετιχων δεξχμέ- 46 Episcopum, vel presbyterum, qui haereticorum
νους βαπτισμα ^ θυσίαν, χχθχιρεΤσθχι προστάσσομεν. baptismum vel sacrificium admiserit, deponi ju-
Τίς γάρ συμφώνησις Χριστψ πρύς Βελίαρ ; η τίς bemUS *. Qutfi CSt CUttU Conventio Christi CWtS
μερίς πιστψ μετά άπιστου ; Β elisi ? vel quoe pars esi fideli cum infideli 48.
Συνόδου 'Αντιοχείχς κανών β*. 149 Concilii Antiocheni canon 2.
β*. Πάντας τούς είσιόντχς ε!ς τήν έχχλησίχν χ. τ, *λ. 2. Omnes qui in Ecclesiam ingrediuntur, etc.,
ut supra, pag. 616.
Συνόδου Ααοδι κείας κανών λγ*. Concilii Laodiceni canon 33.
λγ\ "Οτι ού δεν αΙρετιχοΤς % σχισμχτιχοΤς συνευ- 33. Quod non oportet una cum haereticis vel
χεσθαι. 0 schismaticis orare.
•fl δ* διάταξις τού γ* τίτ. τών Νεαρών, φησίν δτι Textus , Const, 4, tit. 6, Novellarum ait : Quod
συνάγοντες ol αίρετιχοΐ xxi ol πρύς αύτούς συεαγό- qui haeretici coetus cogunt, quique epud illos con-
μενοι, τάς άπο τών διανοίξεων ποινάς ύπομενουσι · gregantur, in digestis descriptas poenas sustineant:
xa\ ol οΤχοι, έν οίς άμαρτάνεται τούτο, τη άγίφ Έκ- et domus, in quibus hoc delinquitur, sanctae Ec-
χλησίφ προσκυρούντχι. clesiae addicantur.
κεφαλ. ις-. — Περί τού μή δετν τά άγια, λόγφ CAP. ΧΥΙ. — Quod non oporteat oblationem
ευλογιών, είς τάς παροικίας πέμπεσθχι. consecratam,euloQX3e insiar ad paroecias mittere ♦
Συνόδου Ααοδιχείχς χανών ιδ*. ConcUii Laodiceni canon 14.
ιδ9· Περί τού μΐι τά άγια είς λόγιον ευλογιών χατά 14. Ne sancta instar benedictionum in festo Pa*
την έορτέ^ν τού Πάσχα, είς έτέρας παροικίας διαχέμ- schae, in alias parochias transmittantur,
πεσθχι.
48 Π Cor. νι, 14.
61 ί ί>ΗΟΤΐί PATRIARCHA CP: 612
CAP. XVII. — Ne defunctorum corporibus
communio detur .
Concilii Carlhaginensis canon 18.
18. Si quis clericus ordinatus, elc.,ufsuj0*(ip. 482.
150 Concilii cecumenici vi canon 83.
83. Nemo 19 mortuorum corporibus Eucharis-
tiam communicet : scriptum est enim : Accipite
et comedite 50. Mortuorum autem corpora non pos-
sunt accipere, nec comedere.
CAP. XVIII. — Ne mulier per purgationis
dies communicet .
Dionysii epistola ad Basilidem cap . 2.
2. De mulieribus autem quae sunt in abeessu, an
eas sic affectas oporteat domum Dei ingredi.super-
vacaneum velinterrogareexistimo.Nequeenimeas i
existimo, si sint piae et fideles, sic affectas, ausuras
vel ad sanctam mensam accedere, vel corpus et
sanguinem Dominiattingere. Neque enim, quaedno-
decim annorum fluxum habebat 5*, ipsum ad medi-
cinam tetigit, sed solam ejus fimbriam. Orare enim
quomodocunque se habeat aliquis, et utcunque
151 sit affectus Domini meminisse, et auxilium
implorare, non est reprehendendum. Ad sancta au-
tem sanctorum, qui non omnino anima pariter et
copore purus est, accedere prohibebitur.
Timothei Alexandrini canon 7.
Interrogatio 7. Si mulier consueta sibi mulie-
bria occidisse viderit, debetne ad sancta myste-
ria accedere an non ?
Responsio , Non debet usque dum purgetur. (
CAP. XIX. — Ne fiat sacra oblatio praesente
haeretico .
Timothei Alexandrini canon 9.
Interrogatio 9. An debet clericus, praesentibus
Arianis, vel aliis haereticis, orare ; et an eum ni-
hil laedit quando ille facit orationem, seu obla-
tionem ?
Responsio . In divina oblatione diaconus ante
salutationem edicit ; qui non communicatis, am-
bulate. Non debent ergo inleres$e,nisi proGtean-
tnr se poenitentiam acturos, et haeresim vitaturos.
CAP. XX. — Utrum post illusionem noctur-
nam qui communicet.
Dionysii ex epistola ad Basilidem cap. 4.
4 .Quis autem in non voluntario nocturno fluxu fue- 1
rint,ii quoque propriam conscientiam sequantur, et
seipsos an de eo dubitent an non,considerent.Que-
madinodum in cibis, qui discernit 152, inquit, si
Comederit9condemnatusest $2; in his quoque bona
sit conscientia, et libere loquatur secundum pro-
priam cogitationem, omnis qui ad Deum accedit.
Timothei canon 12.
Interrogatio Si laicus,qui somniavit, cleri-
cum interrogaverit an debet ei permittere com-
municare, an non ?
i ΚΕΦΑΛ. IZ\ — Περί του μη διδόναι τοΐς σώμζσι
των τελευτώντων κοινώνίαν.
Συνόδου Καρθαγέννη; κανών ιη\
ιη*. Έάν τις κληρικδς χειροτονήται, κ. τ. X.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών πγ*.
π·^. Μηδείς τοΤς σώμασι τών τελευτώντων, τής Ευ-
χάριστες μεταδιδότω · γέγραπται γάρ · Λάβετε, ©ά-
γετε · τα δέ των νεκρών σώματα, οδδέ λαβεΤν δύνσν-
ται ούδε φαγεΤν.
ΚΕΦΑΛ. ΙΗ\ — ΙΙερΙ του μή χρηναι γυναίκα
kv ταΤς ήμέραις της καθάρσεως αυτής κοινωνεΤν.
Διονυσίου έκ της προς Βασιλέίδην έπιστολής,
κεφ. β\
β*. Περί των έν άφέδρφ γυναικών, εΐ προσήχεν
αυτάς ουτω διακειμένας, είς τον οίκον είσιέναι του
\ θεού, περιττδν και τδ πυνθάνεσθαι νομίζω. ΟδδΙ γάρ
αυτάς πιστάς οδσχς οΤμαι καί εύλαοεΤς τολμόσειν
οδτω διχκειμένας, ή τη τρχπέζη τη άγίφ προσελθεΤν,
η τοΰ σώματος καί του αΐματος του Χρίστου προσ-
άψασθχι. Ουδέ γάρ ή την δωδεκαετή βυσιν Ιχουσα,
προς τήν ΐασιν Ιθιγεν αΰτοΰ, άλλα μόνου τοΰ κρασ-
πέδου. Προσεύχεσθαι μεν γάρ δπως £ν εχη τις, χαί
ώς άν διάκειται μεμνήσθχι τοΰ Δεσπότου, καί δει-
σθχι βοηθείας τυχεΤν, άνεπίφθονον * είς δέ τά άγια
καί τά Αγια τών άγιων, δ μη πάντη καθαρδς xxi
ψυχή κα; σώματι προσιέναι, κωλυθήσεται.
Τιμοθέου 'Αλεξανδρείας κανών ζ\
Έρώτησι;. ζ\ Έάν γυνή ΐδη τά καθ’ 16ος τών γυ-
ναικείων αυτής, et όφείλει προσέρχεσθαι τοΤς μυστη-
ρίοις, αύτή τη ήμέρφ, ή οΰ ;
ι ’Απο'κρισις. Οΰκ όφείλει, έως άν καθαρισθή.
ΚΕΦΑΛ. Ιθ\ — Περί τοΰ μή γίνεσθαι άναφοράν,
παρόντος αίρετικοΰ.
Τιμοθέου ’ Αλεξανδρείας κανών θ'.
Έρώτησις θ'. Εί οφείλει κληρικδς εδχεσθαι πιρ-
όντων ’Αρειανών ή άλλων αίρετικών ; ή εί ούδεν
αύτδν βλάπτει δπόταν αύτδς ποιή τήν εύχήν, ήγουν
την προσφοράν ·
*Απόκρισις. Έν’ τη θείφ άναφορφ 6 διάκονος
προσφωνεί πρδ τοΰ άσπασμοΰ · 01 ακοινώνητοι, περι-
πατήσατε. Οΰκ όφείλουσιν οδν παρεΤνβίι, εί μή άν
έπαγγέλλωνται μετανοεΤν, καί ^κφεύγειν τήν αΐρεσιν.
ΚΕΦΑΛ, Κ*. — Πώς ό όνειρασθείς κοινωνεΤ.
Διονυσίου έκ τής πρδς Βασιλείδην έπιστολής
f κεφ. δ*.
δ* Ot δε έν άπροχιρέτψ νυκτερινή £ύσει γινόμε-
νοι, καί οΰτοι τψ Ιδίψ συνειδότι καταχολουθείτωσαν *
καί έαυτοΰς, ε*ίτε διακρίνονται περί τούτο, είτε μή,
σκοπείτωσαν, *Ως γάρ έπί τών βρωμάτων δ διαχρι-
νμενος φησίν * Έάν φάγη, κατακέκριται · οδτω καί
έν τούτοις ευσυνείδητος έστω καί εδπα^ήνιαστος
κατά τδ 'ίδιον ένθύμιον πας δ προσιών ιψ θεφ.
Τιμοθέου κανών ιβ\
Έρώτησις. ιβ\ Έάν όνειρασθείς λαΐχδς έρωτήση
κληρικδν, τι όφείλει έπιτρέψαε αδτφ κοινωνήσαι,
*οδ;
49 Carthag. 18. «0 Matlh . χχνι, 26. 5* Mare, ν, 24. W Rom. χιν, 23.
614
613 SYNTAGMA CANONGM.
’Απόκοισις. El μεν ύπόκειται έπιθ >μίφ γυναίκας, .
ούκ οφείλει · ε! δε δ Σατανάς π:3ΐάζ ειαύτόν ινα δια
τής πραφάσεως ταύτης άλ)οτριώται της κοινωνίας
των θείων μυστηρίων, οφείλει κοινωνήσαι * έπει ού
παύεται ό πειραζων κατ’ έκεΤνον τόν καιρόν, οτε
όφείλει κοινωνεΤ*, ίπιτιθέμενος αντψ.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ’. — Πότε δεΤ της γαμέτης δια τήν
κοινωνίαν άπέχεσθαι.
Διονυσίου έκ της πρός Βασιλείδην έπιστολής
**?· Ί '
γ*|5 Λυτάρκεις δε καί οί γεγαμηκότες έ αυτών όφεί-
λουσίν είναι κριταί. *Οτι γάρ άπέχεσθαι προσή/.ον
«λλήλων έκ συμφώνου προς καιρόν, "να σχολάσωσι
τη προσευχή, και πάλιν έπΐ τό αυτό ώσιν, άκηκόασι
Παύλου γράφοντος.
Τιμοθέου κανών ε’, ιγ\ I
’Ερώτησις. ε*. 'Εάν γυνή συγγένηται μετά τού
άνδρος αυτής τήν νύκτα, ηγουν άνηρ μετά της γύ-
ναιό;, κιι γένηταί σύναξις, εΐ όφείλουσι μεταλα-
βεΐν, η ού ;
’Απόκρισις. Ούκ όφείλουσι παραυτά * τού ’ Απο-
στόλου βοώντος * Μη άποστερεΤτε άλλήλους ει μ ή τι
&ν έκ συμφώνου προς καιρόν, ΐνα σ*/ολάσητε τη
προσευχή, και πάλιν έπΐ τό αυτό συνίρχεσθε, ΐνα
μη πειράζη υμάς 6 Σατανάς διά την άκρασίαν υμών.
’Ερώτησις. ιγ*. ΤοΤς ζευγνυμένοις είς γάμου κοι-
νωνίαν, περί ποίων ήμερων τής εβδομάδας παρατι-
θεσθαι χρή, άπέχεσθαι τής πρός άλλήλους κοινωνίας,
καί ποίας έχειν έπ’ έξουσίας ;
’Απόκρισις. 'Ο προείρηκα και νυν λέγω * δ Από-
στολος λέγει · Μή άποστερεΤτε άλλήλους, εί μήτι^.
άν άκ συμφώνου πρός καιρόν, 'i να σχαλάσητε τη
προσευχή, και πάλιν έπί τό αυτό ήτε, ΐνα μή
πειράζη υμάς δ Σατανάς διά τήν άκρασίαν ύμών.
’Εξ άνάγκης τό Σάββατο ν και τήν Κυριακήν άπέχεσθαι
δει, διά τό έν αύτα^ς τήν πνευματικήν θυσίαν άνα-
φέρεσθαι τω θεώ.
ΚΕΦΑΛ. ΚΒ’. Πώς γίνεται προσφορά ύπέρ τού
έαυτόν άνελόντος.
Τιμοθέου κανών ιί’.
Έρώτησις. ιδ\ Έάν τις μή ίχων, έαυτόν χειρώ-
σηται ή κρημνίση, εί γίνεται προσφορά υπεο αυτού,
ή οδ ;
’Απόκρισις. Διακρίναι οφείλει δ κληρικός ε! τό
άληθές, έκφρένής ών πεποίηκε τούτο. Πολλάκις γάρ
oi διαφέροντες τφ πεπονθότι, θέλοντες άπιτυχεΤν τής
προσφοράς τής ύπερ αυτού, ψεύδονται και λέγουσιν *
δτι ούκ είχεν έαυτόν. ’Ενίοτε δε από έπηρείας ανθρώ-
πων, ή άλλως πως άπό ολιγωρίας πεποίηκε τούτο,
και ού χρή προσφοράν έπάνω αυτού γενέσθαι · αύτο-
φονευτής γάρ έαυτού έστι. ΔεΤ ούν πάντως τόν κλη-
ρικόν μετά άκριβείας άνερευνήσαι, "να μή ύπό κρίματι
πέση.
'0 πολιτικός νόμος τόν έαυτόν άνελόντα, ή άνελεΤν
έπιχειρήσαντα διά φόβον έγκλήματος, ού μην διά
νόσον ή μίσος τής ζωής, τιμωρείται ώς τόν
Ιτερον άνελόντα, και δημεύει τήν ούσίαν αύτού ·
ώ; βιβλ. μη’ τίτ. κα*, καί βιβλ, θ’ τού κώδ. τίτ. ν’.
ΤΙΤ. III, CAP. XVII, ΧΧΠ.
Responsio . Si subest quidem mulieris deside-
rium,non debet : sin autem lentat eum Satanas, ut
per hanc occasionem a divinorum mysteriorum
communione alienetur, debet communicare. Ne-
que enim cessabit lentator eo tempore, quando
debet communicare, illum invadere.
CAP. XXI. — Quandonam vel quandiu com-
munionis causa , abstinendum sit ab uxore .
Dionysii ex epistola ad B a sili dem, cap. 3.
3. Porro qui satis ad id instructi sunt et con-
senuerunt, debent esse sui judices. Qucd enim a
se invicem ex consensu abstinere conveniat, ut
ad tempus vacent orationi, et rursus conveniant,
Paulum dicentem audiverant.
Timothei canon 5, 13.
Interrogatio 5. Si uxor cum suo marito noctu
cohabilavil, vel maritus cum uxore, et flat coitio,
debenlne communicare, an non ?
Responsio . Non debent, cum clamet Apostolus :
Ne fraudate vos invicem , nisi ex consensu ad
tempus , ut vacetis orationi ; et rursus , ad idem
conveniatis ne tentet vos Satanas propter incon-
tinentiam vestram
155 Interrogatio 13. Iis, qui matrimonio jun·
guntur, in quibusnam septimanae diebus propo-
nere oportet, ut a mutuo congressu abstineant,
et quibusnam potestatem habeant ?
Responsio . Quod ante dixi, nunc quoque dico.
Dicit Apostolus : Ne fraudate vos invicem , nisi
forte ex consensu ad tempus ; ut vacetis orationi;
et rursus ad idem conveniatis ,ne vos tentet Sa-
tanas proptei' incontinentiam vestram. Necessa-
rio autem Sabbato et die Dominico abstinere
oportet, quod spirituale sacrificium in eis Domi-
no offeratur.
CAP. XXII. — Utrum oblatio fiat pro eo qui
semel interemit .
Timothei canon 14.
Interrogatio 14. Si quis, cum sui compos non
est, sibi manum attulerit, vel etiam se praecipi-
taverit, sitne oblatio, an non ?
Responsio Moc debet clericus discernere, an cum
revera mentis compos non esset, hoc fecerit. Saepe
enim ii, qui ad eum cui boc accidit pertinent, vo-
lentes assequi oblationem et orationem pro ipso,
mentiuntur, et dicunt eum non fuisse apud se :
nonnunquam autem propter insultationem ho-
minum,vel aliquo alio modo per negligentiam hoc
fecisse. Pro hujusmodi oblatio non est facienda :
est enim sui homicida. Oportet ergo clericum ac-
curate sciscitari, ne in judicium incidat.
Textus . Lex civilis eum. qui sibi mortem con-
scivit, aut consciscere conatus est [idque] metu
criminis, non autem propter morbum aut taedium
154 vitae, punit, ul qui alium interfecit, ejusque
bona confiscat : quemadmodum lib. XLvm.lit.il,
lib, ix, cod. tit, 80.
9** I Cor. vu, 5.
615
ί>ΗΟΪΙΙ tATtUARCHA CP,
616
ΤΙΤΛΟΣ Δ’.
ΠΕΡΙ ΚΑΤΗΧΟΓΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟΓ ΑΓΙΟΓ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ.
TITULUS IV.
DE CATECHUMENIS ET DE SANCTO BAPTISMATE.
CAPUT PRIMUM. — Non oportere post duas A
Quadragesimos hebdomadas quemquam ad bapti-
smum admittere.
Concilii Laodiceni canon 45.
45. Quod non oporteat ad baptisma quemquam
post duas Quadragesimae hebdomadas admitti.
CAP. II. — De adjurantibus.
Concilii Laodiceni canon 26·
26. Quod hi qui non sunt ab episcopis ordi-
nati, tam in ecclesiis quam in domibus exorcizare
non possint.
CAP. III. — Quomodo oporteat baptizare .
Apostolorum canones 40, 50.
49 [48]. Si quis episcopus, vel presbjter etc.,
ut supra pag. 442.
50 [49]. Si quis episcopus vel presbjter b
non tria unius mysterii baptismata, etc., ut su-
pra, pag . 442,
Concilii oecumenici vi canon 59.
89. In aede oratoria, etc., ut pag. 617.
CAP. IY. — Quod oportet baptizatos fidei for -
mulam profiteri.
Concilii Laodiceni canones 46, 47.
46. Quod oporteat eos qui ad baptisma \eniunt,
fidem discere, et quinta feria septimanae majoris
episcopo aut presbyteris reddere.
47. Quod oporteat eos qui in aegritudine per-
cipiunt baptisma, postquam convaluerint, fidem
perdiscere, et scire cujus muneris participes facti
lint.
Concilii acumenici vi canon 78. c
78. Quod oportet eos 53 qui illuminantur fidem
discere, et quinta septimanae feria episcopo seu
presbyteris renuntiare.
Textus . Constit. 10, tit. 8, lib. i, cod. jubet, ut
pagani, qui parvi [adhuc et pueri] sunt, citra di-
lationem baptizentur : qui vero adoleverint, prius
Scripturas et sacrosanctos canones doceantur.
Sciendum est autem nos non invenire canonem,
qui tale quidpiam doceat.Verum const.4,tit.31tt6
Novellarum, quae secunda est de Samaritanis, ac in
iextu librorum in Patriarchico exsistentium 133,
sancit, ne confestim Samaritani ad sacrosanctum
baptisma recipiantur : sed qui bonam doctrinam
[jam per iBtatem] percipere possunt, per biennium
55 Laodic. can. 46,
ΚΕφΑΛ. A*. — Dtp! του μή οφείλειν μετά δύο
έβδομάδας της Τεσσαρακοστής δέχεσθαι προς τδ
φώτισμα.
Συνέδου Λαοδικείας κανών με\
με\ "Οτι ού δβΐ μετά δύο έβδομάδας δέχεσθαι, εΙς
τδ φώτισμα, τής Τεσσαρακοστής.
ΚΕΦΑΛ. Β*. — Περί τών έφερκιζέντων.
Συνέδου Ααοδι κείας κανών κζ”*.
x^. *Οτι ού δεΤ έκφορκίζειν τούς μή προαχθέντας
ύπδ έπισκέπων, μήτε έν ταΐς έκκλησίαις, μήτε έν ταϊς
οίκίαις.
ΚΕΦΑΛ. Γ\ — Πώς δεί βαπτίζειν.
*Αποστέλων κανών μθ’, ν',
μθ*. Εΐ τις έπίσκοπος ή πρεσβύτερος, κ. τ. λ.
ν\ Ει τις έπίσκοπος ή πρεσβύτερος, μή τρία βα-
πτίσματα, κ. τ. λ.
Συνέδου οικουμενικής Ικτης, κανών νθ\
νθ\ Μηδείς έν εύχτηρίφ οικψ, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Λ*. — Περί τού χρήναι τούς φωτιζόμε-
νους Απαγγέλλεεν τήν πίστιν.
Συνέδου Λάοδικείας κανών μ£"*, μζ*.
μζ1*. "Οτι δεΤ τούς φωτιζομένους, τήν πίστιν έχ-
μανθάνειν · καί τη πέμπτη τής έβδομάδος, Απαγγέλ-
λει ν τφ έπισκόπψ ή τοΤς πρεσβυτέροις.
μζ\ "Οτι δεΤ τούς kv νέσψ παραλαμβάνοντας τδ
φώτισμα, καί εΤτα Αναστάντας, έκμανθάνειν τήν
πίστιν, καί γινώσκειν 8τι θείας δωρεάς κατηξιώθη-
σαν·
Συνέδου οίκουμενικής Τκτης κανών οη\
οη’. "Οτι δεί τούς φωτιζομένους τήν πίστιν έκμαν·
θάνειν, καί τή πέμπτη τής έβδομάδος Απαγγέλλιιν
τφ έπισκέπω ή τοΤς πρεσβυτέροις.
*Η ι» διάταξις τού η* τίτ. τού α’ βιβλ. τού κώδ.
παρακελεύεται τούς "Ελληνας, μικρούς μέν βντας,
χωριζ Αναβολής βαπτίζεσθαι · τούς δέ τελείους, πρέ-
τερον τας Γραφας κατα τους Αγίους κανένας διδα-
σκόμενους. Καί Ιστέον δτι ούχ εδρίσκομεν κανένας
τοιούτέν τι διαγορεύοντας · ή δέ β* διάτ. τού γ* τίτ.
τών Νεαρών, β’ ούσα περί Σαμαρειτών, κειμένη δέ
έν τφ βητφ τών έν τφ πατριαρχείφ βιβλίων ρλγ’,
θεσπίζει μή προχείρως τούς Σαμαρείτας έπΙ τέ Αγιον
δέχεσθαι βάπτισμα, Αλλα τούς μήν χρηστής διδασκα-
λίας αίσθανομένους, έπί διετίαν κατηχεΤσθαι, καί
617 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IV, GAP. V, VI. 618
ούτως βαπτίζειθχι · τους δε νέους πάνυ, καί της δι-Α in fide instituantur, atque tum baptizentur : Om-
δασκαλίας ού συνιέντας, καί χωρίς της πχρατηρήσεως nino autem pueri, qui doctrinam intelligere ne-
τούτης, άςιοϋοθοι τού αγίου βαπτίσματος. queunt, etiam absque hac observatione sacro
baptismate digni habeantur.
κεφαΑ. e'. — Περί του βαπτίζεσθχι τούς CAP. V. — Quod ii baptizandi sint qui se ba-
άγνοούντας et έβαπχίσθησαν, ptizatOS ignorant .
Συνύδου ΚαρΟαγέννης κανών οβ\ Concilii Carihaginensis canon 72.
Περί νηπίων οφειλοντων βαπτίζεσθαι δσάκι< De infantibus baptizandis , quoties dubitatur
Αμφιβάλλεται περί αύτών εΐ αρα έβαπτίσθησαν. Utrum fuerint baptizati .
οβ\ Ομοίως ηρεσε περί των νηπίων, δσάκις μή 72. Item placuit 54 de infantibus, quoties non
κύρίακονται βέβαιοι μάρτυρες ol ταύτχ άναμφιβόλως inveniuntur certissimi testes, qui eos baptisatos
βαπτιαΟέντχ είναι λέγοντες, καί ούδέ αύτά διά την esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt
κετρχν περί της παραδοΟείαης αύχοΤς μυσταγωγίας per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei
άποχρ-'νεαΟαι έπιτηδείως εχουαι, χωρίς τίνος προσ- respondere, absque ullo scrupulo esse baptizan-
κάμματος οφείλειν ταύτα βαπτίζεσθαι, μή ποτέ δ dos, ne Ista haesitatio eos faciat sacramentorum
τοιούτος δισταγμδς άποστερήσβ αύτά τής τοιαύτης β purgatione privari. Hinc enim legati Maurorum,
τού Αγιασμού καθάρσεως. Έκ τούτου γάρ οί τοπο- fratres nostri, Consuluerunt, quia multOS tales 8
τηρηται τών Μαύρων Αδελφοί ήμών τούτο έβουλεύ- barbaris redimunt [mss. redimere solent].
σαντο, 8τι πολλούς τοιούτους άπδ τών βαρβάρων
Ιξαγοραζονται.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών πδ* Concilii OtCUmeilici SSXti canon 84.
πό\ ΤοΤς κανονικοΤς τών Πατέρων ΟεσμοΤς κατα· 84. Canonicos Patrum ritus sequentes, de in-
κολουΟοΰντες, δρίζομεν καί περί τών νηπίων * δσάκις fanlibus quoque decernimus, quoties non inve-
μή εύρίσκονται βέκαιοι μάρτυρες ot ταύτα άναμφι- niuntur firmi testes, qui 608 absque nlla dubita-
βολως βαπτισθέντα είναι λέγοντες, καί ουδέ ταύτα tione baptisatos 6SS6 dicant, nec ipsi, propter
διά τήν κεΐραν περί τής παραδοΟείσης αύτοΤς μυστ- astatem de sibi tradito mysterio apte respondere
αγωγίας σποκρίνασθαι έπιτηδείως εχουσι, χωρίς τίνος possint, debere absque 1β7 ulla offensione ba-
πορ σκάμματος όφείλειν ταύτα βαπτίζεσθαι, μή ποτέ ptizari, ne forte ejusmodi dubitatio 608 ejusmodi
δ τοιούτος δισταγμδς αποστερήσω αύτά τής τοιαύτης purificationis Sanctificatione privet,
τού αγιασμού καθάρσεως.
ΚΕΦΛΛ. ς-. — Περί τού μή βαπτίζεσθαι τούςβ CAP. VI. — Ne mortui baptizentur.
τελευτήσαντας.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ιη\ Concilii Carthoginensis canon 18.
ιη’. Έάν τις κληρι/δς χειροτονήται, κ. τ. λ. l8.Siquisclericu8ordinaturletc.,titsnprapnp.482.
'Ομοίως ήρεσεν ώστε χειροτονουμένου έπισκόπου ή Item placuit Ut ordinatis epi8C0pis,vet clericis,
κληρικού, x. τ. λ. etc., ut supra pag . 483.
ΚΕΦΛΛ. Z\ — Περί τών πρδ τού βαπτίσματος CAP. VU, — De Os qui ante baptismum pee-
άμαρτανόντων, καί περί κατηχουμένων παραπι- caverunt et Λβ catechumenis lapstS .
πτόντων.
Συνόδου Νικαίας κανών ιδ\ Concilii Niccmi Canon 14.
ιδ\ Περ\ τών κατηχουμένων καί παραπεσάντων, 14. De catechumenis 85, et qui lapsi, visum
Ιδοξε τη άγ4 χ*ί μεγάλη συνόδψ, ώστε τριών es t sanet» et magn» synodo, ut ii tribus tantum
άτών αυτούς άκροωμένόυς μόνον, μετά ταύτα εύχε« annis audientes postea orent cum catechumenis,
σθαι μετά τών κατηχουμένων.
Συνόδου Άγκύρας κανών ιβ\ Concilii Ancyrani canon 12.
ιβ\ Τούς πρδ τού βαπτίσματος τεθυκότας, καί^ 12. Εθ8 qui ante baptismum sacrificarunt, et
μετά ταύτα βαπτισθέντας, Ιδοξεν είς τάξιν προάγεσθαι postea baptizati sunt, visum est ad ordinem pro-
ώς άπολουσαμένους. moveri, ut qui abluti sunt.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών e*. Concilii Neoccesariensis canon 5.
•\ Κατηχούμενος έάν εισερχόμενος είς Κυριακδν, 5. Catechumenus si in Dominicam ingrediens,
άν τή τών κατηχουμένων τάξει στήκή, ούτος δέ φανή catechumenorum ordine steterit, is autem pec-
άμαρτάνων, έάν μέν γόνυ κλίνων, άκροάσθω, μηκέτι cat : si genu quidem flectens, audiat, non ara-
άμαρτάνων · έάν δέ καί άκροώμενος 2τι άμαρτάνή, piius peccans. Sin autem etiam audiens adhuc
έξωθείσθω (44). peccet, extrudatur.
51 Cone. Carthag. cap. 6 ; Cone. Afric. 39. 26. 55 Neocsas. 5 ; Sirie. 3.
Nom
(44) In marg. paulo recentiore manu additur. Η τοτς άκροωμένοις συνταττέσθω έπιτιμίου χάριν.
Patkol. Gb. CIV. 20
' 619
620
ΡΰΟΤΙΙ PATRIARCH4S CP.
Ιββ Basilii canon 20. A Βασιλείου κανών κ\
20.Quaecunque mulieres, cum essent in haeresi,
virginitatem professsB sunt, sed postea matrimo-
nium praetulerunt, non arbitror eas condemnari
oportere. Qucecunque enim dicit lex , iis qui in
lege sunt dicit Quae nulein jugum Christi non·
dnm subierunt, ea nec Domini leges agnoscunt.
Quare sunt in Ecclesiam recipiendae cum omni-
bus, etiam horum remissionem habentes ex fide
in Christum. Ac omnino quae in catechumenica
vita facta sunt, in judicium non vocantur. Tales
autem videlicet sine baptismate Ecclesia non re-
cipit. Quare generationis jura sunt in ipsis ma-
xime necessaria.
Theophili ex commonitorio canon 4.
4. De Panuph., etc., utpag . 530. ]
Cyrilli ex epistola ad episcopos qui sunt in Li-
bya et Pentapoli canon .
44. Sin autem segregationem aliqui sustinue-
rint propter lapsus punili,deinde sint morituri ex-
sistentes catechumeni, baptizentur, et ne ab hu-
manis excedant gratiae non participes, scilicet
communione carentes. Videtur enim hoc quoque
Ecclesiae consuetudini adhaerere. Salutate eam
quae est apud vos fraternitatem ; quae nobiscum
est vos in Domino salutat.
Textus. Const. 1, tit. 12, lib. i, cod. ait: Quod
[si] Judaeus, ut crimen aut debitum evitet, Chri-
stianus fieri velit, ipsum suscipi non oporteat, do-
nec innocens appareat, vel debitum persolvat.
Const. vero 10, tit. u, vult, ut pagani baptizen-
tur, ac eorum [quidem] liberi, si parvuli sint, ci-
tra dilationem : si vero adoleverint, prius cano-
nes et Scripturas doceantur. Verum eonst.3, 150
tit. 3, Novellarum, per biennium adultos Sama-
ritanos in fide institui vult.
GAP. VIII. — De episcopis aut clericis baptis-
mum hoereticorum admittentibus.
Apostolorum canon 46.
46. [45| Episcopum, vel presbyterum qui hae-
reticorum baptismum etc., ut supra pag. 610.
CAP. IX. — De baptizatis in morbo.
Concilii Neoccesariensts canon 12.
502. Si quis aegrotans fuerit illuminatus, etc.,
utpag. 52.
Concilii Laodiceni canon 47.
47. Quod oporteat eos qui in aegritudine etc., D
ut pag . 615.
Concilii Carthagtnensis canon 45.
De agrotantibus qui pro se respondere non
possunt .
45. Ut «grotantes, si pro se respondere non
possunt, cum voluntatis eorum testimonium sui
periculo proprio dixerint, baptixeutur. Ut sceni-
cis, atque histrionibus caeterisque hujusmodi
personis 57 reconciliatio non negetur.
x’. νΟσχι γυναϊκες έν αίρέσει ούσαι παρθενίαν
ώμολόγησαν, εΧτα μετά τούτα γάμον Ανθείλοντο,
ούχ ήγούμαι χρήναι καταδικάζεσθαι ταύτχς, *Οσχ
γαρ δ νόμος λχλεΤ, τοΤς έν τψ νόμψ λαλεΓ α\ δέ
μήπω ύπελθούσχι τον ζυγδν τού Χρίστου, ουδέ την
νομοθεσίαν έπιγινώσκουσι τού Δεσπότου * ώστε
δεκτοί chrx τη Έκκλησή μετά πάντων, καί την έπί
τούτοι; δφεσιν Εχουσαι έχ της πίσεεως Χριστόν ·
και κχθόλου τά kv τώ κατηχούμενο) βίφ γενόμενα,
είς εύθύνχς ούκ αγεταί. Τούτους δέ δηλονότι ανευ
βχπτίσματος, ή Εκκλησία ού παραδέχεται · ώστε
Αναγκαιότατα έπέ τούτοι ς τα πρεσβεία τής γενέ-
σεως.
Θεοφίλου έκ τού Υπομνηστικού, κανών δ*,
j δ\ Περί δε Πχνούφ, κ. τ. λ.
ΚυρΟλου έχ τής πρδς τούς έν Λιβύη και Πεντα-
πόλει έπισχόπους έπιστολής, κανών δ*.
δ*. ’ΕΑν δέ χωρισμδν ύπομείνωσι τινες έπιτιρη-
θέντες πταισμάτων Ενεκα, εΤτα μέλλωσι τελευτάν
κατηχούμενοι βντες, βαπτιζέσθωσαν, καί μη Αποδη-
μείτωσαν τών Ανθρωπίνων Αμέτοχοι τής χάριτος,
ή γουν Ακοινώνητοι * δοκεΤ γΑρ προσέχειν καί τούτο
τοΤς τής Εκκλησίας θεσμό Τς · προσείπατε την παρ'
δμΤν Αδελφότητα * ύμας ή συν ήμΐν έν Κυρίφ προσ-
αγορεύει.
*Η α’ διάταξις τού ιβ’ τίτ. τού α’ βιβλ. τού χώδ.
φησίν, δτι έαν * Ιουδαίος δια τδ φυγεΤν Ιγχλημα ή
χρέος, θελήση χριστιανίσαι, ού δεΤ αύτδν προσδεχθή-
ναι. Εως Αν Ανεύθυνος φανή, καί τύ χρέος καταβάλη *
, ή δέ ι* διάτ. τού ια’τίτ. τού α’ βιβλ. θέλει τούς *Ελλη-
' νας βχπτίζεσθαι καί τα τέκνα αυτών, χωρίς Αναβο-
λής, μικρά δντα * τα δέ τέλεια προδιδάσκεσθαι χατα
τούς κανόνας τας Γραφάς · ή δέ γ’ διάτ, τού γ* τίτ.
τών νεαρών, έπΐ διετίαν θέλει τούς τελείους Σαμχρεί-
τας κατηχεΤσθαι.
ΚΕΦΑΛ. Η*. — Περί έπισκόπων ή κληρικών δε-
χομένων βάπτισμα αιρετικών.
'Αποστόλων κανών μζ"'.
μζ"\ Επίσκοπον ή πρεσβύτερον αίρετικών δεξα-
μένους βάπτισμα, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Θ’. — Περί τών kv νόσψ βαπτιζομέ-
νων.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ιβ’.
ιβ’. ’ΕΑν νόσων τις φωτισθή, κ. τ. λ.
Συνόδου Λάοδικείας κανών μζ’.
μζ’· "Οτι δεΤ τούς έν νόσψ, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών με*.
Περί τψν Ασθενούν των, και δπέρ έαυτών Απο-
κρίνεσθαι μ ή δυναμένων.
υε\ *Ωστε τούς Ασθενούντ«ς, οι τινες ύπέρ έαυτών
Αποκρίνεσθχι ού δύνανται, τότε βχπτίζεσθαι, δτε τή
αύτών προαιρέσει τήν περί αύτών μαρτυρίαν χινδύνφ
Ιδίψ ειπωσιν.
56 Rom, πι, 19. 57 Aut apostatis poenitentibus et ad Deum conversis.
621
622
SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IV, CAP. XIII.
t Τιμοθέου κανών δ*.
Ερώτησις. ’Εάν xic κατηχούμενος ασθενών γέ-
νητοι» έχφρενής, χ«1 μή δυνηται έχυτψ δμολογήσαι
τήν κίοτιν, καί παραχαλοϋοιν οί Ιδιοι αύτοΰ ινα λά-
τδ άγιον βάπτιαμα ?ως ζή, εί δφείλει λχδεϊν,
6οδ;
’Απόχριβις. Όφείλιι λχβεΤν, εάν μή ΰπδ πνεύμα-
τος ακαθάρτου πειράζηχαι.
ΚΕΦΛΛ· Γ. — Περί τής έγκύου βαπχιζομένης.
Συνόδου Νεοκαισαρείας χανών ζ"\
C'· Περί κυοφορούσης δχι δεΤ φωχίζεσθαι δπόχε
βούλεται* ούδέν γάρ έν χοϋχψ χοινωνεΐ ή χίκχουσα
αψ χικχομενψ, δια χο έκάσχου Ιδίαν τήν προαίρεσιν
**ήν επί χή δμολογίφ δείκνυσθαι.
Καίχοι έν χψ α' διγ. χού δ' χίχ. χού χε’ βιβλ. χών
διγ, φησι, χον κυοφορούμενον μέρος είναι τής
έγκύου* εν δε Γ διγ. τού γ’ χίχ. τοϋ μα’ βιβλ. ν’
διγ. κζ" , δχι χδ κυοφορούμενον ούκ Ιχι μέ-
ρος της μητρός* καί αλλα δε διάφορα νόμιμα περί
τούτου συνήγαγον έν χψ φανέντι μοι περί ένανχιοφα-
νών μονοβίβλψ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ*. — Περί χοϋ δφείλειν μετά τδ άγιον
βάπχισμα /ρίεσθαι.
Συνόδου Ααοδικείας κανών μη*.
μη . Οτι δεΤ τους φωτιζορένοος, μετά χδ βάπχι-
σμα χρίεσθαι χρίσματι επουρανίψ, καί μετόχους
είναι τής βασιλείας χου Χριστού.
ΚΕΦΑΔ. ΙΒ . — Περί τής ποιήσεως χου αγίου
χρίσματος.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ζ".
<Γ · *Πστε χρίσμα άπδ πρεσβυτέρων μή γίνε- *
σθαι.
ζ* . Φορτουνάτος έπίσκοπος εΤπεν, κ. χ. λ. usque
ad πάσιν άρέσκει.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ . — Περί των δίς ή μη δεόντως
βαπτιζομένων, καί χών τους άσεβεΤς μή βαπχιζόν-
χων.
Αποστόλων κανών μζ’, μη'9 ν\
μζ · Επίσκοπος ζ πρεσβύχερος, χδν κατά Αλήθειαν
Ιχονχα βάπχισμα, έάν άνωθεν βαπτίση, ή χόν μεμο-
λυσμένον παρά χών ασεβών, έάν μέ άναβαπτίση
καθαιρείσθω, ώς γελών χδν σταυρόν καί χδν τού Κυ-
ρίου θάνατον, καέ μή διακρίνων ίερεας ψευδιερέων.
(Τδ χοιούχον ώς μή χψ κεφ. συνφδον, ούκ όφείλει
άναγινώσκεσθαι. Est minutiore littera in cod.)
μη*. Ει τις λαϊκδς τήν έαυχοϋ γυναίκα έκοαλών, 1
έχέραν λάβοι, ή παρά άλλου άπολελυμένην, άφοριζέ-
σθω.
Timothei canon 4
Interrogatio . Si quis catechumenus, cum es-
set infirmus, emotae mentis factus sit, nec possit
ipse fidem confiteri, suique suadeant, ut donec
vivit sanctum baptismum accipiat, debetne acci-
pere, annon ?
1 60 Responsio , Debet accipere, si non ab
immundo spiritu tentetur.
CAP. X. De baptizata dum uterum gerit .
Concilii Neocoesarensis canon 6.
6. De ea quae uterum gerit, quod eam oporteat
illuminari quando velit: neque enim ea quae parit,
cum fetu qui pariter, ea in re habet aliquid com-
mune, quod proprium uniuscujusque institutum
ac propositum in confessione osteodatur.
Textus . Quanquam in Digesto 1, tit. 4, lib.
xiv, dig. dicatur partum esse portionem prae-
gnantis : in Digesto tamen έΟ Ut. 3, lib. xxxxi et
lib. l, tit. 16, digest. 26, quod partus pars ma-
tris non sit. Verum alia etiam hac de [re] diver-
sa jura in libro meo, de in speciem contrariis,
singulari collegi.
CAP. XI. — Quod post baptismum Aeri unctio
debeat.
Concilii Laodiceni canon 48.
48. Oportet eos qui illuminantur, post baptis-
ma inungi super coelesti chrismate et esse regni
Christi participes.
CAP. XII· — De sancti chrismatis confec-
tione.
Concilii Carthaginensis canon 6 .
Ut chrisma a presbyteris non fiat.
6. Fortunatus episcopus diiit, etc., usque ad
omnibus placet, ut pag. 862.
161 CAP. XIII. — De iis qui bis , vel non rite
fuerunt baplizati , et de iis qui impietate conta -
minato» non baptizant.
Apostolorum canones 47, 48, 50.
47. (46] Episcopus, vel presbyter eum qui ve-
re habet baptismum, si de integro baptizaverit
vel si eum qui ab impiis pollutus est, non bap-
tizaveril, deponatur, ut qui irrideat mortem el
crucem Domini, et non discernat veros sacer-
dotes a falsis sacerdotibus.
48 [47] Si quis laicus sua ejecta uxore «liam
acceperit, vel ab alio solutam, segregetur.
ν’. Εΐ τις έπίακοπος ή πρεαβύτερος, κατά τήν τοϋ
Κυρ(οο διάταξιν, μή βαπτίαει είς Πατέρα. χ. τ. λ.
Usque ad τοΰ άγιου Πνεύματος, χ. τ. λ.
Περί τών άνχοαπτιζύντων καί άνάβαπτιζομένων
διαλαμβάνει ή α’ χα\ ή β* διάτ. τοΰ ζ" τίτ. τού α’
βιβλ. τοΰ χώο. Ή μέν γάρ τψ Ιπισχόπφ χαθχίρεαιν
Ιπέγει, ή δ! έαχάηιν τιμωρίαν τψ βαπτίααντι καί
τφ βχχτιαθέντι, εϊ γε ήλιχίας Ιστί δεχατιχής,
Ιγχλήματος· γΐνωοχε δε ότι ί τή ήβγι «ληαιάζων,
ίπ’ οΰδιμι, αΐτί* βοηΟειται, ώς βιβλ. χβ’ τίτ, ε’
50 [49]. Si quis episcopus etc., usque ad Spi-
ritus sancti, ut supra pag. 442.
Textus. De iis qui rebaptizant et rebaptizantur
tractant 1 , et 2, const. [tit. 6.] lib. i, cod. quarum
illa episcopo dejectionem [a sacerdotio]: htec vero
[utrique] et qui baptizavit, et qui baptizatus est,
si tamen criminis per aetatem capaz sit, ultimum
supplicium inducit. Scias vero, quod qui pubertati
appropinquat, ei in nulla causa subveniatur : ut
623 Μ0Τ1Ι PATRIARCHA CP. 624
lib. XXIX, Iit· 5, digest. 14· [traditor.] Esi autem A διγ. ιδ*· Ιση δε ηβη, έπι μεν τού άξενος, b ιί*
pubertas in mascolo decimos quartus aODOS com- ένιαυχύς πεπληρωμέν ος* έτη δε της θηλείας, ή αυμ-
pletus, io femina vero 162 duo decimos : ut πλήρωσις τού ιβ* ένιαυτου, ώς βιβλ. κη’ τίτ. *' ώγ.
iib· XXVIII, lit. 1, digast. 5, et llb. cod. 5, tit. 60, *\ »W βιβλ. τού κώδ. e’ τίτ. f διάχ. γ\ καί Ινστιτου-
const. 3, [et lib.j instit. I,tit. 22, [docent.] Quod τίων. α’ τίτ. κβ’· εΐ δέ xtoi ληγατευθή έπστροφή
si aliquibus, donec puberes fiant, alimenta legata Ιως ού είσιν Ανηβοι, 6 μέν δ#ην λαμβάνει, Ιως ού
sint ; masculas, donec decimum octavum annum πλήρωσή xcv tV ένιαυχον, ή δε θήλεια χύν ιΓ, άς βι-
compleverit : femina, donec decimum quartum, βλ. λδ* χίσ. α’· Ανηβος δέ τύ πλαστόν ού π)ημμελετ,
percipit: Ut lib. XXXIV,tit.l.[digest.l4.habet.]Im- ώς βιβλ. μη* τίτ. ι’ δίγ. κβ’· και η μοιχεία μετά την
pubes (alsum non committit: Ut lib. XLVIU, tit. 10, ίβην πλημμελεΤται, ώς διγ. λς^ του Γ τίτ. τού αύχού
digest· 22. Adulterum post pubertatem committi- nV Λ διαλαμβάνουν περί χών Εκκλησιών
tur : Ut digest. 36, tit· 5, ejusdem XLVUI,lib. No- Αφρικής λζ’ νεαρά, φησίν, δχι οί άναβαπησθέντες,
vella XXX νπ, quae de Ecetesiie Africanis tractat, στρατεύεσθαι μεν ού δύνανται, μεταμέλου & χώραν
ait rebaptizalos militare quidem non posse, sed ΐχουσιν.
tamen poenitentiae locum habere.
CAP. XIV. — Quinam ex haereticis ad ortho - b κεφαα. ia. — Τίνες έξ αιρετικών είς χήν δρ-
doxiam transeuntes baptizentur 9quinam tantum θοδοξίαν μεχιύντες, βτπτίζονχαι· κ» τίνες μόνον
ungantur. χρίονχαι.
Concilii Ntceni canon 19. Συνόδου Νίκα ίας κανών 10’ .
19. De Paulianistis, etc.. Ut pag. 559. lO’. Περί χών Παυλιανισάνχων, κ. x. λ.
Concilii Laodiceni canones 7, 8. Συνόδου Λαοδικείας κανών ζ’ η*.
7. Eos qui ex haer esibus, hoc est, Novatianis ζ’· Περί τού χούς έκ τών αιρέσεων, χουτίσιιν
sive Photinianis, vel Tessaresdecatitis convertun. Ναυατιανώυ, ήτοι Φωτεινιανών, Τεσσαρεσχαιδεκατι-
tur, Sive catechumenos, sive qui apud illos fideles χών έπιστρεφομένους, εΤτουν κατηχουμένους, είτε
dicuntur, non admitti priusquam omnem haeresim πιάτου;, τούς παρ’ έκείνοις μη προσδέχεσθαι πριν
anathematizaverint, et praecipue eam in qua deti- Αν Αναθεματίσωσι πάσαν αιρεαιν, έςαιρετω; δέ έν 4
nebantur ; et tunc deinceps eos, qui apud illos κατείχοντο* και τότε λοιπύν τούς λεγομένους παρ’
fideles dicebantur, fidei symbola dicentes, et αύτοΤς πιστούς έκμανδάνονχας τα της πίστεο κ σύμ-
saoclo chrismate inunctos, sic sancto mysterio βολα χρισθένχας xc χφ Αγίφ χρίσμαχι, οΟχω κοινω*
Communicare. vctv χών μυστηρίων χών Αγίων.
8. Eos qui ab eorum haeresi qui Phryges dicun-C V· Περί τούς άπύ της αίρέσεως χών λεγομένων
tur. Convertuntur, sive sint in clero qui apud illos Φρυγών έπισχρέφοντάς, et καί έν κλήρφ νομιζομενψ
, existimantur sive maximi dicantur, omnes eos παρ’ αύτοΤς τυγχάνοιεν, εί καί μέγιστδι λέγοιντο,
Cum omni studio catechizari seu initiari et hapti- τούς χοιούχους μετά πάσης ίπιμελείας κατηχεΐσθαί
zarii ab Ecclesiae episcopis et presbyteris. xe και βαπτίζεσθίι ύπύ χών της εκκλησίας έπισχό-
πων χε καί πρεσβύτερων.
Concilii Constantinopolilani canon 7 (45). Συνόδου Σωνστανηνουπόλεως κανών ζ*.
7. EoS qui rectaB fidei adjiciuntur, et parti eo- ζ’· Τούς προστιθεμένους τη δρθοδοξίφ καί τη με-
rura qui ex haereticis servantur, recipimus, secun- ρίδι χών σωζομένων άπύ αιρετικών δεχόμεθα, κατ»
dum 165 subjectam hic consequentiam et con- την ύποτεχαγμένην Ακολουθίαν καί συνήθειαν.
SUOtudinem Arianos quidem et Macedonianos, Αρειανούς μέν καί Μακεδονιανούς, καί Σαββτχι α-
et Sabbatianos (46), et Novatianos, qui dicunt se νούς, καί Ναυαχιανούς, τούς λέγοντας Ιαυτούς Καθα-
ipS08 Gatharos et Aristeros, hoc est, mundos, Vel ρούς καί 'Αριστερούς καί τούς Τεσσαρεσχαιδεχατι-
sinietros), et Tessaresdectilas, sive Tetraditas, et τας ή γουν Τευραδιτας, καί Άπολιναρισχάς, δεχόμε-
Apollinaristis recipimus, dantes quidem libe)los,et θα δώδντας λιβέλλους καί Αναθεματίζοντας πάσαν
omnem haBreeim anathematizantes, qum non sentit d αΐρεσιν μή φρονούσαν ώς φρονεί ή Αγία τού θεού
Ut sancta Dei catholica et apostolica Ecclesia ; et καθολική καί άποσχολική ’Εκκλησί α, σφραγίζομένους
8ignat0S,sive unctos primum sancto chrismate, et fcoi χριομένους πρώτον τφ Αγίφ μύρφ τό τε μετ-
frontem, et 0Cul08, et nares, et 08, et aures. Et ωπον, καί χούς οφθαλμούς, καΐ χάς βΤνας, καί χύ στδ-
eos signantes dicimus. Signaculum doni Spiritus μ*, καί χά ώχα· καί σφραγίζοντας αυτούς λέγομεν*
sancti. Atqui Eunomianos, qui in unam demersio- Σφραγίς δωρεά; Πνεύματος Αγίου* Εύνομιανους μέν-
nem baptizantur ; et Montanistas, qui hic dicuntur τοι χούς είς μίαν κατάδυσιν βαπτιζομένους καί
Phryges, et Sabellianos qui eumdem esse Patrem ΜοντανισχΑς τούς ένταύθα λεγομένους Φρύγας, καί
(45) Non est hic canon in Arabica paraphrasi, lan». Vide etiam epistolam ad Martvrium Amioch,
nec in Collectione canonum Joannis Antiocb. qui apud Leunclavlum in Jure Graeco Hom. pag. 290,
et Scholasticus dictus est, patriarcha CP*, nec in unde hic canon descriptus videri potest.
Epitome canonum Symeonis magistri, uterque (46) Non videtur apud Socratem Sabbatianorum
enim sex tantum priores canones appellat hujus nomen usurpatum ante an. circiter 392.
concilii. Est totidem verbis canon 14 synodi Trul-
626
625 SYNTAGMA CANONOM. — TIT. IV, CAP. XIV.
Σχβελλιχνού; τούς υΐοπχτορίκν διδάσκοντας, καί Ιτε- A et Filium opinantur, utrumque simul confunden-
ρά τι να χαλεπά ποιουντας, καί τάς άλλα; πάσας tes, et alia gravia et indigna faciunt : et alias om-
αίρέσει; * έπιιδή πολλοί είσιν ένταυθα μάλιστα ol nes hareses : quoniam hic multi sont haere lici, et
άπδ της Γαλατών χώρας έρχόμενοι, πάντα; τούς maxime qui ΟΧ Galatarum regione venilint ; qui-
απ' αυτών θέλοντας προστίθεσθαι τη δρθοδοξίφ, ώς cunque ex his recte fidei ascribi volunt, ut Graecos
"Ελληνας δεχόμεθα * καί την πρώτην μίν Ημέραν admittimus : et primo quidem dieipsos Chrislia-
ποιούμεν αυτούς Χριστιανούς, την δε δευτέράν κατ- Π08 facimus; SOClindo Catechumenos ; deinde ΙβΓ-
ηχουμένου; · είτα τη τρίτη έξορκίζομεν αύτούς, tio exorcizamus sive adjuramus ipsos, tersimul in
μετά τού έμφυσφν τρίτον il; το πρόσωπον, κα\ είς faciem OOrum Ot hores insufflando. Et sic 008 Ca-
τά ώτα, και ούτως κατηχούμεν αυτούς, καί ποιούμεν lechizamus SlVO initiamus, et curamus Ut longo
χρονίζειν είς τήν έκκλησίαν, καί άκροάσθαι των tempore versentur in eccl09ia,0t audiant Scriptu-
Γραφών, και τότε αυτού; βαπτίζομεν. ras ; et tunc OOS baptizamus.
Συνόδου οΐχουμενικής έκτη; κανών Conditi (BCUmentCi VI CdllOtl 95.
4 ε*. Τού; προστιθεμένους τη δρθοδοξί^ και τη με- 95. Eos qui ex haereticis ad rectam fidem acce-
ρίδι τών σωζομένων άπο αίρετικών δεχάμεθα, κατά dunt, et parti eorum qui salvantur, subjecta con-
την ύποτεταγμένην ακολουθίαν τε και συνήθειαν * g sequentia et consuetudine recipientes, ArianoS
’Αρειανούς μίν καί Μακεδονιανούς, και Ναυατιανούς, quidem Ot Macedonianos, et Novatianos, qui se
και Σαββατιανούς, τούς λέγοντας έαυτούς Καθαρούς Puros appellant, Ot Aristeros, Ot 164 Tessaros-
καΐ 'Αριστερούς, καί τούς Τεσσαρεσκχιδεκατίτας kaidecatitas seu Tetradilas; et Apollinaristasreci-
ηγουν Τβτραδίτας, καί Άπολιναριοτάς δεχάμεθα, pimns dantes libellos,et omnem haeresim anathe-
διδόντα; λιβέλλους και Αναθεματίζοντας πάσαν αΐρε- malizantes, qoffi non sunt ut sentit sancta Dei
σιν, μη φρονούσαν ώς φρονεί ή αγία τού Θεού καθολι- universalis et apostolicu Ecclesia; sancio primum
κή καί άποστολική Εκκλησία, σφραγιζομένους ήτοι chrismate inungentes et frontem, et ocolos,6t na-
χριομένους πρώτον τφ άγιψ μύρφ τύ μέτωπον, και Γ08, Ot OS, Ot aures; consignantes autem dicimus :
τού; οφθαλμούς, και τά; βϊνας, και τύ στόμα, καί τά Signaculum doni Spiritus sancti. De Paulianistis
ώτα, καί σφραγίζοντες αυτούς λέγομεν * Σφραγίς δω- autem a catholica Eccles ia etatutum OSt,Ut iiomni-
ρεας α νεύματος αγίου. Περί δε τών Παυλιχνισοίντων, no rebaptizen tu r Eunomianos quoque, qui in unam
είτα προσελθάντων τη καθολική ’Εκκλησίφ, δρος demersionem baptizant, et Montanista8,qui hic di-
Ικτέθειται άναβχπτίζεσθχι αυτού; έξάπαντΟ; · Εύ- cunlur Phryges, et Sabellianos, qui Filium eum-
νομιανούς μεντοι τούς el; μίαν κατάδυσιν βαπτιζο- dem esse cum Patre existimant, et alia quaedam
μένους καί Μοντανιστάς τούς ένταύθα λεγομένους ^ gravia faciunt, et omnes alias h aer ese s, quoniam
Φρύγας, καί Σαβελλιανούς τού; υΐοπατορίαν δοςάζον- multi sunt, et maxime qui ex Galatarum regione
τχς, καί δτερά τινα χάλεπά ποιούντας, καί πάσας profecti sunt, omnes ΘΧ iis qui ad rectam de fide
τάς άλλα; αιρέσεις * έπειδη πολλοί είσιν άντσύθχ sententiam volunt accedere, ut gentiles recipi-
μάλιστα ot άπο της Γαλατών χωράς έρχόμενοι, mas: et primo quidem die eos Christianos faci-
πάντας τούς Απ' αυτών θέλοντας προστίθεσθαι τη mus; secundo autem catechumenos : deinde tertio
δρθοδοξίφ ώς "Ελληνας δεχύμεθα * καί τήν μίν πρώ- adjuramus, simul etiam ter in faciem et aures in-
την ημέράν ποιούμεν αύτούς Χριστιανούς, την δέ spirantes; et 81C initiamus, et diu in ecclesia ver-
δευτέραν κατηχουμένους, είτα τήν τρίτην έξορκίζο- sari et Scripturas audire facimus ; et tunc ipsos
μεν αύτούς μετά τού έμφυσφν τρίτον είς τδ πρόσ- baptizamus. Quin etiam Manichaeos, et Valenti-
ωπον και είς τά ώτα, καί ούτω κατηχούμεν άύτούς nianOS,et Marcion istas, et similes haereticos OpOr-
καί ποιούμεν χρονίζειν είς την 'Εκκλησίαν, καί tet libellos facere, et haere sim suam anathemati-
άκροάσθαι τών Γραφών, καί τότε αύτούς βαπτίζο- zare, et Nestorium, et Eutychem, et Dioscorum,
μεν* καί τούς Μανιχαίους δί καί τούς ούαλεν- et Severum, et reliquos talium haereseon princi-
τίνους, καί Μαρκιωνιστά; , καί τούς kx τών pes, et qui eadem quae illi sentiunt,et omnes 165
δμοίων αΙρέσεων προσερχομένους, ώς 'Έλληιας ® praedictas haereses : et sic fieri sanctae commn-
δεχόμενοι άναβαπτίζομεν * Νεστοριανούς δε καί nionis participes.
Εύτυχιανιστάς καί Σεβηριανούς, καί τούς έκ τών δμοίων αιρέσεων χρή ποιείν λιβέλλους, καί Ανα-
θεματίζεΐν την αΤρεσιν, καί Νεστόριον, καί Εύτυχέα, καί Διόσκορον, καί Σεβήρον, καί τούς *λοιπούς έξαρ-
χους τών τοιούτων αΙρέσεων, και τούς φρονούντας τά αύτών, καί πάσας τάς προαναφερομένας αίρέσεις, καί
ουτω μετχλχμβανειν της άγίας κοινωνίας.
Συνόδου Νίκα ία; τύ δεύτερον, κανών η'. Concilii NtCCCUi II Canon 8.
*Oxt τού; Εβραίου; ού χρή δέχεσθαι, εί μή ποτέ ϊ\ Quod HebfCBOt fIOH oportet recipere nisi CXpurCL
ειλικρινούς καρδία; έπιστρέψουσιν. et sincera mente convertantur .
η*. 'Επειδή πλανώμενοι ot έκ τη; τών *Εβρ χιών 8. Quoniam Hebraeorum religionis quidam er-
θρησκεία;, μυκτηρίζειν Ιδοξαν Χριστύ/ τύν θεύν, rantes Christum Deum nostrum subsannare visi
προσποιούμενοι μίν χριστιανίζειν, αύτον δί άρνούν- sunt,sese Christianos esse fingentes, ipsum autem
τε;, κρύβδην καί λαθραίω; σαββστίζοντες, καί clanculum et occulte negant, Sabbata observan-
Ιτερα 'Ιουδαϊκά ποιςύντες, δρίζομεν τούτους μήτε είς t6S, et alia Judaica facientes. Statuimus, Ut neque
PHOTII PATRIARCHAE CP,
627
628
ad communionem, neque ad ecclesiam admit-J
tantur, sed aperte sint secundum suam religio-
nem Hebraei; et neque filios eorum baptizari, ne-
que servum ab eis emi vel possideri. Sin autem
ex pura et sincera fide quis eorum conversus, et
ex toto corde confessus fuerit, eorum moribus et
rebus insultans, veluti triumphum agens, ut et
alii refellantur et corrigantur; eum recipi et bap-
tizari et ejus liberos, et cautos reddi, ut se ab
Hebraeorum studiis et institutis abstineant. Si
autem non ita se gerant, eos nullo modo ad-
mitti.
Basilii canon 47.
47 .En cratit» et Saccophori,etc.ti* cupra pag. 446.
CAP. XV. — Utrum daemoniacus vel in mor-
bo delirans baptizetur .
Timothei canones 2, 4.
Interrogatio. Si catechumenus a daemone cor-
ripiatur et voluerit ipse vel sui, ut sanctum bapti-
smum accipiat, debe. ne accipere annon, et ma-
xime si morti propinquus fuerit?
Ιββ Responsio . Si is, qui a daemone corripi-
tor, non fuerit ab immundo spiritu mundatus,
non potest sanctum baptismum accipere ; sed in
exitu e vita baptizatur.
Interrogatio.Si quis catechumenus, cum esset
infirmus, emolae mentis factus sit,etc.,ut pag .622.
CAP. XVI.— Ne mulier purgationis suce tem-
pore baptizetur .
Timothei canon 6.
Interrogatio. Si mulier catechumena dederit (
nomen suum, ut baptizetur, et die baptismatis
illi sit secundum consuetudinem mulierum, de-
betne hac die baptizari, an differre, et quantum
differre ?
Responsio . Non debet donec purgata fuerit.
CAP. XVII. — Quid si catechumenus ante
baptismum communicaverit .
Timothei canon 1.
Interrogatio . Si puellus catechumenus, utpote
annorum septem, vel homo etiam perfectos dum
fieret oblatio opportune adfuerit, ejusque nescius
particeps factus sit, quid de eo fieri debet ?
Responsio. Debet illuminari : a Deo enim vo-
catus est.
κοινωνίαν, μήτε εις ευχήν, μήτε εις έκκλησίαν δέ-
χεσθαι, άλλα φανερώς Ιστωσαν κατά τήν έαυτών
θρησκείαν 'Εβρχϊοι, μήτε τους παϊδας αυτών βχ-
πτίζβιν, μήτε δούλο ν ώνήσασθχι ή κτάσθσι· Εΐ δε
καί έπιστρέψει τις αύτών Ιξ ειλικρινούς πίστεως,
χαί δμολογήσει έξ ίλης καρδίας, θριαμβεύων τα
κατ’ αυτών εθη χαί πράγματα, πρδς τδ καί άλλου;
έλεγχθήναι χαί διορθώσασθχι, τούτον προσδέχεσθχι
χαί βχπτίζειν, χαί τούς παϊδας αυτού, χαί άσφαλί-
ζεσθαι αυτούς άποστήναι των 'Εβραϊκών επιτηδευ-
μάτων * εί δέ μή ούτως Ιχοιέν, μηδαμώς αυτούς
προσδέχεσθαι.
Βασιλείου κανών μζ’,
μ£ . ’Εγχρατϊται χαί Σακιοφόροι, χ. τ. λ.
ΚΕΦΑΑ. ΙΕ*. — Πώς δ δαιμονιζόμενος, ή δ έν
I νόσψ παραφρονούν βχπτίζεται.
Τιμοθέου κανών β*| δ'.
'Ερώτησις. β*. 'Εαν δαιμονιζόμενός τις κατηχού-
μενο) ή, και θέλοι αυτός ή οί ίδιοι α$τού ΐνα λάηι
τδ άγιον βάπτισμα. εί όφείλει λαβεϊν 6 ού, χαί οά-
λιστα Ιάν περί τδν θάνατόν έστίν ;
’Λπόκρισις. Έαν δ δαιμονιζόμενος μή καθαρισθή
άπδ τού Ακαθάρτου πνεύματος, ο ύ δύναται λαβεϊν τδ
άγιον βάπτισμα · περί δδ τήν Ιξοδον, βαπτίζεται.
*Ερώτησις δ*. 'Εάν τις κατηχούμενός ά σθενών
γένηται έκιρρενής, χ. τ. λ., mque ad πειράζηται,
ΚΕΦΑΑ. Ιζ*'. — Περί τού μή χρήνκι γυναίκα έν
ταϊς ήμέραις τής χαθάρσεως αυτής βαπτισθήνχι.
Τιμοθέου κανών ζ“'.
; Έρώτησις ζ"*. 'Εάν γυνή κατηχουμένη δέδωκε
τδ άνομα αύτής ΐνα φωτισθή, καί πέρί τήν ημέραν
τού βαπτίσματος γέγονεν αύτή τδ κατ’ Ιθος τών γυ-
ναΐχών, εί όφείλει φωτισθήναι χυτή τή ήμίρφ, ή
ύπερθέσθαι, καί πόσον δπερθέσθαι ;
Άπόκρισις. 'ΓπερθέσΘαι όφείλει, Ιως άν χα-
θαρισθή.
ΚΕΦΑΓ. 1Ζ'. — ’Εάν δ κατηχούμενος ποδ του
βαπτίσματος κοινωνήση.
Τιμοθέου χανών α*.
'Ερώτησις ά*. 'Εαν παιδίον κατηχούμενον ώς
έπτά έτών, ήγουν άνθρωπος τέλειος, εύκβίιρήσ^ που
πρασφορας γυομένης, καί άγνοών μεταλάβοι, τί
όφείλει γίνεσθαι περί αυτού ;
'Απόκρισις. Φωτισθήναι όφείλει · παρα Θεού γ«ρ
)κέκληται.
ΤΙΤΛΟΣ Ε\
ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΛΤΑΦΡΟΝΓΝΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, ΚΑΙ ΣΓΝΛ8ΕΩΝ, ΚΑΙ ΜΝΗΜΩΝ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ
ΤΩΝ ΕΘΙΖΟΝΤΩΝ ΕΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ DEP1 ΑΓΑΠΩΝ.
167 TITULUS V.
ΟΕ IIS QUI CONTEMNUNT ECCLESIAS, ET SYNAXES ATQUE MEMORIAS, ET DE MANDUCAN-
TIBUS IN ECCLESIIS. ET DE AGAPIS.
CAPUT PRIMUM. — De iis qui docent. Dei κεφαλαίων πρώτον. — Περί τών διδ*«χ<!ν-
domum et synaxes et memorius ludibrio esse ha - των, τί>ν οίκον τού θεού, καί τάς συνάξεις καί τέί
bendas. μνήμας, εύχατιφρονήτους είναι.
Concilii Oangresis canones 8, 20. Συνόδου Γαγγρών χβνών ε’, κ’.
5.Si quis docel domum Dei esse contemnendam, E? τις διδάσκει τδν οίκον τοϋ θεού εδχ«*?ρ <i-
629 SYNTAGMA CALONUM
νητον εινχι, υλ\ τάς έν αύτφ συνάξεις, άνάθεμα
έστω.
κ*. Ει τις αΐτιφτο ύπερηφάνφ διαθέσει κεχρημέ-
νος, xxl βδελυσσόμενος τάς συνάξεις των μαρτύρων,
ή τάς έν αύταΐς γινόμενα; λειτουργίας, και τάς
μνήμα; αυτών, άνάθεμα έστω.
Συνόδου οικουμενικής έκτης χάνων οζ"’, πη’, ^ζ’·
οζ“\ "Οτι ού χρή ένδον των Ιερών περιβόλων κα-
χηλεΤον ή τά διά βρωμάτων είδη προτιθέυαι, ή έ τέ-
ρας πράσεις ποιεΐσθχι, τδ σεβάσμιον ταΤς έκκλησίαις
φυλάσσοντας. Ο γάρ Σωτήρ ήμών και θεδς, διά τής
Ιν σχρκί πολιτείας παιδαγωγών ήμάς, μή ποιεΐν τδν
οΤχον του Οχτρός αυτού, έμπορίου οίκον, παρεχε-
λεύετο * 8ς χαί τών κολλυβιστών τδ χέρμα έξέχεε,
καί τους τδ ίερδν καινοποιούντας άπήλχσεν. Ει τις
ούν έπι τφ προκειμένφ άλψ πλπμμελήμχτι, άφορι-
ζέσθω.
πη\ ΜηδεΙς ένδον Ιερού ναού, κτήνος τδ ο’ιονούν
είσαγέτω * έχτδς εΐ μή τις δδοιπορών, μεγίστης
κχταλχβούσης άνάγκης, οίκισκου χαί καταγωγής
άπορων, έν τφ τοιούτψ χαταλύσει ναψ. Διά γάρ τού
μή τδ κτήνος ένδον είσενεχθήνχι, αύτδ μέν έστιν δτε
διχφθχρήσετχι, δ δέ τή τού δποζυγίου αποβολή χαί
τφ εντεύθεν άπόρφ τής έπί την δδοιπορίαν δρμής,
θανάτου κινδυνψ παραδοθήσεται. Τδ γάρ Σάββατον
διά τον άνθρωπον γενέσθαι έ<διδχσκόμεθα * ώστε διά
πάντων προτιμητέαν ήγεΤσθαι την τού άνθρώπου
σωτηρίαν τε καί άπάθειαν. Εί δέ τις φωραθείη χω-
ρίς άνάγκης, κτήνος είσάγων έν τφ ίερψ, ει μέν
χληρικδς ειη, χαθαιρείαθω * εί δέ λαϊκδς, άφορι-
ζέσθω.
{ζ\ Τους ή γαμέτη συνοικουντας ή άλλως άδια-
χρίτως τους Ιερούς τύπους χοινοποιούντας, χ&ί
κχτχφρονητικώς περί αύτους έχοντας, καί ούτως έν
αύτοΤς καταμένοντας, καί έκ τών έν τοΐς σεβασμίοις
νβοΐς κατηχουμένων έξωθεισθαι προστάσσομεν. ΕΙ
δέ τις μή τούτο παραφυλάξει, εί μέν χληρικδς ειη,
χαθαιρείσθω * εί δε λαϊκός, άφοριζέσθω.
ΚΕΦΑΛ. Β\ — Περί τού μή ποιεΐν έν έκχλησί αις
άγάπας.
Συνόδου Ααοδιχείας κανών χη\
κη\ "Οτι ού δεΤ έν τοΐς ΚυριακοΤς, ή έν ταΤς έκ-
χλησίαις τάς λεγομένα; άγάπας ποιεΐν, καί ένδον έν
τφ οικφ έσθίειν και άχουβιτα στρωννύειν.
Συνόδου Καρθαγέννης χάνων μβ\
μβ\ Περί τού μή συμπόσια έν ταΤς έχχλησία ις
έπιτελεΤσθαι.
νΠστε έπισκόπους ή κληρικούς, έν ταΤς έκκλησίαις
μή συμποσιάζεσθαι, ·1 μή γ* άν τυχδν ανάγκη ξενίας
διαβάντες έκεΐ καταλύσωσι * καί oi λαοί δέ άπδ τών
τοιουτοτρόπων συμποσίων, δσον δυνατόν έστι, κω-
λυθώσιν.
Συνόδου οικουμενικής Ικτης κανών οδ’, οζ"’,
οδ*. "Οτι ού ΒεΤ έν τοΐς ΚυριακοΤς ή έν ταΤς έκκλη-
. — ΤΙΤ. V, CAP. I, II. 630
ei quae Qunt io ea congregationes, sit anathe-
roa.
20. Si quis arrogantia utens, et martyrum con-
gregationes abhorrens, et sacra quae in eis cele-
brantur, el eorum memorias accuset sit anathe-
ma.
Concilii cecumenici sexti canones , 76, 88, 97.
76. Quod non oportet intra sanctos ambitus
cauponariam officinam, vel ciborum species pro-
ponere, vel alias venditiones facere, suam venera-
tionem ecclesiis servantes. Salvator enim noster,
et Deus, per suam in carne vivendi rationem nos
instituens, non facere domum Patris sui domum
negotiationis jussit 68; qui etiam nummulariorum
mensas effudit, et eos qui forum commune fa-
ciunt, ejecit.Si quis ergo in praedicto delicto de-
prehensus fuerit, segregetur.
168 88. Nemo intra aedem sacram quodvis
jumentum introducat; nisi forte viator quispiam,
maiima urgente necessitate, domunculae vel di-
versorii indigens in id templum diverterit. Nisi
enim jumentum introductum fuerit, ipsum quidem
nonnunquam peribit, hic vero propter jumenti
amissionem, et facultatis ad iter peragendum ex
eo profectam inopiam, mortis periculo tradetur.
Sabbatum enim propter hominem factum esse
docemur : quaraobrem et per omnia praeferen-
dam esse existimare hominis salutem et incolu-
mitatem. Quocirca si quis deprehensus fuerit
sine necessitate jumentum in templum introdu-
cens, si sit quidem clericus, deponatur ; si vero
laicus, segregetur.
97. Eos qui vel cum uxore cohabitant, vel alio-
qui indiscriminalim sacra loca communia fa-
ciunt : et contemptim in eis afficiuntur, et sic in
eis permanent; etiam ex iis, quae sunt in vene-
rabilibus templis, catechumenorum mansionibus
extrudi jubemus. Si quis autem haec non serva-
vit, si sit quidem clericus, deponatur ; si vero
laicus, segregetur.
GAP. Ii. — Ne in ecclesiis fiant agaptz .
Concilii Laodiceni canon 28.
28.Quod non oportet in locis Dominicis, vel in
ecclesiis, eas quae dicuntur agapas facere, et in
domo Dei comedere, et accubitus sternere.
Concilii Carthaginensis canon 42.
42. Ut in ecclesiis concivia minime celebren -
fur.
Ut nulli episcopi vel clerici in ecclesia convi-
ventur, nisi forte transeuntes hospitiorum neces-
sitate illic 160 reficiant : populi etiam ab hu-
jusmodi conviviis, quantum fieri potest prohi-
beantur.
Concilii cecumtnici sexti canones 74, 76, 97.
74. Quod non oportet in Dominicis locis vel ec-
68 Haec, xi, 17.
631 PHOTII PATRIARCHA CP. 632
clesiis eas quaB dicuntur agapas, id est, charitates j
facere, et iotus in sede comedere, et accubitus
sternere.Qui autem hoc ausi fuerint, vel cessent,
vel segregentur.
76. Quod non oportet intra sanctos ambitus, etc ,
ut supra pag. 630.
97. Eos qui vel cum uxore cohabitant, etc.,wl
pag. 630.
Et conet. 3, tit. 12, lib. 1, cod. velat, ne qui
ad templa confugiunt, in iis edant aut dormiant :
sed secure in vestibulis, atriis, porticibus, bal-
neis, et hortis degant.
CAP. III. — De spernentibus agapasf et quod
inde partes auferre non oporteat.
Concilii Grangresis canon 11.
11. Si quis contemnat eos qui agapas ex fide
faciunt, et propter Dei honorem fratres convo-
cani, et nolit vocationibus communicare, quod
fit vilipendat, sit anathema.
Concilii Laodiceni canon 27.
27. Quod non oportet eos qui sacrati sunt or-
dinis, vel clericos vel laicos, ad agapas vocatos,
partes tollere, eo quod ignominia inuratur or-
dini sacerdotali.
σίαις, τάς λεγομένας Αγάπας irotetv, καί Ινδόν ii
τψ ο?κψ έσθίειν, καί Ακούβιτα στρωννύειν. Ol δε
τούτο ποιεΤν τολμώντας, ή παυσάσθωσαν, ή Αφορι-
ζέσθωσαν.
ος*. ''Οτι ού χρη ένδον των Ιερών περιβόλων, κ.τ.λ.
4ζ\ Τούς ft γαμετ^ συνοικούντας, κ. τ. λ.
Eat ή γ* διάταξις του ιβ’ τίτ. του α* βιβλ. του
κώδ., κωλύει τους προσφεύγοντας, έσθίειν 6 χτθεύ-
δειν έντύς του ναού, άλλα διάγειν Ασφαλώς έντύς
των πρώτων Ουρών, έν αύλαΤς, καί στοαΤς, και λου-
τροΤς, και κήποις,
ΚΕΦΑΑ. Γ*. — Περί των εύτελιζόντων τάς γι-
νομένας Αγάπας, καί 8τι ού δεΤ μέρη λαμβάνειν είς
άγάπην .
* Συνόδου Γάγγρών κανών ια\
ια*. Et τις καταφρονοίη των έκ πίστεως Αγάπας
ποιούντων'καί διά τιμήν τού Κυρίου συγκαλούντωντούς
Αδελφούς, καί μή Ιθέλοι κοινωνεΤν ταΤς κλήσεσι διά
τύ έξευτελίζειν τύ γινόμενον, Ανάθεμα έστω.
Συνόδου Λαοδικείσς κανών κζ*.
κζ*. *Οζι ου δεΤ Ιερατικούς, 6 κληρικούς, ή λ*Υ-
κούς, καλουμένους είς Αγάπην μέρη α?ρειν, διά τύ
μή δβριν τ^ τάξει προστρίβεσθχι τή έκκλησια-
στική.
ΤΙΤΛΟΣ Γ.
ΠΕΡΙ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΩΝ.
170 TITULUS VI.
DE FRUCTUUM OBLATIONIBUS.
CAPUT PRIMUM. — Apostotorum canones 3, c ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. — Αποστόλων κανών
4, 71.
34. Si quis episcopus vel presbyter praeter Do-
mini ordinationem, etc., ut supra pag. 442.
71 |70|. Si quis Christianus oleum deferat in
templum gentium, vel in synagogam Judaeorum
in eorum festis,ut lucernam accendat, segregetur.
Concilii cecummici vi canones 28, 57, 79, 99·
28. Quoniam in diversis ecclesiis intelleximus,
una, etc., ut pag. 598.
57. Quod ad altare mei et lac offerre non opor-
tet.
79. Absqua ullis secundinis ex virgine partum
esse confitenies ut qui sine semine constitutus sit,
idque toti gregi annuntiantes, eos qui propter
ignorantiam aliquid faciunt quod non decet, cor-
rectioni subjicimus. Quare quoniam aliqui post
sanctae Christi Dei nostri nativitatis diem similam
coquere ostenduntur, et eam sibi invicem imper-
tiri, honoris scilicet praetextu secundinarum ira-
γ*>
γ', δ*. Et τις έπίσχοπος ή πρεσβύτερος παρά την
του Κυρίου διάταξιν, USque ad κληρικοΥς.
οα\ Et τις Χριστιανός, Ιλαιον άπενέγκοι είς Ιερόν
έθνών ή είς συναγωγήν 'Ιουδαίων έν ταΤς έορτχΤς
αυτών, ή λύχνους Ανάψοι, Αφοριζέσθω.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών κη', νζ*,
οθ’, {'θ\
κη\ 'Επειδή έν διαφόροις ίκκλησίαις μεμαθήκαμεν,
σταφυλής, κ. τ. λ.
νζ\ *Οτι ού χρή έν τοΤς θυσιαστηρίοις μέλι
γάλα· πρόσφέρεσθαι.
σθ\ ’Αλόχευτον τύν έκ της Παρθένου ΘεΤον Τόκον
ύμολογούντες, ώς καί Ασπόρως συστάντα, καί π*ντ1
^τψ ποιμνίφ κηρύσσοντας, τούς έξ Αγνοιας πράττον-
τάς τι των ου δεόντων, διορθώσει καθυποβάλλομεν.
"Οθεν έπειδή τινες μέτά την ήαέριν της Αγίας Χρι*
στού τού θεού ήμών γεννήσεως δείκνυνται σεμίδαλιν
έψοντες, καί ταύτης Αλλήλοις μεταδιδόντες προφάσει
τιμής δήθεν λο^είφν τής άχράντου Πχρθενομήτορος,
633 SYNTAGMA CANONUM.
όρίζομεν μηδέν τοιούτον ύπό τών πιστών τελδΐσθαι* Α
ού γάρ τιμή γε τούτο τη Παρθένψ, τη δπέρ νουν καί
λόγον τόν άχώρητον τεκούση Λόγον σαρκί, έκ τών
κοινών τε καί καθ' ήμάς, τά κατά τόν αφραστον αυ-
τής τόκον δρίζειν δπογράφειν. Ει τις οΰν άπό του
νυν πράττων τοιοΰτον φωραθείη, εί μήν κληρικός
ειη καθαιρείσθω* ει δέ λαϊκός, άφοριζέσΟω.
•
ήθ . Καί τούτο δε έν τη 'Αρμένιων χώρφ γίνεσθαι
μεμαθήκαμεν, ώς τινες ένδον έν τοΐς Ιεροϊς θυσια-
στηρίοις μέλη κρεών Ιψοντες, προσάγουσιν άφαιρέ-
μΟτα τοΤς Ιερεϋσιν '[ουδαϊκώς άπονέμοντες. *Οθεν
ήμεΤς τό τής έκκλησίας φυλάττοντες άκηλίδωτον,
όρίζομεν, μ ή έξεϊναΐ τινι τών Ιερέων άφωρισμένα
κρεών μέλη παρά τών προσαγόντων λαμβάνειν, άλλ* ^
οΤς άρεσθή δ προσάγων, τούτοις άρκείσθωσαν, έξω
τής έκκλησίας τής τοιαότης γινομένης προσαγωγής·
el δε τις μη τούτο οδτω ποιή, άφορ'ιζέσθω.
Κυρίλλου έκ τής πρός Δόμνον έπιστολής
χεφ. β\
Τά δέ αδίκως λη<ρθέντα9 κ. τ. λ.
*Η λη' διάταζις του γ' τίτ. του α' βιβλ. φησίν, δτι
ού δεΤ τους έπισκόπους ή τούς κληρικούς, άναγκά-
ζειν τινάς καρποφορεϊν, ή άγγαρείας διδόναι, ή διά
ταυτα άφορίζειν, ή άναθεματίζειν, ή μή διδόναι κοι-
νωνίαν, ή μή βαπτίζειν, καί Ιβος έκράτησε τοιού-
τον. Ο δέ παραβαίνων, έκπίπτε ι τής 'Εκκλησίας καί
τής διοικήσεως αυτής, καί δίδωσι δέκα λίτρας·
Ταύτα δέ κρατεΤ fev μόνη τη βασιλευούση καί τή έν-
ορ ίφ αύτής, καί τοϊς άνήκουσι τόποις τοΤς ύπύ τού<
πατριάρχου χειροτονουμένοις μητροπολίταις, ή τοΤς
έξ έκείνων γινομένοις έπισκόπόις· άνάγνωθι τά
παραγεγραμμέναι έν τψ α' κεφ. του β' τίτ. τούτου
του συντάγματος περί προσφορών, κιί τών δωρου-
μένων ή καταλιμπατίένων εύαγέσιν οΐκοις.
ΚΕΦΛΛ. Β', — Τίνας δει λαμβάνειν ή διδόναι
καρποφορίαν , καί περί τών λαμβάνόντων άπύ
έκκλησίας κηρόν ή έλαιον,
'Αποστόλων κανών οβ'.
οβ'. Βΐ τις κληρικός ή λαϊκός, από τής άγίας έκ-
κλησίας άφέληται κηρόν ή έλαιον, άφοριζέσθω, καί
τό έπίπεμπτον προστιΟέτω μεθ’ ού έλαβε ν.
Συνόδου Γαγγρών κανών ζ', η'.
ζ . E? τις καρποφορίας έκκλησ ιαστικάς έθέλοι
λαμβάνειν, ή διδόναι ϊξώ τής έκκλησίας παρά γνώ-
μην τού έπισκόπου, ή τού έγκεχειρισμένου τά
τοιαύτα, καί μή μετά γνώμης αυτού έθέλοι πράτ-
τειν, άνάθεμα έστω.
η'. Ει τις διδοϊ ή λαμβάνει καρποφορίαν παρ-
εκτός τού έπισκόπου, ή τού έπιτεταγμένου είς olxo-
νομίαν εύποιίας, καί 6 διδούς και δ Λαμβάνων άνά-
θεμα έστω.
Θεοφίλου έκτου 'Υπομνηστικού κανών ζ',
ζ'. Τά προσφερόμενα είς λόγον θυσίας, μετά τά
άναλισκόμενχ εις τήν τών μυστηρίων χρείαν, οί
κληρικοί διανεμέσθωσαν* καί μήτε κατηχούμενος έκ
— TIT. VI, CAP. Ι-Π. - 634
k pollui® virginie matris, statuimus, ut deinceps ni-
hil tale fiat a fidelibus. Neque enim hoc honor est
virginis, quae supra mentem et sermonem, quod
comprehendi non potest verbum peperit carne, ez
communibus et iis quae in 171 nobis fiunt, ine-
narrabilem ejus partum definire, metiri, ac des-
cribere. Si quis ergo deinceps hoc Tacere aggres-
sus fuerit, si sit quidem clericus, deponatur : si
vero laicus, segregetur.
99. Porro hoc quoque in Armeniorum regione
fieri didicimus, quod quidam intus in sacris alta-
ribus carnium membra coquentes frustra offerent
sacerdotibus Judaice distribuentes. Quocirca Ec-
clesiam immaculatam servantes, statuimus nulli
licere sacerdoti separata carnium membra ab
j offerentibus accipere ; iis sint contenti, quse of-
ferenti visa fuerint, ejusmodi oblatione facta ex-
tra ecclesiam. Si quis autem hoc non fecerit,
segregetur.
Cyrilli ex epistola ad Domnum cap. 2.
Pecuniam autem quse per injuriam ipsi erepta
est, elc., ut pag. 579.
Const. 38, tit. 3, lib. 1, cod. ait, quod non con-
veniat episcopos aut clericos cogere aliquos, ut
fructus offerant, aut angarias praestent, vel pro-
pterea excommunicare, vel anathemate ferire, vel
Eucharistiae sacramentum non porrigere, vel non
baptizare, tametsi consuetudine id invaluerit.
Transgressorem autem ab Ecclesia, ejusque admi-
nistratione excidere ac decem libras dare. Atque
haec quidem in sola regia [urbe] ejusque territorio,
et locis aot ad metro poli tanos qui a patriarcha
ordinantur, aut ad episcopos qui ab hisce [ metro -
politanis ] creantur, pertinentibus obtinere. Lege
quae annotata sunt in cap. i, tit. 2, hujus operis,
de oblationibus, et iis quae donantur aut relin-
quuntur venerabilibus domibus.
179 CAP. II. — Quosnam oporteat accipere
vel dare fructuum oblationes , et de sumentibus
ex ecclesia ceram ant oleum..
Apostolorum canon 72.
72 [71] Si quis clericus, vel laicus a sancta
ecclesia ceram aut oleum auferat, segregetur, et
ejus quod diripuit quintoplum reddat.
Concilii Gangrensis canones 7, 8.
^ 7. Si quis vult fructus ecclesiae oblatos acci-
pere, vel dare extra Ecclesiam, praeter episcopi
sententiam, vel ejus cui cura eorum tradita est
et non cum ejus sententia ea velit agere, sit ana-
thema.
8. Si quis dat, vel accipit fructus oblatos prae-
ter episcopum, vel eum qui est constitutus ad
beneficentiae dispensationem, et qui dat, et qui
accipit, sit anathema.
Theophili ex commonitorio canon 7.
7. Quae in sacrificii rationem offeruntur, post ea
quae in mysteriorum usum consumuntur, clerici
dividant, et nec catechumenus ex iis comedat vel
635 PHOTII PATRIARCHA CP. 636
bibat, vel solum clerici, et qui cum eis sunt fi-
deles fratres.
CAP. III. — De offenlibus aliquid synagogis
Judaicis aut fanis ethnicorum.
Apostolorum canon 71.
71 . 1 70.] Si quis christianus, elc., ut pag . 170.
Const. 1, iit. 9, lib. 1, cod. 175 ait, quod te-
gatur universitati Judaeorum, non peti. Et const.
9, tit. 11, ejusdem lib. quod si quid donetur aut
relinquatur ad constituendum paganismum, id
civitas capiat.
τούτων έσθιέτω η πινέτω, άλλα μάλλον οΐ κληρικοί
και οΐ συν αύτοϊς πιστοί άδελγοί.
ΚΕΦΑΛ. Γ*. — Περί των προσφερόντων συν-
αγωγαΤς ή Ιεροϊς έθνων.
'Αποστόλων κανών οα*.
οα’, Ει τις Χριστιανός έλαιο ν9 κ. τ. λ.
*Η α’ διάταξις του θ’ τίτ. τού α* βιβλ. τού κώ$.
φησίν, δτι τδ τή όμάδι των 'Ιουδαίων ληγατευόμε-
νον, ούκ άπαιτεΤται* κα\ ή θ' διάτ, τού ια’ τίτ. τού
αυτού βιβλ., δτι έαν τι δωρηθη ή καταλειφθή έπί
συστασει 'Ελληνισμού, ή πόλις αύτδ λαμβάνει·
ΤΙΤΛΟΣ Ζ\
ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ, ΚΑΙ ΤΟΓ ΠΑΣΧΑ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ, ΚΑΙ
ΚΓΡΙΑΚΗΣ, ΚΑΙ ΣΑΒΒΑΤΟΓ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΓΟΝΓΚΑΙΣΙΑΣ.
TITULUS VII.
DE JEJUNIO, ET QUADRAGESIMA, ET PASCHATE, ET PENTECOSTE, ET DE DIE DOMINICA,
ET SABBATO. ET GENUUM FLEXIONE.
CAPUT PRIMUM. — De jejunio, et de iis quos
vetantur aut permittuntur in jejunio quadrage·
simali.
Apostolorum canones 64, 69.
64 [65]. Si quis clericus inventus fuerit die Do-
minico jejunare, vel Sabbato, praeterquam uno
solo, deponatur: sin autem laicus, segregetur.
69 |68]. Si quis episcopus, vel presbyter, vel
diaconus, vel subdiaconus vel lector (47), vel can-
tor sanctam Paschae quadragesimam non jejunat,
vel quartum diem, vel Parasceven, praeterquam si
propter imbecillitatem corporalem impediatur,
deponatur : si sit autem laicus, segregetur.
Concilii Gangrensis canones 18, 19.
18. Si quis propter eam, quae existimatur, exer-
citationem in Dominico jejunet, sit anathema.
174 1 9. Si quis eorum qui exercentur absque
corporali necessitate se insolenter gerat, et tradita
jejunia, quae communiter servantur ab Ecclesia,
dissolvat, perfecta in eo residente ratione, sit
anathema.
Concilii Laodiceni canones 49, 50, 61, 52.
49. Quod non oportet in quadragesima panem
offerre, nisi Sabbato et solis Dominicis.
50. Quod non oportet in quadragesimae postrema
septimana[quinta feria]jejunium solvere, et totam
quadragesimam injuria afficere: sed oportet totam
quadragesimam jejunare aridis vescentes.
51. Quod non oportet in quadragesima marty-
rum natales peragere, sed sanctorum martyrum
facere commemorationes in Sabbatis et Domi-
nicis.
(47) Vel hypodiaconus, vel lector
ΚΕΦΑΛΑ ION npJTON. — Περί νηστείας και των
κεκωλυμένων ή έπιτετραμμένων γίνεσθαι έν τη τεσ-
σαρακοστή των νηστειών,
’Αποστύλων κανών ξδ’, ξθ’,
ξδ*. ΕΪ τις κληρικός εύρέ^η την Κυριακήν ήμέραν
νηστευων, η νδ Σάββατο ν πλήν τού ένδς μύνου, καθ-
αιρείσθω* εΐ δε λαΐκδς, άφοριζέσθω.
ξθ\ Ει τις Επίσκοπος, II πρεσβύτερος, η διάκονος,
η υποδιάκονος, ή Αναγνώστης, η ψάλτης, την αγίαν
τεσσαρακοστή» τού Πάσχα ού νηστεύοι, ή τετράδα, ή
Παρασκευήν, καθαιρείσθω' έκτδς ε! μή δι' ασθένειαν
σωματικήν έμποδίζοιτο* έαν δέ λαϊκός ή, άφορι-
ζεσθω.
Συνόδου Γαγγρων κανών ιη’, ιθ*.
ιη*. Ει τις διά νομιζομένην άσκησιν έν τή Κυριακή
νηστεύοι, Ανάθεμά Ιστω.
ιθ*. Εΐ τις των Ασκούμενων, χωρίς σωματικής
ανάγκης ύπερηφανεύοιτο, και τάς παραδεδομένας
νηστείας εις τό κοινόν, καί φυλαττομένας Οπό τής
’Εκκλήσίας παραλύει, ύποικουρούντος έν αύτψ τελείου
λογισμού, άνάθεμα έστω.
Συνόδου Ααοδικείας κανών μθ', ν', να’, νβ’.
κΟ’. *Οτι ού δεΤ έν τη τεσσαρακοστή άρτον προσφέ-
ρει ν, εΐ μή έν Σαββάτψ καί Κυριακή μόνον.
ν'. "Οτι ού δεϊ έν τή τεσσαρακοστή, τη ύστέρφ
έβδοκάδι τήν ε' λύειν, καί δλην την τεσσαρακοστήν
άτιμάζειν* άλλα δεϊ πάσαν τήν τεσσαρακοστήν νησ-
τεύειν, ξηροταγούντας.
να*. * Οτι ού δεΤ έν τή τεσσαρακοστή, μαρτύρων
γενέθλιον έπιτελεϊν, άλλα* των άγίων μαρτύρων
μνείαν ποιεΐν έν τοϊς Σαββάτοις καί ταΤς Κυρια-
καϊς.
637 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. VI, CAP. I. 638
νβ\ "Οτι ού δεΐ έν τή τεσσαρακοστή γάμους και
γενέθλια έπιτελεϊν.
Συνάδου οίκουμενικής Εκτης κανών κθ*, νβ’, νε',
*Γ, *·’.
κθ\ '0 τών έν Καρθαγέννη διαγορεύει κανών,
ώστε άγια θυσιαστηρίου^ ε! μή δπδ νηστικών Ανθρώ-
πων μή έπιτελεΐσθαι, έξηρημένης μιας έτησίας
ημέρας, έν ή τδ Κυριακδν δεΐπνον έπιτελεϊται · ίσως
τηνικαΰτα διά τινας κατά τούς τύπους προφάσεις τη
’Εκκλησίφ λυσιτελεΤς, τών θείων έκείνων Πατέρων τη
αδτή χρησαμένων οίκονομίφ · μηδενδς ουν ήμάς
Ινάγοντος καταλιπεϊν τήν Ακρίβειαν δρίζομεν, Απο-
στολικαϊς καί Πατρικαΐς έπύμενοι παραδύσεσι,μή δεϊν
έν τή τεσσαρακοστή τη ύστέρφ έβδομάδι τήν
πΐμπτην λύειν, καϊ δλην τήν τεσσαρακοστήν Ατι-
μάζει·/.
νβ\ Έν πάσαις ταΤς της Αγίας τεσσαρακοστής τών
νηστειών ήμέραις, παρεκτδς Σαββάτου, και Κυρια-
κής, καί της Αγίας του Ευαγγελισμού ήμέρας,
γινέσθω ή τών προηγιασμένων Ιερά λειτουρ-
ίτ1»· ,
νε\ Επειδή μίμαθήκαμεν τους έν τη Ρωμαίων
πύλει, έν ταϊς Αγίαις τής τεσσαρακοστής ήμέραις,
τοΤς τούτης Σάββασι νηστεύειν, παρά τήν παραδο-
Οεΐσαν έκκλησιαστικήν Ακολουθίαν, Εδοξε τη Αγίφ
συνόδφ, ώστε κρατεϊν και έπΐ τη 'Ρωμαίων Έκκλη-
σή, άπαρασαλεύτως τδν κανύνα τδν λέγοντα* Ει τις
κληρικδς εδρεθή, τη Αγίφ Κυριακή νηστειών, ή xb
Σάββατον, πλήν του ένδς και μύνου, καθαιρείσθω * εΐ
δέ λαϊκός, άφοριζέσΟω.
ν^\ ‘ΐΐσαύτως μεμαθήκαμεν έν τη 'Αρμενίων
χώρφ και έν έτέροις τύποις, έν τοΤς Σάββασι καί έν
ταΤς ΚυριακαΤς τής άγίας τεσσαρακοστής τών νη-
στειών ήμέραις, ώά καί τυρόν έσθίειν τινάς. Έδοξε
τοίνυν καί τούτο, ώστε την κατά πάσαν τήν οίκου-
μένην του θεού Εκκλησίαν μιφ κατ ακολουθούσαν
τάξει, τήν νηστείαν έπιτελεΐν, και Απέγεσθαι ώσπερ
Θυτού παντοίου, ουτω δή και ώου καί τυρού, ά
καρπάς είσι καί γεννήματα ών ΑπεχύμεΘα. Et δέ μη
τούτο παραφυλάττοιεν. εΐ μεν κληρικοί εΤεν, καθαι-
ρείσθωσαν · εΐ 8έ λαϊκοί, άφοριζέσθωσαν.
πθ*. Τάς του σωτηρίου πάθους ημέρας, έν νηστείφ
καί προσευχή καί κατανύξει καρδίας έπιτελούντας,
χρή τους πιστούς περί μέσης τής μετά xb μέγα
Σάββατον νυκτδς ώρας, άπονηστίζεσθαι · τών θείων
εύαγγελιστών Ματθαίου καί Λουκά/ του μέν διά του
οψέ Σαββάτων, προσρήματος, τού δέ διά τού, άρθρου
βαθέος, τήν βραδυτήτα τής νυκτδς ήμϊν δπογρά-
φοντος.
Πέτρου έκ τού λύγου τού είς τδ πάσχα κανών ιε\
ιε\ Ούκ έγκαλέσει τις ήμϊν παρατηρουμένοις τε-
τράδα και παρασκευήν · έν αΤς καί νηστεύειν ήμϊν
κατά παράδοσιν, εύλύγως προστέτχκται · τήν μεν
τετράδα, διά τδ γενόμενον συμβούλιου υπδ 'Ιουδαίων
έπί τή προδοσίφ τού Κυρίου * την δέ παρασκευήν
διά το πεπονθέναι αδτδν υπέρ ήμών * τήν γάρ Κυ-
99 Carthag. in, cap. 29. Vide can. 50, synod·
^Uiqd. Alex, canon i,
i 52. Quod non oportet in quadragesime nuptias
vel natalitia celebrare.
Concilii mcumenict vi, canones 29, 52, 55,
56, 89.
29. Carlhaginensis synodi canon dicit 99, ut
sancta altaris nonnisi a sobriis hominibus pera-
gantur, excepto uno die in anno, in qao coena
Domini peragitur; tunc fortasse propter aliquas
in iis locis occasiones Ecclesiae utiles, sanctis
illis Patribus bac dispensatione usis. Cum nihil
ergo nos inducat, ut accuratam observationem
relinquamus, statuimus apostolicas ac paternas
traditiones sequentes, non oportere in quadra-
gesimae postrema septimana quinta feria jeju-
nium solvere, et totam quadragesimam injuria
I afficere.
52. In omnibus 60 sanctae quadragesimae jeju-
nii diebus, prseterqoam Sabbato, et Dominica et
sancto 175 Annuntiationis die, fiat sacrum prae-
sanctificatorum ministerium.
55. Quoniam intelleximus in Romanorum civi-
tate in sanctis quadragesimae jejuniis, in ejus Sab-
batis jejunare praeter ecclesiasticam traditam
observationem, sanctae synodo visum est, ut in Ro-
manorum quoque Ecclesia inconcusse vires ha-
beat canon 64 qui dicit : Si quis clericus inven-
tus fuerit in sancto die Dominico vel Sabbato je-
junare, praeter unum et solum, deponatur : sin
autem laicus, segregetur.
, 56. Similiter accepimus et in Armeniorum re-
4 gione, et io aliis locis, in Sabbatis et Dominicis
sanctae quadragesimae quosdam ova et caseum co-
medere.Visum est ergo et hoc, ut omnis Dei Ec-
clesia, quae est in universo terrarum orbe, unum
ordinem sequens, jejunium perficiat,et abstineat
sicut ab omni mactabili, sic ab ovis et caseo, quae
quidem sunt fructus et fetus eorum a quibus ab-
stinemus. Si autem hoc non servaverint, si sint
quidem clerici, deponantur : sin autem laici, se-
gregentur.
89. Dies salutiferae passionis in jejunio et ora-
tione et cordis compunctione peragentes fideles
usque ad mediam magni Sabbati noctem jejuna-
re oportet ; cum divini evangelistae Matthaeus et
Lucas, ille quidem vespere Sabbati , hic vero per
^id, valde diluculo, noctis nobis tarditatem des-
cribant 6*.
Petri ex sermone in Pascha canon 15.
15. Non reprehendet nos quispiam, quartam et
sextam feriam 176 observantes, in quibus nobis
jejunare secundum traditionem cum ratione prae-
ceptum est. Quartam quidem propter initum a
Judaeis consilium de proditione Domini * sextam
autem, quod ipse pro nobis passus sit.Diem enim
Laodicensis. 60 Laodic. 49. 61 Can. apost. 67.
639 ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP. 640
Dominicum totitiae diem egimus, quod in eo re- -
surrexerit : in quo nec genua quidem flectere
accepimus.
Const. 5, tit. 12, lib. 5,cod. ait, quod quadra-
ginta diebus Pascha anlicipantibos omnis cogni-
tio criminalium quaestionum cesset. Et const. 6,
quod feriati [ die s] sint ; qui septeno uumero Pa-
scha rei praecedunt vel sequuntur : [dies] etiam
Natalis Christi, atque Theophania, [dies] passio-
nis Apostolorum et [ dies\ Dominicus : neque is-
tis diebus spectacula exhibeantur, neque judi-
cium dictetur : et quindecim paschalibus diebus
ne debitum quidem sive privatum sive publicum
exigatur. Const. vero 7, in quindecim [istis]
diebus manumissiones ac emancipationes fieri, et
super illis acta confici permittit. Ac const. 8*
dicit, quod in quadragesima et Paschali die de
latronibus, et maxime Isauris, quaestio habeatur,
quo conscios prodant. Const. porro 3, tit. 4,
lib. 1, cod. ait, quod diebus paschalibus nemo
includatur aut vinciatur, praeterquam adulter,
maleficus, virginum raptor, sepulcrorum viola-
lator, veneficus, monetae adulterator, homicida,
patricida, et reus majestatis. Atque hos quidem
semper comprehendi, reliquis vero semel dun-
taxat ignosci.
177 CAP. II. — Quod neque puerpera, neque
morbo prorsus invalidus in Paschate jejunare
cogatur .
Timothei canones 8, 10.
Interrogatio . Mulier si pepererit, debetne je- {
junare Pascha, et vinum non bibere, an a jeju-
nio absolvitur, et vinum bibere permittitur, eo
quod peperit ?
Responsio . Excogitatum est jejunium, ut cor-
pus humile reddatur. Si ergo corpus in humili-
tate et imbecillitate versatur, debet cibi et potos
quantum vult et potest esse particeps.
Interrogatio . Si quis sit aegrotus, et ex multa
imbecillitate valde attenuatus, et ad sanctum Pa-
scha venerit, debetne omniuo jejunare, an eum
absolvit clericus, ut accipiat quod potest, vel
etiam oleum et vinum, propter multam ejus im-
becillitatem?
Responsio . Absolvi debet aegrotus, ut cibum et
potum capiat, quantum ferre potest. Eum enim,
qui semel attenuatus est, esse olei participem
aequum est.
CAP. III. — De die et hora paschali et thco-
phaniorum .
Apostolorum canon 7.
7. Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia-
conus, sacri 178 Paschae diem ante vernum
aequinoctium cum Judaeis celebraverit, depona-
tur.
Concilii Antiocheni canon I.
Omnes qui audent dissolvere decretum sanci ae et
magnae synodi, quae Ntcoeae coacta est in praesen-
ριακήν χαρμο τύνης ήμέραν δγομεν διά τδν
άναστάνχα έν αύτή, έν $ ουδέ γόνατα κλίνειν παρει-
λήοαμεν.
Η ** διάταξις τού ιβ' τίτ. του γ* βιβλ. τού κώδ.
φησιν, δτι έν ταΤς προλαμβανούσαις τδ Πάσχα μ'
ήμέραις, πασα ζήτησις των έγκληματικών βασάνων
σχολάζει . και ή ζ"’ διάτ. δτι άπρακτοί είσιν al πρδ
του Πάσχα ζ' ήμέραι, και ζ* μετά xb πάσχα, και ή
Χρίστου Γέννα, και τά Θεοφάνια, και ή του πάθους
των απο στάλων, καί ή Κυριακή * έν ταΤς τοιαύχακ
ήμέραις, ούτε θέα τελείται, ούτε δίκη λέγεται * έν
δΐ ταΐς ιε* ήμέραις χοΰ Πάσχα, ούτε χρέος Ιδιωτικδν,
οδτε δημόσιον άπαιτ-.Τχαι · ή δέ ζ* διάτ. έπιτρέπει έν
ταΤς ιε' ταύται; του Πάσχα ήμέραις, έλευθερίας καί
έμαγκιπάτίονας πράττεσθαι, και χά δπ* αΰτχΤς
ΰπομνήματα συνίστασθχι. *Π δέ η* διάχ. φησιν, καί
δχι έν τή μ*, και έν ιή ήμέρ? του Πάσχα, βασανί-
ζονται οΐ λ^σταί ν έφ' φ καί τοδς συνίστορχς έξειπεΐν,
και διχφερόντως οΐ *Ίσαυροι · ή δέ γ* διάτ. του δ’ χίτ.
του α’ β»βλ. του κώδ. φησιν, δχι έν ταΤς ήμέραις χής
πασχαλίας, οΰδείς έγκλείεται ή δεσμεΤχατ, πλήν
μοιχού, καί αίσχρουργού, καί άρπαγος, παρθένων,
καί τυμβωρύχου, καί γάητος, καί παραχαράκτου, καί
φονέως, και πατροκτύνου, καί τυράννου. Πάντες γάρ
ούτοι πάντοτε άπολαμβάνουσιν άπας δε μόνον οΐ
λοιποί συγγινώσκονται.
ΚΕΦΑΑ. Β*. — Περί τού μήτε τήν λεχώ, μήτε
τον έκ νόσου δυνάμενον ούδ’ δλως, άνχγκάζεσθαι xb
Πάσχα νηστεύειν.
Τιμοθέου κανών η*, Γ,
*Ερώτησις η*. Γυνή έάν γεννήσ^ τφ άγίψ Πάσχα,
εΐ όφείλε·. νηστεΰσαι καί μή πιεΐν οίνον, ή απο-
λύεται τής νηστείας καί του πίνειν οίνον διά xb
γεννήσαι 'f
Άπόκρισις, Ή νηστεία έπενοήθη διά τδ σώμα
ταπεινώσαι * εΐ ουν xb σώμα έν κακώσει και ταπει-
νώσει έστί, καί έν ασθενεί? τυγχάνει, όφείλε ι μετά-
λαβε Τν, καθδ δύναται βαστάσαι, και τροφής και
ποτού.
*Ερώτησις ιν. ’Εάν τις ή άσθενών, και έκτικείς
πάνυ άπδ τής πολλής άσθενείας, και έλθοι τδ άγιον
Πάσχα, εΐ πάντως δφείλει νηστεΰσαι, ή άπολύέι
αυτόν δ κληρικδς λαμβάνει ν δ δύναται, ή καί
έλαιον καί οίνον διά xr,v πολλή ν αυτού ασθέ-
νειαν *
'Απόκρισις. 'Απολύεσθαι όφείλει μεταλαμβανειν
*καί των τροφών καί τού ποτού δ άσθενών 8 δύναται
βαστάσαι * τδ γάρ τεταλίμβάνειν έλαίου τδν άπαξ
έκτακέντα, δίκαιόν έστιν.
ΚΕΦΑΑ. Γ’. — Περί τής ήμέρας καί τής ώρας τής
πασχαλίας και των θεοφανίων.
'Αποστόλων κανών ζ*.
ζ*. £ι τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
τήν άγίαν τού Πάσχα ήμέραν, πρδ τής έαρινής
Ισημερίας μετά 'Ιουδαίων έπιτελέσει , καθιι-
ρείσθω.
Συνόδου ’Αντιοχείας κανών α*.
α\ Πάντα; τους τολμώντας παραλύειν τδν δρον
τής άγίας καί μεγάλης συνόδου, τής έν Νικαί? σιιγ-
641 SYNTAGMA GANONtlM.
κροτηθείσης, έπί παρσυσιφ τής εύσεβείας του θεοφι- >
λεστάτου βασιλέως Κωνσταντίνου, περί τής αγίας
έορχής τού σω θηριώδους Πάσχα,* άκοίνώνήτους και
άποβλήτους είναι τής 'Εκκλησίας, εΐ έπιμένοιεν
φιλονεικότερον ένιστάμενοι πρδς τά καλώς δεδο-
γμένα. Καί ταύτα είρήσθω περί των λαϊκών. Εΐ δε
τις τών προεστώτων τής 'Εκκλησίας έπίσκοπος, ή
πρεσούτερος, ή διάκονος, μετά τδν ορον τούτον, τολ-
μήσειεν δπί διαστροφή τών λαών καί ταραχή τών
'Εκκλησιών Ιδιάζεΐν, καί μετά τών Ιουδαίων έπιτε-
λ«Τν τδ Πάσχα, τούτον ή άγία σύνοδος έντεύθεν ήδη
άλλότριον κέκρικε της 'Εκκλησίας, ώς ού μόνον
Ιαυτφ Αμαρτίας έπισωρεύοντα, άλλα καί πολλοΤς
διαφθοράς καί διαστροφής αίτιον γινόμενον. Καί ού
μόνον τους τοιούτους καθαιρεΐ τής λειτουργίας, άλλα
καί τούς τολμώντας τούτοις κοινωνεϊν μετά την I
καθαίρεσιν * τους δέ καθαιρεθέντας, άποστερεΤσθαι
καί της έξωθεν τιμής, ής δ άγιος κανών καί τδ τού
Θεού Ιερατεΐον μετείληφεν.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών να*, ογ’.
Άστε άπδ τής έκκλησίας Καρχηδόνος άγγέλλεσθαι
τήν ήμέραν τού Πάσχα.
να*. ’Ονωράτος καί Ούρβανός οί έπίσκοποι εΐπον ·
'Επειδή τά έν τψ κομμονιτορίφ ήμών πάντα δεϊ
συζεύςαι, προστίθεμεν Ιτι μην Ινταλέν ήμΤν περί
τής ήμέρας τού Πάσχα, ΐνα κατά τδ εΐωθδς, άπδ τής
^Εκκλησίας Καρχηδόνος άεί παρασκευαζώμεθα, καί
μή έν στενψ τού χρόνου διαστήματι.
Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν · Έάν δοκή τή άγιω-
συν^ ύμών, Ιπειδή μεμνήμεθα ήδη έκ πολλού ήμάς
έπαγγειλαμενους, ώστε έν έκάστοις ένιαυτοΤς συνέρ-Q
χεσθαι προς τδ συζητεΤν, όταν είς £ν συνέλθωμεν,
τότε Ιιαδοθήσεται τού άγίου Πάσχα ή ημέρα,
διά τών εδρεθησομένων έν τή συνόδφ τοποτη-
ρητών.
Όνωράτος καί Ούρβανδς οΐ έπίσκοποι εΐπον · Νυν
διά τής παρούσης συνελεύσεως αίτούμεν, ΐνα
γράμμασι τυπώσαι τάς ήμετέρας έπαρχίας κατα-
ξιώσητε.
Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν · ΆναγκαΤον έσχιν
ούτως γενέσθαι.
Περί τού τήν ήμέραν τού Πάσχα, έν τή ήμέρφ
τής συνόδου άγγέλλεσθαι.
ογ*. Ομοίως ήρεσεν, ώστε τήν ήμέραν τού προσκυ-
νητού Πάσχα, διά τής τώ* τετυπωμένων ύπογραφής
πασιν έμφανίζεσθαι * ή δέ τή; συνόδου ήμέρα ή αύτή q
φυλαχθή, ήτις ώρίσθη έν τή έν Ιππών*. συνόδφ,
τουτέστιν ή πρδ δέκα Καλανδών Σεπτεμβρίων * όφείλει
γάρ καί γραφήναι πρδς τούς πρωτεύοντας πασών
τών έπαρχιών, ΐνα δτε παρ* έαυτοΤς σύνοδον προσκα-
λούνται, τούτην τήν ήμέραν φυλάττωσιν.
63 Cone. Afric. e. 48. 64 Cone. Carlhag. y, cap,
(47) Cone. Carlhag. ui, cap. 41. In epitome
Canonum Adriani papae, haec canonis istius et sub-
sequentis sub uno lemmate breviatio est : « Ut de
Ecclesia Carthaginensi dies Paschae Africanis ec-
clesiis nuntietur episcopis, et discutialur.Interfo-
— TIT. VI, CAP. ίΐί. 642
^ tia pietatis religiosissimi imperatoris Constantini
de sancto festo salutiferi Paschalis, esse excom-
municatos, et Ecclesia ejectos statuimus, si ad-
versus ea quae recte decreta sunt contentiosius
insistere perrexerint. Et haec quidem de laicis
dicta sint. Si quis autem eorum, qui praesunt Ec-
clesiae, episcopus, vel presbyter, vel diaconus,
audebit post hoc decretum ad populorum sub-
versionem et Ecclesiarum perturbationem seor-
sum agere, et Pascha cum Judaeis peragere, san-
cta synodus eum abhinc alienum esse ab Eccle-
sia judicavit, ut qui non sibi solum peccati, sed
et multis exitii et subversionis causa fuerit : et
non solum eos a ministerio deponit, sed et eos
qui audent iis communicare post depositionem,
i Depositos autem etiam externo honore privari,
cujus sanctus canon et Dei sacerdotium fuit par-
ticeps.
Concilii Carlhagtnensis canones 51, 73.
Ut de ecclesia Carthaginis dies Paschis nun-
tietur.
51. Honoratus 63 (47) et Urbanus episcopi di-
xerunt : Quoniam de commonitorio nostro omnia
tractata noscuntur, addimus etiam de die Pascha
nobis esse mandatum, ut de Ecclesia semper Car-
thaginensi, siculi assolet, instruamur, et non sub
angusto temporis spatio.
170 Aurelius episcopus dixit : Si sanctitati
vestrae videtur, quoniam nos spopondisse jamdu*
duin meminimus, ut singulis quibusque annis ad
tractandum conveniamus, et cum convenerimus
in unum, tum evulgabitur sanctus Pascha dies
per legatos qui adfuerint concilio.
Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Nunc
de prasenti coetu petimus, ut litteris provinciam
nostram de hac die informare dignemini (48).
Aurelius episcopus dixit : Ita fiat necesse est.
Diem Paschoe , die concilii nuntiandum .
73. Item placuit 61 ut dies venerabilis Pascba
formatarum subscriptione omnibus intimetur;
dies vero concilii idem servetur, qui in Hippo-
nensi concilio constitutus est, id est, x Kalen-
das Septembris. Et scribendum ad singularum
quarumque provinciarum primates, ut quando
apud se concilium congregant, istum diem non
impediant (49).
7 ; Afric. can. 40.
cutio Honorati et Urbani episcoporum Sit . . .
Mauritania le . . . . i Hoc est. « Sitifensis
Mauritania legatorum. »
(48) Desunt ba voces in Graco.
(49) Hoc est, < istum diem obserant. »
643
PHOTIl PATRIARCHA GP. 644
Concilii mcumenici VI cavum 89. A Συνόδου οίκουμενικης Εκτης κανών πθ\
89. Dies salutifera passionis, etC., Ut supra Τάς του σωτηρίου πάθους ήμέρας, κ· τ· *·
pag. 638.
Ptffri canon 15. Πέτρου κανών ιε\
15. Non reprehendet nos quispiam, etc., ut te\ Ούκ έγκαλέσει τις ήμτν, κ. τ. λ.
supra pag . 638.
ISO Dionysii ex cpitola ad Bastlidem canon i . Διονυσίου έκ τής πρδς Βασιλείδην έπιστολης
κανών a’.
1. Haec autem cum ita se habeant, hoc iis qui α'.Τούτων ούτως έχόντων, τούτο τοΤς άκριβολογου-
accuratius subliliusque considerant, enuntiamus ρένοις άποφαινόμεθα, κατά ποιαν ώραν ή καί ποΤον
quota hora, vel etiam semihorula vel quarta ho- ήμιώριον {j ώρας τέταρτον άρχεσθαι προσηκε τής
ra, oportet incipere laetitiam ob Domini nostri a 1*1 τη του Κυρίου ήμών έκ νεκρών άναστάσει χαρας ·
mortuis resurrectionem. Eos quidem qui nimium τους μεν λίαν έπιταχύνοντας, καί προ νυκτός ταχύ
festinant, et ante mediam noctem surgunt, Ut έγγύς ηδη μεσούσης άνιέντας, ώς δλιγώρους καί
contemptores et intemperantes reprehendimus, Ut ά/ρατεΤς μεμφόμεθα, παρ’ δλίγον προκαταλύοντας
qui propemodurn antequam par sit, cursum abru-B^v δρόμον λέγοντος άνδρδς σοφού · ού μικρδν έν
perint, dicente viro sapiente : «Non parum est in βίψ τό παρά μικρόν· τους δέ έφυστερίζοντας καί
vita quod parum abest. » Eos autem qui diffe- διαρκούντας έπι πλεΐστον, καί μέχρι τετάρτης φυ-
runt, et plurimum perferunt, et ad quartam US- λακήτ έγκαρτερουντας, καθ’ ή* τοΤς πλέουσιν δ
que vigiliam fortiter abstinent, in qua etiam na- Σωτηρ ημών περιπατών έπι της θαλάσσης έπεφάνη,
vigantibus Servator noster in mari ambulans ap- ώς γενναίους καί φιλοπόνους άποδεξόμεθα · τους δέ
paruit, Ut generosos et laborum tolerantes SU8C1- μεταξύ, ώς έκινήΘησαν, η ώς ήδυνήθησαν, άναπαυ-
pimue. lis autem qui interea Ut moti sunt, vel Ut σαμένους, μή πάνυ διοχλώμεν · έπεί μηδέ τάς Εξ
potuerunt, quiescunt, non valde molesti simus : τών νηστειών ημέρας ίσως μηδε δμοίως πάντες δια-
quandoquidem nec sex jejuniorum dies aequali- μενουσιν * άλλ' οί μεν και πάσας ύπερτιθέασιν,
ter, nec similiter omnes exspectant; sed alii qui- «σίτοι διατελούντες · οί δε β’, οί δέ γ’, οί δε δ*, οί δε
dem, vel emnee transmittunt, jejuni permanentes, ουδέ μίαν · καί τοΤς μέν πάνυ διαπονηθεΐσαν έν ταΤς
alii duoS,alii tres, alii quatuor, alii nullum. Et iis ύπερθέσεσιν, είτα άποκαμούσι, κα; μόνον ούκ έκλεί-
quidem qui in illis transmittendis valde labora- πουσ», συγγνώμη της τα χυτέρας γεύσεως · εί δέ
verunt, deinde defessi et propemodurn deficiunt, τινές ούχ δπως ούχ ύπερθέμενοι, άλλα μηδέ νηστεύ-
ignoscendum est quod celerius gustent. Si qui σαντες, άλλα και τρυφ^σαντες τάς προαγούσας τέσ-
autem non modo non transmissis sed ne jejuna- C σαρας, εΧτα έλθόντες έπι τάς τελευταίας δύο, καί
tis quidem, vel etiam in delicatis opiparisque μάνας αύτάς ύπερτιθέντες, την τε παρασκευήν καί
conviviis, consumptis praecedentibus quatuor τδ Σάββατον, μέγα τι καί λαμπρόν ποιεΐν νομί-
diebus, ad duos eosque solos extremos dies cum ζουσιν, ίν μέχρι της Εω διαμείνωσιν, ούκ οΐμαι τήν
venerint, illis a se cibo non gustare transmissis, άθλησιν αυτούς πεποιήσθαι ισην τοΤς τάς πλείονας
Parasceve et Sabbato, magnum quid et egregium ήμέρας προεσκηκόσι. Τούτα μέν ώς φρονώ καί συμ-
se facere existimant, si ad auroram usque per- βου)εύω, περί τούτων Εγραψα,
manserint ; non existimo eos ex aequo certamen subiisse cum iis qui se pluribus diebus prius exer-
cuerunt. Haec quidem, ut sentio, consulens de ipsis scripsi.
Theophili de sancta Theophania cap. 4. Θεοφίλου έκ της περί των Θεοφανίων προσφωνης
κεφ. δ\
De Panuph. etc., ut supra pag. 547. Περί δέ Πχνούφ, κ. τ. λ.
181 GAP. IV. — Quod non oportet spectacula ΚΕΦΑΛ. δ’. — Περί τού μή χρηναι έν Κυριακξ
die Dominica fieri, vel ea die genu flectere item- θεωρία γί\εσθαι, ή γόνυ κλίνειν έν Κυριακή, ή
que diebus Pentecostes; et quod pro viribus να - ήμέραις της Πεντηκοστής · καί δτΐ κατά τδ
eandum, sit ab opere die Dominica, non autem έγχωΡοΰν> δβ1ί σχολάζειν τήν Κυριακήν· ού μην
in Sabbato; et quod sacros Scripturae in Sabbato ρτδ σάββατον · καί δτι δεΤ Γραφάς άναγινώσκειν τδ
legendae sint. σάββατον.
Concilii Nic&ni canon 20. Συνόδου Νικαίας κανών κ’.
20. Quoniam sunt quidam, qui in die Domi- *’· Έ*»ιδή τινές είσιν έν τη Κυριακή γονυκλι-
nico genu flectant, et ipsis diebus Pentecostes, Ut τούντες, καί bv ταΤς της Πεντηκοστής ήμέραις, ύπέρ
omnia similiter in omni parochia serventur, Vi- τοΰ πάντα έν πάση παροικίφ φυλάττεσθαι, έστώτας
sum est sanctae synodo, ut stantes Deo orationes ‘ ^δοξε τη άγίφ συνόδψ τάς εύχάς άποδιδόναι τψ
effundant. βεφ.
Concilii Laodiceni canon 20. Συνόδου Λάοδικείας κανών κθ\
29.Quod non oportet Christianos judaizare, et in κθ\ "Οτι ού δεΤ Χριστιανούς Ιουδαιζειν καί έν τψ
Sabbato Otiari, sed ipsos eo die operari : diem au- Σαββίίτψ σχολαίζειν, άλλ’ Ιργάζεσθαι αυτούς έν αύτη
tera Dominicum praeferentes otiari, si modo pos- τη ήμέρφ * τήν δέ Κυριακήν προτιμώντας, εΐ γε
645 SYNTAGMA CANONUtf. - ΤίΤ. Vll, CAP. IV. 646
δυναινχο, σχολαζβιν ώς Χριστιανοί · ε! δέ εύρεθεΤεν
ΊουδαϊσχαΙ, Εστωσαν άνάθεμα παρά Χριστψ.
Συνόδου Κχρθαγέννης χάνων ξα*.
Περί θεωρίων, ΐνα kv τη Κυριακή καί έν ταΤς
λοιπαΤς χών άγιων έορταΐς μηδαμώς έπιτε-
λώνται.
ξχ9. ΚάκεΤνο έτι μην δεΐ αΐτήσαι, ί'νχ τα θεώριχ χών
θεατρικών παιγνίων έν τφ Κυριακή, καί kv ταΤς λοι-
παΤς φαιδρχΤς της των Χριστιανών πίστεως ήμέρχις,
κωλύωνται μάλιστα · 6χι έν τη όγδοαίδι του άγιου
Πάσχα, οΐ όχλοι μάλλον ε!ς τύ Ιπποδρόμιο**, ήπερ είς
την 'Εκκλησίαν συνέρχονται, όφείλε ιν μετενεχθήναι
τάς ώρισμένας αυτών ήμέρχς, δτε άπαντήσει, και
μη όφείλειν τινά των Χριστιανών προς τά θεωρία
τχύτχ άναγκάζεσθαι.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών ιθ9, ξζ“9, {η.
ιθ9. "Οτι δεΤ τούς των Εκκλησιών προεστώτας, kv
πάση μέν ήμέρφ, έξαιρέτως δέ ταΤς ΚυριακαΤ;,
πάντα τύν κλήρον και τύν λαόν έκδιδάσκειν τούς της
εύσεβείας λόγους, έκ της θείας Γραφής άναλεγομέ-
νους τά της άληθείας νοήματα τε καί κρίματα, και
μη παρεχδαίνοντας τούς ήδη τεθέντας ορούς, H την
έκ τών θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν · άλλά καί εΐ
Γραφικύς άνχκινηθείη λόγος, μή άλλως τούτον έρμη-
νευέτωσαν, ή ώς άν ot τής 9Εκκλησίας φωστήρες
και διδάσκαλοι διά τών οίκείων συγγραμμάτων παρ-
έθεντο · καί μάλλον έν τούτο ις εύδοκιμείτωσχν, ή
λόγους οικείου; συννάττοντες, έστιν δτε άπόρως
ίχοντες πρύς τούτο, άποπίπτοιεν τού προσήκοντος.
Διά γάρ τής τών προειρημένων Πατέρων διδασκαλίας
οΐ λαοί kv γνώσει γινόμενοι τών τε σπουδαίων κα\
αιρετών, καί τών άσυμφόρων καί άποβλήτων, τύν
βίον τετα^5υθμιζουσι πρύς τύ βέλτιον, καί τψ τής
άγνοίας ούχ άλίσκονται πάθει, άλλά προσέχοντες τη
διδασκαλία, έαυτούς πρύς τύ μη κακώς παθεΐν πα-
ραθήγουσι, καί φόβψ τών έπηρτημένων τιμωριών, τήν
σωτηρίαν αύτοΤς έξεργάζονται.
ξζ*9. 9Απύ τής άγίας άναστασίμου Χριστού τού
θεού ήμών ήμέρχς, μέχρι τής καινής Κυριακής, τήν
δλην Εβδομάδα έν ταΤς άγίαις έχκλησίαις σχολάζειν
δεΤ άπαραλείπτως τούς πιστούς έν ψαλμοΤς καί ύμ-
νοι; καί ψδαΤς πυευματικαΤς εύφραινομένους έν
Χριστψ καί έορτάζοντας, καί τη τών θείων Γραφών
άναγνώσει προσέχοντας, καί τών άγιων μυστηρίων
κατατρυφώντας. ’Εσόμεθα γάρ ούτω Χριστψ συν-
ανιστάμενοί τε καί συνυψούμενοι * μηδαμώς ούν έν
ταΤς προκειμέναις ήμέραις Ιπποδρόμια ή έχέρα δη-
μώδης θέα έπιτελείσθω.
4'\ ΤαΤς ΚυριακαΤ; μ ή γόνυ κλίνειν, kx τών θεο-
φόρων ήμών Πατέρων κανονικώ; παρελάδομεν, τήν
τού Χριστού τιμώντες άνάστασιν. 'Π; αν ούν μή
άγνοωμεν το σαφές τής τούτου παρατηρήσεως, δήλον
τοΤς πιστοί; καθιστώμεν, ώστε μετά τήν έν τψ Σαβ-
6άτω Εσπερινήν τών Ιερωμένων πρύς το θυσιαστήριον
εϊσοδον, κατά τύ κρατούν έθος μηδένχ γόνυ κλίνειν
\ sint, ut Christianos. Quod si inventi fuerint ju-
daizantes, sint anathema apud Christum.
Concilii Carthaginensis canon 81 .
De spectaculis , ut die Dominico , vel coeteris san-
ctorum festivitatibus minime celebrentur.
71. Necnon65ei illud petendum, ut spectacula
theatrorum caeterorumque ludorum die Domini-
ca, vel caeleris religionis Christianae diebus cele-
berrimis amoveantur; maximo quia sancti (ros.
sanctae) Paschae octavarum die pepuli ad circum
magis quam ad ecclesiam conveniunt, debere
transferri devotionis eorum dies (50) si quando
occurrerint, nec oportere etiam quemquam
Christianorum cogi ad haec spectacula.
t 188 Concilii oecumentci vi, canones 19, 66, 90.
19. Quod 66 oportet eos,qiii praesunt Ecclesiis,
in omnibus quidem diebus, sed praecipue Domi-
nicis, omnem clerum et populum docere pietatis
et rectae religionis eloquia, ex divina Scriptura
colligentes intelligentias et judicia veritatis : et
non transgredientes jam positos terminos» vel di-
vinorum Pairum traditionem. Sed et si ad Scrip-
turam pertinens controversia aliqua exci tata fuerit,
ne eam aliter interpretentur, quam commodo
Ecclesiae luminaria et doctores suis scriptis ex-
posuerunt : et majorem ex iis laudem assequan-
tur, quam si quae a se dicuntur componant, nec
dum quandoque ad id haesitant, ab eo quod con-
venit, excidant. Per praedictorum enim Patrum
doctrinam, populi ad eorum quae sunt bona et
expetenda, et inutilia ac rejicienda, cognitionem
venientes, vitarn in melius componunt, nec igno-
rantiae vitium delebuntur : sed doctrinae mentem
adhibentes, se ipsos ad id, ne mali quid eis ac-
cidat, excitant; et imminentium suppliciorum
metu sibi salutem operantur.
66. A sancta Chisti Dei nostri resurrectionis
die usque ad novam Dominicam, tota septimana
in ecclesiis vacare fideles jugiter oportet psalmis,
et hymnis, et spiritalibus canticis, in Christo
gaudentes, festumqiie celebrantes, et divinarum
Scripturarum lectioni mentem adhibentes, et
sanctis mysteriis jucunde et laute fruentes. Sic
enim cum Christo exaltabimur, et una resurge-
mus. Nequaquam ergo praedictis diebus equo-
rum cursus, vel aliqUod publicum fiat spectacu-
lum.
183 90. Dominicis genii non flectere a divinis
nostris Patribus, Christi resurrectionem honoranti·
bus, canonice accepimus 67. Ne ergo hujus obser-
vationis evidentiam ignoremus, fidelibus manife-
stum facimus quod post vespertinum sacerdotum
ad altare Sabbato ingressum, ex consuetudine quae
servatur, nemo genu flectat, usque ad sequentem
65 Cone. Afiric. c. 28. 66 Can. apost. 58. 67 Nicaen. canon 20 ; Petri Alex. can. 15.
(50) Graece, c transferri praefinitos eorum dies. » Devotio quid esset non intellit, nec devotionem
esse credidit in gentilium spectaculis.
647
648
ΡΗΟΤΙΙ ΡΑΪΜΑΜΗΛ CP.
vesperam iu die Dominico ; in qaa post ingres- A μέχρι της έφεξής κατά την Κυριακήν έσπέρας, καθ’
sura in 'completorio, genua rursus flectentes, Do- ήν μετά τήν lv τψ λυχνικψ είσοδον, αδθις τά γόνοτα
mino preces sic offerimus. Salvatoris enim nos- κάμπτοντες, οδτω τάς ευχάς τψ Κυρίψ προσάγομεν.
Iri resurrectionis praecursorem noctem, quae fuit Γης γάρ του Σωτήρος ήμών έγέρσεως πρόδρομον τήν
post Sabbatum accipientes, hymnos ab ea Spirila- μετά το Σάβδατον νύκτα παραλαμβάνοντες, των
liter incipimus, festum ex tenebris in lucem fi- ύμνων έντεύθεν πνευματικώς άπαρχόμεθα, είς φως
nientes, Ut in perfecto et integro die ac nocte έκ σκότους τήν έορτήν καταλήγοντες * ώς έν όλοκλήρψ
nos resurrectionem celebremus. έντεύθεν νυκτί και ήμέρφ πανηγυρίζειν ήμάς τήν
άνάστασιν.
Petri canon 18. Πέτρου κανών ιε’.
15. Nec reprehendet nos quisquam etc., ui «\ ούκ έγκαλέσει τις ήμΐν, κ. τ. λ.
supra pag. 638.
Iheophili ex edicto de Theophania . Θεοφίλου έκ τής περί των θεοφανιών προσ φωνής.
Et mos et honestas a nobis exigit, Ut omnem Καί το 'έθος τά πρέπο* ήμάς άπαιτεΤ, πάσαν Κυρια-
diem Dominicum honoremus, eumque celebre- κήν τιμάν, καί έν τχύτη πανηγυρίζεις έπειδήπερ
mas, quoniam Dominus noster Jesus Christus b** **ύτη δ Κύριος ήμών ’ίησούς Χριστάς τήν έκ
praeclarum in ea suae resurrectionis munus obiit, νεκρών άνάστασιν ήμΐν έπρυτάνευσε. Αιδ έν ταΤς
Et ideo in sacris Scripturis ipse, et primus ap- ίερχΤς ΓραφαΤς καί πρώτη κέκληται, ώς αρχή ήμΤν
pellatus est, Ut qui Sit nobis vitae principium, et ζωής ύπάρχουσα, και όγδόΐ), άτε δη υπεραναβεβηκυΤα
OCtaVUS, Ut qui Judaeorum Sabbatismum exsupe- τδν των Ιουδαίων Σαββχτισμόν. Έπεί ούν συνέβη
ravit. Quia ergo accidit, Ut sanctorum Theopha- την των άγίων θεοφανίων νήστιμον ημέραν τούτην
niorum hic eseet dies jejunio peragendus, dis- εΤναι,οΙκονορήσωμεν και καί πρδς έκάτερον έπιστημό-
pensemus, et ad utrumque scientes procedamus, νως χωρήσωμεν* ΐνα μετχλχμβάνοντες όλίγων φοινίκων.
Ut pancos dactylos sumentes, simul et haereses έκκλίνωμεν άμα καί τάς αίρέσεις τάς μή τιμώσας
vitemus, quae Domini nostri Jesu Christi resur- τήν άναστάσιμον του Κυρίου ήμών Ιησού Χρίστου
rectionis diem non honorant, et diei jejunii quod ήμέραν, καί το όφειλόμενον τή νηστίμψ ήμέρφ
debetur reddamus, 184 Deo dante, peragitur, άποδώμεν, περιμένοντες τήν έσπερινήν σύναξιν,
Congregamur ergo hic ab hora nona. ήτις ένταύθχ θεού θέλοντος έπιτελεΤται * συναχθώμεν
τοίνυν άπδ ώρας έννητάς ένταύθχ.
Textus . Const.6, tit. 12 lib.3, cod. Dominicum *Η διάτ. τού ιβ’ τίτ. τού γ’βιβλ. ιού κώδ. λέγει
diem feriatum esse,dicit.EtCOnst. 9, ejusdem tit. c τήν Κυριακήν άπρακτον είναι* ή δέ 6’ διάτ. τού αυτού
eadem [diej neminem [debiti] admoneri, aut[aquO- τίτ. δτι έν αυτή ούχ δπομιμνήσκεταί τις, ή έγγύας
quam] fidejussiones, debitum vel publicum vel pri- άπαιτεΤται, ή δημόσιον, ή Ιδιωτικδν χρέος, ούτε δι-
vatum exigi: neque in judicio agi: neque scenicum κάζεται, ούιε σκηνική θέα, ή κυνηγίου, ή Ιπποδρο-
spectaculum aut arenariam venationem, aut cir- μίου τελείται· άλλ* el καί φθάσει νατάλιον βασιλέως
cense certamen celebrari. Quin et si natalis impe- έν Κυριακή, δπερτίθεται το θεώριον δ δέ θεωρών έν
ratoris in Dominieum diem incidat spectacula dif- Κυριακή, άποστρατεύεται και δημέύεται, καί 6
ferri. Qui spectaculis Dominico. [die] interfuerit, έκβιβαστής πχραβάς τον νόμον · Ιξεστι δέ πακτεύειν
et qui apparitor legem transgressus sit, eum mi- και διαλύεσθαι έν Κυριακή β ειρηται βιβλ. α’ τίτ. 0*
litia privari, ejusque patrimonium proscribi. Licc- διάτ. β’ καί ιγ’ δτι οί ’ίουδατοι έν τψ Σαββάτψ καί
re tamen eo [die] pacisci et transigere. Dictum ταΤς άλλαις αύτών έορταΤς, ούτε σωματικώς λειτουρ-
est autem lib. i, tit. 9, const. 2, [et] 13, quod Ju- γούσιν, ούτε τι ποιούσιν, ούτε διά δημοσίαν ή ’ιδιωτι-
daei die Sabbato, aliisque ipsorum festis diebus κήν αΙτίαν ένάγοντχι, ή ΧριστιανοΤς ένάγουσιν.
neque corporale munus obeunt, neque quidquam faciunt, neque propter publicam privatam vel cau*
sam in jus vocantur, aut [ipsi] Christianos in jus vocant.
CAP. V. — Cur genu flectamus; cur non item D ΚΕΦΑΛ. E’. — Τίς ή αίτία τής γονυκλισίας, καί
die Dominica vel tempote Pentecostali : et cur τού μή τούτο γίνεσθαι έν Κυριακή καί ταΤς ήμέ-
verso ad orientem vultu oremus· ραις τής Πεντηκοστής, καί διά τί τρά; άνατολάς
δρώντες εύχόμεθα.
Basilii ex quo de Spiritu sancto ad Amphilo - Βασιλείου έκ τού κζ’ κεφ. τών πράς ’Αμφιλόχιον περί
lochium scripsit . τού άγίου Πνεύματος.
Ex asservatis in Ecclesia dogmatibus, etc·, ut Τών έν τή ’Εκκλησίφ πεφυλαγμένων δογμάτων, κ.
pag. 462. τ. λ.
Et post alia · Καί μεθ1 δτερα.
Et hsec est ratio, etc., Ut supra 462. Ούτος δ λόγος τής τών άγράφων παραδόσεως, κ.τ.λ.
Erecti itidem perficimus deprecationem etc., Καί όρθοί μέν πληρούμεν τάς ευχάς, κ. τ. λ,
ut pag. 462.
649
650
SYNTAGMA CANONUM. - TIT. VIII, GAP. I.
TITVOS H\
ΠΕΡί ΠΑΡΟΙΚΙΩΝ, ΚΑΙ ΠΩΣ ΔΙΑΓΩΓΣΙΝ ΕΠ1ΣΚΟΠΩΙ ΚΑΙ KAUPIKOI, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΗΜΙΑΣ ΑΥΤΩΝ
ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤ ΕΤΟΣ ΣΥΝΟΔΩΝ, ΚΑΙ ΕΕΝΟΔΟΧΙΛΣ, ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ, ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΤΙΚΗΣ
ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΖ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΠΡΑΤΤΟΤΣΙΝ ΙΔΙΩΤΙΚΑ Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ, ΚΑΙ
ΠΩΣ ΟΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΑΛΛΗΛΟΓΣ ΤΙΜΩΣΙ.
TITULUS VIII.
188 DE PARCECIIS, ET QUOMODO SE GERANT EPISCOPI ET CLERICI, ET DE EORUM PE-
REGRINATIONE, ET DE ANNUIS SYNODIS, ET DE RECIPIENDIS HOSPITIBUS, ET DE DO-
CTRINA, NEC NON DE COMMENDATIT1IS AC PACIFICIS EPISTOLIS, ET QUID AGANT PRI-
VATE VEL PUBLICE, ET QUOMODO CLERICI INVICEM SE HONORENT.
κεφαλα ion πρωτον. — Περί παρ^κιών, καί a CAPUT I. — De paroeciis et de invectis prin·
των άπο βασιλικών τύπων, γινομένων καινίϋμών. ciputti deCVeiO novitatibus ·
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιζ'. Concilii Chalcedoiiensis CQIWfl 17.
ιζ\ Τάς καθ’ έκάστην 'Εκκλησίαν άγροικι/ας παρ- 17. Quae sunl in qnaque provincia, rurales vi-
οικιας η έγχωρίους, μένειν απαρασάλευτου; παρά cinasque parochias, firmas et inconcussas manere
τοΐς κατέ'/ουσιν αυτά; έπισκόποις, και μάλιστα εΐ apud 60S qui illas tenent episcopos : et maxime
τριακονταετή χρόνον ταύτας άβιάστω; διακατέχοντες SI triginta annorum tempore βΑ8 sine vi detinen-
φκονόμησαν. Εί δε έντο; τών λ* έτών γεγένηταί τις ή tes administraverint. Si autem intra triginta an-
γένοιτο περί άύτών άμφισοήτησις, έξβίναί τοΐς λέ- nos fuit aliqua vel fuerit de iis controversia, licere
γουσιν ήδικήσΟκι περί τούτων, κινεΐν παρά τή συν- iis qui injuriam sibi fieri dicunt, de iis litem mo-
όδω τής έπαρχίας· είδε τις άδικοΐτο παρά τού ol- vere apud synodum provinciae. Si qui autem
κε'ου μητροπολίτου, παρά τψ άςάρχφ διοικήσεω; injuria afficiatur a proprio metropolitano, apud
ή τώ Κωνσταντινουπόλεως θρόνψ δικαζέσΟω, καΟά exarchutn dhecesis, vel Constantinopolitanam se-
προείρηται. Ei δέ καί τις έκ βασιλικής έξουσίας έκαι- dem litiget, sicut prius dictum est. Sin autem
νίσΟη πόλις, ή αύΟις κάινισθείη, τοΐς πολιτικοί; καί etiam civitas aliquis ab imperatoria auctoritate in-
δημοσ'ας τύποις και τών έκκλησιαστικών παροικιών β novata est, vel deinceps 186 innovata fuerit, Cl-
ή τάξις άκο>ουΟείτω. viles el publicas formas ecclesiasticarum quoque
parochiarum ordo consequatur.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών νγ’, νζ"’, ξδ’, οα’, os, Concilii Carthaginensis canones 53, 56, 64, 71,
πβ\ 75, 82.
"Οστε τάς διοικήσεις, εί μή κατά συναίνεσιν Ut difBCeses, nisi ex COnseftSU episcopi pro-
τού Ιδιου έπισκόπου, έπίσκοπον Ετερο; μή δέ- prii, alium epiSCOpum ΠΟΛ accipiant.
χεσΟαι.
νγ'. Έπιγόνιο; Ιπίσκοπος εΤπεν Έν πολλαΤς συν- 53. Epigonius 68 (51) episcopus dixit : Multis
όδοις ώρισται συνεδρίψ ίερατικψ, Ινα τά πλήθη τά concil* IS hoc Statutum a COfctu sacerdotali est, Ut
έν ταΤς παροικίαις ύπύ τών έπισκόπων κατεχόμενα, plebes quae in dioecesibus ab episcopis retinentur,
τά Ιδιον έπισκοπον μηδέποτε Ισχηκότα, εί μή κατά quae episcopos nunquam habuerunt, nonnisi cum
συναίνεσιν τού έπισκόπου, παρ’ ού ές «ρχής κ*τ- voluntate ejus episcopi a quo tenentur, proprios
εχονται, μή λαμβάνοιεν Ιθυντάς Ιδιους, τουτέστιν accipiant rectores, id est episcopos. At vero quia
έπισκόπου;· έπειδή τινες τυραννίδος τινύς έπιτετυχη- nonnulli dominatu quodam adepto communionem
κότες, τήν τών άδελφών κοινωνίαν άποστρε^ονται, fratrum abhorrent, vel certe, cum depravati fue-
και δταν δε άποφαυλισθώσιν, ώσανεί τινι παλαιέ rint (52), quasi in quadam arce tyrannica sibi do-
τυραννίδι δεσποτείας άαυτούς έκδικούσι* πολλοί δέ minatum vindicant : quod plerique tumidi atque
καί έκ τών πρεσβυτέρων φυσιούμενοι καί μωροί, τούς stolidi adversu3 episcopum suas cervices erigunt
αυχένας έπανιστώσι κατά τών οίκίίων έπισκόπων, presbyteri, vel Conviviis sibi concinnantes plebem,
το πλήθος συμποσίοις καί κακοθελέσι συμβουλίαις vel certe persuasu maligno ; ut illicito faiore eos-
διεγείροντες, ώς άτάκτψ 8&voi<f τούτους έαυτοΤς Ιθυν- dem velint sibi collocare rectores. Quod quidem
τάς καθιστάνε ιν. Τούτο δέ έπισήμως εόκταΤον παρά insigne mentis tu® tenemus votum, frater religiose
τής δμετέρας κατέχομεν διανοίας πιστότατε άδελφά Aureli, qui haec SSepe Oppressisti, non curando
69 Cone. Afric. c. 20.
(51) Ferrandus cap. 13, ex conc. Carthag. t. (52) AI. ms. ai. i cum elevati fuerint. »
52 ; concil. Carthag. m, cap. 42.
Patbol Gh. CIV. 21
651 motu Patriarcha cp. 652
tales petitores. Sed propter eorom malos COgitU- A Αύρήλιε, δτι πολλάκις τάς τοιαύτας δρμάς μη ιφοσ-
tOS, et prave contionata consilia» boc dico» non δεχόμενος έκώλυσας. Ειά δε τάς τών τοιούτων XI-
debere rectorem accipere eam plebem» quae io κοθελετς έννοίας, καί τα φαύλως συμφωνούμενα
dioecesi semper subjacuit, nec unquam proprium βουλεύματα τούτο λέγω, μη όφείλε ιν ΐδιον καθηγη-
episcopum babuit. Quapropter si universo sane- την δέξασΟαι το πλήθος το έν τη λεγομένη παροχή
tissimo coetui placet boc, quod prosecutus sum, υποκείμενον άρχαιψ έπισχόπφ, καί μηδέποτε ίδιον
Confirmetur. έπίοχοπον έσχηχος. Διύ έαν συμπάση τη άγιωτατη
συνόδφ άρέσχη τύ παρ* έμοΰ, βεβαιωθήτω.
Aurelius episcopus dixit: Fratris et consacerdo- Αύρήλιος έχίσχοχυς ειπεν. Τού άδελφου καί συν
iit nostri prosecutioni 187 non obsisto: sed hoc επισκόπου ήμών τη έςακολοθήσει, ουχ ένβΐηψϊΓ
me 6t fecisse et facturam esse profiteor circa eos άλλα τούτο έμέ καί πεποιηχότα χαί ποιήσοντα δμο-
sane, qui fuerint concordes, non solum circa Ec- λογώ, δηλαδή περ· τους δμονούντας, ου μόνον τη
clesiain Carthaginensem.sed circa omnes sacerdo- iv Καρχηδόνι ’Εχκλησί?, άλλα καί πάση τ$ Ιερατική
tale consortium. Sunt enim plerique conspirantes συγχληρώσει. El»t γάρ πλεΤστοι συμπνεοντες τοΤς
cum plebibus propriis» quas decipiunt, Ut dictum οΐχείοις πλήθεσιν, άτινα, ώς λέλεχται1 άπατώσι χνή·
est, earum scalpentes aures, blandi ad seducen- B θοντες τάς άχοας αυτών, χχΐ χολχχεύοντες προς έζυ-
dum, vitiosae vil® homines, vel certe inflati, et ab τους, άθρώπους χατεγνωσμενου βίου* μήλλον δε
h0C COrSOrtio separati, qui putant propriae plebi φυσιούμενοι, καί έχ της συγχληρώσεως ταύτης έαυ·
incubandum ; et nonnunquam convocati ab conci- τούς χωρίζοντες, οΐτινες τφ Ιδίψ πλήθει έπερειδό-
lium venire detrectant, sua forte ne prodantur μενοι, πολλα'κις συγχληθέντες έλθεΤν είς σύνοδον,
flagilia, metuentes. Dico, si placet, circa bos, non παραιτούνται, ώς φοβούμενοι μη πως τα τούτων άτο-
tantum dioeceses non esse servandas, verum et de πώματα φανερωθώσι. Αεγομεν ου#, έαν δοχή όφεί-
propria Ecclesia, quae illis male faverit, omnimodo λομεν παντι τρόπφ άγωνίσασθαι, τούτοις μή μόνον
adnitendum ut etiam auctoritate publica rejician- τάς τοιαύτας διοικήσεις μη φυλάττεσθαι, αλλά μηδέ
fur, atque ab ipsis principalibus cathedris remo- τάς Ιδίας 'Εκκλησίας τάς κακώς είς έαυτούς πε-
veantur. Oportet enim, Ut qui universis fratribus ριελθούσας. Καί Τνα αύθεντιχώς δημοσίφ έκβάλλων-
SC toto concilio (53) inhaeserit, non solum suam ται, χαι αυτής της τών πρωτευόντων καθέδρις άπο-
jure integro, sed et dioeceses possideat. At vero, χινώνται, Χρή γάρ τούς σύμπασι τοίς άδελφοΤς χαι
qui sibimet putant plebes suas sufficere, fraterna δλη τζ συνόδφ προσκολλωμένους, μη μόνον την οί·
dilectione contempta, non tantum dioeceses amit- χείαν χατέχειν δικαίως κιθέδραν, άλλ9 Ινι μην τάς
tant, sed, Ut dixit, etiam in propriis publica ca- ^ τοιαύτας διοικήσεις κεκτήσθχΓ τούς δέ δοχούντχς
reant auctoritate, Ut rebelles. τοΤς Ιδίοι; δχλοις άρκεΤσθαι, καί της άδελφιχης άγα-
πης χαταφρΟνουντας, μη μόνον τά; διοικήσεις, άπολλύειν, άλλ9 Ιτι μην, ώ; εΤπον, καί τών Ιδίων τόπων
άρχοντικη σιερεΤσθαι, ώς άντάρτας, &>ναστεία.
Honoratus et Urbanis episcopi dixerunt.* Sum- 'Ονωράτος καί ούρβανος έπίσκοπύι εΤον Β με-
ma provisio sanctitatis tuae cohaesit mentibus sin- γίστη πρόνοια της ύματέρας άγιωσύνης, ταύς πάντων
gulorum, et, puto, omnium responsione ea quae διανοίαις ένεκαθέσθη, καί λογιζόμεθα όφείλειν τ$ πάν-
prosaqui dignatus es, roboranda. των άποκρίσει βεβαιωθήναι τήν ύμετέραν έξιχολού-
Θησιν.
188 Universi episcopi dixerunt: Placet, placet. Σύμπαντες έπίσχοποι εΐπον* ’Αόέσκει, άρέσχει.
Ut episcopi qui in dicscesibus fuefint ordinati, Περί του τού; kv ταΤς παροιχίαις χειροτονουμέ-
dicecesim sibi nullam vindicent . νους έπισκόπους, μή τινα έαυτοΤς έχδικεΤν διοί-
χησιν.
56. Honeratus et Urbanus βθ episcopi dixerunt : νς“\ 'ονωράτος χαί ούρβανύς ot έπίσχοποι εΐπον
Audivimus constitutum, ut dioeceses non merean- ’Ηκούσαμεν ύρισθέν, *ίνα at παροιχίαι μη άξιώντσι
tur episcopos accipere, nisi consensu ejus sub quo λαμβάνειν έμισκόποος, εΐ μη κατά συναίνεσιν τούτου
fuerint constitutae : sed in provincia nostra cum 6<p’ 8v καθίσταντο. 9Ev δέ xfi χώρφ ήμών κατά συγ-
aliqui forte in dioecesi, concedente eo episcopo in χώρησιν τού k; άρχής κατέχοντος τάς διοικήσεις
Cujus potestate fuerant constitutae, ordinati sunt έπισκάπου, τινές είς τάς αύτάς παροικίας χειροτο-
epiecopi, etiam dioeceses sibi vindicant : hoc et 1)νηθέντες έπίσχοποι, έαυτοΤς Ιτι μή έτέρας διεχδι-
COrrigi charitalis vestrae judicio, et inhiberi de χούσι. Τούτο και χωλυθηναι τξ άπύ τής ύμετέρας
Caetero debet. άγάπης χρίσει, και άναρτηθήναι τού λοιπού όφείλει.
Epigonius episcopus dixit : Singulis episcopis ’Επιγόνιος έπίσχοπος εΤπεν* *Εχάστψ έπισχόπφ
servatum et quod decebat. Ut ex massa dioece- τύ πρεπον έφυλάχθη, ίνα έχ τής συγχτησίας τών
Sium nulla carperetnr, Ut proprium episcopum παροιχιών μηδέν άποδρεφθείη προς τύ ίδιον κτήσα-
09 Cone. Afric. c. 23 ; Carthag. hi, can. 46.
(53) Hoc est, c toti provinciae. >
653 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. VIII, CAP. I. 654
σθαι έπίσκοπον, ύ μη κατά συναίνεσιν του τήν έξου- a habuisset, nisi ipse consensum adhibuisset con-
σίαν Ιχοντος. 'E άν δΙ αυτός παραχωρήση, ώστε την cedendi. Sufficiat enim si concesserit, ut eadem
αυτήν διοίκησιν έπιτραπβτααν ίδιον κτήσασθχι Επί- dicecesis permissa proprium tantum episcopum
σκοπον, εις τάς λοιπας τόν προχεφισθέντχ μή έπι- habeat, deteras sibi non vindicet dioeceses; quia
βαλέσΟαι διοικήσεις · διότι μία έκ τοϋ σώαχτος τών exempta de fasce multarum sola meruit honorem
πολ)ών άφαιρεθεΤσα, αυτή και μόνη ήςιώΟη τιμήν eplSCOpatUS SUSCipere.
Ιδίας έπισκοπής άναδέξχσθαι.
Αύρήλιος Επίσκοπος ειπεν * Ουκ άμφιβάλ)ω τή Aurelius episcopus dixit : ΝθΠ dubito charitati
πάντων υμών αγάπη άρέακειν, ώστε τόν κατά συγ- vestro omnium placere, eum qui in dioecesi con-
χώρησιν του προτέρου έπισκόπου έν τή διοικήσει cedente episcopo, qui matricem tennit, solam
προχεφισθίντχ έπίσκοπον, μόνον αυτδν κατέχειν τον eamdem retinere plebem in qua fuerat ordinatus,
λαόν εις δν έχεφοτονήθη. Επειδή ούν πάντα νομίζω Quoniam igitur universa arbitror fuisse tractata,
είναι τετρακταϊσμίνα, έάν πάντα στοιχή τφ λογισμφ si omnia cum animo vestro convenerunt,sermone
υμών, πάντα βεβαιώσατε τή ύμετέρφ έκφωνήσει. vesiro cuncta roborate.
Πάντες ol έπίσκοποι εΐπον * Πάσιν ήμΤν ταΰτα Universi episcopi dixerunt : Omnia nobis haec
ήρεσαν# και τή ήμετέρφ όπογραφή ταυτα βέβαιου- Β placuerunt, et hac nostra subscriptione firmabi-
μεν. mus.
Και δπέγραψχν, Αύρήλιος Επίσκοπος τής Έκκλη- 189 Et subscripserunt. Aurelius episcopus
αίας Καρχηδόνος, Τφ παρόντι δεκρέτφ συνήνεσα, Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi,
και αναγνωσΟέντι υπέγραψα. 'Ομοίως κχ> ol λοιποί et prolecto subscripsi. Similiter et caeleri epis-
Επίσκοποι υπέγραψαν. copi subscripeerunt (54).
*Ev τσύτη τή συνόδψ ώρίσθη, Τνχ Επίσκοπος χωρίς ln hot concilio Stdtuium esl% Ut epiSCOpi Sine
άπολυτικής μή πλεύση. formata non navigent.
Έπι Κχισχρίου χαΐ Αττικού τών λχμπροτάτων Caesario 70 (55) et Attico viris clarissimis con-
ύπάτων, τή πρό Εξ Καλανδών 'Ιουλίων Εν Καρχηδόνι, sulibus, sexto Kalendas Julias, Carthagine, pia-
ήρεσε μηδένα τών Επισκόπων πλέειν χωρίς άπολυ- cuit, ut nullus episcoporum naviget sine formata
τικής τού πρωτεύοντος. primatis.
Τα πεπραγμένα b ζητών έν τοΤς χύθεντικοΤς εύρή- Gesta in authenticis, qui quaeret, inveniet,
σει.
'Ex τής συνόδου ταύτης τοποτηρηται πρός βι- De concilio isto (56) legati ai imperatores infra ·
σιλέχς, ol υπογεγραμμένοι Επίσκοποι άπεσ- scripti diriguntur episcopi.
τέ)λοντο (54). c j)e manumissionibus in Ecclesia celebrandis ,
Περί Ελευθεριών τών έν τή Έκκλησή γινομένων, imperatore pOiCendum.
αΐτητέον άπό τού βασιλέως.
ξδ\ Περί έλευθηριών δηλαδή έν τή Έκκλησή χη- 64. De manumissionibus 71 sane in Ecclesia
ρυχχέων, έαν τούτο ol ήμέτεροι συνιερεΤς φαίνωνται dicendis [ Grcec . proclamandis], si id nostri con-
ποιούντες άνά τήν ’ΐταλίαν, καί ή ήμετέρα δήλον sacerdotes per Italiam facere reperiuntur, nostrae
πεποίθησις τη τούτων τάξει Επεται, δο θείσης φάνε- etiam erit fiduciae istorum ordinem sequi : data
ρώς άδείας, πεμπομένου τοποτηρητού, ινα οΐαδή- plane licentia misso legato, ut quaecunque digna
ποτέ άξία πίστεως, δπερ τής Εκκλησιαστικής κατχ- fide ρΓΟ Statu Ecclesiae et ealute animarum agere
στάσεως, καί τής τών ψυχών σωτηρίας έκτελέσαι potuerit, COS laudabiliter in conspectu Domini
δυνηθείη * καί ήμεΐς έπαινετώς Ενώπιον τού Κυρίου accepturos. QuaB omnia, si sanctitati vestTflB pia-
ύποδεξώμεθα τούτα πάντα · έάν τή ύμετέρφ άγιωσύνη Cent, edicite; ut et meam suggestionem ratam
άρέσκη, έξείπατε · tva καί τήν έμήν άναφοράν βε- esse vobis advertam, et nostram omnium consen-
βαίαν ούσαν ύμΤν έπιδείξω, και τά παρά τής πάν- sionem sinceritas eorum libenter accipiat,
τω* ήμών συναινέσεως ή αυτών ειλικρινότης ήδέως ^
προσδέξηται.
'Από πάντων τών έπισχόπων έλέχθη · Πάσιν Ab universis episcopis dictum est : Omnibus
άρέσκει τά προτεθέντα, καί συνετώ; φπό τής σής placent h$C quse injuncta sunt peragenda (57), et
άγιωσύνης έξηγηΟέντα, όφείλει έκτελεσΟήναι. prudenter a tua sanctitate enarrata.
70 Haec in concilio Africano nt vocant, canoni hnjus codicis 34, proponuntur. 7i Cone·
Afiric, c. 32.
(54) Desunt in codice legatorum episcoporam (56) Concilium Carthag. iv sub Aurelio anni
nomina. 399, canon unicus·
(55) Cone. Carthag. sub Aurelio m, uti appel- (57) Hanc vocem loco suo movit Grocus inter-
latur a Bonifacio Carthag. in conc. anni 525. pres.
Anno 397, conc. Carthag. in, cap. 38.
655 fHOTII PATRIARCHAE CP. 656
190 De his qui plebes proprias deirlinquunt.
71. Rursus placuit 7* (58) ut nemini sit facul-
tas, relicta principali cathedra, ad aliquam Ec-
clesiam in dioecesi constitutam se conferre, vel in
re propria (59) diutius quam oportet constitu-
tum, curam vel frequentationem propriae cathe-
dra negligere.
De defensoribus Ecclesiarum ab imperatore
poscendis .
75. Ab imperatoribus, universis visum est 7*t
postulandum propter afflictionem pauperum, quo-
rum molestiis sine intermissione fatigatur Ec-
clesia, ut defensores eis adversus potentias divi-
tum curo episcoporum provisione delegentur.
De manumissionibus .
82. Item placuit 73, ut de manumissionibus in
Ecclesia celebrandis ab imperatore petatur.
Concilii cscumenici vi canones 25, 36, 37, 38, 39.
25. Praterea renovamus etiam canonem, qui
dicit agrestes, et quae sunt in provincia parochias
inconcussas manere apud episcopos, qui eas pos-
sident : maiime, si triginta annorum spatio eas
sine vi possidentes administraverint. Si autem
intra triginta annos fuit vel fuerit aliqua de iis
controversia, licere iis, qui se injuria affectos
dicunt, de eo actionem apud synodum provin-
ciae.
36. Renovantes quae a sanctis centum quin-,
quaginta Patribus, etc., ut supra pag. 474.
37. Quoniam diversis temporibus, etc., ut su-
pra pag. 487.
191 38. Canonem qui a Patribus factus est,
nos quoque observamus, qui sic edicit : Si qua,
civitas ab imperiali potestate innovata est, vel
rorsus innovata fuerit, civiles ac publicos typos
ecclesiasticarum quoque rerum ordo consequa-
tur.
39. Cum frater et comminister noster Jojnnes
insulse Cypri praesul, etc., ut supra pag . 474.
Textus. Const.6,tit.2,lib.i.Cod. ait quod, Quae ca-
nonicae dubietates per universum Illyricum emer-
gunt,eas non absque scientia antistitis urbis Cons -
tantinopolitanae (quae veteris Romae praerogativas (
habet) ejusque [sacerdotales] conventus oporteat
decidi.Const.vero 16, (it. 2. Lib. i Cod. abrogat quae-
cunque tempore tyrannidis adversus Zenonem [in-
stitutae], in 192 praejudicium sacerdotum eccle-
siasticive status, contra anteriorum principum
sanctiones facta sunt, et quae antea obtinuissent
renovat, ac Constantinopolitanum ante alios resi-
dendi jus habere dicit. Const. 35, tit. 3, lib. u
A . Περί των τούς Ιδίους λ ιούς έγκαταλιμπανον-
των.
ολ\ Πάλιν ήρεσεν, ώιτε μηδεν'ι έξεΤναι Ιπισχόπφ,
καταλειφθείσης τη; αυθεντικής αύτού καθέδρας,
πρός τινα Εκκλησίαν έν διοικήσει καθεστώσαν έαυτύν
άποφέρειν, ή έν οίκείιρ πράγματι, ύπερ δ χρή έπι
πολύ άπασγολουμένφ, αμελεί ν της φροντίδος και τής
συνεχείας τού Ιδίου θρόνου.
Περί εκδίκων των ‘Εκκλησιών των όφειλόντων άπύ
τού βασιλέως αιτηθήναι.
οε*. Σύμπασιν Ιδοξεν αΐτήσαι άπύ των βασιλέων
διά την των πενήτων χάκωσιν, ών ταΤς έπαχθείαις
άπαύστω; ή ‘Εκκλησία παρενοχλεΤται, ώστε ένδικους
τούτοις μετά τής τών Επισκόπων προνοίας έπιλεγήναι,
κατά τής τών πλουσίων τυραννίδος.
I Περί έλευθεριών.
πβ\ 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα περί τών έν τή Έκκλησή
γινομένων έλευθεριών, άπύ τού βασίλεως αΤτησις
γένηται.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών κε*, λζ"*, λζ*,
λη*, λθ*.
κε\ Προς τοΤς άλλοι ς άπασιν άνανεούμεν καί τον
κανόνα τον διχγορεύοντα, τάς καθ’ έκάστην ‘Εκκλη-
σίαν άγροικικάς παροικίας ή Εγχωρίους^ μένειν
άπαρασαλεύτους παρά τοΤς κατέχουσιν αύτάς Επι-
σκόποις, και μάλιστα εί τριακονταετή χρόνον ταύτας
άοιάστως διακατέχοντες (^κονόμησαν. Et δέ έντύς
τών λ’ έτών γεγένηταί τις, ή γίνοιτο περί αυτών
άμφισβήτησις, έξείναι τοΤς λέγουσιν ήδικήσθαι, περί
τούτων κινεΤν παρά τή συνόδιρ τής Επαρχίας.
λζ"1. ’Ανανεούμενοι τά παρά τών ργ’ άγιων Πατέ-
ρων, κ. τ. λ.
λζ\ ‘Επειδή κατά διαφόρους καιρούς, κ. τ. λ.
λη*. Τον έκ τών Πατέρων ήμών τεθεντα κανόνα καί
ήμεΤς παραφυλάττομεν, τύν ουτω διαγορεύοντα * ΕΪ
τις έκ βασιλικής Εξουσίας έκαινίσθη πόλις, ή αύθις
καινισθείη τοΤς πολιτικοΤς καί δημοσίοις τύποις, και
τών Εκκλησιαστικών πραγμάτω/ ή τάξις ακόλου-
θε ίτω.
λθ\ Τού άδελφού καί συλλειτουργού ήμών ’ΐωάννου
τού τής Κυπρίων νήσου, κ. τ. λ,
*Η ζ"' διάταξις τού β' τίτ. τού α' βιβλ. τού κώδ.
φησίν, δτι Τάς άναφυομένας κανονικάς αμφισβητή-
σεις έν 8λιρ τψ Μλλυρικω, ού δεΤ τέμνε σθαι παρά
γνώμην τού άρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως και
της αύτού συνόδου, ήτις Εχει τά προνόμια τής
αρχαίας Ρώμης. *Η δε ιζ“' διάτ. τού αυτού τίτ. άκυ-
ροι τά γενόμενα έν τή κατά Ζήνωνος, τυραννίδι
παρά τά πρώην βασιλικά θεσπίσματα περί Ιερέων
ή καταστάσεως Εκκλησιαστικής, καί τά πρώην άνα-
νεούται, καί φησι, τύν Κωνσταντινουπόλεως Ιχειν
τών άλλων τήν προεδρίαν. *Η δέ λε’ διάτ. τού γ* τίτ.
τού α* βιβλ, λέγει, δτι Εκάστη πόλις ίδιον Επίσκοπον
72 Cone. Carthag. ν can. 5 ; Afrlc. c. 38. 7* Cone. Carthag. v, c. 93. Afric. can. 42. 75 Cone.
Afric. c. 49.
(58) Bonifacius in conc. Carthag. anni 525, ex (59) In villa suburbana,
concil. vi, sub Aurelio.
657
SYNTAGMA CANONUM.
έχ«τω. Καί κ£ν διά θείας άντιγραφης τολμήσοι τις A Unaquaeque, inquit, civitas proprium episcopom
άφελέσθαι πόλιν του Ιδίου έπισκόπου, ή της περιοι- habeto. Et si quis vel per divinum rescriptam civi-
κίοων αυτής, η τίνος άλλου δικαίου ; γυμνοΰται των
βντων χχι άτιμούται. ’Εξ^οητχι δε ή Τομέων Σκυ-
θίας πόλις · δ γάρ έπίσκοπος αυτής, καί των λοιπών
προνοεϊ * καί ή Λεοντόπολις ‘ίσαυρίας ύπδ τδν
επίσκοπον έστιν ’ΐσαυροπολεως. "Οτι δέ καί η Κων-
σταντινουπόλεως Εχει τά προνόμια της άρχαίας
Ρώμης, ειρητχι κχι βιολ. ια’ του χώδ.,τίτ. κα*, διχτ.
α* καί μόνη. 'Π δέ α’ διάτ. του ιζ* τίτ. του α’ βιολ.
του χώδ., ‘Ρώμην αύτην όνομάζεσθαι λέγει.
ΚΕΦΑΛ. Β*. — Περί ςοΰ μη ώ; Ετυχε* άποδη-
μεΤν επίσκοπον ζ κληρικόν έν έτέρ$ διάγειν
παροικ'φ.
*Α ποστόλων κχνών ιδ*, ιε*.
ιδ*. ‘Επίσκοπον μη έξεΤναι κχτχλείψχντχ την
έαυτοΰ παροικίαν, έτέρ^ έπιπηδφν, καν υπό πλειό-
νων άνχγκάζηται · εΐ μή τις εύλογος αιτία ή» ή
τούτο βιχζομένη αύτόν ποιεΐν, ως πλέον τι κέρδος
δυναμένου αύτοΰ τοΤς έκεΤσε λόγψ εύσεβείας συμβα-
λέσθαι ’ καί τούτο δέ ούκ άφ* έ αυτού, άλλα χρίσει
πολλών έπισκόπων κχί πχρακλήσει μεγίστη.
ιε*. Ει τις πρεσβύτερος, ή διάκονος, η όλως του
καταλόγου τών κληρικών, άπολείψας την έαυτου
παροικίαν, είς έτέραν άπέλθοι, καί παντελώς μετα-
στάς διατρίβοι έν αλλ^ παροικία παρά γνώμην τοΰ
Ιδιου έπισκόπου, τούτον κελεύομεν μηκέτι λειτουρ-
γεΤν · εί μάλιστα προσκαλουμένου αυτόν τοΰ επι-
σκόπου αύτοΰ Ιπχνελθεΐν, ούχ ύπήκουσεν, έπιμέ-
νων τ^ αταξία, ώς λαϊκός μέντοι έκεϊσε κοινω-
νείτω.
Συνόδου ‘Αγκυρας κανών in‘.
Ει τινες επίσκοποι καταστχθεντες, κ. τ. λ.
Συνόδου Άντιοχείας κανών γ*, ιγ’, κβ*.
γ\ Ει τις πρεσβυτέρας, ή διάκονος, ή δλως τών
τοΰ ιερατείου, κχταλιπών την έχυτοΰ παροικίαν είς
έτέραν άπέλθοι, Ιπειτα παντελώς μετχστάς, είς έτέ-
ραν παροικίαν διαχρίβειν πειράται επί πολλψ χρόνψ
μηκέτι λειτυυργεϊν, εί μάλιστα καλοΰντι τψ έπι-
σκόπψ τψ ίδίψ, καί έπανελθεϊν είς την παροικίαν
την έαυτου παραινοΰντι, μη ύπακούοι * εί δέ καί
έπιμένοι τη αταξία, παντελώς αύτόν καθαιρεϊσθαι
τής λειτουργίας, ώς μηκέτι χώραν Εχειν άποκατα-
στάσεως · εί δέ καθχιρεθέντχ διά ταύτην την αίτίαν |
δέχοιτο ετερος έπίσκοπος, κάκεϊνο* έπιτιμίας τυγ-
χάνειν υπό κοινής συνόδου, ώ; παραλύοντα τού;
θεσμού; τούς Εκκλησιαστικούς.
ιγ*. Μηδένα έπίσκοπον τολμάν, κ. τ. λ.
κβ*. Επίσκοπον μη έπιβαί\ειν άλλοτρία πόλει,
κ. τ. λ.
Συνόδου Ααοδικείας κανών μα*, μβ\
μα*. "Οτι ου δεϊ Ιερατικόν ή κληρικόν, άνευ κανο-
νικών τραυμάτων όδεύειν.
tatem [aliquam] aut suo episcopo, aut territorio,
aut alio quopiam jure privare audeat : exuitur bo-
nis, et infamis redditur, Excipitur autem Tomen-
sium Scythiae civilis. Illius enim episcopus reli-
quarum etiam [civitatum] curam gerit.[Tum| etiam
Leontopolislsaurisubestepiscopo Isauropolitano.
Quod porro Constanlinopolis privilegia veteris
Romae habeat, dicitur lib. ii cod. tit. 21, const.
unica. Const. vero 1 tit. 17, lib. i, cod. ipsam
[etiam] Romam nominari dicit.
CAP. II. — Ne temere episcopus peregrinetur ,
neque clericus in aliena degat paroecia.
Apostolorum canones 14, 18.
14. Episcopo (60) non licet, sua relicta parochia,
ad aliam transilire, etiamsi a pluribus cogatur :
nisi sit aliqua causa rationi consentanea, quae eum
cogat hoc facere, utpole ad majus lucrum, cum
possit ipse iis, qui illic habitant, pietatis verbo
conferre : idque non ex se, sed mullorum epis-
coporum judicio et maxima exhortatione.
15. Si quis 74 presbyter, vel diaconus, vel om-
nino ex clericorum catalogo, relicta sua paro-
chia, in aliam abscesserit, et cum penitus trans-
ierit, praeter sui episcopi sententiam in alia
parochia maneat, eum non amplius, 195 cele-
brare jubemus, maxime si, eum adhortante epi-
scopo ut rediret, non paruerit, in contumacia et
insolentia perseverans : is tamen ut laicus com-
municet.
Concilii Ancyrani canon 18.
Si qui constituti sunt episcopi, etc., ut supra,
pag. 506.
Concilii Antiochensis canones 3, 13, 22.
3. Si quis presbyter, vel diaconus, vel quis
omnino ex sacerdotali ordine relicta sua paro-
chia in aliam abierit, deinde omnino commi-
grans, in alia parochia longo tempore versari
conetur, ne amplius celebret, maxime si proprio
vocanti episcopo ut in suam parochiam redeat,
exhortantique non pareat. Si autem in insolen-
tia (άταξί$), perseverat, is omnino a sacro minis-
terio deponatur. Si anlem eum, qui propter hanc
, causam depositus est, alius episcopus receperit,
ille quoque a communi synodo puniatur, ut qui
ritus ecclesiasticos dissolvat.
1 3. Nullus episcopus audeat, etc., ut png.475.
22. Episcopus in alienam civitatem, etc., ut
pag. 478.
194 Concilii Laodiceni canones 41, 42.
41. Quod non oportet eum qui est sacratus vel
clericus sine canonicis litteris iter ingredi.
74 Nic. can. 16, Antioch. can. 3. — Vide lib. 3, De vita Constantini , cap. 61, edit. Valesianaj.
(60) Citantur Constantini epist. 2, ad Euseb. et Antioch. episcopos scriptae. Exstant apud Euseb.
De vita Constant, lib. m, cap. 57.
659 PHOTII PATRIARCHA CP. 660
42. Quod non oportet eos qui snnt sacrati vel A μβ9 "Οτι ού δετ Ιερατικήν η χλτ,ριχύν, aveo κελεύ-
clerici, sine jusso episcopi iter ingredi. σεως έπισκόπου όδεύειν.
Concilii Constantinopolitani canon 2. Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών β\
2. Episcopi ad Ecclesias quae sunt oltra suam β*. Τους ύπέρ διοίχτ,σιν έπισκόπους' χ. τ. λ.
dioecesim, etc., «t supra pag. 470.
Concilii Chalccdonenm canonCS 13, 23. Συνόδου Χαλκηδόνος xaww ιγ9, χγ9.
13. Externos clericos^ et ignotos in alia civi- ιγ\ Ξένους κληρικούς xxl άναγνώστας, έν έτέρ?
tate sine proprii episcopi commendatitiis litteris πόλει δίχα συστατικών γραμμάτων τού Ιδίου έπι-
nnsqnam ullo modo ministrare. σκόπου, μηδέ δλου μηδαμού λειτουργεΤν.
23. Pervenit ad aures nostra s, quod in provin- χγ9. ΐλθεν ε!ς άχοκς τής άγιας συνόδου, όκ
ciis, canonibus constituta episcopum synodi non κληρικοί τινες xai μονάζοντας, μηδέν έγκεχειρισμε-
fiant, et ex eo multa ecclesiastica negligantur quae vot ύπύ τού ιδίου έπισκόπου, Ιστι δε δτε και άκοινώ-
correctione indigent. Statuit ergo sancta synodus νητοι γινόμενοι παρ’ αυτού, καταλαμβάνοντας τή*
secundum sanctorum Patrum canones, Ut bis in βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολή , έπ! πολύν
anno eumdem in locum conveniant uniuscujusque αυτή διατρίβουσι, ταραχάς έμποιούντες καί θορυ—
provinciae episcopi, Ut metropolitanus melius esse g βούντες την έχχλησιαστιχήν χχτάστασιν, άνατρέ-
perspexerit, et singula emergentia corrigant: epi- πουσί τε ο?<ους τινών · ώρισε τοίνυν ή ά^ία σύννδος,
scopi autem, qui non conveniunt, si in eadem τούς τοιούτους υπομιμνήσκεσαι μέν πρότεοον διαε
metropoli versentur, atque adeo sani sint et ab τού έκδίκου τής κατά Κωνσταντινούπολή άγιωτά-
omni inexcusabili et necessario negotio liberi, της 'Εκκλησίας, έπι τφ έξελθετν τής βασιλευοόσης
fraterne reprehendantur. πόλεως. El & τοΤς αύτοΤς πράγμασιν έτημένοιεν
αναίσχυντου ντες, και άκοντις αυτούς διά τού αύτού έκδίκου έκβάλλεσθαι, καί τούς Ιδίους καταλαμβάνει*
τόπους.
Concilii Sardicensi canones 3, 11, 12, 16. Συνόδου Σαρδιχής χάνων γ9, ια9, ιβ9, ιζ"\
3. Osius episcopus dixit : Hoc quoque neces- γ9. "Οσιος έπίσχοπος είπεν * 'ΑναγχαΤο V καί τούτο
sario est adjiciendum, etc., ut supra pag . 471. προστεθήναι, χ. τ. λ.
11. Hosios episcopus dixit : Hoc quoque defi- ια9. "Οσιος έπίσχοπος είπε * Και τούτο δε δρ(σαι
nire debemus, etc., Ut supra pag . 606. όφείλομεν, Tva δ έπίσχοπος, κ. τ. λ.
12. Hosius episcopus dixit : Qoia nihil est ιβ9. "Οσιος έπίσχοπος εΐπεν * Επειδή ούδΙν άστε
praetermittendum, 196 hoc quoque definiatur, παραλειπτέον * καί τούτο δρισθήτω . Ttvl; των άδελ-
Quidam fratres et coepiscopi in civitatibus, in q φών καί συνεπισχόπων, kv ταΤς πόλεσιν έν αις έπί-
quibue episcopi constituuntur, videntur valde σκοποί καθίστανται, δοχούσι χεχτήσθαι σφόδρα
pauca, qum sibi sint propria, possidere ; in aliis όλίγα ύπάρχοντα ίδια, έν έτεροι; δέ τόποις κτήσεις
autem locis magnas possessiones , ei quibus μεγάλας, έξ ών καί έπικουρεΤν δυνατοί είσι τοΤς πένη~
etiam possunt opem ferre pauperibus : iis igitur σιν* ούτως αύτοΤς συγχωρητέον είναι, ΐνα εΐ μέλλοιεν
ita esse concedendum judico, Ut si in suas pos- είς τάς έ αυτών παραγίνεσθαι κτήσεις, και την συγ-
sessiones venturi sunt, et fructus 8U08 collecturi, κομιδήν των καρπών ποιε^σθαι, τρεις Κυριακάς
tribus diebus Dominicis, id est, tribus septima- ήμίρ*<, τ^τέστι τρεΤς έβδομάδας, έν τοΤς έαυχών
nis in suis possessionibus degant ; et in Ecclesia χτήμασιν αυτούς διάγειν, καί kv τη άγχιστεούηι
quae prope est, in qua presbyter populum con- Έκκλησή, kv ή πρεσβύτερος συνάγοι, ύπέρ τού μή
gregat, ne congregationis expers esse videatur, χωρίς συνελεύσεως αυτήν δοχεΤν είναι, συνέρχεσύαι
Conveniat, et officia divina obeat ; et ne frequen* καί λειτουργεΤν * και μή συνεχέστερου είς τήν πόλιν
tius in civitate, in qua est episcopus, absit. Eo έν ή έστιν έπίσχοπος παραγίγνοιτο. Τούτον γάρ τον
enim modo et res ejus propter ipsius absentiam τρόπον καί τά οΙχεΤα αυτού πράγματα παρά την αύ-
nihil detrimenti patientur, et arrogantia ac su- τού άπουσίαν, ούδέ μίαν ύπομενεΤ ζημίαν, και τύ
perbiae crimen effugere videbitur. τής Αλαζονείας χαί τού τύφου έχχλίνειν δόξειεν
9|γχλημα.
Omnes episcopi dixerunt : Placet hac quoque "Λπεντες ot έπίσκοποι εΐπον * ’Αρέσκει καί αύτη
constitutio. ή διατύπωσις.
16. Aetius episcopus dixit : Non ignoratis qua- ιζ*. Άέτιος έπίσχοπος εΐπεν * Ούκ ΑγνοεΤτε δποία
lis quantaque sit Thessalonicensium metropo- και πηλίχη τυγχάνει ή τών θεσσαλονιχέων μητρό-
lis. Sape itaque ad eam ex provinciis presbyteri πόλις. Πολλάχις τοιγαρούν είς ταύτην άπύ έτέρω#
6t diaconi accedunt, et brevis temporis mora non άπαρχιών πρεσβύτεροι καί διάκονοι παραγίνονται *
contenti, permanent, et omne tempus illic agen- χαί ούκ άρχούμενοι βραχεί? διαγωγή χρόνου, έν-
tes transigunt ; vel vix tandem post plurimum απομένουσι, και άπάντα τήν χρόνον αύτόθί ποιούντες
tempus in suas Ecclesias reverti coguntur. De iis διατελούσιν, ή μόλις μετά πλεΤστον χρόνον είς τά
ergo definiendum est. έαυτών έπανιέναι 'Εκκλησίας Αναγκάζονται. Περί
τούτων ουν δριστέον.
73 pist. 71.
661
662
SYNTAGMA CANONUM. — TIT. VIII, GAP. II.
"Απαντες ol Επίσκοποι elirov · Άρέσχει. A Omnes episcopi dixerunt : Placet.
"Oaioc Επίσκοπος βΐπβν ‘ Ουτοι ol δροι, ol καί Επί Hosius episcopus dixit : H»c decreta, quae de
τών Επισκόπων ώρισμένοι, φυλατιέσθωσαν καί Επί episcopis constituta sunt, serventur etiam in
τούτων τών προσώπων. ejusmodi personis.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών χγ’, οα’, οδ’. 196 Concilii Cai thaginensis canones 23, 7 1 , 74.
*a<m τούς Επισκόπους πέραν θάλάσσης μη Ut episcopi trans mare non proficiscantur .
άποδημεΤν.
κγ\ βθμο (ως Επίσκοποι πέραν θαλάσσης μή άποδη- Item ut episcopi trans mare non proficiscan-
μείτωσαν, e! μή μετά ψηφίσματος της πρώτες χαθ- tur, Ilisi Consulto prim» sedis episcopo suffi CU-
όδρσς τού ίδίου έκχ'στης χώρας Επισκόπου, τουτέστιν jusque provinciae ut ab eo praecipue possint [m*.
*t μη άπ’ «ύτού πρωτεύοντος κατ’ έξαίρβτ ον λάβη a quo possint] sumere formatam vel condemna·
την ητις λέγεται άπολυτική τετυπωμένην, ήτοι tionem.
παράθεσιν.
Περί τών τούς Ιδιους λαού; έγκαταλιμπανόν- De Ais, qui plebes proprias derelinquunt .
των.
oa\ Πσλιν ήρεσεν ώστε μηδενι ΕξεΤναι Επισκόπψ, β 71. Rursus placuit, elC., Utpaff. 655.
x . τ. λ.
Περί του μή όφείλειν Επίσκοπον έπιξενούμενον, Se interventor (61) episcopus cathedram, ubi
χαθέζεσθαι fev η καθέδρα Επιξενούται. interventor est , teneat .
οδ\ 'Ομοίως ώρίσθη, ώστε μηδενι έξεΤναι μεσίτη 71. Item constitutum οβΐ7β(62), ut nulli interces-
την καθεδραν κατέχειν, ήτινι μεσίτης δίδοται διά sori licitum sit cathedram, CUI intercessor datus
οΐασδήποτε τών λαών σπουδής ή διχοστασία:, άλλά est.quibuslibel populorum studiis vel sedillonibus
σπούδαζε ιν Ιντύς Ενιαυτού, τοίς άύτοτς προνοετσθαι retinere, sed dare operam, ut intra annum eisdem
άπίσκοπον · εΐ δΙ περί τούτο άμελήσοι μετά τήν episcopum provideant. Quod si neglexerit, anno
ττεραίωσιν τού ένιαυτου, Ετερος ψηφισθή μεσίτης. exempto interventor alius tribuatur.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ιζ’, ιη’, κ’. Concilii (ZCUmentci VI Canones 17, 18, 20.
ιζ’. Έπειδήπερ διαφόρων 'Εκκλησιών κληρικοί, 17. Quoniam diversarum Ecclesiarum, etc.,
x. τ. λ. utsup pag . 546.
ιη’. τάς προφάσει βαρβαρικης Επιδρομής, κ. τ. λ. 18 Eos qui barbaricae incursionis praetextu,
etc., ut pag. 547.
κ*. Μή Εξέστω έπισκόπψ είς έτέραν, κ. τ. λ. q 20. Ne liceat episcopo, etc., ut ibii.
Συνόδου Νικαίας τύ δεύτερον κανών ι*. Concilii NiCOeni II canOXX 10.
*Οτι ού δει κληρικούς άπολιπεΤν τη/ έαυτών Quod ΗΟΗ Oportet cleriCOS, SUd relicta parCB-
παροικίαν, και Εν έτέρφ άφικέσθαι χωρίς είδή- ciat in altum excurrere , nescio episcopo .
σε ως τού Επισκόπου.
ι’· ’Επειδή τινες τών κληρικών παραλογιζόμενοι 10. Quoniam nonnulli clerici, 197 canonicam
την κανονικήν διάταςιν, άπολιπόντες τήν έαυτών constitutionem circumscribentes, sua relicta pa-
παροικίαν, είς έτέραν παροικίαν Εττρέχουσι, κατά roecia, in alias paroecias excurrunt, ut plurimum
πλεΐστον δΕ Εν ταύτη τη Θεοφυλάκτψ καί βασιλίδι autem in hanc a Deo custoditam et imperato·
πόλει, καί είς άρχοντας προσεδρεύουσιν, Εν τοΤς ου- riam urbem, et apud principes assident, et in
τών εύκτηρίοις τάς λειτουργίας ποιουντες, τούτους eorum oratoriis divina mysteria faciunt : eos
οδν χωρίς του ίδίου Επισκόπου καί τού Κωνσταντι- βίηβ proprio episcopo et Constantinopolitano non
νουπόλεως, ούκ εςιστι δεχΟηναι Εν οίψδήποτε ρικψ ή licet in quavis fflde Vel ecclesia recipi. Si quis
Εκκλησία. El δέ τις τούτο ποιήσει, Επιμένων καθαι- autem hoc fecerit, si perseveret, deponatur Qui-
ρείσθω, όσοι δέ μετ’ είδήτεως τών προλεχΟέντων cunque autem cum prodictorum sacerdotum
Ιερέων τούτο ποιούσιν, ούκ έξεστι αυτοί ς κοσμικάς q consensu hoc faciunt, non licet eis Curas S8CCU-
xal βιωτικάς φροντίδας άναλαμβάνεσθαι, ώς κεκω- lares et mundanas suscipere, ut qui sint a cano·
λυμένοι; τούτο ποιειν παρά τών θείων κανόνων. El nibus prohibiti hoc facere. Si quis autem eorum
δε τις φωραθείη τών λεγομένων μειζοτέρων τήν qui majores, id est curatores, appellantur, cu-
φροντίδα Επέχων, ή παυσάσθω ή καθαιρείσθω · μάλ- rationem obtinere deprehensus fuerit, vel ces-
λον μ»ν ούν ήτω πρύς διδασκαλίαν τών τε παίδων set, vel deponatur, potius autem offerat se ad
χαί τών οίκετών, έπαναγινώσκων αύτοΤς τάς θείας docendos filios et servos, legens eis divinae
Γραφάς ' είς τούτο γάρ καί τήν ΐερωσύνην Εκληρώ- Scripturas : ad hoc enim etiam sacerdotium sor-
σατο. titUS est.
76 Cone. Carthag. v, can. 8. Afric. c. 41.
(61) Groce peregrinus bic dicitur, male.
(62) Bonifacius Carthag. an. 525, ex concil. vi, sub Aurelio.
663 PHOTII PATRIARCH/E CP. 664
Synodi qua prima et secunda nuncupatur Con-
siantinopoli in templo Sanctorum Apostolo-
rum congregata canon 46.
Propter contentiones atque tumultus, etc., ut
pag. 486.
Gonst. 42, tit. 3, lib. i cod. ait : Ob multum
omnino negotium citra jussum -principis Constan-
tinopoli episcopus esto, sed apocrisiarios mittito.
Qui transgreditur, [a sacerdotio] removetur, ac in
indignationem incurrit. Const. autem i, tit. 4,
Novellarum ait : Nullus episcopus a sua Ecclesia
amplius annum, nisi ex principis jussu, abesto·
Patriarchae illos in Ecclesiis suis perdurare co-
gunto. Si [quis] vero citra imperatoriam jussio-
nem ultra annum absit, ejus tractus patriarcha
sacrorum canonum 198 praescriptiones obser- 1
vans, solemnibus ipsum vocato edictis: et si om-
nino immorigerus maneat, ipsum ab episcopatu
depellito, atque alium facito. Si vero non metro-
politanus, sed alius episcopus sit, qui emanet,
metropolitanus praedicta super illo facito. Verum
si causentur ob propriam ecclesiasticamve litem
[se Ecclesiam] deserere debere: libellos supplices
ad imperatoriam majestatem per oeconomos, cleri-
cos,aut apocrisiarios mittunto, quae in [rebus] ec-
clesiasticis desiderant, impetraturi. Proinde ante-
quam secundum canones litteras commendatitias
(ut vocantur) quae testimonium de necessitate pe-
regrinationis suae perhibeant, a metropolitano suo
ad imperatoriam majestatem acceperit: episcopus
Byxantium ne venito. Metropolitanus peregrinatu- ,
rus patriarcbales litteras accipito Ne ipsi per se
[de rebus suis] ad imperatoriam majestatem refe-
runto : sed cura patriarcha, aut suas ditionis apo-
crisiariis communicanto, ae cum illis [ad impera-
torem] ingrediuntor. Licet autem ipsis etiam per
referendarios magnae Ecclesiae vel patriarcharum
horum ad imperatorem referre. Constit. porro 7,
ejusdem tit.i Novellarum : Quod si episcopus, in-
quit,multo tempore Ecclesiam suam reliquerit, ne
ipse oeconomus sumptus suppeditato : sed Istius-
modi sumptus in occasiones ecclesiasticas et pias
praebeto.Et ejusdem tit.constit.3 : Quod si episco-
pos sine litteris sui patriarchae Constantinopolim
ierit, se ab habitu alienum facit.Const. vero 2, ejus-
dem tit. t Novellarum ait : Episcopi necessaria de
causa peregrinaturi, patriarcharum aut metropo-
litanorum suorum litteras accipiunto, vel impera ·
tori» majestatis jussu peregrinantor ; et qui pa-
triarchae Constantinopolitano subsunt, sine 199
ipsius permissu ipsum ne accedunto. Qui boc pa-
cto peregrinatur, ne amplius anno Ecclesiam suam
relinquito. Qui episcopus Constantinopolim vene-
rit, qualiscunque sit, ad patriarcham ingreditor,
et per ipsom ad imperatorem. Contra haec, aut
supra [statutum] tempus peregrinantibus oeconomi
sumptus ne subministranto : et sacerdotes sub
quibus censentur, ut revertantur, per litteras hor-
tantor : si different, ad [judicii] certamina evo-
Συνόδου λ9 και β’ συγκροτηθείσης Εν Κωνσταν-
τινουπόλει, Εν τα» νοώ των 'Αγίων Αποστόλων,
κανών ιζ’’.
Αιά τάς φθονεί χίας τε και ταραχάς, κ. τ. λ.
*Β μβ' διάταξις του γ' τίτ. του α βιδλ. του κώδ.
φησίν, ότι * Επίσκοπος Εφ' οίφδήποτε πράγματι παρά
κέλευσιν βχσιλέως, Εν Κωνσταντινούπολη μη γι-
νέσΟω, άλλ* άποκρισιαρίους στελλέτω * δ δε παρα-
βαίνων άγχνακτεΤται καί άφορίζεται. 'Β δε α* διάτ.
του α’ τίτ. των Νεαρών φησί' Μ η δεις Επίσκοπος Εξω
της αυτού 'Εκκλησίας, πλέον Ενιαυτού άπολιμπανέσθω,
tl μή κατά βασιλικήν κέλευσιν, των πατριάρχων
άναγκαζόντων αύτους, ταΤς αυτών 'Εκκλησία ις προσ-
καρτερεΤν. Εΐ δε παρά βασιλικήν κέλευσιν, πέρα του
Ενιαυτού άπολειφθείη, δ τού κλίματος πατριάρχης
αύτδν κα λείχω τοΤς νενομισμένοις κηρύγμχσι, φυλάτ-
των την των Ιερών κανόνων παρχτήρησιν, Et 4Ε
μείνοι μέχρι παντός απειθών, έξωθείτω αύτδν τής
Επισκοπής, και Ετερον ποιείτω · εΐ δε μή μητροπο-
λίτης, άλλ* Ετερος Επίσκοπός Εστιν ό άπολιμπανά-
μενος, δ μητροπο Είτης Επ' αύτφ τά «ίρημένα
ποιείτω. Et δε προφασίζοιτο δίκης Ενεκεν ίδικής ή
Εκκλησιαστικής, όφείλειν άπολιμπάνεσθαι, δεήσεις
τή βασιλεία διά των οικονόμων, ή κληρικών, ή άπο-
κρισιαρίων πεμπέτωσαν, τευξόμενοι περί των Εκκλη-
σι αστικών, των ζητουμένων. Μή άνιέτω δε Επίσκο-
πος Εν Βυζαντίψ, πριν άν κατά τούς κανόνας, τού
οίκείου μητροπολίτου λάδοι γράμματα τά καλούμενα
συστατικά, πρδς τήν βασιλείαν, μαρτυρούντα τψ
άναγκαίφ τής άποδημίας. '0 δΕ μητροπολίτης άπο-
δημών, πατριαρχικά λαμβανέτω γράμματα, και μή
δ' εαυτών μηνυέτωσαν πρδς την βασιλείαν, άλλά τφ
πατριάρχη ή τοΤς άποκρισιαρίοις τής αυτών διοι-
κήσεως κοινούσθωσαν, καί αύτοις συνεισίτωσαν.
'Έξεστι δΕ αδτοΤς, καί διά τών {$α·φερενδαρ(ων τής
μεγάλης 'Εκκλησίας, ή διά τών άποκρισιχρίων των
πατριάρχων αυτών, άναφέρειν τώ βχσιλεΤ. 'B δε ζ
διάτ. τού αύτού a' τίτ. τών Νεαρών φησίν, δτι *£άν
Επίσκοπος χρόνον πολύν τής ίδιας 'Εκκλησίας άπο-
λειφθή, μή χορηγείτω αύτφ δαπάνας δ οίκονομος,
άλλ' ή τοιαύτη δαπάνη παρεχέσθω εις προφάσεις Εκ-
κλησιαστικάς καί εύσεβεΤς. Καί ή γ’ ιού αυτού τίτ.
διάτ. φησίν, δτι Ο Επίσκοπος χωρίς γραμμάτων τού
πατριάρχου αυτού, άνιών Εν Κωνσταντινουπόλει, άλ-
λότριον Εαυτόν ποιεΤ τού σχήματος. *Β δε β' διάτ.
τού αυτού α* τών Νεαρών φησίν, δτι Κατά χρείας
άναγκαίας Εκδημούντες ot Επίσκοποι, γράμματα
λαμβανέτωσαν τών πατριαρχών αυτών ή μητροπολι-
τών, ή κατά βασιλικήν κέλευσιν άποδημείτασαν -
καί ο! ύπδ τδν Κωνσταντινουπόλεως πατριάρχην,
χωρίς Επιτροπής αυτού είς αύτην μή άνίτωσαν · καί
δ ούτως άποδημών, μή πλέον Ενιαυτού τήν ίδιαν 'Εκ-
κλησίαν Εάτω. '0 δΕ παραγινάμενος Εν Κωνσταντι-
νουπάλει οίοσδήποτε Επίσκοπος, είσίτω πρδς τον
πατριάρχην, καί δι' αυτού πρδς τδν βασιλέα. ΤοΤς
παρά ταύτα, ή ύπΕρ τδν χρόνον άποδημούσιν, οΙ
οικονόμοι δαπάνας μή χορηγείτωσαν, χαί προτρε-
πέτωσαν αύτους οι Ιερείς ύφ’ ούς τελούσι διά γραμ-
665 SYNTAGMA CANONUM. -
μ ά των ύποστρέψαι · καί υπερτιθεμίνους, πρδς τους
κανόνας καλείτωσαν * κα\ μη ύποστρέφοντας εισω
του δριζομένου χρόνου, έχβαλλέτωσαν, και άλλους
χειροτονείτωσαν. Τα αύτα και περί κληρικόν οίου-
δήποτε βαθμού κρατεί. Η δέ ιβ διάτ. του αύτού ctf
τίτ. των Νεαρών παρακελεύεται, ΐνα 'Εάν τίνος 'Εκ-
κλησίας Αποστώσι κληρικοί, έτεροι Αντικαθιστάμενοι
τας αύτών σιτήσεις λαμβάνωσι, και μη υποστρέφοντας
αυτούς λαμβάνειν αύτΑς, καί μη$έ κερδαίνειν αύτΑς
τους χορηγούντας * εί 8ε στερήσουσι, κτί σις αυτών
βητή τοΤς πριβάτοις Αφορίζεται, ώστε την χορηγίαν
της σιτήσεως έκεΤθεν γίνεσθαι.
ΚΕΦΑΛ. Γ . — Περί του χρήναι τους έπισκό-
πους τας αΙτίας της δδοιπορίας των δι' αύτών
παριόντων έπισκόπων πολυπραγμονεί.
Συνόδου Σαρδικής κανών κα'.
Γαυδέντιος έπίσκοπος είπε · Ταυτα τα σω-
τηριωδώς καί Ακολούθως δρισθέντα καί πρεπόντως
τη έπιτιμίφ υμών τών Ιερέων, καί θεψ αρέσαντα
καί Αώρώποις, την δύναμιν καί την Ισχύν έαυτών
κατασχεΝ ού δυνήσονται, έαν μη καί φόβος ταΤς
έξενεχθείσαις άποφάσεσιν Ακολουθήση. Ισμεν γΑρ
καί αυτοί πλεονάκις, δια την δλίγων Αναισχυντίαν,
τδ θειον καί σεβασμιώτατον βνομα της Ιερωσύνης εις
κατάγνωσιν έληλυθέναι. Ε’ι τοίνυν τις παρα τά πασι
δόξαντα, τολμήσοι σπουδάζουν, τύφψ μάλλον καί
Αλαζονείφ, ή τφ Θεφ Αρέσαι, έτερόν τι διαπράξασθχι,
ήδη γινωσκέτω έγκλήματι απολογίας έαυτδν όπεύ-
θυνον καθίστασθαι, καί την τιμήν καί τδ Αξίωμα τής
έπισκοπης Αποβάλλειν.
*Απαντες άπεκρίνατο · Πρέπει και Αρέσκει ήμΐν
ή τοιαύτη γνώμη. Καί τούτο δέ έκεΤθεν μάλιστα
γνώριμον γενήσεται, καί πληρωθήσεται, έαν έκαστος
ήμών τών έν ταΤς παρόδοις ήτοι καναλίφ καθεστώτων
έπισκόπων, Ιπιζητοίη την αΙτίαν τής παρόδου, καί
πού τήν πορείαν ποιείται. Και έαν μέν εύρη αύτδν
έπί τδ στρατόπεδον Απιόντα, έπιζητήσει τας αιρέ-
σεις τάς έπάνω προκειμένας · κΑν κεκλημένος
Αφικνήται, άπιύντι αύτψ μηδέν έμπύδιον γίγνοιτο.
Εΐ δέ έπιδείξεως χαριν^ καθώς προείρηται τή
ύμετέρφ αγάπη, ή διά τινας Αξιώσεις σπουδάζοι έπί
τδ στρατόπεδον, μήτε τοΤς γράμμασιν αύτού όπο-
γράφειν, μήτε κοινωνεΐν τψ τοιούτψ.
"Απαντες εΧπον * 'Οριζέσθω καί τούτο.
ΚΕΦΑΛ. Δ * — — Περί έπίσκοπον ή κληρικών
Απιόντων πρδς βασιλέα ή τους περί αυτόν.
Συνόδου 'Αντιοχείας κανών ια', ιβ\
ια#. ΕΤ τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή δλω; τού
κανόνος, ανευ γνώμης καί γραμμάτων τών έν τή
έπαρχίφ έπισκόπων, καί μάλιστα τού κατΑ την μη-
τρόπολιν, δρμήσειε πρδς βασιλέα Απελθιΐν, τούτον
Αποκηρύττεσθαι καί απόβλητον γίνεσθαι, ού μόνον
τής κοινωνίας, ΑλλΑ καί τής Αξίας ής μετέχων τυγ-
χάνει, ώς παρενοχλεΤν τολμώντα τας τού θεοφιλεστά-
του βασιλέως ήμών Ακοας, παρα τδν θεσμδν τής
'Εκκλησίας · εΐ δέ Αναγκαία καλοίη χρεία πρδς βφσι-
ΤΙΤ. VIII, CAP. III, IV. 666
ι canto : et nisi intra praestitutum tempus revertan-
tur, ejiciunto, atque alios ordinanto. Eadem etiam
in clericis cujuscunque gradus obtinento. Const.
denique 12 ejusdem tit. 1 Novellarum jubet, ut Si
ab aliqua Ecclesia recedant clerici, alii qui subro-
gantur, annonarias pensiones percipiant : neque
illi, si revertantur, illas capiant : neque qui id
genus erogationis sustinent, illas lucrentur.Si vero
[erogatores] ex annonariis pensionibus [quip-
piam] interverterint, certa [ex] illorum posses-
sionibus [portio principis] privatis assignetur, ut
inde illarum fiat erogatio.
CAP. ΙΠ. — Quod debeant episcopi causas
scrutari, ob quas episcopi apud se transeuntes
peregrinantur .
\ Concilii Sardicensis canon 21
[20] Gaudentios episcopus dixit : Haec saluta-
riter et congruenter definita, et nostrae sacerdo-
tum dignitati convenienter, et quae Deo et homini-
bus placuerunt, potentiam et vires suas obtinere
non poterunt, nisi etiam metus editas sententias
consecutus fuerit. Ipsi enim scimus, saepe propter
paucorum impudentiam, divinum et in primis ve-
nerandum sacerdotii oomen in damnationem [vi-
tuperationem, vel contemptum] 800 incurrisse.
Si quis ergo praeter ea quae omnibus visa sunt,
ausus fuerit, studens fastui magis et arrogantiae
servire, quam Deo placere, aliquid aliud agere :
sciat jam se criminis reum, ac defensioni obno-
xium constituere, et episcopatus honorem ac di-
gnitatem amittere..
Omnes responderunt: Decet, et placet nobis haec
sententia.Porroautem hoc quoque illinc eritmaxi-
rae notum et reipsa observatum, si unusquisque
noslrum, qui sumus prope vias publicas seu canale
constituti episcopi, cum viderit episcopum, quae-
rat causam Iransitus, et quo pergat : et si eum
quidem in castra proficiscentem invenerit, quaerat
conditiones, quae superius propositae sunt : et si
evocatus veniat, ei abeunti nihil impedimenti fiat.
Sin autem ostentationis gratia, quemadmodum ve-
strae dilectioni superius dictum est, vel propter
aliquorum postulata in castra festinat; nec litteris
ejus subscribat, nec cum eo communicet.
Omnes dixerunt : Hoc quoque decernatur.
>
CAP. IV. — De episcopis vel clericis ad im-
peratorem vel ejus aulam pergentibus .
Concilii Antiocheni canones 11, 12.
11. Si quis episcopus, vel presbyter, vel om-
nino ex canone citra sententiam et litteras epia-
coporum provinciae, et maxime metropolitano-
rum ad imperatorem proficisci aggressas fuerit,
is abdicetur et ejiciatur non solum a communio-
ne, sed etiam a dignitate cujus est particeps, ut
qui 801 religiosissimi imperatoris nostri auri-
bus molestiam afferre audeat praeter ritum Ec-
clesiae. Si autem necessarius usus exigat ut a4
667 PHOTH PATRIARCHA CP. 668
imperatorem se conferat, id agat cum delibera- A λέα δρμαν, τούτο πράττει v μετά σκέψεως χαι γνώ-
tione et seDtentia metropolitani provincia?, et μης του χχτα την μητρόπολιν της έπαρχίας έπι-
eorum qui eunt in ea, eorumque litteris munitus σκόπου καί των iv αυτή, τοΤς τε τούτων γρβίμμασιν
iter invadat. έφοδιάζεσθαι.
42. Si quis a proprio episcopo depositus pree- E? τις δπδ τού Ιδιου έπισκόπου καθαιρεθείς
byter, vel diaconus, Vel episcopus a synodo, ausus πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή καί έπίσκοπος υπδ συν-
fuerit imperatoris auribus molestiam exhibere, ύβου, ένοχλήσαι τολμήσειε τάς βασιλέως άκοάς, δέον
cum oporteat ad majorem synodum converti, et έπι μείζονα ίπισκόπων σύνοδον τρέπεσθαι, καί &
jus, quod se habere putat, ad plures episcopos νομίζει δίκαια εχειν, προσαναφέρειν πλείοσιν έπισκό-
referre, eorumque examinationem et judicium ποις, καί την παρ’ αυτών έξέτασίν τε καί έπίκρισιν
suscipere : qui itaque, his contemptis,imperatori έκδέχεσθαι · et καί τούτων όλιγωρήσας ένοχλήσειε
molestus fuerit, is, nulla venia dignus, neque sui τψ βασιλεί, τούτον μηδεμιάς συγγνώμης άξιοϋσθαι,
defendendi locum habeat, nec restitutionis futu- μηδέ χώραν άπολογίας έχειν, μηδε έλπίδα μελλούσης
ΓΛ spem exspectet. άποκαταστάσεως προσδοκάν.
Concilii Sariicensis canon 7, 8, 9, 20. Συνόδου Σαρδικής κανών ζ’, η’, 6’ κ\
7 .Hosius episcopus dixit: Importunitas nostra, et Β ζ· ''Οσιος έπίσκοπος εΤπεν * Ή άκαιρία ήμών, καί
multa assiduitas, et injustas preces effecerunt, Ut ή πολλή συ/έχεια, καί αΐ άδικοι αξιώσεις πεποιή-
DOS non habeamus tantam gratiam et libertatem κασιν ήμας μή τοσχύτην εχειν χάριν καί παββησίαν
dicendi, quantam debeamus habere, tfulti enim 8σην όφείλομεν κεκτησθαι. Πολλοί γάρ των έπισκό-
episcopi non intermittunt ad castra accedere, et πων ού διαλείπουσιν εις τδ στρατόπεδον παραγινά-
maxime Afri, qui, que nadmodum cognovimus a μενοι, καί μάλιστα oi Άφροί * οΤτινες, καθώ> Ιγνω-
dilecto fratre nostro et coepiscopo Grato, salutaria μεν παρά τού άγαπητού άδελφού ήμών καί συνεπι-
consilia non admittunt, sed ita contemnunt, Ut σκόπου Τράτου, τάς σωτηριώδεις συμδουλάς ου
unus homo in castra plurimas, et diversas, et qu» παραδέχονται, άλλά χαταφρονουσιν ούτως, ώς ένα
non possunt juvare Ecclesias, preces afferat, et άνθρωπον είς το στρατοπεδον πλείστας καί διαφόρους
non (Ut debet fieri, et convenit) pauperibus et lai- καί μη δυναμίνας ώφελήσχι τάς Εκκλησίας δεήσεις
cis, vel viduis opera et auxilium ferat,sed saeculares διακομίζειν· καί μή ώς όφείλει γίνεσθαι, καί ώς προσ-
dignitates et functiones aliquibus acquirat. Haec er- ήκόν έστι τοΤς πένησι καί τοΤς λχϊκόΤς ή ταΤς χήραις
gO perversitas detrimentum non 8ine offendiculo συναίρεσθαι καί έπικουρεΤν, άλλά κοσμικά άξιώματα
et condemnatione 208 nobis conciliat. Convenien- καί πράξεις περινοετν τισιν. λύτη τοίνΐν ή σχαιό-
tius autem esse existimavi, Ut episcopus illi suum £ της, τδν θραυσμδν ούκ άνευ σκανδάλου τινδς ήμΤν
auxilium praebeat, cui ab aliquo vis affertur, vel si καί κχτχγνώσεως προξενεί * πρεπωδέστερον δέ είναι
quae vidua injuria afficiatur, vel si quis pupillus ένόμισα, έπίσχοπον την έχυτού βοήθειαν παρέχειν
privetur iis, qua ad ipsum pertinent ; si quidem έκείνψ, δστις £v δπό τίνος βιάζοιτο, ή st τις τών
hac nomina justam habeant causam et Supplicatio- χηρώ ν άδικοΐτο, ή αύ πάλιν δρφανός τις άποστεροΤτο
nem. Si i taque dilecti fratres, hoc omnibus vide- των αύτψ προσηκόντων, αιπερ δρχ καί ταύτχ τά
tur iis qua ad ipsum pertinent ; si quidem hac όνόματα δικαίαν Ιχει τήν άξίωσιν, Εί τοίνυν, άγαπη-
nomina justam habeant causam et supplicationem, τοί άδελφοί, πασι τούτο δοκεΤ, έπικρίνατε μηδένα
Si itaque, dilecti fratres, hoc omnibus videtur, έπίσκοπον χρήνχι είς τδ στρατοπεδον πχραγίνεσθαι,
Statuite nullum oportere episcopum ad castra ac- παρεκτδς τούτων ού; άν δ ευσεβέστατος βασιλεύς
cedere, prater eos quos pius imperator noster suis ήμών τοΤς έαυτου γράμμασι μετακαλοΤτο · άλλ’
litteris accersit. Sed quia ssepe contingit, aliquos έπειδή πολλάκις συμβαίνει τινάς οίκτου δεομίνους,
qui egent misericordia, ad Ecclesiam confugere, κχτχφυγετν έπί την ’ε κκλησίχν, διά τά έχυτών άμαρ-
qui propter sua peccata vel relegatione, vel in in- τήματα είς περιορισμόν ή νήσον κατχδικασθέντας,
Sulam deportatione damnati, vel quavis alia sen- ή αΰ πάλιν οΐαδηποτούν άποφάσει έκδεδομένους, τοΤς
tentia addicti sunt ; iis non esse negandum auxi- ρτοιούτοις μή άρνητέαν είναι τήν βοήθειαν, άλλά
lium, sed sine cunctatione et dubitatione iis ve- χωρίς μελησμού, και άνευ τού διστάσαι, τοΤς τοιού-
niam esse petendam. Si itaque hoc quoque pia- τοι; αίτεΐσθαι συγχώρησιν. Εί τοίνυν καί τούτο άρε-
cet, omnes uoa vestrum suffragium ferte. Res- σκει, σύμψηφοι γίνεσθε άπαντες. "λπαντες άπεκρί-
ponderunt omnes : Decernatur et hoc. ναντο * Όριζέσθω καί τούτο.
8. Hosius episcopus dixit : Hoc quoque vestra η'· 'Οσιος έπίσκοπος είπε . Καί τούτο ή αγχίνοια
solertia judicet, ut quia visum est, ne aliquis epi- υμών κρινάτω, U' έπειδη έδοξε διά τό μ ή πίπτει V
scopus in condemnationem incidat ad castra ve- ύπδ κατάγνωσίν τινα τών έπισκόπων Λφικνούμενον
niens, si qui eorum ejusmodi, quarum superius είς τδ στρατοπεδον, ε? τινες αυτών τάς τοιαύτας
meminimus, habeant preces, per proprium diaco- Ιχοιεν δεήσεις, οίων έπάνω έπεμνήσθημεν, διά Ιδιου
num mittant. Ministri enim persona non est in- διακόνου άποστέλλοιεν. Τού γαρ δπηρέτσυ τδ πρόσ-
vidiosa, et qu® concessa fuerint, citius perferri ωπον οδκ έπίφθονον τυγχάνει, καί τά παρασχεθησό-
poterunt. Responderunt omnes : Sanciatur et μένα, θατεον κομισθήναι δυνήσιται. Άπεκρίναντο
hoc. πάντες · Καί τούτο όριζέσθω.
669 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. VIII, CAP. IV. 670
θ'. "Οσιος έπίσκοπος εΐπε * Καί τούτο Ακάλουθον A 9. Hosioe episcopus dixit : Hoc quoque COnse-
βΤναι νομίζω, tva tl έν οίφδηποτούν έπαρχίφ ϊ πί- quens esse existimo, ut in quacumque provincia
σκοποί προς Αδελφύν καί συνβπ/σκοπον έαυτών Απο- episcopi ad fratre met coepiscopum suum mittant
στβλλοιεν δεήσεις, ύ έν τή μείζονι τυγχάνων πύλει, preces, Ia qui est in majori civitate, boc esi in
τουτέστι τή μήτροπύλει, αύτύς καί τύν διάκονον αύ- metropoli, ipse ministram suum et preces mittat,
του καί τας δεήσεις άποστέλλοι, παρέχων αύτψ καί praebens ei 203 commendatitias quoque litteras,
αυστατιχας έπιστολάς, γράφων δηλονότι κατά Ακο- scribens videlicet per consequentiam etiam ad
λουθίαν καί πρύς τους συνάδελφους καί σΰνεπισκά- fratres et coepiscopos nostros, qui scilicet illo tem·
πους ήμών, οίτινες έν έκείνψ τψ καιρψ έν τοΤς τά- ροΓβ in locisvel civitatibus agant, in quibus piissi-
ποις ή έν ταις πδλεσι διάγοιεν, έν αίς δ ευσεβέστατος mus imperator rem publicam gubernat.Siquisau*
βασιλεύς τα δημάσια πράγματα διακυβερν|. ΕΙ δέ tem episcopus habet amicos in aula palatii, et velit
Ιχοι τις τών έπισκδπων φίλους έν τή αύλή τοΟ πα- aliquid, quod sit honestum et justum, impetraref
λατίου, και βούλοιτο περί τίνος, δπερ πρεπωδέστατον ne prohibeatur per suum ministrum et rogare, et
αΤη Αξιώσαι, μή κώλύοιτο διά τού έαυτοϋ διακδνου, iis mandare, nt bonum suum auxilium ei velint
χαΐ Αξιώσαι xal έντείλασθαι τούτοι ς, ούς τε τήν αύ- prssbere. Qui autem Romam accedunt (quemad-
τών Αγαθήν βοήθειαν Αξιούντι αύτψ παρέχειν ήγοΤτο. β modum superius dictum est) dilecto fratri nostro
ol δε ε\ς "ρώμην παραγινύμενοι, καθώς προείρηκα, et coepiscopo Julio preces, quas habent dandas,
τφ άγαπητή> Αδελφψ ημών καί συνεπισκύπψ 'ίουλίφ, praebere debent, ut ipse prius exaroinet,ei aliquas
τάς δεήσεις άς Ιχοιεν διδοναι, ώρείλουσι παρέχειν, earum non sunt impudentes ; et sic suam opem et
ΐνα πρύτερος αύτύς δοκιμάζοι, εΐ μή τινες έξ αύ- curam praebens, eos ad castra mittat. Omnes epis-
τών άναισχυντοΤεν, καί ούτως την έαυτού προστασίαν COpi dixerunt Sibi placere et esse convenientissi-
καί φροντίδα παρέχων, είς τύ στρατάπεδον αυτούς mnm boc consilium.
Αποστέλλοιεν, "Άπαντες ol έπίσκοποι ΑπεκρΙναντά Αρέσκειν'αύτοΤς καί πρεπωδεστάτην είναι τήν συμβουλήν
τούτην.
κ\ Γαυδέντιος έπίσκ ο'πος είπε* Τούτα τά σωτηριω- 2(1. Gaudentius episcopus dixit : HaBC salutari-
δώς, x. τ. λ. ter, etc., ut pag. 666.
Καί τούτο δέ έκετθεν μάλιστα γνώριμον, κ. τ, λ. Porro autem quoque illinc erit maxime notum,
etc., ut pag. 666.
"Απαντες εΤπον · ’Οριζέσθω καί τούτο. Omnes dixerant : Hoc quoque decernatur.
Συνάδου Καρθαγέννης κανών ρδ', ρζ*. Concilii Carlhaginensis canones 104, 106.
Περί τών τήν διάγνωσιν τών δημοσίων δικαστηρίων De hit qui publicorum judkiomm cognitio -
Απύ τού βασιλέως αΐτούντων. C nem ab imperatore poposcerint.
ρδ'. *Ηρεσεν ?να ύστισδήποτε άπύ τού βασιλέως 1 04. Placuit 77fut quicumque ab imperatore co-
διάγνωσιν δημοσίων δικαστηρίων αΐτήσοι, τής Ιδίας gnitionem judiciorum poblicorum petierit, honore
τιμής στερηθείη* έάν δέ κρίσιν έπισκοπικήν Απύ τού proprio privetur; si autem episcopale judicium
βασιλέως αΐτήσοι, μηδέν αύτψ έμποδίσοι. ab imperatore postularit, nihil ei obsit.
"ίνα οί έπί το κομιτάτον πορευάμενοι, τήν αίτιον 204 Ut pergentes ad comitatum, causam suam
έαυτών καί τψ έν Καρχηδάνι καί τψ 'ρωμαϊκψ ,1ερετ, vel Carthaginensi vel Romano pontifici insinuare
σπουδάσωσι* έμφανίσαι. procurent.
ρζ". "Ηρεσεν tva δστισδήποτε πρύς το κομιτάτον 106. Placuit 78, Ut quicunque ad comitatum ire
πορευθήναι θελήσειε, τή άπολυτική τή έπί τήν Έχ- voluerit, in formata quas ad urbis RomasEcclesiam
κλησίαν ρώμης πεμπομένη κατάδηλος γένηται, καί mittitur, intimetur, utinde etiam ad comitatum for-
Τνα έκείθεν Ιτι μήν άπολυτικήν λάβη έπί :ύ κομιτά- matam accipiat.Quod si accipiens ad Romam tan-
τον. Δι δίαν 6 λαβών άπολυτικήν προς τήν "ρώμην tummodo formatam, et tacens necessitatem quaad
μάνον, σιωπήσας τήν Ανάγκην, δι' ήν έΐς τύ κομιτά- comitatum illi pergendum est, voluerit stati m ad
τον αύτύν χρή πορευθήναι, θελήση ευθέως έπί τύ κο- Ο comitatum pergere, a communione removeatur,
μιτάτον βαδίσαι, άποκινηθή τής κοινωνίας. Έάν δέ Quod si ibi Romas ei repentina necessitas orta ftie-
έκεΤσε έν τή 'ρώμη αίφνιδία Ανάγκη Αποφυή τού rit ad comitatum pergendi, alleget apud episcopum
ΑπελθεΤν είς τύ κομιτάτον, έμφανίσει αυτήν τήν tirbis Romas ipsam necessitatem , et de hoc rescri-
άνάγκην τψ έπισκοπφ "Ρώμης, καί παρακομίσει pta ejusdem Romani episcopi perferat. Formatas
Αντίγραφα τού αύτής "ρώμης έπισκάπου · αί Απολυ- autem, quae a primatibus vel a qnibuscumque epis-
τικαί δέ αί Απύ τών πρωτευόντων, ή τών οΐωνδή- copis clericis propriis dantur, habeant diem Pa-
ποτε έπισχάπων, τοΤς Ιδίοις κληρικοΤς διδάμεναι, schae : quod si adhuc ejusdem anni Paschas dies
σχώσι τήν ήμέραν τού Πάσχα. Έάν δέ Ακμήν ή incertus est, ille praecedens adjungatur, quomodo
ήμέρα τού Πάσχα τού αύτού ένιαυτού κατάδηλος ούκ solet post consulatum in publicis gestis ascribi.
Ιστιν, ή τού προηγησαμένου προσζευχθείη, δν τρά- Placuit et illud,ul adversos Donatistas et paganos,
77 Cone. AIHc. Can. 71. 78 Ibid. 73.
671 PHOTO PATRIARCHA CP. 672
▼el eoram SOperstitionCS, legati missi dehoCglo-A παν είωθε μετά την ύπατε ίαν ^μΟα έν τοΤς 8η·
rioso concilio quidqoid nlile poraderint, de glo- μοσίοις πεπραγμένοι*,
riosissimis principibus impetrent.
Placuit etiam petitam omnium episcoporam,ut "Ηρεσε κχκεΤνο, ώστε κατά των Δονχ τι-
epistolis omnibus de concilio dandis sanctitas tua m>», xsl των Ελλήνων, καί των θρησκειών βώ-
sola subscribat. Et subscripserunt. Aurelius epis- των, τους πεμφθέντχς τοποτηρητάς έχ της τι-
copus Cartbaginensis huic decreto consensi, et μιας τούτης συνόδου, παν δτιουν χρήσιμον συν-
praelecto subscripsi. Similiter et caelari episcopi ίδωσιν, έκ των ένδοξοτάτων αιτήσασθαι βασιλέων.
Subscripserunt. "Βρεσεν ετι μην τη αιτήσει πάντων των έπισκό-
πων, ινο πάσοις τοΤς όφειλούσχις δσθήνχι τχΤς της συνόδου έχιστολαΤς, ή ση άγιωσύνη μόνη δπυγράψη·
Καί υπέγραψαν Αύρήλιος επίσκοπος της έν Καρχηδόνι ’ Εκκλησίας, τψ παρόντι ψηφίσματι συνήνεσα,
καί πχραναγνωσθέντι ύπέγρχψχ. 'Ομοίως καί ot λοιποί Επίσκοποι υπέγραψαν.
208 CAP. V. — De hospitum susceptione , et
de pacificis et commendatitiis epistolis.
Apostolorum canones 12, 33.
i 2. Si quis clericus vel laieus segregatos, sive
non recipiendus, discedens, in altera urbe re-
ceptus fuerit absque litteris commendatitiis, se-
gregetur, et qui excepit, et qui exceptus est.
33. Nullus externorum episcoporum, vel pres-
byterorum, vel diaconorum sine commendatitiis
recipiator, iisque afferentibus examinentur. Sin
minus, iis quae sunt necessaria, aliis exhibitis, ad
communionem ne admittantur ; multa enim per
surreptionem fiunt.
Concilii Antiocheni canones 7, 8, li.
7. Nullus externus sine pacificis suscipiatur.
8. Nec presbyteri qui sunt in pagis, dent cano-
nicas epistolas, vel ad solos vicinos episcopos
epistolas emittant. Chorepiscopi autem nulli re-
prehensioni affines dent pacificas.
11. Si quis episcopus, vel presbyter, vel om-
nino ex canone, etc., ut supra pag. 666
Concilii Laodiceni canones 41, 42.
41 . Quod non oportet eum qui est sacratus vel
clericus sine canonicis litteris iter ingredi.
42. Quod non oportet eos qui sunt sacrati vel
clerici, sine jussu episcopi iter ingredi.
Concilii Chalcedonensis canon 13.
13. Externos clericos el ignotos in alia civita-
te, etc., ut pag . 659.
ΚΕΦΑΛ. E*. — Περί υποδοχής ξένων, καί περί εί-
ρηνικών καί συστατικών έπιστολών.
'Αποστόλων κανών ιβ*, λγ*.
ιβ'· Ει τις κληρικός ή λαϊκός, άφωρισμένος ήτοι
άδεκτος, άπελθών έν έτέρφ πόλει δεχθή άνευ γραμ-
μάτων συστατικών, άφοριζέσθω καί δ δεςάμενος καί 6
δεχθείς.
λγ'. Μηδένα τών ξένων Επισκόπων, ή πρεσβυτέρων,
ή διακόνων, άνευ συστατικών προσδέχεσθχι* καί έπι-
φερομένων δε αύτών άνχχρινέσθωοαν, και έάν μέν ώσι
κήρυκε; τής εύσεβείας, προσδεχέσθωσχν. El δέ μί
γε τα προς τας χρείας χύτοΤς έπιχορηγήσαντες, εις
κοινωνίαν αύτούς μή προσδέςησθε * πολλά γάρ κατά
συνορπαγήν γίνεται.
Συνόδου 'Αντιοχείας κανών ζ , η', ια'.
ζ'. Μηδένα άνευ έίρηνικών γραμμάτων δέχεσθαι τών
ξένων.
η'. Μηδε πρέσβυτέρους τους έν ταΤς χώραις κα-
νονικάς έπιστολάς διδόνχι, ή προς μόνους τούς γείτο-
νας Επισκόπων έπιστολάς έκπέμπειν * τους δέ άνεπι-
λήπτους χωρεπισκόπων, διδόναι είρηνίκάς.
ια*. Et τις Επίσκοπος ή πρεσβύτερος, ή δλως του
κανόνος, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών μα9, μβ*.
μα*. "Οτι ού δεΤ Ιερατικύν ή κληρικόν άνευ κανονι-
κών γραμμάτων δδεύειν.
μβ9. *Οτι ού δεΤ ιερατικόν ή κληρικόν άνευ κελεύ-
σεως έπισκόπων δδεύειν.
Συνόδου Χχλκηδόν ος κανών ιγ*.
ιγ*. Εένους κληρικούς καί άνχγνώστχς έν έτέρφ πό-
λε^ κ. τ. λ.
206 Concilii Sardieensis canon 9. Συνόδου Σαρδικής κανών θ\
Hosius episcopus dixit : Hoc quoque Conse- "Οσιος επίσκοπο; είπε * Καί τούτο άκόλουθον είναι
quens esse existimo, etc., ut pag. 667. D νομίζω, κ. τ. λ.
Concilii Carthaginensis canon 23. Συνόδου Καρθαγένης κανών χγ\
Ut episcopi trans mare non proficiscantur. *Πστε τούς έπισκόπους πέραν θαλάσσης μή
άποδημεΤν.
Item, ut episcopi trans mare, etc., ut supra
pag. 662. Όμοίω; Επίσκοποι πέραν θαλάσσης, κ. τ. λ.
Concilii cecumenici VI, canon 17. Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ιζ*.
Quoniam diversarum Ecclesiarum clerici, etc., Έπειδήπερ διαφόρων Εκκλησιών κληρικοί, χ.
ut pag . 545. τ. λ.
CAP. VI. — In quo differant pacificce epistola ΚΕΦΑΛ. £"* . — Περί διαφοράς έίρηνικών χκί
a commendatitiis epistolis. συστατικών έπιστολών.
Concilii Chalcedonensis canon 11. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ια*.
Omnes pauperes, et qui auxilio indigent, Πάντας τούς πένητας καί δςομένους έιςικουρ (ας,
673 SYNtAGMA CANONUM. - flf. VIII, CAP. V-VIII. 674
μετά δοκιμασίας έπιστολίοις ειτουν είρηνίκοίς έκκλη- A Cum examinatione, CU1T1 epistolis Seu pacificis ec-
σισστικοΤς μόνοις δδεύειν ώρίσαμεν, και μη συσχατι- clesiasticis solis viam ingredi Statuimus, et non
χοΤς, δια τδ τάς συστατικά; έπιστολάς προσήκειν τοΤς CUm COmmendatitilS t quoniam litteras COmmen-
ούσιν έν υπολήψει μόνοις καρέχεσθαι προσώποις. datitiasiis solis personis qu® sunt suspectae, prae-
beri oportet.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών Concilii Carthaginensh canon 106.
"ίνα ot έπί τδ κομιτάτον πορευδμενοι την αΙτίαν Ut pergentes ad comitatum causam suam vel
έαυτών, καί τψ fev Καρχηδόνι, κα ί τψ *Ρωμαϊκψ tepet Carthaginensi vel Romano pontifici insinuare
σπουδάσωσιν έμφανίσαι. pTOCUVent .
ρ£“\ "Ηρεσεν ΐνα δστισδηποτε πρδ; τδ κομιτάτον, 106. Placuit,nt quicunque ad comitatum, etc.,
x. τ. λ. ntpag. 680,
κεφαα. z\ — τίσι δετ του; έπισκδπους βοη- 207 CAP. VII. — Quibusnam debeant opem
6ε Τν · καί περί έπισκόπω*, και πρεσβυτέρων, και ferre episcopi· Et de episcopis , presbyteris, dia-
διακόνων, μή χορηγούντων τοΤς Ινδεέσιν έκκλη- COHIS qui ηΟΗ largiuntur egentibus ecclesiasti -
σιαστικοΤς. C%S,
'Αποστόλων κανών νθ\ Β Apostolorum canon 59.
νθ\ Κι τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, τινδς των 59. Si quis episcopos vel presbyter, CUID sit
κληρικών ένδεους βντος, μή έπιχορηγεΐ τα δέοντα, aliquis ex clericis egenus, ea qu® sunt necessaria
Αφοριζέσθω * έπιμένων δέ, καθαιρείσθω ώ; φονεύσας ei non suppeditat, segregetur : sin autem perseve-
τόν άδελφδν αυτού. ret, deponatur, utqui fratrem suum interfecerit.
Συνόδου Σαρδικης κανών ζ\ Concilii Sardicensts canon 7.
ζ;. ''Οσιος έπίσκοπος είπεν* Ήάκαφία ήμών,κ.τ,λ. 7. Hosius episcopus dixit : Importunitas nos-
tra, etc., ut pag . 667.
ot πβνόμενοι αιρετικοί, ού χορηγούνται τα λεγό- Indigentes haeretici non accipiunt e judiciis aut
μένα Αξιωματικά άπδ των δικαστηρίων ή των *£κ- Ecclesiis ea qu® honoraria dicuntur, ut lib. I,
κλησιών, ώς βιβλ. α* τίτ. e', διαίτ. κ\ tit. 5, COnst. 8.
ΚΕΦΑΑ. Β*. — Περί συνόδων και των είς αύτάς CAP. VIII. — De synodis , et de flOtl COncur-
μή Απιόντων. rentibus ad ipsas,
Αποστόλων κανών λζ' Apostolorum canon 37.
λζ\ Δεύτερον τού έτους σύνοδος γινέσθω των έπι- 37. Βίβ in anno fiat episcoporum synodus, et
σκόπων, και αν ακρινέτωσαν Αλλήλους τά δόγματα G inter se examinent decreta religionis, et inci-
tnc εύσεβείας, καί τάς έμπιπτούσας έκκλησιαστι- dentes ecclesiasticas controversias componant :
κας Αντιλογίας διαλυϊτωσαν, Απαξ μεν τη τέταρτη semel quidem quarta hebdomada Pentecostes,
έβδομάδι τής Πεντηκοστής, δεύτερον δέ ‘Γπερβερε- iterum autem hyperberel®i duodecimo secundum
ταίου δωδέκατη, κατά 'Ρωμαίους όκτωβρίού . Romanos octobril.
Συνόδου Νίκα ίας κανών ε1. Concilii Nicoeni canon 5.
ε'. Περί των άκοινωνήτων γενομένων, είτε των έν 5.De iis qui a 80 communione segregati Sunl,8iv6
κλήρφ, είτε των έν λαΐκφ ταγματι, υπδ τών καθ' clericorum sivelaicorumsint ordinis, ab episcopis,
έκάστην έπαρχίαν έπισ κόπων, κρατείτω ή γνώμη, qui sunt in unaquaque provincia, valeat sententia
κατα τδν κανόνα τον διαγορεύοντα τούς ίκρ' ετέρων secundum canonero,qui pronuntiat eos, qui ab aliis
Αποβληθέντας, ύφ’ έ τέρων μή προσίεσθάι. Έξεταζέ- ejecti sunt,non esse ab aliis admittendos : exami-
σθω δε μή μικροψυχία πάντως, εΐ φιλονεικί^, ή τινι netur autem, nunquid vel pusillanimitate vel 208
τοιαύτη άηδί^ τού έπισκόπου, αποσυνάγωγοι γε- contentione, velaliqua ejusmodi episcopi acerbita*
γένηνται. "ίνα ούν τούτο τήν πρέπουσαν έξέτασιν te, congregatione pulsi sint Ut hoc ergo convenian-
λαμοάνοι, καλώς έχειν Ιδοξεν έκάστου ένι αυτού καθ’ tem examinationem accipiat, recte habere visum
έκάστην |παρχίαν δίς τού έτους, συνόδους γίνεσθαι· Best, ut singulis annis in unaquaque provincia bis 81
ίνα κοινή πάντων τών έπισκόπων τής έπαρ χίας έπΙ in anno synodi fiant: ut cum omnes provinciae epi-
τδ αύτδ συναγομάνων τα τοιούτα ζητήματα έςετά- gCOpi in eumdetn locum communiter conveniont,
ζοιτο, καί ούτως ot όμολογουμένω; προσκεκρουκότες ejusmodi qu®stiones examinentur:et sic quos epi-
τψ έπισκόπψ, κατά λόγον Ακοινώνητοι παρά πάσιν scopum offendisse constiterit, juste esse COngrega-
ειναι δόξωσι, μέχρι; Αν τψ κοινψ τών έπισκόπων tione separati apud omnes videantur, donec epis-
δόξη τήν φιλανθρωποτέραν ύπέρ αυτών έκθέσθαι coporum congregationi videatur pru iis humanio-
ψήφον. Al 8e σύνοδοι γινέσθωσαν, μία μεν πρδ τής rem proferre sententiam. Synodi auteui fiant, una
Τεσσαρακοστής, "ίνα ποίσης μικροψυχίας άναιρουμέ- quidem ante quadragesimam, ut, omnibus animi
νης, τδ δώρον καθαρδν προσφέρηται τψ θεψ * δευ- sordibus sublatis, purum munus Deo Offeratur :
τέρα δέ περί τδν τού μετοπώρου καιρόν. secunda autem autumni tempore.
79Nic. can. 5. 80 Apost. 13 et 33 , Antiogb. 6, 73, 44, q. 3. Si Aposl. 28; Antioch. 45;
Innoc. 10.
675
676
PHOTII PATRIARCHA CP.
Concilii Antiocheni cunon 20. A Συνόδου 'Αντίο χείας κανών x'
20. Propter USUS ecclesiasticos, et pro com- x'. Ati τ Ας έχχλησιαστιχάς χρείας, χαί τάς τών Αμ-
ponendis controversiis, recte habere visum est, φισδητουμένων διαλύσιις, καλώς Ιχειν Ιδοξε συνόδους
ut synodi episcoporum in unaquaque provincia χαθ’ έχάστην έπχρχί αν τών έπισχόπων γίνεσθαι δεύ-
flant bis in anno : semel quidem post tertiam τερον του έτους, άπαξ μέν μετά την τρίτην έβδομάδα
hebdomadem festi Paschae, Ut quarta hebdomade της έορτης του Πάσχα, ώστε τη τετάρτη έβδομάδι
Pentecostes perficiatur synodus, metropolitano της Πεντηκοστής έπιτελεΤσθαι τήν σύνοδον, ύπομι-
provinciales episcopos admonente secundam sy- μν^σχοντος τους έπαρχιώτας τού iv τη μητροπόλει·
nodum idibus Octobris futuram, qui est decimus τ^ν δέ δευτέραν σύνοδον γίνεσθαι εΙδοΤς όχτωβρίαις
hyperberetaei : ut in his ipsis synodis accedant $ίτις έστί δεχάτη 'Γπερβερεταίου * ώστε iv αύτχΤς ταύ-
presbyteri et diaconi, et omnes qui se injuria ταις ταΤς συνόδοις προιέναι πρεσδυτέρους χαί διαχό-
ailectos putant, et a synodo judicium assequan- νους, xxl παντας τους ήδιχήσθαι νομίζοντας, χαΐ παρά
tur, nec ullis liceat synodos per se facere, sine της συνόδου έπι χρίσεως τυγχάνειν* μη έξεΤναι δέ τινας
iis quibus sunt creditae metropoles. καθ’ έαυτου συνόδους ποιεΤσθαι, Ανευ των πεπιστευ-
μόνων τάς μητροπόλεις.
Concilii Laodiceni canon 40. Συνόδου Λαοδιχείας χάνων μ\
40. Quod non oportet episcopos qui vocantur B μ·*· *Οτι ού δεΤ έπισχόπους χαλουμένους είς σύν-
ad synodum, negligere, sed abire, et docere vel οδον χχταφρονεΐν, Αλλ* Απιέναι καί δι δάσχειν $ διδά-
doceri, ad 309 correctionem Ecclesia et reli- σχεσΙαι, είς χατόρθωσιν της Έχχλησίας χαί τών
quorum. Si quis autem neglexerit, is seipsum λοιπών * εΐ δέ χαταφρονάσειεν δ τοιούτος, έαυτόν αΐ-
accusabit ; praeterquam si propter intemperiem τιάσεσαι * πβρεχτύς, et μή δι’ Ανωμαλίαν Απολιμπά-
et aegritudinem non veniat. νοιτο.
Concilii Chalcedonensis canon 19. Συνόδου Χαλχηδόνος χάνων ιθ\
19. Pervenit ad aures nostras, quod in pro- ιθ'/Ηλθεν είς τάς ήμετέρας Αχοάς, ώς έν ταΤς έπαρ-
vinciis, canonibus constitutae episcoporum sy- χίαις at χεχανονισμεναι σύνοδοι τών έπισχόπων ού
nodi non fiant, et ex eo multa ecclesiastica ne- γίνονται, χχί έχ τούτου πολλά παραμελείτε τών
gliganttir quae correctione indigent. Statuit ergo διορθώσεως δεόμενων έχχλησιαστιχών πραγμάτων *
sancta synodus secundum sanctorum Patrum ca- ώρισε τοίνυν Αγία σύνοδος, χατα τούς τών Αγίων
nones, Ut bis in anno eumdem in locum conve- Πατέρων χανόνας, δίς του ένιαυτού έπΐ τύ αύτύ συν-
niant uniuscujusque provincia episcopi, Ut me- τρέχειν x«8’ έχάστην έπχρχίαν τούς έπισχόπους,
tropolitanus melius eese perspexerit, et singula ένθα Αν δ της μητροπόλεως έπίσχοπος δοχιμάση,
emergentia [corrigant : episcopi autem], qui x*i διορθουν έχαστα τά άναχύπτοντα - τούς δέ μή
non conveniunt. Si in eadem metropoli versen- c συνιδντας έπισχόπους, ένδημούντας ταΤς έαυτών πό-
tur, atque adeo sani sint et ab omni inexcusabili λέσι, καί ταύτα έν ύγεί? διάγοντος, χαί πάσης Απαρ-
et necessario negotio liberi, fraterne reprehen- βιτήτου καί Αναγχαίας Ασχολίας όντας έλευθερους,
dantur. Αδελφικώς έπιπλήττεσθαι.
Concilii Carthaginensi canones 18, 73, 76, 95. Συνόδου Καρθαγίννης χάνων ιη’, ογ’, ο£*, 4·\
18. Si quis clericus ordinatUS,etC.9ut pag. 482. wi\ Έάν τις χληριχύς χειροτονήται, X. τ. λ.
Diem Pascha die concilii nuntiandum. Περί τού την ήμέραν τού Πάσχα έν τη ήμέρφ
της συνόδου Αγγέλλεσθαι.
73.1tern placuit ut dies venerabilis Pascha, etc., ογ'. 'Ομοίως ίρεσεν, ώστε την Ημέραν τού προσ-
Utpag . 642. χυνητού Πάσχα, χ. τ. λ.
De episcopis qui ad concilia non occurrunt . Περί των μ^ Απαντώντων έν ταΤς συνόδοις
έπισχόπων.
76. Item placuit 81, Ut quoliescunque concilium οζ“\ 'Ομοίως ίρεσεν, ΐνχ δσαχισδ/,ποτε σύνοδον δβΐ
congregandum est, episcopi qui neque state, ne- συναχθηναι, ot έπίσχοποι οιτινες ούτε χείρ? ούτε
que agritudine, neque alia graviori necessitate Ασθενεί? ούτε τινί βχρυτέρ? Ανάγχη έμπνδίζονται,
impediuntur, competenter occurrant, et primatibus ρΑρμωδίως Απαντώσι, xxl τοΤς πρωτεύουσιν έχάστης
suarum quarumque provinciarum intimetur, Ut de Ιδίας αυτών επαρχίας έμφανισθείη περί πάντων τών
universis episcopis vel dua, vel tres turma fiant, ac έπισχόπων, είτε δύο, είτε τρεις συναθροίσεις γένων-
de singulis turmis vicissim quotquot electi fuerint, ται · χαί Απύ έχάστου δέ Αθροισμου είς Αμοιβήν
addiemconcilii310instanti88imeoccurrant.Quod όσοιδήποτε έπιλεγώσι, πρύς την Ημέραν της συνόδου
•i non potuerint occurrere, excusationes (63) suas ένστατιχώς Απαντήσωσιν έάν δέ μή δυνηθώσιν Απάν-
in tractoria conscribant ; vel si post adventum τησαι, Αθρόον τινών Αναγχών, ώς είχθς, Ανχφυομέ-
tr actor ia aliqua necessitates repente forsitan orta νων, εΐ μΐι τύν λόγον τού οΐχείου έμποδισμού παρά
fuerint, nisi rationem impedimenti sui apud suum τψ οΐχείψ πρωτεύοντι ΑποδιΑσωσυ, όφείλειν τούς
8i Cone. Carthag. v. can. 10. Afric. c. 43.
(63) Hanc sententiam Gracus interpres omisit, quoniam tractoria quid esset non intellexit.
6Τί SYNTAGMA ΟΑΚόΝϋΐί. — UT. Vili, CAP. VIII. 678
τοιούχους τή κοινωνί? τής ιδίας χυτών άρκεΐσθαι A primatem reddiderint, Ecclesiae suae communio-
’ Εκκλησίας. ne debere esse contentos.
Σύνοδου μη γίνεσθαι κοινήν ts χαΐ όλοτελή, cl Concilium unversale nonnisi ex necessitate fa-
μή έξ Ανάγκης. Ctendum.
ή ε\ ’Ήριβιν Δττι μή ιΤνχι παρχιτέρω ένιαυσιαίαν 95. Placuit 83 ut non sit nitra fatigandi 8 fra-
άνάγχην του συντρίβεσθαι τούς αδελφούς, άλλ* δσά- tribus anniversaria necessitas, sed quoties exege-
κις αν κοινή χρεία καλε'ση, πάσης τουτέστι τής *Αφρι- rit causa communis, id est tOtlU8 Africae, unde-
κής, γραμμάτων διδόμενων δθενδήποτε, προς ταύ- cunque ad (64) hanc sedem de hac re datae Iit-
την την καθέδραν σύνοδον δφείλειν συνάγεσθαι έν ταύτη tero fuerint, congregandam esse synodum in ea
τή έπαρχίφ ένθα Αν ή χρεία καί ή έπιτηδειδχης συν- provincia, ubi opportunitas persuaserit : causae
«οθήση * at δε αΐτίαι at μή ούσαι κοινά!, έν ταΤς autem qu® communes non sunt, in snis provin-
Ιδίαις έπαρχίαις κριθώσιν. tiis judicentur.
Συνόδου οίκουμε νίκης έκτης κανών η*. CORCiltt (BCWmeUXCi VI CQflOTl 8.
V· Έν πασι τά δπδ των Αγίων ήμών Πατέρων θεσ- 8. Io omnibus ea 84 qu® a nostris sanctis Pa-
πισθέντα, καί ήμετς κρατεΤν βουλόμενοι, άνανεουμεν tribus decreta sunt nos quoque rata ac firma esse
και τδν κανόνα τδν διαγορεύοντα, καθ' έκαστον έτος β volentes, canonem quoque renovamus, qui jubet
συνόδους των έν έκάσηι έπαρχίφ γίνεσθαι έπισκό- uniuscujusque provinci® episcoporum quotannis
των, ένθα έν δ τής μητροπόλεως δοκιμάστ έπίσκο- fleri synodos, ubi metropolitanus episcopus sa·
πος, έπειδή δέ διά τε τάς Βαρβάρων έπιδρομας, διά tius esse duxerit. Quoniam autem propter Bar-
τε τάς προσπιπτούσας έτέρας αΙτίας, άδυνάτως οΐ των barorum incursiones, et quasdam aliam inciden·
Εκκλησιών πρόεδροι έχουσι, δις τού ένιαυτού τάς συν- tes causas, non possunt qui Ecclesiis pr®sident
όδου; ποιεΤσθαι, έδοξεν ώστε τρόπφ παντΙ άπαξ του Synodos bis in anno facere, visum est Ut omnino
έτους, την των προγεγραμμένων έπια κόπων, διά τά, 8emel in anno propter ecclesiasticas qu&Stiones,
ώς «Ικδς, άναφυόμενα έκκλησιαστικά κεφάλαια, έν ut consentaneum est, emergentes, flat pr®dictO*
έκαστη έπαρχίφ γίνεσθαι σύνοδον, Από τής άγιας τού rum episcoporum synodus a sancto Pasch® festo,
Πάσχα έορτης, και μέχρι συμπληρώσεως τού όκτω- et usque ad OCtobris mensis Complementum, Sin-
βρίου μηνός έκάστου έτους, κατά τύν τόπον δν δ τής gulis annis, in loco quem, Ut pr®dictum OSt#
μητροπόλεως, καθά προείρηται, δοκιμάσει έπίσκοπος * metropolitanus episcopus aptiorem judicaverit,
τούς δέ μή συνιόντας έπισκόπους, ένδημούντας ταΤς Ii autem qui DOn conveniunt episcopi, Cum 211 ft
έαυτών πόλεσι, καί ταύτα έν ύγείφ διάγοντας, καί in SUIS civitatibus agant, et sani sint, et ab omni
πάσης Απαραιτήτου και Αναγκαίας Ασχολίας Αντας q inevitabili et necessario negotio liberi, fraterne
έλευθέρους, Αδελφικώς έπιπλήττεσθαι. corripiantur.
Συνόδου N ικαίας τδ δεύτερον κανών Concilii NtCOStii II COtlOTl 6.
Περί τού γίνεσθαι τοπικήν σύνοδον κατά χρόνον. De Synodo provinciali interdum constituendo.
ζ*\ Έπειδήπερ κανών έστιν δ λέγων, δίς τού ίτούς 6. Quoniam canon est qui dicit bis in anno in
καθ’ έκάστην έπαρχίαν χρή γίνεσθαι διά συναθροίσεως unaquaque provincia per congregationes episcopo-
έπισκόπων τάς κανονικάς ζητήσεις, διά ούν τήν συν- ruro fieri oportere qu®stiones canonicas; propter
τριβήν και τδ ένδεώς έχειν πρδς οδοιπορίαν τούς vexationem, et quod itineri perficiundo minus
συναθροιζόμενους, ώρισαν ot τής ζ"* συνόδου Πατέρες sufficerent qui Cogebantur, Statuerunt sanct®sext®
έξ Απαντος τρόπου και προφάσεως, Απαξ τού ένιαυ- synodi Patres 83, ea omnino et quacunque poetpo-
τοϋ γίνεσθαι, καί τά έσφαλμένα διορθούσθαι * τούτον sita causa, semel in anno fieri, et delicta corrigi,
ούν τδν κανόνα καί ήμετς άνανεούμεν * και εΤ τις Hunc ergo canonem 86 nos quoque renovamus l
εύρεθή αρχών τούτο κωλύων, Αφοριζέσθω · εΐ δέ τις etsi quis magistratus hoc prohibere inventus fue-
έκ τών μητροπολιτών Αμελήσοι τούτο γίνεσθαι, έκ- rit, segregetur. Si quis autem metropolitanus hoc
τδς Ανάγκης καί βίας, καί τίνος εύλόγου προφάσεως, fieri non curaverit pr®terquam vi vel necessitate
τοΤς κανονικοΤς έπιτιμίοις δποκείσθω · τής δέ συν- ρ et justa aliqua de causa, canonicis poenis subji-
όδου γινόμενης περί κανονικών καέ εύαγγελικών πρα- ciatur. Cum autem de canonicis et evangelicis
γμάτων, δεΤ τοΤς συναθροισθεΤσιν έπισκόποις, έν με- rebus fiat synodus, opus est Ut congregati episcopi
λέτη καί φροντίδι γίνεσθαι τού φυλάττειν τάς θείας magnam curam et diligentiam gerant,ut divina et
καί ζωοποιούς ένταλάς τού θεού · έν γάρ τφ φυλάσ- vivifica mandata serventur. In eis enim servandis
σεσθαι αυτάς, άνταπόδοσις πολλή * 8τι καί λύγνος kv- est retributio multa 87 : quoniam lucerna est
τολή, νόμος δέ φως, και δδδς ζωής έλεγχος καί παι- mandatum 88^ lex vero Iui, Ot via vit® probatio
δεία * καί ή έντολή Κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα et disciplina, et pr®C6ptum Domini lucidum illu-
δφθαλμούς * μή έχειν δέ Αδειαν τδν μητροπολίτην έξ minans oculos. Ne liceat autem melropolitano ex
83 Cone. Hilevit. can. 9 ; Afric. c. 62. 84 Nic®n. 9 ; Chalced. 19 ; Can. Apost. 37 ; Antioch. 20
85 Cone. Nie®n. c. 5. 86 Can. 81. 87 pSal. xvm, 12. 88 Prov. vi, 25.
(64) Scilicet Cartbaginensem. Ferrandus in Brevior canonum , iit. 144, perperam hunc canonem
oncilio Antiocheno tribuit, pro Africano.
679 ΡΗΟΤΠ PATRIARCHiE CP. 680
iis quae secum affert episcopus, vel jumentum, A ών Επιφέρετχι δ Επίσκ οπο; μετ’ αυτού, II κτήνος,
vel aliquam rem aliam petere. Si enim hoc fe- Ii Ετερον εΤΒος άπαιτεΤν · εΐ δΐ τούτο πεποιηκώς Ελεγ-
cisse deprehensus fuerit, reddet quadruplum. χθή, άποτίσει τετραπλάσιον.
TextUS.Const. 2 et 17, iit. 1 Novellarum volunt, 'H ζ# καί ή ιζ’ διάταξις του * τίχ. των Νεαρών
ut semel aut bis quotannis [in mense] Junio aut βούλονται άπαξ ή δίς του Ετους, τψ Ίουνίψ ή τψ
Septembri, metropolitanorum apud patriarchas, Σεπτεμβρίω, γίνεσθχι συνόδους των μητροπολιτών
et episcoporum apud metropolitanos celebrentur παρά τοίς πατριάρχχις, και των Επισκόπων παρά
synodi,212 in quibus causaB, quas episcopi, clerici τοΤς μητροπολίταις · και Εξετάζεσθαι τάς αΙτίας άς
et monachi adversus se invicem habent, exami· ol Επίσκοποι καί ol κληρικοί καί ot μοναχοί, πρδς
nentur : et de fide, canonibus, ac ecclesiasticis άλλήλους Εχουσι · περί τε πίστεως καί κανόνων καί
aliisquerebus [tractetur] : denique quae adversum πραγμάτων Εκκλησ ιχστικών καί άλλων καί τά παρά
Canones commissa sunt, corrigantur. [Item Ut] τους κανόνας άμαρτανόμενα διορθούσθαι * ol δε αρ-
prmsules eorumque .cobories, nisi metropolitanos χοντες καί at τάξεις αυτών μη Επιτιθέμενοι χοΤς
Ot episcopos synodos celebrare procrastinantes μητροπολίταις καί Επισκόποις ύπερτιθεμένοις ποιεΤν
urgeant, aut imperatori [eam rem) significent, su· τάς συνόδους, η μη μηνύοντες τή βασιλείς, Εσχάτως
premo afficiantur supplicio. g τιμωρούνται.
CAP. IX. — Ne temere episcopus aut clericus ΚΕΦΑΛ. θ\ — Περί τού μή ώς Ιτυχεν επίσκοπον
filios SUOS emancipent . ή κληρικύν Εμμαγκιπεύειν τά Τδια τέκνα.
Concilii Carlhaginensis canon 35. Συνόδου Καρθαγέννης κανών λε\
Ut episcopi , vel clerici non facile filios SUOS Περί τού τούς έπισκόπους και τους κληρικούς μη
emancipent . εύχερώς τά τέκνα αυτών ποιεΥν έμμαγκίπατα.
35. Ut episcopi 89 (65) vel clerici filios SUOS a λε\ *Ωστε τούς έπισκόπους καί τούς κληρικούς, καί
sua potestate per emancipationem exire non si- τά τέκνα αυτών, μή Εφν αύτεξουσίως άπιέναι διά
nant, nisi de moribus eorum fuerint et de aetate έμμαγκιπατίονος · εΐ μή γ' άν είς τούς τρόπους καί
securi, ut possint ad eos jam propria pertinere είς τήν ηλικίαν αυτών πληροφορηθώσιν, ώς λοιπον
peccata. χά Αμαρτήματα αύτών είς αυτούς συντείνειν.
CAP. X. — Quomodo episcopi repetant sibi ΚΕΦΑΛ. Γ. — Πώς έκδικούσιν ot έπίσκοποι
loca ab hoeretids occupata . τούς Αρμόζοντας αύτοΤς τόπους παρά αίρετικών
κατεχομένους.
Concilii Carthaginensis canon 121. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρκα\
De his gui plebes ad se pertinentes negligunt· Περί τών άμελοόντων τών αύτοτς άνηκόντων
^ λαών.
121. Item placuit 90, Ut quicunque negligunt loca ρκα\ 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα οίτινεσδήποτε άμελούσι
ad suam cathedram pertinentia, in catholicam τών τόπων τών άνηκόντων τή αύτών καθέδρφ πρδς
unitatem lucrari, Conveniantur a diligentibus vici- τύ τούτους κερδάναι εις την καθολικήν ένότηχα, Εγ-
nis episcopis, Ut id agere non morentur. Quod si κληθώσιν άπδ των γειτνιώντων αύτοΤς έπιμελών
intra sex menses St 15 a die conventionis non έπισκόπων, περί τού μή άναβάλλεσθαι τούτο πράξαι ·
effecerint, qui potuerit ea lucrari, ad ipsum perti- διύ Εάν Εντός προθεσμίας μηνών εξ, άπύ της Ημέρας
neant. Ita sane, Ut Si ille ad quem pertinuisse της περί τούτον συνελεύσεως, μηδΕ* άνύσωσι, τψ
videbantur, probare potuerit magis illius electam δυνχμένψ λοιπόν τούτους κερδάναι προσκυρωθώσιν ·
negligentiam ab bsereticis, Ut impune ibi sint, et ούτως μέντοι, Τνα έάν ΕκεΤνος προς δν ένδείκνυντχι
Suam diligentiam fuisse praeventam, Ut eo modo άνήκειν ol τοιούτοι, Εξεπίτηδες διά τινχ οικονομίαν
ejus Cura sollicitior vitaretur^ cum hoc judices Εδυςεν άμελεΤν, τούτο τών αίρετικών Επι)εξαμένων*
episcopi cognoverint, suae cathedrae loca re8ti- ώστε άθορύβως αυτούς πχραδέξασθχι, καί έν τοσούτψ
tuant. Sane si episcopi inter quos causa versa- ή αυτού Επιμέλεια ύπδ έτέρου προελήφθη, ήτινι κατ-
tur, diversarum provinciarum sunt, ille primas εχρήσατο, τούς αύτούς αίρετικούς πλέον Εκάκιζε
det judices, in cujus provincia est locus de quo D τούτου μεταξύ Επισκόπων κρινόντων διαγινωσκομέ-
contendilur. Si autem ex communi placito vici- νου, ol τόποι τή αυτού καθέδρφ άποκατασταθώσι *
nos judices elegerint, aut unus eligatur, aut tre3 : τών δέ κρινόντων έπισκόπων, έκ διαφόρων δντων
Ut si tres elegerint, omnium sententiam eequan- Επαρχιών, Εκείνος δ πρωτεύων τούς δικαστάς δώσει,
lur, aut duorum. ούτινος Εν τή χώρφ δ αύτδς υπάρχει τόπος, περί ού
φιλονεικεΐταΓ Εάν δΕ κατά κοινήν συναίνεσιν, γείτονας Επιλέξωνται κριτάς, 1} εΐς Επιλέγω ή τρείς.
καί Εάν τρεις Επιλέξωνται, ή τη τών όλων ψήφφ Επακολουθήσουσιν, I] τη τών δύο.
Novella 37 ait, Ecclesias Africaefirmiterobtioere 'Η ριβ* Νεαρά φησί, τάς Εκκλησίας Αφρικής,
possessiones suas: et si pagani aut haeretici ipsarum άσφαλώς Εχειν τάς κτήσεις αυτών και Εάν "Ελληνες ή
30 Cone. Carthag. in, can. 14 ; Afric. c. 3. 90 Cone. Miievil. ii, c. 2A ; Afric. c. 88.
(65) Graecus interpres existimavit contogatum de coetu dici pro convocatum : cum sit conrogare,
porrigere et ad breviarium bic referatur.
681 SYNTAGMA CANONUM. -
αλτικοί Ιχωσί τινας αυτών, ή οίκους, ή σκεύη
Αφαιρεΐσθαι αυτά, μή Αντικειμένης αυταΤς χρονίας
παραγραφής.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — Περί του μη δφείλειν τούς Ανα-
γνώστας τδν δήμον προσκυνεΤν.
Συνόδου Καρθαγεννη; κανών ι<^'.
*ι2στε μηδένα έπίσκοπον, κ. τ. λ.
ιΓ. 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα έπίσκοποι, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ\ — Περί έπισκόπων μή έπιστρεφόν-
των τούς αιρετικούς * και περί έπισκόπων καί
κληρικών μή διδασκόντων τον λαόν * καί οτι δ
έπ'σκοπος υπέρ τού λαού Απολογείται τψ θεφ *
καί πότε του λαού άμαρτήσαντος, ό κλήρος Αφ-
ορίζεται.
’ Αποστόλων κανών λζ"*, λθ\ νη*.
λς“'. Et τις χειροτονηθείς έπίσκοπος, κ. τ. λ.
λθ\ Οί πρεσβύτεροι καί διάκονοι, άνευ γνώμης
τού έπισκόπου, μηδέν έπιτελείτωσαν * αυτός γάρ
Ιστιν δ πεπιστευμένος τδν λαόν Κυρίου, καί τδν ύπέρ
των ψυχών αυτών λόγον Απαιτηθησόμενος.
νη*. Επίσκοπος ή πρεσβυτερος αμελών του κλήρου,
ή τού λαού, καί μή παιδεύων αυτούς τήν εόσέβειαν,
άφοριζόσθω., έπιμένων δέ τη ρφθυμίφ, καθαιρείσθω.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρκγ*, ρκδ*.
*ΐ1στε τδν καταιρρονούντα τής Ιδίας διοική-
σεως έπίσκοπον στερεΤσθαι τής κοινωνίας.
ρκγ*. *ΕΑν έν τοΤς ματρικίοις, ήγουν έν ταΤς καθ-
έδρχις, έπίσκοπος Αμελής γένηται κατα τώ* αιρετικών,
ύπομνησθείη απδ τών γειτνιώντων έπιμελών έπισκά-
στων, καί δποδειχθείη αύτφ ή Ιδία περιφρόνησις,
προς τδ μή Ιχειν Απολογίαν * έαν δε Αφ* ής ήμέρας
ύπομνησθή, ένεδς μηνών Εξ έν τή αύτη επαρχίφ
διάγων, μή τών όφειλόντων πρδς τήν καθολικήν
ένότητα έπιστραφήναι τήν φροντίδα ποιήσηται, τψ
τοιούτψ μή συγκοινωνηθή, Εως ου τούτο πλήρωσή *
εΐ δέ δ έπιζεργαστής είς τούς αυτούς τόπους μή πα-
ραγένηται, τψ έπισκόπω μή έπιγραφή.
Περί τών τούς Δονατιστας κοινωνήσαι ψιυδο-
μένων έπι σκοπών.
ρκδ1. Έαν δε Αποδειχθή τδν τοιούτον ψευσάμενον
περί τής έκείνων κοινώνίας, έν τφ λέγει ν αυτούς
κεκοινωνηκεναι, ούς δείκνυται συνειδήσει αυτού μήν
κοινωνήσαι, καί τήν έπισκοπήν Ιτι μήν Απολέσει,
Συνόδου οίκουμενιχής ίκτης κάνών ιθ'.
ιθ'. "'Οτι δει τούς τών έκκλησιών «ιροεστώτας,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. — Περί επισκόπων καί κληρικών
κοσμικόν τι πραττόντων δημόσιον, ή Ιδιωτικδν, ή
μίσθωσιν, ή έπιτροπήν.
* Αποστόλων κανών ζ**, πα\
C\ Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, κόσ-
μικας φροντίδας μή Αναλαμδανέτω * εΐ δέ μή καθαι-
ρείσθω.
9* Cone. Milevit. ii, cap. 25 ; Afri e. e· 99. #
Pateol (Jr. GIv,
TIT. VIII, CAP· IX-XIII. M
aliquas aut domos aut vasa habeant, illis non ob-
stante longi temporis proscriptione, auferre.
CAP. XI. — Lectore s populum non salutent .
Concilii Carthaginensis canon 16.
Ut nullus episcopus , etc., ut pag . 550.
16. Item placuit ut episcopi, etc., ut pag. 550.
211 CAP. XII. — De episcopis qui haereticos
ad orlhodoxiam non convertunt . Item de episco-
pis et clericis populum non erudientibus. Et quod
episcopus intercessor sit pro populo apud Deum .
Et quandonam populo peccante , clerus extra
communionem fiat.
Apostolorum canones 36, 39, 58.
36 [35]. Si quis ordinatus episcopus, etc., ut
pag. 506.
39. Presbyteri et diaconi sine sententia epis-
copi nihil perficiant : ipse enim est, cujus fidei
populus est creditus, et a quo pro animabas ra-
tio exigetur.
58 [57]. Episcopus vel presbyter, qui cleri vel
populi curam non gerit, et eos pietatem non do-
cet, segregetur : et in socordia perseveret, de-
ponatur. ^
Concilii Carthaginensis canones 123, 124.
Ut si episcopus negligatsuam dioecuim , com-
munione privetur.
123. Si in matricibus 91 cathedris 21tt episco-
pus negligens fuerit adversus haereticos, conve-
niatur a vicinis episcopis diligentibus, et ei sua
negligentia demonstretur, ut se excusare non
possit. Quod si ex die quo convenitur, intra sex
menses, si in ejus provincia exsecutio fuerit, et
non eos ad unitatem catholicam convertendos
curaverit ; non ei communicetur, donec adim-
pleat. Si autem exsecutor ad loca non venerit,
non ascribatur episcopo.
De episcopis qui Donatistas communicasse
mentiti fuerint.
124. Si autem 9* probatum fuerit, eum de
communione illorum fuisse mentitum, dicendo
eos communicasse, quos eo sciente non commu-
nicasse constiterit, etiam episcopatum amittat.
Concilii oecumenici vi canon 19.
19. Quod oportet eos qui praesunt ecclesiis, etc.,
ut supra pag. 646.
2 16 CAP. XUI. — De episcopis et clericis qui
negotium aliquod publicum aut privatum exer-
cent, aut operam vel locationes conducunt, aut
tutelam curamve gerunt .
Apostolorum canon 6, 81.
6. Episcopus, vel presbyter, vel diaconos
ssculares curas non suscipiat : alioqui depona-
tur.
Cone. Milevit. u, cap. 25 ; Afric. c. 91.
22
683 ΜΟΤΠ PATMAHCHJ! CP. 684
81 [80]. Diximus non oportere episcopum vel
presbyterum seipsum ad publicas administratio»
nes demittere, sed in ecclesiasticis negotiis ver-
sari. Tei ergo ita non facere persuadeatur, vel
deponatur ; nemo enim potest duobus dominis
servire secundum Domini adhortationem.
Concilii Chalcedonensis canon .
3. Pervenit ad sanctam synodum, quod eorum
qui, clero cooptati sunt, quidam propter turpe lu-
crum alienas possessiones conducunt, et saecu-
laria negotia exercent,divinum ministerium negli-
gentes, saecularium vero domos subeuntes, et eo-
rum facultatem tractationem ac curationem pro-
pter avaritiam suscipientes. Definiit ergo sancta
synodus, neminem deinceps, nec episcopum, nec
clericum, nec monachum, vel possessiones condu-
cere,vel saecularibus possessionum administratio-
nibus seipsum ingerere, nisi utique ex lege ad
inexcusabilem im puberum tutelam vocetur, vel ci-
vitatis episcopus eum rerum ecclesiasticarum cu-
ram gerere permittat, 917 vel orphanorum, vel
viduarum, quibus provideri non potest, et perso-
narum quas ecclesiastico auxilio maxime indigent,
propter timorem domini.Si quis autem quae statu-
ta sunt, deinceps transgredi aggressus fuerit, is
poenis ecclesiasticis subjiciatur.
Concilii Carthaginensis canon 16.
16. Vl nullus episcopus, etc., ut pag. 550.
Concilii Niconi π canon 10.
Quod non oporteat clericos , sua relicta parce -
cia, in aliam incurrere , inscio episcopo.
10. Quoniam nonnulli clerici, etc., ut pag. 662.
Synodi quae prima et secunda nuncupatur Cons-
tantinopoli in templo Sanctorum Apostolorum
congregata canon 11.
11 . Presbyteros vel diaconos, saeculares magis-
tratus vel curas suscipientes, vel eas quae in magis-
tratuum aedibus dicuntur, curationes, divini et sa-
cri canones depositioni subjiciunt. Hoc ergo nos
quoque confirmantes, de reliquis quoque qui sunt
in clericorum catalogo decernimus : quod si quis
eorum saecularia officia assumat, vel eas quae in
magistratuum aedibus vel in suburbanis dicuntur,
curationes suscipiat, is ex clero expellatur.Nemo
enim potest, ut est Christi veri Dei nostri vox ab i
ipso prolata ®3, eaque longe verissima, duobus
dominis servire.
Textus. Const. 17, tit. 3, lib. i, cod. vetat ne
clerici accessum habeant ad publicas vel ad curiam
pertinentes actiones.Et 40 ejusdem tit. const. in-
terdicit defensoribus ecclesiarum, ne extremas
918 voluntates insinnent, atque in temeratores
poenam quinquaginta librarum [auri] statuit. Et
ejusdem tit· ait : Quod episcopi, presbyteri, dia-
i πα'. Ειπομεν δτι μή χρή έπίσκοπον 6 πρεσβύτε-
pov κάθιΐναι έαυτύν είς δημοσίας διοικήσεις, άλήά
προσευχαιρείν ταίς άχκλησιαστικαίς χρείαις * ή πει-
θέσθω ούν τούτο μή ποιείν, ή χαθαιρείσθω 4 ούδεΐς
γάρ δύναται δυσί χυρίοις δουλεύίιν, κατά την Κυ-
ριακή* παραχέλευσιν.
Συνόδου Χαλχηδόνος κανών γ\
γ\ *Ηλθεν είς τήν άγίαν σύνοδον, δτι των kv χλήρφ
κατειλβγμένων τινές δε* χίσχροκέρδειαν, αλλοτρίων
κτημάτων γίνονται μισθωτά?, καί πράγματα κοσ-
μικά έργολαβούσι, της μεν του Θεού λειτουργίας
καταρφθυμούντες, τους 61 των κοσμικών ύποτρέχον-
τες οΐκους, καί ουσιών χειρισμούς άναδεχόμίνοι διά
φιλαργυρίαν. "βρίσε τοίνυν ή άγία καί μεγάλη σύν-
οδος, μηδένα τού λοιπού, μη έπίσκοπον, μή κληρικόν,
I μη μονάζοντα, ή μισθούσθαι κτήματα, ή πραγμά-
των έπεισάγειν έαυτύν κοσμικαΤς διοικήσεσι, πλήν εΐ
μή που έκ νόμων καλοίτο εις άφηλίκων απαραίτητον
άπιτροπήν, ή δ της πόλεως έπίσκοπος, έχχλησιαστι-
κών έπιτρέψοι φροντίζει ν πραγμάτων, ή όρφανών,
κάΐ χηρών άπρονοήτων, καί των προσώπων τών μά-
λιστα τής εκκλησιαστικής δεόμενων βοηθείας, διά
τύν φόβον τού κυρίου * εΐ δε τις παραβαίνει* τά
ώρισμένα τού λοιπού έπιχειρήσοι, δ τοιούτος έκκλη-
σιαστικοΤς ύποκείσθω έπιτιμίοις.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ιζ".
ιζ"\ "Ώστε μηδένα έπίσκοπον ή πρεσβύτερον,
κ. τ. λ.
Συνόδου Νίκαιας τδ δεύτερον, κανών ι\
"Οτι ού Βεί κλίιρικούς άπολιπεΐν τήν έαυτών
παροικίαν, καί έν έτέρς άφικέσθαι, χωρίς είδή-
σεως τού άπισκόπου.
ι\ ’Επειδή τινες τών κληρικών παραλογιζόμενοι,
κ. τ. λ.
Συνόδου α* καί β’ συγκροτηθείσης έν Κωνσταν«
τινουπόλει έν τψ ναψ τών *Αγίων 9 Αποστόλων,
κανών ια9.
ια. Τούς πρεσβυτέρόυς ή διακόνους, κοσμικάς άρ-
χάς ή φροντίδας άναδεχομένους, ή τάς έν τοΤς οΐκοις
τών άρχόντων λεγομένας κούρατωρείας, ot θείοι κιΐ
Ιεροί κανόνες καθαιρέσει καθυποβάλλουσι * τούτο οδν
και ήμείς έπικουρούντες, καί περί τών λοιπών τών Ιν
κλήρψ κατειλεγμένων διοριζόμεθα, ώς εΥ τις αδτών
κοσμικάς άρχάς μεταχειρίζοιτο, ή τάς έν τοίς τών
άρχόντων οΥκοις ή προαστείοις λεγομένας κουρατω-
ρείας άναδέχοιτο, τούτον τού οίκείου κλήρου έκδιώ-
, κεσθαι * ούδείς γάρ δύναται, κατά τήν τού Χριστού τού
άληθινού Θεού ήμών αύτόλεκτ ον καί άψευδεστάτην
φωνήν, δυσί κυρίοις δουλεύειν.
*Η ιζ’ διάταξις τού a' βιβλ. τού κώδ. κωλύει τούς
κληρικούς πάροδον Ιχειν είς τάς δημοσίας πράξεις,
ή τάς άρμοζούσας ταίς βουλαίς * καί ή μ9 τού αυ-
τού τίτ. διάτ. άπαγορεύει τοίς έκκλησιεκδίκοις, έμφα-
νίζειν τελευταίας βουλήσεις, ποινήν έκ παραβασίας
δρίζουσα ν9 λιτρών καί ή να9 τού αύτούτίτ.φησιν,δτιοί
έπίσκοποι καί πρεσβύτεροι κάί διάκονοι καί ύποδιάκο-
03 Hatth. τι, 24.
685 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. VIII, CAP. XIV. 686
νοικαί μοναχοί, κάν μη έχωσι χειροτονίαν, άλειταυργη- A COni,SUbdiaCOni et monachi, licet DOQ SUnt clerici,
αίαν Ιχουσι πάσης έπιτροπης καί κουρατωρβίας, σχολά- omnino immanitatem lutelaB atque Cur® habeant :
ζοντβς μέντοι ταϊς έκκλησία ις καί τοΤς μοναστηρίοις si tamen ecclesiis et monasteriis suis operam na-
αύτών, καί μη άμελουντες της θείας λειτουργίας. vent, neque divinum ministerium negligant.
VH δά β’ διάτ. του α* τίτ. των Νεαρών φησιν, TexiUS. Const. 2, tit. I Novellarum ait, quod
8τι έπίσκοπος ή μοναχές. ού γίνεται κηδεμών* ol episcopus aut monachus tutor non flat : alii au-
δ* άλ)οι κληρικοί των Ιδίων συγγενών κηδεμονεύουσιν, tem clerici Cognatorum Suorum tutores sint, 81
έάν εΓσω δ* μηνών παρά τψ άρμοδίφ δικαστή οίκεί? intra quatuor menses apud competentem judicem
προαιρέσβι καταδέξωνται · καί ού προκριματίζονται [tutelam] propria voluntate susceperint: quo facto,
περί άλλην κηδεμονίαν * ούτε δ! δημοσίων έκλήπτωρ, nullum praejudicium circa aliam tutelam susti-
ή τελών, ή κτήσεων άλλοτρ ίων, ή κουράτωρ, οίκου, neant. [Quod item] neque publicarum [contributio·
fi έντολεύς δίκης, ή έγγυητής · ύπερ τών τοιούτων num] susceptores, neque vectigalium alienarumve
«Ιτιών Επίσκοπος, η οικονόμος, η άλλος κληρικύς possessionum [conductores] neque familiae cura-
γίνεται ονάματι ίδίφ, ή της Εκκλησίας, ζ τού μο~ tores, neque procuratores litis, neque super istius-
ναστηρίου αυτού* τάς δέ παρΟκειμένας κτήσεις τοΤς modi Causis fidejussores SUO,autecdesi® monasle-
«ύτών εύαγέσιν οίκοις, δύνανται μισθούεθαι καί έμ- Β riive sui nomine, vel episcopi vel oeconomi , vel alii
φυτεύεσθαι, πάντων τών μοναχών καί κληρικών έν clerici fiant. Possint autem adjacentes ipsis νβηβ-
σνμβολαίψ, ή έπί πράξεως, συναινούντων καί φάνε- rabilibus domibus possessionem in conductionem
ρούντων συμφέρειν το γινόμενον- καί αύτοί δέ οί et emphyteusin accipere: [ut tamen] omnes clerici
σεπτοί οίκοι τοΤς κληρικοτς αύτών μισθούσι καί έμ- et monachi in instrumento aut actis consentiant, et
φυτεύουσι, χωρίς τών δι’ έτέρου νόμου κωλυθεντων declarent eam tum fore conducibilem. Ipsas au-
ττροσώπων · ό δέ παρά ταύτα ποιών, εί μεν έπίσκο- tem venerabiles domns clericis suis elocare, et
ττάς έστι, τά πράγματα αύτού πάντα τη έκκλησή in emphyteusin dare, exceptis personis per aliam
αυτού προσκυρούνται * εί δε οικονόμος ή άλλος κλη- legem prohibitis, ac easdem a clericis accipere,
ρικύς, ποινήν δί$ωει χρηματικήν την νομιζομβνην [Quod etiam] qui contra h®c fecerit, si quidem
τφ έπισκόπψ αύτού, οί δέ έμπιστεύσαντες αύτοΤς episcopus sit, omnes ipsius facultates ipsius 6C-
χάς διοικήσεις, fi λαβόντες αύτού; έγγυητάς, ούκ clesi® addicantur : 81 vero (BCOnomuS, aut alius
Ιχουσιν Αγωγήν κατ’ αύτών, fi πραγμάτων, ή έγγυη- clericus, poenam pecnniariam subeat, quam epis-
τών, fi Ικκλησιών, ή μοναστηρίων αύτών * άλλα καί copus ipsius probaverit. [Quod postremo] qui ip-
τήν ουμβαίνουσαν τών δημοσίων βλάβην οίκοθεν sis administrationes crediderint, aut fidejussores
Αποθεραπεύουσιν. C ipsos acceperint, adversus ipsos, aut res, aut
fidejussores, aut ecclesias, aut monasteria actionem non habeant : sed etiam si quod damnum
publicum obvenerit, [id] de suo resarciant.
ΚΕΦΑΛ. ΙΔ\ — Περί έπισκόπων καί κληρικών 810 GAP. XIV. — De episcopis et clericis qui
συνόντων γυναιξίν έηεισάκτοις. cum subinductis mulieribus habitant.
Συνόδου Νίκαιας κανών γ\ Concilii NiC&ni CUUOn 3.
γ\ ’Απηγόρευσε καθόλου fi μεγάλη σύνοδος, μήτε 3. Vetuit omnino magna synod us, ne liceat epi-
έπισκόπψ, μήτε πρεσβυτέρφ, μήτε διακόνφ, μήτε SCOpo, nec presbytero, nec diacono, nec ulli pe-
δλω; τινί τών έν τψ κλήρψ, έξεΤναι συνείσακτον nitus eorum qui sunt in clero, introductam ha-
Ιχειν * πλήν εί μή άρα μητέρα fi Αδελφήν ή θείαν, here mulierem 94, praeterquam utique matrem
fi & μόνα πρόσωπα πάσα/ ύποψίαν διαπέφευγεν. vel sororem, vel amitam, vel eas personas, qu®
omnem suspicionem effugiunt.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών ε'. Concilii cecumenici VI Canon 5.
e’. Μηδείς τών έν ίερατικφ καταλεγόμενων τάγματι, 5. Nullus eorum, qui in sacerdotali catalogo de-
τών έν τφ κανόνι έμφερομένων άνυπόπτων προσ- gunt 95, extra eas, qua in canone recensentiur, a
ώπων έκτύς διάγων, γύναια κεκτήσθω ή θεραπαινίδας, suspicione alienas personas, mulierem possideat
xb άνεπί)ηπτον έαυτφ έντεύθεν τηρών · εί δέ παρα- vel ancillam, se nulli reprehensioni affinem ex hoc
δαίνοι τις τά παρ’ ήμών όρισθέντα, καθαιρείσθω · D serva ns. Si quis autem qu® a nobis definita sunt
xb αυτό δέ τούτο καί οί εύνούχοι παραφυλαττέσθω- transilierit, deponatur. Hoc ipsum autem etiam eu-
σαν, τύ άμεμπτον έαυτοΤς προνοούμενοι · παραβαί- nuchi servant : ut a vituperatione alieni sint, pro-
νοντες δέ, εί μέν κληρικοί εΤεν, καθαιρείσθωσαν* εί videntes. Qui autem transgrediuntur, si sint qui-
δέ λαϊκοί, άφοριζέσθωσαν. dem clerici, deponantur : si vero laici, segre-
gentur.
Συνόδου Νικαίας xb δεύτερον, κανών ιη’. Concilii NtCCtni U CaflOH 18.
Λθτι ού δεϊ γυναϊκα ένδιαιτάσθαι kv έπισκοπείοις, ή Quod mulieres non debeant in episcopiis vel
Iv ανδρείοις μοναστηρίοις. virorum monasteriis versari.
ιη. Άπρόσκοποι γίνεσθε, φησιν δ θείος 'Απόστολος, 18. Sine offensione esse etiam iis qui extra sunt
94 Siricius xxi ; et Carthag., iii, 17. 95 Nic®n. 3.
68 7 tHOTtl PATUtAilCfl A CP. 688
inquit di vinos Apostolus·®. Mulieres autem in epi- A καί τοίς έξωθεν * xb δέ γυναίκας ένδιαιχασθαι έν Ιπι-
scopiis vel monasteriis versari, est omnis offensio- σκοπείοις, ή xxl μοναστηρίοις, παντδς προσκδμμα-
nis causa. Si quis ergo ancillam vel liberam in τος αίτιον * tX τις ουν δούλην 6 έλευθέραν fcv τφ
episcopio possidere deprehensus fuerit, vel in έπισκοπείφ χτώμενος φωραθείη, ή έν μοναστηρίφ,
monasterio ad ministerium aliquod obeundum, πρύς έγ/είρησιν διακονίας τινδς, έπιτιμάσθω * έπι-
puniatur : sin autem perseveret, deponatur. Si μενών δέ, καθαιρείσθω · εΐ 5ε καί τύχοι έν προστείοις
vero etiam in suburbanis mulieres esse conlige- γυναίκας εΐναι, καί θελήσοι έπίσκοπος 6 Ηγούμενος
rit, et voluerit episcopus vel monasterii prsefec- πορείαν έν τοΤς έχείσε ποιήσασθαι, παρόντος In-
tus illuc iter facere, praesente episcopo vel mo- σκόπου 6 ήγουμένου, μηδόλως έγχείρησιν διακονίας
nasterii praefecto 920 mulier eo tempore nullo ποιείσθαι κατ’ ΙχεΤνον τδν χαιρδν γυναιχί * Αλλ* Ιδια-
ntodo ministerium obeat, sed alio in loco seorsum ζέχω Ιν έτέρψ τόπφ, έως Αν τήν έπαναχώρησιν
versetur, donec recesserit episcopus, aut hegume- ποιήσηται 6 έπίσκοπος, δι 4 xb Ανεπίληπτον.
nus, ut omnis reprehensionis occasio vitetur.
Basilii ex epistola ad Greaorium [ed. Parego· Βασιλείου έχ της προς Γρηγόριον έπιστολής, ώστε
riumj Ut a muliercula separetur . χωρισθήναι αύτδν του συνοίκου γυναίου.
Legi tuas litteras cum omni patientia, sumque g Ένέτυχον σου τοίς γράμμασι μετά πάσης μαχρο-
admiratus cur, cum possis apud nos breviter et θυμίας, καί έθαυμασα, πώς δυνάμενος ΙιμΤν συντά-
facile factis tuis causam agere, in rebus repre* μως xat ευκόλως Απολογήσασθαι διά των πραγμά-
bensis persistere velis, ac longis sermonibus CU- των, χοΤς μεν χαχηγορυμένοις έπιμένειν καταδέ/η,
rare tentes insanabilia. Nec primi, nec soli, Pa- λόγοις δε μαχροίς θεραπεύειν έπιχειρείς τά Ανίατα *
regori, sancivimus, Ut ne una cum viris habita· ο5χε πρώτοι ούτε μόνοι, ώ Γρηγόριε, ένομοθετήσα-
rent mulieres. Sed lege canonem a sanctis nos- μεν γυναίκας άνδράσι μή συνοικείν. Άλλ* ΑνάγνωΘ·
tris Patribus editum in synodo Nicaena, qui ma- τύν κανένα τδν έξενεχθέντα παρά των άγίων Πατε-
nifeste sancivit extraneas mulieres non esse. Vita ρων ήμών έν τή συνόδφ Νίκαιας, 8ς φανερώς Απ-
autem caelebs in eo honestatem habet, Ut a con- ηγόρευσε συνεισάκτους μη είναι · Αγαμία δε έν τούτφ
victu mulieris separetur. Quare si quis verbo έχ*ι τδ σεμνδν, έν τφ κεχωρίσθαι της μετά γυναι-
professus, reipsa quae conjugatorum sunt facit, χών διαγωγής * ώς Αν έπαγγελλόμενός τις τφ όνό-
palam est eum Virginitatis quidem honestatem μάτι, έργφ τσ των χαΐς γυναιξί συνοιχούνχων ποιη-
in nomine persequi, sed nequaquam ab indeco* ται, δηλός Ijxi τδ μέν της παρθενίας σεμνόν έν τη
ra voluptate abstinere. Tanto ergo magis oporte- προσηγορί? διώχων, τού δέ χαθ* ηδονήν άπρε εοΟς
bat te postulaticni nostrae facile cedere, quanto μή Αφιστάμβνος · τοσούτφ ούν σε ααλλον έχρηνεδ-
te ais esse liberiorem ab omni corporea libidine. υ κόλως ήμών είναι τη Αξιώσει, δσψπερ λέγεις έλεύ-
Neque enim virum septuaginta annos natum θέρος είναι παντδς σωματικού πάθους · ούτε γάρ τον
existimo libidinose habitare cum muliere : nec έβδομηχονταετή γεγονότα πείθομαι έμπαθώς γυναιχί
quod turpe aliquod facinus fuisset admissum, id· συνοικείν, ούτε ώς έπΐ γενομένη τινί άτόπφ αράξει,
circo constitui quae constitui ; sed quod ab Apo~ ώρίσάμεν A καί ώρίσάμεν * Αλλ* έπειδή έδιδάχθημεν
Stolo didicimus offendiculum frairi non ponere παρά τού Αποστόλου, μή τιθέναι πρόσκομμα τφ
ad scandalum 97. Scimus autem quod a nonnul- Αδελφφ σχάνδαλον * οΐδαμεν δέ 8τι xb παρά τινων
lis recte geritur, aliis occasionem esse peccandi, ύγιώς γινόμενον, άλλυις Αφορμή πρδς Αμαρτίαν
Quare praecipimus sanctorum Patrum decretum ύπάρξει * τούτου ϊνεκεν προσετάξαμεν, έπόμενοι τη
sequentes, ut a muliercula separeris. Quid igitur διαταγή την Αγίων Πατέρων, χωρισθηναί σε τού γυ-
chorepiscopum incusas, et veleris inimicitiae fa- ναίου. Τί ούν έγχαλείς τφ χωρεπισχόπφ, και πα-
cis mentionemT Quid de nobis quereris 821 quod λαιάς έχθρας μέμνησαι ; τί δέ ήμάς καταμέμφη ώς
faciles calumniis aures praebeamus, ac non po- εύχάλους άχοάς έχοντας είς το τάς διαβολάς προσ-
tius de te ipse, qui adduci non potes. Ut a mu- ίεσθαι, Αλλ* ούχΐ έαυτψ μή Ανεχομένφ Αποετηναι
lieris consuetudine recedas? Ejice igitur illam d τή/ γυναίκα συνηθείας ; έκβαλε τοίνυναύ-
ex tuis aedibus, et in monasterio constitue. Sit τήν άπδ τού οιχου σοθ, καί χατάσχησον αύτήν έν
illa cum virginibus, et apud te serviant viri, Ut μοναστηρίφ * έστω έκείνη μετά παρθένων, καί ab
ne Dei nomen propter vos blasphemetur. Haec υπηρέτου ύπδ Ανδρών, ΐνα μη xb όνομα τού Θεού λ'
donec feceris, innumerabilia quae per epi6tolaa *ίμ$< βλασφημηται * έως Αν τούτα ποιης, α! μυριά-
scribis nihil te juvabunt, sed morieris otiosos, ae δ*ς άνπερ συγγράφεις διά των έπιστολών, ούδέν ώφε-
reddes Domino rationem otii tui. Quod 81 ausus λήσουσί σε, αλλά τελευτήσεις Αργών, χαΐ δώσεις τφ
fueris citra emendationem sacerdotium tibi vin- Κυρίφ λόγον τής σεαυχού Αργίας. Έάν δέ τολμήσης
dicare, anathema eris omni populo ; et qui te μή διορθωσαμενος σεαοτύν, Αντέχεσθαι τής Ιερωσύ-
receperint, excommunicati per omnem Ecclesiam νης, Ανάθεμα έση παντί τφ λαφ · καί οέ δεχόμενοί
erunt. νε, έκκήρυκτοι χατά πασαν Εκκλησίαν γενήσονται.
GonsL 19, tit. 8, lib. I, cod. ait : Sacerdotes 'Η ιθ’ διάταξις τού γ1 τίτ. τού Λ βιβλ. τού χώδ.
·· 1 Cor. χ, 82. Rom. xnr, 48«
689 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. VIII, GAP. XV. 690
φησιν, δτι ot Ιερείς καί ol κληρικό t, μύναις συνοι-
κείτωσαν μητράσιν αύτών, καί θυγατράσι, καί άδελ-
φαίς, καί ταίς προ τούτου γχμηθείσαις αύτοίς * και
ή ια# διάτ. του α* τίτ. των Νεαρών λέγει* Μή έχέτω-
σαν αί διάκονοι συνάντα; αύταίς τι να; έν τάζει δή-
θεν αδελφών, ή συγ^ών, η των καλούμενων Αγα-
πητών · άλλ’ ή καθ’ έαυτάς οίκείτωσαν, η τοίς
άληθέσιν αυτών Αδελφοί;, ή θείοι;, ή γονεύσιν, 'ή
παισίν. Et δέ τι; λέγοιτο συνείναι έν έσχηματισμένη
Αγαθή προσηγορίφ, πονηρφ δέ ύποψίφ, μη χειροτο-
νείσθω, κχ? χειροτονηθείσα δέ του σχήματος έκπι-
πτέτω, υπεύθυνο; ούσα συν αύτψ καί τούτφ νδμφ
καί τοΤς λοιποΤς τοΤς τού; φθορέα; καλάζουσιν * ή δέ
β* διάτ. του αυτού α τίτ. των Νεαρών λέγει * Μη-
δείς κληρικός γυναίκα μή Ηχων, Επείσακτον έχέτω
Ιν τψ οΓκψ αυτού, πλήν μητρύς, καί θυγατρύς, καί 1
Αδελφής, και τών άλλως Ανυπάπτων. Et δέ μή ταύτα
παραφυλάξει, καί δις ύπομνησθείς ύπύ τού Επισκό-
που ή τών συγκληρικών, μή έχβχλη αύτήν, χαι κατ-
νιγορηθείς Αποδειχθή συναναστρεφάμενος άσέμνως
αυτή, χαθα ιρείσθω χαι διδάσθω τή βουλή τής πάλεως
ή; ήν κληρικός * έπίσκοπος δέ καβάλου γυναικί συν-
ών, καθχιρεΤται * ούτε δέ διακόνισσα σύνοικε ιν δυ-
ναταί τινι δυναμένφ σχεΤν υποψίαν άσεμνον * ύπο-
μιμνησκομενη δέ παρά τού Επισκόπου, έάν αύτον
έχδαλεΤν ύπέρθηται, στερείται τής υπηρεσίας χαί
τών διαρίων, καί Εμβάλλεται μονχστηρίψ, ύλην την
ζωήν αυτής · χαί τα πράγματα αυτής, εΐ μεν Εχει
πα'δας, Αναλάγως είς αυτήν καί αύτούς μερίζονται,
χαί τύ άρμδζον αυτή μέρος τύ μοναστήριον υπέρ
Αποτροφής αυτής λαμβάνει · εΐ δέ μή Εχει παίδας,
ή Εκκλησία έν ή ήν, καί τύ μοναστήριον έξίσης*
αύτά μερίζονται.
ΚΕΦΑΛ. ΙΕ*. — Πώς δεΤ Επισκόπους, ή κληρι-
κούς, ή έγκρχτευομένους, είσιέναι πρύς γυ-
ναίκας.
A et clerici matribus suis solummodo, et filiabus et
sororibus, et quae ipsis antea nupserint, cohabi-
tent. Et consl. 1 . tit. 1 Novellarum : Diaconissa
(inquit) nullos secum loco fratrum, cognatorum,
aut qui dilecti vocantur, habitantes habento :
sed aut sola, aut cum germanis suis fratribus,
patruis etiam vel avunculis, aut parentibus vel fi-
liis habitanto. Quod si qua sub specie honesti
nominis, sed non absque mala snspicione [cui-
piam] cohabitare dicatur, ne ordinator : ac vero
jam ordinata, ab habitu eicidilo : et cum coha-
bitatore huic legi reliquisque qua in stupratores
animadvertunt, obnoxia esto. Constit. autem 2,
ejusdem tit.l Novellarum dicit : Nullus clericus,
qui uxorem non habet, prater matrem, filiam,
I sororem, et in quas alioqui suspicio non cadit,
in domo sua ascititiam [mulierem] habeto. Quod
si hac non observaverit, et bis ab episcopo aut
323 collegis admonitus mulierem non ejecerit,
vel accusatus probetur inhoneste cuin illa con-
versari : deponitor, et curia civitatis in qua cle-
ricus fuit, traditor. Episcopus autem, qui mu-
lieri cohabitat, omnino deponitur. Neque vero
diaconissa cuipiam, in quem sinistra suspicio
cadat, cohabitare potest. Qua ab episcopo com-
monefacta, si illum ejicere differat, spoliatur mi-
nisterio et diariis, atque per omnem vitam suam
in monasterium injicitur. Res autem ejus, ei li-
beros babeat, inter ipsam et illos pro rata divi-
duntor : et qua ipsi portio competit,eam pro ejus
, alimonia monasterium capit : sin liberos non ha-
* bet, ecclesia in qua erat, et monasterium ex
aquo illas partiuntur.
CAP. XV. — Quomodo episcopos vel clericos
vel continentes accedere deceat ad mulieres.
Συνόδου Καθαγέννης κανών λ η .
"Ώστε κληρικούς ή έγκρατευομένους πρύς παρθένους
ή χήρας μή είσιέναι.
λη\ Κληρικοί ή Εγχρατευόμενοι πρύς χήρας ή
παρθένους, εΐ μή κατ* έπιτροπήν καί συναίνεσιν τού
Ιδίου Επισκόπου ή τών πρεσβυτέρων, μή εΐσίτωσαν ·
καί τούτο δέ μή μόνοι ποιείτωσαν* άλλα μετά συγκλη-
ρικων, ή μετά τούτων μεθ* ών ό Επίσκοπος ή ol
πρεσβύτεροι, μόνοι Ιχουσι τήν είσοδον πρύς τάς
τοιουτοτράπους γυναίκας, ή δπου πάρεισι κληρικοί, ή
Εντιμοί τινες Χριστιανοί.
Συνόδου Νίκα ίας τύ δεύτερον, κανών κβ#.
*Ότι δεί μετ’ εύχαριστίας καί πάσης φειδούς
καί εύλαβείας μοναχούς εΐ συμβη μετά γυναικών
έσθίειν.
κβ'. Θεώ μέν τύ πάν ανατίθεσθαι, καί ού τοΤς
Ιδίοις Θελήμάσι δουλουσθαι, μέγα χρκμ* τυγχάνει ·
Εϊτε γάρ έσθίετε, είτε πίνετε, ά θείος 'Απόστολος,
πάντα είς δόξαν Θεού ποιείτε, φησί. Χριστύ; ούν
ό Θεύ; ήμών έν τοίς Εύαγγελίοις αύτού τάς άρχάς
τών Αμαρτημάτων έκκδπτειν προστέταχεν. Ού γάρ
Concilii Carthaginensis canon 30.
Ot cleriei$ vel continentes , ad virgines vel vi-
duas non accedant..
38. Ut clerici 08, vel continentes, ad viduas vel
virgines, nisi ex jussu vel permissu episcoporum
aut presbyterorum, non accedant : et hoc non
soli faciant, sed cum conclericis, vel cum his
quibus episcopus aut presbyter j usserit : nec ipsi
episcopi et presbyteri soli habeant accessum ad
hujusmodi feminas, sed obi aut clerici prasentes
Dgunt, aut graves aliqui Christiani.
888 Concilii Niceeni n canon 22.
Quod oporteat cum gratiarum actione et omni
verecundia ac religione monachos cum mulieri ·
bus, si accidat , manducare.
22.Deo quidem universum dedicare,et non pro-
priis voluntatibus servire, res magna esX.Sive enim
comeditis, sive inquit divinusApostolus.om-
nia in Dei gloriam facite 99. Christus autem Deus
noster in suis Evangeliis jussit peccatorum princi-
pia resecare.Nou enim adulterium solum apud ip-
96 Cone. Afric., c. 5. 99 1 Cor. x, 31.
691
PHOTII PATRIARCHA CP
692
suro punitur, sed etiam cogitationis motus ad A
aggrediendum adulterium condemnatur, ipso di-
cente : Qui aspexerit mulierem ad concupiscen-
dam ipsam , eam jam in corde suo adultaviti.
Unde nos quoque edocti, debemus cogitationes
purgare. Etsi enim omnia licent , non tamen om-
nia expediunt *, ut a voce apostolica docemur.
Cuivis ergo homini necesse est comedere, ut vi-
vat : et quibus est vita quidem matrimonii, et
liberorum, et laicm constitutionis, permistim co-
medere viros et mulieres/est ab omni reprehen-
sione alienum, si modo ei qui dat nutrimentum
gratias agant, non cum scenicis quibusdam stu-
diis, sive satanicis canticis et cilharoecidis ac
meretriciis inflexionibus ; quos prophetica exse-
cratio persequitur, sic dicens : Vce qui cum ci - 1
thara et psalterio vinum bibunt , Domini autem
opera non respiciuntf et opera manuum ejus non
considerant*. Et sicubi tales fuerint inter Chris-
tianos, corrigantur : sin minus, adversus eos ro-
bur suum obtineant quae ab iis, qui nos praeces-
serunt, canonice tradita sunt. Cui autem quieta
est vita et solitaria, ut qui Domino Deo jugum
monasticum tollere statuerit, in solitudine et si-
lentio sedebit. Atqui 334 nec iis etiam, qui vitam
sacerdotalem elegerint, licet omnino seorsum
cum mulieribus comedere, nisi utique cum divi-
nis et religiosis viris ac mulieribus : ut ipsum
etiam convivium ad spiritalem correctionem ad-
ducat. Porro idipsum etiam in cognatis faciant.
Si autem rursus contingat, ut qu® sunt ad usuro <
necessaria non afferat monachus vel sacerdos, et
propter necessitatem velit sive in publico diver-
sorio, sive in alicujus domo divertere, ei liceat
hoc facere, utpote urgente necessitate.
CAP. XVI. — Clerico non licet inter esse con-
vivio eorum qui vel iterum, vel haud recte nu-
bunt.
η μοιχεία μόνον παρ αύτου κολάζεται, άλλά καί ή
κίνησις τού λογισμού πρύς την της μοιχείας έγχεί-
ρησιν, κατακίκριται · λέγοντος αύτου, Ό έμβλέψας
γυναικι πρύς τύ ύπιθυμήσαι αυτής, ήδη ΐΐμοίχευ-
σεν αυτήν έν τή καρδίφ αυτού. *Ενθεν συν μαθη-
τβυΦέντες, λογισμούς όφείλομεν καθαίρειν · Εΐ γάρ
καί πάντα Ιξεστιν, άλλ' ού πάντα συμφέρει, ώς
έξ άποστολικής φωνής διδασκόμεθα. ’Επάνα^<ες οδν
2στι παντί άνδρΐ διά τύ ζήν έσΟίειν · καί οίς μύν δ
βίος έστί, γάμου και τέκνων καί λαϊκής διαθέσεως,
άναμίξ έσΟίειν άνδρας καί γυναΤκας, τώ* άδιαβλή-
τω* έστί · μόνον τψ διδόντι τήν τροφήν, την ευχαρι-
στίαν προσάγοντας, καί μή διά τινων θυμελικών
έπιτηδευμάτων, εΤτουν Σατανικών ψσμάτων, κιθα-
ρών τε κα\ πορνικών λυγισμάτων · οίς έπέρχεται
i προφητική άρά ούτωσί λέγουσα * Ούαΐ οΐ μετά κι-
θάρας καί ψαλτηρίου τύν οίνον πίνοντες, τά δΙ
Ιργα Κυρίου ούκ έμβλέπουσι, και τά Ιργα των
χειρών αύτου ού κατανοουσι · καί εΐ πώποτε εΐεν
τοιοϋτοι έν τοΤς ΧριστιανοΤς, διορθούσθωσαν · εΐ δέ
μή γε, κρατείτωσαν έπ* αύτοΐς τά παρά των πρύ
ήμών κανονικών έκδοθέντα. Οίς δύ δ βίος έατίν Ησύ-
χιος καί μονότροπος, ώς συνταξαμένοις Κυρίψ τψ
θεψ ήμών ζυγύν μονήρη άραι, καθίσαι τε κατά μό-
νας καί σιωπήσαι, άλλά μήν καί τοϊς Ιιρατιχύν
έκλεξαμένοις βίον, ούδάλως Ιξεστι κατιδίαν γυνχιξί
συνεσθίειν, εΐ μήπω μετά τινων θεοφόβων και ευλα-
βών άνδρών ή καί γυναικών · ΐνα και αύτή ή ουν-
εστίασις, πρύς κατόρθωαιν πνευματικήν άπάγη ·
καί έπΐ συγγενών δέ τύ αύτύ ποιείτωσαν. Ει δέ καί
αύθις έν ύδοιπορίφ συμβή τά τής άναγκαίας χρείας
μή έπιφέρεσθαι μοναχύν ή καί Ιερατικύν άνδρα, καί
διά τύ άναγκαίον καταλΰσαι, βούλεται είτε έν πανδο-
χείφ ή καί έν οϊκψ τινύς άδειαν Ιχειν αύτύν τούτο
ποιεΤν, ώς τής χρείας καταπειγούσης.
ΚΕΦΑΛ. \ζ\ — Περί τού μή όφείλειν κληρικόν
συνεστιασθαι τψ δευτερογαμούντι ή παρανόμως
γαμουντι.
Cdncilii Neocaesariensis canon 7.
7. Presbyter in nuptiis ejus qui duas uxores
ducit, seu digamus efficitur, ne cooriretur. Cum
enim requirat poenitentiam digamus, quis erit
presbyter, qui eo quod sit convivio acceptus [ac-
cipiendus], nuptiis assentiatur ?
Timothei canon 11.
Interrogatio 11. Si quis clericum vocaverit, ot D
matrimonio conjungat, audiat autem esse illici-
tum matrimonium, utpote vel amitse conjugium,
vel defuncte uxoris esse sororem eam, qu® est
matrimonio conjungenda, debetne sequi clericus,
vel facere oblationem ?
Responsio. Uno verbo dixi : Si audiverit cle-
ricus illicitum matrimonium, non debet alienis
pefcatis communicare, ut dicit Apostolus.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ζ*
ζ'. Πρεσβύτερον είς γάμον διγαμούντος μή έστιί-
σθαι * έπει μετάνοιαν αΐτούντος του διγάμου, τίς
Ισται ύ πρεσούτερος ύ διά τής έστιάσεως τοΤς γ«-
μοις συγκατατιθέμενος *
Τιμοθθέου κανών ια'.
'Ερώτησις· ια*. 'Εάν τις καλέσ^ κληρικύν είς τύ
ζευξαι γάμον, άκούση δύ τύν γάμον παράνομον, H
θειογαμίαν, ή γούν άδέλφήν τελευχησάσης γυναικύς
τήν μέλλουσαν ζεύγνυσθάι, εΐ όφείλει άκολουθήααι
6 κληρικύς ή προσφοράν ποιήσαι ;
’Απόκρισις. ΚΑπαζ εΤπον * *Εάν ακούσει ύ κληρικύς
τύν γάμον παράνομον, ούκ όφείλει κοινωνεΐν Αλλο—
τρίαις άμαρτίαις, καθώς φησιν ύ 'Απόστολος.
1 Matth. ν, 98. 1 1 Cor. νι, 1, 2. * Amos. vi, S.
693 SYNTAGMA CANONUM· -
ΚΕΦΑΛ. IZ\ — Περί τού μηδέν τους κληρικούς
ποιεϊν 5νευ των έπισχόπων αύτων·
'Αποστόλων κανών λθ\
λθ*. Ot πρεσβύτεροι καί διάκονοι, κ. τ. λ.
"Οτι ού δεϊ έν ταΐς κώραις, κ. τ. λ.
Συνόδου Χαλκηδό νος έκ της τετάρτης πράξεως,
ένθα σκοπέ ϊται τό κεφάλαιον τύ κατά τούς
έπισκόπους τους Απ' Αίγυπτου, α\
ΟΙ μεγαλοπρεπέστατοι καί ένδοξόταται άρχοντες,
και ή υπερφυής σύγκλητος είπεν *
α*. 'Επειδή οί ευλαβέστατοι έπίσκοποι των Αίγυ-
πτίων, ούχ ώς μαχόμενοι τη καθολική πίστει, ύπο-
γράψαι τη έπιστολη τού δσιωτάτου Αρχιεπισκόπου
Δέοντος, έπί τού παρόντος άνεβάλοντο, άλλα φάσκον-
τες έθος είναι kv τή Αιγυπτιακή διοικήσει, παρά
γνώμην καί διατύπωσιν τού Αρχιεπισκόπου μηδέν
τοιούτον ποιεΤν, καί Αξιούσιν ένδοθήναι αύτοΤς Αχρι
τής χειροτονίας του έσομένου τής 'Αλεξανδρέω* με-
γαλοπόλεως έπισκόπου, εύλογον ήμΐν έφάνη καί φι-
λάνθρωπον, ώστε αύτοΤς μένουσιν έπί τού όμοιου
σχήματος έν τη βασιλευούση πόλει, Ινδοσιν παρα-
σχεθήναι Αχρις Αν χειροτονηθή Αρχιεπίσκοπος τής
* Α λι ξανδρέων μεγαλοπόλεως .
ΚΕΦΑΛ· 1Η'· — Περί τού μη ποιειν κληρικούς
έκ συμβολής συμπόσια·
Συνόδου Λαοδικείας κανών νε\
νε\ *Οτι ου δεϊ Ιερατικούς ή κληρικούς έκ συμ-
βολής συμπόσια έπιτελεΤν, άλλ' ουδέ λαϊκούς·
ΚΕΦΑΛ. Ιθ. — Περί τής έκ χρόνου τάξεως των
έπισκόπων, καί πως οί κληρικοί καθέζονται καί
τιμωσιν Αλλήλους.
Συνόδου Νικαίας κανών ιη\
ιη*. ΐλθεν είς την Αγίαν καί μεγάλην σύνοδον, δτι
Ιν τισι τόποις καί πόλε σι τοϊς πρεσβυτέ ροις, την
εύχαριστίαν οί διάκονοι διδόασιν, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών κ', νζ"’·
κ'· *Οτι ού δεϊ διάκονον έμπροσθεν πρεσβυτέρου
καθέζεσθαι, Αλλά μετά κελεύσεως τού πρεσβυτέρου
καθέζεσθαι * δμοίως δέ έχειν τιμήν καί τούς διακό-
νους, ύπύ των ύπηρετών καί πάντων των κληρικών.
νζ"\ "Οτι ού δεϊ πρεσβυτέρους, πρό τής εισόδου
τού έπισκόπόυ είσιέναι καί καθέζεσθαι έν τφ βήματι,
Αλλά μετά τού έπισκοπου είσιέναι, πλήν εί μ ή Ανω-
μαλοίη ή Αποδημεϊ 6 έπίσκοπος.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών π£", πθ\
Περί τάξεως έπισκόπων, ώστε τούς μεταγενε- '
στέρως χειροτονηθέντας μή τολμφν έαυτούς προ-
τιμάν των προτέρων·
πζ"\ Βαλεντίνος έπίσκοπος εΤπεν · Τύ Αγαθόν τής
ύμετέρας Ανεξικακίας έάν έπιτρέπη. Ακολούθως έξη—
γήσομαι τά έν τφ προλαβόντι χρόνφ είς την Καρχη-
4 Cone. Afric. 63.
(66) H&c desunt in codicibus Divion.et Corbe-
iensi. Parisiensis mutilas est in hoc loco.
(67) Divion· et Paris, t Aptum nobis et con-
gruum apparuit in eodem habitu. »
(68) Ferrandus cap. 78. ex conc. Milerit.tit.23
nam profationem suprapositam habet is pro tit» i,
Τ. VIII, CAP. XVI-XIX. 694
99S CAP· XVII. — Ne clerici quidquam agant
tine tuis episcopis.
Apostolorum canon 89.
39. Presbyteri et diaconi, etc., ut pag . 682.
Quod non oportet in ricis, etc., ut pag . 507·
Concilii Chaleedonensit ex actione quarta ex capite
de episcopis AZgypti, 1.
Magnificentissimi et gloriosissimi judices et
amplissimos senatus diierunt :
1 .Quoniam rererendissimi episcopi AEgy ptiorum,
non ut repugnantes catholic» fidei, subscribere in
prosenti distulerunt epistol» sanctissimi archiepi-
scopi Leonis, sed dicentes consuetudinem esse in
jEgyptiaca regione, extra sententiam et jussionem
B archiepiscopi nihil tale se posse (66); possunt au-
tem sustineri se, donec consecretur episcopus, qui
ordinandus est magnae ciritatis Alexandri» ? ra-
tionabile nobis et clemens esse apparuit (67), ut in
eodem habitu exspectent in regia ciritate, et dila-
tionem habeant [Divion et PaiHs. habere] usque
ad ordinationem [Paris, ordinem ] archiepiscopi
magn» ciritatis Alexandri».
tSSie CAP. XVIII. — Ne clerici data symbola
compotationes faciant.
Concilii Laodiceni canon 55.
35. Quod non oportet sacratos et clericos ex
collatione conviria peragere, sed neqoe laicos.
CAP. XiX. — De episcoporum inter se ordine ad
decursi temporii rationem exigendo, et quomodo cle-
rici sedeant seque invicem honorent.
Concilii Nictent canon 18.
18. Perrenit ad sanctam synodum, quod in
nonnullis lucis et civitatibus diaconi dant pres-
byteris Eucharistiam, etc., ut pag. 895.
Concilii Laodiceni canones 20, 56.
Quod non oportet diaconum ante presbyterum
sedere, sed sedere cum jussii presbyteri. Simili-
ter autem etiam haberi honorem diaconis a mi-
nistris et omnibus clericis oportet.
66. Quod non oportet presbyteros ante episco-
pi introitum sacrum tribunal ingredi, et sedere
in tribunali : sed cum episcopo ingredi, proter-
quam si episcopus sit mala valetudine, vel pro-
fectus sit peregre.
Concilii Cartkaginensis canones 86, 89.
De episcoporum dixit ordine, ut qui posterius or-
dinali sunt, prioribus se non audeant anteferre. .
86. Valentinus episcopus dixit * (68) : Si per-
mittitur bonum patienti» vestrse, 227 prosequor
ea qu» proterito, tempore in Ecclesia Garlhagi-
Cum autem et titulum 4 inferius appellet, qui est
canon 89, apparet eum concilio Milevitano i rec-
te tribuisse nos canones quinque usque ad concil*
Carthag. quod sequitur. Laudatur hic canon a
Bonifacio Carthag. loco cit.
695 PHOTII PATHiAROHifi CP. 696
sensi gesta sunt, et subscriptionibus fratrum fir- j
mata claruerunt, etiam nos hoc servaturos esse
profiteor. Sed illud scimus, inviolatam sernper
mansisse ecclesiasticam disciplinam, ita ut nul-
lus fratrum prioribus suis se aliquando auderet
anteponere, sed officiis eharitatis id sernper ex-
hibitum est prioribus, quod ab insequentibus
gratanter sernper acciperetur. Hunc ordinem ju-
beat sanctitas vestra melius vestris interlocutio-
nibus roborari.
89. Aurelius episcopus dixit : Non decuerat
quidem ut haec repeteremus, nisi forte exsiste ·
rent inconsideratas mentes quorumdam, quas ad
hsec statuenda nostros acuerent sensus : sed
communis haec causa est, quam insinuavit frater
et consacerdos noster, et unusquisque nostrum
ordinem sibi decretum a Deo cognoscat, et pos-
teriores anterioribus deferant, nec eis inconsul-
tis aliquid agere praesumant. Qua de re dico,
prout captus animi mei relinet, eos qui putave-
rint spretis majoribus aliquid praesumendum,
competenter ab omni concilio coercendos.
Xantippus episcopos primae sedis Nimidiae di-
xit : Audivit omnium fratrum praesentia prosecu-
tionem fratris et sacerdotis nostri Aurelii, quid
ad baec respondit ?
5198 Datimus episcopus dixit : Quae majorum
decrevit sententia, nostri assensui mancipabun-
tur, ut quae praeteritorum conciliorum gestis te-
nentur Carthaginensis Ecclesiae .nostra assensione
plene apnd omnes firmata teneantur.
Universi episcopi dixerant : Hic ordo et a Pa-
tribus, et a majoribus servatus est, et a nobis,
Deo propitio, servabitur, salvo etiam jure prima-
tus Numidiae et Mauritania, de archivo et matri-
cula Numidiae. Deinde placuit omnibus episcopis
qui in boc concilio subscripserunt, nt matricula
et archivus Numidiae, et apud primam sedem sit,
et in metropoli, id est, Constantina.
Ut episcopi qui ordinantur , ab ordinatoribus
suis epistolas accipiant , quot diem et consulem
prceferant.
Deinde placuit 8 (69), nt quicunqne deinceps ab
episcopis ordinantur pur provincias Africanas, lit-
teras accipiant ab ordinatoribos suis manu eorum
conscriptas .continentes consulem et diem:utnulla
altercatio de posterioribus vel anterioribus oriatur.
0 Cone. Afric. cap. 56.
69) Vide Angnst. episl. 938, ad Caslorium.
70) Apnd Bevereginm Εάγκτιππος,
δο νίων 'Εκκλησίαν πραχθέντα, καί ταΤς τών άθελφών
ύπογραφαΤς φανερώς κυρωθέντα, καί ήμδς Ιτι μέν
φυλάξοντας ύμολογήσω. ’ΒκεΤνο τοίνυν έπιστάμεθα,
άμίαντον άεί την έκκλησιαστικήν φυλάττεσθαι κα-
τάβτασιν ούτως, ώς μηδέν* των άδελφών τολμάν
έ χυτόν προτιμάν προπετώς των προ αυτού, άλλα καί
& τχΤς της αγάπης τάξεσιν άεί πχρεσχέθη τοΐς ποο-
τεροις, άπερ οί έπακολουθουντες χαριέντως κατεοε-
ζαντο · τ χύτην ούν την τάξιν χελεύσει ή ύμετέρα
άγιωσύνη κρειττύνως ταΤς ύμεχέρχις διαλαλιαΐς βε-
βαιώσχι.
πθ\ Αύρήλιος Επίσκοπος είπεν · Ούκ έχρήν μεν
ήμδς ταύτα έπαναλαμβάνειν, ιΐ μη έάν τυχύν άκα-
τανύητοι διάνοια' τινων άνεφύησαν, at πρύς τούς
8ρους τούτους τάς ήμετέρας αισθήσεις ύξύνουσαι *
άλλ' έπειδή αύτη καινή έστιν αίτια, ήν νυν ένεφάνι-
σεν δ άδελφύς καί συλλειτουργύς ήμών, ώστε Ικα-
στον ήμών ύπιγινώσχειν τήν παρά τού Θεού ψηφι-
σθεΤσαν αύτώ τίξιν * καί ΐνα ©ί μεταγενέστεροι τοΤς
προτέροις άναφέρωσι, καί μή τολμήσωει παρά γνώ-
μην τούτων τί ποτέ πράττειν, διά τούτο λέγω καθώς
τύν έμύν υποτρέμει λογισμύν, τούς κατάφρονούντχς
των πρύ αύτών, κα( τινχ άποτολμώντας, κωλυτέου;
άρμοδίως είναι άπύ πάσης της συνύδου.
Σάγκτιππος (70) έπίσχοπος της πρώτης κ^εδρας
της Νουμηδίας εΤπεν · "Ηχούσε ν ή πάντων των άδελ-
φών παρουσία τήν έξακολούθησιν τού άδελφού καί
συνιερέως ήμών Αύρηλίου, τί πρύς ταύτα αποκρί-
νεται ;
ΔατΤμος (71) έπίσχοπος εΤπεν · Τα παρά της ψήφου
> των άρχαίων δρισθέντα, τη ήμετέρφ συναίνεση έκ-
δοθήσοντζι · ΐνα τά περιεχόμενα τοΤς πεπραγμένοις
των προτέρων συνύδων έν τη έν Καρχηδύνι 'Εκκλη-
σιφ, κατά τήν ήμετέραν συναίνεσιν πεπληρωμένως
βέβαια παρά πδσι φυλαχθωσιν.
Σύμπαντες όί έπίσκοποι εΤπον · *Η ταξις αύτη καί
άπύ των Πατέρων, καί άπύ των άρχαίων έφυλάχθη,
καί άφ* ήμών κατά συγχώρησιν Θεού φυλαχθήσεται *
σωζομένου 2τι μήν του δικαίου των πρωτευόντων
της Νουμηδίας καί Μαυριτανίας, ύκ τού χαρτοθε-
σίου και ματρικίου τής Νουμηδίας * ήρεσε πάσι τοΤς
έπισκύποις τοΤς έν ταύτη τη συνύδψ ύπογράψασιν,
Ίνα τύ ματρίκιον καί άρχέτυπον της Νουμηδίας, καί
εις τήν πρώτην καθέδραν ή, καί είς τήν μητρύπο-
λιν Κωνσταντίναν.
^ Περί άπολυτικών ώστε τούς χειροτονούμενους
έπισκύπους, άπύ των χειροτονούντων αυτούς
έπιστολάς λαμβάνειν, έν αΤς ή τε ήμέρα καί b
ύπατος προφέρεται.
^Επειτα ήρεσεν, Τνα οΐτινες δήποτε μετά τούτα
χειροτονώντας άνά τάς της 'Αφρικής έπαρχίας,
γράμματα λάβωσι παρά των χειροτονούντων αυτούς,
τή χειρ! αύτών ύπογεγραμμένα, περιέχοντα τύν
ύπατον καί τήν ήμέραν · ώστε μηδεμίαν άμφισβήτη-
σιν περί ύστέρων ή προτέρων άναφυήναι.
(71) Apud Bevereginm Διατίμιος,
m
698 ‘
SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. I.
Συνόδου οικουμενικής Ζκτη; κανών ζ\ χ ConCtlii (CCUmetliCi VI CdflOll 7.
ζ\ 'Επειδή μεμαθήκαμεν 1\ τισι τών Έκκλη- 7.Quonhmem nonnullis ecc lesiis diaconos officia
σιών, διακόνους τυγχάνειν όφρίκια έκκλησιαστικά ecclesiastica habere didicimus, et ex hoc nonnul-
Ιχοντας, ένεεϋθέν τέ τινας αυτών αυθαδεί^ και αύτο- lds eoram arrogantia, et licentia fretos ante 239
νομίφ, κεχρημένους, πρό τών πρεσβυτέρων καθέζε- presbyteros sedere, statuimus ut diaconos, etiamsi
σθαι, δρ(ζομεν ώστε τδν διάκονον, κ&ν έν άξιώματι, in dignitate, id est, in quovis sit officio ecclesia-
τουτεστιν iv όφρικίφ τφ οΐφδήποτε Ικκλησιαστικψ slico,ante presbyterum re sedeat, praeterquam si
τυγχάνοι, τδν τοιουτον μή πρδ του πρεσβυτέρου καθ- proprii patriarchae vel metropolitani vicem gerens
έζεσθαι, έκτός εΐ μη τδ πρόσωπον έπέχων του ol- adsit in alia civitate superaliqao capite: tunc enim
κείου πατριάρχου ή μητροπολίτου, iv έτέρ$ πόλει ut locum illius implens honorabitur.Si quis autem
παραγένηται, έπί τινι κεφαλαίψ · τότε γάρ ό>; τδν tyrannica adductus audacia, tale quid efficere au-
έκείνου τόπον άναπληρών, τιμηΟήσεται · εΐ δέ τις sus fuerit, is ex proprio gradu dejectus sit omnium
τοιουτο τολμήσει τυραννικφ χρώμε/ος δράσει δια- ultimus ejus ordinis, in cujus est catalogo in sua
πράξασθαι, δ τοιουτο; έκτου οίκείου καταβιβασθείς Ecclesia, Domino nostro admonente, ne in primis
βαθμού, Ισχατο; πάντων γενέσθω του kv φπερ κα- sedibus delectemur, secundum eam, quse in sancto
ταλέγεται τάγματος έν τή κατ’ αύτδν έκκλησή · του β evangelistaLuca, llt ex domino nostro et Deo pro-
Κυρίου ήμΤν παραινούντο;, μή χαίρειν ταΤς πρώτο- fecla, posita est doctrinam. Iis enim qui vocati
κλισ(αις, κατά τήν έν τψ άγίφ ευαγγελιστή Λουκ$ erant, dicebat hanc parabolam: Quando ab aliquo
ώς έξ αυτού Κυρίου ήμών καί θεού κειμένην δίδασκα- ad nuptias invitatus fueri a, 116 itl primo loco QC -
λίαν. "Ελεγε γάρ πρδς του; κεκλημένου; παραβολήν cubueris, ne fotte quispiam te honoratior ab eo ΐη-
έπέχων πως τάς πρωτοκλισίας έξελέγοντο · λέγων vitatus fuerit, isquequitC et ipsum invitavit , V6-
πρδς αύτούς * "Οταν κληθής δπό τίνος ε!ς γάμους, niat et dicat : Da ei locum .* et tunc incipies cum
μή κατακλιθής είς τήν πρωτοκλισίαν, μή ποτέ pudore ultimum locum tenere* Sed quando invi-
Ιντιμότερός σου ή κεκλημένος άπ1 . α&τοϋ, και έλ- tatus fueris ,in ultimo loco accumbe ut^quandove·
θων b σΐ καί αύτδν καλέσας, έρετ σοι, Δο; τούτω neritqui te invitavit , dicat tibi : Amice , ascende
τόπον, καί τότε βρξη μετ* αίσχύνης τον Εσχατον altius : tunc erit tibi gloi ia coram ttS qui lecum
τόπον κατέχειν, Άλλ* δταν κληθής, άνάπεσε είς accumbunt. Nam quisquis se extollit humiliabitur,
τδν Εσχατον τόπον* *ίνα δταν Ιλθη & κεκληκώς et qut se humiliat, exaltabitur 7.Hoc ipsum autem
εΤπη σοι, Φίλε προσανάβηθι Ινώτερον * και τότε etiam servabitur in reliquis sacris ordinibus,
Εσται σοι δόξα ένώπιον τών συνανακειμένων quandoquidem ssecularibus dignitatibus spiritales
σοι * δτι πας δ δψών έαυτδν ταπε&νωθήσεται, και C prsstantiores esse scimus.
δ ταπεινών έαυτδν δψωθήσεται. Τδ δέ αδτδ φυλαχθήσεται και έπι τών λοιπών Ιερατικών ταγμάτων* έπειδή
τών κοιτά κόσμον άξιωμάτων κρείττονα τά πνόυματικά ίπιστάμεθα.
ΤΙΤΛΟΣ Θ.
ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ AIKQN ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΓ, ΚΑΙ ΚΑΘΑΙ·
ΡΕΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ Η ΧΕΙΡΟΘΕΣΙΑ ΑΓΕΙ..
TITULUS IX.
#50 DE PECCATIS ET JUDICIIS EPISCOPORUM, ET DE EXCOMMUNICATIONE AC DEPOSITIONE,
ET DE PiENITENTIA, ET QUINAM PECCATA SOLVANTUR MANUUM IMPOSITIONE.
ΚΕΦΛΛ. A'. — Τίνες κα'ι παρά τίσι κατηγορουσι ν
Επισκόπων ή κληρικών ;
'Αποστόλων κανών οδ\
οδ\ 'Επίσκοπον κατηγορηθέντα έπί τινι παρά άξιο-
πίστων άνΟρώπων, καλεΤσθαι αύτδν άναγκαΤον ύπδ
τών έπισκόπων . καν μέν άπαντήσοι καί δμολογήσοι,
Ιλεγχθέντος αύτου, δριζέσθω τδ έπιτίμιον. ’Εάν δε
καλούμενο; μη δπακούσοι, καλείσθω καί δεύτερον,
άποστελλομένων έπ’ αύτδν δύο έπισκόπων * έάν δε
CAPUT PRIMUM. — Quinam et apud quos -
nam accusare queunt episcopos aut clericos?
Apostolorum canon 74.
74 [73]. Episcopum a viris fide dignis ob ali-
quid accusatum, ipsum ab episcopis vocari ne-
cesse est : et si se quidem stiterit, et confessus
vel convictus sit, statuatur poena.Si autem voca-
tus non paruerit, secundo etiam vocetur, missis
ad ipsum episcopis duobus.Si etiam sic non obe-
6 Ific$n. 48, 7 Luc· xiv, 8-U.
PHOTII PATRIARCHA CP.
700
dierit, vocetur et tertio, duobus ad eum rursus .
missis episcopis. Si autem vel sic aspernans et
contumax se non stiterit, synodus ea quae viden-
tur, adversus eum pronuntiet, ne lucrifecere vi-
deatur, dum judicium subterfugit.
Concilii Constantinopolitani canon 6.
O.Quoniam multi ecclesiasticum ordinem confun-
dereetsubvertere volentes, inimice et sycophantice
9151 adversus orthodoxos episcopos, qui Ecclesias
administrant,accu3ationesquasdam confingunt, ni-
hil aliud quam sacerdotum bonam existimationem
contaminare, et in pace degentium populorum tu-
multus concitare conanles.eade causa placuitsan-
ctae synodo episcoporum qui Constantinopoli con-
venerunt,nec sine discussione admittere accusato-
res, nec omnibus, eorum qui Ecclesias adminis-
trant accusationes permittere, nec omnes exclude-
re ; sed si quis propriam quidem querelam, id est
privatam, intendat episcopo, ut detrimento aliquo,
vel injuria aliqua ab ipso allectus; in ejusmodi ac-
cusationibus necaccusatoris personam.nec religio-
nem examinari. Oportet enim episcopi conscien-
tiam esse omnibus modis liberam, el eum qui sibi
injuriam factam esse dicit, cujuscunque sit religio-
nis,jus suum consequi. Si autem sit crimen eccle-
siasticum,quod episcopo intenditur, tuncexamina-
ri personas accusatorum : ut primum quidem hae-
reticis non liceat orthodoxos episcopos pro rebus
ecclesiasticis accusare. Haereticos autem dicimus
et qui olim ab Ecclesia abdicati sunt, et qui sunt po-
stea a nobis anathematizati : ad haec autem et eos,
qui sesanam quidem fidem confiteri prae se ferunt,
avulsi autem suntet abscissi, et adversus canonicos
nostros episcopos congregationem faciunt. Praete-
rea autem et si aliqui eorum ab Ecclesia ob aliquas
causas prius condemnati, et ejecti vel excommuni-
cari fuerint, sive ex clero, sive ex laicorum ordine,
nec eis licere episcopum accusare, priusquam pro-
prium crimen absterserint. Simililerauiem et eos,
qui prius 852 rei facti accusatique sunt, non prius
ad episcopi vel aliorum clericorum accusationem
admitti, quam se objectorum sibi criminum in-
sontes ostenderint. Sed si nonnulli nec haeretici,
nec excommunicari fuerint, nec prius damnati, vel
aliquorum criminum accusati,dicant autem se ha-
bere aliquas adversus episcopum criminationes, (
eos jubet sancta synodus primum quidem apud
provinciae episcopos accusationem persequi, et
apud eos probare crimina episcopi, qui aliquarum
rerum accusatur.Quod si evenerit, ut provinciales
episcopi crimina, qui episcopo intentata sunt, cor-
rigerenon possint, tunc ipsos accedere ad majorem
synodum dioecesis illius episcoporum, pro causa
convocatorum ; et accusationem non prius inten-
dere,quam in scriptis aequale periculum sibi sta-
tuant, si quidem in rebus examinandis accusatum
episcopum calumniari convicti fuerint.Si quis au-
tem iis quae, ut prius declaratum est, decreta
fberunt, contemptis, ausus fuerit vel imperatoris
καί ούτως μη έπακούσοι, καλείσθω καί τρίτον, δύο
πάλιν Επισκόπων άποστελλομένων πρύς αυτόν * Ια ν
δέ καί ούτως καταφρονήσας μη άπαντήσοι, ή σύν-
οδος άποφαινέσθω κατ' αυτού τά δοκούντα, 8πως μή
δόξη κίρδαίνειν φυγοδικών·
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών ζ” ·
ζ*. 'Επειδή πολλοί τήν Εκκλησιαστικήν εύταξίαν
συγχεΤν καί άνατρέπειν βουλόμενοι, φιλέχθρως καί
συκοφαντικως αίτιας τινάς κατά των υΐκονομούντων
τάς Εκκλησίας όρθοδοξων Επισκόπων συμπλάσσου-
σιν, ούδέν Ετερον ή χρχίνειν τάς των Ιερέων υπολή-
ψεις, κα* τχρχχάς των είρηνευόντων λαών κατασκευά-
ζειν έπιχειροΰντες, τούτου Ενεκεν ήρεσε τή άγίφ
συνόδφ των Εν Κωνσταντινουπόλει συνδραμόντων
Επισκόπων, μή άνεξετάστως πρΟσίεσθαι τους κατ-
ηγόρους, μηδί πάσιν Επιτρέπεσθχι τάς κατηγορίας
ποιεΤσθαι κατά των οίκονομούντων τάς 'Εκκλησίας,
μήτε μην πάντας άποκλείειν * άλλ' ει μεν τις οίκείαν
τινά μέμψιν, τουτέστιν Ιδιωτικήν, Επαγάγοι τφ Επι-
σκόπφ, ώς πλεονεκτηθείς, ή άλλο τι παρά τό δίκαιον
παρ' χύτου πεπονθώς, Επί των τοιούτων κατηγοριών,
μή Εξετάζεσθχι, μήτε πρόσωπο ν του κατηγόρου,
μήτε τήν θρησκείαν * χρή γάρ παντί τρόπφ, τότε συν-
ειδύς τού Επισκόπου Ελεύθερον είναι, καί τύν άδι-
κε ϊσθαι λέγοντα οι ας άν ή θρησκείας, τώ* δικαίων
τυγχάνει ν# El δε Εκκλησιαστικήν ειη τδ Επιφερόμενον
Εγκλημα τφ Επισκόπφ, τότε δοκιμάζεσθαι χρή τών
κατηγορούντων τά πρόσωπα, ΐνα πρώτον μεν αίρετι-
κοις μή Εξή κατηγορίας κατά τών δρθοδόξων Επισκό-
πων δπερ Εκκλησιαστικών πραγμάτων ποιεΤσθαι *
αιρετικούς δΕ λέγομεν τού; τε πάλαι τής 'Εκκλησίας
άποκηρυχθέντας, καί τούς μετά ταύτα ύφ* ημών
άναθεματισθέντας · πρδς δε τούτοις, καί τούς τήν
πίστιν μέν την υγιή προσποιούμενους δμολογεΤν,
άποσχίσαντας δέ καί άντισυνάγοντας τοΤς κανονικοΤς
ήμών Επισκόποις * Επειτα δέ κα* ε? τινες τών άπο της
'Εκκλησίας Επί αΐτίαις τισί προκατεγνωσμένοι εΤεν
καί άποβεδλημένοι, ή άκοινώνητοι, είτε άπδ κλή-
ρου, εΐτε άπύ λαϊκού τάγματος, μηδέ τούτοις ΕξεΤναι
κατηγορεϊν Επισκόπου, πριν άν τδ οίκεϊον Εγκλημα
πρότερον άποδύσωνται * δμοίως δε καί τούς ύπδ κατ-
ηγορίαν προλαβούσαν δντας, μή πρότερον είναι δε-
κτούς είς Επισκόπου κατηγορίαν ή Ετέρων κληρικών,
πριν άν άθώους Εαυτούς τών Επαχθέντων αύτοΤς
άποδείξωσιν Εγκλημάτων. El μέντοι τινΕς, μήτε
αιρετικοί, μήτε άκοινώνητοι εΤεν, μήτε κατεγνωσμέ-
νοι, ή προκατηγύρημένοι Επί τισι πλημμελήμασι,
λέγοιεν δε Ιχειν τινα Εκκλησιαστικήν κατά τού Επι-
σκόπου κατηγορίαν, τούτοι; κελεύει ή άγία σύνοδος
πρώτον μεν Επί τών τής Επαρχίας πάντων Επισκό-
πων Ενίστασθαι τάς κατηγορίας, καί Επ’ αυτών
Ελέγχει ν τά Εγκλήματα τού kv αΐτίαις τισίν Επίσκο-
πο υ. ΕΙ δΕ συμβαίη άδυνατήσαι τούς Επαρχεώτας
πρδς διόρθωσιν τών Επιφερομένων Εγκληματώ*) τφ
Επισκόπφ, τότε αύτούς προσιέναι μείζονι συνόδφ τών
τής διοικήσεως Εκείνης Επισκόπων υπέρ της αιτίας
ταύτης συγκαλουμένων * και μή πρώτον Ενίστασθαι
τήν κατηγορίαν, πριν ή Εγγράφως αύτούς τδν Ισον
αύτςΤς ύποτινύσααθαι ηίν$υνον, ειπερ Εν τ$ τών
701 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. I. 70£
πραγμάτων Εξετάσει συχοφαντουντις τον κατηγδρού- A aures molestia afficere, vel saecularium principum
μενον Επίσκοπον Ελεγθεϊεν tl δέ τις καταφρονήσας judicia vel universalem synodum perturbare, ne-
τών κατά τά προδηλωθέντα δεδογμένων, τολμήνειεν glectis dioecesis episcopis, eum nullo modo esse ad
fi βασιλικάς ένοχλειν άκοας, fi κοσμικών άρχάντων accusationem admittendum, ut qui canonibu* inju-
δικαστήριβ, fi οικουμενικήν σύνοδον τοφάσοειν, πάν- riam fecerit, et ecclesiasticum ordinem everterit.
τας άτι μάσα; τοϊς τής διοικήσεως Επισκόπους, τύν τοιουτον είς κατηγορίαν το παράπαν μή είναι δεχτόν, ώς
χαθυβρίσαντα τούς κανύνας, καί την Εκκλησιαστικήν λυμηνάμενον εύταξίαν.
Συνύδου Χαλκηδάνος χάνων θ\ κα\ Concilii Ckalcedonensis canones 9, 21.
6*. E? τις κληρικύς πρύς χληρικύν πράγμα Εχει, μή
Εγκαταλιμπανέτω τύν οίκεΐον Επίσκοπον, καί Επί
κοσμικά δικαστήρια κατατρεχέτω, άλλα πράτερον
τήν ύπάθεσιν γυμναζέτω παρά τψ ίδίψ Επισκδπψ* ή
γουν γνώμη ούτου τού Επισκάπού, παρ’ οΤς δν τ ύ
άμφάτερα μέρη βούλωνται, τά της δίκης συγκροτεΐ-
σθαι. ΕΙ δέ τις παρά ταύτα ποιήσει, χανονιχοΤς Επι-
τιμίοις ύποκείσθω’ εΐ δέ καί κληρικό; πράγμα Εχει
πρύς τύν Τδιον fi καί πρύς Ετερον Επίσκοπον, παρά
τή συνώφ της Επαρχίας δικαζέσθω. Εΐ δέ προς τον
της αύτης Ιπαρχίσς μετροπολίτην Επίσκοπος fi κλη-
ρικύς άμφισβητοίη, καταλαμβανέτω fi τύν Ιξαρχον
Της διοικήσεως, fi τύν της βασιλευούσης Κωνσταντι-
νουπόλεως θράνον, καί Επ’ αύτφ δικαζέσθω.
κα\ Κληρικούς fi λαϊκούς, χατηγορούντας Επισκο-
πων fi κληρικών, άπλώς καί άδοχιμάστως μή προσ-
δέχεσθαι είς κατηγορίαν, εΐ μή πράτερον Εξετασθείη
αύτών ή ύπδληψις.
Συνύδου Καρθαγέννης κανών η*. ια\ ιβ’, ιδ*, ιε, ιθ\
λ’, ρκη’, ρκθ’, ρλ\
Περί των τούς Πατέρας αΐτιωμένων, καί ώστε
μηδενΐ διαβεβλημένφ Εξεϊναι , Επισκόπου κατη-
γορεΐν.
η*. Νουμήδιος Επίσκοπος Μαξουλιτάνος εΤπεν· Είσΐ
πολλοί ούκ άγαθης άναστρε φη;, οΤτινες ήγούνταΐ(
τούς Πατέρας καί Επισκόπους, ώς ετοχεν, δφείλειν
Ενάγεσθαι* τούς τοιουτους δεϊ προσδέχεσθαι, fi μή ;
Αύρήλιος Επίσκοπος εΤπεν· Άρέσκει τοίνυν τή
άγάπη ύμων, τούς εΤς τι να μύση Εμπεπλεγμένους,
κατά Πατέρων φωνήν κατηγόρίας άποτίθεσθαι ; ’Εκ
πάντων των Επισκάπον Ελέχθη, Έάν διαβέδληται ύ
τοιούτος, μή προσδεχθή.
Έάν τις πρεσβύτερος κατά τού Ιδίου Επισκόπου
φυσιωθείς σχίσμα ποιή, άνάθεμα Ιστω.
εα\ *Απύ πάντων των Επισκόπων Ελέχθη. ’Εάν
τις πρεσβύτερος, Εν τη διαγωγή αύτού καταγνω-
σθή, όφείλει ύ τοιούτος τοΤς γειτνιώσιν Επισκόποις
προσαγγεϊλαι, Τντ αύτοί τού πράγματος άκροάσων-
ται, καί δι* αύτών τψ Ιδίψ Επισκόπφ κατ αλλαγή.
Τούτο δέ Εάν μή ποιήση, άλλ* δπερ άπείη ύπερ-
οψίφ φυσιούμενος, Εκ τής τού Ιδίου Επισκόπου
κοινωνίας έαυτύν χωρίση, και παρά μίαν μετά τινων
σχίσμα ποιων, δγίασμα τψ 9εψ προσενέγκη, ό τοιύ-
β Cartbag. ιι, cap. 6. 9 Carthag. n, cap. 8.
(72) Groce, « patres, et episcopos. »
(73) Ms. c Auxilius episcopus dixit, unirer*
sum concilium interrogans : Placet igitur. >
9. Si quis clericus habet cum clerico litem aut
negotium, proprium episcopum ne relinquat, et
ad saecularia judicia ne eicurrat, sed causam
prius apud proprium episcopum agat : vel de
episcopi sententia, apud eos quos utraque pars
elegerit, judicium agitetur. Si quis autem praeter
haec fecerit, 855 canonicis poenis subjiciatur. Si
clericus autem cum proprio vel etiam alio epis-
copo negotium aut litem habeat, a provinciae sy-
ί nodo judicetur. Si autem cura ipsius provincia
metropolitano episcopus vel clericus controver-
siam habeat, dioecesis exarchum adeat, vel impe-
rialis urbis Constantinopolis thronum, et apud
eum litiget.
21. Clericos vel laicos, episcopos aut clericos
accusantes, non indiscriminalim, nec citra in-
quisitionem, admittere accusationem nisi eorum
existimatio prius examinate fuerit.
Concilii Carthaginensis canone* 8, 11, 12, 11, 15,
19, 20, 30, 128, 129, 130.
De hie qui in accusationem majoris natu veniunt;
et ut episcopum nulli criminoso liceat accueare .
8. Numidius 8 episcopus Maxulitanus [ms. Mas-
salitanus] dixit : Praeterea sunt quamplurimi non
bona conversationis, qui existimant majores na-
tu (72), vel episcopos passim vageque in accusa-
tione pulsandos; debentne tam facile admitti
necne [ms. aut necne] ?
Aurelius episcopus dixit : Placet igitur (73) cha-
ritati vestrae, ut is qui aliquibus sceleribus irreti-
tus est, vocem adversus majorem natu non (74)
habeat accusandi ? Ab universis episcopis dictum
est: Si criminosus est (75), non admittatur, placet.
Si quis presbyter contra episcopum suum inflatus ,
schisma fecerit , anathema sit.
ll.Ab universis episcopis 9 dictum est : Si quis
presbyter a praeposito suo correptus fuerit, debet
utique apud vicinos episcopos conqueri, ut ab ipsis
ejus causa possit audiri, ac per ipsos suo episcopo
reconciliari. Quod nisi fecerit, 254 sed superbia
(quod absit!) inflatus secernendum se ab episcopi
sui communione duxerit, ac separatim cum ali-
quibus schisma faciens, sacrificium Deo obtulerit,
anathema habeatur, et locum amittat : ac si que-
(74) Ms. et Groe. carent ea vocula non : recte
nam expungi debet.
(75) Ms. « Si criminosA est persona. »
703 PHOTO PATRIARCHA CP, 704
rimoniam justam adversus episcopum nou ha- A τος άνάθεμα λογισθήεω, καί τδν ίδιον τόπον άπ ολε-
buerit, inquirendum erit (76). σάτω* σκοπουμένου μ ή ποτέ κατά του Επισκόπου
μέμψιν Εχοι ζικαίαν.
Si quis episcopus absque tempore synodi tu eri* Έάν τις Επίσκοπος χωρίς καιρού συνόδου
tutus detentus fuerit ^ a duodeeim episcopis audia- Ιγκλήματι περιβληθη, δ τοιοΰτος άκουσθη άπδ ιβ*
tur. Επισκόπων
12. Felix episcopus dixit*0 : Suggere secundum ιβ\ Φήλιξ Επίσκοπος εΤπεν Αναφέρω (82) κατά τα
statuta veterum conciliorum, ut si quis episcopos όρισθέντα U τών παλαιών συνόδων, ?να Εάν τίς Επί-
(qaod non optamus) in reatum aliquem incurrerit σκοπος, δπερ άπείη, Εν τινι Εγκλήματι περιπέση, καί
(77),et fuerit ei nimia necessitas non posse pluri- γίνηται πολλή ανάγκη του μή δύνασθαι πολλούς συν-
mos congregare, ne in crimine remaneat, a duode- ελθετν, διά τδ μή άπομεΐναι αυτόν iv τψ Εγκλήματι,
cim episcopis, et presbyter a sex episcopis eum pro- δπδ ιβ* Επισκόπων άκουσθη, καί 6 πρεσβυτέρας δπδ
prio SUO episcopo audiatur, et diaconus a tribus. Εξ Επισκόπων καί του Ιδίου, χαί δ διάκονος υπδ τριών.
Ut de Tripoli unus episcopus tu legationem veniat : *Ωστε άπδ Τριπόλεως Ενα Επίσκοπον είς τοπο-
et ut presbyter ibidem α quinque episcopis audiatur , τήρησαν ΕλθεΤν, χαί ώστε τδν πρεσβύτερον ΕκεΧσε
g άπδ πέντε άχοεσθχι Επισκόπων,
14. Item placuit de Tripoli i4, propter inopiam ° ιδ\ 'Ομοίως ήρεσεν, άπδ Τριπόλεως διά την της
pro vi ociae, ut onus episcopus in legationem ve· χώρας Ινδειαν 2ντ Επίσκοπον εΐ; τοπατηρηαίαν έλθεΐν*
niat, et ut ibi presbyter a quinque audiatur epis- καί "να δ πρεσβυτέρας ΕκεΤσε,,άπδ πέντε άχούηται
copis, et diaconus a tribus, llt superius memora- Επισκόπων* κάί b διάκονος, άπδ τριών, ώς άνωτέρω
tum est, proprio episcopo residente [ma. prae- είρηται, του ιδίου αυτού δηλονότι Επισκόπου πρόκα -
sente]. θημένου.
De divertis ordinibus ecclesia servientibus : ut si διαφόρων τάξεων τ$ έκκλησίφ δου) ευου-
quis in causam criminis incurrerit et abnuerit /tt- σών ώστε Εάν τις tl; Εγκληματικόν πράγμά περι-
dieium ecclesiasticum , debeat periclitari : et Ut filii πέαη, χαί παραιτήσηται τδ Εκκλησιαστικήν δικα-
s acer dotum spectacula saecularia uon adeant . στήριον, όφείλειν τον τοιουτον χινδυνεύειν* και
ώσαε τά τέκνα τών Ιερέων κοσμικοΤς θεωρίοι; μή
προσιέναί.
15.1lem placuit 4* (78) [Mas. Placuit quisque],ut ιε*. 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα δστισδήποτέ των Επισκόπων,
quisquis episcoporum, 833 presbyterorum, et ή πρεσβυτέρων, ή διακόνων, ή κληρικών, πράγμα-
diaconorum, seu clericorum, cum in Ecclesia ei τος αύτψ εγκληματικού ή πολιτικού Εν τή *Εχ<λησ(φ
fuerit crimen institutum, vel similis causa fuerit C κινούμενου, Εάν παραιτούμενος τδ Εχκλησιαστικδν
Commota, si relicto ecclesiastico judicio publicis δικαστήριον, δημοσίοις θελήση χαθαρθήναι δικαστη-
judiciis purgari votuerit, etiam si pro ipso fuerit ρίοις, κάν ύπερ αυτού ή ψήφος Εχφωνηθή, βμως τδν
prolata seotenlia, locum suum amittat ; et hoc in Ιδιον τόπον άπολέσει* καί τούτο μΕν Επί τού Εγκλημα·
criminali actione : in civili vero perdat quod evi- τικού· Επί δε τού πολιτικού, άπολέσει τδ είς δ Evi-
cit, si locum suum obtinere maluerit. Hoc etiam χησεν, Εάν τδν ίδιον τόπον θελήση κατέχειν καί
placuit (79), Ut a quibuscunque judicibus ec- τούτύ γε μήν ήρεσεν, ώστε Εάν άπδ οίωνδήποτε δι-
clesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est κοστών Εκκλησιαστικών Επί άλλους δικαστάς Εκκλη-
major auctoritas, fuerit provocatum, non eis ob- σιαστικους Εχοντας μείζονα την αυθεντίαν, Εκκλητος
tit, quorum fuerit soluta sententia, si convinci γένηται, μηδέν τούτους βλάπτειν ών ή ψήφος λύεται*
non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel εάν δε έλεγχθήναι μη δυνηθώσιν, ή κατά εχθρόν, ή
aliqua cupiditate aut gratia depravati (80). Sane κατά προσπάθειαν δεδικακέναι, ή τινι χάριτι δποφθα-
si ei consensu partium electi fuerint judices t4 ρήναι* Εάν δΕ κατά συναίνεσή τών μερών Επιλεγέντες
(8 1), etiam a pauciore numero quam constitutum ώοι δικασταί, tl καί όλιγώτεροι Εσονται τών δρι-
est, non liceat provocari [u»ss. provocare] : et ut ^σθέντων, μη ΕξεΤναι ΕκκαλεΤσθαι* καί ώστε τά τέκνα
ftlii sacerdotum Spectacula saecularia non exhi- τών Ιερέων, θεώρια κοσμικά μή ΕκτελεΤν, μηδέ θεω-
betnt, sed nec spectent, licet hoc semper Chris- ρεΤν* τούτο δΕ καί πάσι τοΐς ΧριστιανοΤς άεί χεκή-
tianie omnibus interdictum sit, et ubi blasphe- ρυχται, ώστε τούτων άπέχεσθαι, καί όπου βλασφη-
miae sunt, non accedant. μ(αι εΐσί, μή προσιέναί.
*o Carthag. n, cap. 20 ** Carthag. ut, cap. 2, 8. *2 Carthag. III, cap. 0. 18 ibid. 18 Ibid.
(76) Gratianos, « adversus episcopum liabue- (80) Ferrandus cap. 64, ex concil. Carthag.,
rit ; Burcbardus et Ivo, · non habuerit, > parvo Ut. 15.
discrimine. (81) Ferrandus cap. 40, ex concil . Carthag.
(77) Hs. € In reatum adtncurrerit. » Ut. 20.
(78) Et Ferrandus c. 63 ex cone. Carth. tit. 18, (82) Apud Beveregiuio άναφερέτω,
(79) Et Ferrandus cap. 58, ex cone. Carth.tit.15*
70$ SYNTAGMA CANONUM. - ΤΓΓ. IX, CAt>. I. 700
έπισκόπου κατηγορουμένου, προς xbv λ Ut si qui$ episcopus accusatur 9 ad primatem
πρωτεύοντα της αύτού έπαρχίας το πράγμα άν- ipstUS proVtnciiB CQUSO deferatur.
ενεχθήναι.
ιθ\ Αύρήλιος έπίσκοπος εΤπιν * Έάν τις των έπι- 1 9. Aurelius episcopus dixit: Quisquis episco-
σκόπων κατηγορήται, παρά τοΤς της αύτής χώρας ροΠΙΙΙ) accusatur ad primatem provincia) ipsius
πρωτεύουσιν δ κατήγορος άναγάγ^ τδ πράγμα * και causam deferat accusator, nec a communione
μηδέ άπδ τής κοινωνίας κωλυθή δ κατηγορούμενος, suspendatur, cui crimen iAtendilur9nisi ad causam
ct μή γ* άν πρδς άπολογίαν έν τψ δικαατηράρ τών suam dicendam electorum judiciorum die statuta
έπιλεγέντων δικάζ^ιν γράμμασι προσκληθείς, τή litteris evocatus minime occurrerit, hoe est (83)
ώριαμένη ήμέρ? ούδαμώς άπαντήαοι, τουτέστιν infra spatium mensis, ex ea die» qua eum litteras
irco; προθεσμίας μηνος, i? ής ήμερος φανείη :ά accepisse constiterit. Quod si aliquas veras neces -
γράμματα δεξάμενος * έάν δέ άληθεΤς τινας και άναγ- sitatis CauSQS probaverit, 236 quibus (84) eum
καστικάς αιτίας άπόδείξη, τδν αυτόν κωλυσάσας OCCurrere DOO potuisse manifestum sit,causse (83)
άπαντήααι προς άπολογίαν των κατ* αύτού προτεθέν- dicendae intra alterum mensem integram habeat
των, έντδς έτέρου μηνδς άκεραίαν έχέτω· εύχεραιαν* facultatem; verum tam diu post mensem secundum
μετά Si τον δεύτερον μήνα, μή κοινωνήση Εως οΰ β non communicet, donec purgetur.Si autem ad con-
καθαρδς άποδειχθείη. Et δέ πρδς σύμπαααν τήν έτη- cilium universale anniversarium occnrrere nolue-
αίαν σύνοδον άπαντήααι μή βο^ληθείη, ?να κάν έχετ rit, quamvis vel ibi causa ejus terminetur, ipse in
xb πράγμα αυτού περαιωθή, αύτδς καθ’ έαυτού τής se damnationis sententiam dia iwe judicetur, tem-
καταδίκης τήν ψήφον έκπεφωνηκέναι κριθήσεται · iv pore sane, quo non communicat, nec in soa eccle-
δε τψ καιρψ ψ ού κοινώνετ, μηδέ έν τή Ιδί$ έκκλη- sia vel paroecia communicet. Accusator autem ejus,
σί?, μηδΐ i v παροικία κοινωνήση. 'o δε τούτου κατ· si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a com-
ήγορος, έάν μηδαμού άπολειφθείη, έν αΤς ήμέραις munione ΠΟΠ removeatur : 81 νβΓΟ aliquando de-
γυμνάζεται τά τού πράγματος, μηδαμώς κωλυθή fuerit subtrahens se restituto in communione epi-
άπδ τής κοινωνίας * έάν δέ ποτέ έλλείψη έαυτδν ύπο- scopo, ipse removeatur a communione accusator :
αύρας, άποκαθιαταμένου αή χοινωνί^ τού έπιαχοπου, ita tamen (86), ut nec ipsi adimatur facultas causae
αύτδ; άπο τής κοινωνίας έκβληθή δ κατήγορος * ού- peragendae, si se ad diem occurrere non noluisse,
τοις μέντοι ώς μή καί τήν εύχέρειαν αύτψ άφαιρεΐ- sed ΠΟΠ potuisse probaverit. Placuit illod vero,Ut
αθαι τής κατηγορίας τού πράγματος, έάν δυνηθείη CUIB agere CCBperit in episcoporum judicio, 81 fue-
άποδετξαι κατά τήν προθεσμίαν, ούχΐ μή τεθεληκέ- rit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum
ναι, άλλά μή δεδυνήσθαι άπαντήααι. Εκείνου δήλου ® non admittat, nisi proprias causas, non tamen
δντος, ώς έν τψ κινεΐσθαι τά τού πράγματος έν τψ ecclesiasticas, asserere voluerit (87).
τών έπισκάπων δικαστηρίψ, έάν διαβέβληται τδ πράσωπον τού κατηγόρου, μή προσδεχθή είς κατηγορίαν, εΐ μή
γ* άν υπέρ Ιδίου πράγματος, μή μέυτοι περί έκκλησι αστικού θελήση έπιβαλέσΟχι.^
Περί πρεσβυτέρων καί κληρικών κατηγορούμε- De presbyteris tt clericis dCCU&atis.
νων.
κ'. Έάν δέ πρεσβύτεροτ ή διάκονοι κατηγορηθώσι, 20. Si autem tfi (88) presbyteri vel diaconi
προσζευγνυμένου τού νομίμου άριθμού τών έκ τής luerint accusati, adjuncto si b i ex vicinis locis
πλησιαζούσης τοποθεσίας αιρετών έπισκόπων, ού; ot CUTO proprio episcopo (89), legitimo numero col-
πατηγορούμενοι αΐτήσονται, τουτέστιν έπ’ όνόματι legarum, quos ab eodem accusati petierint, id
του πρεσβυτέρου Εξ, και τού διακόνου τριών, συν τού- est una secum in presbyteri nomine sex, in dia-
των αΐύτδς δ Ιδιος τών κατηγορουμένων έπίσκοπος, . coni tres, ipsorum causam discutiant, eadem
τάς αΙτίας αυτών έξετάσει * τού αυτού τών ήμερών dierum et dilationum, 6t a communione remo-
και ΰπαρθέσεων και έξετάσεων καί προσώπων, με- iionum, et discussione personarum 237 inter
ταξύ τών κατηγορούντων, κα) κατηγορουμένων τύπου accusatores et eos qui accusantur, forma servata*
ψυλαττομένου * τών δά λοιπών κληρικών τάς αΙτίας, Reliquorum autem clericorum causas etiam 80-
καΐ μόνο; δ έ ντόπιος έπίσκοπος διαγνψ καί πέρα- £) Ilis episcopus loci agnoscal, et finiat,
τώσει.
Περί χατήγορούντος και κατηγορουμένου* De QCCUiatO et QCCUSdlere .
λ'. #Ομοίως ήρεσεν, Ινα δ κατηγορούμενος ή δ κατ- 30. Item placuit (90), Ut accusatus Tei accusator
ηγορών, έν τψ τόπψ δθεν έστίν δ κατηγορούμενος, in eo loco, unde est ille qui accusatur, si metuit
13 Carthag. ni, cap. 7. u Cartbag. m, cap. 8.
183) Ms. intra : et ita Graec.
84) Ms. c quibus tum non potuisse.
85) Ms. < causae suae discendae. »
86) Use dnae voces non sunt in ms.
(87) Ms. agendum..
(88) Ferrandus cap. 51, ex concil. Carlh. tit.
i·
(89) Ms. melius, « «x vicinis locis proprius
episcopos. *
(90) Hunc quoque Canonem Hipponensi Con-
cilio eadem ms. collectio Canonum tribuit, et
Codex Petri Pithoel, et Ferrandus cap. 198, ex
Concilv Hipponensi tit. 5.
707 PHOTII PATRIARCHAS CP. 708
tliqutm tim temerari» multitudinis, locum eibi A έάν φοβήτάι τινα βίαν προπετούς πολυπληθείς,
eligat proximum (9i), quo non sit difficile testes τόπον έαυτφ έπιλέξηται Ιγγισχον, έν φ ούκ Ισχι#
producere, et ubi causa finiatur. αύτφ δυσχέρεια μάρτυρας προκομίσαι, ένθα χδ
πράγμα αύτού περαχούται.
Quod exeommunkati ad accusationem admitti non *Οτι ot άπδ κοινωνίας δντες, είς κατηγορίαν ούκ
Mea%t. όφείλουσι προσδεχθήναι.
428. Placuitque omnibus, quoniam superio- ρχη9. "Ηρενε τοίνυν πασιν, έπειδή τοΤς άνωτεροις
ribus conciliorum decretis de personis quae ad* τών συνόδων ψηφίσμασι περί προσώπων κληρικών
mittendae non sunt ad accusationem clericorum, χών μή όφιιλόντων είς κατηγορίαν προσδεχθήναι
jam constitutum est, et quae personas non admit- ώρίσθη, καί ούκ έπεξειργάσθη, ποϊα πρόσωπα μή
terentur, non expressum est : idcirco definimus προσδεχθώσι, διά τούτο δρίζομεν, τούτον όρθώς
eum rite ad accusationem non admitti, qui pos- πρδς κατηγορίαν μή είσδέχεσθαι, δστις μετά τδ άπδ
teaquam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc κοινωνίας γενέσθαι έν αύτφ 2τι τφ άφορισμφ ύπάρ-
excommunicatione constitutos, sive sit clericus, χει, εΤτε κληρικός εϊη, είτε λαϊκός δ κατηγορήσει
sive laicus accusare voluerit. βουλόμενος.
Quod servi t% liborti , omnesque infames persona B ^Οτι δούλοι καί άπελεύθεροι και πάντα τά ήτι-
non debeant accusare . μωμένα πρόσωπα, κατηγορεϊν ούκ όφείλουσιν.
429. Item placuit te at omnes servi, vel pro- ρ*θ\ 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα πάντες ol δούλοι καί
prii liberti ad accusationem non admittantur; vel ol ίδιοι άπελεύθεροι, είς κατηγορίαν μή προσδε-
omnes, quos ad accusanda publica crimina leges χθώσι * χχΐ πάντες οτς προκαχηγορηχέα έγκλήματα,
publicae non admittunt : omnes etiam infamiae ά καί ol δημόσιοι νόμοι ού προσδέχονται * καί πάντες
maculis aspersi, id est histriones, ac turpitudini- &τι μη* ol της άτιμίας τοΤς σπίλοι; έββαντισμένοι,
bos Subjectae personae, haeretici etiam, sive pa- χουτέστι μΤμοι καί δσα ταϊς αίσχρόχησιν υποδέδλην-
gani, seu Judaei, sed tamen omnibus, quibus ac- w πρόσωπα, αίρετικοΐ 2τι μην, ·Ττε "Ελληνες,
cusatio denegatur, in causis propriis accusandi eXu ’ίουδαϊοι, δμως πασιν οΤς ή τοιαύτη κατηγορία
licentia non neganda. άρνεϊχαι έν ταϊς Ιδίαις αΐτίαις, τήν χου κατήγορε Τν
άδειαν μή όφείλειν άρνεϊσθαι.
93S Ut qui unum crimen non probaverit ad el- * περί ένδς έγκλήματος Αποδείξει μή ίυ-
terurn admitti non debeat . νάμενος, πρδς έτερον μή είσδεχθή.
430. Item placuit, ut quoliescunque clericis 19 ρλ*. 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα όσακισδήποτε κληριχοϊς
ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et c κατηγόρων πολλά έγκλήματα δποδάλλοντχι,
unum ex ipsis, de quo prius egerint, probare κ*1 ^ «ύτών περί ού πρώτον έπράχθη, άποδει-
non valuerint, ηά caetera jam non admittantur. χ&η*«ι ούκ ήδυ*ήθη, πρδς τά λοιπά μετά ταύτα μδ
προσδεχθώσι ν.
CyriUi ex epistola ad Domnum cap. 1. Κυρίλλου 1κ τής πρδς Δόμνον έπιστολής
κεφ. α'.
Unaquaeque ires nostra, etc., Ut pag. 491 . *Εκαστα χών καθ’ ήμάς πραγμάτων, κ. τ. λ.
Generaliter de iis qui de publico crimine quam- Γενικώς περί τών κωλυόμενων κατηγορεϊν οίουδή-
CUnque personam accusare prohibentur, tractat ποτέ προσώπου έπΐ δημοοίψ έγκλήματι, διαλαμβάνει
lib . IXjCOd tit. 4, et lib.XLVUI,dig.tit. II, de crimi- βιβλίον 6' του κώδ. τίτ. α*, καΐβιβλ. μη' τών Δίγ.τίτ.
natibus vero, et pecuniariis, et canonicis quaestio- β(* περί δέ έγκληματικών και κανονικών καί χρηματι-
nibos dicitur in codice et Novellis. Ait autem lib. I, κών ζητήσεων εΐρηται έν τφ κώδ. και ταϊς Νεαραϊς*
tit. 2,C0nst.6, quod 81 quid in universo Illyrico ca- φησί γάρ βιβλ.α' τίτ. β*, διάτ. ζ*1 δχι χάς άναφυομένας
nonicae dubietatis emerserit, id non absque κα*ονικάς Αμφισβητήσεις έν 8λψ χφ ’ιλλυριχφ, ού
scientia antistitis urbis Constsntinopolitanae, quae δεϊ χέμνεσθαι παρά γνώμην χου Αρχιεπισκόπου
Romae veteris praerogativa laetatur, ejusque [sa- n Κωνσταντινουπόλεως καί τής αυτού συνόδου, ήτις
cerdo talis] conventus oporteat decidi. Et Ut. 3, έχει τά προνόμια χής Αρχαίας 'Ρώμης * και τίτ. γ*
const.22,quod Si quis per calumniam episcopum διάτ. κβ', ότι δ κατά συκοφάντου έπι παραστάσει
accusando, [ipsum se] exhibere apud competentem παρά δικαστή προσφόρφ αΐτιώμενος έπίσκοπον, λ'
judicem [cogat], triginta pondo [auri] det. Et δίδωσι λίτρας * διάτ. κε* τού αύτού τίτ., δτι ol κλη-
COnst.25, ejusdem tit.quod clerici Constantinopo- ρικοΐ Κωνσταντινουπόλεως χών έναγόνχων μή βου-
litani, si actores nolint ipsos apud patriarcham λομένων αύτοϊς ένάγειν παρά χψ πατριάρχη, παρά
convenire, apud solos praefectos litigent ; [idque μόνοις τοϊς έπάρχοις δικάζονται, ένάγοντες καί ένα-
sive] conveniant, sive conveniantur : [tum etiam γόμενοι χρηματικώς καί έγκληματικώς δπέρ Ιδικών
Sive] pecuniaria, sive criminalis [item sive], de και έκκλησιαστικών * και ol μεν κληρικοί, τδν ο\χο-
11 Cone. Carth. νιι, cap. 1 ; Afric. c. 95 ; Carth. ii, cap. 6 ; Garth. ui, cap. 7 et 8. 18 Cone.
Carth. vii, cap. 2 ; Afric. c. 96. Vide August. epist. 212. 19 Gonc. Carth. vu, cap· 3 ; Afric. c. 7.
(94) Ms. c Proximum foro, ut non sit. »
YOO SYNTAGJiA CANONtJlf. - ΐΐΤ. IX, CAP. I. Ϊ10
νόμον ή τύν Εκκλησιέκδικον διδόασιν Εγγυητήν, καί a [rebus ipsorum] propriis sive ecclesiasticis [lis
ούχ Ετερον Εως ν’ λίτρων· καί Εάν ύπερβα ίνη τύ instituatur. Similiter quod] clerici asque ad quin-
πραγμα ύμολογίαν άνώμοϊον έπί τψ ύπερβαίνοντι quaginta libras [auri] (Bconomum aut ecclesiae
ποσφ ποιου ji. defensorem, non autem alium, fidejussorem deni:
et si res [eam quantitatem] excedat, pro residuo
citra jusjurandum caveant.
Καί ot νδμοι γαρ και ol κανόνες κωλύουσι κλη- Textus. Etenim leges atque canones clericum
ρικύν όμνύναι · 6 δΕ οίκονδμο; Εναγόμενος ού δί- jurare prohibent. [Postremo vero,quod] in jus vo-
δωσιν Εγγυητήν, καί αύτύς δΕ και ol κληρικοί, catus oeconomus fidejussorem non det, et tum ipse
δύο νομίσματα ύπΕρ ύπομνήσεως και προβολής Εν- tum clerici 230 pro monitione ac procuratoris in-
τολέως διδόασι, και τά λοιπά δαπανήματα φειδωλό- StitUtione duos solidos, exsecutori dent.reliquosquo
τερον ποιούσι * και ή λβ’ διατ. του αυτού τίτ. φησιν, sumptus parcius faciant. Et Const. 32, ejusdem
8τι ol Επίσκοποι, καί ol κληρικοί και ol μοναχοί ού tit. ait : Quod episcopi, clerici, et monachi [ad
γίνονται διάξιμοι, άλλα παρά τοΤς άρχουσι τών extranea judicia] non traducantur, sed apud recto-
Επαρχιών αύτών Ενάγονται * Εν Κωνσταντινουπύλει res provinciarum conveniantur : et Constantino*
δΕ εύρισχύμενοι, παρά νόμοις τοΤς Επάρχοις Ενάγον- β poli reperti, apud praefectos duntaxat judicio pul-
xxt, Ενθα καί ή τιμή αύτοτς φυλάττεται, καί συν- sentur,ubi et honor ipsis servetur, et ad vocatos ac-
ηγύρος λαμβάνουσιν * Εν SE ταΤς Επαρχίαις ύπΕρ Ιδίων cipiant. Si vero in provinciis ob proprias res in jus
πραγμάτων Εναγόμενοι, μόνους τους οίκονόμους 1) vocentur, oeconomos duntaxat aut ecclesiae defen-
τούς Εκκλησιεκδίκους διδόασιν Εγγυητάς * παρά δΕ sores fidejussores dent : apud praefectos autem de
τοΤς δπάρχοις χρηματικώς Εναγόμενοι, ή άλλήλους rebus pecuniariis conventi, aut vicarias fidejussio-
Εγγυώνται, ή Ενυπόθηκους ποιουσιν δμολογίας · ύπΕρ nes praestent, autsub facultatum suarum obligatio*
δΕ τών Εκκλησιαστικών, μόνος b οικονόμος Ενάγεται, ne cautiones faciant. [Quod] de ecclesiasticis [re—
ον χρή παρά τού Επισκόπου γίνεσθαι, καί δίδωσι τον bus] solus oeconomus conveniatur, quem ab 6pis-
Εκκλησ>έκδικον Εγγυητήν * καί Εν μΕν τοΤς ήττοσι δι- copo ordinari oportet, atque [ille] Ecclesiae defen-
καστηρίοις, ύπΕρ ύπομνήσεως διδόασιν ol Επίσκοποι Forem fidejussorem praebeat. [Quod in minoribus
καί ol κληρικοί τοΤς Εκ&βαστατς ού πλέον τού νομί- judiciis episcopi et clerici pro monitione exsecu-
σματος * εΐ δΕ δι’ Εκβιβαστού τών ύπάρχων άπύ ψή- toribus non amplius solido sportularum nomine
φου αύτών ύπομνησθώσιν Εν Επαρχίαις ού πλέον β* dent. Si vero ab praefectorum ex sententia ipsorum
νομίσματα διδόασιν ύπΕρ σπορτούλων. ’Εν Βυζαντίφ δΕ admoneanturin provincia, non amplius duobus so-
νομίσματα δίδωσιν 6 Εξωτικός κληρικός ύπΕρ σπορτού- q Udis praebeant. Byzantii autem peregrinus cleri-
λων* Εφ* δσηδήποτε ποσότητι Εναγόμενος 6 Εκβιβαστής cus sportularum gratia tres aureos det, obquan-
οΐονδήποτε κληρικόν ύβρίζων ή σκύλλων, αποζώ ^νυται tumcunque [summae] quantitatem conventus fue-
καί Εσχάτως τιμωρείται. El δέ τινες φανώσιν άδίκως Fit. [Quod] exsecutor, qui cujusmodicunque cleri-
αύτοίς Ενάγοντες, διδόασιν αύτοίς πάσας τάς κατά Cum contumeliis affecerit, aut vexaverit, cingulo
πρόφασιν αύτών Εκ προοιμίου τής δίκης προσγενομένας privetur, et supremo supplicio feriatur. [Quod de-
αύτοίς δαπάνας. nique] si qui sine justa causa ipsos lacessiisse
videantur, [illi] ipsis omnes expensas, quas occa-
sione illorum ab exordio litis subierint, reddant.
*H δΕ v* διάτ. τού αυτού τίτ. φηοίν, 8τι καί ol rc#/tt$.Const.80, ejusdem tit. dicit, quod clerici
κληρικοί καλώς Εν συμβολαίοις άπολέγουσι τή τού recte in instrumentis fori praescriptioni renun-
φορου άπογραφή * γενικώς γάρ Ιξεστιν Εκάστφ τών lient. Generaliter enim cuique licet contemnere,
ύπΕρ Εαυτού καταφρονεΤν * καί διάτ. β' τού δ’ τίτ. τού quae prose [indulta SUntJ.Et CODSt. 2, tit. 4, ejusdem
άύτου βιβλ, βτι Εάν πρύ τελείας ψήφου κληρικός lib.quod si ante finem sententiae clericus provoca-
Εκκαλεσηται, την ώρισμένην Εκ τού νόμου ποινήν verit, multam 240 quinquaginta librarum argenti
κατά τών άλλων τών ν’ άργυρίου λίτρων, ο φίσκος ^ in hoc adversus alios COUStitutam.ab ipSO fiscus nott
ού λαμβάνει παρ’ αύτού, άλλά τοίς πένησι διανέμε- accipiat, sed pauperibus eroget. Const. autem 7,
ται* ή δΕ ζ’ διάτ. τού αυτού τίτ. φησίν, 8τι Επί μόνων ejusdem tit. quod in pecuniariis duntaxat [causis]
χρηματικών μεταξύ συναινούντων, ού μήν καί άκόν- inter consentientes, non autem etiam invitos effi-
των, Ισχυρώς ύ Επίσκοπος δικάζει* και διάτ. η* 8τι caciter episcopus judicet. Et const. 8, quod episco-
ή τών Επισκόπων ψήφος Ι^βωται μεταξύ τών Επιλέ- ροΓΟΠ) judicium ratum sit inter β08 qui ipSOS θΐθ—
ξαμένων αυτούς, καί Ιοικε ταΤς ψήφοις τών ύπάρ- gerint,ac simile sit praefectorum sententiis, a qui··
χων, άφ* ώ> Εκκαλείσθαι ούκ Εξεστι * καί διάτ, ιγ’, bus provocare non licet. Et const· 13, quod actor
8τι βουλόμενος b Ενάγων, ού μήν κσί άκων, Ενάγει volens, at non etiam invitus, apud episcopum Con-
παρά τψ άρχιεπισκόπφ Κωνσταντινουπόλεως τψ ol- Stanticopolis lite pulset oeconomum, aut alios ejus
κονάμφ, καί τοίς άλλοις αύτού κληρικοίς, εϊτι πρύς clericos, si%6 adversus ipSOS, sive adversus Eccle-
αύτούς εΤτε πρύς τήν Εκκλησίαν Εχει* καί ή κθ’ διάτ., siam [actionem] habeat. Et 29, COnstit.NemO primae
δτι μηδείς Εκ πρώτης αίτιάσθω κληρικόν παρά τφ vice apud patriarcham, sed episcopum suum, cie-
πατριάρχη, άλλά καρά τφ Επισκόπφ αύτού * ιί δΕ rlcum accusato ; si VCfO sAipectum illum habeat!
711 fcHOTlI PATRIARCHA CP. 7l2
apod metropoli tanum. Qui si quoque suspectus sit, λ προς atebv δπΛιτως ϊχει,πιρά τψ μητροπολίτη. El δ*
oportet cum illo judicare loco totius synodi tres κάκεΤνος δποπτός έστι, δεΤ συνδικάζειν αύτφ lx
secundum ordinationis ordinem primores : et si προσώπου τής δλης συνόδου τρεις τους κιτά την
judicatis non acquiescatur,[illius] tractus patriarr τάξιν τής χειροτονίας πρωτεύοντας · καί εί μή στερ-
cbam advocari, atque tanquam ipse ab initio eau- χθή τα κεκριμένα, τόν τής διοικήσεως πατριάρχην
sam cognovisset, ejus judicatis obtemperari. Non ίπιχαλεισθαι, και τοΤς παρ’ αώτου κεκριμένοις έμμέ-
enim patriarcharum sententiae provocationem re- νειν, ώς Αν ε! έξ άρχής αύτός έδίκασεν * ουδέ γάρ
cipiunt. Idem etiam de iis qui episcopos in jus έκκαλούνται ai των πατριαρχών ψήφοι · τό αυτό κι<
vocant [dicendum est]. περί των τοΤς ^ισκόποις i ν αγόντων.
Licet autem a patriarcha petere, ut per litteras Έξεστι bl παρά τφ πατριάρχη αίτιασθαι, Ιφ' φ
suas controversiam episcopis transmittat, et [ille] διά γραμμάτων αυτού τήν ύπόθεσιν έπισκόπψ πα-
pro sportulis non plus quaill quatuor siliquas: cie* ραπεμφθήναι · και ού πλέον τεσσάρων κερατίων υπέρ
ricus[vero]quiapatriarchaautad raetropolitanum, σπορτούλων λαμβάνει δ παρά πατριάρχου ή μητρο-
aut ubi episcopus delegatus faerit, mittitur, non πο)ίτου πεμπόμενος κληρικός * ή ένθα δ έπίσκοπος
plus quam sex solidos accipit: [idquejin cujusmo- δ πεμφθείς ειη, ού πλέον των εξ λιτ. έφ’ οίφδήποτε
dicuuque causa et [summas] quantitate. Audit etiam b*w<* ί ποσότητ·.. ’o bl πατριάρχης Ακροάται τής
patriarcha provocationes [ab] episcopis aut metro- έκκλησίας τούτων έξ Ιπιτροπής αύτού δίκαιά /των
politanis.qui ex ipsius mandato judicarunt, [factas). Ιπισκόπων ή μητροπολιτών * b παρά ταύτα ποιων,
Qui vero contra haec fecerit, quod amplius exactum διπλούν δίδωσι το ύπερπραχθέν, και γίνεται παρά
est, [ejus] duplum dat, 241 haecque [illi] a patriar- τού πατριάρχου ή τού μητροπολίτου ύπό όκκλησια-
cba aut metropolitano ecclesiastica p(Bna infligitor, στικόν έπιτίμιον, έκβαλλόμενος των εκκλησιαστικών
Ut extra ecclesiasticos catalogos ejiciatur. [Atque] καταλόγων· ταύτα μέν ένθα πρός έκκλησιαστικήν
haec quidem, quando controversia ecclesiasticum δρ$ τό πράγμα κατάστασιν · εί δε πολιτική είη ή
Statum concernit. At si civilis sit, non eogitur ac- Αμφισβήτησις, ούκ Αναγκάζεται b ένάγων ή δ κατ-
tor aut accusator hac custodire; sed apud praesides ηγορών ταύτα φυλάττειν, Αλλ’ άδειαν έχει παρά
movendffi[actionis] facultatem babet. Const. autem τοΤς άρχουσι κινεΤν * ή δε διάτ. δ’ τού αυτού τίτ. των
4, ejusdem tit. Novellarum ait : Si quis adversus Νεαρών φησιν, δτι όάν τις Ιχη δίκην χρηματικήν
clericum actionem pecuniariam habeat, episcopum πρός κληρικόν, έντυγχανέτω τφ. έπισκόπψ ύφ* ον
sub quo ille censetur, interpellato.ls non interve- xtktX b έναγόμενος, και άγράφως κρινέτω άζημίως ·
niente scriptura citra [ullos] sumptus judicato. Et καί εΐ βούλονται τά μέρη, γίνεται ψήφος έγγραφος,
si partes velint, sententia in litteras refertur. Ve· c Et δε κατά τινα πρόφασιν όύ δύναται τεμεΤν τήν ύπό-
rum si propter aliquam causam episcopus contro- θεσιν b έπίσκοπος, τότε παρά τοΤς άρχουσιν ή δίκη
versiam decidere non possit, tunc servatis clericis λέγεται, φυλαττομένων τοΐς κληρικοΤς των προνα-
[suis] privilegiis apud [civiles] magistratus lie in- μίων. El δέ περί έγκλημάτων ζητείται, εΐ μεν πολι-
Stituitur. At si de criminibus quaeratur, et illis νικών, οί άρχονίες δικάζουσιν έν τψ Βυζαντίψ καί
quidem civilibus, [civiles] magistratus et Byzantii ταΤς έπχρχίαις, τής δίκης μετά προκάταρξιν μή
et in provinciis judicant : [ut tamen] lis post con- δπερβαινούσης δύο μήνας* καί έάν φχνή ποινής
testationem duos menses non transcendat. Et si άξιος δ κληρικός, πρότιρον γυμνούσθω διά τού έπι-
clericus poena dignus [esse] videatur, prius per σκόπου τής Ιερατικής Αξίας, καί οδτω; ύπδ τάς
episcopum sacra dignitate nudatur, ac deinde legis χεΐρας γινέσθω τού νόμου* εΐ δέ τό Αμάρτημα έκ-
manibus subjicitur. Sane si delicium ecclesiasti· κλησιασχικόν έστιν, δ έπίσκοπος κρινέτω κατά τους
cum sit, secundum canones, quos leges etiam se- κανόνας, οΤστισι καί ol νόμοι εποντχι. Καί μή li-
quantur,episcopus judicato, nec cognitioni [civiles] κοινωνείτωσαν αί άρχοντες νή ζητήσει · καί ή ιε’ διάτ.
magistratus [sej immiscento. El const. 15, ejusdem τού αυτού τίτ. φησιν, δτι δ Ιχων πρός τινα των
tit. Qui (inquit) adversus monachum aliquem, aut Ασκητών, ή παρθένων Ιερωμένων, ή γυναικών ούσών
consecratam virginem, aut mulierem monasterio d*? μοναστηρίοις, χφ έπισκόπψ αυτών προσίτω. '0 δέ
mancipatam, [actionem] habet : ipsorum episco- μετά σεμνότητος αύτόν ή αυτήν Αγαγέτω διά των
pum accedito .Is vero illum aulillam per prasules, ήγουμένων, ή τών άποκρισιαρίων, ή ετέρων έπιει-
apocrisiarios, aliosve [homines] probos honeste κώς, καί σκοπείτω * αρχών δε πειρώμενος παρεμβα-
perducito, [causam] que considerato. Qui [civilis] λεΤν έαυτόν, διαδέχεται καί ζημιούται τφφίσκψι’
magistratus [huic rei] se immiscere tentaverit,non λίτρας, άμα τή αύτού τάξει* ol δέ έκβιβασθαί έγκλείον-
adinittitur, et una cum cohorte sua decem libris τ*ι είς τό κάγκελλ ον, καί προσηκόντως σωφρονί-
[auri] fisco [inferendis] multatur. Exsecutores ζονται, καί διά τών έπισκόπων κωλύονται τού λοιπού
vero in cancellos includuntur, et pro merito 242 έκβιβάζειν.
castigantur, atque per episcopos de reliquo ex-
secutorum officio fungi prohibentur.
Scias vero, quod const. 2, ejusdem tit· 1, qua Γίνωσκε δέ, δτι ή β* διάτ. τού αύτού α* τίτ. τοί-
harum omnium validissima est, utpote qua poste- των πασών Ισχυροτέρα ούσα, ώς καί μεταγενέστερα,
Cius nata sit, dicat : Si quis episcopum aut cleri- φησίν, δτι Έάν τις τού μέλλοντος χειροτονεΤσθαι έπι-
713
SYNTAGMA CANONUM. - TIT. IX, CAP. I.
714
κχτά τού; νόμους ή του; κανόνα; έμπο 5ijat τή y ει
ρυτονίφ, Ιπεχέιθυ αύ:η, και δ μέλλων χειροτονεΤν
έςεταζέτω ~ή αιτίαν, παρόντος και έπε; ιόντος τού
κατήγορου, ή ά /χοαλλομένου έπι τρεις μήνας πλη-
ρώσω την κατηγορίαν · και ε! μεν ανεύθυνο; φανή,
χειροτονε'σΟω · εί δε υπεύθυνος, έμποοιζέσθυ * δ δέ
κατήγορος μη άτοοε'ςχ; η άπου^γυν, Εκοάλλεται
τη; Επαρχίας έν ή οικεΐ* της δε χειροτονίας προ έξ-
ετάσεω; γινομένης, ό μεν χειροτονηθείς έςωΟιΤται *
δ δε χειροεολήσας, έπι ένιαυτδν τη; λειτουργία; χω-
ρίζεται, και πάσα ή ούσία αυτου τη κατ* αύτδν
’Εκκλησίφ προσκυρούτχι · τα αυτά φησι και ή ιζ*
διάτ. τοϋ αύτού τίτ. ού μόνον Επί χειροτονία; έπι-
σκόπων και κληρικών, άλλα καί ηγουμένων * διαλλάτ-
σκόπου ή κληρικού κχτηγορηση έπι αίτίφ δνναμενη A Cum q*li ordinandus est, de Causa [quapiam], qa(B
second jin leges aut canones ordinationem impe-
dire possit, accuse', ipsa suspenditor : et qui or-
dinaturus erat praesente accusatore ac judicium
urgente, aut ad tres menses accusationem adim-
plere differente, causam examinato, [et] si quidem
[ille] insons apparuerit, ordinator : si vero sons,
imped ior. Accusator autem qui [criminationem]
non probaverit aut deseruerit, ejicitur provincia
in qua habiut Quod si ordinatio ante examinatio-
nem fiat, ordinatus [sacerdotio] ex, ellitur: quivero
ordinavit, ad anoum a ministerio arcetur, omnis-
que ejus subs antia ipsius ecclesiae applicatur.
Eadem quoque dicit const. 17 ejusdem tit. [et
quidem] non solum de ordinatione episcopi et de-
τει δΐ λέγουαα, δτι, · κατήγορο; μη άποδείςα; άλλ* β rici, verum etiam praesulis monasterii. Variat au-
tem dicens, quod accusator qui [crimen] non pro-
baverit, se 1 destiterit, si clericus sit, suo gradu
depellatur : si laicus, castigetur. Et quod,ei ordi-
natio ante inquisitionem fiat, tam qui ordinavit,
quam qui ordinatus est, sacerdotio depellatur.
Eadem const 2, tit. 1 Novellarum dicit: Qui contra
clericum, vel diaconissam, vel monachum, vel mo-
na>triam, vel ascelriam, actionem habet, illorum
episcopum adito ; atque is judicato : et si utraque
pars acquieverit, exsecutio per magistratum pera-
gitor. Quod si quis litigatorum intra decem dies
[judicatis] contradicat, locorum magistratus ne-
gotium examinato : et [si recte judicatum esse vi-
deat], sententiam confirmato et exsequitor : 445
αρχοντο; ψήφος ύπόκειται έκκλήτω, και κατά^ neque qui iterum in hoc victUS fuerit, [amplius]
ίμον άναφέρεται καί έςετάζετχι · Εάν δε άπδ provocandi potestatem habeto. Si vero magistratus
δικάαη b έπίσκοπος, ή contrario modo, atque episcopus, judicet, ma-
Ικκλητος την ψήφον αυτού έπι τδν πχρχπέμψαντ* gistr&tus SOntent a provocationi obnoxia esto .*
την ύπόθεσιν άναφέρει. atque secundum legem referior, et examinator.
Plane si ex jussione ant mandato episcopus judicet, provocatio sententiam ejus ad eum qui contro-
versiam delegavit, referto.
άποστάς, ει μέν κληρικό; Εστιν, έςωθεΤται τού βαθμού
αύτού · ει δε λαϊκό;, σωφρονίζεται · καί Sci γινόμενης
της χεφοτονίας πρδ ζητησεως, b χειροτο'ήσα; και δ
χειροτονηθεί; τής Ιερωσύνης έςωθοϋνται. Η δε αύτή
διάτ. τού α* τίτ τών Νεαρών φησιν, δτι,’Ο Ιχων δίκην
προς κληρικόν, ή διακόνισσαν, ή μονάχον, ή μονά-
στριαν, ή άσκήτριχν, τψ έπισκόπψ αυτού προσίτω,
κάκεΤνος κρινέεω · καί έάν έφησυχάαη μέρος έκάτε-
ρον, δ έκοιοασμδς δ;ά τού άρχοντο; γινέσθω. ΕΙ 0έ
τις τών δικαζόμενων εισω δέκα ήμερών άντείποι, δ
τών τόπων αρχών έξεταζέτω τδ πράγμα, και ή βε-
βαιούτω την ψήφον και έ/βιβαζέτω, μή δυνχιαένου
τού δεύτερον έπι τούτω ήττηθέντυς, έκκαλεΤσΟαι ·
έοχντίω; δε τψ έπισκόπψ τού αρχοντος ψηφιζομένου,
ή τού
τον νόμον άναφερι
κελεύτεως ή προοταςεως
Έάν έγκλημα κινήται κατά τίνος τών είρημένων,
εΐ μεν παρά έπισκόπψ και εύροι τήν άλήθειαν, Εκ-
βαλλέτω αύτδν τού βαθμού * και τηνικαύτα δ πρόσφο-
ρος δικαστής αύτδν συνεχέτω, και τήν δίκην νομίμως
Ιξετάζων, έπιτιθέτω αύτή πέρας · εΐ δέ πρώτον παρά
τψ άρχοντι κινηθή και άποδειχθή, φα'ερούσθω τά
υπομνήματα τψ Επισκόπώ * καί ει έ; αυτών εύροι τδ
πλημμέλημα, χωριζέτω αύτδν τού βαθμού, καί δ
δικαστής έπιφερέτω αύτψ νόμιμον έκδίκησιν * ei δε
γε μή νομίσοι δ έπίσκοπος, μή δικαίως συστήναι τά
πεπραγμένα, γινέσθω ύ κατηγορηθείς ύπδ νόμιμον
[At] si crimen contra dictorum quempiam mo-
veatur, si quidem apud episcopum, [is]que veri-
tatem deprehendat, gradu ipsum dejicito : ac tunc
competens judex eum comprehendito, et legitime
causam examinans illi finem imponito. Si vero
primum apud [civilem] magistratum [crimen] mo-
tum atque comprobatum fuerit, episcopo actorum
monumenta exhibentor : qui si ex illis delictum
deprehendat, reum a gradu separato, ac illi judex
legitimam vindictam inferio. Verum si episcopus
putaverit acta nou juste constitisse, accusatus,
άσιράλειαν, μή έζωθούμενος τού Ιδίου βαθμού, έως άν D donec imperatoria majestas ab episcopo et judice
ή βΐσιλεία τής ύποθέσεως έν ε’.δήσει διά τού Επισκό-
που καί τού αρχοντος γινόμενη, κελεύση τδ φαινό-
μενον αύτή · Εάν δ έπίσκοπος ύπερτίθηται έπι τοΤς
χρηματικοί; δικασάι, άδειαν έχει δ ένάγων προσιέναι
τψ αρχοντι * δ δέ αιτιαθε ις ού δίδωσιν έγγύητήν, άλλ*
δμολογίαν ποιεί ένυποθηκον άνευ δρκου · έπί μέν τοΤς
ΙγκληματικοΤς, ύπδ τήν νόμιμον ασφάλειαν τδ κατ-
ηγορούμενον πρόσωπο ν γίνεται * έπί δε τοΤς έκκλη-
σιαστικοΤς, δ έπίσκοπος κατά τούς κανόνας σκοπεΤ,
του αρχοντος μηδεμίαν έχοντος μετουσίαν.
Patrol Gh· CIV.
de causa certior facta, quod justum ipsi videbitur,
jubeat : a suo gradu non depulsus, sub legitima
fidejussione constituitor. [Proinde]si in pecuniariis
judiciis [judicare] episcopusdifferat, actor [civilem]
magistratum adeundi facultatem habeto ; reus au-
tem fidejussorem nondalo,sed absquejurejurando
pigooratiliam cautionem facito. In criminalibus ve-
ro sub legitima cautione persona qua accusatur,
constituitor. In ecclesiasticis autem episcopus civi-
li] magistratu nullam communionem habente, se-
23
715 PHOTfl PATRIARCHA CP. 7i6
candum canones dijudicato. Episcopi ejusdem syn- A 'Επίσκοποι της τύχης συνόδου προς άλλήλους 2χο>-
odi inter se [actionem) habentes, apud metropoli- τες, παρά τψ μητροπολίτη αυτών, καί έτέροιξ έπι-
lanum suum et alios ejusdem synodi episcopos li- σκόποις της αυτής συνόδου δικάζονται - καί εί μη
liganto : et nisi utraque pars [judicatis] 244 in- μέρος έκάτερον έμμέ;οι, δ πατριάρχης αυτών σκο-
sistat, ipsorum patriarcha [causam] cognoscite: ac πεΤ, ούδενδς τοΤς παρ' αυτού τυπουμένοις δυναμένου
nulli contradicendi illis quae ab illo statuuntur, po- άντιλέγειν * τδ αύτδ έστι καν χληρικδς κατά του επι-
testas esto. Si clericus adversus episcopum suum σκόπου αυτού προσέλθοι * προσελεύσεως δε κατά μη-
actionem movere velityidem esto. Cum autem con· τροπολίτου γινομένης, δ πατριάρχης αυτού δμοίως
tra metropolitanum interpellatio instituitur, pa- σκοπεί · έπίσκοπος δικαζόμενος, ούτε έγγύας δίδωσιν
triarcha ipsius similiter cognoscito. Episcopus li- ούτε δμολογίαν ποιεί * ol οικονόμοι και πτωχοτρόφοι
ligans neque fidejussiones dato, neque confessio- καί νοσοκόμοι και ol το*οΰτοι τψ ίδίψ έπισκόπψ υπό-
nem facito. (Econom i, ptocholrophi, nosocomi, et κεινχαι ' και τδ φαινόμενον έποφείλειν αυτούς, άπαι—
similes SUO episcopo subsunto : et quod ipsos de- τούνται, μη δυνάμενοι πρδ της άπαιτήσεως, είς
bere patuerit, exiguntor : neque ante exactionem άλλο δικασχήριον άναχωρεΐν, άλλα μετά την άπαί-
ad aliud judicium recedendi potestatem habento, τησιν έάν νομίσωσ: βεβλάφθαι · εί μεν Επίσκοπός
At si post ezactionem injuria se affectos esse exi· βέστιν δ κρίνάς, δ μητροπολίτη; έξετάζει · εί 81 μη-
slimaverint,si quidem episcopus judicavit, metro- τροπολίτης έκρινεν, δ πατριάρχης σκοπεί * ει δε πρύ
politanus [remj examinato : si vero metropolita- τής των λογισμών ποιήσεως καί της άπαιτήοεως
nus, patriarcha cognoscito. Quod si quis praedic- τελευτήσει τΙς τών είρημένων, οί κληρονόμοι αώτου
torum ante rationum confectionem et exactionem &πόκεινται.
mortuus fuerit, haeredes ejus obnoxii sunto.
TexiUS. Similiter lib. I, const. 41, quae ait: 'Ομοίως βιβλ. a’ τίτ. a’ διάτ. μα’, ήτις φησιν.
Quod unoquoque anno oeconomus rationem ad- δτι, Κατ’ ένίαυτδν δ οικονόμος τδν λόγον τής αυτού
ministrationis suae reddat episcopo. Constit.vero διοικήσεως παρατίθεται τφ έπισκόπψ* ή δέ κβ' διάτ.
24, tit. 2, ejusdem libri dicit, quod oeconomos του β’ τίτ. του αυτού βιβλ. λέγει, δτι ΑεΤ τους οίκο-
urbis GonstantillOpolitanae singulis, aut summum νόμους Κωνσταντινουπόλεως, κατά μήνα ή τδ μή-
alternis mensibus apud arcarios rationes conii- κιστον ύπέρ δύο, λογοποιεΤν πρδς τους Αρχαρίους,
cere oporteat, alioquive periclitentur. έπεί κινδυνεύουσιν έξ έπαρχίας.
Qui episcopus aut clericus ex provincia Con- ’Εν Κωνσταντινουπόλει ευρισκόμενος Επίσκοπος IJ
stantinopoli ab adversariis invenitur, apud prae- κληρικδς το?ς ένάγουσι, παρά μόνψ τψ έπάρχψ τών
toriorum praefectos solummodo, aut euin qui ab ^ πραιτωρίων, ή τψ παρά τής βασιλείας Αφοριζομενφ,
imperatoria majestate [ad hoc] designatur, [se] απολογείται · εί μή έπί χώρας ήρχθη ή ύπόθεσις
tuebitur : extra quam si in provincia Iis coepta τότε γάρ έκεΤ πληρουται · οί τών 'Εκκλησιών εύλαβεΤς
fuerit, tunc enim illic impletur. Religiosi eccie- Αποκρισιάριοι, ούκ ένάγονται ή Απαιτούνται υπέρ
siarum apocrisiarii pro episcopis aut clericis pro- τώ\ έπισκόπων ή τών Εκκλησιών, χάριν δημοσίου
pter publicum privatumve debitum non conve- ή Ιδιωτικού χρέους, εί μή έξ έντολών τών έπισκύ-
niuntur aut exiguntur : nisi si ex mandatis epis- ποΐν ή τών οίκονάμων ένάγουσί τι * τότε γάρ μόνων
coporum aut ceconomornm aliquos [ipsij conve- πυτών τάς έναγωγάς δποδέχονται · εί δΐ καί ένοχους
niant· Tunc enim ab iisdem [et iis] solis actiones έαυτούς καταστήσουσιν έν τψ ποιεΐν τάς Αποκρίσεις
suscipiunt. [Sed] etsi dum [in judicio) respon- δέχονται τάς περί τούτων έναγωγάς · οί επίσκοποι
dent, se obnoxios reddiderint, [etiam] 245 inde καί οί κληρικοί διά πρεσβείαν ή χειροτονίαν Απο-
exsistentes actiones excipiunt. Episcopi et clerici δημούντες, ούκ ένάγονται μέχρις Αν ύποστρέψωσ^
per causam legationis aut ordinationis peregre μή βλαπτομένων τών έχόντων αυτούς δπευθύνους,
ageuteS,non conveniuntur donec reversi fuerint : έκ τής αύτών Απολείψεως περί χρονίαν παραγραφήν,
ut tamen) qui ipsos obnoxios habent, ex absentia ipsorum circa longi tsmporis praescriptionem non
laedantur.
Citationes atque exsecutiones clericis, monachis, □ Ai ύπομνήσει; κα\ ol έκβιβασμοί μετά τιμής προα-
ascetriis et ascetis, in pecuniariis [causis sive] pu- αγέσθωσαν τοΤς κληρικοΤς και μονάχο Τς καί Ασκη-
blicis [sive] privatis reverenter inferuntor. Nulla τρίαις καί άσκητηρίοις, έπί τοΤς χρηματικοί; ίδιω-
monastria vel ascetria e monasterio abstrahitor : τικοΐς καί δημοσίοις * καί μονάστρια μεν ή Ασκή-
sed per procuratorem causam dicito. Monachus τρία τού μοναστηριού μή άφελκέσθω, άλλα δι’ έντο-
proprias aut monasterii [causas] sive per se, sive λέως κρινέσθω * δ δε μοναχδς τάς Ιδίας ή τάς τού
per procuratorem agit. Si vero contra haec fiat, ju· μοναστηριού, είτε δι’ έαυτσύ είτε δι’ έντολέως θέλει *
dex cingulo denudatur, et quinque libras [auri re. εί δέ παρά ταύτα γένηται, δ δικαστής άποζώννυται,
bus principis] privatis dat: exsecutor autem tor- καί e' λίτρα; τοΤς προβάτοις δίδωσι * καί δ έκβι fo-
mentis subditur, et in exsilium mittitur : [idquej στής βασανίζεται καί έξορίζεται προνοίφ τού έπι-
CUra episcopi, qui etiam magistratu ultionem [irro· σκόπου, όστις καί αναφέρει, τού άρχοντοςύπερτι-
gare) different e, [id ad principem] refert. Pro cita- θεμένου τήν έκδίκησιν · ύπέρ δε δπομνήσεως, τα
tione pecuniaria vel criminali hujusmodi personas τοιαύτα πρόσωπα χρηματικής ή έκκλησιαστική
117 SYNTAGMA CANONUM. — T1T. IX, CAP. II. 716
αιτίας, Iv τι Κωνστχντινουπόλει καί δπουδήποτε, i
ου πλέον δ* κερατίων διδόχσιν* εί 8ε κατά βασιλικήν
κέλευσιν, ή παρά αρχοντος ή πχτριάρχου, στχλή τίς
εις ύπόμνησιν αυτών, ου πλέον λήψετχι ένδ; νομί-
σματος* εί δε πολλά τοιαυτα πρόσωπα Επί μι^ καί
τη αύτή αίτίγ ύπυμνησθώσιν, ένδς μόνου προσώπου
διδόχσιν* Επίσκοπος υπέρ των ιδίων πραγμάτων
έναγομενος δίδωσι σπόρτουλχ, υπέρ δέ της 'Εκκλη-
σίας αυτού μη όχλείσθω, άλλ’ δ οικονόμο: η δ έπί
τούτψ προβαλλόμενος· δ δέ παρά ταυτα σπόρτουλα
λαβών, τδ δι,πλοΰτ άνχδίδωσι, καί ύπδ στρατείαν μέν
ών άποζώννυται, κληρικός δέ καΘαιρεΤται* Επίσκο-
πος ούτε έπί χρηματική ούτε έγκληματική δίκη,
χωρ\ς κελεύσεως βασιλικής, διάγεται ή παρίσταται*
δ δέ παρά ταΰτο προστάξας έγγράφω; ή άγράφως,
άποζώννυται, καί κ’ λίτρας ζημιουται τη 'Εκκλησή
του έπισ/όπου, καί δ έκβιοαστης άποζώννυται, καί
βασανιζόμενος έςορίζεται* καί ή ιζ’ διατ. του α'
τίτ. τών Νεαρών φησιν, oxt, Επισκόπου κατηγο-
ρουμένου, δ μητροπολίτης κρίνει* εί δέ μητροπολί-
της κατηγοοεΤται, δ πατριάρχης αύτοΰ σκοπεΓ έί δέ
κληρίκδς η μοναχός, δ έπίςκοπος αυτού* καί δ πταί-
σας, κανονικώς σωφρονίζεται τψ κρίματι του έξ-
ετάζοντος* η δέ περί τοποτηρητών ρλ’ νεαρά λέγει,
δτι μονάστρια, διά ούδεμίαν άγωγήν, έκ τού ιδίου
μοναστηριού έλκεται.
ΚΕΦΑΛ. Β'. — Πόσοι καί τίνες καταμαρτυρούσα
έιησκόπων ή κληρικών ;
Αποστόλων κανών οε\
os*. Είς μαρτυρίαν την κατά έπισκόπου, αιρετικόν
μη προσδέχεσθαι, άλλα μη δέ πιστδν Ενα* έπί στό-
ματος γάρ δύο η τριών μαρτύρων σταθήσεται παν
βήμα.
Συνόδου ΚαρΘαγέννης κανών κ’ νθ* ρλα\
Περί πρεσβυτέρων καί κληρικών κατηγορουμέ-
νων..
κ*. ’Εάν δέ πρεσβύτεροι ή διάκονοι κατηγορηθώσι,
κ. τ. λ.
Περί τού κληρικούς, χάριν διαγνώσεως τής
οίκείας αυτών κρίσεως, μη άναγκάζεσθαι δημοσίως
μαρτυρεΤν.
νθ\ ΔεΤ αίτήσαι ετι μην ίνα δρίσαι κάταςιώσωσιν,
ώστε Εάν τινες έν Έκκλησίφ οίανδήποτε αιτίαν
άποστολικψ δικαίψ τψ ταΐς ’Εκκλησίαις έπικειμένψ(
γυμνάσαι θελήσωσι, καί ίσως ή τομή τών κληρικών
τψ έν'ί μέρει άπαρέσοι, μη έςεΤναι πρδς δικαστήριον
*1ς μαρτυρίαν προκαλεΐσθαι τδν κληρικδν Εκείνον,
τον πρότιρον τδ αυτό πράγμα σκοπήσαντα ή καί
σχοπουμένψ παρατυνόντα* καί ίνα μηδέ προσώπψ
τις προσήκων Εκκλησιαστική, ένχχθείη περί τού
δφείλειν μαρτυρεΤν.
Τίνας δεΤ προσδέχεσθαι είς μαρτυρίαν.
ρλα\ Μάρτυρας δέ πρδς μαρτυρίαν μή προσδέχεσθαι
Coustantinopoli, atque alibicunque,non ultra qua-
tuor siliquas dant. Quod si quis imperiali jussione
aut a magistratu, aut a patriarcha ad citandos illos
missus fuerit, non ultra unum solidum capiet.
Quin si multo istiusmodi persona) in una eadem-
que causa citentur, unius tantum personae [spor-
tulas] dant. Episcopus rerum suarum nomine in
jus vocatus, dat sportulas : sed pro rebus Eccle-
siae suae ne inquietatur [quidem], sed oeconomus,
quive ad id designatus est. Qui vero contra haec
sportulas ceperit, duplum reddit: et si in militia
[quapiam] sit, cingulo privatur: si clericus, deponi-
tur. Episcopus neque propter pecuniariam neque
propter criminalem causam, citra imperatoriam
jussionem, lucitur aut sistitur. Qui vero contra hoc
i aut perscripturam aut citra scripturam jusse-
rit, £46 et cingulo spoliaiur.et viginti libris Ec-
clesiae episcopi [applicandis] multatur: exsecutor
autem cingulo denudatur, et tormentis subditus
exsulare jubetur. Et const. 17, tit. 1 Novellarum:
Cum episcopus (inquit] accusatur, melropolilanus
judicat. Si vero metropolitanus accusetur, ipsius
patriarcha cognoscit. Sed si clericus aut mona-
chus, ejus episcopus. Qui autem deliquit, judicio
ejus qui [causam] examinat, secundum canones
castigatur. Porro novella 134, de vicariis dicit,
quod monastria per nullam actionem e suo mo-
nasterio trahatur.
CAP. II. — Quot vel quinam dicere testimo -
ilium queant adversus episcopos aut clericos .
! Apostolorum canon 75.
75 [74]. In testimonium adversus episcopum
haereticus ne admittatur; sed nec unus solus fi-
delis : In ore enim duorum vel trium testium
stabit omne verbum.
Concilii Certhaginensis canones 20, 59, 151.
De presbyteris et clericis accusatis .
20. Si presbyteri et diaconi, elc., ut pag. 706.
Ut clerici de judicii sui cagnit ione non cogan-
tur in publico dicere testimonium (91).
59. Petendum *> etiam, ut statuere dignentur,
ul si qui forte in ecclesia quamlibet causam jure
apostolico ecclesiis imposito agere voluerint, et
fortassis decisum [iws. decisio] clericorum uni
parti displicuerit ; non liceat clericum in judi-
cium ad testimonium devocari £47 eum, qui co-
gnitor vel praesens fuerit : et [ms. ut] nulla ad
testimonium dicendum ecclesiastici cujuslibet
persona pulsetur.
Qui ad testimonium admittendi .
131. Testes autem ad testimonium nonadmit·
*0 Cone. Carthag. v, cap. 13. Airic. c. 6.
(91) AI. De clericis ad testimonium non pulsandis .
719
PHOTII PATRIARCHAE CP. 720
tendos21, qui nec ad accusationem admitti prae- A τους μηδε προς κατηγορίαν εισδε/θήνχι πχρχγγελ-
eepli sunt, vel etiam quos ipse accusator de sua θέντχς, η 2τι μεν ούς αυτός δ κατήγορος οίκος έκ
domo produxerit. Ad testimonium autem intra τού Ιδίου οΐκου προκομίσβι* μαρτυρία δε ένιός κε!-
annos 14 aetatis suae non admittantur. ρας ένιαυεών ιδ* μή προσδεχθε'η.
TextUS . Quales esse oporteat qui in judicio te- 'Οποίους δει είναι τους fev δίκβ μζρτυρουντας, 3t-
Stimonium dicunt, docet tit. 5, lib. XX!l,et lit. 20, δάσκει l e’ τίτ. τού κβ* βιβλ. καί δ κ' τίτ. τού δ* τίτ.
lib. IV, Cod. et novella 90 do testibus. Const.auiem τού κώδ. και ή περί μαρτύρων νεαρά* ή οε 0’ δίατ.
9 ejusdem 20 tit. ait, quod unus solus non au- τού αυτού κ* τίτ. φησιν, δτι εΐι μόνος ούκ ακούεται,
diatur, etiamsi honore praefulgeat. Haereticus au- καν μέγας εί'η άξιωματικός* αιρετικός δε καθόλου
tem omnino contra orthodoxum non dicit testi- ού καταμαρτυρεί ορθοδόξου, et μή περί βουλευτικής
monium, nisi propter curialem statum orthodo- κατχστάσεως ό ορθόδοξος ένάγητχι, ώς βιδλ. α' τού
XUS in JUS VOCetur .* Ut [tradit lib. I, Cod. tit. 5, κώδ. τίτ, ε* διάτ. κχ’ και έν τή περί βουλευτών καί
COnst. 25, et novella, de decurionibus et cohor- ταζεωτών αιρετικών με* νεαρα, ήτις άνήνεκται έν
talibus haereticis, 45, quae relata est inter para* τοΐς πχρχτίτλοις τού { τίτ. τών Νεαρών,
tilia tit. 3 Novellarum,
GAP. III. — Quid Vero Si quis de orinunibusu ΚΕΦΑΛ. Γ’. — Έάν τις 'επί πολλοΤς έγκλήμασι
multis clericum accusans, primum ex his de- κληρικού κχτηγορήσχς, μή απόδειξη το προτεθεν
monstrare nequeat ? πρώτον κεφάλαιον.
Concilii Carlhaginensis canon 130. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλ\
Ut QUI Unum crimen non probaverit ad alte- *Ινα b περί ένός έγκλήματος άποδείξαι μτ δυ-
rum admitti non debeat . νάμενος, προς Ετερον μή είσδεχθή.
Item placuit ill quotiescunque, etc., Ut pvg. 'Ομοίως ήρεσεν ΐνα όσακισδήποτε, κ. τ. λ.
707,
248 CAP. IV. — De iis qui propriis non obe~ ΚΕΦΑΛ. Δ1. — Περί τών μή πειθχρχούντων
diunt episcopis . Et de episcopis , qui hominem τοΤς οίκείοις έπισκόποις* καί περί έπιακόπου δεχομένυυ
a proprio episcopo pulsum vel excommunicalum τόν ύπό τού Ιδιου έπιακόπου Εκβλτ.θέντα ή άπό κοινω-
redpiunU νίας γενόμενον.
Concilii Antiocheni canon 6. Συνόδου Άντιοχείας κανών ζ"’.
Si quis a proprio episcopo fuit excommunica- E? τις δπό τού Ιδίου έπιακόπου ακοινώνητος γέ-
tus, ne prius ab aliis suscipiatur, quam fuerit a γόνε, μή πρότερον αυτόν παρ’ έτέρων δεχθήναι, ει
proprio episcoph susceptus, vel facta synodo ac- c μή ύπ’ αυτού παραδεχθείη τού Ιδίου έπιακόπου, ή
Cedens se defenderit, et persuasa synodo aliam συνόδου γενομένης άπαντήσας άπολογήσεται* πεί-
senlentiam retulerit. Idem autem decretum ad- σ?ς τε τήν ούνοδον, καταδέξοιτο έτΙραν άποφασιν* ό
versus laicos, et presbyteros, et diaconos, et eos αυτός δε όρος έπΐ λαίκών και πρεσβυτέρων καί δια-
qui SUnl in leri catalogo observetur. κόνων, καί πάντων τών έν τψ κλήρψ κχταλεγομέ-
νων κρατείτω.
Concilii Carlhaginensis canones 9,29,79, 132. Συνόδου Καρθαγέννης κανών θ’ κθ’ ξβ’ οθ’ ρκβ’.
De his qui merito facinorum suorum ob ec- Περί τών κατ’ άξίαν τών οΙκείων ατοπημάτων
etesios congregatione pelluntur . έκ τού έκκλησιαστικού συλλόγου έχβζλ λυμέ-
νων.
9. Augustinus episcopus 2*, legatus provinciae 0*. Αυγουστίνος έπισκοπος τοποτηρητής τής Νουμη-
Numidiae, dixit: Hoc statuere dignamini, ut si qui δικής χώρας είμεν* Τούτο δρίσαι καταξιώσατε, ώστε
forne merito facinorum suorum ab Ecclesia pulsi τούς άξίως τών οΙκείων έγκλημάτων άπό τής Έκ-
[ ms . expulsi] sunt, el sive ab aliquo episcopo vel κλησίας διωχθέντας, έάν τις έπισκοπος ή πρεσβύτέ-
presbytero fuerint in communionem suscepii.etiam ρος δεξηται είς κοινωνίαν, καί αύτός Ιτι μήν τφ
ipse pari cum eis crimine teneatur obnoxius (92) έγκλήματι υπεύθυνος γένηται, δμα τοΤς τού
refugientes (93) sui episcopi regulare judicium. Ab D οικείου έπιακόπου τήν κανονικήν ψήφον άποφυγού-
universis episcopis dictum est : Omnibus placet,
Si quis excommunicatus ante audientiam Ει τις άπό κοινωνίας ών, πρό τού άκουσθή-
commnnicare preesumpserit , ipse in damnatio - ναι, κοινωνήσαι τολμήσοι, αυτός καθ’ έαυτού τήν
nem protulit . καταδίκην προήγαγεν.
29. Item (94) placuit universo concilio, ut qui κθ’, 'Ομοίως ήρεσε συν πάση τή συνόδψ, ίνα b δ tk
Cone, Carth. vn, cap. 4 ; Afric. c. 98. Carth. ii, cap. 7.
(92) Ms. « ipsi pari .... teneantur obnoxii. » ciensi tit. 3 (pro quarto) adud Ferrandum cap. 54.
(93) Burchapdus et Ivo, refugientibus , Gratia- in codice P.Pilhaei,et in Collectione canonum ms.
nus, refugiens. collegii Paris, sic legitur: c Pierio, et Ardabore
(94) II, quaesi. 3, cap. 9, ubi citatur sub nomine coss. Octavo Cal. Octobris in Basilica Leontina :
concilii Africani: sed non reperilur nisi in codice Placuit universo concilio,» etc., ubi Hipponensis
canonum, et refertur in v synodo sessione 7, in basilica designatur : sed et consules anni 427, ut
epist. Vigilii papae.-— Est e concilio Hipponi re- quidem Fasti notant.
721 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. IX, CAP. III-V. 722
β^,Ουμίαν οώ του άπό κοινωνίας γενόμενος, είτε
έπίσκοπος, είτε οίοσδήποτε κληρικός, έάν έν τφ
<χιρφ της άκοινω/ησίας αυτού, προ του άκουσΟή-
ναι, είς κοινωνίαν τολμήσοι, αυτός καθ’ έαύτού την
ψήφον τής καταδίκης έξενηνοχέναι κριθή.
Περί των καταδικαζόμενων κληρικών,
ξβ'. ΚάκεΤνο δεΤ αΐτήσαι "να όρίσχι κατχξιώσωσιν,
ώστε κληρικόν οίχσδήποτε τιμής τυγχάνοντα, έπι
οΐφδήποτε έγκλήμχτι τή των έπισκόπων χρίσει κα·
τχδικασΟίντχ, μή ΙςεΤναι τον αυτόν, είτε παρά τής
'Εκκλησίας ής ύπηρχεν, είτε παρά οιουδήποτε
άνθρώπου? διεκδικεΤσθαι * ποινής έπί τούτψ παρα-
τεΟείση;, ζημίας χρημάτων τε και τιμής * όπως
μηδε κεΤραν μηδε φύσιν άπολογητόχν είναι κε-
λεύωσιν.
excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive
episcopus, sive quilibet clericus, et tempore ex-
communicationis 249 suae ante audientiam com-
munionem praesumpserit, ipse in se damnationis
judicetur protulisse sententiam.
De clericis damnatis .
62. Et illud petendum, ut statuere dignen-
tur, ut si quis cujuslibet honoris clericus judicio
episcoporum quocunque crimine fuerit damna-
tus, non liceat eum sive ab Ecclesiis quibus prae-
fuit, sive a quolibet homine defensari, interpo-
sita poeni damni, pecuniae, atque honoris, quo
nec aetatem, nec sexum excusandum esse prae-
cipiant.
o&'. Περί των μη φροντιζόντων κληρικών έντός
ενιαυτού πράςαι τό 'ίδιον πράγμα.
Πάλιν ώρίσΟη ΐνχ δσάκις κληρικών έλεγχθέντων,
και καταθεμένων τινα έγκλήμχτα, είτε διά τό τής
'Εκκλησίας ονειδος, είτε ίιά την ^αίοεσιμότητχ, ών
χάριν τούτοις φειδώ γίνεται, είτε διά την άλαζόνα τών
αίρετικών και έθνικών έπιγαυρίασιν, έάν ώς εΐκός έπα-
γωνίσασθαι τφ Ιδίψ πράγματι, και τής ιδίας άβλαοείας
φροντίσαι θελήσωσιν, kvToc άκοινωνησίας ένιαυτου
τούτο ποιήσωσιν · έάν δε έντός ένιαυτου τό πράγμα
αυτών καΟάραι κχταφρονήσωσι, μηδεμία τούτων
τού λοιπού οωνή παντελώς προσδεχύείη.
°Οτι ούκ οφείλει των έπιλεγομένων δικαστών
ή γνώμη έξουθενεΤσΘαι.
ρκβ'. Κατά δε τών δικαστών των κατά κοινήν συναί-
νεσιν έπιλεγέντων, μή έξεΤναι έκκαλεΤσΟαι, δστις δε
δήποτε χποδειχθείη διά μονοτονίαν μή θέλειν τοΤς
δικασταΤς πειθαρχήσαι * τούτο γινώσκων 6 τής πρώ-
της καθίδρας επίσκοπος, δώσει γράμματα, ώστε
μηδενα τών επισκοπών αύτφ κοινωνήσαι, εως ού
πειθαρχή.
ΚΕΦΑΛ. Ε'. — Περί δικών έπισκόπων και κλη-
ρικών.
'Αποστόλων κανών οδ *
οδ'. Επίσκοπον κατηγορηθέντα, κ. τ. λ.
Συνόδου Άντιοχείας κανών ιδ', ιε'.
ιδ'. Ει τις έπίσκοπος έπί τισιν έγκλήμασι κρίνοι,
Ζπειτα συμβχίη περί αυτού όιαφωνεΤν τους kv τή
έπαρχί^ έπισκόπους, τών μέν άθώον αυτόν κρινό-
μενον άποφαινόντων, τών δέ Ινοχον, 5πέρ άπαλλα-
γης πάσης άαφισδητήσεως εδοξβ τή άγί^ συνόδψ
τόν τής μητροπόλεως έπίσκοπον, άπό τής πλησιο-
χώρου έπαρχίας μετακαλεΤσΟαι έτέρους τινάς τους
έπικρινούντας και την άμφισβήτησιν διαλύσοντας,
τού βεβαιώσαι συν τοΐς έκ τής ^αρχίας τό παρ-
ιστάμενον.
ιε'.Ει τίς έπίσκοπος έπί τισιν kγκλήμxσt κχτηγορη-
βείς, κριΟείη 6πό πάντων τών έν τή έπαρχί^ έπι-
Dc clericis qui intra annum causam suam
agere non ptocnrarinl .
79. Rursus constitutum est 24 (95), ut quoties
clericis convictis et confessis in aliquo crimine,
vel propter eornm, quorum verecundiae parcitur,
vel propter Ecclesiae opprobrium, aut insolentem
insultationem haereticorum atque gentilium, si
forte causae suae adesse voluerint, et innocentiam
suam asserere, intra annum excommunicationis
hoc faciant : si vero intra annum causam suam
purgare contempserint, nulla eorum vox postea
penitus audiatur.
Quod elcctorurt judicum sententia sperni non
d beat .
122. A judicibus autem **, quos communis
const nsus elegerit, non liceat provocare. Et
quisquis provocatus repertus fuerit per contu-
maciam nolle obtemperare judicibus, cum hoc
primae sedis episcopo fuerit probatum, det litte-
ras, ut nullus ei communicet episcoporum, do-
nec obtemperet.
880 CAP. V. — Da episcoporum et clerico -
rum judiciis.
Apostolorum canon 74.
74 [73]. Episcopum a viris fide, elc., ut pag.
698.
Concilii Antiocheni canones 44, 15.
14. Si quis episcopus ob aliqua crimina judi-
cetur, deinde contingat episcopos, qui sunt in
provincia, de eo dissentire, illis quidem eum, de
quo fertur sententia, innocentem pronuntianti-
bus, his vero reum : pro tota componenda con-
troversia visum est sanctae synodo, ut melropoli-
tanus episcopus ex propinqua provincia alios
evocet judicaturos, et controversiam decisuros,
et cum provincialibus quod probatum fuerit,
confirmet.
15. Si quis episcopus aliquorum criminum accu-
satus,fuerit ab omnibus provinciae episcopis con-
Cone. Carthag. cap. ‘2 ; Afric. c. 29. 24 Cone. Carthag. v, c. 12 ; Afric. c. 46. Cone.
Milevit. ii, cap. 24. ; Afric. c. 89.
(95) Consule Hincmarum in epist. 84, tom. II, de crimine, qui induito et delegato judicio pur-
pag. 821. Capitulare Benedicti lib. v, cap. 37, et gandi se occasione non utitur. » Item Gratianus,
fibr v)i; cap. 43 ; · Manifestum est confiteri eum 10, III, qusest. 9, Decernimus, etc.
724
723 PHOTII PATRIARCHAE CP.
demnatuS, et omnes nnam consentientem adver- A σκόπων, πάντες τε σύμφωνοι μίαν κατ’ αυτού έξ-
SUS eum sententiam tulerint, is ne amplius ab ενέγκοιεν ψήφον, τούτον μηκέτι παρ' έτεροις δικάζε-
aliis judicetur, sed provinciae episcoporum firma σθχι, άλλα μένειν βεβχίαν τήν σύμφωνον τών έπι τής
maneat sententia. έπαρχίας έπισκόπων άπόφασιν.
Concilii Chalcedonensis canon 9, 17. ^ Συνόδου Χαλκηδόνας κανών θ’, ιζ\
9.Si quis clericus habet cum clerico litem, etc., o*. Et τις κληρικός προ; κληρικόν πράγμα εχει,
ut pag. 702. *. τ. λ.
17. Quae sunt in unaquaque provincia rurales ιζ\ Τάς καθ’ έκάστην 'Εκκλησίαν άγροικικάς πα-
parochias, etc., ut pag. 650. ροικίας, κ. τ. λ.
Concilii Sardicensi canones 3, 5, 14. Συνόδου Σαρδικής κανών γ* e' ιδ\
3. Osius episcopus dixit : Hoc quoque neces- γ*. ‘'Οσιος έπίσκοπος ειπεν · ’Αναγκαΐον και τούτο
sario est adjiciendum, etc., ut pag. 471. προστεθήναι, κ. τ. λ.
5. Osius episcopus dixit : Placuit, Ut si quis t\ 'Οσιος έπίσκοπος ειπεν . "Ηρεσεν, ΐνα εΐ τις
episcopus delatus fuerit, etc., Ut pag. 471. έπίσκοπος καταγγελθείη, κ. τ. λ.
251 Responderunt episcopi : Quae dicta sunt *λπεκρίναντο οί έπίσκοποι * Τά λεχθέντα ήρεσεν.
placuerunt. Β
14. Osius episcopus dixit : Quod autem me un- ιδ\ 'Οσιος έπίσκοπος είπε* Τό δε πάντοτε με κινούν,
d equaque movet, reticere non debeo. Si inveniatur άποσιωπήσαι ούκ οφείλω * ει τις έπίσκοπος όςύχολος
quis episcopus ad iram propensus (quod quidem εύρίσκοιτο, δπβρ ούχ οφείλει έν τοιούτψ ά/δρι πολι-
ab ejusmodi homine abesse debet) et adversus τεύεσθαι, και τραχέως άντικρύ πρεσβυτέρου ή δια-
presbyterum vel diaconum cito commotus, eum πόνου έκβληθεις, εκοαλεΤν Εκκλησίας αυτόν θελήσοι.
Ecclesia ejicere voluerit ; providendum est ne is προνοητέον έστι, μή άΟρόον τον τοιούτςν κατακρινε-
repente condemnetur, et communione privetur, σθαι, <α ί τής κοινωνίας άποστερετσθχι.
Omnes episcopi dixerunt : Qui ejicitur, poles Πάντες εΐρήκασιν · 'o ’ε/βχλλόμενος έχέτω έξυυ-
tatem habet confugiendi ad episcopum melropo- σίαν έπι τον έπίσκοπον τής μητροπόλεως, ήτοι το»
lis ejusdem provinciae : si autem metrcpolilanus μητροπολίτην, καταφυγεΤν * ει δε δ τής μητροπο-
abest, ad finitimum concurrendi, et rogandi ut λεως απεστιν, έπι τόν πλησιόχωρον κατατρέχειν, και
suum negotium accurate examinetur. Neque άξιούν ΐνα μετά άκριβείας, αυτού έξετάζηται το
enim non sunt aures praebendae iis qui rogant, πράγμα · ού χρή γάρ μή υπέχειν τας άκοάς τοΤς
Ille quoque episcopus, qui jure vel injuria eum άξιούσιν * έκεΤνος δε i έπίσκοπος, 6 δικαίως ή άδί-
expulit, aequo animo ferre debet Ut rei fiat eia- c πως έκβαλών τόν τοιούτον, γενναίω; φέρειυ οφείλει,
minatio, ei vel ejus confirmetur sententia, vel Ένα ή έξετασις τού πράγματος γένητ XI, και ή κυ-
corrigatur. Priusquam autem diligenter et ex ρωθή αυτού ή άπόφασις, ή διορθώσεως τύχ^ * *ρίν
fide singula examinata fuerint, qui communio- δέ έπιμελώς Εκαστα έξετασθή, 6 μή έχων τήν κοινω-
nem non habet, non debet ante rei cognitionem νίαν, προ τής διαγνωσεως τού πράγματος, έχυτφ
sibi communionem arrogare. Si autem clerici ούκ οφείλει έκδικεΐν τήν κοινωνίαν · έάν δέ συνελη-
aliqui convenerint, et ejus superbiam et arro- λυθότες των κληρικών τίνες κατίδωσι τήν ύπεροψίχν
gantiam viderint; quia non convenit contume- παί τήν άλαζονείαν αυτού, έπειδή ού προσήκόν
liam vel injustam expostulationem pati, acerbio- έστιν υβριν ή μέμψιν άδικον ύποιεένειν, πικροτέροις
ribus et gravioribus verbis eum debent corri- παί βαρυτέροις (&ήμασιν έπιστρέφειν τούτον όφεί-
gcre, Ut ei qui jubet quae decent, inserviant et λουσιν * ΐνα τψ τά πρέποντα κελεύοντι ύπηρετώνται
obediant. Sicut enim debet episcopus ministris παί ύπακούωσιν * ώσπερ γάρ ό έπίσκοπος τοΤς
sinceram dilectionem et affectum praebere; eo- ύπηρέταις ειλικρινή οφείλει τήν αγάπην και τήν
dem modo Ct subjecti debent episcopis non frau- διάΟεσιν παρέχειν, τόν αυτόν τρόπον οί ύποτεταγμέ-
dulenter ministerium et obsequium exhibere. νοι, άδόλως τοΤς άπισκόποις τά τής υπηρεσίας έκτε-
λε*ν όφείλουσιν.
252 Concilii Carthagincnsis canones 15, 28 ^ Συνόδου Καρθκγέννης κανών ιε* κη* ρκ’ ρκα\
120, 121.
De diversis ordinibus Ecclesias servienti - Περί διαφόρων τάξεων τή Έπκλησίφ δουλευου-
bus9 etc., ut pag . 703. σών, κ. τ. λ.
15. Item placuit Ut quisquis episcoporum, etc., 'Ομοίως ήρεσεν · ΐνα δστ ισδήποτε των έπισκό-
Ut pag. 703. πων, κ. τ. λ.
Presbyteri , diaconi , vel clerici , qui tn causa Πρεσβύτεροι καί διάκονοι και κληρικοί, οί έν τφ
sua ad transmarina putaverint appellandum , in Ιδίψ πράγματι έκκλητον παρέχοντας, έπι τά πέ-
communionem minime suscipiantur. ραν τής θαλάσσης έΐς κοινωνίαν μηδαμώς δεχθώ-
σιν.
28. Item placuit (96), Ut presbyteri, diaconi, κη*. *Ομοίως ήρεσεν ΐνα οί πρεσβύτεροι καί ο\
90 Cone. Milevit. ii, sub Innoc. c. 22.
(96J Innuit Hincmarus in opusc. De divortio Loth. Thetb. pag. 786, hunc canonem primo fuisse
m concilio Hipponensi sancitum,
725 SYNTAGMA CANONUM.
διάκονοι, καί ol λοιποί κατώτερο* κληρικοί, kv αΐς
Ιχουσίν αίτίαις, έάν τά δικαστήρια μέμφωνται των
Ιδίων έπισκόπων ol γείτονες έπίσκοποι άκροάσωνται
αυτών, καί μετά συνχινέσεως τού ιδίου έπισκδπου,
τά μεταξύ αυτών διαθώσιν ot προσκαλούμενοι παρ’
αυτών έπίσκοποι · εί δε καί περί αυτών εκκλητον
παρέχειν νομίσουσι, μή ^κκαλέσωνται είς τα πέραν
τής θαλάσσης δικαστήρια, άλλα πρδς τούς πρω-
τεύοντας των Ιδίων έπαρχων, ώς καί περί των
έπισκόπων πολλάκις ώρισται * οί δε πρύς περαμα-
τικά δικαστήρια διεκκαλούμενοι, παρ’ ούδενος έν τή
*Αφρική 03χθώσιν είς κοινωνίαν.
Περί των τοΤς λαοΤ; οΟς νομίζουσιν αύτο'ς
άνήκειν έπιβαλλδντων παρά γνώμην τών αυτούς
κατεχόντων.
ρκ'. 'Ομοίως ήρεσεν Τνα οίοιδήποτε ^ίσκοποι τά
πλήθη ά νομίζουσι τψ θρόνψ αυτών άνήκειν, μ^
ούτως άναζητώσιν ώστε άλλων έπισκοπων κρινόντων
τούτο πράττει ν, άλλ* ύπο έτέρου κατεχομένοις έπέλ-
βωσι τοΤς λαοΤς, είτε Οελήσουσιν, είτε μή θελήσουσι,
τού Ιδίου πράγματος την ζημίαν ύπομείνωσι * καί
©ί τινεσδήποτε τούτο έποίησαν, εί μή ή μεταξύ τών
Επισκόπων συνέλευσις ^περατώθη, άλλ* άκμήν περί
τού αυτού φιλονεικούσιν, έκεινος άποστή έκεΐθεν
περί ού δεχθείη, δτι παρεάσας τούς έκκλησ ιαστικούς
δικαστάς έφοδον Ιποίησε · καί μή έαυτύν είς κολα-
κεύσω, εί έκ τού πρωτεύοντος γράμματα περί τού
κατέχειν ελαοεν, αλλά, είτε γράμματα 2χει είτε ούκ
εχει, συνέλθοι τψ κατέχοντι, καί παρ’ αυτού γράμ-
μ,ατα λάοοε, ώστε φανήναι τούτον είρηνικώς την
αύτψ άνήκουσαν κατασχεΐν ’Εκκλησίαν * έάν δέ κά- <
κείνος τινα ζήτησιν άντεπαγά^) κα%ι α’3τη περα-
τωθη μεταξύ επισκόπων κρινόντων, είτε ού; δ πρω-
τεύων αύτής δψ, είτε ού; γειτνιώντας κατά συναίνε-
σιν έπι)έξονται.
Περί τών άμελούντων τών αύτοΐς άνηκόντων
λαών.
ρκα\ 'Ομοίως ήρεσεν "να οίτινεσδήποτε άμελούσι,
κ. τ. λ.
Τά δφείλοντα έν τούτψ τψ κεφ. παραγραφήναι,
συνήψα ταΐς παραγραφαΤς τού προλαβόντος κηφ. ζη-
τών ούν περί χρηματικών ή έγκληματ.κών δικών,
έκεΤνα άνα’γνωθι.
ΚΕΦΑΛ. ζ"\ — Περί άναψηλαφήσεως ψήφων
έπισκόπων.
Συνόδου *Αντιοχείας κανών ζ**.
Εί τις ύπύ τού Ιδίου έπισκόπου άκοινώνητος γέγονε,
κ. τ. λ.
Συνόδου Σαρδικής κανών γ* δ* ε’ ιδ\
γ\ "Οσιος Επίσκοπος εΤπεν · ’ΑναγκαΤον καί τούτο,
κ. τ. λ.
δ\ Γαυδίντιο; έπίσκοπος εΤπεν, κ. τ. λ.
ε*. "Οσιος Επίσκοπος εΤπεν· "Ηρεσεν "να ει τις έπί-
σκοπος καταγγελθείη, κ. τ. λ.
*7 Cone. Milevitanum n, e. 22 ; Afric. e. 87.
(97) Non sunt hae verba, steut et de episcopis, etc.,
in can. 125, qui ad verbum huic simillimus est;
nec apud Crescooium lil. 285, sed ab Aurelio
Carthsg. adjecta videri possunt, cum hunc cano*
— TIT. IX, CAP. VI. 726
l vel caeleri inferiores clerici, in causis quas ha-
buerint, si de judiciis episcoporum suorum
questi fuerint, vicini episcopi eos cum consensu
sui episcopi audiant et inter eos definiant asciti
ab eis episcopi : quod si et ab eis provocandum
putaverint, non provocent ad transmarina judi-
cia, sed ad primates suarum provinciarum, aut
ad universale concilium, sicut et de episcopis
(97) saepe constitutum est. Ad transmarina au-
tem qui putaverit appellandum, a nullo intra
Africam ad communionem suscipiatur.
De his q*ii in plebes , quas ad se perlinere
putant, inconvenlis his a quibus tenentur, irrue-
rint.
t 120. Item placuit 27 (93), ut quicunque epis-
copi plebes, quas ad suam cathedram existiment
pertinere, non ita repetunt, ut causas suas epis-
cop s judicantibus agant, sed alio retinente ir-
ruerint, sive volentibus, 233 sive nolentibus
plebibus, causae suae detrimentum patiantur, et
quicunque jam hoc fecerunt, si nondum est in-
ter episcopos linita contentio, sed adhuc conten-
dunt : ille inde discedat, quem constiterit prae-
termissis judiciis ecclesiasticis irruisse. Nec sibi
quisquam blandiatur, si a primate, ut retineat,
litteras impetrarit ; sed sive habeat litteras, sive
non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus
litteras accipiat, ut eum appareat pacifice te-
nuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si autem
ille aliquam quaestionem retulerit, per episcopos
judices causa finiatur, sive quos eis primates de-
derint, sive quos ipsi vicinos ex consensu dele-
gerint.
De his qui plebes ad se pertinentes negligunt.
121. Item placuit utquicunque negligunt, etc.,
ut supra pag. 679.
234 Quae in hoc capite annotari debeant con-
junxi annotationibus praecedentis Illic igitur de
pecuniariis aut criminalibus causis quaerens,
lege.
CAP. VI. — De examine sententiarum episco-
palium.
) Concilii Antiocheni canon 6.
Si quis a proprio episcopo excommunicatus,
etc., ut pag. 719.
Concilii Sardicensi canones 3, 4, 5, 14.
3. Osius episcopus dixit : Hoc quoque neces-
sario, etc., ut pag . 471 .
4. Gaudentius episcopus dixit, etc., ut pag . 471.
5. Osius episcopus dixit : Placuit, ut si quis
episcopus delatus fuerit, etc., ut pag . 471.
nem a synodo confirmandum recitaret.
(98) Ferrandus pap. 25, ex conc. Garlhag. tit.
12 : unde canones 118 ei 119, in unum conflasse
intelligi'or : quod et inferius patebit.
727
PHOTII PATRIARCHiE cp,
728
Responderunt episcopi : Quae dicta sunt pla-
cuerunt.
14. Osius episcopus dixit : Quod autem me
undequaque movet, etc., ut pag . 723.
Concilii Carthaginensis canones 14, 15, 23, 79,
99, 121, 125.
Ut de Tripoli unus episcopus in legationem ,
etc., ut pag. 703.
14. Item placuit de Tripoli, etc., ut pag. 234.
255 De diversis ordinibus Ecclesia! servien-
tibus, etc., ut pag. 703.
15.1lem placuit, ut quisquis episcoporum, etc.,
Ut pag. 703.
Presbyteri et diaconi vel dei ici, etc., ut pag.
252.
28.1tem placuit ut presbyteri, etc., ut pag. 723.
De clericis qui intra annum causam suam
agere non procurarunt.
79. Rursus constitutum, etc., ut pag. 722.
Ut ab electis judicibus provocare non liceat.
’Απεκρίνχν to ot Επίσκοποι · Τα λβχθεντ* ήρε-
σεν.
ιδ*. "Οσιος έπίσκοπχς είπε · Τύ δ! πάντοτε με κι-
νούν, κ. τ. λ.
Συνόδου ΚαρΟαγέννης κανών ιδ* te’ κη* οθ* ζζ*
ρκα* ρκε*.
Ωστε άπύ Τριπόλεως Ενα Επίσκοπον είς τοπο·
τηρησίαν, κ. τ. λ.
ιδ\ Ομοίως ηρεσεν άπο Τριπόλεως, κ. τ. λ.
Περί διαφόρων τάξεων τη 'Εκκλησίφ δουλευουσών,
κ. τ. λ.
ιβ . Ομοίως ήρεσεν, ΐνχ δστισδήποτε, κ. τ. λ,
Πρεσβύτεροι και διάκονοι καί κληρικοί,
κ. τ. λ.
I κη*. Ομοίως ήρεσεν, "να οί πρεσβύτεροι, κ. τ. λ.
Περί των μη φροντιζόντων κληρικών} έντος
Ενιαυτού πράξαι το ίδιον πράγμα.
οθ'. Πάλιν ώρίσθη, κ. τ. λ.
"ΐνχ αιρετούς δικαστάς μή έςον ε’ιη έκκχλε?-
σβαι.
96. Si autem fuerit provocatum *8, eligat, qui
provocaverit, judices, ut cum eo et ille, contra
qiiem provocaverit, ut ab ipsis deinceps nulli li-
ceat provocare.
Quod electorum judicum santenlia sperni non
debeat .
121 [122]. A judicibus autem, etc., ut pag. 722.
256 De presbyteris et clericis , ut non appel-
lent nisi ad Africana concilia.
C
125. Item placuit, ut presbyteri, diaconi, etc.,
ut pag. 723.
Textus. Const. 8, tit. 4, lib. i, ait, quod sen-
tentia episcoporum similes sint sententiis praefe-
ctorum,a quibus provocare non licet. Et constit.29
ejusdem tit. : Sive solus metropolitanus, sive cum
synodo sua episcopi aut clerici [causam] judicet,
et sententia non acquiescatur, [ejus] ditionis pa-
triarcha cognoscit : ipsiusque judicatis, perinde
atque ab initio judicasset, insistitur. A patriar-
charum namque sententiis non provocatur.Idem
etiam const. 2, tit. 1 Novellarum [tradit| qua
dicit : Quod si quis eorum qui apud episcopos liti-
gant, intra decem dies [judicatis] contradicat, lo-
corum magistratus negotium examinato : et [si
rectejudicatura esse videat] sententiam confirmato
et exsequitor: neque qui iterum in hoc victus fue-
rit,[amplius] provocandi potestatem habeto.Si ve-
ro magistratus contrario modo atque episcopusju-
dicet, magistratus sententia provocationi obnoxia
esto : atque secundum legem referior et examina-
tor. Caeterum si ex jussione aut mandato episco-
pus judicet, provocatio sententiam ejus ad eum
qui controversiam delegavit, referto.
CAP. VII. — Quid si episcopus cum coepisco -
p o controversiam habens , non judicio contendat ,
sed manu agat ?
Concilii Carthaginensis canon 120.
*8 Cone. Afric. c. 63.
*Εάν δ! γένηται εκκλητος, καί Επιλέξηται
δ Ικκαλεσάμενος δικαστάς, καί μετ’ αυτού κάκεΤνος
καθ’ οΰ έξεκαλέσατο, τού λοιπού κατά τούτ·*»ν μηδενί
έξέστω έκκαλέσασΟαι.
7Οτι ούκ οφείλει των Επιλεγόμενων δικαστών ή
γνώμη ΕξουΟενεΤσθχι.
ρκα*. Κατά δε των δικαστών, κ. τ. λ.
Περί πρεσβυτέρων καί κληρικών "να μη kx-
καλώνται, εί μη προς τάς της ’Αφρικής συν-
! όδους.
ρκε*. 'Ομοίως ηρεσεν, "να πρεσβύτεροι, κ. τ. λ.
*Η η’ διάταξις τού δ* τίτ. τού α* βιβλ. φησίν, δτι
At των έπισκόπων ψήφοι, ταίς τών Επάρχων Εοίκα-
σιν, άφ* ών ^κκαλεΐσθαι ούκ εςεστι · καί η κθ*
διάτ. τού αυτού τίτ., 8τι Είτε μόνος μητροπολίτης,
είτε μετά της συνόδου αυτού, δικάσει έπι σκοπώ η
κληρικψ · καί ή μη στερχθή τά τετυπωμένα, δ τής
διοικήσεως πατριάρχην σκοπεί, καί τοΤς Ες αυτού
κρινομένοις έμμένουσιν, ώ* άν εί αύτος αρχής
Εδίκασεν · ού γάρ έκκαλούνται α! τών πατριάρχων
ψήφοι · τύ αύτδ καί ή β* διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών
ήτις φησίν, ώς ει τις τών παρά kπισκόπψ δικαζο-
μένων, εισω δέκα ήμερων άντείποι, δ τών τόπων
αρχών έξεταζέτω, το πράγμα, καί ή βεβαιούτω u,v
ψήφον καί έκβιβαζέτω, μή δυναμένου τού δεύτερον
έπί τούτψ ήττηθέντος ΙκκαλεΤσΟαι · Εναντίως δί τψ
έπισκόπω τού άρχοντος ψηφιζομένου, ή τού άρχοντος
ψήφος ύπόκειται Εκκλήτφ,καί κατά τον νόμον άναφέρε-
ται καί Ιξετάζεται* Εάν δΕ άπδ κελεύσεως ή προστάξεως
δικαίση Επίσκοπος, ή Ικκλητος την ψήφον αυτού έπί
τύν παραπέμψαντα την ύπόΟεσιν άναπίμπει.
ΚΕΦΑΛ Ζ\ — ’Εάν ^τίσχοπος Εχων πρδς
συνεπίσκοπον, μή δικάσηται, άλλά χειρί πράξη.
Συνόδον Καρθαγέννης κανών ρκ\
729 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. VH-lX. 730
Περί των τοΥς ) χοΐς οάς νομίζουσιν αύτοΤς Α
Avijyeiv, έπιδχλλάνχων παρά γνώμην των αυτούς
κατε^άντων.
'Ομοίως ήρεσεν, 'ίνα οίοιδήποτε Επίσκοποι, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Η*. — Πάτε δύναται έπ ίσκοπος χινεΤν
άπισκόπψ παρά αρχοντι πολιτικώ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μη*.
Περί Αναβαπτισμάτων καί Αναχειροτονιών ή
μεταδάσεως Επισκόπων.
μη’. ΈκεΤνο δέ Αναφέρομεν Ενταλθέν ήμΤν, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. θ’. — Περί των Αδίκως έκβαλλομένων
Επισκόπων καί κληρικών·
Συνόδου Σχρδικής κανών ιδ* ιη’ ιθ*. g
ιδ\ Οσίος Επίσκοπος είπε · Τδ δε πάντοτε με κι-
νούν, κ. ν. λ.
ιη*. "Οσιος Επίσκοπος εΐπεν · Ύποοάλλοντος καί
του Αδελφού ήμών 'Ολυμπίου, καί τοϋτο ηρεσεν *
"να ει τις Επίσκοπος, βίαν υπομείνας αδίκως Εκδλη-
θείη, ή δια την Επιστήμην, ή δια την δμολογίχν της
καθολικής 'Εκκλησίας, ή δια την της Αληθείας Εκδι-
χίαν, καί φεύγων τον κίνδυνον, άθώος κα'ι καθωσιω-
μένο; ών, είς έτέραν ελΟοι πόλιν, μη κωλυεσθω
έκεΤ έπί τοσοΰτον διάγειν, Εως άν Επανέλθη, ή της
ύβρεως τη; γεγε^ημένης αύτψ απαλλαγήν εύρέσΟχι
δυνηθή · σκληρό/ γάρ καί βαρύτχτον, έλασίαν άδικον
ύπομεμενηκότχ μή ύποδέχεσθχι ύφ' ήμών · πλείστη
γάρ καλοκαγχθίφ καί φιλοφρονήσει οφείλει παραδέ-
χεσθαι δ τοιούτος.
"Απαντες είρήκασιν * "Πρεσε καί τούτο. ^
ιθ'. Γαυδέντιος Επίσκοπος εΐπεν · Οΐδας, αδελφέ
’Αέτιε, ώς τδ τηνικαύτά ποτέ κατασταθέντος σου
Επισκόπου, ή είρήνη λοιπδν έοράδευσεν * ΐνχ μή τινα
λείψανα διχονοίχς περί των Εκκλησιαστικών Ενχπο-
μείνη, Ιδοςε καί τους παρά Μουσαίου κατασταθέντας,
καί τούς παρά Εύτυχιανού, Επειδή αυτών ούδεμία
αιτία εύρίσκοιτο, πάντας ύποδεχθήναι.
*Η κγ’ διάταςις τού γ’ τίτ. τού α’ βιβ> . τού κώδ.
δέχεται την μνήμην Φλαβιανού, καί Εκβάλλει Εύτυ-
χέα * ή δε λη* διάτ, τού αυτού τίτ. φησίν, δτι, Ού δει
τούς Επισκόπου; καί κληρικούς, άναγκάζειν τινάς
καρποφορεΐν, ή αγγαρείας διδόναι, ή Επηοεάζειν, ή
αφορίζειν, ή ΑναΘεματίζειν, ή μή βαπτίζειν, ή μή
διδόναι ^κοινωνίαν διά ταύτα, κάν εθο; τοιούτον Εκρά-
τησεν * οδέ παρ αδαίνων, Επίπτει τής 'Εκκλησίας καί D
τής διοικήσεως αυτής, καί δίδωσι ι* λίτρα; · ταύτα
δέ κρατεί Εν μόνη τή βασιλευούση καί τή ένορίφ
αυτής, καί τοΤ; άνήκουσι τόποις μητροπολίτου, ύπδ
τού πλτριαρχου χειροτονούμενοι;, ή τοΤς Εξ Εκείνων
γινομένοις επισκόποις * καί ή ιζ’ διάτ. τού α’ τίτ.
τών Νεαρών φησιν, ότι Επίσκοπος ή πρεσδύτερος,
χωρίς κανονικής αίτίας, άφορίζων τινά τής κοινω-
νίας, λυόμενου τού χωρισμού ύπδ τού μείζονος ίε-
ρεως, αύτδς Ακοινώνητος γίνεται, έφ* δσον χρόνον
ιερενς kf δν τελεΤ συνίδοι,
De his qui in plebes , quas ad se putant per-
tinere, incontentis his a quibus tenentur irrue-
rint.
Itrm placuit, ut quicunque episcopi, etc.,tif
pag. 726.
257 CAP. VIII.— Quandonam liceat episcopo
actionem intendere contra episcopum apud civi-
lem judicem .
Concilii Carthaginensis canon 48.
De rebaptizationibus et reordinationibus , vel
translationibus episcopomm.
Illud autem suggerimus mandatum, etc., ut
pag. 539.
CAP. IX. — De episcopis et clericis inique ex-
pulsis.
Concilii Sardicensis canones \ 4, 18, 19.
44, Osius episcopus dixit : Quod autem unde-
quaque me movet, etc., ut pag . 723.
18 [17] Osius episcopus dixit : Suggerente fra-
tre nostro Olympio, hoc quoque placuit; ut si quis
episcopus vim passus, injuste ejectus sit, vel prop-
ter Scienliam,vel , ropter catholicae Ecclesiae con-
fessionem,vel propter veritatis defensionem, et fu-
giens periculum, innocens exsecrationi subjectus
in aliam urbem venerit ; ne prohibeatur 258 illic
tandiu agere, donec revertatur, vel a facta sibi
injuiia possit liberationem invenire. Durum enim
est, atque adeo gravissimum, eum qui injustam
ejectionem passus esi, a nobis non suscipi.Is enim
debet a nobis plurima humanitate et benignitate
excipi.
Omnos dixerunt : IIoc etiam placuit.
19 [18]. Gaudentius episeopus dixit : Scis,
frater Aetie, quod tunc cum episcopus constitu-
tus es, pax deinceps viguit ; ne aliquae dissidii
reliquiae remaneant, visum est, ut qui a Musaeo
et Eutychiano constituti sunt, quia nulla eorum
culpa inveniebatur, omnes suscipiantur.
Textus. Const. 23, tit 3, lib.i,Cod. facit mentio-
nem Flaviani, et ejicit Eutychelem Constit.vero 58
ejusdem tit. ait, Quod non oporteat episcopos aut '
clericos cogere aliquos, ut fructus offerant aul an-
garias praestent: vel prcpterea vexare, vel excom-
municare, vel anathemate ferire, vel Eucharistiae
sacramentum non porrigere : lameUi consuetudi-
ne id invaluerit. Transgressorem autem ab Eccle-
sia ejusque udministratione excidere, ac decem
libras dare. Atque haec quidem in sola rtgia urbe,
ejusque territorio, et locis aut ad melropol tanos
qui a patriarcha ordinantur, aut ad episcopos qui
ab hisce [metropolilanis] creantur, pertinentibus,
obtinere. Et const. 2, tit. i Novellarum ait : Quod
episcopus aut presbyter, qui citra causam in cano-
nibus comprehensam a communione quempiam
segregat, resolula separatione per majorem sa-
cerdotem, ipse quantocunque tempore sacerdoti
cui subesi visum fuerit, aeommunione excludatur#
73ί
PHOTIl PATRIARCHAS CP.
732
289 CAP. X. — De separatis aul pulsis Ec-
clesia vel communione.
Apostolorum canones 12, 13, 32, 81.
12. Si quis *84 clericus vel laicus segregatus,
sive non recipiendus, discedens, in altera urbe
receptus fuerit absque litteris commendatitiis,
segregetur, et qui excipit, et qui exceptus
est.
13. Sin autem est segregatus, ejus intendatur
segregatio.
32. Si buis presbyter vel diaconus ab episcopo
sit segregatus, non liceat alii eum suscipere,
quam qui ipsum segregavit : nisi forte sit mor-
tuus episcopus qui ipsum segregavit.
ΚΕΦΑΛ. I, — Περί των άφοριζομένων ή Εκβαλ-
λόμενων της 'Εκκλησίας η της κοινωνίας.
* Αποστόλων κανών ιβ* ιγ* λβ* να*.
ιβ\ Ει τις κληρικέ; η λαϊκές, άφωρισμένος ήτοι
άδεκτος, άπελθών έν έτέρν πόλει δεχθή, άνευ γραμ-
μάτων συστατικών, άφοριζέσθω και δ δεξάμενος και &
δεχθείς.
ιγ*. Εί δέ άφωρισμένος ειη, Επιτεινέσθω αυτψ ό
άφορισμός.
λβ . Ει τις πρεσβύτερο; ή διάκονος δπό Επισκόπου
γένήται έν άφορισμφ, τούτον μη ΕςεΤναι παρ’ Ετέρου
δεχθή ναι άλλ* ή παρά του ά ?ορίσα ντος αυτόν · εί μή
αν κατά συγκυρίαν τελευτήση δ άφορίσας αυτόν Επί-
σκοπος.
51. Si quis episcopus, presbyter, vel diaconus, b
vel omnino ex sacerdotali numero, a nuptiis, carni-
bus et vino, non propter exercitationem, sed pro-
pter abominationem abstinet, oblitus quod omnia
valde bona, et quia masculinum et femininum
fecit Deus hominem : sed blasphemans calum-
niatur opificium ; vel corrigatur, vel deponatur,
et ex Ecclesia ejiciatur. Similiter et laicus.
Concilii Nicceni canones 5, 12, 13, 16.
8. De iis qui a communione segregati sunt,
etc., ut pay. 674.
12. Qui autem a gratia Equidem evocati, et pri-
mum suum ardorem ostenderunt, et cingula depo-
suerunt, postea autem ut canes ad suum vomitum
reversi sunt, ut nonnulli etiam pecuniam profun-
derent, et beneficiis malitiam assequerentur, hic
decem annis prosternantur supplices, etiam post
triennii auditionis tempus. In his autem omnibus
examinare convenit consilium et speciem 260
poenitentiae. Quicunque enim et metu, et lacrymis,
et tolerantia, et bonis operibus conversionem et
opere et habitu ostendunt, hi impleto auditionis
tempore quod praefinitum est, merito orationum
communionem habebunt,cum eo quod liceat etiam
episcopo humanius aliquid de eis statuere 30. Qui-
cunque autem non adeo graviter tulerunt, nec
multum sua referre existimarunt, salisque esse
putarunt in ecclesias ingredi ad conversionem
tempus omnino impleant.
13. De iis qui excedunt l!, antiqua et canonica
lex nunc quoque servabitur, ut si quis vitaexce- D
dat, ultimo et maxime necessario viatico ne pri-
vetur. Si autem deploratus et communionem as-
secutus rursus in vivos relatus sit cum iis qiii
orationum sunt tantum communionis participes.
In summa aiitem, de quolibet excedente et Eu-
charistias participationem petente, cum exami-
natione oblationem impertiat.
16. Quicunque temere, etc., ulpag . 512.
να*. Ει τις Επίσκοπος, ή πρεσδύτ-ρος, η διάκονος,
ή δλως του κιταλόγου του Ιερατικού, γάμου και
χρεών καί οίνου ου όι* άσκησιν, ά)λά διά βδελυρίαν
άπέγεται, δτι πάντα καλά λίαν και οτι αρσεν και θή-
λυ Εποιήσεν δ θεός τον άνθρωπον, αλλά βλάσφημων
διιοάλλει την δημιουργίαν, ή διορθούσθω ή καθαιρεί-
σθω και τής 'Εκκλησίας άποοαλλέσθω · ωσαύτως καί
λαϊκός.
Συνόδου Νίκαιας κανών ε* ιβ* ιγ' ιζ"*.
ι . Περί τών άκ.οινωνήτων γενομένων^ κ# τ. λ.
ιβ\ 01 δε προσκληθέντες μέν υπό τής χάριτος, καί
την πρωτην δρμήν ένόειξάμενοι, καί άπεθέμενοι τάς
ζώνας, μετά δε ταύτα έπί τόν οίκεϊον Εμετόν άναδρα-
μόντες ώς κύνες, ώς τινας καί άργυρια προέσθαι,
καί βενεφικίοις κατορθώσαι τό άναστρατεύσασθαι,
ούτοι δέκα Ετη ύποπιπτέτωσαν, μετά τόν τής τρι-
ετούς άκροάσεως χρόνον · έφ* απασι δε τουτοις προσ-
ήκει Εξετάζειν την προαίρεσιν καί τό είδος τής
μετανοίας * δσοι μεν γάρ φόβφ καί δάκρυσι καί
υπομονή καί άγαθοεργίαις την Επιστροφήν, Ιργψ και
ού σχήματι έπιδείκνυνται, ούτοι πληρώσαντες τόν
χρόνον τόν ώρισμένον τής άκροάσεως, εικότως των
ευχών κοινωνήνουσι, μετά τού εξεΐναι τψ έπισκόπψ,
καί φιλανθρωπότερον τι περί αυτών βουλεύσασθαι *
δσοι δέ άδιοφόρως ήνεγκαν, καί τό σχήμα τού είσιένάι
είς την Εκκλησίαν άρκεϊν αύτοΐς ήγήσαντο προ; την
επιστροφήν, ούτοι Εξάπαντος πληρούτωσαν τόν χρί-
νον.
ιγ*. Περί δε τών Εξοδευόντων, δ παλαιός καί κα-
νονικός νόμος φυλαχθήσεται καί νυν, ώστε εί τις
έξοδεύοι, τού τελευταίου καί άναγκαιότατου Εφοδίου
τούτον μή άποστερεϊσθαι · εί δε άπογνωσθείς καί
κοινωνίας τυχών, μετά τών κοινωνούντων τής ευχής
μόνης έστω, άχοις άν πληρωθή δ δρισθείς υπό τής
μεγάλης συνόδου χρόνος * καθόλου δε καί περί παν-
τός ούτινοσούν Εξοδεύοντος, αίτούντος τού μετασχεΐν
ευχαριστίας, δ Επίσκοπος μετά δοκιμασίας μεταδι-
δότω τής προσφοράς.
ιζ*\ *Οσοι ^ιψοκινδύνως, κ. τ. λ.
28* Can. Nicaen. Nec. 3 ; Afric. 10 ; Sirie. 8 ; Innoc. 10 ; Leonis 24, 50 Valent. 19. **
Arei. 6, Carlh. 7 ; Valent. 21 ; Innoc. 22 ·, Ccelest, 15 ; Leonis 24,
733
734
SYNTAGMA CANONUM. - TIT. IX. CAP. X.
Συνόδου * Αντιόχειας κανών ζ"\
Et τις ύπο του Ιδίου έπισκόπου ακοινώνητος γε-
γόνε, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών λ£"\
*Οτι ού δει Ιερατικούς ή κληρικούς, μάγους ή
έπαοιδούς είναι, ή μαθηματικούς, ή άστρολόγους, ή
ποιεΐν τα λεγάμενα φυλακτήρια, ατινά έστι δεσμω-
τήρια των ψυχών αυτών * τούς Βέ φορούντας, £ίπτε-
σθαι έκ τής Εκκλησίας έκελεύσαμεν.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών δ* ιζ*\
δ’, 0\ άληθώς καί είλικρίνώς τον μονήρη μετιόντες
βίον, τής προσηκούσης άξιούσθωσαν τιμής · έπειδή
δε τινες τψ μοναχικψ κεχρημένοι προσχήματι, τάς
τβ 'Εκκλησίας καί τα πολιτικά διαταράσβουσι πρά-
γματα, περιιόντες διαφόρως kv ταΤς πόλεσιν, ού μεν
άλλα καί μοναστήρια συνΐστ$ν έαυτοΤς έπιτήδεύοντες,
ϊδοξε μηδένα μεν μηδαμού οίκοδομεΐν, μή δέ συνιστ^ν
μοναστήρι ον ή εύκτήριον. οίκον, παρά γνώτΙην τού τής
πόίεω; έπισκόπου * τούς καθ’ έκάστην πόλιν καί χώ-
ραν μονάζοντας ύποτετάχθαι τψ έπισκόπψ, καί την
ήσυχίαν άσπάζεσθαι, καί προσέχειν μόνη τη νηστείφ
καί τή προσευχή, έν οΐς τόποις άπετα'ξαντο προσκαρ-
τερούντες · μήτε δέ έκκλησιαστικοΤς, μήτε βιωτκοΐς
παρενοχλεΤν πράγμασιν ή έπικοινωνεΤν, καταλιμπά-
νοντας τά ίδια μοναστήρια, εί μή ποτέ άρα έπιτρα-
πεΐεν διά χρείαν αναγκαίαν ύπο τού τής πόλεως έπι-
σκόπου · μηδενα δέ προσδέχεσθαι έν τοΤ; μονασιη-
ρίοις δούλον έπί τψ μονάσαι, παρά γνώμην τού ίδίου
δεσπότου * τον δέ παοαβαίνοντα τούτον ημών τον ορον,
ώρίσαμεν άκοινωνητον είναι, ίνα υή το όνομα τού
θεού βλασφημήται · τον μέν τοι έπίσκοπον τής πό- 1
λεως, χρή τήν δέουσαν πρόνοιαν ποιεΤσθαι τώκ μονα-
στηρίων,
i7’. Παρθένον έαυτήν άναθεΤσαν τψ Δεσπότη θεψ,
ωσαύτως δέ καί μονάζοντα, μή έξεΤναι γάμψ προσ-
ομιλεΤν · εί δέ γε εδρεθεΐεν τούτο ποιούντες, εστωσαν
ακοινώνητοι * ώρίσαμεν δέ -Ιχειν τήν αυθεντίαν τής
Ιπ’ αυτοί; φιλανθρωπίας τον κατά τόπον έπίσκο-
πον.
Συνόδου Σαρδική; κανών ιγ* ιδ*.
ιγ’. ’Όσιος έπίσκοπος είπε* Καί τούτο πασιν άρε-
σάτω, ίνα είτε διάκονος, είτε πρεσβύτερο;, ή καί
τις τών κληρικών άκοινώνητος γένηται, καί προς
Ιτιρον έπίσκοπον τύν είδότα αυτόν καταφύγοι,
γινώσκοντα άποκεκινήσθαι αύτον τής κοινωνίας παρά
τού Ιδίου έπισκόπου, μή χρήναι τψ άδελφψ αυτού και
έπισκόπψ υβριν ποιούντα, παρέχειν αύτψ κοινωνίαν ·
εί δέ τολμήσοι τούτο ποιήσαι γινωσκέτω, συνελθόντων
επισκόπων, άπολογίφ έαυτον ύπεύθυνον χαθεστάναι.
"Απαντες οί έπίσκοποι είπον * Αυτή ή κρίσις καί
τήν εΙρήνην πάντοτε διαφυλάςει, καί διατηρήσει τήν
πάντων δ μόνοι αν.
ιδ*. "Οσιος έπίσκοπος είπε · Τύ δέ πάντοτέ με κι-
νούν, κ. τ. λ.
Πάντες είρήκασιν · *0 έκβαλλόμενος έχετώ έξου-
σίαν? κ^ τ, λ,
Concilii Antiocheni canon 6.
Si quis a proprio episcopo fuerit excommuni-
catus, e(c., ul pag . 248.
Concilii Laodiceni canon 36.
Quod non oportet eos qui sunt sacrati, vel
clerici, esse magos, vel incantatores, vel mathe-
maticos,vel astrologos, vel facere ea qu® dicuntur
amuleta, quae quidem sunt ipsarum animarum
vincula : eos autem qui ferunt, ejici Ecclesia
jussimus.
Concilii Chalcedonensis canones 4, 16.
4.Qui vere et sincere monasticam vitam aggre ·
diuntur, 261 digni convenienti honore habean-
tur. Quoniam autem nonnulli monachico praetextu
utentes, et Ecclesias, el negotia civilia perturbant,
et temere, citra ullam discriminis rationem, in ur-
bibus circumcursantes, quinetiam monasteria sibi
constituere studentes, visum est nullum usquam
aedificare nec construere posse monasterium, vel
oratoriam domum, praeter sententiam ipsius civi-
tatis episcopi : monachos autem, qui sunt in una-
quaque regione etcivitate,episcoposubjectos esse,
et quietem amplecti, et soli jejunio et orationi va-
care, in quibus ordinati sunt locis fortiter perse-
verantes,nec ecclesiasticis, nec saecularibus nego-
tiis se ingerere, vel communicare, propria relin-
quentes monasteria, nisi quandoque a civitatis
episcopo eis permissum fuerit : nullum autem in
monasterii servum recipi, ad hoc ut sit monachus,
praeter voluntatem sui domini. Eum autem qui
hanc nostram definitionem transgreditur, defini-
mus esse excommunicatum, ne nomen Dei blas-
phemetur: civitatis aute n episcopum oportet eam
quam par est monasteriorum curam gerere.
16. Virginem, quae se Domino Deo dedicavit,
similiter et monachos non licere matrimonio con-
j ungi. Sin autem hoc fecisse inventi fuerint, sint
excommunicati.Ostendendae autem in eos huma-
nitatis auctoritatem habere statuimus episcopum
ejus loci.
Concilii Sardicensis canones 13, 14.
13.0sius episcopus dixit : Hoc quoque omoibu
placeat : ut si diaconus ve) presbyter, vel etiam
aliquis ex clericis sit ex communicatus, et ad alium
episcopum, qui eum novit, confugerit, scientem
eum a proprio episcopo esse 262 communione
> motum, non oportere episcopo et fratri suo inju-
riam facientem, ei communionem praebere. Sin
autem hoc facere ausus fuerit, sciat curn convene-
rint episcopi, seipsum causam esse dicturum.
Omnes episcopi dixerunt : Hoc judicium et
pacem usque custodiet, et omnium concordiam
tuebitur.
14. Osius episcopus dixit : Quod quidem me
undequaque movet, etc., ut pag . 723.
Omnes dixerunt : Qui ejicitur, potestatem ha-
bet, etc., ut pag . 723,
735
736
PHOTII PATRIARCHAE CP.
Concilii Carthaginensis canon 6δ. A Συνόδου Καρθαγέννης κανών ξε\
De Equitio (99) episcopo damnato.
65. Aurelius 5* episcopus dixit: Equitii (1)
etiam olim merito suo episcopali sententia dam-
nati, non arbitror praetereundam esse legationis
causam, ut si forte eum in illis partibus reperit,
sit eidem fratri nostro curse pro Ecclesiae statu
quod oportuerit, vel ubi licuerit, adversus eum
peragere.
Ab universis episcopis dictum est : Multum
placet et ista prosecutio ; maxime cum olim
damnatus sit Equilius, et ejus impudens inquie-
tudo pro statu et salute Ecclesiae magis magis-
que ubique repellenda·
Et subscripserunt : Aurelius episcopus Eccle-
siae Carthaginensis, huic decreto consensi, et
praelecto subscripsi : similiter et caeteri episcopi
subscripserunt.
263 Concilii cecumenici vi canon 21.
21. Qui canonice quorumdam criminum rei
facti, propterea perfectae ac perpetuae depositioni
subjecti, in laicorum locum detrusi suot, si qui-
dem ad conversionem sua sponte respicientes
peccatum deflent, propter quod a gratia excide-
runt, et ab eo se penitus alienos efficiunt, cie·
rici habitu tondeantur. Sin autem non sua spon-
te hoc elegerint, comam sicut laici nutriant, ul-
pote qui mundanam conversationem vitae coelesti
praeposuerint. <
Textus . Gonst. 14, tit. 3, lib. i. Si (inquit) qui
judicio episcoporum ah episcopatu detrusus est,
contra quietem publicam aliquidfac at.etinvadere
eumdem episcopatum velit; proculaburbeadcen-
tum [passuum] millia propellitur : nec adeundi
principem, aut accipiendi rescriptum facultatem
habet : quin etsi [rescriptum] impetrarit. nullum
[inde] commodum capit : ac defensor [ejus] in-
dignationem subit. Et 23 const. ejusdem tit.Euty-
chetem ejicit. Et const 5, tit i Novellarum, Pe-
trum, Anthimmn. Severum et Zooram expellit :
iis qui Severi scripta habent, nec comburunt, alias
poenas et abscissionem manuum interminata.
Const. vero 2, tit. i Novellarum ait, quod si epi-
scopus,qui ob causam canonibus agnitam sacer- ]
dolio excidit, ingrediatur urbem ex qua ejectus
est, aut derelinauat locum in quo degere jussus
est, in monasterium alteriusprovincise conjiciatur.
264 CAP. XI. — Quas ob causas segregetur
episcopus , aut clericus , < ut laicus. Quid si epis-
copus accusatus , per libellum se abdicet episco-
patu ? Et quod non expediat , episcopum jure aut
immerito depulsum , ad presbyteri gradum re-
digere..
3* Cone. Afric. c. 32.
(99) Epitome canonum Adriani pap» : « Ut
Equitius damnatus quomodocunque expellere-
tur, ne statum Ecclesiae inquietaret,»
Περί Ακυτίου του έπισκόπου του καταδικα-
σθέντος.
ςε\ Αύρήλιος έπίσκοπος εί'πεν Του ’ Ακυτίου έτι μην
του έκπαλαι κατά τη* Ιδίαν Αξίαν τη των επισκόπων
γνό>μη καταδικασθέντος, τδ πράγμα ούκ οΐμαι παρεα-
τέον τη πρεσβει^,"να έάν τυχόν τούτον εύροι ένέκείνοις
τοΤς μέρεσιν, έστω πρδς φροντίδο; τψ αύτφ ήμών
άδελφψ ύπερ της εκκλησιαστικής καταστάσεως, ώς
χρή κα'ι δπου έξόν εί'η κατ’ έκείνου διαπράςασθαι.
*Από πάντων των έπισκόπων έλέχθη* Πολύ βρί-
σκει και αυτή ή έξακολούθησις, μαλ»στα 8τι έκπαλαι
καταδεδίκασται δ αυτός 'Ακύτιος, και ή τούτου Αναί-
σχυντος ησυχία υπέρ τής κατα στάσεως τής έκκλη-
σιαστικής, και σωτηρίας τής Εκκλησίας μάλλον καί
( μάλλον πανταχού καταμα^ ητέα έστί.
Καί υπέγραψαν * Αύρήλιος έπίσκοπος τής έν Καρ-
χηδόνι Εκκλησίας τψ παρόντι ψηφίσματι συνήνεσα,
και ΑναγνωσΟέντι υπέγραψα. 'Ομοίως και οί λοιποί
έπίσκοποι υπέγραψαν.
Συνόδου οίκουμενικής Ικτης κανών κα*.
κα’, Οί έπ' έγκλήμασι κανονικοΤς υπεύθυνοι γινό-
μενοι, και δια τούτο παντελεΤ τε καί διηνεκεΤ καθαι-
ρέσει υποβαλλόμενοι, καί έν τψ των λαϊκών άπωθού-
μενοι τόπψ, εί μεν έκουσίως προς έπιστροιρήν δρών-
τες, άθετούσι την αμαρτίαν δι1 ής τής χάριτος έκ-
πεπτώκασι, και ταύιης τέλεον έαυτούς καθιστώσιν
άλλοτρίους, τψ τού κληρικού κειρέσθωσαν σχήματΓ
εί δε μή τούτο αύθαιρέτως αίρήσονται, καθάπερ d
λαϊκοί την κόμην έπιτρειρέτωσαν, ώς την έν χόσμψ
Αναστροφήν, τής ουρανίου ζωής προτιμήσαντες.
Ίΐ ιδ' διάταςις του γ’ τίτ. τού α’ βιολ. λέγει, δτι
*0 κατά δοκιμασίαν έπισκόπων εκβληθείς επισκοπής,
έάν τι ποιή ταραχώδες καί Οέλη έπιβήναι τή αυτή
έπισκοπή, πόρ^ω τής πάλεως ρ' μίλια έκβάλλεται,
καί ούκ έχει άδειαν προσιέναι βασιλεϊ ή λαμβάνειν
Αντίγραφον · άλλ* εί καί λάβοι, ούκ Απολαύει, καί δ
βοηθών αύτψ άγανακτεϊται * καί ή κγ’ διάτ. τού αυ-
τού τίτ. έ/βάλλει Εύτυχέα · καί ή ε* διάτ. τού α'
τίτ. των Νεαρών έκβάλλει Πέτρον, "Αντιμον, Σεβήοον
καί Ζ'οόραν, άπειλούσα τοϊς έχουσι συγγράμματα
Σεβήρου καί μη καίουσιν αυτά, ποινάς έτέρας καί
χειρδς Αποκοπήν · εί δέ β’ δ»άτ. τού α’ τίτ. τών Νεα-
ρών φησιν, δτι έπίσκοπος κανονικώς τής ίερωσύνης
έκπεσών, καί έπιβαίνων τή πόλει Αφ1 ής έξευλήθη, ή
καταλιμπάνων τδν τόπον έν φ διάγει ν έκελεύσθη,
μοναστηρίψ άλλης έπαρχίας έμβά\λεται.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — ’Εκ ποίων αίτιων Αφοριζεται.
έπίσκοπος, ή κληρικός, ή λαϊκός * καί έάν έπί-
σκοπος κατηγορούμενος, διά λιβέλλου παραιτή-
ται την έπισκοπήν * καί δτι ού δει τον έπίσκο-
πον έκβαλλόμενον Αλόγως ή εύλόγως, είς πρε-
σουτέρου κατάγεσθαι βαθμόν.
(1) Ms. ^Equiti , episcopi Hipponensium Diar-
rhylorum, de quo iterum in cone. Carlh. anni
404.
737 SYNTAGMA CANONUM
'Αποστόλων κανών ε*? η’, θ’, ι’, ιβ*, ιγ’, te’, ιζ"’, -
*S\ λζ"\ μγ\ tl*\ f*fi\ νδ’, νζ”, νζ’, νη’, νθ’, ;ε’,
*>’, «*’, ο?’, °γ*. Ι>Γ\ *$’·
e . 'Επίσκοπο;, ή πρεσβύτερο;, η διάκονο; την
έαυτοϋ γυναίκα μη έκβχλλέτω προφάσει εύλχβεία; *
έάν δε εκβάλτ^* άφοριζεσθω* έπιμενων δε, κχθχιρείσθω.
η’. Et τις έπίσκοπος, η πρεσβύτερο;, Ρ, διάκονο;,
κ. τ. λ.
θ’. Πάντα; του; είσιόντας πιστούς, κ. τ. λ.
ι’. Ει τις άκοινωνήτψ καν έν οίκω σ.>νεύςετχι, ού-
το; άφοριζεσθω.
ιβ’, ιγ’. Ει τι; κληρικό; η λαϊκός, άφωρισμένο;
ήτοι αδεκτος, κ. τ. λ.
ιε’ . Ει τι; πρεσβύτερ ο; ή διάκονο;, η δλως του
καταλόγου των κληρικών, κ. τ. λ.
ιζ”\ Ει δε δ έπίσκοπος, παρ’ φ τυγ/άνουσι, παρ’ |
ουδεν λογισάμενος την κατ’ αυτών δρισθεϊσχν αργίαν>
δέςεται χυτούς ώς κληρικούς, άφοριζεσθω ό>; διδά-
σκαλος άτχςίχ;.
κδ’. Λαϊκός έαυτδν άκρωτηρ ιάσα; άφοριζεσθω ίίτη
τρία * ΙπιΓουλο; γάρ έστι της έαυτοΟ ζωής,
λ^"’ Ει τις χειροτονηθείς έπίσκοπος, κ. τ. λ.
μγ\ Υποδιάκονος ή άναγνώστη; ή ψάλτης τά
δμοια ποιών, ή παυσάσθω ή άφορ’ζέσθω · ωσαύτως
καί λαϊκός.
με’. 'Επίσκοπο; ή πρεσβύτερο; ή διάκονο;, α!-
ρετικοϊ; συνευξάμενο; μόνον, κ. τ. λ.
μη*. Ει τι; λαϊκό; την έχυτού γυναίκα έκβχλών
έτέραν λάβοι, ή παρά άλλου άπολε)υμένην, άφο- (
ριζεσθω.
νδ\ Et τι; κληρικός έν καπηλείψ φοραθείη έσθίων,
άφοριζεσθω, πάρεξ τού έν πανδοχείψ kv δδω δι’ άνάγ-
κην καταλύοντο;.
νζ*’. Ει τις κληρικός υβρίσει πρεσβύτερον ή δια'-
κονον, άφοριζεσθω.
νζ*. Ει τι; κληρικός χωλόν ή κωφόν ή τυφλόν ή
τά; βάσει; πεπληγμένον χλευάσει, άφοριζεσθω *
ώσαύτως και λαϊκός.
νη*. 'Επίσκοπος ή πρεσβύτερο; αμελών τού κλήρου
ή τού λαού, κ. τ. λ.
νθ’. Ει τι; έπίσκοπο; ή πρεσβύτερο;, κ. τ. λ.
ςε*. Ει τι; κληρικό; ή λαϊκό; είσέλθοι είς συν- j
αγωγήν 'Ιουδαίων ή αιρετικών προσεύξασθαι, καθαι-
ρείσθω και άφοριζεσθω,
ξζ\ ΨΛ τι; παρθένον άμνήστευτον βιασάμενος
Ιχει, άφοριζεσθω * μή έςεΤναι δέ αύτφ έτέραν λαμ-
βάνειν, άλλ* έκείνην κατέχειν ν καί ήρετίσατο, κάν
πενιχρά τυγχάντ .
ο’. Ει τι; έπίσκοπος, ή πρεσβύτερο;, ή διάκονος,
ή βλω; τού καταλόγου τών κληρικών, νηστεύοι μετά
'Ιουδαίων, ή έορτάζοι μετ’ αυτών, ή δέχεται παρ’ αύ-
τώ/ τά τή; έυρτή; ξένια, οΤον άζυμα, ή τι τοιοϋτο,
κχθχιρείσθω · εΐ δε λαϊκός, άφοριζεσθω.
33 Cone. Nic. can. 16.
. - Τ1Τ. IX, CAP. Χί. ί38
Κ Apostolorum canones 5, 8, 9, 10, 12, 15, 16,
24, 36, 43, 43, 48, 34, 56, 57 , 58, 59, 65,60,
70, 71, 72, 73, 76, 84.
5. Episcopus (2), vel presbyter, vel diaconus uxo-
rem suam ne ejiciat religionis praetextu; sin autem
ejecerit, segregetur ; et si perseveret, deponatur.
8 Si quis episcopus, presbyter vel diaconus,
etc., ut pag. 606.
9 Quicunque fideles ingrediuntur, etc. 9utp. 606.
10. Si quis cum excommunicato, vel in domo,
una precatus fuerit, is segregetur.
12, 13. Si quis clericus vel laicus segregatus
sive non recipiendus, etc., ut pag . 731.
26S 15 [14]. Si quis presbyter, vel diaconus, vel
omnino ex clericorum catalogo, etc., ut pag . 658.
8 16 [15]. Sin 33 autem episcopus nihili faciens
adversus eos decretam a munere cessationem,
eos ut clericos receperit, segregetur ut immodes-
tiae et insolentiae magister.
24 [23] Laicus qutseipsum mutilavit, tribus an-
nis segregetur; est enim suaeipsius vitae insidiator.
36 [35]. Si quis ordinatus episcopus, etc., Mi
pag . 506.
43 [42]. Hypodiaconus, vel lector, vel cantor
similia faciens, vel cesset, vel segregetur. Itidem
et laicus.
45. [44]. Episcopus vel presbyter, vel diaco-
nus, qui cum haereticis vel solum comprecatus
est, etc., ut pag. 610.
48 [47]. Si quis laicus sua ejecta uxore aliam
; acceperit, vel ab alio solutam, segregetur.
51 [53]. Si quis cKricus in caupona comedens
deprehensus fuerit, segregetur, praeterquam si in
publico diversorio in via propter necessitatem di-
verterit.
56 [55]. Si quis clericus presbyterum vel dia-
conum injuria affecerit, segregelur.
57 [56|. Si quis clericus claudum, vel surdum,
vel eum, cui vitiosus est incessus, irriserit, sepa-
retur. Similiter et laicus.
58 [57]. Episcopus vel presbyter, qui cleri vel
populi curam non gerit, etc , ut pag . 682.
59 [58]. Si quis episcopus vel presbyter, etc.,
ut pag. 671.
^ U66 65 [63]. Si quis clericus vel laicus in Ju-
daeorum vel haereticorum synagogam ingressus sit
ad orandum, deponatur et segregetur.
67 [66]. Si quis virginem non desponsatam vi
allata habet, segregetur; ei autem aliam accipere
non liceat, sed illam retinere quam elegit, etiam
si pauper sit.
70 [69]. Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia-
conus, vel omnino ex clericorum catalogo, jejunat
cum Judaeis, vel cum ipsis festos dies agit, vel ab ip-
sis xenia accipit ; ut, verbi gratia, azyma, vel aliud
quale, deponatur. Si vero sit la*cus, segregetur.
(42) Citatur a sancto Greg. lib. vn Reg., episL 30,
739 ΡΗ0Τ1Ι PAfRIARCtLE CP. 140
74 [70]. Si quis Christianus oleum deferat, etc., A oa\ Ei τις Χριστιανός ελαιον άπενέγκοι, κ. τ. λ.
ut pag. 631 .
72 [71. Si quis clericus, vel laicus a sancta όβ\ Ει τις κληρικός ή λαϊκός άπό τής άγίας Έκ-
Ecclesia ceram vel oleum auferat, segregetur. κλησίας άφεληται κηρόν ή Ελαιον, άφοριζέσθω, και
τδ Επίπεμπτον προστιθέτω μεθ* σϋ Ελαοεν.
73 [72]. Vas aureum, vel argenteum, vel ve- ογ\ Σκεύος χρυσοΰν ή άργυρουν άγιασΰεν η οθόνην,
Ium sanctificatum, etc., ut pag. 575. κ. τ. λ.
76 [75]. Quod non oportet episcopum fratri, οζ“\ "Οτι μη χρή τον Επίσκοπον τψ άδελφψ,
etc., ut pag . 507. χ. τ. λ.
84 [83]. Quisquis regem vel principem praeter οδ’ *0; τις υβρίσει βασιλέα ή άρχοντα παρά xh
jus contumelia affecerit, poenas luat : el SI sit δίκαιον, τιμωρίαν τιννύτω * και εΐ μεν κληρικός,
quidem clericus, deponatur : si vero laicus, se- καθαιρεισθω * el δε λαϊκός, άφοριζέσθω.
gregetur.
Concilii Chalcedonensis €X actione de Photio Ty - Συνοδου Χαλκηδόνος έκ τής πράξεως της περί
rorum episcopo €t Eustathio Berytensi eptS- Φωτίου Επισκόπου Τύρου, καί Ευσταθίου Επι-
copo. β σκοπού Βηρυτοϋ.
1. Magnificentissimi et gloriosissimi principes α\ Οί μεγαλοπρεπέστατοι καί Ενδοξότατοι άρχον-
dixerunt : De episcopis 267 a Photio religiosis- τες εΤπον * Περί τών Επισκόπων των χειροτονηθέντων
simo episcopo ordinatis et ab Eustathio religio- μίν παρα Φωτίου του ευλαβέστατου Επισκόπου,
sissimo episcopo depositis ac posl episcopatum άποκινηθέντων SI παρα Ευσταθίου του ευλαβέστατου
jussis esse presbyteris, qui videtur sanctae sy- Επισκόπου, καί μετά τήν Επισκοπήν κελευσθέντων
nodo ? * είναι πρεσβυτερών, τί παρίσταται τή άγίφ συνόδψ5
Concilii Ancyrani canon 18. Συνόδου 'Αγκυρας κανών ιη'.
8. Si quis constituti episcopi, etc., ttt pag. 506. ιη\ Ε"ί τινες Επίσκοποι κατασταθέντες, κ. τ. λ.
Concilii Neoccesariemis canon i . Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών α*
1. Presbyter SI uxorem duxerit, ordine suo mo- α*. Πρεσβύτερος Εάν γήμη, τής τάξεως αυτόν
veatur. Si autem fornicatus fuerit, vel adulterium μετατίθεσθαι * Εάν δε πορνεύσ^ ή μοιχεύσξΐ, ΕςωθεΤ-
COmmiserit, penitus extrudatur, et ad pceniten- σθαι αυτόν τέλεον, και άγεσθαι είς μετάνοιαν,
tiara deducatur.
Cyrilli ex epistola ad Domnum , cap. 1, 3. Κυρίλλου Εκ τής πρδς Λόμνον Επιστολής
Q «?· * ϊ’·
1. Unaquaeque res nostra, etc., usque ad ie α\ "Εκαστα των καθ’ ημάς πρσγμάτων, κ. τ. λ.
salutat, ut pag. 491.
CAP. XII. — Ut quandiu episcopus cum se- ΚΕΦΑΛ. ie’. — "Οτι Εφ’ όσον χρόνον ο Επίσκο-
gregato a se non communicat , ne cceteri quidem ού κοινωνεΤ τφ παρ’ αύτου άφορισθέντι, ούτε οΐ
episcopi cum segregante communicent. άλλοι Επίσκοποι κοινωνοϋσι τψ άφορίσαντι.
Concilii Cai thaginensis canon 133. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρ)γ\
Ut non temere quemquam communione privet *1να μη ώ; ετυχε τινά στερήσγι τής κοινωνίας δ
episcopus . Επίσκοπος .
Quandiu 5i excommunicato non communica- ρλγ*. Έφ’ 8σον τψ άφορισμένψ μή κοινωνεϊ b
verit suus episcopus, eidem episcopo ab aliis non ϊδιος Επίσκοπος, τψ αύτψ Επισκόπψ άλλοι μη συγ-
communicetur episcopis, Ut magis caveat episco- κοι#ωνήσωσιν Επίσκοποι * ώστε μάλλον παραφυλάτ-
pus, ne dicat in quemquam, quod aliis documen- τεσθαι τδν Επίσκοπον μή λέγειν κατά τίνος, δπερ
tis convincere non potest. άποδείξεσιν Ελέγςαι παρ* έτέροις ου δύναται.
Aurelius 33 episcopus dixit: Juxta statuta totius Αυρήλιος Επίσκοπος εΐπεν * Κατά τά δρισθέντα τή
concilii congregati, et meae mediocritatis. senten- γνώμ?· τής συναθροισθείσης συνόδου καί τής
tiam, placet facere rerum omnium conclusionem, ^Εμής μετριότητος, άρέσκει πάντων τών πραγμάτων
universi titulum designati, 266 et digesti hujus του προδηλωθέντος δλοτελοΰς τίτλου ποιήσαι τό συμ-
diei tractatum Ecclesiae gesta suscipiant, quae vero πέρασμα, καί τήν συζήτησιν τής διατυπώσεω; της
adhuc expressa non sunt, die sequenti per fratres παρούσης ήμέρας τά Εκκλησιαστικά πεπραγμένα
nostros Faustinum episcopum, Philippum et Asel- άναδέξονται · άτινα δε άκμήν ούκ Επεξειργάσθησαν,
lum presbyteros, venerabili fratri et coepiscopo τή Εξής ήμέρφ διά των αδελφών ήμών Φαυστίνου του
nostro Bonifacio rescribemus. Επισκόπου, Φίλιππου καί ’Ασέλλου των πρεσβυτέρων,
Et subscripserunt. τψ προσκυνητψ άδελφψ ήμών καί συνεπισκόπψ Βονι-
φατίψ άντιγράψομεν.
54 Cone. Carth. νιι, c. 5 ; Afric. c. 99. 55 Cone. Afric. cap. 400.
1 41 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. Xli-XiV. 742
ΚΕΦΛΛ. 1Γ’. — Πόσοι Επίσκοποι ποιοϋσι κχ-
θαίρεσιν Επισκόπου.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως τής κατά τούς
Επισκόπους ’Αραβίχς.
’Αρχβιανύς Επίσκοπος ’Αγκύρα; είπεν · Ού τής
πχρούσης Ενεκα δίκης, άλλα ιού Εφεξής βίου παντός
δεδοικώς τούτο, άςιώ την άγίαν σύνοδον διαλαλήσαι *
εξεστι γενέσθαι καθαίρεσιν παρά δύο Επισκόπων, ή
ού * και κατά άπόντος έςεστιν, ή ού ; Ούδέν πρόκριμχι
πρύς τήν παρούσαν ύπόθεσιν, δέ^οικα δέ μή Εκ των
υπομνημάτων τούτων τίνίς λαδόμενοι Εξουσίαν^ τοιάύ-
τα τολμήσωσιν · άζιώ ύμά; άποκρίνχσθχι.
Νεκτάριος έπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως εΤπεν·
Έπαινετώς είσηγήσατο ύ ευλαβέστατο; έπίσκοπο;
’Αρχβιανός * ού μην δυναμένης δίκης έςομοιούσθχι,
το παρελθόν μή κατακρίνχντες, το έςής άσφαλισώ-
μεθα,
Αραβιανος έπίσκοπος 'Αγκυρας είπε * Τύ παρελθόν
ή των μακαρίων Πατέρων των έν Νικχίφ σύνοδος
κατακρινεΤ, ή κελεύουσα μή έλάττους είναι τριών
τούς χειρρτονούντχς, μή δέ άπόντος μητροπολίτου*
τού δέ μέλλοντος Ενεκεν δεδοικώς έγώ, τήν έρώτησιν
έποιησάμην * αξιώ ούν υμάς σαφώς διαλαλήσαι, καί
μήτε ήρτημένως μήτε άμφιβόλως, ώστε μή έξειναι
ύπό δύο ανθρώπων μήτε χειροτονεΤσΘαι μήτε κχθαι-
ρεΤσθαι Επίσκοπον ακολούθως τή έν Νικαί? συνόδψ.
Καί μεθ* ετερα.
Θεόφιλος 'Αλεξανδρείας είπεν · ’Επί των άπελ-
Οόντων, ού δυνατόν ψήφον έκφέρειν άγανακτήσεως,
Επειδήπερ μή παρόντες κατεκρίθησαν* εί μέν τοί γε
περί των μελλόντων διασκοποίη τίς, των όφειλόντων
καθελεΐν, φαίνεταί μοι μή μόνον τρεΤς παρεΤναι
προσήκειν, άλλα καί εί δυνατόν τούς πάντχς έπαρ-
χεώτας, ?να τή των πολλών ψήφφ, άκριβεστέρα ή
χχτάκρισις τού άξίου τής καθχιρέσεως δεικνυήται,
παρόντος καί κρινομένου.
Νεκτάριος έπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως είπε *
Νομίμων εισηγήσεων καί δογμάτων πρυτανευομένων
άκόλουθον, ού διά προσώπων τινάς αίτίσς τά τοιαύτα
δογματίζεσθχι * τοιγαρούν καθάπερ ό άγιώτατος έπί-
σκοπος ’ Αραβιανος είσηγήσατο, τά μέλ)οντχ άσφαλί-
σασθαι βουλόμενος, άκόλουθος καί φιλάνθρωπος ή
τού άγιωτάτου Επισκόπου Θεοφίλου ψήφος διορισα-
μένη, μή χρήναι προς τύ Εξής μη δέ παρά τριών,
μή τοί γε παρά δύο, τον υπεύθυνον δοκιμαζόμενον
καθαιρεΤσθαι * άλλά γάρ πλείονος συώδου ψήφφ, καί
τών τής Επαρχίας, καθώς καί οί άποστολικοί κανόνες
διωρίσαντο.
Φλαβιανύς έπίσκοπος 'Αντί οχείας είπεν · *Απερ
κατέθεντο οί περί τον άγιώτατον καί ύσιώτατον Επί-
σκοπον Νεκτάριον, καί τον άγιώτατον καί ύσιώτατον
Επίσκοπον Θεόφιλον δήλα, καί στέργομεν πάντες οί
εκκλησιαστικοί.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ*. — ’Κκ ποίων αίτιών κχθαιρεΤται ;
'Αποστόλων κανών γ', ε’, ζ’, ια’, κγ’, κε’, κζ’,
κθ\ V, λα*, λε\ μβ\ μ*\ με’, μ<Γ, μζ\ μθ', ν’,
να’, vS’, νγ’, νε’, νθ’, ξ',ξβ', ξγ', ξδ', ξε’, ξ<Γ, 1Ά\
ξθ', ο , it»’, πγ', πδ’.
γ*. Εί τις Επίσκοπος ή πρεσβύτερος παρά τήν τού
Κυρίου διάταζιν, κ. τ. λ.
A CAP. XIII. — Quot episcopi episcopum depo-
nunt.
Concilii Constantinopolitani de episcopis Ara-
bice.
Arabianas Ancyra episcopus dixit: Non propter
hoc judicium, sed de tota deinceps vita metuens,
cupio sanctam synodum de hoc statuere, licetne a
duobus episcopis fieri depositionem, annon, et ad-
versus absentem licet, annon? Ad praesentem qui-
dem causam nihil est prajudicii. Vereor autem ne
ex his actis aliqui potestate accepta talia au-
deant : velim ergo vos respondere.
Nectarius episcopus Conslantinopolitanus di-
xit: Laudabiliter intulit religiosissimus episcopus
Arabianus. Sed cum non possit judicium recusa-
3 re, id quod est praeteritum non condemnantes,
quod est deinceps futurum, stabiliamus.
Arabianus Ancyra episcopus dixit : Id quod
est praeteritum, beatorum, qui Nicaeae convenerunt,
damnat synodus, jubens non es«c pauciores tribus
qui ordinent, nec absente metropolitano : sed de
futuro ego metuens feci interrogationem. Velim
ergo vos aperte edicere, et nec 869 suspense, nec
dubie, ut a duobus hominibus, nec ordinari, nec
deponi episcopum liceat, Nicaeae synodo conve-
niente.
Et post alia.
Theophilus epircopus Alexandriae dixit : Adver-
sus eos qui excesserunt, fieri non potest ut indi*
gnationis sententia feratur, quoniam praesentes
r uon fuere condemnati. Sed si quis de iis qui in
^ futurum debent deponi, consideret, mihi videtur
nen solum tres debere accedere, sed si fieri pos-
sit, omnes provinciales, ut multorum sententia
accuratior condemnatio reddatur ejus qui dignus
est deponi, praesentis et judicati.
Nectarius episcopus Constanlinopolitanus di-
xit : Cum de legitimis institutis et decretis agi-
tur, consequens est non propter personarum
causas aliquas talia decerni. Quamobrem, sicut
sanctissimum episcopus Arabianus intulit, vo-
lens futura stabilire, consequenter et humane
sanctissimi episcopi Theophili sententia decre-
vit, non licere imposterum, nec a tribus qui-
dem, nedum a duobus, eum qui reus examina-
tur, deponi : sed majoris synodi el provinciae
D episcoporum sententia, sicut apostolici definiere
canones.
Flavianus episcopus Antiochiae dixit : Quae ex-
posuerunt sanctissimus episcopus Nectarius et
sanctissimus Theophilus episcopus, aperta sunt.
Et omnes ecclesiastici hic acquiescimus.
270 CAP.XIV.— Quot ob causas fiat depositio.
Apostolorum canones , 3, 5, 6. 7, M, 23, 25, 27,
29, 30, 31, 35, 42, 44, 45, 46, 47, 49, 50, 51,
52, 55, 55, 59, 60, 62, 63, 64, 65,66, 68, 69,
70,81,83, 84.
3. Si quis episcopus, vel presbyter praeter Do-
mini de sacrificio ordinationem, ete·, ut pag· 595·
743 RH0T1I PATRIARCHA CP. 744
5. Episcopus, vel presbyter, vel diaconus UXO-Λ ε\ Επίσκοπος, η πρεσβύτερος, ή διάκονο; την
rem suam ne rejiciat religionis praetextu : sin έαυτού γυχΤκα μή έκοχλλέτω προφάσει εύλαβείας ·
autem ejecerit, segregetur : et si perseveret, de- έάν 81 έκοάλη, αφοριζέσθω · έπιμένων 81, κχθχι-
ponalur (3). ρειχθω, κ. τ. λ.
6. Episcopus, vel presbyter, vel diaconus Sae- ζ"\ Επίσκοπος, η πρεσβύτερος, η διάκονος, κοσμι-
culares curas non suscipiat : alioqui deponatur, κά; φροντίδα; μή άνχλχμβανετω * εΐ δε μη, κχΟχι-
ρείσθω.
7. Si quis episcopus, vel presbyter, vel diaco- ζ\ ET τις έπίσκοπο;, η πρεσβύτερος·, η διάκονος,
nus, sacrum Paschae diem ante vernum aequinoc- την αγίαν τού Πάσχα ήμέραν πρό της έαρινής ιαη-
linm Cum Judaeis celebraverit, deponatur. μερίας μετά Ιουδαίων έπιτελέσει, καθαιρείσθω.
1 1 . Si quis, cum sit clericus, una cum eo qui ta\ ET τι; καθηρημένφ, κληρικός ών, ώ; κληρικψ
est depositus, oraverit, deponatur et ipse. συνεύςεται, καθαιρείσθω και αυτός.
23 [22] Si quis cum sit clericus 36, seipsum κγ\ ET τις κληρικός ών έ αυτόν άκρω τηριάσει,
mutilaverit, deponatur : est enim sui homicida, καθαιρείσθω * φονεύ; γάρ έστιν έαυτού.
2δ |2i]. Episcopus, vel presbyter, vel diaconus, κε*. 'Επίσκοπος, η πρεσβύτερος, ή διάκονο;, Ιπί
fornicationis, vel perjurii, vel furti convictus, de- b «ορνεί? ή έπιορκί?, ή κλοπή άλούς, καθαιρείσθω
ponatur, et non segregetur. Dicit enim Scriptu- καί μη άφοριζέσθω. Λέγει γάρ ή Γραφή · Ούκ έκ-
ra : Non vindicabis bis in iiipsum 37. Similiter δικήσεις δις έπΐ τό αύτό * ωσαύτως δε και οΐ λοιποί
relii|ui quoque clerici. κληρικοί.
27 [26]. Episcopum, vel presbyterum, vel diaco- κζ\ Επίσκοπον, ή πρεσβύτερον, ή διάκονον, τύ-
num, qui verberat eos qui peccant, vel infideles πτοντα πιστούς άμαρτάνοντας, ή απίστους άδικήσαν-
qui injuriam fecerunt, et per haec vult perterre- τας και διά τοιούτων φοβεΤν έθέλοντα, καθαιρεΤσθχι
facere, deponi jubemus. Dominus enim nos ne- προστάσσομεν · ούδαμού γάρ ό Κύριο; τούτο ημάς έδί-
quaquam hoc docuit; contra autem ipse verbera- δα;ε · τουναντίον δε αυτός τυπτόμενος, ούκ άντέτυ-
tus non repercussit; maledictis appetitus, male- πτε· λοιδορούμε νος, ούκ άντελοιδόρει · πασχών, ούχ
dicta non retulit ; patiens, non minatus est. ήπείλει.
29 [28]. Si quis episcopus per pecunias, etc., κθ\ ET τι; έπίσκοπος διά χρημάτων, κ. τ. λ.
871 ut supra, pag. 515.
30 [29]. Si quis episcopus saecularibus princi- λ’. ET τι; έπίσκοπος κοσμικοί; άρχουσι χρησάμε-
pibus usus, etc., ut supra pag . 511. νος, κ. τ. λ.
31 [30] Si quis prrsbyter, contempto proprio q λα*. ET τις πρεσούτερος καταφρόνησα; τού Ιδίου
episcopo, seorsim congregationem fecerit, etc., έπισκόπου, χωρι; συναγάγ{ΐ, κ. τ. λ.
ut pag. 583.
35 [34]. Episcopus ne audeat extra suos fines λε\ 'Επίσκοπον μή τολμάν εξω των έχυτού δρων,
facere ordinationes in urbibus et pagis non ei χειροτονίας ποιεΤσθαι εις τά; μή υποκείμενα; αύτώ
subjectis. Sin autem hoc fecisse convictus fuerit, πόλεις και χώρας · ει δε έλεγθείη τούτο πεποιηκω;
praeter eorum sententiam qui tenent pagos illos παρά τήν των κααχόντων τάς πόλεις έκείνας ήτα;
vel civitatem, deponatur et ipse, et ii quos ordi- χώρα; γνώμην, καθαιρείσθω καί αυτό; και ους έχιι-
navit. ροτόνησε.
-42 [41] Episcopus 38, vel presbyter, vel diaco- μ?'. 'Επίσκοπος, ή πρεσβύτερ ος, ή διάκονος, κύ-
nus, aleis et ebrietatibus vacans, vel cesset, vel βοις σχολάζων και μεθαις, ή παυσάσθω, ή χαθσι-
deponamr. ρείσθω.
44 [43 1. Episcopus 39, vel presbyter, vel diaco- μδ\ 'Επίσκοπο;, ή πρεσβύτε ρο;, ή διάκονο;, το-
nus, pecunias mutuo datas cum fenore exigens, κου; άπαιτών τού; δανειζόμενου;, ή πχυσάσθω, ή
vel cesset, vel deponatur. καθαιρείσθω.
45 [44]. Episcopus, vel presbyter, vel diaco- με’ Επίσκοπο;, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, al-
nus, qui cum haereticis vel solum comprecatus ρετικοΐ; συνευξαμενος μόνον, κ. τ. λ.
est, etc., ut supra , pag . 610.
46 [45]. Episcopum, vel presbyterum, qui has- μζ*\ Επίσκοπον, ή πρεσβύτερον, αιρετικών δεξχ-
reticorum baptismum, vel sacrificium, etc., ut μένους βάπτισμα ή θυσίαν, κ. τ. λ.
supra , pag. 610.
47 [46]. Episcopus, vel presbyter, eum quivere μζ\ Επίσκοπος ή πρεσβύτερος, τόν κατά άλήθειχν
habet baptismum, etc , ut supra pag. 622. Ιχοντα βάπτισμα, κ. τ. λ.
49 [4] Si quis episcopus presbyter ex Domini μθ’. Ει τις έπίσκοπο; ή πρεσβύτερος, κχτχ την
ordinatione, etc., ut supra , pag. 4i2. τού Κυρίου διάταξιν, κ. τ. λ.
36 Nic. conc. can. i 37 Job xxxin, 44. 38 Dist. 35. 39 Dist. 47.
(3). Citatur a S. Greg. lib. vii Reg. epist. 30.
V*· '
f
I
745 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. IX, CAi>. XIV. 746
ν’. Et xt; έπίσκοπος η πρεσ ούτερος, μη τρία βα- Α
πτίσματα μια; μυήσεω; έπιτελέσει, κ. τ. λ,
\α\ Ει τις έπίσκοπος, η πρεσβύτερος, η διάκονο;,
^ ολω; του καταλόγου του Ιερατικού, γάμου, κ. τ. λ.
νβ\ Ει τις έπίσκοπος η πρεσούτε ρος τον έ.τιστρέ-
φοντα από αμαρτίας ου προσδέχεται, άλλα άποοάλ-
λετχι, καθαιρείσθω, δτι λυπεϊ Χριστό* τόν είπόντα ·
Χαρά γίνεται έν ούρανφ έπι ivi άμαρτωλψ μετα-
νοούντι.
νγ*. Et τις Ιπίσκοπος, πρεσβύτερος, η διάκονος,
έν ταΐς έ^χέραις των έαρτών, ού μεταλχμβχνει κρεών
καί ο^νου, βσελυσσόμενος και ού δι* άσκησιν, καθαι-
ρείσθω, ώς κεκαυτηριασμένος την Ιδίαν συνείδησιν,
και α’ίτιος σκανδάλου πολλοΤς γινόμενος. I
νε*. Ε'ί τις κληρικός υβρίσει τόν έπίσκοπον, καθ-
αφείτθω · Apyovxa γάρ τού λαού σου ούκ έρεΐς
κακώς.
νθ’. Et xt; έπίσκοπος, ^ πρεσβύτερος, τινδς των
κληρικών ενδεούς όντος, κ. τ. λ.
ς'. Εί τις τά ψευδεπίγραφα, κ. τ. λ.
ξβ', Ε’ί xt; κληρικός, διά φόβον ανθρώπινον 'Ιου-
δαίου, δ "Ελληνο; η αιρετικού άρν/,σεν αι, εί μεν τό
ονομα τού Χοιστοϋ, άποοάλλέσθω · εί δε τό όνομα
τού κληρικού, καθαιρείσθω * μετανοήσχς δε, ώς λαϊ-
κός δεχθητω,
ςγ\ Ε*ί τις έπίσκοπος, ή πρε ιδΰτερος, ^ διάκονος,
^ δλω; τού καταλόγου τού ιερατικού, φάγ$ κρέα έν
α*!ματι ψυχής αύτού, η Οηριάλωτον, η ΟνησιμαΤον,
καθαιρείσθω * τούτο γάρ 6 νόμος άπεΐπεν * εί δε λαϊ-^
κός ε*ίη, άφοριζεσθω.
ξδ’. Ε’ί τις κληρικός εύρεΟή την Κυριακήν Ημέραν
νηστεύων, η το Σάδδχτον, πλην τού ένός μόνου,
καθαιρείσθω . δί δε λαϊκός, άφοριζέσθω.
ξε*. Ει τις κληρικό; η λαϊκό; είσέλθοι εις συν-
αγωγήν 'Ιουδαίων rt αίρετικών προσεύςασθαι, καθ-
αιρείσθω καί άποριζέσθω.
Ε'ί τις κληρικός έν μάχ$ τινά κρούσει, καί
από τού ένός κρούσματος άποκτείνει, καθαιρείσθω
διά την προπέτειαν αύτού · έάν δ! λαϊκός άφορι-
ζέσθω.
ξη\ Ε'ί τι; έπίσκοπος, fi πρεσβύτερος, ή διάκονος,
δευτέραν χειροτονίαν δέξεται παρά τίνος, καθαιρει-
σΟω καί αυτός καί δ χειροτονήσας · εί μή γε άρα
συσταίη, οτι παρά αίρετικών εχει την χειροτονίαν *
τους γάρ παρά τών τοιούτων χειροτονηθέντας η βα-
πτισθέντας, ούτε πιστούς, ούτε κληρικούς είναι
δυνατόν,
ξΟ*. Ε'ί τις έπίσκοπος, η πρεσβύτερος, η διάκονος,
η υποδιάκονος, άναγνώστης η ψάλτης, την άγίαν Τεσ-
σαρακοστήν, κ. τ. λ.
ο'. Ε’ί τις έπίσκοπος, η πρεσβύτερος, η διάκονος, η
δλως τού καταλόγου τών κληρικών, ν^,στεύοι μετά
•Ιουδαίων, κ. τ. λ.
50 [49]. Si quis episcopus vel presbyter, non
tria unius mysterii, baptismata perfecerit, etc.,
ut supra pag. 442 et 615.
51 [50]. Si quis episcopus, presbyter, vel dia-
conus, vel omnino ex sacerdotali numero, a nup-
tiis, etc., vi supra pag . 711.
52 |5I |. Si quis episcopus, presbyter vel diaco-
nus eum, quia peccatis convertitor, non recipit,
sed ejicit, deponatur. Quoniam Christum molestia
afficit, qui dixit : Gaudium est in coelo propter
unum peccatorem poenitentiam agentem 40.
272 53 [52] Si quis episccpus,vel presbyter, vel
diaconus in festis diebus carnem et vinum non su-
ir.i’, abhorrens, et non propter exercitationem,
deponatur, ut qui habeat injustam conscientiam
propriam, et sil multis offensionis causa.
55 [51]. Si quis clericus episcopum contume-
lia affecerit, deponatur : Principi enim populi
tui non maledices
59 |58|.Si quis episcopus vel presbyter, cum sit
aliquis ex clericis egenus, etc., ut supra pag 674.
60 [59]. Si quis falso inscriptos, etc., fit pag. 590.
62 [01] Si quis clericus propter metum huma-
num, vel Judaei, vel Grsoci, vel haeretici, nega-
verit, si quidem nomen Christi, ejiciatur, si au-
tem nomen clerici, deponatur 42. Poenitentiam
autem agens, ut laicus recipiatur.
63 [62]. Si quis episcopus vel presbyter vel
diaconus, vel omnino ex sacerdotali catalogo,
comederit carres in sanguine animse ipsorum,
. vel quid a feris captum, vel morticinum, depo-
’ natur. Uoc enim lex prohibuit : si autem sit lai-
cus, segregetur.
64 [65]. Si quis clericus inventus fuerit die
Dominica jejunare, vel Sabbato, praeterquam uno
solo, deponatur : sin autem laicus, segregetur.
65 [63). Si quis clericus vel laicus in Judaeo-
rum vel nico haereticorum synagogam ingressus
sit ad orandum, deponatur et segregetur.
66 [64]. Si quis clericus vel in pugna pulsatum
aliquem uno ictu occiderit, deponatur propter
suam proclivitatem et temeritatem ; laicus vero
si fuerit, segregetur.
68 [67] Si quis episcopus (4), vel presbyter,
vel diaconus secundam ordinationem ab alio sus-
ceperit, depouatur et ipse, 275 et qui ordinavit,
^ nisi utique constiterit, quod ab haereticis ordina-
tionem habeat. Qui enim ab eis baptixati et or-
dinati sunt, ut fideles vel clerici sint, fieri non
potest.
69 [68].Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia-
conus vel subdiaconus, lector vel cantor saoctam
Paschae Quadragesimam, etc., ut supra pag.Qdb.
79 [69]. Si quis episcopus.vel diaconus, vel quis
omnino ex clericorum catalogo, jejunat cum Ju-
daeis, etc., ut pag. 738.
40 Luc. xv, 7. 4i Act. xxiH, 5. 42 Nic. can. 10.
(4) Intelligilur de Cataphrygibus, ut cap. 19 concil. Nic. et 95 sextae synodi.
Patrol. Gr. CIY.
1
24
147 PHOTII PATRIARCHA CP. US
81 [80]. Diximus non oportere episcopum vel
presbjterum seipsum ad publicas administratio-
nes demittere, sed in ecclesiasticis negotiis ver-
sari. Vel ergo ita non facere persuadeatur, vel
deponatur : Nemo enim potest duobus dominis
servire 43 5 secundum Domini proceptum.
83 [82]. Episcopus, vel presbyter, vel diaconus
exercitui vacans, et utraque obtinere volens, Ro-
manum scilicet magistratum, et sacerdotalem ad-
ministrationem, deponatur : Qucb sunt enim Cee·
saris , Caesari : et quos sunt /)<?·, Deo 44.
84. Quisquis regem, elc., ut pag. 739·
Concilii Nicaeni canones 2, 10, 17.
2. Quooiam multa, vel necessitate, etc., ut
pag. 499.
10. Quicunque ex iis qui lapsi sunt, etc., ut
pag. 547.
17. Quoniam multi 43 qui in canone recensen-
tur,plura habendi studium et turpe lucrum perse-
quentes, divinae Scripturo obliti sunt, quae dicit :
Argentum suum non dedit ad usuram 46 ; 974 et
fenerantes centesimas exigunt ; aequum censuit
sancta et magna synodus, ut si quis inventus fue-
rit post statutum usuras ex mutuo sumere, vel
eam rem aliter persequi, vel sesquialteras [sescu-
plas] exigere, vel aliquid aliud excogitare turpis
quaestus gratia, e clero deponatur, et sit alienus
a canone.
Concilii Ancyrani canones 10, 14, 18.
lO.Quicunque diaconi constituti, in ipsa consti-
tutione testificati sunt et dixerunt oportere se (
uxores ducere, cum non possint sic manere, ii si
uxorem postea duxerint, sint in ministerio, eoquod
hoc sit illis ab episcopo concessum. Si qui autem
hoc silentio proterito, et in ordinatione, ut ita
manerent, suscepti sunt, postea autem ad matri-
monium venerunt, ii a diaconatu cessent.
14. Qui in clero sunt, presbyteros vel diaconos
a carnibus abstinentes, visum est eas attingere,
et sic, ut velint, ab eis abstinere. Si autem no-
lint olera, qua cum carnibus apponuntur, co-
medere, et canoni non cedant, ab ordine ces-
sare.
18. Si qui constituti episcopi, etc., ut pag.
506.
Concilii Cmsareensis canon 1 .
l.Presbytersi uxorem duxerit, etc. >utpag. 739.
Concilii Antiocheni canones 1,3, 4, 5, 13.
1. Omnes qui audent, etc., ut pag. 639.
5. Si quis presbyter, vel diaconus, vel quis
omnino ex sacerdotali ordine relicta sua paro-
chia, etc., ut pag. 658.
975 4, Si quis episcopus a syuodo depositus,
etc., ut pag. 201.
5. Si quis presbyter vel diaconus proprio con-
tempto episcopo, ab Ecclesia seipsum segregave-
rit, etc., ut pag. 583.
πα\ Ειπομεν οτι μή χρή άπίσ> coito j 11 πρίσδύτιρον
καθιέναι έαυτδν είς δημοσίας διοικήσεις, άλλα προσ-
ευκαιρεϊν ταΐς έκκλησιαστικαΤς χρείαις * ή πειδε-
σθω ούν τούτο μή ποιεΤν, ή καθαιρείσθω · Ούδεις γάρ
δυναται δυσΙ κυρίοις δουλεύειν, κατά την Κυριακήν
παρακέλευσιν.
πγ'. Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, στρα-
τείφ σχολάζα>ν, καί βουλάμενος άμφάτερα καιέχειν,
Ρωμαϊκήν άρχήν και Ιερατικήν διοίκησιν, καθχιρεί-
σθω · Τά γάρ Καίσαρος Καίσαρί, καί τδ τού θεού
τψ θεφ.
πδ\ *Ος τις υβρίσει βασιλέα, κ. τ. λ.
Συνάδου Νίκαιας κανών β' ι' ιζ .
β'. ’Εηειδή πολλά ήτοι ύπύ άνάγκης, κ. τ. λ.
ι*. "Οσοι προεχειρίσθησαν των παραπεπτωκάτων,
κ. τ. λ.
ιζ’. ’Επειδή πολλοί έν τψ κι νάνι έξεταζάμενοι, τήν
πλεονεξίαν καί τήν αΙσχροκέρδειαν διώκοντες, έπελά-
θοντο του θείου Γράμματος λέγοντος · Τδ άργύριον
αυτού ούκ δδωκεν έπι τάκφ, καί δανείζοντες έκα-
τοστάς άπαιτουσιν, έδικα ίωσεν ή άγια καί μεγάλη
σύνοδος, ώς ιι τις εύρεθείη μετά τύν δρον τούτον
τάκους λαμβάνων, έκ μεταχειρίσεως, ή άλλως μετερ-
χδμενος τδ πράγμα, ή ήμιολίας άπαιτών, ή δλως
ετεράν τι έπινοών αΙσχρού κέρδους ένεκα, καθχιρε-
θήσεται του κλήρου, καί άλλάτριος τού κα νάνος έσται.
Συνάδου ’Αγκύρας κανών ι*, ιδ’, ιη\
ι*. Διάκονοι ίσοι καθίστανται, παρ* αυτήν τήν κχτα-
στασιν εΐ έμαρτύραντο καί ετχσαν χρή ναι γαμήσαι,
μή δυνάμενοι ούτως μένειν, ούτοι μετά ταύτα γαμή-
σαντες, Ιστωσαν έν τή ύπηρεσίφ δ·ά τδ έπιτρζπηνχι αύ-
τοϊς δπδ τού έπισκάπου* τούτο δέ ει τινες σιωπήσαντες
καί καταδεξάμενοι έν τή χειροτονί^ μένειν ούτως,
μετά τχύτα ήλθον έπΙ γάμον, πεπαύσθαι αυτούς τής
διακονίας.
*ιδ\ Τούς εν χλήρφ πρεσβυτέρου; δντας ή διακάνους,
καί άπεχομένους χρεών, έδοξεν έφάπτεσθαι * καί
ούτως, εΐ βούλοιντο κρατεϊν έ χυτών · εΐ δέ βδελύσ-
σοιντο ώς μή δ! τά μετά των χρεών βαλλάμενα λά-
χανα έσθίειν, καί μή ύπείκοιεν τψ κανάνι, πεπαύ-
σθαι αύτούς τής τάξεως*
ιη\ Ο Τ τινες έπίσκοποι κατασταθέντες καί μή δε-
χθέντες, κ. τ. λ.
( Συνάδου Καισαρείας κανών αν.
α\ Πρεσβύτερος kxv γήμη, κ. τ. λ.
Συνάδου ’Αντιοχείας κανών α’, γ’, δ*, ε*, ιγ\
α*. Πάντας τούς τολμώντας, κ. τ. λ.
γ’. ΕΪ τις πρεσέύτερος, ή διάκονος, ή δλως των τού
Ιερατείου, καταλιπών τήν έαυτού παροικίαν, κ. τ. λ.
δ'.Ει τις έπίσκοπος ύπδ συνάδου καθαιρεθείς, κ. τ. λ.
ε*. ΕΥ τις πρεσβύτερος ή διάκονος, καταωρο νήσος
τού Ιδίου έπισκάπου, άιρώρισεν έαυτδν τής Εκκλη-
σίας, κ. τ, λ·
43 Math. νι, 24. ** Math. xxu, 21. <5 Aposl. 44 ; Laod. 5 ; Leonis 5 ; Gelas. 15. 46 Psal. xnr, 5.
749 SYNTAGMA CANONUM. - TlT. IX, CAP. XIV. 750
ιγ’. Μηδένα Επίσκοπον τολμάν, κ. τ. λ. Α 13. NullllS episcopus audeat, 6lC.,Ui pag. 475.
Συνόδου Εφέσου κανών β*. Concilii Ephesini canon 2.
β’. Et τινες έπαργεώται Επίσκοποι, Απελείφθησαν 2. Si qui autem provinciales episcopi a sancta
τής άγίας συνόδου, κα* τή άποστχσίφ προσετέθησαν, synodo abfuerint, et deficientibus adhaeserint, aut
ή προσχεθήναι πεφαΟεΐεν, ή καί ύπογράψαντες τή adhaerere tentaverint, vel etiam postquam subs-
Νβστορίου καθαιρέσει έπαλινδρόμησαν πρδς τδ τής cripserunt Nestorii depositioni, rursus ad defec-
Αποστασίας συνέδριον, τούτου; πάντη κατα τδ δόξαν tionis consessum recurrerunt, istos placuit san-
τή Αγίφ συνόδφ, Αλλοτρίους εΤναι τής Ιερωσύνης κα5. ct® Synodo penitus alienos 6SSe Sacerdotio, et ft
τού βαθμού έκπίπτοντας. gradu cecidisse.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών β’, ιη’, κζ\ Concilii Chalcedonensis canones 2, 18, 27.
β\ Et τις έπίσκοπος έπί χρήμασι χειροτονίαν ποιή- 2. Si quis episcopus propter pecunias ordina-
σαιτο, κ. τ. λ. tionem fecerit, etc., ut pag. 515.
ιη\ T b τής συνωμοσίας ή πατρίας Εγκλημα, καί 18. Conjurationis vel sodalitatis crimen ab
«αρα τών 2ξω νόμων πάντα κεκώλυται, πολλψ δή extern i tatis etiam legibus est omnino prohibitam:
μύλλον έν τή τού θεού Έκκλησίφ τούτο γίνεσθαι multo magis hoc autem in Dei ecciesia fieri pro-
άπάγορίύειν «ροσήκεν. Et τινες τοίνυν κληρικοί, ή ^ bibere oportet. Si qui ergo clerici vel monachi
μονάζοντες εύρεθετεν, ή συνομνύμενοι, ή φατριάζον- inventi fuerint, se jactantes, vel sodalitates com-
τες, ή κατασκευές τυρεύοντες έπισκόποις ή κληρι- parantes, vel aliquid Struentes ac molientes ad-
χοϊς, έκπιπτέτωσαν πάντη τού οίκείου βαθμού. versus episcopos ac clericos, proprio gradu om-
nino excident.
κζ'. Τούς Αρπάζοντας γυναίκας έπ* όνόματι συνοι- 27. Eos qui nomine conjugii mulieres rapiunt
κεσίου, ή συμπράττοντας, ή συναιρομένου; τοΐς άρπά- vel Opem ferunt, ac Consentiunt iis qui rapiunt,
ζουσιν, ώρισεν ή Αγία σύνοδος, εΐ μίν κληρικοί εΐεν, statuit synodus, si sint quidem clerici, proprio
έκπίπτειν τού Ιδίου βαθμού* εΐ δ! λαϊκοί, αναθεματίζε- gradu excidere ; sin autem laici, anathemati-
σ6αι. zari.
Συνόδου Σαρδικής κανών κα\ Concilii Sardicensis CdHOH 21 .
Γαυδέντιος έπίσκοπος είπε* τούτα τα σωτηριω- 2l . Gaudentius episcopus dixit : Haec saluta-
δώς, κ. τ. λ. riter, etc., ut pag . 666.
Καί τούτο δέ έκεϊθεν μάλιστα γνώριμον γενήσεται Porro autem hoc quoque Illius erit maxime
καί πληρωθήσεται, κ. τ. λ. notum, etC., ut pag . 666.
Συνόδου οικουμενικής Εκτη; κανών γ', δ’, ε', θ’, 27β Concilii cecumenid VI canones 3, 4, 8, 9,
t’, ια\<, G 10, 11,86,97.
Περί Ιερέων κα5 κληρικών. De presbyteris et clericis .
γ\ Επειδή δέ δ εύσεβής καί φιλόχριστος ημών βα- 3. Quoniam vero quis pius Christique amator,
σιλεύς, x. τ. λ. etc., Ut pag. 5ll.
δ’. Et τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, 4. Si quis 47 episcopus, vel presbyter, vel dia-
n ύποδιάκονος, ή Αναγνώςτης, ή ψάλτης, ή θυρωρδς, conus, vel stibdiaconus, vel lector, vel cantor,
γυναικί Αφιερωμένη θεψ μιχθείη, καταιρείσθω, ώς vel ostiarius, CUm muliere Deo dicata coierit,
τήν νύμφην τού Χριστού διαφθείρας · εί δέ λαϊκδς, deponatur, ut qui Christi spons® vitium attule-
Αφοριζέσθω. rit; sin autem laicus, segregetur.
t\ Μηδείς τών έν Ιερατικφ καταλεγομίνων τά- 5. Nullus enim qui in sacerdotem, etc., Ut
γματι, κ. τ. λ. pag. 219.
θ'. Μηδενί έξεϊναι κληρικψ καπηλικδν εχειν έργα- 9. Nulli licere 48 clerico cauponariam habere
στήριον. El γΑρ τψ τοιούτψ είσιέναι έν χαπηλείψ tabernam. Si enim in cauponam ingredi non est
ούχ έπιτέτραπται, πόσψ μάλλον Αλλοι; Εν τούτψ δια- permissum, quanto magis aliis in ea ministrare,
χονεΤσθαι, καί A μή θέμις αύτψ έγχειρεϊν ; Et δέ τι et ea qu® non licet ipsi tractare? Si quid autem
τοιούτον διαπράξαιτο, ή παυσάσθω, ή καθαιρείσθω. D tale fecerit, vel cesset, Vel deponatur.
ι\ ’Επίσχοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, τό- 10. Episcopus 49, presbyter, vel diaconus, qui
κους ή τΑς λεγομένας εκατοστές λαμβάνων, παυσά- usuras, vel quae dicuntur centesimas accipit, vel
σθω ή καθαιρείσθω. cesset, vel deponatur.
ια'· Μηδείς τώ/ έν Ιερατικφ χαταλεγομένων τά- 1 1 . Nemo eorum 80 qui in sacerdotali Ordine
γματι, ή λαϊκός τα παρΑ τών Ιουδαίων Αζυμα έσθιέτω, enumerantur, vel laicus, Judaeorum azyma come-
ή τούτοι; προσοικειούσθω, ή έν νόσοι; προσκαλείσθω, dat,vel ullam cum eis familiaritatem ineat, vel in
χαί ιατρεία; παρ’ αυτών λαμβανέτω, ή έν βαλα- morbis accersat,vel ab eis medicinas accipiat, vel
νείοις τούτοι; παντελώς συλλουέσθω * εί δέ τις τούτο una CUm eis in balneis Uvetur.Si quis autem hoc
πραξαι έπιχειροίη, εί μέν κληρικός ε?η, καθαιρεί- facere aggressus fuerit, si sit quidem clericus,
οθω * εί δέ λαϊκδς, Αφοριζέσθω. deponetur : si autem laicus, segregetur.
47 Confer can. apost. 28. 48 Can. aposl. 51,42; Laodic. 24. 49 Can. apost, 43. 80 Can*
apost. 69 ; Laodic. 37, 38.
751 PHOTII PATRIARCHA CP. 752
277 86- Eos qui ad animarum lapsus mere- A πζ"\ Του; έπί ψυχών όλίσθω πόρνας έπισυνάγον-
trices cogunt et alunt, si sint quidem clerici, ju- τις, καί έκτρέφοντας, εί μίν κληρικοί εΤεν, καβαι-
bemus deponi : si vero laici, segregari. ρεϊσθχι όρίζομεν · εί δϊ λαϊκοί, άφορίζεσθαι.
97. Eos qui vel cum uxore coilanl, etc., Ut 4ζ'. Τοός ή γαμειή συνοικουντας, κ. τ. λ.
pag. 630.
GAP. XV. — Quas ob causas quispiam segre - ΚΕΦΑΛ. IE' — 'Ex ποίων τίς αίτίων έκ των αυ-
getur simul et deponatur , vel deponatur et com - τφ άφορίζετχι καί καθαιρεΤται, ή καθαιρεΤται *αι
mutlione aut Ecclesia abscindatur ? τήί κοινωνίας η καί τής Εκκλησίας έχκόπτεται.
Aposlolomm canones 28, 29, 30, 65. 'Αποστόλων κανών κη’, κθ’, λ’, ξε\
28 [27]. Si quis episcopus, vel presbyter, vel xV. ET τις Ιπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάχο-
diaconus, juste ob manifesta crimina depositus, νος κχθαιρεθείς δικαίως έπί έγκλήμχσι φανεροΤς, τολ-
sibi aliquando creditum ministerium attingere μήσειεν άψχσθσι τής πότε έγχειρισθείση; αυτψ λειτ-
audeat, ab Ecclesia omnino abscindatur. ουργίας, ο3τος παντάπασιν έκκοπτέσθω τής ’Εκλτ-
σίας.
29 [28] Si quis episcopus per pecunias, etc., κθ\ Ei τις έπίσκοπος διά χρημάτων, x. τ. λ.
ut pag. 515. 8
οΟ [29]. Si quis episcopus saecularibus princi- λ\ Et τις έπίσκοπος κοσμικοϊς άρχουσι, κ. τ. λ.
pibus, etc., ut pag . 5il.
65 [63], Si quis clericus vel laicus in Judaeo- ξε'. ET τις κληρικός η λαϊκός είσέλθοι είς συν-
rum vel haereticorum synagogam ingressus sit ad αγωγήν 'Ιουδαίων ή αιρετικών προσεύξασθαι, καθαι-
orandum, deponatur et segregetur. ρείσθω καί άφοριζέσθω.
CAP. XVI. — Quas ob causas clericus vel ΚΕΦΑΛ. Ιζ"\ — 'Ex ποίων αιτιών κληρικός ή
laicus anathematizetur. λαϊκός άνχθεμχτίζεται.
Concilii Gangrensis canon 20. Συνόδου Γάνγρας κανών κ\
20. Si quis arrogantia utens et martyrum con- ET τις αίτιώτο ύπερηβχνψ διαθέσει χεχρημέ-
gregatioties, 278 abhorrens et sacra quae in eis νος, καί βδελυσσόμενος τάς συνάξεις των μαρτυρώ*,
celebrantur, et eorum memorias accuset, Sit ana- ή τάς έν αύταΤς γινομένας λειτουργίας και τάς μνή-
thema. μχς αυτών, άνάθεμα έστω.
Concilii Chalcedonensis canones 2, 7. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών β’, ζ'.
2. Si quis episcopus propter pecunias ordina- β\ ET τις έπίσκοπος έπί χρήμχσι χειροτονίαν ποιή-
tiones fecerit, etc., ut pag. 515. e**1*™, *. τ. λ.
7. Eos qui in clero semel ordinati sunt, et iti- ζ*. Τους άπαξ έν κλήρφ τεταγμένους, ή καί μο-
dem monachos, statuimus nec ad milifarem ex- ναστάς, ώρίσαμεν μήτε έπ\ στρατείαν μήτε έπί άξία*
peditionem, nec ad saecularem dignitatem posse κοσμικήν ίρχεσθαι ‘ ή τούτο τολμώντας καί μή μετα-
venire. Qui autem hoc audent, et non poenilen- μελουμένους, ώστε έπιστρέψαι έπί τούτο δ διά θεόν
tia ducti ad id revertuntur, quod propter Deum πρότερον εΤλοντο, άναθεματίζεσθαι.
prius elegerant, anathematizari.
Basilii CX epistola ad Gregorium presbyterum . Βασιλείου έκ τής πρός Γρηγόριον πρεσβύτερον
^ιστολής.
Legi tuas litteras cum omni patientia, elc., Ut Ένέτυχόν σου τοϊς γράμαασι μετά πάσητ μακρο-
pag. 687. Ουμίας, κ. τ. λ.
Synodi unionis canones 5, 6. Συνόδου τής ένώσεως κανών ε’, ζ”.
5. Qui Ecclesiam sanciam calumniantur quod ε\ Τοϊς συκοφαντουσι τήν άγίαν 'Εκκλησίαν, δτι
quartas nuptias permiserit, divina hoc ita insti- τετραγαμίαν έδεξατο, χάριν τής εύδοκέ^ θεού γενο-
tuenle prudentia, quae fratres adunari voluit μένης οικονομίας, καί τής προσλήψεως καί ένώσεως
scandalorum pessimo exemplo antea separatos, αδελφών ήμών, ου; ή τών προλαβόντων σκανδά-
anathema sit. λων ahia, έχώριζεν, άνάθεμα.
6. Qui asserere praesumunt quod Ecclesia pu- Τοϊς τολμώσι λέγειν, 8τι ή Εκκλησία τό κα-
ritatem et castitatem sanctimoniamque minus θαρόν καί άχραντον ου σώζει τής άγιστείας αυτής,
servet, imo prolis fovendae causa gratiae a Deo άλλά μολυσμόν τινα προσετρίψατο δια τήν χάριτι
datae maculam asperserit liberis ob scandalum θεού γενομένην σύναψιν τών τέκνων, ο3ς διεμέρισι
divisis, quos postea conjunxerit, anathema esto, μέν τό n&n προγεγονός σκάνδαλον, συνήψε δε ή τού-
του παρά πάντων όμου άθέτησις καί άποκήρυξις,
άνάθεμα.
CAP. XVII. — Ne bis vindicetur in eadem κεφαα. iz\ — "Οτι οό χρή δίς έκδικετν έπί
Τβ * # τφ αύτφ.
Apostolorum canon 25. Αποστόλων κα*ών κε’.
25. Episcopus, yel presbyter, vel diaconus, κε’. Επίσκοπος, ή πρεσδύτερος, ή διάκονος, έπί
fornicationis, etc·, ut pag « 743. πορνείφ ή έπιορκί^, κ. τ. λ.
753
754
SYNTAGMA CANONUM.
Βασιλείου κανών γ*, λβ', να.
γ'. Διάκονος μίεά την διακόνισσαν πορνεύσας,
απόβλητος μεν της διακονίας εσται · είς δε των λαϊ-
κών άπωσΟε^ς τόπον, της κοινωνίας ούκ εφχΟόαεται·
διότι άρχαΐός έστι κανών, τού; άπδ βαθμού πεπτω-
κότας, τούςψ μόνφ τψ τροπψ τής κολάσεως ύπϊβάλ-
λεσθαι, άκολουθησάντων, ώς οΤμαι, των εξ άρχής τψ
νόμω έκείνψ, τψ, Ούκ έκδικήσεις δίς έπί τψ αύτώ *
και δι* έτέραν δέ αιτίαν, δτι οΐ μέν έν τψ λαϊκψ
δντες τάγματι έκοεβλημένει τού τόπου τών πιοτών,
πάλιν εις τύν άφ* ού έςέπεσον τόπον αναλαμβάνον-
ται · δ δε διάκονος άπας έχει την δίκην τής καθαιρέ-
σεως διαρκή * ώς ούν ούκ άποδιδομένης αύτψ τής
διακονίας, έπί ταύτης έστησαν μόνης τής έκδική-
σεως · ταύτα μεν ούν τα έκ των τύπων · καθόλου δέ
άληθέστερόν έστιν Ίαμα, ή τής αμαρτίας άναχώρη-
σις · ώστε 6 δια σαρκος ήδονήν άθετήσας την χάριν,
διά τού συντριμμού τής σαρκος, και πάσης δουλαγω-
γίας τής κατ' έγκράτειαν άποστάς των ήδονών ύφ’
ών κατεστράφη, τελείαν ήμΤν παρέξει τής Ιάσεως αύ-
τοΰ την άπόοειξιν. 'Αμφότερα τοίνυν ήμας είδέναι
δεΤ, καί τά της ακρίβειας, καί τά τής συνηθεία;’ έπε-
σθαι δε, έπί των καταδεζαμενων την άκρότητα, τψ
παραδοθέντι τύπψ.
λβ’. ΟΙ τήν πρύς Θάνατον άμαρτίαν άμαρτάνοντες
κληρ'κοί, τού βαθμού κατάγονται * τής κοινωνίας δε
των λαϊκών ούκ έξείργονται * Ού γάρ έκδικήσεις δις
έπί τώ αύτψ
να*. Τύ κατά τούς κληρικούς, άδιορίστώς οί κα-
νόνες έξέθεντο, κελεύσαντες μίαν έπί χοίς πεσούσιν
δρίζεσθαι τιμωρίαν, τήν Ικπχωσιν τής υπηρεσίας, ^
ε'ίτε έν βαθμψ τυγχάνοιεν, ε'ίτε καί άχειροθέτψ ύπ-
ηρεσίφ προσκαρτεροΐεν.
ΚΕΦΑΛ. ΙΗ*. — ’Εκ ποίων αίτιων τελείως έκ-
βάλλεχαι.
'Αποστόλων κανών κη', να*, ξβ’.
κη'. ΕΤ τις επίσκοπος, ή πρεσβύτε ρος, ή διάκονος,
καθσιρεθείς δικαίως, κ. τ. λ.
να'. Ει τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
ή δλως τού καταλόγου τού Ιερατικού, γάμου καί
κρεών, κ. τ. λ.
ξβ’. Ει τις κληρικύς διά φόβον άνθρώπινον 'Ιου-
δαίου, κ. τ. λ.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών δ'.
δ’. Ει τις έπίσκοπος, ύπο συνόδου καθαιρεθείς,^
κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών λ^**.
λζ”9. "Οτι ού δεΤ ιερατικούς ή κληρικούς, μάγους,
κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών κα*.
κα\ Οΐ έπ’ έγκλήμασι κανονικοϊς υπεύθυνοι, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Ιθ'. — Πότε τις καθέδρας μεν ή στσ-
σεω; ιερατικής μετέχει, ούκ ένεργεΐ δέ τι των
λοιπών.
- ΤΙΤ. IX, CAP. XV-XIX.
α 279 Basilii canones 3, 32, 51.
3. Diaconus post diaconatum fornicatus, diaco-
natu ejicietur quidem, sed in laicorum detrusus
locum, a communione non arcebitur.Quoniam an-
tiquus est canon, ut ii qui gradu exciderunt, huic
soli pcenae generi subjiciantur, antiquis, opinor,
secutis legem illam, Non vindicabis bis in idip-_
sum : a! que etiam propter aliam causam; quod
qui in ordinesunt laico, si a loco fidelium ejician-
tur.rursus in eum, ex quo ceciderunt, locum reci-
piuntur; diaconus vero semel habet semper man-
suram poenam depositionis. Quoniam igitur diaco*
natus ei non restituitur, in ea sola multa steterunt.
Atque haec quidem sunt quae ex constitutionibus
habentur. In omnibus autem verior medicina est
j recessus a peccato. Quare si propter carnis volu-
ptatem gratiam abjecit, is si carnem conterendo et
in omnem, secundum continentiae praescripta, ser-
vitutem redigendo, secedat a voluptatibus, a quibus
victus et prostratus est, plenum nobis suae cura-
tionis specimen dabit. Itaque scire nos utraque
oportet, et quae sunt summi juris, et quae sunt
consuetudinis : sequi autem in iis quae summum
jus non admittunt, formam traditam.
32. Peccatum ad mortem peccantes clerici, de
gradu d< jiciuntur,a laicorum autem communione
non arcentur. Non enim vindicabis bis in idip -
sum .
51. Quod ad clericos attinet, indefinite canones
exposuerunt, unam lapsis jubentes poenam infli-
,gi, ejectionem a ministerio, sive in gradu fue-
rint, sive etiam in ministerio, quod manuum im-
positione non datur, permaneant.
280 CAP. XVIII. — Quas ob causas omnino
expulsio fiat.
Apostolorum canon 28, 51, 62.
28 [27]. Si quis episcopus, vel presbyter, vel
diaconus juste ob manifesta crimina depositus,
etc., utpag . 751.
51 [50]. Si quis episcopus, presbyter, vel dia-
conus, vel omnino ex sacerdotali numero a nup-
tiis, vino ct carnibus, etc., ut pag. 731.
62 [61]. Si quis ςΙβηου$ propter nutum hu-
manum, vel Judaei, etc., ut pag . 746.
Concilii Antiocheni canon 4.
i 4. Si quis episcopus a synodo depositus, etc.,
utpag . 201.
Concilii Laodiceni canon 36.
36. Quod non oportet eos qui sunt sacrali, etc.,
ni pag. 734.
Concilii acumenici vi canon 2l.
21. Quid canonice quorumdam criminum rei
facti, etc , ut pag.ldb.
CAP. XIX- — Quandonam aliquis cathedram
quidem slalumque ecclesiasticum retinet , nulla -
tenus tamen ministerium exercet.
V Nahum j, 9·
755
756
PHOTII PATRIARCHAE CP.
Concilii Ancyrani canon 1,2. A Συνόδου Άγκυρας κανών α’, β\
1. Presbyteros qui sacrificaverunt, etC.,ttlp,595. α*. Πρεσδυτέρους τούς έπιθύσχντας, κ. τ. ).
2. Diaconos similiter qui sacriflcaruilt, postea β\ Διακόνου; ύμοίως θύσχντας, μετά δε τχύτχ
autem relnctati sunt, alium quidem honorem ha- άναπαλαίσχντχς, τήν μεν άλλην τιμήν Εχειν, πεπαύ-
bere, ipsos autem ab omni sacerdotali (5) mini- σθαι δε αυτούς πασης τής Ιερατικής λειτουργίας τού
sterio cessare, et panem vel calicem offerendi, vel άρτον, ή ποτήριον άναφέρειν, ή κηρύσσειν* εΐ μέντοι,
praedicandi : sed SI ex episcopis aliqui in iis vel τινες τών Επισκόπων τούτους συνίυοιεν κάματόν τινα
afflictionem aliquam, vel humilitatem ac mansue- ή ταπείνωσιν πρχότητος, και έθέλοιεν πλέον τι διδό-
tudinem viderint, et aliquid amplius dare vel of- ναι ή άφαφεΤν, Επ’ αύτοΤς είναι τήν Εξουσίαν,
ferre voluerint, in eoruin potestate id esse.
981 Concilii Neocouariensis canon 9. Συνόδου Νεοκαισχρείας κανών θ’.
9. Si presbyter qui corpore prius peccaverat, θ’. Πρεσδύτερος Εάν προημαρτηκώ; σώματι,
eicnut pag. 547. χ. τ. λ.
Concilii cecumenici VI canones 3, 26. Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών γ’, κζ^
De presbyteris et clericis. B Περί Ιερέων καί κληρικών.
3. Quoniam vero pius Christique amator, etc., γ*. ’Επειδή δε δ εύσεδής και φιλόχριστος ημών
Utpag. 511. βασιλεύτ, κ. τ. λ.
26. Presbyterum, qui per ignorantiam illicitis κζ"\ Πρεσδύτερον τον κατά άγνοιαν άθέσμψ γά-
nupliis est implicatus, esse quidem cathedrae parti- μψ περιπαρέντα, καθέδρας μεν μετέχειν, κατά
cipem, secundum ea quffi sunt nobis a sacro cano- τά άπύ τού Ιερού κανόνος ήμΐν νομοθετηθέντα, τών δΕ
ne decreta : a reliquis autem operationibus absti- λοιπών Ενεργειών άπέχεσθαι * άρκετύ* γάρ τψ ταούτψ
nere.Ei enim, qui est talis, satis est Si venia detur, ή συγγνώμη * εύλογεΤν δε Ετερον τύν τά οΙκεΐα τημε-
Ut is autem alii benedicat qui debet propria cura- λεΤν δφείλοντα τραύματα, άνακόλουθον · ευλογία
re vulnera, non est consentaneum. Benedictio enim γάρ άγιασμού μετάδοσίς Εστιν · b δε τούτο μή
est Sancti6cationis impertitio : qui autem id non Εχων διά τύ έκ τής άγνοίας παράπτωμα, πώς έτέρφ
habet propter delictum ex ignorantia, quomodo al- μεταδώσει; μήτε τοίνυν δημοσία, μήτε Ιδί$ εύλο-
teri impertiet? Nec ergo publice, nec privatim be- γείτω, μήτε τύ σώμα τού Χριστού κατανεμέτω έτέ-
nedicat, nec Christi corpus aliis dislribuat (nec ροις, μήτε τι άλλο λειτουργείτω * άλλ* άρκούμενο;
aliquod aliud ministerium obeat), sed praesidentia τή πρόεδρέ, προσκλαιέτω τώ κυρίψ συγχωρηθήναι
contentus domino defleat,ut illi ex ignorantia pec- αύτφ τύ έκ τής άγνοίας άνήχημα · πρόδηλον γάρ ώ;
catum remittatur. Manifestum enim est quod nefa- Ο τοιούτος γάμος διχλυθήσεται, καί ούδαμώς b άνήρ
rium conjugium dissolvetur, nec vir cum ea ullo μετουσίαν Εξει πρύς την δι* ής τής ίερας Ενέργειας
modo consuetudinem habebit, propter quam sa- Εστερηται.
cra operatione privatus est.
Basilii canones 27, 70. Βασιλείου κανών κζ’, ο’.
21. De presbytero qui insciens illicitis nuptiis κζ’. Περί τού πρεσδυτέρου τού κατά άγνοιαν
implicatus est, etc., Ut pag . 547. άθέσμψ γάμω περιπαρέντος, κ. τ. λ.
70. Diaconus qui pollutus est in labris, seque θ’. Διάκονος Εν χείλεσι μιανθείς, καί μέχρι τούτου
eo usque peccasse confessus est, a ministerio ήμαρτηκέναι ομολογίας, τής λειτουργίας έπισχε-
amovebitur ; sed ei concedetur, Ut cum diaconis θήσεται * τού δΕ μετέχειν τών αγιασμάτων, μετά
particeps sit sacramentorum. Id ipsum autem τών διακόνων άξιωθήσεται * τύ δε αύτό καί πρεσδύ-
presbyter quoque. Si quid autem amplius quis τερον * εί δέ τι τούτου πλεΐον φωραθείη τις ήμαρτη-
peccasse deprehensus fuerit, in quocunque sit χώς, Εν οΐψ άν ή βαθμψ, καθχιρεθήσετχι.
gradu, deponetur.
289 GAP. XX. — Non esse credendum epis - ΚΕΦΑΛ. K\ — Περί τού μή πιστεύεσθαι τον
copo affirmanti privatim sibi clericum de crimi- D Επίσκοπον λέγοντα Ιδιαζόντος αυτψ τύν κληριχύν
ne esse confessum . συνομολογήσχι τύ άμάρχημχ.
Concilii Carthaginensis canon 132. Συνόδου Καρθχγέννης κανών ρλβ'.
De episcopo , qui excommunicat eum , quem Περί Επισκόπου τού άπύ κοινωνίας ποιούντο;
sibi soli crimen dicit esse confessum. τύν αύτψ μόνψ τύ ίδιον Εγκλημα ύμολογή-
σαντα.
132. Item placilitW, Ut si quando episcopus di- ρλβ'. 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα Εάν ποτέ Επίσκοπο;
cit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse con- λέγη τινά αύτψ μόνψ τύ ΐδιόν Εγκλημα ύμολογήσαι,
fessum, atque ille neget et poenitere noluerit ; non χ*ί Εκείνος άρνήτχι, μή λογίσηται b Επίσκοπος εί;
putet ad injuriam suam episcopus pertinere, quod Ιδίαν ύδριν συντείνει v, 8τι αύτύς μόνος ού πιστεύε-
5» Cone. Carth. vn, c. 53, Afric. c. 99.
(5) Sacro aptius reddidit Dionysius, babeturque in veteri interpretatione.
757
SYNTAGMA CANONUM. *— TIT. IX, CAP. XX-XXII. 758
τβι · εΐ καί τψ σκινδαλμψ τής Ιδίας συνειδήσεως A illi soli non creditur, etsi scrupule (5*) propriae
λέγει μη θελειν έαυτύν κοινωνβΐν τφ άρνουμένψ. cognitionis se dicit neganti nolle communicare.
ΚΕΦΛΛ. KA'. — Περί έπισκόπου ή κληρικού CAP. XXI. — De episcopo Cltit clerico qtli Ves-
ΙαΟίοντος κρέας έν αΤματι, ή θνηαιμαΐον η catur carne cum sanguine, vel morticino , vel a
θηριάλωτον. fera suffocato.
'Αποστόλων κανών ξγ\ Apostolorum canon 83.
ξγ*. El τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, 63 [62] Si quis episcopus vel presbyter, vel
η δλως του καταλόγου του ιερατικού, φάγγι κρέα: diaconus vel omnino ex sacerdotali numero co-
χ. τ. λ. mederit carnes, etc., ulpag. 746.
Συνόδου 'Αγκυρας κανών γ\ Concilii Ancyrani canon 3.
γ\ Τους φεύγοντας και συκληφθέντας, ή ύπύ 3.Eosqui fugientes comprehensi sunt, vel Sunt
οικείων παραδοθέντας, ή άλλα» τα ύπάρχοντα a suis traditi, vel suis alioqui facultatibus privati,
άφαιρεΟέντας, ή δπομείναντας βασάνους, ή είς vel tormenta perpessi, vel in carcerem conjecti
δεσμωτήριον έμβληθέντας, βοώντάς τε δτι elal Χρι- sunt, clamantes se esse Christianos, et divulsi ac
στιανολ, και περισχισθέντας, ήτοι είς τάς χεΤρας distracti sunt, vel iis qui vim afferebant tllUS in
πρδς βίαν έμβαλλόντων τών βιαζωμένωνά, ή βρωμά Β manus immittentibus, vel cibo aliquo per necessi-
τι πρύς Ανάγκης δεξαμένους, δμολογούντας δε διόλου tatem suscepto, se tamen esse Christianos perpe-
δτι εΐσί Χριστιανοί, και τύ πένθος του συμβάντος tuo fatentes, et ejusquod accidit dolorem et amic~
Αεί έπιδεικνυμένους τη πάαη καταστολή καί τψ tu, et habit·!, et vit» 285 humilitate pr» se feren-
σχήματι, καί τη τού βίου ταπεινότητι, τούτους ώς tes, a communione non arceri. Sin autem etiam ab
εξω Αμαρτήματος δ/τας, της κοινωνίας μή κωλύε- aliquo sunt prohibiti, majoris cautionis gratia, vel
σθαι. El δέ καί έκωλύθησαν ύπό τίνος, περισσοτέρας etiam propter aliquorum ignorantiam, statim ad-
Ακριβείας Ινεκεν, ή καί τινων Αγνοίφ, ευθύς προσ- mittantur. Hoc autem similiter in clericis et aliis
δεχθήναι * τούτο δέ δμοίως έπί τε των έκ του κλήρου laicis. Hoc quoque est examinatum, an possint
καί τών άλλων λαϊκών * προεξητάσθη δέ κάκεϊνο, εΐ etiam laici, qui in eamdem necessitatem incide-
δύνονται καί λαϊκοί τη αύτη Ανάγκη δποπεσόντες, runt, ad ordinem promoveri. Visum est ergo, et
πράγεσθαι είς τάξιν - Ιδοξεν ουν καί τούτους ώς eos ut qui nihil peccassent, si etiam precedens
μηδέν ήμαρτηκότας, εΐ καί ή προλαβούσα εδρίσκοιτο eorum vita instituendae ratio recta inveniatur,
δρθή του βίου πολιτεία, προχειρίζεσθαι. promoveri.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών, ξζ'. Concilii (tCUmcntd VI canon 67.
ξζ'. Θεία ήμΐν Γραφή ένετείλατο, Απέχεσθαι αΤμα-c 67. Divina nobis Scriptura mandavit, a sanguine,
τος καί πνιχτού καί πορνείας* τοϊς οΰν δια την et suffocato, et fornicatione abstinere. Eos ergo,
λίχνον γαστέρα, αίμα οίουδήποτε ζώου τέχνη τινί qui propter delicatum ventrem cujuscunque ani-
κατασκευάζουσιν Ηώδιμον, καί ουτω τούτο έσθίουσι, malis sanguinem arte aliqua esculentum con-
προσφόρως έπιτιμώμεν * ει τις ούν Απύ τού νύν, diunt ac instruunt, atque ita illo vescuntur, con-
αΐμα ζώου έσθίειν έπιχειρήσοι οίψδήποτέ τινι τρό- veni en ter punimus. Si quis deinceps animalis
σεψ, εΐ μίν κληρ*κδς εΤη καθαιρείσθω * εΐ δέ λαϊκός, sanguinem quovis modo comedere aggrediatur,
άφοριζέσθω. si sit quidem clericus, deponatur : sin autem
laiciis, segregetur.
&ΕΦΛΛ, KB*. — Περί του τούς έπισκόπους, CAP. XX Π. — Quod episcopi, et presbyteri, et
καί πρεσβυτέρ ους, καί διακόνους, καί πάντας diacon i } omnesque qui sacra tractant , a conju -
τούς τα Ιερά ψηλαφώντας, όφείλειν Απέχεσθαι gibus debeant se Continere .
καί τών οικείων γαμετών.
Συνόδου ΚαρΟα^έννης κανών γ', δ’, κε’, ο*. Concilii Carthaginensis canones 3, 4, 25, 70.
Περί έγκρατείας. De continentia .
γ*. Αύρ ήλιος έπίσκοπος εΓπεν · Έν τή προλαβούση ο 3. Aurelius episcopus dixit: Cum praterito con-
συνόδψ, ώς περί (*υΘμου έγκρατείας καί αγνείας cilio de continentia etcastitatis moderamine trac-
έζητεττο, ήρεσεν ώστε τούς τρεις βαθμούς τούτους, taretur, gradus isti tres, qui constrictione (6) qua-
τούς συνδέσμψ τινί τής Αγνείας δια τής καθιερωσύνης dain castitatis per consecrationes adnexi sunt,
συμπεπλεγμένους, φημί δέ έπισκόπους, πρεσβυτέ- episcopos (7), inquam, presbyteros et diaconos,
ρους, καί διακόνους, ώς πρέπει όσίοις έπισκόποις, ita complacuit (8), Ut concedet sacros antistites ac
καί ίερεϋσι Θεού, καί λευΐταις, καί ύπουργούσι Θείοις Dei sacerdotes, 284 nec non et Levitas (9), vel
καθιερώμασιν, έγκρατεϊς εΤναε έν πασιν, ούτως δυνη- qui sacramentis divinis inserviunt, continentes
Θώσι τού δ παρα του θεού Απλώς αίτούσιν, έπιτυχεϊν * esse in omnibus, quo possint simpliciter quod a
(5*) Haec pars ultima canonis, subsequenti ca- coni,
noni attexenda est, ut Hincmarus recte attexuit in (8) Ms. placuit.
opusc. De divortio Loth.etTetb. tom. I, pag. 572. (9) Ms. et vel si qui ; al. vel si qui ; nempe
(6) Ms. conscriptione. subdiaconi,
(7) Ms. episcopi, inquam, presbyteri, et dia*·
755
756
PHOTII PATRIARCHA CP.
Concilii Ancyrani canon 1,2. A Συνόδου ’Αγκύρτς κανών α*, β\
1 .Presbyteros qui sacrificaverunt, etc., Ut p,595. *. Πρεσουτέρους τούς έπιθύσαντας, κ. τ. >.
2. Diaconos similiter qui sacrificarunt, postea β\ Λιακδνους δμοίως θύσαντας, μετά δε ταύτα
autem reluctati sunt, alium quidem honorem ha- άναπαλαίσαντας, τήν μεν άλλην τιμήν Εχειν, πεπαύ-
bere, ipsos autem ab omni sacerdotali (5) mini- σθαι δ* αυτούς πάσης τής Ιερατικής λειτουργίας τού
sterio cessare, et panem vel calicem offerendi, vel άρτον, ή ποτήριον άναφέρειν, ή κηρύσσειν· εί μέντοι,
praedicandi : sed si ex episcopis aliqui in iis vel τινίς των Επισκόπων τούτους συνίδ ot8v κάματόν τινα
afflictionem aliquam, vel humilitatem ac mansue- ή ταπείνωσιν πραότητος, καί Εθέλοιεν πλέον τι διδό-
todinem viderint, et aliquid amplius dare vel of- ναι ή άφαιρεΤν, Επ’ αύτοτς εΤναι τήν Εξο υσίαν.
ferre voluerint, in eoruin potestate id esse.
981 Concilii NeOCmarieMU canon 9. Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών θ’.
9. Si presbyter qui corpore prius peccaverat, θ’. Πρεσβύτερος Εάν προημαρτηκώ; σώματι,
eic^ut pag. 547. κ. τ. λ.
Concilii cecumenici VI canones 3, 26. Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών γ’, κζ^
De presbyteris et clericis . ρ Περί Ιερέων και κληρικών.
3. Quoniam vero pius Christique amator, etc., γ*. Επειδή δε δ ευσεβής και φιλόχρΐστος ημών
utpag . 511. βασιλεύ:, κ. τ. λ.
26. Presbyterum, qui per ignorantiam illicitis κζ"\ Πρεσβύτερον τον κατά άγνοιαν άθέσμψ γά-
nupliis est implicatus, esse quidem cathedrae parti- μψ περιπαρέντα, καθέδρας μεν μετέχειν, κατά
cipem.secundum ea quffi sunt nobis a sacro cano- τά άπύ του Ιερού κανόνος ήμΐν νομοθετηθέντα, των δΐ
ne decreta : a reliquis autem operationibus absli- λοιπών Ενεργειών άπέχεσθαι · άρκετδ; γάρ τψ ταούτψ
nere.Ei enim, qui est talis, satis est Si venia detur, ή συγγνώμη · εύλογεΐν δε Ετερον τδν τά οΙκεΤα τημε-
Ut is autem alii benedicat qui debet propria cura- λετν όφείλοντα τραύματα, άνακόλουθον * ευλογία
re vulnera, non estconsentaneum.Benedictioenim γάρ άγιασμού μετάδοσίς Εστιν · δ δΕ τούτο μή
68t sanctificationis impertitio : qui autem id non Εχων διά τύ έκ τής άγνοίας παράπτωμα, πώς έτέρφ
habet propter delictum ex ignorantia, quomodo al- μεταδώσει; μήτε τοίνυν δημοσί?, μήτε Ιδίςεύλο-
teri impertiet? Nec ergo publice, nec privatim be- γείτω, μήτε το σώμα τού Χριστού κατανεμέτω Ιτέ-
nedicat, nec Christi corpus aliis distribuat (nec ροις, μήτε τι άλλο λειτουργείτω ' άλλ' άρκούμενος
aliquod aliud ministerium obeat), sed praesidentia τή πρόεδρέ, προσκλαιέτω τώ κυρίω συγχωρηθήναι
contentus domino defleat, Ut illi ex ignorantia pec- αύτφ τδ έκ τής άγνοίας άν^μημα * πρόδηλον γάρ ώς
catum remittatur. Manifestum enim est quod nefa-^ δ τοιούτος γάμος διαλυθήσεται, και ούδαμώς δ άνήρ
rium conjugium dissolvetur, nec vir cum ea ullo μετουσίαν Εξει πρύς τήν δι’ ής τής Ιεράς ένεργείας
modo consuetudinem habebit, propter quam sa- Εστερηται.
cra operatione privatus est.
Bastlii canones 27, 70. Βασιλείου κανών κζ’, ο’.
21. De presbytero qui insciens illicitis nuptiis κζ'. Περί τού πρεσβυτέρου τού κατά άγνοιαν
implicatus est, etc., Ut pag . 547. άθέσμφ γάμω περιπαρέντος, κ. τ. λ.
70. Diaconus qui pollutus est in labris, seque θ’. Διάκονος έν χείλεσι μιανθείς, καί μέχρι τούτου
eo usque peccasse confessus est, a ministerio ήμαρτηκέναι όμολογήσας, τής λειτουργίας Επισχε-
amovebitur ; sed ei concedetur, Ut cura diaconis θήσεται · τού δέ μετέχειν τών άγιασμάτων, μετά
particeps sit sacramentorum. Id ipsum autem τών διακόνων άξιωθήσεται * τδ δ! αυτό και πρεσβύ-
presbyter quoque. Si quid autem amplius quis τερον a εΐ δε τι τούτου πλεΤον φωραθείη τις ήμαρτη-
peccasse deprehensus fuerit, in quocunque sit χώς, έν ο?φ άν ή βαθμφ, καθαιρεθήσεται.
gradu, deponetur.
989 GAP. XX. — Non esse credendum epis - ΚΕΦΑΛ. K*. — Περί τού μή πιστεύεσθαι τδν
copo affirmanti privatim sibi clericum de crimi - ® Επίσκοπον λέγοντα Ιδιαζόντος αύτφ τδν κληρικδν
ne esse confessum · συνομολογήσαι τδ άμάρτημα.
Concilii Carthaginensis canon 432. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλβ'.
De episcopo , qui excommunicat eum , quem Περί Επισκόπου τού άπδ κοινωνίας ποιούντος
sibi soli crimen dicit esse confessum . τδν αύτφ μόνφ τδ ίδιον Εγκλημα δμολογή-
σαντα.
132. Item placuit 52, Ut 8Ι quando episcopus di- ρλβ'. 'Ομοίως ήρεσεν, Ινα έάν ποτέ Επίσκοπος
Clt aliquem sibi soli proprium crimen fuisse con- λίγη τινά αύτφ μόνφ τδ ΐδιόν έγκλημα δμολογήσαι,
fessum, atque ille neget et poenitere noluerit ; non καί έκεΐνος άρνήται, μή λογίσηται δ Επίσκοπος εις
putet ad injuriam suam episcopus pertinere, quod Ιδίαν δβριν συντείνειν, 8τι αύτδς μόνος ού πιστεύε-
8* Cone. Carth. vu, c. 53, Afric. c. 99.
(5) Sacro aptius reddidit Dionysius, babeturque in veteri interpretatione.
757
SYNTAGMA CANONUM. -
ται * cl καί τφ σκινδαλμφ τής Ιδίας συνειδήσεως
λέγει μή θέλει ν έ αυτόν κοινωνεΐν τφ Αρνουμένφ.
ΚΕΦΛλ. Κλ'. — Περί Επισκόπου ή κληρικού
Εσθίοντος κρέας Εν at μάτι, ή θνησιμαϊον ή
θηριάλωτον,
'Αποστόλων κανών ξγ\
ξγ\ Et τις Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
ή δλως του καταλόγου του Ιερατικού, φάγη κρέα:
κ. χ, λ.
Συνόδου 'Αγκυρας κανών γ\
γ*. Τους φεύγοντας καί ουκληφθέντας, ή ύπύ
οικείων παραδοθέντας, ή αλλω> τά υπάρχοντα
Αφαιρεθέντας, ή ύπομείναντας βασάνους, ή είς
δεσμωτήριον Εμβληθέντας, βοώντάς τε δτι είσί Χρι-
στιανολ, και περισχισθεντας, ήτοι εις τας χεϊρας
πρύς βίαν Εμβαλλόντων των βιαζωμΕνωνά, ή Βρωμά
τι πρύς Ανάγκης δεζαμένους, δμολογούντας δέ διόλου
δτι εΐσί Χριστιανοί, και τύ πένθος τού συμβάντος
Αεί έπιδεικνυμένους τή πάαη καταστολή καί τφ
σχήματι, καί τή τού βίου ταπεινότητι, τούτους ώς
Εξω Αμαρτήματος δ /τας, της κοινωνίας μή κωλύε-
σθαι. Εΐ δέ καί έκωλύθησαν υπό τίνος, περισσοτέρας
Ακρίβειας Ινεκεν, ή και τινων Αγνοί?, εύθύς προσ-
δεχθήναι * τούτο δέ δμοίως Ιπί τε των έκ του κλήρου
καί των άλλων λαϊκών * προεξητάσθη δέ κΑκεϊνο, εί
δύνονται καί λαϊκοί τή αυτή Ανάγκη ύποπεσόντες,
πράγεσθαι είς τάξιν · Ιδοξεν ούν και τούτους ώς
μηδέν ήμαρτηκότας, εί καί ή προλαβούσα εύρίσκοιτο
ορθή τού βίου πολιτεία, προχειρίζεσθαι.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών, ξζ'.
ξζ'. Θεία ήμϊν Γραφή ένετείλατο, άπ έχε σθαι αΤμα-
τος καί πνιχτού και πορνείας · τοϊς ούν δια την
λιγνόν γαστέρα, αίμα οίουδήποτε ζώου τέχνη τινί
κατασκευάζουσιν Εδώδιμον, καί ουτω τούτο έσθίουσι,
προσφόρως έπιτιμώμεν · εΐ τις ούν Απύ τού νύν,
αίμα ζώου έσθίειν έπιχειρήσοι οίφδήποτέ τινι τρό-
πφ, εί μέν κληρ»κύς ειη καθαιρείσθω · εί δέ λαϊκός,
Αφοριζέσθω.
&ΕΦΛΛ. ΚΒ\ — Περί τού τούς Επισκόπους,
και πρεσβυτέρους, καί διακόνους, καί πάντας
τούς τα Ιερά ψηλαφώντας, όφείλειν Απέχεσθαι
καί των οικείων γαμετών.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών γ’, δ', κε*, ο’.
Περί Εγκρατείας.
γ*. Αύρ ήλιος Επίσκοπος είπεν · Έν τή προλαβούση
συνόδφ, ώς περί βυθμου Εγκρατείας καί αγνείας
έζητεΐτο, ήρεσεν ώστε τούς τρεϊς βαθμούς τούτους,
τούς συνδέσμψ τινί τής Αγνείας διΑ τής καθιερωσύνης
συμπεπλεγμένους, φημί δέ Επισκόπους, πρεσβυτέ-
ρους, καί διακόνους, ώς πρέπει δσίοις έπισκόποις,
καί Ιερεύσι Θεού, καί λευίταις, καί ύπουργούσι θείοις
καθιερώμασιν, Εγκρατείς είναι Εν πασιν, ούτως δυνη-
θώσι τού δ παρα τού Θεού Απλώς αίτούσιν, ΕπιτυχεΤν *
- ΤΙΤ. IX, CAP. ΧΧ-ΧΧΙΙ. 758
t illi eoli non creditur, etsi scrupulo (5*) proprias
cognitionis se dicit neganti nolle communicare.
CAP. XXI. — De episcopo aut clerico qui ves-
catur carne cum sanguine , vel morticino , vel a
fera suffocato .
Apostolorum canon 83.
63 [62] Si quis episcopus vel presbyter, vel
diaconus vel omnino ex sacerdotali numero co-
mederit carnes, etc., ut pag. 746.
Concilii Ancyrani canon 3.
3. Eos qui fugientes comprehensi sunt, vel sunt
a suis traditi, vel suis alioqui facultatibus privati,
vel tormenta perpessi, vel in carcerem conjecti
sunt, clamantes se esse Christianos, et divulsi ac
distracti sunt, vel iis qui vim afferebant thus in
i manus immittentibus, vel cibo aliquo per necessi-
tatem suscepto, se tamen esse Christianos perpe-
tuo fat entes, et ejus quod accidit dolorem et amic-
tu,et habitu, et vitas 283 humilitate prae se feren-
tes^ communione non arceri. Sin autem etiam ab
aliquo sunt prohibiti, majoris cautionis gratia, vel
etiam propter aliquorum ignorantiam, statim ad-
mittantur. Hoc autem similiter in clericis et aliis
laicis. Huc quoque est examinatum, an possint
etiam laici, qui in earodem necessitatem incide-
runt, ad ordinem promoveri. Visum est ergo, et
eos ut qui nihil peccassent, si etiam pracedens
eorum vita instituenda ratio recta inveniatur,
promoveri.
Concilii mcumentci vi canon 67.
67. Divina nobis Scriptura mandavit, a sanguine,
et suffocato, et fornicatione abstinere. Eos ergo,
qui propter delicatum ventrem cujuscunque ani-
malis sanguinem arte aliqua esculentum con-
diunt ac instruunt, atque ita illo vescuntur, con-
venienter punimus. Si quis deinceps animalis
sanguinem quovis modo comedere aggrediatur,
si sit quidem clericus, deponatur : sin autem
laiciis, segregetur.
CAP. XXII. — Quod episcopi , et presbyteri, et
diaconi , omnesque qui sacra tractant , a conju-
gibus debeant se continere .
Concilii Carthaginensis canones 3, 4, 25, 70.
De continentia .
3. Aurelius episcopus dixit: Cum praeterito con-
cilio de continentia et castitatis moderamine trac-
tarelur, gradus isti tres, qui constrictione (6) qua-
dam castitatis per consecrationes adnexi sunt,
episcopos (7), inquam, presbyteros et diaconos,
ita complacuit (8), ut concedet sacros antistites ac
Dei sacerdotes, 284 nec non et Levitas (9), vel
qui sacramentis divinis inserviunt, continentes
esse in omnibus, quo possint simpliciter quod a
(5*) Haec pars ultima canonis, subsequenti ca- coni,
noni attexenda est,ut Hincmarus recte attexuit in (8) Ms. placuit.
opusc.Di divortio Loth.etTetb. tom. I, pag. 572. (9) Ms. et vel si qui : al . vel si qui ; nempe
(6λ Ms. conscriptione. subdiaeoni.
(7) Ms. episcopi, inquam, presbyteri, et dia*·
759 PHOTII PATRIARCHA CP. 760
Domino (10) postulant, impetrare: Ul quod apos- A Τνά καί το διά τών άπο αχόλων παραδοθΐν, και έξ αύ-
toli docuerunt, et ipsa servavit antiquitas, nos
quoque custodiamus.
De diversis ordinibus ab uxoribus abstinen-
dis.
4. Faustinus episcopus Ecclesiae Potentium,
provinciae Piceni, legatus Romanae Ecclesiae, di-
xit : Placet ut episcopus, presbyter et diaconus,
vel qui sacramenta contrectant, pudicitiae cus-
todes, ab uxoribus se abstineant.
De episcopis, vel sequentibus ordinibus , qui
sacrosancta mysteria contrectant, placuit ab uxo-
ribus contineri [abstineri]·
25. Aurelius episcopus dixit 53 : Addimus, fra-
tres charissimi, praeterea, cum de quorumdam j
clericorum, quamvis lectorum, erga uxores pro-
pria incontinentia referretur, placuit, quod in
diversis conciliis firmatum est, ut subdiaconi,qui
sacra mysteria [wts. ministeria] contrectant et
[ms. item] diaconi, et presbyteri, sed et episcopi
secundum priora [ ms . propria] statuta etiam ab
uxoribus se contineant, ut tanquam non haben-
tes videantur esse : quod nisi fecerint, ab eccle-
siastico removeantur officio. Canteros autem cle-
rieos ad huc non cogi, nisi matmiori astate. Ab
universo concilio dictum est : Quae vestra sancti-
tas est juste moderata, et sancta, et Deo placita
sunt confirmamus.
Qui clerici ab uxoribus debeant abstinere ?
885 70. Praeterea 54(14), cum de quorumdam*
clericorum, quamvis erga uxores proprias inconti-
nentia referretur ; placuit episcopos, et presbyte-
ros^! diaconus secundum priora statuta etiam ab
uxoribus continere : quod nisi fecerint, ab eccle-
siastico removeantur officio. Caeteros autem cleri-
cos ad hoc non cogi, sed secundum uniuscujus-
que Ecclesiae consuetudinem observari debere.
Condiit CBCumenict vi canones 12, 13.
42. Porro hoc quoque ad cognitionem nostram
pervenit, etc., ut pag . 514.
43.55Quoniam Romanae Ecclesiae procanonetra-
ditum esse cognovimus, ut promovendi ad diacona-
tum,vel presbyteratum, profiteantur se non amplius
suis uxoribus conjungendos ; nos antiquum cano-
nem apostolicm perfectionis ordinisque servantes,
hominum qui sunt in sacris legitima conjugia
deinceps quoque firma et stabilia esse volumus,
nequaquam eorum cum uxoribus conjunctionem
dissolventes, vel eos mutua tempore convenienti
consuetudine privantes. Quamobrem si quis dignus
inventus fuerit, qui h;podiaconus,vel diaconus, vel
presbyter ordinetur, is ad talem gradum assumi
nequaquam prohibeatur, si cum legitima uxore
τής τής άρχαιότητο; κρατηθεν, καί ήυεΤς δμοίως
φυλάξωμεν.
Περί διάφορων οξέων όφειλευσών άπέχεσθαι
γυναικών.
δ*. Φαυσχΐνος επίσκοπος Πικένου τής Ποτεντηνής
χώρας, τοποτηρητής της 'Εκκλησία; Ρώμης, εΤπίν*
'Αρέσκει "να Επίσκοπος, καί πρεσβύχερος, καί
διάκονος, καί πάνχες οί χά ίερά ψηλαφώντες, τη;
σωφροσύνης δπάρχωσι φύλακες, καί γυναικών άπ-
έχωνται.
Π·ρί Επισκόπων καί των Επομένων τάξεων,
χών χά άγια μυστήρια ψηλαφουσών, ώρισεν άπο
'γυναικών έγκρατεύεσθαι.
κε\ Αύρήλιος έπίσκοπος εΤπεν · ΠροσχίΟημι, άδελ-
t φοί χιμιώχαχοι, προσεπιτούτοις, έν τψ άναφέρεσθαι
Ενεκεν έγκρατείας τής περί χάς Ιδίας γυναίκας χι.ών
χών κληρικών] έξαιρεχως αναγνωστών, χδ καί εν δια-
φόροις σ.>νόδοις βεβχιωθεν, ώστε τους Υποδιακόνους
τού; χά ίερά μυστήρια ψηλαφώντας, καί τούς διακό-
νους, καί πρεσβυτέρου;, αλλά καί Επισκόπους κατά
τούς Ιδιους δρους, καί έκ χών συμβίων έγκρατεύεσθαι,
"να ώ; μη εχοντε; ώσιν · δπερ εί μη ποιήσουσ», τού
Εκκλησιαστικού άποκινηθώσι καθήκοντος * τούς δε
λοιπούς κληρικούς προς τούτο μη άναγκάζεσθχι, εί
μη έν προβεβηκυίφ κείρ$. ’Απδ πάσης έλέχθη της
συνόδου. "Απερ ή ύμετέρα άγιωσύνη δικαίως ΕρύΟμισεν
Ιεροπρεπή #ντα καί θεάρεστα, βεβαιούμεν.
Περί τού ποΤοι όφείλουσι κληρικοί γαμετών
άπέχεσθαι.
ο*. Προσεπιτούτοις έν τψ περί έγκρατείας της περί
τάς οικείας γαμετάς, τινών μνημονεύεσθαι κληρικών
ηρεσεν · ώστε τούς Επισκόπους καί έκ των ίδιων Ιτι
μην άπέχεσθαι γαμετών · δπερ εί μη ποιήσαιεν, άπύ
της Εκκλησιαστικής άποκινηθώσι τάξεως * τούς δε
λοιπούς κληρικούς προς τούτο μη άναγκάζεσθχι, άλλ*
όφείλειν κατά την έκάστης 'Εκκλησίας συνήθειαν
παραφυλάττεσθαι.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ιβ*, ιγ'.
ιβ . Καί τούτο δέ εις γνώσιν ήμετέρχν ηλθεν,
κ. τ. λ.
ιγ'. Επειδή έν τή Ρωμαίων 'Εκκλησίφ, έν τάξη
κανόνος παραδείόσθαι διέγνωμεν, τούς μέλλοντας-
διακόνου ή πρεσβυτέρου άςιούσθαι χειροτονίας, καθ-
ομολογεί ώς ούκέτι ταΤς ούχών συνάπχονχχι γυναι-
ξίν, ήμεΐς τψ άρχχίφ έξχκολουθούντες κα όνΐ τής
άποστολικής άκριβείας καί τάξεω;, τά των Ιερών
άνδρών κατά νόμου; συνοικέσια, καί άπο τού νύν έ£-
ρώσθαι βουλόμεθα, μηδαμώς αύτών την προς γχαε-
χάς συνάφειαν διαλύοντες, ή άποστερουνχες αυτούς
χής προς άλλήλους κατά καιρδν τον προσήκοντα ομι-
λίας · ώστε ει τις άξιος εύρεθείη προς χειροτο νίαν
Υποδιακόνου, ή διακόνου, ή πρεσβυτέρου, ούτος μη-
δαμώς κωλυέσθω Επί τοιούτον βαθμόν έμβιβάζεσθαι,
53 Garthag. ν, can. 3 et 10. 54 Cone. Carthag. v, can. 3 ; Afric. c. 37. 55 Can. apost. 5.
(10) MS. quod omnino. (j |) Et in hoc ipso codice superius can. 25.
761
SYNTAOMA CANONUM. - TIT. IX, CAP. XXIII, XXIV. 762
γαμέτη συνοίκων νομίμψ · μήτε μ$ν έν τψ τη; χει- a cohabitet. Sed neque ordinationis tempore ab eo
ροτονίας καιρώ απαιτέίσθω δ τοιούτο; δμολογεΤν, ώς postuletur, Ut profiteantur se a legitima Clim ϋΧΟΓβ
άποστήσεται της νομίμου προς τήν οίκείαν γαμέτην consuetudine abstenturam ; ne ex eo a Deo con$ti-
όμιλίας · Vvi μη ένςεύθεν τον έκ βεου νομοθετηΟέντα lutas el sua pr®sentia benedictas nuptias injuria
καί εύλογηΟέντα τη αυτού παρουσίφ γάμον, καθυβρί- afficerecogamur.evangelica voce exclamante:Qtt(£
ζβεν έκβιασθώμεν · τη; του Ευαγγελίου φωνής βοώ- DeUS COnjuilXlt, homo ΙΙΟΠ separet Μ : et Apostolo
σης · "A δ θεός Ιζευςεν, άνθρωπος μη χωριζέτω* docenie, Honorabiles nupti as et torum immacula-
καΐ του 'Αποστόλου διδάσκοντος, Τίμιον ιόν γάμον κα'ι tUttl 57 f ei Alligatus CS 286 UXOri? ne qU(Ere SOltt-
τήν κοίτην αμίαντον · καί, Δέόεσαι γυναικί ,· μη ζή- tiOHem 58 : scimus autem, sicut et qui Carthagine
τει λύσιν * ΐσμεν δ* δπως καί οί έν Καρθαγέννη συν- convenerunt 5 .% et vit® ministrorum honestatis
ελθόντες τής έν βίψ σεμίάτητος τών λειτουργών τι- curam gerentes dixerunt, ut subdiaconi,qui sacra
θεμενοι πρόνοιαν εφασαν * ώστε τους Υποδιακόνους mysteria contrectant, et diaconi, et preebyteri 8Θ-
τους τα Ιερά μυστήρια ψηλαφώντας, καί τους διακό- CUndum proprios terminos a Consortibus absli-
νους καί πρεσουτέρου;, κατά τους ίδιους δροι/ς, καί neant : ut el quod per apostolos traditum est, et
έκ τών συμβίων έγκρατεύεσθαι · ινα καί το διά τών ab ipsa usque antiquitate servatum, nos quoque
άποστόλων παραδοθίν, καί ήμετς δμοίως φυλάςωμεν, Β similiter servemus, tempus in omni re Scientes, el
καιρόν έπί παντός έπιστάμενοι πράγματος, καί μά- maxime in jejunio et oratione. Oportet enim COS
λίστα νηστείας καί προσευχής. Χρή γάρ τούς τψ qui divino altari assident, in sanctorum traclando-
καιρώ τής τών άγίων μεταχειρίσεως, έγκρατεΐς είναι rum tempore esse omnir.0 continentes, Ut possint
έν πάσιν, δπω; δυνηθώσιν ού παρά του θεού άπλώς id quod a Deo simpliciter petunt oblinere. Si quis
αίτούσιν έπιτυχεΤν · εΐ τις ουν τολμήσει, παρά τους ergo fuerit ausus pr»ler apostolicOS canones inci-
άποστολικους κανόνας κινούμενος, τινά τών ίερωμέ- tatus aliquem eorum qui Sunt in sacris, presbyte-
νων, πρεσβυτέρων φαμέν, ή διάκον ον, ή δποδιακό- rorum, inquimus vel diaconorum, Tei hypodiaco-
νων, άποστερεΐν τής προ; τήν νόμιμον γυναΤκα συν- norum, conjunctione CUm legitima UXOre 6t COn-
αφείας τβ καί κοινωνίας, καθαιρείσθω · ώσαύτως καί fuetudine privare, deponatur. Similiter et si quis
«? τις πρεσβύτερος, ή διάκονος, τήν εαυτού γυναΤκα presbyter vel diaconus suam UXOrem pietatis pr®-
προφάσει εύλαβείας έκβάλλει, άφοριζέσθω * έπιμέ- textu ejecerit, segregetur : et si perseveret, depo-
νων δε, καθαιρείσθω, n&tur.
κεφαα. κγ\ — Περί κληρικού χλευάζοντας CAP. XXIII. — De clerico infirmos irridente .
τους άσθενεΐς.
'Αποστόλων κανών νζ\ ^ Apostolorum CQHOH 57.
νζ\ Ει τις κληρικός, χωλόν ή κωφόν, κ. τ. λ. 57 [56], St quis clericus dandum fcl SOrdutn, -
etc., ut pag. 738.
κεφαα ka*. — Περί κληρικού έαυτόν άκρω- CAP. XXIV. — De clerico qui seipsum muti -
τηριάζοντος. lat.
Αποστόλων κανών κγ\ A pOSt olorum canon 23.
κγ\ E? τις κληρικός ών έαυτόν άκρωτηριάσει, καθ- 23 [22], Si quis cum sit clericus, seipsum IflUti-
αιρε^σθω · φονευς γάρ έστιν Ιαυτοϋ. laverit, deponatur : est enim sui homicida.
Συνόδου Νικαίας κανών α\ 287 Concilii Nicxni Canon i .
a*. Et τις έν νόσψ υπό Ιατρών έχειρουργ^θη, 1 . Si quis a medicinis in morbo excisus, etc.,
x. τ. λ. ut pag . 503.
Συνόδου α* καί β’ συγκροτηθείσης έν Κωνσταν- Synodi quoe prima et secunda nuncupatur Cotis·
τινουπόλει έν τψ ναψ τών 'Αγίων Αποστόλων tantlnopoll W templo Sanctorum Apostolorum
κανών η’. congregata canon 8.
η*, ‘ ο θείος καί Ιερός τών άγίων Αποστόλων κανών 8. Divinus el sacer sanctorum apostolorum ca-
τούς έκτέμνοντας έαυτούς αύτοφονευτάς κρίνει, καί non 59feos qui se ipSOS castrant esse Sui homicidas
Ιερείς μέν βντας καθαιρεΤ, μέλλοντας δε καί τής έπί D judicat. Et si Slflt quidem sacerdotes, deponit; si
Ιερωσύνην προκοπής άπείργει · δήλον έντεύθεν καθ- non sint autem, ne ad sacerdotium promoveantur
ιστών, ώ; εΤπερ δ έαυτόν έκτέμνων αύτοφυνευτής prohibet, ex eoaperle statuens, quod si 18 quise ip-
έστιν, δ Ετερον έκτέμνων πάντως φονευτής έστι· suin exsecavit sui est homicida, qui alium eXSPCtt,
θείη δ* άν τις τόν τοιοϋτον δικαίως καί τής δημιουρ- est omnino homicida. Merito autem statuerit quis-
γίας αυτής υβριστήν. Διόπερ ώρισιν ή άγια σύνοδος, piam eum quoque in Opificium contumeliosum VI-
ώς ε*ί τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, εύ- deri. Quamobrem decrevit sancta synodus, ut si
νουχίζων τινά έλεγχθή, ή αύτοχειρίφ, ή έξ έπιτάγμα- quis episcopus, vel presbyter, vel diaconus, castrare
τος, τούτον καθαιρέσει καθυποβάλλεσθαι · εί 8» Aetf- aliquem convictus fuerit, vel manu propria, vel suo
κός ε"η, άφορίζεσθαι * πλήν εί μήπω νόσημά τινι jussu, 18 depositioni Subjiciatur : 61 Sit autem lai-
56 Matth. xix, 6. 57 Hebr, xm, 4. W I Cor. vij, 27. 58* Cone· Carthag. ii, can. 2. »8 Can.
apost. 22, 23 et 24*
763 PHOTII PATRIARCHAS CP. 764
cas, segregetur, pr&ter quam si morbus, qui alicui A προσπεσόν, πρός Ιχτομήν του πεπονθότος'έκβιάζοιτο *
accidit, ad illum exsecandum, qui castratus est,
coegerit. Quemadmodum enim Nicanae primae sy-
nodi canon, eos qoi in morbo exsecti sunt, non pu*
nit, propter morbum,sic,et nos, nec sacerdotes, qui
aegrotos castrari mandant, condemnamus, nec lai-
cos, qui propriis manibus ad castrationem utun-
tur, reprehendimus. Hoc enim morbi esse mede-
lam, non autem creaturae insidias fieri, vel opi-
ficium injuria affici existimamus.
Lege quae superius annotata sunt in eap. 14,
tit. 1 praesentis operis.
288 CAP. XXV. — De clericis apostatis fet sa-
crificantibus et magis , et incantatoribus9 et as-
trologis, et mathematicis , et divinis , et veneficisf
et de amuletis.
Apostolorum canon 62.
62 (61). Si quis clericus propter metum hu-
manum, vel Judaei, vel haeretici negaverit, etc·,
ut pag. 746.
Concilii Ancyrani canones 1, 2.
1 .Presbyteros qui sacrificaverunt, etc. tif p.593.
2. Diaconos similiter qui sacrificaverunt, pos-
tea autem reluctati sunt, etc., utpag.lbh.
Concilii Laodiceni canon 36.
36. Quod non oportet eos qoi sunt sacrati, etc.,
ut pag. 734.
Textus.be veneficis, mathematicis similibusque
tit.!8,lib.ix,cod.Const.4 : haec statuit : Plus est ve-
neno,quam gladio occidere. Const. 2 : Geometriam
scire utile est: ars autem mathematica interdicta
est, et damnata. Const. 3: Nullus artifex,aut sacer-
dos,aut eorum quisquam qui huic ritui ministrant,
ob ullam omnino causam ad aliquem, tametsi ami-
cus ipsius sit,introeat: alioquin et ipse concrema-
tur: et qui ipsum evocaverit, post bonorum confis-
cationem deportatur: et quilibet accusat. Const.4:
Qui magicis artibus saluti hominum aut pudicitia
insidiantur, puniuntur : non autem qui [per illas]
hominibus medentur, aut fructuum proventum
uberein conservant, imbres aut grandines aver-
tentes. Const. 5 : Nemo aut vatem, aut aruspi-
cem, aut augurem consulat : neque divinet Chal-
daeus, ant mathematicus, aut quispiam similis.
Qui contra hsBC fecerit, 289 decollatur.
Textus. Const. 6 : Qui elementa turbant, autj
inimicos suos per manes occidunt, a feris absu-
muntur. Const. 7. Cum ubique maleficia odiosa
sint, qui in imperatorio [comitatu] magi, arioli, in
enarrandis somniis divinantes, aut aruspices inve-
niuntur,torquentur ,et negantes ac [facinus] pro-
bantibus repugnantes |in aculeo ungulis] incidun-
tur,nnllum valentes habere privilegium. Const. 8.
Similia sunt prohibita discere, et docere. Const 9.
Qui noverit praestigiatorem aliquem, ipsumque in
praestigiatura occupaverit: [illum] tradito. Si quis
vero [agitatorum sive] aurigarum, aliusque quis-
piam contra boc fecerit, aut clandestinis suppliciis
ώσπερ γάρ ό της fev Nt καίφ συνόδου πρώτος κανών,
τους έν νόσψ χειρουργηθέντας ου κολάζει διά τό νό-
σημα, ούτω και ήμεΤς · ούτε τους Ιερείς έπιτάττοντας
εύνουχίζεσθαι τους νοσούντας κατακρίνομεν, ©ΰτε
μίν τους λαϊκούς αύτοχειρίφ πρός την όκτομήν χρω-
μένους, ύπευθύνους τιθέμεθα * τούτο γάρ ίατρείαν
του νοσήματος, αλλ* ούκ Επιβουλήν του πλάσματος,
η τής πλάσεως υβριν, λογιζόμεθα.
'Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα άνωτέρφ έν τψ ιδ*
κεφ. τού α' τίτ. του παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ· ΚΕ#. — Περί κληρικών άποστατών, χαΐ
θυτών, καί μάγων, καί έπαοιδών, κα* άστρολό-
γων, μαθηματικών, και περί μαντειών, καί φαρμα-
I κειών, και περιάπτων.
'Αποστόλων κανών ξβ'.
ζβ\ Ει τις κληρικός διά φόβον άνθρώπινον 'Ιου-
δαίου, ή "Ελληνος, ή αιρετικού, άρνήσεται, κ. τ. λ.
Συνόδου 'Αγκύρας κανών α’, β\
α\ Πρεσβυτέρους τους έπιθύσαντας, κ. τ. λ.
β*. Διακόνους όμοίως θύσαντας, μετά δε τούτα άνα·
παλαίσαντας, κ. τ. λ.
Συνόδου Ααοδικείας κανών λ^"#.
*Οτι ού δεΤ Ιερατικούς ή κληρικούς, μάγους,
κ. τ. λ.
Περί φάρμακών καί μαθηματικών και των όμοιων,
διαλαμβάνει δ ιη' τίτ. του θ' βιβλ· τού χώδ. ταύτα.
Διάτ. α* * Μεϊζόν έστί το φαρμάκφ ή ξίφει φονεΰσαι *
Διάτ. β’· Τήν γεωμετρίαν χρήσιμόν έστίν· είδέναι,ήδέ
μαθηματική άπηγόρευται καί κατακέκριται. Διάτ. γ· ·
Μηδεις οίωνοσκόπος, ή Ιερεύς, ή τών ύπουργούντων
τοιαύτη θρησκείφ, εΐσίτω πρός τινα έφ’ οΐφδήποτε
αΐτίφ, κάν αυτού φίλος ήν · έπει και αύτός καίεται,
καί ό προτρεψάμενος αυτόν δεπορτατεύεται δημευό-
μενος, και ό βουλόκενος κατηγορεί. Διάτ. δ* · Οί διά
μαγείας τή σωτήριφ τών άνθρώπων ή τή σωφροσύνή
όπιβουλεύοντες τιμωρούνται, ού μην οί πρός θερα-
πείαν τών σωμάτων, ή τή εύετηρίφ τών καρπών
ποιούντες, οΤον βροχήν ή χάλαζαν έπέχοντες.Διάτ.ε’·
Μηδεις έρωτάτφ μάντιν ή θύτην ή οΐωνοσκόπον, μήτε
χρηματιζέτω Χαλδ αΤος ή μαθηματικός ή τίς παρα-
πλήσιος · ό δε παρά ταύτα ποιών, άποτέμνεται.
Διάτ. ζ"’ * ΟΙ τά στοιχεία ταράσσοντες, ή τους
έχθρούς αύτών διά δαιμόνων φονεύοντες, θηρίοις
άναιρούνται. Διάτ. ζ’ · Πανταχοΰ μεν τά άμαρτήματα
μυσαρά έστιν, έν δέ τή βασιλευούση ο! ευρισκόμενοι
γόητες, ή μάντεις, ή έν άφηγήσει ονείρων μαντευό-
μενοι, ή οΐωνοσκόποι, βασανίζονται καί ζέονται
άρνούμενοι, καί τοΤς έλέγχουσιν άνθιστάμενοι μή
δυνάμενοι προνόμιο ν Ιχειν. Διάτ. η’ * Τ1σόν έστι τό τά
άπηγορευμένα μαθεΤν καί διδάζαι. Διάτ. θ* * Ο είδώς
γόητά τινα, et κατασχών αυτόν έπι γοητείφ, παρα-
διδότω * εΐ δε ήνίοχος, ή τις Ιτερος παρά ταύτα
ποιήσει, ή λαθραίως αύτόν τιμωρήσιται, έσχάτως
τιμωρείται * υπολαμβάνεται γάρ τούτο πράξαι ώς
765 SYNTAGMA CANONUM.
*
εις έχθρδν, η ίνα έκεΤνος μή δήμο σιεύστι τούς συν-
ίστορας,
Αέγει δε και βιβλ. a' τού κώδ. τίτ. δ’ διάτ. γ’, δτι
οΐ γόητες καί kv ταΐς ήμέραις τής Πασχαλίας έγ-
κλείονται καί δεσμούνται * καί διάτ. a’ του αύτού τίτ.
8τι οί μαθηματικοί μή καίοντες τάς βίβλους αυτών,
καί προαιάντες τή όρθοδάξφ πιστέ ι έπί τών έπι-
σκάπων, πάσης άπωθούντχι πάλεως * εΐ δέ kv πόλει
εύρεθώσιν, ή τα τής Ιδίας θρησκείας δημυσιεύοντες,
δεπορτατεύοηχι.
Καί τίτ. ια’ του αύτου βιβλ. διάτ * β\ Μηδείς διά
σπλχγχνοσκοπίας μαντευέσθω * πικρώς γάρ τιμω-
ρείται δ τών ένεστώτων καί μελλόντων, παρά τδ
κεκωλυμένον, έκζητών την άλήθειαν · βιβλ. ε’
τίτ. ιζ* διάτ. η’· Εύλόγως δ άνήρ εύρίσκων τήν έ αυτού
γαμέτην φαρμακδν, βεπουδίψ λύει τον γάμον, καί
έκ τού ένα «ίου ή γυνή, τού άνδρδς βντος φάρμακού,
δμοίως καί ή περί βεπουδίων νεαρα, βιβλ. ζ' τίτ. ξε*
διάτ β* · *0 έπί γοητείφ καταδικασθείς, ε! μεν άπδ
τεκμηρίων και μαρτύρων καί ιδίας έλεγθή κατα-
θέσεως, δ έπί γοητείφ καταδικασθείς, ού δύναται
έκκαλεΤσθχι * εί δέ άπδ μαρτύρων καί δικαιωμάτων
καί άλλων τεκμηρίων, ού μην καί έξ οικείας κατχ-
θόσεως, ή φόβψ τών βασάνων κατέθετο, δύναται
έκκαλεΤσθαι. Βιβλ. θ’ τίτ. μα’, διάτ. γ’ · Πρώτοι βα-
σανίζονται οί άλλάτριοι δούλοι, καί 8τε δάξουαι λέ-
γει ν πιθανά περί τού εγκλήματος, τότε καί δ λεγά-
μενος φχρμάξαι βασανίζεται * καί τίτ. μζ* τού αύτού
βιβλ. διάτ. ιζ“* · Ού δεΤ ψηφίζεσθχι περί γοητείας,
Εως £ν άποδειχθή το Εγκλημα διά καταθέσεως τού
κατηγορουμένου, καί βασάνων καί συμφώνων κατα-
θέσεων.
Καί βιβλ. ι’, τίτ. ιε’, διάτ. α’, 8τι "Εξεστιν έκάστψ
kv τφ ίδίψ τάπψ ζητεΤν θησαυρόν, άνευ θυσιών ή
τίνος παράνομου τέχνης · καί άπολαύει δ εύ-
ρίσκων, καί περί τών τοιούτον ούκ Εξεστι προσ-
αγγέλλειν.
Περί δε άποστατών, φησίν δ ζ* τίτ. τού α* βιβλ. τού
κώδ. διάτ. α*, δ άπδ Χριστιανών γινόμενο; ’ίουδαΐος,
δημεύεται · διάτ. β’, δ λέγων τδν τελευτήσαντα μη
δύνασθχι διατίθεσθαι, διά τδ άπδ Χριστιανών αύτδν
’ίουδχΤον ή “Ελληνα γε^έσθαι, εΤσω πενταετίας έν-
άγοι· διάτ* γ’, 8τι δ έξ όρθοδάξου γινόμενος αίρετικδς,
ού συναναστρέφεται τοΤς άνθρώποις, καί ού μαρτυρεί
ή διατίθεται, ούτε κληρονομεί, καί ούκ Εχει μετά-
νοιαν ώς έν τοΤς άλλοις άμαρτήμασιν * ή δέ περί
τών ’Εκκλησιών ^Αφρικής διαλεγομένη ριβ* νεαρά,
δίδωσι καιρδν μετανοίας τοΤς έξ όρθοδο'ξων ύπδ αί-
ρετικών βαπτισθεΤσι · διάτ. δ’, δ Χριστιανδς άπο-
στάς καί θύσας, ή έντειλάμενος έτέρψ θύσαι, παρά
παντδς κατήγορε ίται, μή άντιτιθεμένης χρονιάς
παραγραφής * καέ ούτε δωρεΐται έξότου άποστή, ούτε
kv σχήματι πράσεως περιγράφει τδν νόμον, ούτε
διατίθεται, άλλ* έξ άδιαθέτου πάντα τοΐς αύτού συγ-
γενέσιν άρυ,όζει, οις καί μετά θάνατον έφεΐται κατ-
ηγορεΐν, εί καί μή γέγονε κατά ζώντος τού μιαρού
προκάταρξις * καί άνατρέπονται καί αί δωρεά ί καί
α{ διαθήκαι αύτών? καί τοΤ$ άπδ τού νόμ^ν καλού-
— ΤΙΤ. IX, GAP. XXV. 766
Α oppresserit, ultimo supplicio afficitur. Suspicio es
enim, ipsum boc tanquam inimico fecisse, aut
(certe ideo], ne ille facinoris socios publicaret.
Dicit vero etiam lib. icod. tit. 4, const. 3, quod
praestigiatores in diebus Paschalibus et includan-
tur et vinciantur, fit const. 10 ejusdem tit. quod
mathematici qui non concrematis coram episcopo
libris suis ad orthodosam fidem accesserint, omni
civitate pellantur : et, si in civitate [aliqua] fue-
rint deprehensi, vel caeremoniarum suarum pro-
fessionem publicaverit, deportentur.
Textus . Et tit. 11 ejusdem lib.constit. 2. Nemo
per extorum sectionem divinato. Acerbe enim pu-
nitur, qui contra vetitum praesentium vel futura-
rum [rerum] explorat veritatem. Lib. v, tit. 47,
nconstit. 8 : Maritus deprehendens exorem suam
veneficam [esse, misso) repudio recte solvit ma-
trimonium : et e diverso mulier, si vir veneficus
fuerit. Similiter etiam novella, qnae de repudiis
[tractat], lib. vu, tit. 65, constit. 2 : Veneficii con-
demnatus, si quidem argumentis, testibus, atque
sua ipsius confessione convictus fuerit, non potest
290 appellare : si vero testibus, instrumentis,
aliisque argumentis, non autem sua confessione
[convictus,] vel formidine tormentorum confessus
sit. provocare non impeditur. Lib. ix, tit. AI,
constit. 3 : Primum servi alieni torquentur, et
quando de crimine verisimilia dicere videntur,
tunc qui venenum porrexisse dicitur, torqnetur.
Et tit. 47 ejusdem libri, constit. 16 : Non est in
veneficos ferenda sententia, priusquam per rei
confessionem, tormenta, atque concordantia tes-
timonia probatum fuerit criinen.
Textus . Et lib. x, tit. 45, const. 1 : Licet uni-
cuique in suo loco sine sacrificiis aliquave legi-
bus odiosa arte thesaurum quaerere, ac fruitur
invento, neque licet de ea [re ad principem] re-
ferre.
De apostatis dicit tit. 7, lib. t cod. const. 1,
quod qui ex Christiano Judaeus factus est, [ejus
bona] confiscentur. Constit. 2. Qui dicit defun-
ctum testari non potuisse, quod ex Christiano
Paganus aut Judaeus factus sit, intra quinquen-
nium agit. Const. 3. Qui ex orthodoxo haereticus
factus est, non conversatur cum hominibus, neque
testimonium dicit, neque testamenti factionem
habet, neque in bsereditatibus succedit, neque ut
in aliis criminibus, poenitentiae [remedium] habet.
Novella tamen 37, quae de Ecclesiis Africanis disse-
rit, orthodoxis qui ab haereticis baptizati sunt,
poenitentiae tempus tribuit. Const. 4 Qui Christia-
nus [a fide] defecerit, et sacrificaverit, aliive sa-
crificare mandaverit, non oppositurus longi tem-
poris praescriptionem a quocunque accusatur, et
neque ex quo desciverit donat, neque venditionis
specie legi fraudem facit : [insuper] non testatur,
sed ab intestato cuncta ipsius cognatis competunt,
quibus etiam post mortem permittitur accusare,
291 tametsi adversus profanum [adhuc] vivum
767
PHOTII PATRIARCHA CP. 768
nulla facta sit contestatio. Evertuntur ipsorum a μένοις άρμόζουσι · διάχ. t\ ύ δοΰλον ή εύγενη
donationes et testamenta, atque iis qui a legevo- Χριστιανόν, άκοντα ή διά συμβουλής μεταγαγών ι\ς
Cantur, competunt Const. 5. Quicunque servum άθέμιτον θρησκείαν, κεφαλικώς τιμωρείται xxt
Vel ingenuum Christianum, invitum vel suasione δημεύεται · διάτ. ζ"*, ορθόδοξος κληρικός ή μονάχος
ad nefandum religionis ritum traduxerit, capite θρησκεύων τά Ευτυχούς ή ’Απολιναρίου, ύπόκειταί
punitur, bonaque ejus confiscantur. Consi. 6. Qui τοΤς κατά αίρετικών νόμοις, και της *Ρωμαύκής έξω-
clericus aut monachus orthodoxus Eutychetis aut θεΤται πολιτείας, κατά τά κατά Μανιχαίων νομοθε -
Apollinaris dogmata sectatus fuerit, tenetur legi- τηθέντα.
bus adversus haereticos [latis :] et prout de Manichceis sancitum est, extra Romanam rempublicam
profligatur.
Textus. Lib. I, tit. 9, const. 18. Judaeus, qui eum Βιβλ. α’, τίτ. θ’, οιάτ. ιη’, Ιουδαίος τύν μή βντα
qui Judaicae religionis non esset, contraria doctri- της αυτής θρησκείας έναντίφ διδασκαλία μετα-
na ad illam traduxerit, bonorum proscriptione γαγών βΐς αυτήν, δημεύεται, καί κεφαλικώς τιμω-
damnatur, miserumque in modum punitur. ρεΤται.
Caeterum de istiusmodi in dig. etiam tractatur. B Διαλαμβάνει δε περί των τοιούτων και έν τοΤς
Ait enim lib. ΙΧ, tit. 2, digest· 7, quod in servo διγέσχοι; · φ^σί γάρ βιβλ. θ*, τίτ. β’, δίγ. ζ’, δτι δ
venenum pro medicamentodedil, ad ipsius pretium φάρμακον άντί Ιατρείας δούλψ δεδωκώς, ύπόκειταί
[praestandum] teneatur, Ut qui causam mortis prae· είς την αυτού τιμήν, ώς αιτίαν θανάτου παρασχούν ·
buerit.Sciasautem, quod actioni [etiam] locus {sit,] ισθι δε δτι χώρα τψ έγκλήματι, καί ε* τις προπετώς
si medicamentum perperam dederit, ut digest. 8 δοίη ©άρμακον · ώ; δίγ. η'. "Ομοιον και περί
[ait]. Similiter etiam de obstetrice digest. 9, lib. x, ιατραίνης, δίγ. θ’, βιβλ i’ τίτ. β’ · δίγ · δ’, ού διαι-
tit. 2, digest. 4. In haeredilate reperta mala medi- ροΟνται μεταξύ των κληρονόμων, τά έν τη /ληρο-
camenta, aut magici similesve libri inter haeredes νομ (tf εύρεθέντα κακά φάρμακα, ή μαγικά βιβλία, ή
non dividuntur: sed judicis arbitrio corrumpuntur, τά δμοια, άλλα κατά δοκιμασίαν τού δικαστού φθεί-
Lib. XVIII, tit. 1, digest. 35. Venena mala non ven- ρονται, βιβλ. ιη' τίτ α’ δίγ. λε’, τά κακά φάρμακα
dunlur. Si tamen [aliis materiis] mista, Utilia sint, ού πιπράσκεται · εΐ μέν τοι δεχόμενα μίξινχρησι-
Ut de antidoto [dici debet], venduntur. Lib. XLVII, μεύουσιν, ώ; έπι τής αντιδότου πιπράσκονται * βιβλ.
tit. 10, digest. 15. Qui medicamento alicujus men- μζ* τίτ. ι’ δίγ. ia’, ot παραφρονήσαί τινα φαρμάκψ
tem alienaverint, tenentur injuriarum actione. Si ποιούντες, ένέχονται τψ περί ύβρεων νόμψ · εΐ δε
veroqui astrologiam aliamve vetitam divinationem c καί άστρολόγος, ή έτέραν άπηγυρευμένην μαντείαν
exercet, consultus, [aliquem] furem dixerit, qui μετιών, έρωτηθείς ε'ίπη κλέπτην τον μή δντα,
non erat: tenetur constitutionibus. Lib.XLlIl,lit.8, ύπόκειταί ταΤς διατάξεσι * βιβλ. μη* τίτ. η’, δίγ. β*,
digest. 2. Tenetur lege [Cornelia] de sicariis, qui τψ περί φονέων νόμψ κατέχεται, δ διά το φονεϋσαι
802 venenum necandi hominis causa [vel] facit, άνθρωπον ποιων φάρμακον, ή πιπράσκων, ή Ιχων ·
vel vendit, vel habet. Sunt autem etiam venena quao είσί δε φάρμακα όγείαν έμποιοΰντα, καί τά λεγάμενα
sanaut,et quae amatoria dicuntur. Si vero quispiam φίλ-ρα · ε\ δε καί τις μή κακψ λογισμψ παράσχη
licet non malo animo mulieri medicamentum ad γυναικί συλληπτικον, καί τελευτήσει ή λαβούσα,
conceptionem dederit, eaque [ex eo] mortua sit, έξορίζεται * και δ πημεντάριος προπετώς διδούς τινί
relegatur. [Similiter] etiam pigmentarius, qui te- κώνειον, ή σαλαμάνδραν, άκόνιτον, ή πιτυοκάμπην,
mere alicui cicutam, salamandram, aconitum, pi- ή βούβρωστιν, ή μανδραγόραν, ή κανθαρίδας,
tyocampam, buprestum, mandragoram, aut can-
tharidas dederit.
Texins. Digest. 13. Qui vetita sacrificia facit, lege Δίγ. ιγ’, δ ποιων θυσίας άπηγορευμένας, τψ περί
[Cornelia] de sicariis tenetur. Lib. XLVIII, tit. 19, φονέων ύπόκειταί · βιβλ. μη’, τίτ, ιθ', δίγ. κη’, 0}
dig. 28, Venenarii dignitate praediti deportantur, 0©αρμακοι αξιωματικοί δ’ντες, δεπορτατεύονται · οί δέ
reliqui capite puniuntur. Digest. 38. Qui amato- λοιποί, είς κεφαλήν τιμωρούνται * καί δίγ. λη*, δ
rium aut abortionis poculum sine dolo dedit : si δεδωκώς πόμα προς φίλτρον, ή άμβλοϊθρίδιον χωρίς
vilis Sit, in metallum damnatur : si honestus, δόλου, εύτελες μεν ών μεταλλίζεται · τίμιος δε, έξο-
amissa parte bonorum relegatur sed si quis inde ρίζεται μετά μερικής δημεύσεω; · έσχάτη δε
mortuus sit, summum supplicium infligitur. τιμωρίφ έπάγεται, έάν τις έκ τούτου τελευτήση.
CAP. XXVI. — De episcopis UUt clericis per· ΚΕΦΑΑ. Κζ"\ — Περί έπισκόπων ή κληρικών
cursoribus vel homicidis . τυπτόντων ή φονευόντων.
Appstolorum canon 27, 66. Αποστόλων κανών κζ*,
27 [28]. Episcopum vel presbyterum, vel diaconum κζ’. 'Επίσκοπον, ή πρεσβύτερον, ή διάκονον, τύ-
qui verberat eos qui peccant, vel infideles qui injo- πτοντα πιστούς άμαρτάνοντας, ή άπιστους άδικήσαν-
riam fecerunt, et per haec Vult perterrere, deponi τας, καί διά τοιούτων φοβεΤν εθέλοντα, καθαιρεΤσθαι
jubemus. Dominus enim nos nequaquam hoc do- προστάσσομεν * ούδαμού γάρ δ Κύριος τούτο ήμας
cuit; contra autem ipse verberatus, non repercus- έδίδαξε · τούναντίρν δε αύτύς τυπτόμενος, σύκ άντό-
?69 syntagma canonum.
τύπτε * λοιδορούμενος, ούκ άντελοιδόρει · πασχών, .
ούκ ήπείλει.
ξζ"\ Εΐ τις κληρικός εν μάχη τινά κρούσει, και
άπδ τοΟ ένος κρούσματος άποκτε(νει, καθχιρείσθω
δια την προπέτειαν αυτού * έάν δε λαϊκός η, άφό-
ριζέσθω.
Συνόδου α’ καί β’ συγκροτηθείσης έν τψ νχψ
τών ’Αγίων *Αποστόλων έν Κωνσταντινουπόλει
κανών θ'.
0 . Τού άποστολικού καί θείου κανόνος, τούς ιερείς
τύπτειν έπιχειρούντας πιστούς άμαρτήσαντας, ή
άπιστου; άδικήσαντας , καΟαιρέσει καθυποβάλ-
λοντος, οί τον οίκεΐον άποθερχπεύειν μηχανώαενοι
θυμδν, καί τάς ά.τοστολικχς διαταςεις πχραχχράτ-
τοντες, τούς αύτοχειρίφ τύπτειν έπιχειρούντας, έςει·
λήφασι · μήτε του κανόνος μηδέν τοιούτον ύποση-
μαίνοντος, μήτε τού ορθού λόγου τούτο νοεΐν Ιπιτρέ-
ποντος · μάταιον γάρ ώς αληθώς καί λίαν έπισφαλές,
τον αύτοχειρίφ μεν έν τψ τύπτειν τρις ή τετράκις
πλήςαντα, καθαιρεΤσθαι · άδείας δε διδόμενης τύπτειν
έξ έπιτάγματος, τδν άπηνώς καί μέχρι θανάτου την
τιμωρίαν έπαύξοντα , παροράσθαι άτιμώρητον ·
διόπερ τού κανόνος το τύπτειν απλώς κολάζοντος,
και ήμεΐς ούτω συμψηφιζόμεθα β χρή γάρ τον τού
θεού Ιερέα, καί όιδασκαλίαις και νουθεσίαις, εσθ’
δτε δέ καί τοΐς έκκλησιαστικοΤς έπιτιμίοις, τδν
άτχκτούντχ παιΐαγογεΤν * αλλά μή ταΐς μχστιξι
καί ταΐς πληγχΐς, είς τα τών άνθρώπω^ σώματα έπι-
πηδφν · εΐ δέ τινες εΐεν παντελώς άνυποτακτούντες,
και τψ σωφρονισμψ τών έπιτιμίων μη ύπείκοντες,
τούτους δια τής προς τούς κατά τον τόπον άρχοντας ^
Ιγκλ.ήσεως, ούδείς κωλύει σωφρόνιζε σθαι · καί γάρ
καί δ τής έν ’Αντιοχείφ συνόδου πέμπτος κανών,
τούς θορυδούντας καί στάσεις τή ’Εκκλησίφ παρεισ-
άγοντας, διά τής έςωθεν χειρδς έκανόνισεν έπιστρέ-
φεσθαι.
Βασιλείου κανών νε*.
νε’. ΟΙ τοΤς λησταΤς άντεπεξιόντες, εξω μέν οντες,
τής κοινωνίας ειργονται τού άγαθού * κληρικοί δέ
δντες, τού βαθμού καθαιρούνται * Πας γάρ, φησίν, ό
λαβών μάχαιραν, έν μαχαίρφ άποθανεΤται,
*Η β* διάταςις τού α* τίτ. τών Νεαρών, άπαγο-
ρεύει μεν τοΤς έπισκόποις πλήττειν χερσιν οίκείαις ·
ούχ ώρισε δε ποινήν · γενικώς δέ περί παντός τύ-
πτοντος ή ύδρίζοντος, δ πολίτικος διορίζει νόμος ·
βιδλ. μζ’, τίτ. ι*, κανών βιδλ. θ’ τού κώδ. τίτ. α’, δ
διδούς κατ’ αυτών την περί ύβρεως αγωγήν, η τις
και χοηματικώς κινεΤται καί έγκληματικώς, γραφής
άποτιθεμένης, και διορίζει ποία έστί τραχεία ύορις,
τ.οίχ δέ ελαφρά ' περί δε φόνων διαλαμβάνει δ η’ τίτ.
τού μη* βιδλ. και ό ι£"* τίτ. τού 0* βιδλ. τού κώδ,
Γινωσκε δέ οτι δ φό\ος άπδ τής διαθέσεως σκοπεΤται,
εΐ σκοπδν εσχε φονεύσαι ' δθεν Ιστιν εύρεΤν, δτι καί
δ πλήξας μεν, μή φονεύσας δε, ώς φονεύς τιμω-
ρείται * καί δ φονεύσας ού τιμωρείται ώς φονεύς,
Ιάν μόνον ήθέλησε πλήξαι · ή δέ τοιαύτη διάθεσις
σκοπεΤται άπδ τού πλήξαντος όργάνου * καί Ιστι τού
μέν έκουσίου φόνου, Ιπΐ μέν έντίμου φονεύσαντος,
δεπορτατίων καί τελεία δήμευσις * Ιπΐ δέ τών εύτε-
- ΤΙΤ. IX, CAP. XXVI. 770
sit; maledictis appetitus, maledicta non retulit;
patiens, non minatus est.
66 [64J Si quis clericus in pugna pulsatum ali-
quem uno ictu occiderit, deponatur propter
suam proclivitatem et temeritatem ; si laicus se-
gregetur.
Concilii primi et munii Constantino poli in cede
Sanctorum Apostolorum canon 9.
9. Cum apostolicus et sacer canon sacerdo-
tes M, qui verberare 295 aggrediuntur, vel fide-
les, qui peccarunt, vel infideles qui injuriam fe-
cerunt, depositioni subjiciat : ii qui suae irae me-
deri moliuntur, et apostolicas constitutiones de-
torquent, eos intellexerunt, qui sua manu ver-
berant, nec canone tale quid significante, nec
recta ratione hoc intelligere permittente, Ete-
nim revera ineptum, et valde lubricum, ut qui
sua quidem manu ter, vel quater percusserit,
deponatur, data autem facultate jussu verberan-
di, eum qui immaniter, et usque ad mortem
supplicium inflicturus est, impune id ferre ne-
gligi. Quamobrem canone ipsum verberare abso-
lute puniente, nos quoque simul cum eo ita de-
cernimus. Oportet enim Dei sacerdotem doctri-
nis, et admonitionibus, nonnunquam autem et
poenis canonicis eum qui se immodeste et inso-
lenter gerit, instituere, sed non flagellis, et ver-
beribus in hominum corpora insultafe. Si qui
autem sunt morem omnino non gerentes, et poe-
narum correctioni non cedentes, eos per voca-
tionem ad ejus loci magistratus nemo castigari
prohibet. Antiochense enim synodi canon 5, eos-
que tumultus excitam et seditiones in Ecclesia
introducunt, per manum externam converti opor-
tere statuit.
Basilii canon 55.
55. Qui in latrones ex adverso feruntur, si sint
quidem laici, a boni communione arcentur ; si
vero clerici, a gradu dejiciuntur. Quisquis enim,
inquit, gladium accepit , gladio peribit.
Textus. Conslit.2, \ Novellarum episcopis qui-
dem inanibus suis percutere prohibet : sed 294
poenam non definii. GencraliUrautem dequocun-
quequi verberat vel injuriam facit, civilis lex sta-
tuit,lib. XLVii,tit. 10; lib. ix,tit. 35, co.l. dans ad-
versus illos injuriarum actionem, quse deposita
scriptura Ium pecunarie,tum criminaliter instilui-
tur.Quae etiam [lex] cujusmodi injuria atrox sit,cu-
jusmodi levis, determinat. De homicidis autem tra-
ctat tit. i , lib. xLviu, ei [lit.] 16, lib. ix cod. Scias
vero, quod homicidium ex affectu consideretur.
Unde invenire est, quod qui percussit, tametsi
non occidit, ut homicida tamen puniatur : et qui
occidit, modo tantum perculere voluit, ut homi-
cida non puniatur. Atque istiusmodi [quidem] af-
fectus ex instrumento, quo percussum est, consi-
deratur. Caeterum voluntarii homicidii poena in
honestis est deportatio, et omnium bonorum publi-
771 PHOTII PATRIARCHA CP. 772
catio : in humilibiis, ut gladio et bestiis tradantur :
in eo qui per negligentiam sive socordiam occidit,
quenquennale exsilium. In non voluntario autem
venia datur. Cum igitur de homicidio quaeres, legas
dictos titulos cum ipsorum paratitlis. Dictum est
autem generaliter lib. xliii, tit. 19, digest.5,quod
in omnibus criminibus quaeri oporteat, consulto-
ne, an casu [aliquid] admissum sit, atque ita aut
ad legem aut mitiorem poenam inferri. Et digest.
11, quod aliquis delinquat aut proposito, ut qui
factionem excitat : aut impetu, ut qui iratus est:
aut casu, ut qui in venatione in feram [telo] mis-
so hominem occidit.
295 CAP. XXVII. — De episcopis et clericis
aleatoribus, aut ebriosis , aut spectaculorum stu-
diosis,bustorum expilatoribus furibus , perjuris ,
feneratoribus, aut sesquialteras accipientibus ,
aut aliud turpe lucrum sibi excogitantibus .
Apostolorum canones 25, 42, 43.
25 [24]. Episcopus, vel presbyter, vel diaco-
nus, fornicationis, ve) perjurii, vel furti convic-
tus, etc., utpag. 743.
42 [41]. Episcopus vel presbyter vel diaconus
aleis et ebrietatibus vacans vel cesset, vel depo-
natur.
43 [42]. Hypodiaconus, vel lector vel canior si-
milia faciens, vel cesset vel segregetur. Itidem et
laicus·
Concilii Nieami canon 17·
17. Quoniam multi qui in canone recensentur
etc., ut pag. 747. (
Concilii Laodiceni canones 4, 54.
4. Non oportere hominem sacratum fenerari,
et usuras et quse dicuntur sesquialteras accipere.
54. Quod non oportet sacratos et clericos in
nuptiis vel conviviis aliqua spectacula contem-
plari, sed priosquam ingrediantur thymelici, sur-
gere et secedere.
296 Concilii Carthaginensis canones 5, 16.
De avaritia .
5 Aurelius episcopus dixit: Avaritiae (12) cupidi-
tas, quam rerum omnium malarum matrem esse,
nemo qui (13) dubitet, proinde inhibenda est, ne
quis alienos fines usurpet (14), aut per praemium
terminos Patrum statutos transcendat, nec omnino
cuiquam clericorum liceat de qualibet re fenus
accipere. Quanquam novellae suggestiones, quae
vel obscurae sunt, vel sub genere latent (16) inspe-
ctae a nobis formam accipiant : caeterum de quibus
apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda
sententia, sed potius exsequenda.Proinde quod in
laicis reprehenditur, id multo magis debet in cle-
ricis praedamnari. Universum consilium dixit :
facit sine periculo (16).
(12) Ms. Avaritia et cupiditas·
(13) Ms. nemo quis.
(14) Citatur in concil· Aquisaran. anni 789.
cap. 33. Est ex concil.Cartbag. sub Grato an· 348.
λών, ξίφει καί Οηρίοις ύποβληθήναι * έπι δε του κατα
βλακείαν ήγουν Αμέλειαν φονεύοντος, πενταετής
έξορία · έπ! δέ του Ακουσίου, συγγνώμη δίδοται ·
ζηεών οδν περί φόνων, άναγίνωσκε τους είρημένους
τίτ. συν τοΤς αύτών παρατίτλοις. Εΐρηται δέ γενικώς
βιδλ. μη*, τίτ. ιθ’, δίγ. ε9, 8τι έν πάσι τοΤς έγχλή-
μασι δεϊ ζητεΤν, έκ προνοίας τίς ή κατα τύχην
ήμαρτε, καί ούτως ή πρδς το* νόμον, η πραοτέραν
τιμωρίαν έπιφέρειν · και δίγ, ια9, 8τι ή άπδ προ-
νοίας Αμαρτάνει τις, ώς δ φατρίαν συνιστών · η Ιξ
όργης, ώς δ θυμούμενος · η κατα τύχην, ώς
δ έν θήρφ κατα θηρίου βίψας καί φονεύσας άν-
θρωπον.
ΚΕΦΛΑ. ΚΖ9. — Περί Επισκόπων και κληρικών
κυοευάντων, ή μεθυσκομένων, η θέαις παρεμβαλ-
λόντων , τυμβωρυχούντων , κλεπτάντων , έπιορ-
κούντων, τοκιζάντων, η λαμβανόντων ήμιο )ίας, η
Ετερον έαυτοΤς αισχρόν έπινοούντων κέρδος.
'Αποστόλων κανών κε', μβ', μγ9.
κε'. 'Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, έπι
πορνείφ, ^ έπιορκί^, ή κλοπή Αλοίς, κ. τ. λ.
μβ'· Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, κύβοις
σχολάζων καί μέθαις, ή παυσάσθω, ή καθαι-
ρείσθω.
μγ*. Υποδιάκονος, ή Αναγνώστης, ή ψάλτης τα
δμοια ποιων, ή παυσάσθω ή Αφοριζέσθω * ωσαύτως
και λαϊκός.
Συνόδου Νικαία; κανών ιζ*.
ιζ9. Επειδή πολλοί έν τψ κανόνι έξεταζό-
μενοι κ. τ. λ.
Συνόδου Ααοδικείας κανών δ#, νδ9.
δ*. Περί τού μη δεϊν Ιερατικούς δανείζει ν, κα\
τάκους καί τάς λεγομένχς Ημιολίας λαμβάνειν.
νδ9. *Οτι ού δεϊ Ιερατικούς ή κληρικούς τινας θεω-
ρίας θεωρεΤν έν γάμοις ή δείπνοις, άλλα προ τοΰ
είσέρχεσθαι θυμελικούς, έγείρεσθαι αυτούς καί Ανα-
χωρεΤν έκεΤθεν.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ε*, ιζ"9.
Περί Απληστίας.
ε9. Αύρήλιος Επίσκοπος εΤπεν · Την της Απληστίας
Επιθυμίαν, ήν πάντων των κακών μητέρα είναι ούδείς
Αμφιβάλλει, δέον έπέχειν, ΐνα μή τις τοΤς Αλλοτρίοις
8ροις κατακέχρηται, μή δέ tvx δια κέρδος τούς των
Πατέρων δρους τις ύπερβαίνη, μη δε ΐνα παντοίως
τινί κληρικφ έξδν ειη Απδ οπουδήποτε πράγματος
τόκον λαμβάνειν * και τα μέν νεωστί Ανενεχθέντα
Αμαυρά όντα καί καθόλου λανθάνοντα, σκοπούμενα
παρ* ήμων τυπωθήσονται · περί δέ ών φανερώτατα ή
θεία Γραφή έθέσπισεν, ού δεϊ ψηφίζεσθαι* Αλλα μάλλον
Επεσθαι * Ακολούθως γάρ το έν λαΐκοϊς έπιλήψιμον,
πολλφ μάλλον έν κληρικοϊς όφείλει καταδικσζεσθαι·
Nemo contra prophetas, nemo contra Evangelia
can. 10 et 13.
(15) Ms. al vel sub diverso genere·
(16) al. Ms. sine suo periculo, ut in concil. U-
liber. et alibi.
. 773 SYNTAGMA CAKONUJi.
''Ωστε μηδενα έπίσκοπον, ή πρεσβύτερ ον, η διά- ,
κονον, έκληψίν τινα λαμβάνειν, κ. τ. λ.
ις\ 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνκ έπίσκοποι καί πρεσβυ-
τεροι καί διάκονοι , έκλήπτορες μη γίνωντχι,
κ. τ. λ.
Συνάδου οικουμενικής Εκτης κανών ι*, κγ*, κδ\ ν*.
ι*. 'Επίσκοπος, ή πρεαβυτερος, ή διάκονος, τάκους,
κ. τ. λ.
κγ\ Περί τυύ μηδενα τών είτε έπισκάπων ή πρε-
σβυτέρων, κ. τ. λ.
κδ*. Μή Ιξέστω τινί τών έν ίερατικφ καταλεγο-
μενών τάγματι, f, μοναχών, έν Ιππυδρομίαις άνιέ-
ναι, ή θυμελικών πχιγνίων άνέχεσθαι · άλλ’ εΐ καί
τις κληρικδς κληθείη έν γάμφ, ήνίκα δ* αν τά προς
δπάτην είσέλθοιεν παίραα, έξαναστήτω και παρκυ-
τίκα άναχωρείτω, ουτω τής Πατέρων ήμών προστατ-
τούσης διδασκαλίας * εΐ δε τις έπί τούτφ άλψ, ή
παυσάσθω ή καθαιρείσθω.
ν*. Μηδενα τών άπάντων είτε λαϊκών είτε κληρικών
κυβεύειν άπδ του νυν · εί δέ τις τοιούτο φωραθείη
πράττων, εί μεν κληρικός ειη, καθαιρείσθιο * εί δέ
λαϊκός, άφοριζέσθω.
Συνόδου Νικαίας τδ β* κανώ; δ’.
Περί του άπέχεσθαι τους έπισκάπους πάσης
δοσοληψίας.
δ\ *0 κήρυξ τής άληθείας Παύλος, κ. τ. λ.
Βασιλείου κανών ι’, τδ*. ιζ\
ι*. 0? άμνύοντες μή καταδέχεσθχι την χειροτο-
νίαν, κ. τ. λ.
ιδ’. 'θ τάκους λαμβάνων, έά* καταδέξηται τδ αδι-<
κον κέρδος εις πτωχούς άναλώσαι, καί τού λοιπού
του νοσήματος τής φιλοχρηματίας άπαλλαγήναι, δε-
κτάς έστιν είς Ιερωσύνην.
ιζ\ Ηρώτησας ήμάς περί Βιάνορος τού πρεσβυ-
τέρου, εί δεκτάς έστιν είς τδν κλήρον διά τδν δρκον *
έγώ δέ ήδη τινά καί κοινδν δρον περί πάντων δμού
τών μετ’ αυτού δμωμοκάτων τοϊς κατά 'Αντιόχειαν
κληρικοϊς οΤδα έκτεθεικώς * ώστε τών μέν δημοσίων
αυτούς άπέχεσθαι συλλογών, ίδίφ δέ ένεργεΐν τά τών
πρεσβυτέρων · τδ δέ αύτδ τούτο καί πρδς ττ ν έαυ-
τού υπηρεσίαν, άδειαν αύτφ παρέχει * διάτι ούκ έν
'Αντιοχείφ έστιν ή ίερωσύνη, άλλ* έν 'ΐκονίψ, ήν ώς
αύτδς έπέστειλας ήμΤν τής ’ Αντιόχειας είς οικησιν
άντηλλάζατο * έστιν ούν δεκτός δ άνήρ έκεϊνος, άπ-
αιτούμενος παρά τής εύλαβείας σου, μεταμέλεσθαι
έπί τή εύκολη τού δρκου, δν έπί τού άπιστου άν-
δρδς έξωμάσατο, βαστάς αι νήν Ινάχλησιν τού μικρού
έκείνου κινδύνου μή δυνηθείς.
Ή λδ* διάταξις τού δ' τίτ. τού α’ βιβλ. τού κώδ.
φησίν · 'Επίσκοπος ή κληρικός, κυβεύων ή κοινωνών
τοις κυβεύουσιν ή παρακαθήμενος, ή Οέατρον ή κυν-
ήγιον θεωρών, άφορίζεται πάσης Ιερατικής λειτουρ-
γίας, καί τών αιτήσεων αυτού στερείται, καί δρίζεται
αύτφ χράνος είς μετάνοιαν * καί έάν άξίως εισω τού
χράνου φανή μετανοήσσς, Ιερατικής άξιούται φιλ-
ανθρωπίας · εί δέ μετά τάν χράνον έπιμείνοι, τελείως
&+ Can. apoet. 42, 43.
- ΤΙΪ. IX, Gap. XXVft. 774
, Vt nullus episcopus , presbyter et diaconus
conductor exsistat, etc , utpag. 550.
<6. Ilem placuit ut episcopi, presbyteri et
diaconi non sint conductores, etc., ut pag. 550.
Concilii occumenici vi canones 10, 23, 24, 50.
10. Episcopus, presbyter, vel diaconus qui
usuras, etc., utpag . 750.
23. Ut nullus sive episcopus, sive presbyter,
etc., ut pag. 515.
24. Ne cui liceat eorum, qui in sacerdotait or-
dine enumerantur, vel monachorum, in equorum
curriculis 297 subsistere, vel gcenicos ludos sus-
tinere. Sed et si quis clericus ad nuptias voce-
tur, quando ad deceptionem comparata ludicra
i ingressa fuerint, surgat et discedat, Patrum nos-
trorum sic jubente doctrina. Si quis autem ejus
rei convictus fuerit, vel cesset, vel deponatur.
50. Nullum omnium 304, si ve clericum, sive lai-
cum, ab hoc deinceps tempore alea ludere. Si
quis autem hoc deinceps facere deprehensus fue-
rit, si sit quidem clericus, deponatur ; si laicus,
segregetur.
Concilii Nicceni u canon 4.
Quod episcopi ab omni avaritia sese abstinere
debeant .
4. Veritatis praco Paulus, etc., tit pag . 515.
Basilii canones 10, 14, 17.
10. Qui jurant se ordinationem non acceptu-
ros, etc., ut pag . 503.
14. Qui usuras accipit, si voluerit injustum lu-
crum in pauperes insumere, et deinceps ab ava-
ritia morbo liberari, ad sacerdotium admitti po-
test.
17. Iuterrogasti nos de Bianore presbytero, an
in clerum admitti possit, propter jusjurandum.
Ego autem me jam communem aliquam regulam
de omnibus qui una cum eo juraverant, Antioche-
nis clericis edidisse memini : ut ipsi a publicis
quidem conventibus abstineant, privatim vero mu-
nia obeant presbyterorum. Id ipsum autem etiam
ei muneris sui peragendi prabel libertatem ,quod
non sit Antiochia sacerdotium, sed Iconii : quam
urbem,utipsead nos scripsisti, Antiochia ad ha-
bitandum permutavit. Ergo vir ille suscipi potest ;
^ postulante ab eo pietate tua, ut poenitentiam agat,
* ob facilem et promptum ad jusjurandum animum,
quod coram infideli viro juravit, molestiam ferre
exigui illius periculi non valens.
Textus.% 98 Const. 34, tit. 4, lib.i cod. Episco-
pus aut clericus, inquit, qui aut alea ludit, aut cum
aleatoribuscommercium habet, vel [iis] assidet, aut
spectacula arenariasve venationes spectat: ab omni
sacro segregatur ministerio, annonariis suis priva-
tur pensionibus : et constituitur illi poenitentia
tempus, intra quod si digne poenitere videatur,
sacerdotali benignitate dignus habetur : at si [in
775 PHOTII PATRIARCHiE CP. 776
vitiis istis] perstiterit, omnino e clero ejicitur, et i
cujus civitatis clericus erat, ejus cum substantia
sua curiae mancipatur : aut si ea civitas curiam
non habet, concedit in destitutam [aliquam curiam]
vicinarum [civitatum] Quod si nullas facultates ha-
beat, fit apparitor. Custodiunt autem haec patriar-
chae, episcopi, ecclesia* defensores, cujusque joris-
dictionis praefecti et praesides. Atque defensores
haec sacerdotibus annuntiant. Oportet etiam haec
summa cum diligentia coram Evangeliis inquiri, et
in calumniatores indignationem concipi: ac io prae-
sides,cohortes, atque defensores, si ubi haec didi-
cerint,competentibus sacerdotibus non annuntia-
rint, diversas poenas statui. Verum const. 2, tit. 4
Novellarum dicit, ut triennio illi a ministerio pro-
hibeantur, ac in monasterium conjiciantur : fa-
cultatem sacerdotibus praebens, ut, si poenitentia
compareat, tempus imminuant.
Tecrtus.ilon modo pejerare, verum etiam jurare
in universum clericisprohibetur. Dicitur enim lib.i
cod.tit.3,const. 25, quod clerici litigantes.fidejus-
siones dent usque ad quinquaginta libras [auri] el
si res [hanc summam) excedat, pro exsuperanti
cautionem injurati faciant : eo quod el leges et
canones clericum jurare prohibeant, quanquam
[vel] maximedicatur eodem lib. tit. 12-const. 3, quod
opoiteat eos qui [ad ecclesias] confugiunt, 299
admonitos, et de securitate jarejurando accepto,
deponere q nae [in illas] intulerint arma : et con-
stit. 6, ejusdem xii lib. dicat : Quod si suspicio sit
de clerico, tanquamres [aliquas] confuge habeat, <
jussu eqiscopi suijuret.De prohibitione autem, ne
clerici usuras accipiant ubique, [ubi] de pecuniae
creditae sive pacti [actionibus], quinetiam iis quae
ex dilatione actionum bonae fidei tacite compe-
tunt [agitur ] mihi esse dictum videtur.
Texius. Atqui const. 3, tit. 2 Novellarum in
piis legatis propter dilationem usuras atque fru-
ctus exigi dicit.
Proindede furtis clericorum speciatim lex non
disserit. Generaliter autem de furtis tractat tit. 2,
lib.vicod. el tit.5, lib. XLvn,dig. Furtorum autem
duae sunt species, quarum altera manifestum fur-
tum dicitur: altera nec manifestum.Hanifestusfur
est, qui cum furtiva re a qualicunque persona,
priusquam eam perferat, quo eo dic [perferre] des·
tinarat, sive in loco publico sive in privato depre-
henditur. Sed si pertulerit quo destinavit, tametsi
postmodum cum re furtiva deprehendatur : non
est fur manifestus. Qui vero talis non [est,] fur
nec manifestus. Caelerum poena furis manifesti
procedit ad quadruplum pretii rei furtivae, inter-
dum etiam ejus quod interest : non manifesti,ad
duplum. Et ab utroque exacta ea poena, datur
[insuper] res [furtiva] ejusve aestimatio.
Texius. Qui ex incendio aut naufragio [quidpiam]
capit, extra rem [captam] intra utilem annum qua-
druplum ei cui furatus est, et quadruplum fisco
dat : post annum vero simplum, ut lib. vi cod.
έκοχλλετχ ι τού κλήρου, καί γίνεται βουλευτές μετά
τΓ4; χ^του περιουχ.χς τη; πυλεω; ής ήν κληρικό;, η
της πόλεως εκείνη; ούκ έχούχης βουλευτήριον, γίνε-
τχι είς την χρήζ ουχιν έχ των πληχιχζουχών · el δε
μη εχε: έςουχίχ*, γίνεται τχςεώτη; · πχρχφυλχττουχι
δε τχύτχ οί πιτοιάρχχι καί οί έπίχκοποι καί οί έχ-
κληχιεκοικοι, καί ο! έκάχτης διο'.κήαεως Sxipyot,
κχΐ ο! άρχοντες καί εκδικοι τχύτχ τοΐς ίερεύχι
προχχγγ-λλουχι · δεΤ δε τοιαύτχ μετά άκρι^είχς, έπί
των Ευαγγελίων ζητεΤχθχι, καί τους συκοφχντχς
άγανχκτεΤχΟχι · ποινάς δε διαφόρους ορίζει κατά
τώι» άρχόντων καί των τχςεών κχι των έκδίκων, el
τχϋτχ μχ^όντες μη πρ οχαγγείλωχι το~ς προχφόροις
ίερεύχιν · f4 μέντοι β' διάτ. του α τ'τ. των Νεαρών,
έκί τριετίαν είπεν χυτούς της λειτουργία; κωλύε-
ι χΟχι, καί μονχχτηρίω έμβάλλεχθχι · αδειχν πχρχ-
αχούχχ τοΤς ίερεύχι μετανοίχς Ιπιδεικννμένης,
έλχττούν τον χρόνον.
Ον μόνον έπιορκεΐν κωλύεται κληρικός, άλλα
καθόλου όμνύναι · εΤρητχι γάρ τού κώδ. βιβλ. α’,
τίτ. γ’, διάτ. κε’, 3τι οί κληρικοί διχαζόμενοι διδόχ-
σιν έγγύχς μέχρι ν* λιτρΰν · εί δε τδ πράγμα υπερ-
βαίνει, δμολογίχν έπί τψ υπερβχίνοντι ποιούχιν
άνώμοτον · διότι κχι οί νόμοι καί οί κανόνες, κω-
λύουχι κληρικόν όμνύειν * εί καί τά μάλιχτχ εΤρητχι
βιβλ. τψ αντψ, τίτ. ιβ\ 3ιάτ. γ\ βτι δεΤ τού; προχ-
φεύγοντα;, προτρεφομένους καί δρκον επί τή άχφχ-
λεί$ λαμβάνοντχς, άποτίΟεχθχι απερ έπιφέροντχι
δπλα * κχί η ζ"* διάτ. τού χύτού βιβλ. φηχίν, δη εάν
εχτιν ύπόνοια περί κληρικού ώ; Ιχοντος πράγματα
τού προχφεύγοντο;, κελευτεί τού έπιχκόπου ομνύει *
ή δέ κώλυχι; τού λχμβάνειν κληριχδν τόκους, έμοί
φαίνεται παντα/ού περί των άπό δανείου ήγουν
συμφώνου λελέχΟαι. ου μήν περί των σιωπηρώς
άρμοζόντων ’εξ ύπερθέχεως έπί των [δόνα φίδε άγω-
γών.
’Αμέλει καί ή γ1 διατ. τού β* τίτ. των Νεαρών,
έπί ληγάτων εύχεβών ές δπερθέχεω; είπεν άπαιτεΐχθαι
καί τόκους καί καρπούς.
Περί δε κλοπής κληρικών, ίδικώς δ νόμος ού δια-
λέγεται, γενικώς δέ διαλαμβάνει περί κλοπής, οβ’
τίτ. τού μζ’ βιβλ. των δίγ. Αύο δέ είδη τής κλοπής,
καί τδ μεν αυτής λέγεται φανερά κλοπή, τδ δέ
άφανής · φανερός κλέπτης έστίν, δ μετά τού έπι-
κλοπιμαίου πράγματος ές οίουδηποτε πρυχώπου
ι λαμβχνόαενος πριν ή τδ πράγμα έπχγάγοι, ε*θχ
προέΟεχο έν αντή τή ήμέρφ, είτε έν δημοχίφ είτε kv
Ιδιωτ·.κψ τόπψ * fcl δέ άπήγχγεν ΙνΟα προέθετο αυτό,
κίν λοιπδν συλληφθή μετ’ αυτού, ούκ εχτι φανερός
κλέπτης * ό δέ μή τοιούτος, άφανής κλέπτης έχτίν ·
ή δέ ποινή τού μέν φανερού κλέπτου γίνεται, είς τδ
τετραπλοΰν τού τιμήματος τού κλαπέντος · εχτιν βτε
καί τού διαφέροντος · τού δέ άφανούς, είς τδ δι-
πλούν · καί έφ’ έκχτέρου, 2ξω9εν τής τοι χύτης δίδο-
ται τδ πράγμα ή ή διατίμηχις αύτου.
*0 δέ άπδ έμπρηχμού ή ναυαγίου λχμβάνων Ιξωθεν
τού αράγματος, δίδωτιν είχω μέν ούτιλίου ένι αυτού τδ
τετρχπλούν τψ κλαπέντι, καί τψ φίσκψ τδ τετραπλοΰν*
μετά δέ τδν ένιάυτδν, τδ άπλούν, ώς βιβλ. του
777
SYNTAGMA CANONUM.
κώδ. τίτ., β’, διάτ. ιη’, καί έν τφ θ’ τίτ. τού μζ’ βιβλ,
’_2ς έπί τό πολύ δε έγκλημανκώς οί κλέπται κατ-
ήγορου *ται, κλοπής ηγούμενης, ώ; δίγ. του αυ-
τού τίτ. καί η τού διπλού ή τού τετραπλού ποινή
αργεί * ειρητιι γαρ δίγ. νζ* τού αυτού, δτι έάν τις
τον κλέπτην πχρχδφ νυκτεπάρχφ ή τφ αρχοντι, και
κατιόικχσθείς παράσχω το πράγμα ή την διατίμη-
σιν αυτού, άνιιρεΤται ή κατ’ αυτού αγωγή ώς αυτού
κινδυνεύσαντο; · ο δε χαταδικχιθείς έπί κλοπή, ή
Φίλικώ; απαλλαγείς έπί οόσει χρημάτων, άτιμος
γίνεται, ώ; βιβλ. γ’, τίτ. β', δίγ. β’, κανών ζ*\
Περί τυμθΜ>ρύχων γενικώς διαλαμβάνει δ ιβ’ τιτ,
τού μη* βιβλ. έν φ ©ησιν, δτι. Και χρημ ατικώς καί
έγκληματικω; ύπόκεινται · και έατιν ή χρηματική
ποινή, ποτέ μεν είς ρ’, ποτέ δέ εις σ’, ποτέ δέ εις το
διαφερον τής γενομένης ζημίας, και άτιμος γίνεται ό
καταδικαζόμενος.
Οι δέ τυμβωρυχούντες, εί'μέν κατά όπλων, κεφα-
λικώς τιμωρούνται * εί δέ χωρίς όπλων, μέχρι μετ-
άλλων * οί δέ τά λείψανα ή τά οστά μετακ.ινούντες,
εύτελεΐς μέν όντες, άκρως τιμωρούνται * οί δέ άλλως
περί μνημεΤον πλημμελούντες, έξορίζονται, ή είς
μέτ άλλον καταδικάζονται * πώς δέ δυνατόν άκινδύ-
νως και άζημίω; μεταφέρει λείψανα, καί φιλοκα-
λεΤν μνημεΐον, διδάσκει ό αυτός τίτ. καί δ ζ* τού ια*
βιβλ. των διγ. ύπόκεινται δέ οί τυμβωρύχοι, καί τφ
περί ιεροσυλίας νόμω, ώ;·βιβλ, μη*, τίτ. ιγ*, διάτ. ε*
του ιΟ* τίτ. τού 6’ βιβλ. τού κώδ., έν ώ καί τάς
χρηματικά; αύ;ει ποινάς, ποτέ μέν στερησιν κτή-
ματος ή αγρού ή οίκου έπάγων, έάν είς αυτού; ύλη
άπενεγΟή από μνημείου * ποτέ δέ ι’ λίτρων ποινήν
έπάγων, καί κ* τψ άρχοντι μή έπεξιόηι * καί έν ταΐς
ήμέραι; δέ τού Πάσχα οί τυμβωρύχοι έγκλείονται
καί δεσμνυνται, ώς βιβλ. α* τού κώδ., τίτ. δ*,
δνάτ. γ*.
ΚΕΦΑΛ. ΚΗ*. — Περί των βδελυττομένων τον
γάμον ή τον οίνον ή τά κρέα.
* Αποστόλων κανών να’, νγ*.
να*. Ει τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
ή δλως τού καταλόγου τού ιερατικού, γάμου καί
χρεών, κ. τ. λ.
νγ*. Ει τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
έν ταΐς ήμέρχις των έορτών, κ. τ. λ.
Συνόδου *Αγκύρας κανών ιδ\
ιδ\ Τούς έν κλήρψ πρεσουτέρους όντας ή δια-
κόνους, κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικής Ικτης κανών ιγ*, λ*,
ιγ*. 'Επειδή έν τή 'Ρωμαίων Έκκλησή, κ. τ. λ.
λ*. Πάντα πρδς οίκοδομήν τής Εκκλησίας βου-
λόμενοι διαπράττεσθαι, και τούς έν ταις βαρβαρι-
καΤς Εκκλησία ις Ιερέας οίκονομεΐν διεγνώκχμεν ·
ώστε εί τον άποστολικόν κανόνα, τόν περί τού προ-
φάσει εύλαοείας την οίκείαν γαμέτην μή έκοάλλειν,
ύπεραναβαίνειν οίονται δεΐν, καί πέρα των όρισθέν-
των ποιεΤν, έκ τούτου τε μετά των οικείων συμφω-
νούντες συμβίων, τής προς άλλήλους δμιλίας άπ-
Patrol Gr. civ.
— ΤΙΤ. IX, CAP. XXVIII. 178
Alit. 2,con$t.l8fettit.9, lib.xLvn [dicunt]. 500 Ple-
rumque criminaliter scriptura praecedente fures
accusantur, quemadmodum dige«l.93, ejusdem tit.
[d· furtis traditur], et cessat dupli aut quadrupli
poena. Dicitur enim digest. 57, ejusdem [lil.] quod
si quis furem tradat praefecto vigilum aut praesidi,
et [ille] condemnatus rem ejusve pretium dederit:
tollatur adversus ipsum actio, [ideo] quod [de ma-
jore p<ena] periclitetur. Qui autem furti damnatus
est, aut amice datis pecuniis [de eo] transegit : in-
famis redditur, ut lib. ui, tit. 2, digest. 2, canon 6.
Textus. De sepulcrorum violatoribus generaliter
tractat lit.12, lib. xlviii, cum dicit: [Sepulcri vio-
lati rens] tam pecuniarie tum criminaliter tenetur.
Ac pecuniaria [quidem] poena alias in centum
B aureos, alias in ducentos, alias ad id quod interesl
damnum facium esse procedit. Condemnatus au-
tem infamis fit.
Qui sepulcra violant,si armati [id faciant], capite
plectantur: si sine armis, usquead metalli [poenam
proceditur ] Qui vero reliquias aut ossa remove-
rint, si humilis fortunae sint, summo supplicio
afGciuntur : si honesti, deportantur. Qui aliter in
monumentum [quidpiam] commiserint, aut rele-
gantur, aut in metallum damnantur. Qui idem Iit.
ac 7, lib. uDig [etiam] docet, quomodo citra peri-
culum et damnum mortuorum corpora transferri
et monumenta exornari possint. Qui sepulcra vio-
lant,eiiam sacrilegii lege tenentur, ullib.XLvin, tit.
13, et const, 5, tit. 19, lib. ix,cod. [traditur] in quo
[posteriore tit. ]pcenae etiam augentur, alias posses-
sionum,agri, aut domus, si in ea materia [aliqua] de
monumento [detraco] asportata fuerit, privatione
inducta : alias decem pondo [auri reis], et viginti
magistratui hoc facinus non vindicanti multa irro-
gata. Denique in diebus Paschalis sepulcrorum
violatores [in carcerem] includuntur atque vin-
ciuntur, uilib. iy cod. tit. 4, const. 3, [traditur.]
501 CAP. XXVIII. — De vituperatoribus nu-
ptiarum, vini et carnium .
Apostolorum canones 51, 55.
51 [50]. Si quis episcopus, presbyter, vel dia-
conus, vel omnino ex sacerdotali numero, elc.,ul
pag. 731.
52 [53.] Si quis episcopus, vel presbyter, vel
^diaconus in festis diebus, etc., ut pag . 746.
Concilii Ancyrani canon 14.
14. Qui in clero sunt, presbyteros vel diaco-
nos, ut pag. 747.
Concilii oecumetiici vi canones 13, 30.
13.Quoniam Romanae Ecclesiae, etc. ut pag. 759.
30. Ad Ecclesiae aedificationem omnia facere vo-
lentes,etiam sacerdotes, qui sunt in Barbaricis Ec-
clesiis,complecti cura constituimus. Quare siapos-
licum canonein de uxore non ejicienda pietatis ac
religionis praetextu, se supergredi debere existi-
mant; et ultra ea quae sunt constituta, facere, et
ideo communi cum suis consortibus conventione
et consensu inito, a mutua consuetudine abstinent,
25
m ΡΗΟΪΙΪ PATRIARCHA CP. ?80
statuimus eos non amplius cum illis ullo modo A έχονται, δρίζομεν τούτους μηκέτι ταύταις συνοικεΐν
Cohabitare debere, Ut eo nobis perfeclam sui pro- καθ’ οίονδήποτε τρόπον, δως άν ήμΐν εντεύθεν έν-
missi demonstrationem praebeant. Hoc autem illis τέλη της ύποσχέσεως παρέςοιεν την άποδειξιν * πρύς
non propter aliud quam propter eorum pusilla- τούτο δε αύτοτς, ού δι9 άλλο τι ή διά την της γνω-
nimitatem, extraneosque ac non satis firmos mo- μης μικροψυχίαν, και το των ήθων άπεξενωμένον
res concessimus. καί άπαγες ένδεδώκαμεν.
508 CAP. XXIX. — De licitis et illicitis nup - ΚΕΦαΛ. Κθ\ — Περί έπιτετραμμένων ή χεκω-
tiis . Et quod lectores jam puberes interrogari λυμένων γάμων · καί περί τού έρωτάσθαι τους
oporteat utrum nubere velint. Et dt concubinatu ,
fornicatione , et adulterio .
Apostolorum canones 17, 18, 19, 25, 36.
17 [46]. Qui post sanctum baptismum duobus
conjugibus fuerit implicitas, etc., ut pag. 51 1.
18 [17). Qui viduam accepit, vel ejectam, vel
meretricem, vel servam, etc., ut pag . 841.
19 [18]. Qui duas sorores duxit, vel consobri-
nam, non potest esse clericus.
25 [24]. Episcopus, vel presbyter, vel diaconus
fornicationis vel perjurii, etc., ut pag. 743.
26 [25]. Ex iis, qui non ducta uxore ad clerum
promoti sunt, jubemus, si velint uxorem ducere
lectores et cantores solos.
Concilii Ancyrani canon tO.
10. Quicunque diaconi constituti, etc., ut
pag. 747.
Concilii Neoccesariemis canones 1,9, 10.
4 . Presbyter si uxorem duxerit, ordine suo mo-
veatur. 505 Si autem fornicatus fuerit, vel adul-
terium commiserit, penitus extrudatur, et ad poe-c
nitentiam deducatur.
9. Si presbyter, qui corpore prius peccaverat,
etc., ut pag. 547.
10. Similiter et diaconus, si in idem peccatum
inciderit, ministri ordinem habeat.
Concilii Chalcedonensis canones 14, 15.
14.Quoniam in nonnullis, provinciis concessum
est lectoribus et cantoribus uxores ducere, deero ·
vit sancta synodus nulli eorum licere diversae a
recta opinionis uxorem ducere : eos autem qui’ ex
ejusmodi matrimonio liberos susceperunt, si eos
quidem baptizare apud haereticos praeveneriot,ad
catholicae Ecclesiae communionem adducere : si
autem non baptizaverint, non posse eos apud
haereticos baptizare. Sed neque haeretico, vel pa-
gano, vel Judaeo, matrimonio conjungere, nisi uti-
que persona, quae orthodoxae, conjungitur, se ad
orthodoxam fidem convertendam spondeat. Si
quis autem hoc sanctae synodi decretum trans-
gressus fuerit, canonicis poenis subjiciatur.
45. Diaconissam non esse mulierem ordinan-
dam, etc., ut pag. 550.
Concilii Carthaginensis canon 16.
Ut nullus episcopus , presbyter , et diaconus
conductor exsistat , etc., ut pag . 850.
Item placuit, ut episcopi, presbyteri et diaconi
non sint conductores, etc., ut pag . 850.
άναγνώστας Ιφήβους γινομένους , εί βούλονται
γαμεΐν · καί περί παλλαχισμού, καί πορνείας,
καί μοιχείας.
9 Αποστόλων κανών ιζ* ιη’, ιθ9, κε9, κζ"9.
ιζ\ *0 δυσι γάιεοις συμπλ αχείς μετά τύ βάπτισμα,
κ. τ. λ.
ιη*. *0 χήραν λαβών, ή άκβεβλημένην, ή έταίραν,
Βή οΐκέτην, χ. τ. λ.
ιθ'. *0 δύο άδελφάς άγύμενος ή άδελφήν, ού δύ-
νχται είναι κληρικύς.
κε\ Επίσκοπος, η πρεσβύτερος, ή διάκονος, έπι
πορνείφ, ή έπιορκί?, *· τ. λ.
κζ*\ Των είς κλήρο ν προελθύντων άγαμων, κε-
λεύαμε ν βουλομένους γαμεΐν, άνχγνώατας καί ψάλτας
μόνον.
Συνόδου ’Αγχύρας κανών ι9.
ι\ Διάκονοι δσοι καθίστανται παρ* αύτήν κατά-
στασή χ. τ. λ.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών α\ θ’, t\
α\ Πρεσβύτερος έάν γήμη, τής τάξεως αύτύν ·
μετατίθεσθαι · έάν δΙ πορνεύση ή μοιχεύση, έξωθεΤ-
, σθαι αυτόν τέλεον καί άγεσθαι είς μετάνοιαν.
θ*. Πρεσβύτερος kav προήμαρτηκώς, κ. τ. λ.
ι*. 'Ομοίως καί b διάκονος, έάν τφ αύτψ άμαρ-
τήματι περιπέσ^, την του Υπηρέτου τάξιν έχέτω.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιδ9, ιε*.
ιδ9. 9Επειδή Ιν τισιν έπαρχίαις συγκεχώρηται τοΤς
άναγνώσταις καί ψάΐταις γαμεΐν, ΰρισεν ή άγία
σύνοδος, μή έξεΐναί τινι αύτών έτερόδοξον γυναΤκα
λαμβάνειν · τούς ήδη έχ τοιούτου γάμου παιδο-
ποιήσαντκς, εί μεν έφθασαν βαπτίσαι τά Ιξ αύτών
τεχθέντα παρά τοΤς αίρετικοΐς, προσάγειν αυτά τή
κοινωνία τής καθολικής ’Εκκλησίας · μή βαπτίσαν·
τας δε, μή δύνασθαι Ιτι βαπτίζειν αύτά παρά τοΤς
αίρέτικοΐς · μήτε την συνάπτειν πρύς γάρον αίρε-
τικψ ή 9Ιουδιίψ ή "Ελληνι, εί μή άρα έπαγγέλλοιτο
μετατίθεσθαι είς την ορθόδοξον πίστιν το συναπτό-
μενον πρόσωπο ν τφ όρθοδόξφ * εί δέ τις τούτον τύν
βρο/ παραβαίη τής άγιας συνόδου, κανονικφ ύπο-
κείσθω έπιτιμίψ.
ιε9. Διακόνισσαν μή χειροτονεΐσθαι γυναίκα, κ« τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ιζ*9.
νΐ2στε μηδένα έπίσκοπον, ή πρεσβύτερον, ή
διάκονον, δκληψίν τινα λαμβάνειν.
ιζ"'. 'Ομοίως ήρεσεν, Ινα έπίσκοποι, καί πρεσβύ-
τεροι, καί διάκονοι, έκλήπταρες μή γίνωνται, κ. τ. λ.
781 SYNTAGMA CANONtM. — TIT. IX, CAt>. XXlX. 782
Συνόοου οϊχουμίνικήί 'έκτη; κανών γ’, 8’, ζ*, φ’, Α 804 Concilii (tcumenici vi, canone» 3, 4,6, 12,
‘f, μη’, νθ’. 13,48, 49. ’
Περί Ιερέων καί κληρικών.
γ*. * Επειδή δέ I ευσεβής και φ?λοχριστος ήμών
βασιλεύς, κ. τ. λ.
δ\ Et τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διά·
κονος, κ. τ. λ.
ς". 'Επειδή παρά τοΤς άποστολικοΐς κανόσιν εδ-
ρηται, των εις κλήρο ν προαγομένων αγάμων, μόνους
αν αγνώστας και ψάλτας γαμεΤν, καί ήμεΐς τούτο
παραφυλάττοντες δριζομεν, άπο τού νύν μηδαμώς
υποδιάκονον, ή διάκονον, ή πρεσβύτερον, μετά την
έπ' αύτψ προερχομένην χειροτονίαν, ε^ειν άδειαν
γαμικον έαυτψ συνιστφν συνοικέσιον * εΐ δέ τούτο
τολμήσοι ποιήσαι, καθαιρείσθω * εΐ δε βού)οιτό τις
των είς κλήρον προερχόμενων, γάμου νόμψ συν-
άπτεσθαι γυναικι, προ τής τού ύποδιακόνου, ή δια-
κόνου, ή πρεσβυτέρου χειροτονίας, τούτο πραττέτω.
ιβ\ Και τούτο δε εις γνώσιν ήμετέραν ήλΟεν, ώς
έν τή 'Αφρική, π. τ. λ.
ιγ\ 'Επειδή έν τή 'Ρωμαίων Έκκλησίφ, κ. τ. λ.
μη'. *Π τού πρός έπισκοπής προεδρίαν άναγομε-
νου γυνή, κατά κοινήν συμφωνίαν τού οίκείου άν-
δρύς προδιαζευχθεΐσα, μετά τήν έπ* αύτψ τής έπι-
σκοπής χειροτονίαν, έν μοναστηρίψ εισίτω, πό^ω
τής τού έπισκόπου καταγωγής ώκοδομημένφ, καί
τής έκ τού έπισκόπου προνοίας άπολαυέτω * εΐ δέ
και άςία φανείη, καί πρύς το τής διάκο νίσσης άνα-
βιδαζέσθω άξίωμα.
νθ\ Μηδεις έν εύχτηρίω οικφ, κ. τ. λ.
Βασιλείου κανών γ*, ζ“', ξθ’, ο'.
γ'. Διάκονος μετά τήν διακονίαν ποονεύ-
σας, κ. τ. λ.
Των κανονικών τάς πορνείας είς γάμον μή
καταλογίζεσθαι, άλλα παντί τρόπψ διασπφν αυτών
τήν συνάφειαν · τούτο γάρ καί τή Έκκλησίφ πρύς
ασφάλειαν λυσιτελές, καί τοΐς αίρετικοΤς ού δώσει
καθ* ημών λαβήν, ώς διά τήν τού άμαρτάνειν άδειαν,
έπισπωμένων πρός έ αυτούς·
ξθ’. 'Αναγνώστης εΐ τή έαυτού μνηστή πρύ γά-
μου συναλλάξει εν, ένιαυτδν άργήσας είς τύ άναγι-
νώσκειν δεχθήσεται, μένων άπρόσκοπος · κλεψιγα*
μήσας δέ άνευ μνηστείας, παυθήσεται τής ύπ«
ηρεσίας · τύ δέ αύτύ καί ύπηρέτης.
ο'. Διάκονος έν χείλεσι μιονθεΐς, κ. τ. λ.
De sacerdotibus et clericis .
3. Quoniam vero pius Chrisiique amator impe-
rator noster, ale·, utpag. 511.
4. Si quis episcopus, vel presbyter, vel diaco-
nus, etc., ut pog. 750.
6 Quoniam in 00 apostolicis canonibus dictum
est eorum qui non ducta uxore in eleruui pro*
moventur, solos lectores et cantores uxorem pos-
se ducere ; et nos hoc servantes decernimus, ut
deinceps nulli penitus hypodiacono, vel diacono,
vel presbytero post sui ordinationem contrahere
liceat. Si autem fuerit hoc ausus facere, depona-
tur. Si quis autem eorum, qui in clerum aece-
B dunt, velit lege matrimonii mulieri conjungi an-
tequam hypodiaconus, vel presbyter ordinetur,
hoc faciat.
12. Porro hoc quoque ad nostram cognitionem
pervenit, quod in et Africa, etc., ut pag. 514.
13. Quoniam Romana Ecclesiae, etc., ut pag .,
759.
48. Uxor ejos qui ad episcopalem dignitatem
promovetur, communi sui viri consensu prius
separata, postquam in episcopum ordinatus est
ac consecratus, monaslerium ingrediatur procul
ab episcopi habitatione exstructum, et episcopi
providentia fruatur. Sin autem digna visa fuerit,
etiam ad diaconatus dignitatem provehetur.
q 59. In sede oratoria, etc., utpag. 607.
30S Basilii canones 3, 6, 69, 70.
3. Diaconus post diaconatum fornicatus, etc.9
utpag . 753.
6. Canonicarum stupra pro matrimonio non
reputentur, sed earum conjunctio ominno divella-
tur. Hoc enim et Ecclesiae ad securitatem est
utile, et haereticis non dabit adversus nos an-
sam, quasi per peccandi libertatem ad nos attra-
hamus.
69. Lector, si cum sua sponsa ante matrimo-
nium commercium habuerit. postquam anno ces-
saverit, ad legendum suscipietur ; non tamen ul-
tra promovendus. Quod si absque desponsatione
furlim coierit, cessabit a ministerio. Eadem et
D ministri ratio.
306 70. Diaconus qui pollutus est in labris,
etc., ut pag . 755.
Θεοφίλου έκ τού Υπομνηστικού κανών δ’, ε'·
δ’. Περί δέ Πανούφ, κ. τ. λ.
ε’. Περί Ιακώβ ζητήσσι, κ. τ. λ.
'Η α’ του κώδ., τίτ. γ’, διάτ. ε’, έάν τις μόνον
πειραθή λαβεΤν γαμετήν παρθένον Ιεράν, κεφαλικώς
τιμωρείται * καί διάτ. μδ’ τού αυτού τίτ. δτι έάν
πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή υποδιάκονος γαμήση,
ύπδκειται μέν τοΐς κανόσιν, οΐτινες ούχ ήττον των
νόμων Ισχύουσι, καί τής ίερωσυνης έκπίπτε ι, καί
οι παίδες ώς ές άθεμίτων γάμων τεχθέντες, ούτε
Theophili ex commonitorio canones 4, 5.
4. De Panuph, etc., utpag. 550.
5. De Jacob querere, etc., ut pag . 550.
Textus. Lib. i, cod.tit.3,const.5. Si quis sacram
virginem uxorem ducere tantummodo tentarit,
capitali poena feritur. Et constit. 44, ejusdem tit.
Si presbyter, aul diaconus, aut hypodiaconus
nuptias contraxerit, canonibus tenetur, qui non
minus valent quam leges, et sacerdotio excidit.
Liberi autem, tanquam ex illicitis nuptiis nati,
752
PH-7 TZ ?1T?SA?.CEH C?.
f-ilt. «I €1 1 s^nt rJtrx Cz .
ZX- V£X zni
♦innato! o«. s*ct£**t0a£. fieto deb #>. n: a..:ri*n
•Jui^atioo* qoiqoaai percipiunt a painh-isfu,* :
«c4 iefse valres ipsortu : verur. u«a cacti Ec-
clesia, im qca ilii d<servieri.-.L bkU vero etian
CWMt 13, lillJ^Unu : St Sifl^bii clerxoj
frftx «t, ad matriaoa.ooi ietetire le aa :cio :
ro der· eoos gradu» aac;»* mi. ία q
efericis ακϋίίηοοία», Moinbwe licet. [vi*·***
videlicet·, eantorev, et lectore» htiaeaL] Ai.is
emm #M*lbas ία uaiversam a.;tia& c^r-i «*λ
mu Alsi aat nuptias contrahat. ani «sc«:i#;rai
habeat, aot impudice vivat, ej citor, ac plei-Mo»
esIo.Ad militiam (vero] velabo i ofac.a-n ievealre
ne oadeio. Et constit. i, ejusdem Ii». >u lu« q-i
matrimeoiaro iferav.L, presbyter aU diaconus
ordioalor : oeqoe etiam qui uxori cohabitat. que B
maritumi soam facto divortio' re.iqoit : neque qui
concubinam habet. At (talis] castam vitam agit,
aat etiam oxori cohabitet, vel unios [uioris ejns-
demque] castae^c ex virginitate >ssumptae| man-
tas foerit. Caeierum si quis cum presbyter «it, aut
diaconos aut faypodiaeonos, vel palam, vel clam,
ad sub aliquo praetextu [ad sej osorem aut con-
eo binam introduxerit : sacro coofestim orline
excidito, et privatus atque plebeios 507 esto. Lector antea matrimonium iterans [ad altiort] ne
progreditor, neque ad tertias nuptias devenito. Ac si post iteratam coojogiam progredi enitatur,
pleheioe esto.
Didi item : Quae diaconissae ordinantur, admo- Λέγει £1 δη χειροτονούμε #xi *· διάκονοι, voufc-
nentor: [ac] sciunto, quod si contracto matrimonio u!;Wn» · ε/Χτϊΐ «κ d tz^r’m6v xmrir/Otzi
oliave viis ratione [suscepta] dedecorare ordina- τήν ^cipoiwj^ ιροζο^ΙοΟσκ γίμφ f, ii)w piw
tionem au«ae fuerint reae mortis fient, et faculta- r/pe^1 Οινπφ γετήοοντχι · χαΐ τοί; αυτών
tes suae monasteriis aut Ecclesiis s jis applica- ccxkat,?*»; it χεριςυοίχι ’
bunlnr.Qui vero ducere illas aut constuprare ausi v. δε γήμχι ή αύτάς τολμήαχντες, 6«uh>-
fuerint, gladio obnoxii erunt, eorumque substan- W είοι ςί^ει,και τήν ούαίχν χύτών το δημόσιόν λί-
*. Α ίΓ^ι uzruici ί«ΐϊ>, ■ ενοχήν,
ίχκία ζζ tci 5»π γι:ι;^ */■»*, η ιί μη-
τετ^ς ϊ.τ*»*». ύ/ι η βτ* αϊτούς
'Laif.rx* irn. ik ή V δυτ.ττΰ i1 τΐτ. xar> Napwi,
-ττ ir» »n>xy -u; taiceirsu χρχ γά-
μον iih"», χχι τν,ι-.ττ# τε^γηζεν έν ή
τι γλ ε» ν λ'; εςχττχ -yzaiT», τουτίχτι
i»x7tj χχ γ« ■ για ϋΐν; nsxt xd*
ιτχ; ί -tx^l-vc χτ·.^»,ττ · ιΐ « γι^τπι, ^ ζιϋι-
rrt * Ty ν, η χπΐγ*; ζ*τί:, uou/ejSi· τού χΛήρ ου,
χχ: --νΛχτης Ιχτ», -m.; ατματτίχν η έτΙρτ» έχιττ-
ν:>τ» bhii "/j * xr. » ι* ί*.χτ. τού χύτου
τ'τ., ir. ·. τδχ - χ,ακ·ο;ΐ75ΐ; ytiy-wxldi·
τ^77>τ<^ς η ατπ μίν ct nnixi γλ«·
κεΤ τν* ’α*! ι»;;ι χιτυιτ^νττ;, αήτχ ει ζαλίαχήν
γ/'χ, ϋ>χ xjJv», xxt ή γι«τ^ τχνοίχύν,
η μικς χιτ,; η^'ΐ5^ ΛΛκΑ' χχς έχ nphxi; *
ε*. ν-: τι; ποετυ-ύταροτ «*, ή δ*.χκο>ος, η υποδιάκονο;
γχμετήν η πχΐιχτ,ι είταγοιτο ςΓ*£ρύ< Ι| έσχη-
μκτιτμέν*·;^ εΑε«*ς τήτ tcfi; έχζτζτέτ» τάξε··;,
xii -ν.ώτης ιχ: Αχΐχός εττ·· * ίπγ«ιττ,; δΙ οεοτε-
μτ, χροχ'.χτέτ», μη μήν χ« τρεγχμιίτ* *
εΐ δε δτ/τχρογχμ-τχ^ x«ini χροχόψχι, γίνει»
tiam fiscus capiet.
Textus . Constit. ejusdem tit. Si decurio aut
cohortalis, uli quindecim annis monachus fuerit,
clericus fiat, (ac] deinde nuptias contrahat, [pri-
stinae] suae fortonae restituitur. [Quod] idem et iu
aliis qui ex monachis clerici (facti sunt, obtinet] :
tametsi decuriones aut cohortales non fuerint. Et :
Qui caelibem ordinat, interrogato illum, an sine
legitima uxore caste vivere possit. Qui vero tem-
pore ordinationis diacono post ordinationem ma-
trimonium contrahere permiserit, ab episcopatu
ψετχι.
Kat f, 3* &άτ. του αύτου τίτ., ovt έΑν βουλευτή; ^
ττςεώτης, λχί ιζ* μονάοτς Ιτη γενηται χληριχ^;,
ειττ γτμήτ^, axooioovit 184 νυχ^ · τι ιύτα ίδ
κχί rept τών ζλλων χληριχών τών βπδ μονί^ώ^,
χλφ μη γεγδνίχι βουλευτχί η τζςεώτχι “ χβι δτι ί
χειροτονών ava^tovj έρωτά τω χύτδν εΐ δύνχτχι
νομίμου γαμέτη; αεμνώς βιούν · δ δέ τφ χ»ρφ τί^
χειροτονίας έπιτρέπων διχκόνψ ή ύττοδιχκδνψ γνμί-
σαι μετά την χειροτονίαν, της έπιαχοζη; έχβίλλετ»·
πρεσβύτερο;, ^ διάκονοί, ή υποδιάκονο;, μετά
ejicitur. Porro presbyter, aut diaconus, aut hypo- χειροτονίχν γχμιυν έκβαλλεται τού κλήρου, κι! μετά
diaconus qui post ordioalionem matrimonium con- Σ) τού αυτού πραγμάτων δίδοται τη βουλή τή; πδλεοΚ
trahit, e clero ejicitur, et cum rebus suis curiae έν ή κληρικό; ήν · δευτερ ογαμών δέ ανχγνωτττ,;,
civitatis in qua clericus erat, traditur. Item lector ή y/ιραν h διεξευγμένην λαμβάνων, ή τοΤ; νδμοι; h
qui nuptias iteral, aut viduam, vel divortio dis- τοΤς χανδαιν άπηγορευμένην, el; άλλον μή «ροβ»-
junctam, vel legibus canonibusve interdictam (in νέτω βαΟμδν, άλλα καί πρόβας άκοκαθίατχται W
uxorem) assumit, in alium gradum ne procedito, προτέρφ.
Quin et si processerit, priori restituitur.
Dicit insuper : Qui aseelriam, aut monastriam, λέγει δε οτι οί άρπαζόντες, ή δπονοθεύονχ*;, ^
aut diaconissam, aut alium religiosum habitum διαφύείροντες άαχήχριαν ή μονάστριαν, ή διακόνιν?»*)
gestantem (mulierem] rapiunt, corrumpunt, vel A άλλο εύλαβες εχουσαν σχήμα, καί οί μετασχδντε;.
Constuprant, quique (illis sesej associant: capitali κεφαλικώ; τιμωρούνται, xal τά πράγματα αυτών ττι
supplicio afficiuntur, ac res illorum iojuria affectae ’Εχχλησί^ ή τφ μοναστηρίω τής ύβρισθείσης
785
786
SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. XXX.
ποιούνται δια του Ιπισκόπου ή του οίκο νόμου
των αρχόντων κχ! των τάξεων · άύτη δε μετά των
αυτής πρχγμχ'των, μονχσνηρίψ εμβάλλεται άσφχ-
λώς φυλχχθησομένη * ιί δε διχ/όνισσχ kixiv εχουσα
νομ'μους πχίδχς, το νόμιμον μέρος λχμβάνουσιν *
ει 4έ έπ! ένιχυτον μετά το γνωσθήναι τύ μυχός μή
Ικδικήσουσι τά πράγμχτχ ο! εύχγεΤς οΤκοι, δ φίσκος
αυτά λαμβάνει, του χμελούντος αυτά έκδικηθήνχι
άρχοντος άποζιοννυμένου, καί ε' λίτρας τοΤς πριβχ-
τοις προστιμωμένου.
ΚΕΦΑΛ. Λ'. — Περί των έπ! γάμφ γυνχ^χς
άρπχζόντων.
'Αποστόλων κανών ξζ'.
ξζ\ Ει τις παρθένον αμνήστευτον βιχσάμενος εχει,
κ. τ. λ.
Συνο'δου 'Αγκυρας κανών ια', κε\
ια'. Τάς μ^σχευθείσχς κόρας, καί μετά τχΰτχ
ύπο άλλων άρπχγείσχς, εδοςεν άποδίδοσθχι τοΐς
προμνηστευσχμένοις, εΐ και βίαν ύπ* αυτών πά-
κα! A [mulieris] ecclesias aut monasterio per oecono-
mum, 508 episcopum praesides et cohortes vin-
dicantur : ipsa vero cum rebus suis iu monaste-
rium conjicitur, [ibidem| caute asservanda. Plane
si diaconissa sit,et legitimos liberos habeat, [illi]
legitimam paitem capiunt. Quod si intra annum
quo istiusmodi scelus innotuit, [eas| facultates
venerabiles domus non vindicent : fiscus illas ac-
cipit. Quas si praeses vindicare neglexerit, cin-
gulo privatur, atque quinque libris [auri rebus
principis] privatis [applicandis] multatur.
CAP. XXX. — De iis qui matrimonii causa
mulieres rapiunt.
Apostolorum canon 67.
67 [60]. Si quis virginem non desponsatam, vi
B allata habet, etc., ut pag. 838.
Concilii Ancyrani canones \ 1, 25.
II. Desponsatas aliis puellas, et ab aliis pos-
tea rapias, visum est iis, quibus desponsatae
erant, reddi, etiam si vim passae sunt.
θοιεν,
/e'. Μνηστεύσάμενός τις κόρην, προ σεφθάρη τή
αδελφή αυτής, ώ; κχι έπιφορήσαι αυτήν · έγημε δε
την μνηστήν μετά τούτα, ή δε φθαρεΐσχ άπήγςατο ·
ο! συνειδότες έκελεύσθησαν εν δεκαετίφ δεχθήναι
εις τους συνεστώτας, κατά τους ώρισμένους βα-
θμούς ·
Συνόδου Χχλκηδόνος κανών κζ*.
κζ\ Του; αρπάζοντας γυναίκας, κ. τ. λ.
Συνόδου οίκουμενικής βκτης κανών ^β* .
4#β’· Τους αρπάζοντας γυναίκας έπ’ όνόματι συν-
οικεσίου, ή συμπράττοντας, ή συνχιρομένους τοΤς
άρπάζουχιν, ώρισεν ή άγια σύνοδος, ε! μεν κληρι-
κοί εΐεν, έκπίπτειν τού οΙκείου βαθμού * ει δε λαϊκό!,
άναθεματ'ζεσθχι.
Θεοφίλου έκ τού *Γπομνηχτικού κανών β'.
β , Περί Βήχτου καταστάνχος έν 'Ερέβη πρεσου-
τερου ζητητέον, καί ε! μεν άποταξαμένην τίνά
ζώντος τού άνδρός έβιάσχτο, μή συγχωρείσθω είναι
πρεσβύτερος * οπού γε ουδέ ώς λαϊκός οφείλει συν-
άγειθχι, τής 'Εκκλησίας ειωθυίας τούς τοιούτου;
χωρίζειν · ού φέρει γάρ τούτο πρόκριμα τφ Ιπισκό-
πψ ’Απόλλωνι, εΐ εξ άγνοιας αύτον κατέστησε, τής
αγίας συνόδου κελευσάσης τούς άναξίους μετά τήν
χειροτονίχν έλεγχομένους έπ! έγκλήμασιν έκβάλ-
λεσθαι.
Βιβλ. α', τίτ. γ’, διάτ. ε’, kάv τις άρπάσ^, ή μόνον
πειραθη λχβεΐν γαμέτην παρθένον Ιεράν, κεφχλι-
κώς τιμωρείται · κα! διάτ. νγ* τού αύτού τίτ., τοΐς
γονεύσι, κα! τοΐς άδελφοΐς, και τοΐς κηδεμόσι των
παρθένων, κα! διακονίσσων, κα! των άνειμένων τφ
θεφ χηρών, 2ςεστι τούς άρπαγατ αυτών, κα! τούς
έν καιρφ τής έφόΰου βοηθούντας αύτοΥς, έπ' αύτο-
φώρψ φονεύειν * ε! δέ διαφύγωσιν, άναζητούσιν αυ-
τούς, έν Κωνσταντινουπόλει μεν οί ύπαρχοι κα! δ
έπαρ'/ος, έν δέ ταΥς έπαρχίαις, πάντες ο! άρχοντες,
πολιτι/οί τε κα! στρατιωτικοί, κα! μετά σύστασιν
25. Quidam cui erat puella desponsata, ejus so-
rori vilium attulit, ita ut ea etiam conciperet.
Sponsam autem postea uxorem duxit. Ea autem
cui v lium erat allatum, se suffocavit. Qui conscii
fuerant, jussi sunt decennio in eos qui consis-
tunt, recipi per gradus definitos.
Concilii Chalcedonensis canon 27.
27. Eos qui nomine conjugii, etc., utpaglfiO.
Concilii cecumenict vi canon 92.
C 92. Eos qui nomine matrimonii mulieres ra-
piunt 60 1 quique opera opeque sua raptores adju-
vant, statuit sancta synodus : si sint quidem cle-
rici, proprio gradu excidere; si vero laici, anathe-
mate percuti.
509 Thcophili ex Commonitorio canon 2.
2. De Bisto, qui in Ereba constitutus est pres-
byter, qusai endum est; ct si alicui quidem mulieri
separatae, vivente marito, vim attulit,non sinatur
esse presbyter ; nam ne ut laicus quidem debet
communicare, cum eos qui tales sunt separare
consueverit Ecclesia. Hoc autem nullum affert
episcopo Apollini pnejudicium, si eum per igno-
rantiam constituit ; cum sancta synodus jusserit
eos, qui post ordinationem propter crimen indi-
pgni esse convincuntur, expelli.
Textus. Lib. i, Iit. 3, const. 5.Si quis rapuerit,
aut saltem in uxorem capere sacratam virginem
conatus sit, capitali poena feritur. Et const. 53,
ejusdem tit. Parentibus fratribus, et tutoribus sive
curatoribus virginum, diaconissarum, et consecra-
tarum Deo viduarum, licet raptores earum, et qui
eis auxilium tempore invasionis praebent, iu ipso
actu deprehensos occidere. Sin autem fuga evase-
rint, investigant ipsos Constantinopoli praefecti
[praetorio] et praefectus [urbis] : in provinciis vero
quicuuque magistratus et civiles et militares : et
60 Dasii, canon 30 ; Chalced. 27.
787
PHOTII PATRIARCHA CP.
788
post [testium] coactionem illos nulla admissa fori/
praescriptione ultimo supplicio afficiunt : ac bona
raptoris, ejusque qui (ut dictum est) illi suppetias
tulit, capit monasterium aut asceterium, ut inde
vim passa illic alatur. Si vero quae vim passa est,
diaconissa duntaxat sit, non autem ascetria, neque
monastria : proprietatem ipsius ecclesia, ipsa vero
usumfructum capit. Caeterum qui alio modo ipsis
adjumento fuerunt, aut ministerium praebuerunt,
aut conscii fuerunt, aut susceperunt, aut quam-
cunque opem attulerunt, ultimo tantummodo sup-
plicio subjacent.Locum autem praedicta [habent,]
tametsi volens dictarum mulierum aliqua rapta sit.
Lib. i, tit. 4, SIO Consi. 3. Et in diebus Paschatis
virginum raptores |in carcerem] includuntur et
vinciuntur. Lib. m, tit. 24, const. 1. Qui illustris i
non est, sed tantummodo clarissimus, si raptum
virginis in provincia commiserit : illic legibus
subjugatur, nec fori praescriptione utitur.
Textus. Tit. 41, const. 4. Qui dicit a servo uxo-
rem suam raptam esse, non dominum, sed ipsum
accusalre debet. Lib. vn, tit. 3, const. 3. Si servus de-
tulerit virginis raptum, pacto aut dissimolatiooe
celatum, libertate donatur. Lib. ix, tit. 9, const. 7.
Maritus de violenta virginis constuprat ione, ante
matrimonium [facta], nisi [illa] sponsa ejus fuerat,
(actionem] movere, tanquam maritus, non potest,
ipsa autem una cum curatoribus movet. Tit. 10,
const. i. Si quis eam cojus tutor fuit, stupraverit,
deportatur, ejusque universae facultates publican-
tur. Tit. 11, const. 3. Si rapta fuerit sponsa filii
mei, legem [Juliam] de vi moveo. Lib. ix, tit. 13,
coust. 1, et unica. Si quis qualemcunque mulie-
rem, sive ingenuam sive servam, rapuerit : tam
etsi ipsi desponsa fuerit, capitali sententia con-
demnatus moritur, et pariter cum eo qui in raptu
auxilium tulerint. Raptarum autem patribus, fra-
tribus,tutoribus vel curatoribus, patronis et domi-
nis invasionis tempore hos interficere licet. Sin
autem fuga evaserint, investigant ipsos Byzantii
praefecti [praetorio] et praefectus (urbis: ] in provin-
ciis vero quicunque magistratus, magistri militum,
et duces : atque post [testium] coactionem inte-
rimunt, fori praescriptione aut provocatione uti
non queuntes.
Et si quidem ancilla vel libertina rapta fuerit,
interficiuntur raptores : sed nullam substantiae
imminutionem sustinent. At si ingenua rapta sit,
omnes res raptoris, 311 eorumque qui ipsi auxi-
lium praebuerunt applicantur raptae: quae ne con-
sentiente quidem patre raptori suo nubere potest.
Eamdem autem poenam et mortis et [amissionis]
rerum excipiunt, qui ad aggressuram raptorem
comitati sunt. Sed conscii, et ministri, et susce-
ptores, et qui quomodocunque raptoribus opem
tulerint, [utriuscunque] sexus, et cujuscunqueaut
fortunae, aut gradus, aut dignitatis sint : poenam
tantummodo capitalem subeunt, [idque] etiamsi
mulier volens rapta sit. Plane si parentes raptae
μη χρωμένους παραγραφή, τιμωρούντο έσχκτω; *
καί τα πράγματα του άρπαγος, καί του, ως ειρητχι,
βοηθήσχ*τος αύτώ, λαμβάνει τό μοναστήριον η τύ
Ασκητήριον, έφ* ψ και την βιασθεΤσχ; έξ χυτών έκεΐ
τρέφεσθχι · et δε μόνον διακόνισσά έχον fi βιχσθεΤσχ
και ούκ Ασκήτριχ fi μονάστρια, την μην δεσποτείχν
ή κατ' χύτην Εκκλησία λαμβάνει, χύτη δε την χρη-
σιν · οΐ δε άλλως χύτη βοηθήσχντες, fi ύπουργήσχν-
τες, η συνειδάτες, η ύποδεξάμενοι, η σπουδήν otxv-
δήποτε συνεισχγχγόντες, μόνη τη έσχάτη τιμωρώ
ύπόκειντχι · χώρχ δε τοΤς είρημένοις, καν έκούσά
τις των είρημένων γυναικών Αμχρτηθη, βιβλ. α*, νίτ.
δ*, διάτ. γ’ · καί έν τχΤς ήμέρχις τού Πάσχα οΐ των
παρθένων αρπχγες έγκ>είονται κχι δεσμοϋντχι *
βιβλ. γ*, τίτ. κδ*, διάτ. χ*, δ μη &ν Ιλλούστριος Αλλα
I μόνον λαμπρότατος, αρπαγήν έν έπχρχίφ παρθένου
πλημμελήσας, έκεϊ τοΐς νόμοις ύποβάλλεται, μη
χρώμενος φόρου παρχγααφη.
Τίτ. μα*, διάτ. δ*, δ λέγων παρά δούλου την αυ-
τού γαμέτην Αρπχγηνχι, ου του δεσπότου Α)λ’ χύτου
κατηγορεΤν Εφείλει* βιβλ. ζ* τίτ. γ*, διάτ. γ’,έάν δούλος
καταμηνύση Αρπχγην παρθένου λχθούσαν, πάχτφ fi
Αποπροσποιήσει έλευθερούτχι · βιβλ. θ', τίτ. θ', διάτ.
ζ', δ Ανηρ ού δύνχτχι κινεΐν ώς Ανηρ περί της πρδ
τού γάμον βιχίχς της παρθένου φθοράς, εΐ μη fiv
αύτού μνηστή · αύτη δε κινεί συνάντω* των κουρα-
τώρων · τίτ. ι* διάτ. α', Ιάν τις φθείρη την παρ'
αύτού έπιτροπευθεΤσχν δεπορτατεύεται, και είς δλό-
κληρον δημεύεται * τίτ. tx*, διάτ. γ*, έάν Αρπαγη ή
, μνηστή του υΐοΰ μου, κινώ τδν περί βίας νόμον · βιβλ.
14 θ’, τίτ. ιγ*, διάτ. α’ κχι μόνη, εάν τις άρπάση οϊ·
ανδήποτε γυναίκα δούλην fi έλευθέρχν, καν ην χύτφ
μεμνηστευμένη, κεφχλικώς καταδικαζόμενος Απο-
θνήσκει, κχι οΐ έν τή άρπαγη βοηθήσχντες αύτφ,
κχι τοΤς πχτράσι των άρπχγεισών εςεστι, κχι τοΤς
ΑδελφοΤς κχι τοΤς κηδεμόσι και πάτρωσι κχι δεσπό-
ταις, έν τφ κχιρφ της έφόδου τούτους Φονεύειν* εΐ
δέ διχφύγωσιν, Ανχζητούσιν αυτούς, έν μεν Βυζχντίφ
ο! ύπαρχοι και δ Ιπαρχος, έν δε ταΤς έπχρχίαις πάν-
τες οί άρχοντες, και στρατηλάται, και δούκες, κι!
μετά σύστχσιν άναιρούσι, μη δυναμένους χρήσχσθαι
φόρου παραγραφή fi έκκλήτφ.
Kxl fi μέν δούλη η Απελεύθερα Αρπαγη, Ανχι-
^ρούντχι οί αρπχγες, ού μην και μείωσιν της ουσίας
ύφίστχνται · εΐ δε εύγενης ήρπάγη, πάντα τά πρά-
γματα τού Αρπάσχντος κχι τών βοηθ^σάντων χύτψ,
προσκυρούντχι τη άρπαγείση · ούτε δε συνχινούντο;
τού πατρδς, δύνχνται γαμεΤσθχι τψ άρπάσχντι · την
αυτήν δέ ποινήν τού θανάτου καί τών πραγμάτων
ύφίστχνται, ο! πρδς την έφοδον αύτης Ακολουθήσαν-
τες · οΐ δέ συνίστορες καί οί ύπουργοι καί οί ύπο-
δοχεΤς, καί ο! δπωσούν αύτοΤς σπουδάσαντες, ο"α; αν
εΤεν φύσεως και τύχης και βαθμού η αξίας, μόνην
τήν κεφαλικην ύφίστχνται τιμωρίχν, tl καί έκούσχ
fi γυνή ήρπάγη * εΐ δέ ot γονείς της Αρπχγείσης Ανά-
σχωντχι καί πΐραχωρήσουσι, δεπορτατεύονται * οΙ δέ
789
SYNTAGMA CANONUM.
ύπουργήσχντες δούλοι καίοντχι · xxt άργεϊ πάντα τα
περ\ άρπα γης γυναικών άλλαχού νε νομοθετημένα,
της παρούσης διατάξρως άρκούσης έπι αυτών καί
Ιερών και χηρών.
Και μζ9, τίτ. β', δίγ. λθ*, δ δούλην άλλοτρίαν πόρ-
νην ούσαν άρπάζων η κρυπτών, ούτε ώς κλέπτης,
ούτε ώς άνδραποδιστής έρχεται · ού γάρ κλοπής
άλλ9 ηδονής χάρ ιν τούτο έποίησε · βιβλ. μη’, τίτ. ε*,
δίγ. κθ*, δ ώρισμένος είς κατηγορίαν της μοιχείας
χρόνος της πενταετίας, ούκ Ιχει χώραν έπί της κατά
βίαν γενομένης φθοράς * άπροσδιορίστως γάρ κινεί-
ται, Ιπειδη και δημοσία βία πλημμελεΤται. *Ομοίως
δίγ. ε* τού ζ"' τίτ. τού αυτού βιβλ. έν ψ φησιν δτι
Ή άρπαγη μείζων έστί της μοιχείας, καί δ άρπάσας
γεγαυημένην ή μη γεγαμημένην, έσχάτως τιμω-
ρείται, και έξωτικοΰ κατηγορούντος, έάν δ τής κόρης
πατήρ παρικληθεις σογχωρήση.
Λέγει δέ καί διάτ. α* τού α* τίτ. τών Νεαρών, δτΐ
ο\ φθείροντες διακόνισσαν, ύπεύθυνοί είσι ξίφει, καί
τάς ουσίας αυτών λαμβάνει τδ δημόσιον · ή δε περί
μανδάτων τών άρχόντων διαλεγομένη ιζ* Νεαρα, άπ-
αγορεύει όρους άσυλίας φυλάττεσθαι τοΤς άρπαξι τών
παρθένων * καί ή β# τού αυτού διατάγ. φησίν, 8τι
ot άρπάζοντες, ή ύπονοθεύοντες, ή διαφθείροντες
άσκήτριαν, ή διακόνισσαν, ή μονάστριαν, ή άλλην
ευλαβίς εχουσαν σχήμα,και ot μετέχοντες, κεφαλικώς
τιμωρούνται · και τά πράγματα αύτών τή ’Εκκλησίφ
η τψ μοναστηρίψ τής ύβρισθείσης περιποιούνται διά
τού έπισκόπου, και τού οΙκο\όμου, και τών άρχόντων
καί τών τάξεων * αυτή δε μετά τών πραγμάτων
αυτής έμβάλλεται μοναστηρίψ άσφαλώ; φυλαχθη-
σομένη * εΐ δε διακόνισσα Ιστιν Αχούσα νομίμους
παϊδας, τδ νόμ'μον μέρος λαμβάνουσιν * εΐ δε έπί
Ινιαυτδν μετά τδ γνωσθήνςι τδ μυσος, μή έκδική-
σουσι τά πράγματα οί εύαγεΐς οίκοι, δ φίσκος αυτά
λαμβάνει * τού άμελούντος αυτά έκδικηθήναι άρχον-
τος άποζωννυμένου καί ι9 λίτρας το?ς πριβάτοις
προστιμωμένου · ή δέ ρμα’ νεαρά διαλεγομένη περί
γυναικδς άρπαγείσης, καί γαμηθείσης τψ άρπάσαντι,
φησί, τήν τοιαυτήν μή δύνασθαι λαβεΤν τά πράγματα
αυτού, μήτε τών μετασχόντων τού μύσους, άβλ’ ot
γονείς αυτής λαμβάνουσιν αύτά, εΐ μή τώ γάμψ
Ιδικώς συνήνεσαν · ει γάρ συνήνεσαν, εΐ μή περι-
ε ισι, φισκούνται τά τοιαύτα πράγματα.
ΚΚΦΑΛ. ΛΑ'. — Περί ιερατικών συλλουομένων
γυναιξίν.
Συνόδου Λαοδι κείας κανών λ\
λ*. "Οτι ού δει Ιερατικούς ή κληρικούς ή άσκητάς
έν βαλανείψ μετά γυναικών άπολούεσθαι, μήτε ολως
Χριστιανδν ή λαϊκόν · αΰτη γάρ πρώτη κατάγνωσις
παρά τοΤς έθνεσιν.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών οζ\
οζ\ Οτι ού δεί Ιερατικούς, ή κληρικούς, ή άσκη-
τάς, δν βαλανείψ μετά γυναικών άπολούεσθαι, μηδέ
πάντα Χριστιανόν ή λαϊκόν · αυτή γάρ πρώτη κχτά-
- ΤΙΤ. IX, CAP. ΧΧΧί. 790
i [mulieris] patientiam praebuerint et conniverint,
deportantur.Servi et ancillae,qui [in raptu] mini-
sterium praebuerint, concremantur. Porro cum
hmc constitutio de raptu mulierum et sacratarum
et viduarum sufficiat : cessant quae de eo alibi
constituta sunt omnia.
ZftF/us.Etlib. xlvi, tit. 2, digest.39.Qui mere-
tricem alienam ancillam rapuit, vel celavit: neque
ut fur neque ut plagiarius tenetur.Non enim furti,
sed libidinis causa hoc fecit. Lib. XLviu, tit. S,
digest. 26. Quinquennii tempus accusationi adul-
terii praefinitum, In stupro per vim facto locum
non habet. Nam cum vis publica commitatur, ci-
tra temporis praefinitionem (illa] instituitur.Simi-
liter digest. 5, tit. 6, ejusdem libri, cum dicit,
, quod raptus enormior sit adulterio. Et, quod qui
nuptam aut innuptam rapuit, ultimo supplicio
puniatur : [idque] extraneo etiam postulante, si
pater mulieris exoratus connixerit.
Dixit vero etiam constit. i, tit. Novellarum, quod
qui diaconissam constuprant, obnoxii sint gladio,
eorumque facultates fiscus capiat.Novella 17, quas
de mandatis praesidum disserit, interdicit, ne vir-
ginum raptoribus asyli termini serventur.Et con-
stit. 2, ejusdem 512 tit. ait : Qui diaconissam,
aut monastriam, aut aliam religiosum habitum
gestantem [mulierem] rapiunt, corrumpunt, vel
constuprant : quique [illis sesej associant, capitali
supplicio afficiuntur, autres illorum injuria affectas
[mulieris ecclesiaeaul monasterio per oeconomum,
episcopum, praesides et cohortes vindicantur. Ipsa
vero cum rebus suis in monasterium conjicitur
[ibidem] caute asservanda. Plane si diaconissa sit,
et legitimos liberos habeat, [illi] legitimam partem
capiunt. Quod si intra annum quam istiusmodi sce-
lus innotuit, [eas] facultates venerabiles domus
non vindicent : fiscus illas accipit. Quas si praeses
vindicare ueglexerit, cingulo privatur, atque quin-
que libris [auri rebus principis] privatis [applican-
dis] multatur. Novella autem 141, quae de muliere
rapta, quae raptori nupsit, disserit, istiusmodi [mu-
lierem] res raptoris neque ex lege, neque ex ipsius
testamento, nec [item res] eorum qui sceleris socii
fuerunt, capere posse : sed illas parentes ipsius,
nisi specialiter matrimonio consenserint, perci-
pere : et si consenserint, aut [non] supersint,
easdem confiscari dicit.
CAP. XXXI. — De sacri ordinis hominibus
qui se cum mulieribus lavant .
Concilii Laodiceni canon 30.
30. Quod non oportet eum qui est sacratus, vel
clericus, vel excitator, in balneo cum mulieribus
lavari, neque omnem penitus Christianum vel
laicum. Haec est enim prima apud gentes conde-
mnatio.
Concilii cecumenici vi canon 77.
77 Quod non oportet sacris initiatos, vel cleri-
cos, vel ascetas, id est, exercitatores seu mona~
choe,lavari cum mulieribus, nec omnem Cbristia-
ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP.
79*2
791
mira 515 laicom. Haec esi eoira prima condem- A
natio apud gentes. Si quis aolem hac in re de-
prehensus fuerit, si sit quidem clericus, depona-
tur; sin autem laicos, segregetur.
7ex/iis.No?e!lal 17, quae de repudiis [tractat),fa-
cultatem merito dat, ut si praeter voluntatem ejus
cum viris se uxor lavet, ipsi repudium mittat, et
malrimoninm dissolvat, ejusque lucretur dotem.
CAP. XXXII. — De episcopis ei clericis , qui
transeunt ad laicum statum , aut dignitates ci-
viles aut militiam.
Apostolorum canon 83.
83 [82]. Episcopus, vel presbyter, ve! diaco-
nos exercitui vacans, etc., ut pag. 747.
Concilii Nkceni canon 12.
42. Qui autem a gratia quidem avocati, etc., tit £
pag . 731.
Concilii Chalcedonensis canon 7.
7. Eos qoi in clero semel crdinati sunt et iti-
dem monachos, etc., ut pag. 751.
Textus. Lib. I, eod. tit.3, consl. 37. Servi qui
voluntate dominorum monachi fiunt, libertatem
consequuntur. At si relicto [monachi] exercitio
ad alium statum transeant, in servitutem retra-
huntur. Et constit. 52, ejusdem tit. Si quis cum
clericus sit, armatam militiam obeat, aut [jam] de-
positus in militiam concedat, exauctoralur,confes-
tim suae civitatis, aut alterius intra unam provin-
ciam, si ipsius civitas multos decuriones habet,
decurio fit. Quod si delitescat, ipsius bona decu-
riones involant, et semissem ex reditibus [jam]
constitutis aut emendis percipiunt : alter autem1
514 semis praefectorum mensae infertur. Idem
etiam monacho, qui quomodocunque militat, aut
dignitatem assumit, aut forensem vitam sectatur,
[obtinet.]
Textus. Const .53, ejusdem tit.Non licet paren-
tibus ut impediant quominus liberi volentes mo-
nachi aut clerici fiant: aut propter hoc solum [illos]
exhaeredent.Sed si ipsi testamentum condant, ne-
cesse habent, ut illis quadrantem relinquant : sin
autem, locus [est] ab intestato. Quod si [illi] eccle-
sias aut monasteria relinquant, atque mundani
fiant: omne ipsorum jus ad monasterium aut eccle-
siam pertinel.Dicit vero etiam const. 1, tit. i No-
vellarum, quod sive presbyter, sive diaconus, aut
bypodiaconu3,aut lector clericalem habitum relin-
quere, et ad aliud vito genus transire voluerit :
vel cum bonis curto, vel egenus cohortali condi-
tioni ascribatur.Et const. 2 ejusdem tit. Nemo, in-
quit, [ecclesiasticam] suam sortem deserens, mun-
danus efficitor. Alioqui dignitate, quae forte ipsi
obvenerit, aut militia privabitur, et suae civitatis
curiae tradetur. Si servus sciente neque contradi-
cente domino clericus factus fuerit : liber et inge-
nuus fit. Al si dominus ignoraverit, atque intra
annum fortunam comprobet, illum recipit.Quod 3i
ita liber factus, ad mundanam vitam transeat,lra-
ditur domino in servitutem.Item, si, qui per mo-
γνωσι: παρά τοΤς · cl τις έπί τούτψ φωρχ-
θείη, εί μίν χληρ-κο; £:γ., χαθχιρείσβω' ε! δε λαϊκός,
άΐ5θριζέσθω.
Έ περί ρεπού δ:ων Νεαρά ριζ*, δίδωσιν χδειχν τώ
άνδρί, της χύτου γαμέτης παρά γνώμην χύτου συλ-
λουομένης άνδρχσι, στέλλαν χύ ιή βεπούδιον, καί
λύειν τύν γάμον καί κερδαίνειν της χύτης προΤχχ.
ΚΕΦΑΑ. ΑΒ*. — Περί έησκόπων χα; κληρικών
γινομένων λαϊκών η αξιωματικών η στρχιευομέ-
νων.
’Αποττόλων χχνών πγ*.
πγ*. ^Επίσκοπος, ή πρεσούτερος, ή διάκονος, στρα-
xtLf. σχολάζων, χ. τ. λ.
Συνόδου Νικχίχς κανών ιβ*.
ιβ\ Οί δε προσκληθέντες μεν άπο της χάριτος,
κ. τ. λ.
Συνόδου Χαλκηδόνος χχνών ζ*.
ζ\ Τούς απας έν κλήρψ τεεαγμένου; ή καί μονα-
στάς, χ. τ. λ.
Βιολ. χ* τού κώδ., τίτ. γ’, διάτ. λζ\ ο* δούλοι
γνώμ^ των δεσποτών μονάζοντες έλευθερούνται * ε!
δε κχτχλιπόντες την ασκησιν, είς έτέραν κατάστα-
σιν μετέλθωσιν, άναδουλούνται * και διάτ. νβ’ τού
αύτού τίτ., δτι έάν τις ών κληρικός ένόπλως στρα-
τεύσηται, ή καθαιρεθείς μετέλθ^ στοατεία/, απο-
στρατεύεται, και βουλευτής παραχρήμα γίνεται τ:,ς
ιδίας πόλεως, ή έτέρα; μέχρι μ·ας έπαρχία.*, εάν ή
πόλις αύτού πολλούς εχγ4 βουλευτάς * εί δε λανΟάνοι,
έπιλαμβάνονται οί βουλευταί των πραγμά'.ων αύτού,
t και το μεν ήμισυ έν ιιροσόδΐϊ* ούσι^ ή ώνουμέν·^ λαμ-
’ βάνουσι, το δε ήμισυ τή τραπέζι των ύπαρχων είσ-
κομίζεται * το αύτο και Ϊίζι μοναχού όπωσούν
στράτευομένου ή λαμβά^οντος αξίαν, η τον έν δικα-
στηρίοις βίον μετχδιώ<οντος.
Διάτ. νγ* του αύτού τίτ., ούκ εςεστι τοΤς γονεύη
βουλομένους τούς παΐοας μονάσαι ή κλίιρωθήναι
κωλύειν, ούτε δια τούτο μόνον απόκληρό νόμους
ποιεΤν * άλλ* ει μεν τά καθ' έχυτούς διατυκούτιν|
άνάγκην εχουσι τρε!ς όγκ^ας ε|ν αύτοΤς · εί δε μή
διατυπώσουσι, χώρα τοΐς ές αδιαθέτου . εί δε τάς
’Εκκλησίας ή τά μοναστήρια καταλίπωσι, καί κοσμι-
κοί γένωνται, πάννα τά δίκαια αυτών τψ μοναστηρίφ
και τή Έκκλησίφ διαφέρει * λέγει δε καί ή χ’ διάτ. του
α* τίτ. των Νεαρών, δτι είτε πρεσούτερος, είτε διάκο-
νος, η υποδιάκονος, ή αναγνώστες, άπολιπεϊν βου-
ληθή το αχήμα τού κληρικού, καί είς ετερον βίον
μετελθεΤν, η είς βουλευτήριον μετά τής ούσίις, ή
άπορος ών είς ταςεωτικήν κατχχθήσετχι τύχην * αιί
ή β* διάτ. τού αύτού τίτ, φησΐ, μηδείς τον οΙ/.εΤον
χλήρον έών, γι^έσθω κοσμικύς, έπεί καί τής ώς είκος
προσούσης αύτψ άξίας ή στρατείας στερείται, καί
τή βου/ή της Ιδίας πόλεως άποδίδοται · χαί έαν δού-
λος είδότος καί μή άντιλέγοντος τού δεσπότου κλη-
ρωθή, Ελεύθερος χαί εύγενής γίνεται · άγ'ίοων δε δ
Δεσπότης, είσω ένύ; ένιαυτού την τύχην άποδει-
κνύς, λαμβάνει αύτόν · ό δε ούτως έλευθερούμενος,
Ιάν είς χοσμικύν βίον μετέλθοι, παραδίδοται τφ
793 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. IX. CAP. XXXII-XXXV. 794
δεσπότη χύτου είς δουλείαν · και δτι 6 οιά τού μο-
νάσχι έ)ευθερωΟείς, εάν κοσμικός γίνητζ ι, ή kv
άγροΤς περιέρχηται, άποδίδοται τή Ίδί$ τύχ$ · καί
ή ιγ* τού αυτού τίτ. διάτ. <ρτ *σίν, βτι , δούλος κατά
την έν αύτψ παρατήρησιν μονάσας, kav πεφαθή το
μοναστήριον άπολιπεΐν, καί βίου έτέρου βχήμα μετ-
ελθεϊν, εξεστι τφ ίδί(ι> δεσπότη την τύχην άποδει-
κνύντι, Ελκειν αύτύν καί εις οΐκέτας υπάγει ν · λέγει
δε καί ή β* διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, δτι έάν
μοναχύς γένηται λα'ίκος, γυμνούται της στρατείας
και της τιμής, καί διά τού έπισκόπου, μεθ’ ών
έπεκτήσατο, εις μοναστήριον βάλλεται * εΐ δέ πάλιν
κχταλίποι τύ μοναστήριον, ί αρχών τής kπapχίaς
έν ή συνελήφθη, ένοΤ αύτύν τή έπιχωρύυ τάξει.
ΚΕΦΑΛ. ΛΓ\ — Περί τών συνεπισταμένων
άμαρτάνουσι κληρικοΐς, και μη φανερού/εων.
Βασιλείου κανών οα\
οα*. Ο συνεγνωκώς έκάστψ τών προειρημένων
άμαρτημάτων, καί μή δμολογήσας, άλλ* έ)εγχΘείς,τού
τοσούτου χρόνου είς δν 6 έργάτης τών κακών έπιτε-
τίμηται, καί αύτδς εστχι kv ^ιτιμίω.
Περί τών υποδεχόμενων ή κρυπτόντων ληστάς, ή
δυναμένων και μή παραδιδόντων, ή έτέροις έγκλήμασιν
ύποκειμένων, διαλαμβάνει ό λθ* τίτ. τού θ’ βιβλ. τού
κώδ. καί I ιζ*’ τίτ. τού μζ* βιβλ. τών Διγ.πή μεν αυτούς
ύποβάλλοντες ταΤς κατ’ έκείνων άρμοζούσαις τιμω-
ρία ις, πή δ! διανορους ποινάς έπάγοντες · καί πώς
άποσπώνται οί υπεύθυνοι δ.άγοντες έν χωρίοις · δ
δε συγγενή ή άγχιστέα ληστήν αυλάξχς καί διχσώ-
σχς, μέσως πως τιμωρείται, ώς δίγ. β’ τού ιζ“* τίτ.
τού είρημένου τού μζ βιβλ.
ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. — Περί τού καθαιρεΤσθαι τούς
κληρικούς δίδοντας Ιγγύας.
’Αποστόλων κανών κ\
κ\ Κληρικός έγγύχς διδούς, καθαιρείσθω.
Έ κε* καί ή )β’ διάτ. τού γ* τίτ. τού α* βιβλ, τού
Κώδ. λέγουσι τούς κληρικούς δικχζομένου: διδόναι
έγγύας · ή δέ β* διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών λέγει,
τούς μέν κληρικούς δικχζομένου;, μή διδόναι έγ-
γυητήν, άλ)’ δμολογίαν ένυπόθηκον ποιεΤν α/ευ δρ-
κου * τούς δέ επισκόπου; δικαζόμενους, μήτε έγγύχς
διδόναι, μήτε ποίεΤν δμολογίχν.
ΚΕΦΑΛ. ΛΕ'. — Περί κληρικών έσθιόντων έν
κχπηλείω ή πανδοχεί ς.
* Αποστόλων κανών νδ\
νδ*. Ει τις κληρικύς έν καπηλείψ φωραθείη έσθίων,
κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείζς κανών κδ’.
κδ*. "Οτι ού δεΤ ιερατικούς άπο πρεσβυτέρων Εως
διακόνων, καί έξης.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μ*.
Περί τού μή καπηλεύεσθκι τούς κληρικούς, ει
μή έπιξενουμένους.
μ\ "ϋστε τούς κληρικούς χάριν τού τρώγειν ή πί-
>έιν, μή είσιεναι είς καπηλεΤα, εί μή γ* άν ξενίας
ανάγκη συνωθουμένους.
Α nachatum liber faclus est, mundanus fiat, aut in
civitatibus vel in agris circumerret, suae fortunae
restituitur. Etconst. 13, ejusdem iit. ait : Si ser-
vus secun Ium observationem in illa [traditam]
monachus factus, monasterium relinquere, aliam-
que vitae rationem sectari lentaverit : 5!tt lice-
bit domino, posteaquam fortunam comprobant,
ut ipsum trahat, et inter servos subjiciat. Sed et
consl. i, tit. i Novellarum dicit i Si monachus
laicus factos fuerit, denudatur militia : et cum
iis quae acquisiverit, per episcopum in monaste-
rium mittitur. PraBses autem provinciae in qua
comprehensus fuerit, adjungit ipsum provinciali
cohorti.
CAP. XXXIII. — De consciis scelerum cleri -
B eorum, neque revelantibus.
Basilii canon 71.
71. Qui uniuscujusque praedictorum peccato·'
rum conscius est, nec confessus, sed convictus
est, tanto tempore, quanto malorum auctor pu-
nitus est, ipse quoque punielur.
Textus. De iis qui fures, aliisve criminibus ob-
noiios, aut recipiunt, aut occultant, aut cum pos-
sunt non tradunt, tractant tit. 39, lib. ix cod. et
tit. 16, lib. xlvii Digest. jam ipsos poenis quae
contra illos competunt, subjicientes : jam diver-
sas poenas inferentes. [Qui] etiam (tractant), quo-
modo rei qui in ag· is degunt, abstrahantur. Qui
vero latronem cognatum aut propinquum custodit
et conservat, n edio quodam modo punitur : ut
dig. 2, dicti t6 tit. lib. xlvii [«locet.)
CAP. XXXIV. — Ut deponuntur cleiici qui
fideijussiones dederunt .
Apostolorum canon 20.
20 [19]. Clericus fidejubens deponatur.
516 Textus . Const. 25 et 32, tit. 3, lib. i cod.
clericos litigmtes fidejussiones dare dicunt. Et
conslit. 2, tit. i Novellarum, clericos litigantes
fidejussorem non dare, sed confessionem pigno-
raticiam sine juramento facere : episcopos autem
litigantes neque fidejussiones dare, neque con-
fessionem facere dicit.
CAP. XXXV. — De clericis in popina vel di-
versorio vescentibus.
Apostolorum canon 54.
54 [33]. Si quis clericus in caupona comedens,
etc., utpag. 838.
Concilii Laodiceni canon 24.
24. Quod non oppotet sacratos a presbyteris
u?que ad diaconos, etc., ut pag. 555.
Concilii Carlhaginensis canon 40.
Ut clerici tabernas , nisi in peregrinis , non in-
grediantur.
40. Ut clerici edendi vel bibendi β1 causq ta-
bernas non ingrediantur, nisi peregrinationis ne-
cessitate compulsi [ms. compulsi sunl\.
β* Cone. Afric. c, 7.
795
ΡΗ0Τ1Ι PATRIARCHA CP.
796
Concilii acumenici VI canon 9. A Συνόδου οίκουμενικης £κτης κανώ\ θ’,
9. Nulli licere clerico cauponariam habere ta- θ’. Μηδενί έξεϊναι κληρικψ καπηλικά Ιχειν έργα*,
bernam, etc., utpag. 750. στήριον, κ. τ, λ.
TexltlS. CoQSt. i 4, tit I Novellarum ait, quod '0 ^ διάτ. του α9 τίτ. . τών Νεαρών φησίν, δτι9
monachum in caupona conversantem castigari tiv μονάχον άναστρεφόμενον έν Χβτηλιΐφ δεϊ σω-
oporteat, in provinciis quidem a civitatum defen- φρονίζεσθχι, kv μίν τχϊς έπαρχίχις παρά των έκ-
SOribuS, Constantinopoli vero a praetoriorum δίκων, kv δέ ΚωΦσταντινουπόλει παρά του έπάρχου
praefecto : et a St 7 monasteriorum antistite ex- των πραιτωρίων, έξωθούμενον τών μονχστηρίων
pelli. [Tunc etiam hanc] legem ubique valere, παρά των Ηγουμένων * παντχχου δε κρατεί i νό-
eamque observandam praefectos atque praesides μος * καί προνοούσι της φυλακής χύτου ol ύπαρχοι
curare [debere]. καί ot άρχοντες.
CAP. XXXVI. — De clericis contumeliosis in κεφαλ. Λζ“*. — Περί κληρικών ύβριζόντων
imperatorem , aut episcopum , aut magistratum , βάσιλέα ή έπίσκοπον, ή άρχοντα, ή πρεσβύτε-
euf presbyterum. ρον.
Apostolorum canones 55, 56, 84. Αποστολών κανών νε*, νζ’’, πί*.
■ 55 [54]. Si quis clericus episcopum COntume«B ve'· τις κληρικύς ύορίσει τύν έπίσκοπον, καθ-
lia affecerit, deponatur. Principi enim populi αιρείσθω · "Αρχοντα γάρ τού λαού σου όύκ έρεΤς
tui non maledices . κακώς.
56 [55]. Si quis clericiis presbyterum vel dia- νζ*\ Et τις κληρικύς υβρίσει πρεσβύτερον ή διάκο-
conum injuria affecerit, segregetur. vov, άφοριζέσθω.
84 [83]. Quisquis regem, etc., Ut pag. 739. iw9. "Οστις υβρίσει βασιλέα, κ. τ. λ.
De PhotiO synodi canon 3. Της έπί Φωτίφ συνόδου κανών γ*.
3. Si quis laicus divina ac regia contemnens γν· Et τις των λαϊκών αύθεντήσας, και χχτχφρονή-
mandata, tremendasque constitutiones et leges *χς μέν των θείων και βασιλικών προσταγμάτων, κα-
Ecrlesiae contemnens, propria auctoritate ausus χαγελάσχς δε και τών φριχτών της Εκκλησίας
fuerit episcopum verberare aut in carcerem COn- θεσμών τε και νόμων, τολμήσειεν έπισκοπόν τινχ
jicere, vel sine causa, vel ficta causa, anathema τύψχι, ή φιλακίσχι, η χωρίς αίτιας, ή και συμ-
esto. πλασάμενος αιτίαν, δ τοιούτος ανάθεμα Ισιω.
Textus. De clericis contumelia afficientibus civi- ’ΐδικώς μεν και περί κληρικών ύβριζόντων δ πο-
lislex specialiter nihil tractat. Dicit autein in lib. ιχ, λιτικύς νόμος ού διαλαμβάνει* λέγει δε βιβλ. θ’ τού
cod. tit. 7, COnstit. I, eaque unica.quod qui ίπΐ-£κώδ., νίτ· ζ*, διάτ. α* καί μόνη, βτι b τύν βασιλέα
peratorem conviciis incesserit, non puniatur, ne- ύβρίζων ού τιμωρεϊται, ούτε τι σκληρόν ή ταχύ
que durum aliquid nec asperum sustineat. Aut υπομένει * ή γάρ άπύ κουφότητος είπε, καί περι-
enim [inquit] ex levitate dixit, et contemnitur : φρονεΐται * ή εξ άνοίας, και έλεεϊτχι * η ώς άδικου -
aut ex insania, et miseratione dignus habetur : aut μένος, καί συγχωρεϊται * αναφέρει αι δε τψ βασιλεϊ
tanquam injuriam passtis, et condonatur. [Eam] και αύτύς έκ της ποιόιητος του προσώπου κρινεΤ
autem [rem] ad imperatorem referri, eumque ex εΐ όφείλει συγχωρηθήναι η τιμωρηθή>αι * εΥρηται
qualitate personae judicare, veniane dignanda, aut γάρ και βιβλ. μη*, τίτ. δ*, δίγ. ζ’, δτ: ού χρη τούς
vero punienda sit. Nam dicitur etiam lib. XLVIII, δικαστάς άποκεχρήσθαι τη βασιλική τιμή, άλλα τύ
tit. 4, digest. 7, judices principalis [majestatis] ve- ά)ηθες σκοπεϊν, καί ε? δυνατύν ήν τύ πρόσωπον
neratione abuti non debere, sed veritatem spectare, ποιήσαι, κα'ί et πρύ τούτου έποίησε, και εΐ ένεθυ-
an [videlicet] 518 persona [illa id] facere potuerit, μήθη, καί εΐ ενηφεν * ούτε γάρ εύχερώς όφείλει
et an ante fecerit, et an cogitaverit, et an sanae τιμωρεΤσθαι b φλύαρος * εί μή τοιούτον έστι τύ
mentis fuerit.Neque enim facile garrulum puniri αμάρτημα, δπερ b νόμος βητώς έξ δμοίου τιμωρεί-
debere nisi si tale delictum sit, quod ex certa lege, tat· τραχύτερον δε κατά στρατιωτών κινείται*
aut ad exemplum puniatur. Acerbius autem in mi- ρ γενικώς δε περί τών ύβριζόντων η τυπτόντων ή
lites insurgi. Generaliter [vero] de iis qui contu- ποιούντων φάμοσα, και τών εύρισκόντων αύτά και
melia afficiunt, vel verberant, vel famoSOS [libellos] άνχγίνωσκόντων, καί μή διχ(&£ηγνύντων διαλαμβά-
conficiunt, vel legunt et non disrumpunt, tractat νει βιβλ. μ;’, τίτ. Γ, και βιβλ. θ* τού κοϋ., τίτ. λε9
liber XLVII, tit. X, 10; et iib.lX,COd tit. 35 et 36; et και λζ“* και ’ΐνστιτυτίων δ* τίτ. δ’, έν οΤς ειρτ,ναι, ότι
Instit. [lib] IV, tit. 4, in quibus dicitur, quod I in- καί χρημχτικώς καί έγκληματικώς κινεϊται, καί ότι
juriarum actio] tum pecuniarie tum criminaliter b περί ύβρεως καταδικαζόμενος άτιμος γίνεται, χ£ν
moveatur. Et quod injuriarum damnatus infamis άλλότριον δούλον ύδρισεν, ή φιλικώς. ή έπί δόσει
fiat ; tametsi servum alienum injuria affecerit,aut χρημάτων άπηλλάγη, ώς βιβλ. γ’, τίτ. β’, δίγ. β9,
amice datis pecuniis [de ea actione] transegerit, καί ζ"1 · καί ότι τρχχεϊχ δορις έστίν ή γινομένη άρ-
uti lib. III, tit. 2, digest. 2 et 6 [traditur]. Et, χοντι ή ύπάτψ, καί ίερεϊ καί άξιωματικψ * καί ότι
quod atrox injuria sit, quse magistratui, consuli, εισω τού ένι αυτού μόνου κινείται * κεφαλική δέ
sacerdoti, [alioqui| vel honore praedito fit. Et quod τιμωρία ώρισται κατά τών ποινύντων φάμοσα, καί
798
797 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. IX, CAP. XXXVI-XXXIX.
τών άναγινωικόντων αύτά, κα'ι τήν δύναμιν αύτών a intra annum duntaxat [haec actio] moveatur. Caete-
λεγοντων τισίν, ώς βιβλ. Θ* τίτ. λς”. rum in eos qui famosos [libellos] componunt, quire
illos legunt, quive vim eorum aliquibus dicunt, capitalis penna Constituta est : quemadmodum
lib. ix, tit. 36 [docet.]
ΚΕΦΑΛ. ΛΖ'. — Περί τών ποιούντων συνωμοσίας CAP. XXXVII. — De Conjurantibus €t SO(la~
φατρίας. Iit ia facientibus. ^
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιη*. Concilii Chalcedonensis CQtWtl 18.
ιη\ Τδ τής συνωμοσίας ή φατρία; έγκλημα, κ.τ. λ. 18. Conjurationis vel sodalitatis crimen, etc.,
ut pag. 750.
Συνδδου ΚαρΘαγεννης κανών νγ*. ConcUU CartflQgineUSis CQTlOn 53.
''Ωστε τάς διοικήσεις, e! μή κατά συναίνεσιν Ut dioeceses, nisi tX COnsentU episcopi pro-
τού ίδίου έπισκοπου , έπίσκοπον Ετερον μή prii, episcopum non acdpidnt.
δεχεσθαι.
νγ\ Έκιγονιος έπίσκοπος tTitiv * Έν πολλαΤς συν- 53. Epigonius episcopus dixit : Mbltis conciliis
όδοις ώρισται συνεδρίψ Ιερατικφ, κ. τ. Λ. hoc Statutum est a C(Btu sacerdotali, etc., Ut
pag . 650.
Αύρήλιος Επίσκοπος εΤπεν * Τού άδελφοϋ καί συν- 519 Aurelius episcopus dixit : Fratres et COn-
επισκόπου ήμιών τή Εξακολουθήσει, κ. τ. λ. β sacerdotes nostri prosecutioni, $tC., ut pag. 650.
’Ονωρατως και Ούρβανός Επίσκοποι εΤπον * *Η Honoratus et UrbantIS episcopi dixeCAint: Su tn-
μεγίστη πρόνοια τής ^μετέρας άγιωσύνης, κ. τ. λ. ma provisio sanctitatis tu®, etC., Ul pag. 651.
Σύμπαντες Επίσκοποι εΤπον. — Άρέσχει, άρέσκει. Universi episcopi dixerunt : Placet, placet.
**
Συνδδου οικουμενικής Εκτης κανών λδ\ Conditi (ecumenid VI canon 34.
λβ’· Καί τούτο δΕ τού Ιερατικού κανόνος σαφώς δια- 34. Porro autem 6* Cum et hoc canon sacerdo-
γορεύοντος, ώς τδ τής συνωμοσίας ή φατρίας Εγκλημα, talis aperte edicat, quod conjurationis vel sodali-
καί παρα τών Εξω νόμων πάντη κεκώλυται, πολλψ tatis crimen etiam ab externis legibus vetitum,
δή μάλλον Εν τή τού Θεού ’Εκκλησίφ τούτο γίνεσθαι multo autem magis hoc fieri in Ecclesia prohibere
Απα^ορεύειν προσήκει, καί ημείς* παραφυλάττειν oportet : nos quoque observare Studemus, ut si
σπουδάζομεν · άστε τί τινες κληρικοί ή μοναχοί- qui clerici aut monachi iifventi sint vel conju-
εύρεθεΐεν, ή συνομνύμενοι, ή φατριάζοντας, ή χλ- rantes, * ei sodalitates ineuntes, yel adversus epi-
τασκευάς τυρεύοντες Επισκόπων, ή συγχληρικών, SCOpOS vel COUClerieoS aliquid Struentes, a' ρΓΟ-
Ικπιπτ^τωσαν πάντη τού οικείου βαθμού. ρΗθ gradu omnino excidant.
Και δ πολιτικό; νόμος τιμωρεΤται τάς φατρίας* TcxtUS. Civilis etiam lex factiones atque COnju-
και τάς συνωμοσίας, ώς βιβ<. μη* τίτ. δ*, δίγ. δ*, ^ rationes punit : quemadmodum lib. XI/VIII, tit. 4,
καί τίτ. tO’, δ(γ. a* καί ιζ“\ dig. 4, et tit. 19, digest. 1, et lib. xvi, [docent.]
ΚΕΦΑΛ. AB*. — Ποία Αμαρτήματα ή χειροθεσία CAP. XXXVIII. — Quoenam peccata perordi -
λύει. · nationem solvantur.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών θ’. Concilii Neoccesariensis canon 9.
θ*. Πρεσβύτερος Εάν προημαρτηκώς, κ. τ. λ. 9. Si presbyter qui corpore prius peccaverat, e
etc., ut pag. 547.
ΚΕΦΑΛ. Αθ*. — Περί ιεετανοίας, καί τίνες 530 CAP· XXXIX. — De poenitentia ; et qui-
2δειαν Εχουσι διδόναι τοΐς μετανοούη καταλλα- nam habeant potestatem poenitentes recondlian -
γήν, καί 8τι Εξεστι τψ Ιερετ μειούν καί αύξειν τά di ; et quod sacerdoti liceat minuere vel augere
Επιτίμια. poenam canonicam .
’Αποστόλων κανών νβ\ Ap OS t olorum CUUOn 52.
νβ* eT τις Επίσκοπος ή πρεσβύτερος τόν Επιστρε- 52 [51]. Si quis episcopus, presbyter vel diacomis
φόντα άπδ Αμαρτίας ού προσδέχεται, άλλα άποβάλλε- eum qui a peccatis converiitur non recipit, sed
ται, καθαιρείσθω, 8τι λυπεί Χριστόν τόν είπόντα* Χαρά ejicit, deponatur ; quoniam Christum molestia
γίνεται Εν ούρανφ Επί ένί άμαρτωλφ μετανοούντι. ^afficit, >]ui dixit : Guudium est tn CtBlo propter
unum peccatorem poenitentiam agentem 63.
Συνόδου Νικαίας κανών ια’, ιβ*. Concilii frficoeni candnes ll, 12.
ια\ Περί τών παραδαντων χωρίς άνάγκης, ή χωρίς 11. De iis, qui sine necessitate 6i, vel SIIIC fa-
Αφαιρεσεως υπαρχόντων, ή χωρίς κινδύνου, ή τίνος cultatum Suamm ablatione, vel sine ullo periculo,
τοιούτου, δ γέγονεν Επί τής τυραννίδος Αικιννίου, %el aliquo ejusmodi, transgressi sunt, quod sub
Ιδοξε τή συνόδω, εΐ καί Ανάξιοι ήσαν φιλανθρωπίας, Licinii tyrannide factum est, synodo visum est, et
δμως χρηστεύσασθαι εις αυτούς * δσοι ούν γνησίως 81 humanitati indigni SUDt, clementia tafQOn et
μεταμελούνται, γ* Ετη Εν Ακροωμένοις ποιήσουσιν ο\ benignitate in eos uti.Quicunque ergo germane et
- 64 Cone. Calcbed. c, 18. 6* tue. xv, 7. 61 Ancyr. 2 et 3 ; Syrie. 3;
799
PHOTII PATRIARCHAE CP.
800
vere poenitentia ducuotar.tres annos inter audito- i
res exigent,ut fi Jeles,et septem annis prosternen-
tur supplices ; duobus autem annis absque obla-
tione erunt orationum cum populo participes.
42. Qui autem a gratia quidem evocati, etc.,ui
pag. 731.
Concilii Ancyrani canones, 1, 2, 3, 4,5, 6, 7, 8, 9.
1. Presbyteros, qui sacrificarunt, deinde con-
tra reluctati sunt, etc., ut pag. 595.
2. Diaconos similiter, qui sacrificarunt, etc.,
ui pag . 755.
3. Eos qui fugientes comprehensi sunt, etc.,
ut pag. 758.
4. De iis qui vi sacrificarunt, et praeterea ad
idola pransi sunt, quicunque abducti, quidem, et l
laetiore habitu accesserunt, et veste sumptuosiore
usi sunt, et parati prandii, non aegre id ferentes,
participes fuerunt, visum est anno audire, tribus
autem annis substerni ac supplices esse, 521 soli
autem orationi duobus annis communicare, et
tunc ad id»quod est perfectum accedere.
5. Quicunque (13) autem cum veste lugubri ac-
cesserunt, et accumbentes comederunt, interea toto
accubiius tempore lacrymas fundentes, si trien-
nale substrationis tempus impleverunt,sine obla-
tione recipientur.Si autem non comederunt, cum
duobus annis supplices substratique fuerint, tertio
anno communicent sine oblatione, ut id quod per-
fectum est, triennio accipiant.Statuimus autem ut
episcopi, modo conversationis [conversionis] exa <
minato, potestatem habeant vel utendi clementia,
ve) plus temporis adjiciendi. Ante omnia autem
et praecedens vita, et quae consecuta est, exami-
netur, et sic eis clementia impertiatur.
6. De iis, qui supplicii minis, et bonorum abla-
tionis, vel exterminationis tantum cesserunt, et
sacrificaverunt, et ad praesens usque tempus poeni-
tentiam non egerunt, nec conversi suut; nunc au-
tem circa tempus synodi processerunt, et conver-
sionis cogitationem induerunt: visum est ad ma-
gnum usque diem eos ad auditionem admitti, et
post magnum diem tribus annis esse supplices et
substerni, et post alios duos annos communicare
sine oblatione, et sic ad id quod perfectum est ve-
nire, ut totum sexennium imp'eant : si qui autem
ante hanc synodum ad poenitentiam admissi sunt,
ab illo tempore eis sexennium reputari. SeJ si pe-
riculum, mertisque exspectatio ex morbo, vel ali-
qua alia occasione evenerit, ii sub definitione re-
cipiantur.
7. De iis qii in festo ethnico in loco gentilibus
deputato, convivati sunt, et proprios cibos attule-
runt,et comederunt : visum esl,cura biennio suba
strati fuerin', esse recipiendos. 522 An tinum-
πισχοί, και έπτα ετη ύποπεσούνται · δύο δ! Ετη χω-
ρίς προσφοράς κοινωνήσουσι τψ λαψ των προσευχών
ιβ\ 01 51 προσκληθέντες μεν ύπδ της χάριτος,
κ. τ. λ.
Συνόδου Άγκυρας κανών α’, β’, γ\ δ% ε*, ζ**, ζ*, η* , θ’.
α\ Πρεσουτέρους τ?υς έπιθύσχντχς, είχα άναπχλαί-
σχνχχς, κ. τ. λ.
β\ Λιακό νους ομοίως θύσχντχς, κ. τ. λ.
γ*. Τους φεύγοντας και συλληφθένχχς, κ. χ. λ.
δ*. Περί των πρδς βίΐν Θυσάντων, έπι δ! τούχοις καί
των δειπνησάντων είς τα είδωλα, 3σοι μεν άπχγόμε·
νοι καί αχ^μαχι φαιδροτέρφ άνήλθον, και έσθήτι
έχρ/,τχνχο πολυτελέστερα, καί μετέσχον τού παρα-
σκευχσθένχος δείπνου αδιαφορώ;, Ιδοςεν ένιχοτδν
άκροάσθιι, ύποπεσεΐν δε τρία Ιχη, ευχής δΙ μόνης
χοινωνησαι ετ^ δύο, και τότε ΕλθεΤν έπΐ τδ τέλειον.
ε\ τοι ολ άνήλθον μετά έσθήχος πενθικής, καί
άνχπετόνχες εφχγον, μεταξύ διβ ολη; της άνχχλίσεω;
δακρύονχες, el i πληρώ σαν τον της ύποπχώσεως
τριεχή χρόνον, χωρίς προσφοράς δεχθήτωσαν · ε! δε
μη έφ ιγον, δίο ύπιπεσόντες Ιχη, χψ τρίτψ κοινω-
νησχχωσχν χωρίς προσφοράς, "να το τέλειον τη
.τετρχετίφ λάβωσι · τους δε Επισκόπους Εξουσίαν
εχ«ν τδν τρίπον της Επιστροφής δοκιαχσχντας, φιλ-
ί ανθρωπεόεσθχι $ πλείονα προστιθέναι χρόνον · προ
πάντων δε καί 6 προέχων βίος καί δ μετά ταΰτχ Ες-
εχχζέσθω, και ούτως ή φιλανθρωπία Επιμετρείσθω.
ζ”. Οερι χών απειλή μόνον εΐξάνχων κολχσεως, καί
άφχιρέσεως ύπχ οχ ίντων ή. μετοικίας, και Τσαντών,
καί μέχρι τού παρόντος καιρού μή μετανοησχνχων,
μηδΙ Επισχρεψανχων, νύν δε παρά χδν καιρόν τής
συνόδου ποοσελθόνχων, και είς διάνοιαν τής Επιστρο-
φής γενομένων, εδοξε μέχρι τής μεγάλης ημέρας εΐ;
άκρόασιν δεχθήναι, καί μετά την μεγάλην ύποπεσεΐν
τρία ετη, καί μετά άλλα δύο ετη κοινωνήσαι χο·ρ1ς
προσφοράς, καί ούτως Ελθεΐν Επι τδ τέλειον · ώστε
τήν πάσαν Εξαετίαν πληρώσχι ' εί δέ τινες πρδ τής
^συνόδου ταύτης εδέχθησχν είς μεχάνοιαν άπ* Εκείνου
τού ψρόνου λελογίσθιι αύτοΤς την άρχήν τής Εξα-
ετίας * εί μέντοι κίνδννος, και θανάτου προσδοκία έκ
νόσου ή άλλης τινδς προφάσεως συμβαίη, τούτους
έπί 0ρ·μ δεχθήναι.
ζ\ Π?ρ1 των συνεστιαθέντων άν Εορτή Εθνική, έν
τόπ*μ άφωρισμένψ τοΐς έθνικοΤς, ίδια βρωματα Επι-
κομισαμένων καί φχγόντων, Εδοξε διετίαν ύποπεσόν-
τας δεχθήναι · τδ 81 εί χοή μετά τής προσφοράς,
(13) In codice Ecclesiae Romanae edito Moguntiae bic canon Graecorum T, non sejungitur a quarto
superiore.
801
802
SYNTAGMA CANONUM. -
έκάστψ των επισκόπων έςέστω δοχιμάσαι,καί τον άλλον .
βών έφ* έκαστου έξετάσαι.
η*. ΟΙ δέ δεύτερον και τρίτον θύσαντε; μετά βίας,
τετραετίαν ύποπεσέτωσαν, δύο δε ετη χωρίς προσφο-
ρά; κοι.ωνησάτωσαν, και τψ έδδόμψ τελείως δεχθή-
τωσαν.
θ'. "Oaot οέ μ ή μόνον άπέστησαν άλλα και έπαν-
έστησαν καί ήνάγκισαν αδελφούς, και αίτιοι έγένοντο
του άναγκασθήναι, outot ετη μέν τρία τον τής άκροά-
σεως δεξάσθωσαν τόπον * έν δΙ άλλ$ έςαετίφ τύν
τή; ύποπτώσεως * άλλον δε ένιαυτήν κοινωνησάτωσαν
χωρίς προσφοράς · (να την δεκαετίαν πληρώσαντες,
τού τελείου μετάσχωσιν · έν μέντοι τούτψ τψ χρόνφ,
και τον άλλον αυτών έπιτηοεΤσθαι βίον.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών β'. I
β'.Γυνή έάν γήμηται δύο άδελφοΤς, έξωθείσθω μέχρι
Θανα'του · πλήν έν τψ θανάτφ διά φιλανθρωπίαν
είπούσα ώς ύγιάνασα λύσει τον γόμον, εςει την
μετάνοιαν · έάν δε τελευτήση ή γυνή έν τοιούτψ γάμφ
ουσα, ήτοι 6 άνήρ, δυσχερής τψ μείναντι ή μετά-
νοια.
Συνόδου Λαοδικείας κανών β\
β'. Περί τού τούς έξαμαρτάνοντας έν διαφόροις
πταίσμασι, και προσκχρτερούντας τή προσευχή τής
έςομολογήσεως καί μετανοία;, και τήν άποστροφήν
των κακών τελείαν ποιούμενους, κατά τήν άναλογίαν
τού πταίσματος καιρού μετανοίας δοθέντος, τούς
τοιούτους διά τούς οίκτιριιούς και τήν άγαθ^τητα
τού θεού προσάγεσθαι τή κοινωνία .
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ζ”9, ζ', κζ', μγ', με’.^
*ι2στε χρίσμα άπύ πρεσδυτέρων μή γίνεσθιι.
ζ”. Φουρτουνάτος έπίσκοπος είπεν 'Εν ταΤς προλα-
δούσαις συνόδοις μεμνήμεθα usque ad άπο πάντων
έπισ<όπων έλέχθη · Πάσιν άρέσκει. Χρίσματος ποίη-
σις και κορών καθιερωσις, κ. τ. λ.
Περί τής των έν κινδύνψ καθεστώτων καταλ-
λαγής.
ζ . Αύρήλιος έπίσκοπος είπεν * 'Εάν τις έν κινδύνψ
καθεστώς, αιτήσ^ έαυτύν καταλλαγήναι τοΤς ΙεροΤς
θυσιαστηρίοις, τού έπισκόπου άπόντος, οφείλει εικό-
τως δ πρεσδύτερος έρωτήσαι τον έπισκοπον, καί
ούτως τον έν κινδύνψ καταλλάςαι κατά τήν εκείνου
παραγγελίαν · τούτο δε το πράγμα όφείλομεν σωτη-
ριώοει βουλή κυρώσαι · 'Απύ πάντων των έπισκόπων
έλέχθη · 'Αρεσκει δπερ ή ύμετέρα άγιωσύνη άναγ- 1
χαίως ημάς ώφελήσαι κατηξίωσεν.
Πρεσδύτεροι καί διάκονοι έπί βαρυτέρψ άμαρτήματι
έλεγχθέντες , χειροθεσίαν ώς λαϊκοί μηδαμώς
ύποδέςονται.
κζ'. Ομοίως έδεδαιώθη ώς έάν ποτέ πρεσδύτεροι
ή διάκονοι, έπι τινι βαρύτερα άμαρτί^ έλεγθώσι, τή
άνάγκ^ αυτούς τής λειτουργίας άποχίνούση, μή έπι-
τίθεσθαι αύτοϊς χεϊρας ώς μετανοούσιν, ή ώς πι-
Cartag. ν, c. 23.
(14) Genethlii sententiam Aurelius, et sicaliialio-
rum episcoporum e superioribus conciliis senten-
tiae synodo firmandas nomine suo proponere nunc
T1T. IX, CAP. XXXIX.
quemque autem cum oblatione recipere opor-
teat, est episcoporum examinare) et aliam vitam
in unoquoque inquirere.
8. Qui autem his vel ter sacrificarunt per vim,
triennio substernantur, duobus autem annis sine
oblatione communicent, et septimo perfecte sus-
cipiantur.
9. Quicunque autem non solum desciverunt, sed
etiam insurrexerunt, el fratres suos coegerunt, et
causas fuerunt ut cogerentur, ii annis quidem tri-
bus auditionis locum suscipiant, sex subslrationis,
alio autem anno sine oblatione communicent, ut
decennio expleto, ejus quod est perfectum, sint
participes. Eorum autem in eo quoque tempore
vitam examinare oportet.
Concilii Neoccesariemu canon 2.
2. Femina si duobus fratribus nupserit, extru-
datur usque ad mortem. Sed in morte, propter hu-
manitatem.si dixerit, quod ubi convaluerit, solvet
matrimonium, habebit poenitentiam. Sed si mortua
fuerit mulier exsistens, vel ejus maritus, in tali
conjugio difficilis est poenitentia.
Concilii Laodiceni canon 2.
2. Eos qui in diversis delictis peccant, et in
oratione confessioneque et poenitentia fortiter
perseverant, et se a malis perfecte convertunt,
tempore poenitentiae eis pro delicti proportione
dato, propter Dei miserationes et bonitatem, of-
ferri communioni.
Concilii Carthaginensis canones 6, 7, 27, 43, 45.
Ul chrisma a presbyteris non fiat.
, 6. Fortunatus episcopus dixit: In praeteritis con-
ciliis, etc. 523 usque ad: Ab universis episcopis
dictum est : Omnibus placet. Chrismatis confec-
tio et puellarum consecratio, etc. ut pag . 562.
De his qui in periculo positi reconciliantur .
7. Aurelius (14) episcopus dixit : Si quisquam
in periculo fuerit constitutus, etse reconciliari (15)
divinis altaribuspetierit : si episcopus absens fue-
rit, debet utique presbyter consulere episcopum,
et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare :
quam rem debemus salubri consilio roborare.
Ab universis episcopis dictum est : Placet quod
sanctitas vestra necessario nos instruere dignata
est.
Presbyteri et diaconi in graviore culpa convicti,
manus impositionem tanquam laici nequa-
quam suscipiant.
27. Item confirmatum est 65, ut si quando pres-
byleri vel diaconi in aliqua graviori culpa convicti
fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri,
non eis manus tanquam poeniteulibus laicis,impo-
videntur,
(15) MS: < et se conciliare. »
803
RHOTII PATRIARCHA CP.
804
salar; neque permittendam, ut reb^plizaliad i
clericatus gradum promoveantur (1 6).
De pceni/ entibus.
43. Ul pcenitentibus 66 'secundum differentiam
peccatorum episcopi arbitrio poenitentia tempo-
ra decernantur : et ut presbjler inconsulto epis-
copo non reconciliet poenilenlern, nisi absentia
episcopi necessitate cogente. Cujuscunque au-
tem 524 poenitentis publicum et vulgatissimum
crimen est, quo universam Ecclesiam commove-
rit, ante (i 7) absidem manus ei imponantur.
De osgrotantibus qui prorsus respondere non
possunt.
45. Ut aegrotantes, ut pag . 619.
Concilii cecumenici vi canon 102.
101. Oportet autem eos 67, qui solvendi et li-
gandi potestatem a Deo accepere, peccati quali-
tatem considerare, et ejus qui peccavit ad con-
versionem promptum studiumfet sic morbo con-
venientem afferre medicinam : ne si in utroqae
immoderatione utatur, ab ejus, qui laborat, salute
excidat. Non eoior simplex est morbus peccati,
sed varias et multiformis, et multas incommodi
propagines germinans : ex quibus malum mullam
diffunditur, et ulterius progreditur, donec viribus
meder»lis consistat. Quare qui medicinae scien-
tiam in spiritu profitetur, oporlet eum primum
ejus qui peccavit, affectionem considerare et sive
vergit ad -sanitatem, sive contra, propriis mori-
bus provocat in se morbum, aspicere, quomodo ^
ejus qua intercedit vitae rationis conversionisque
curam gerat : et si artifici non reluctatur, et
ulcus anima auget per impositorum medicamen-
torum adjectionem ; et sic misericordiam, prout
dignus est, impertiri. Omnem enim rationem
init Deus, isque cui pastoralis traditus est prin-
cipatus, ut errantem ovem reducat ; et ei, quod
est a serpente vulneratum, medeatur ; et neque
per desperationis praecipitia impellat, nec ad vi-
ta dissolutionem, et contemptum frena relaxet :
sed una quidem 525 omnino ratione, sive per
acriora et astringentia, sive per molliora et le-
niora medicamenta affectioni resistat, et ad ul-
ceris abductionem animatur fructus poenitentia
examinans, et sapienter dispensans et gubernans
hominem, qui ad superiorem illuminationem vo-1
catur. Nos enim utraque scire oportet, et qua
sunt summi juris, et qua sunt consuetudinis : in
iis autem, qui extrema non admittant, sequi for-
mam traditam, quemadmodum sanctus nos docet
Basilius.
Basilii canones 5, 34, 74, 75, 76, 82, 84.
5. Harelicos in exitu poenitentiam agentes reci-
pere oportet. Recipere autem, non sine judicio,
66 Cone. Alric. cap. 10. 67 Vid. cap. 7, conc.
Ferrandus cap. 118, ex concil. Carthag.
I στικοΤς, μηδέ έπιτρεπεσθχι ΑυτοΤς ώστε άνχοι ιπτι-
ζομένους ποδ; τδν του κλήρου βχθμδν προκύπτει ν.
Περί τα» μετανοούντω*.
μγ*. "ιίστε τοΤς μετχνοοϋσι κατά τήν τά>ν άμχρ-
τηιαατων διαφοράν τή των έπισκόπων χρίσει τάς
μετχνοίζς έν χχιρφ ψηφί^αθχι · ποεσούτερος δε
πχρά γνώμην του Επισκόπου, μή χχτχλλάσση μετά-
νοοΰντχ, et μή γ* αν άνάγκης συνωθούσης, έν τη
άπουσι'φ τοΰ έπισκόπου * ούτινοσδήποτε δέ μετχ-
νοούντος, εΐ πούβλιχδν κχί τεθρυλλημένον έστί τδ
Εγκλημα τδ σύμπχσχν την Εκκλησία* xtvoCv, προ της
άψίδος τούτφ ή χειρ έπιτεθη.
Περί των άσθενούντων, χχι ύπίρ i χυτών άποχρίνεσθχι
μη δυνχμένων.
με\ "ΐίοτε του; άσθενούντχς, κ, τ. λ.
β Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών ρβ\
ρβ*. Δει δέ τους έςουσίαν λύειν και δεσμεΤν παρά
θεού λχβόντας, σκοπεΤν τήν τής αμαρτίας ποιότητα,
χχί την τοΰ ήμχρτηκότος πρδς Επιστροφήν έτυιμχ-
σίχν, χχι ουτω κατάλληλον την θεραπείαν προσάγειν
τφ ά^ωστήμχτι * ΐνα μή τη άμετρίφ καθ’ έχάτερον
χρώμενος, άποσφχλείη πρδς την σωτηρίαν του χά-
μνοντος · ού γάρ άπλή της άμχρτίας ή νόσος, άλλα
ποικίλο; χχί πολυειδής, χχί πολλά ς της βλάβης
παραφυάδα; βλαστάνουσχ,έξ ών τδ χαχδν έπί πτλυ διχ-
χε*τχι καί πρόσω βαίνει, μέχρι; αν στχίη τη δυνάμει
του Θερχπεύοντος · ώττε τδν την Ιατρικήν ίπιστήμην
έν πνεύματι έπιδειχνύμενον, πρότερον χρή την τού
ήμαρτηκότος διάθεσιν έπισκέπτεσθζι, καί είτε προς
την ύγίειχν νεύει, ή τουναντίον διά των οΐχειων
τρόπων προσκαλείται καθ' έχοτού τδ ά^ωστημχ
-έφορφν, δπω; τε τής έν τφ μεταξύ προνοεΧται ανα-
στροφής, χχί εΐ μή τφ τεχνίτη άντιπχλαίει, χχί τδ
τής ψυχής Ελχος διά τής των Επιτιθεμένων φαρμά-
κων αυξάνει προσαγωγής, χχί ούτω τδν Ελεον
χχτ* άξίχν έπιμετρεΤν * πας γάρ λόγος θεφ χχί τφ
τήν ποιμαντικήν έγχειρισΟΐντι ήγεμονίαν, τδ πλχνώ-
μενον πρόβχτον έπχνχγχγεΐν, χχί τδ τρωθεν ύπδ του
δφεως έξιάσχσθχι, χχί μήτε <χτά χρημνών ώθήται
τής άπογνώσεω;, μήτε τδν χχλινδν ένδούνχι πρδς
τήν βίου ελκυσιν τε χχί χχτχφράνησιν · άλλ* ένί γε
τράπφ πάντως, είτε διά των αυστηρότερων τε χαί
στυφόντων, είτε διά τών άπαλωτέρων τε χχί πραότε-
ρων φαρμάκων, χχτά του πάθους, καί πρδς συνού-
λωσιν τού Ελκους άνταγωνίσασθχι, τούς τής μετάνοιας
καρπούς δοχιμάζοντι, χχί οίκονομούντι σοφώς τδν
^πρδς τήν χνω λαμπροφορίχν χχλούμενον άνθρωπον *
άμφότερχ τοίνυν είδένχι ήμάς χρή, κάΐ τά τής άκρι-
βείας, χχί τά τής συμπάθειας · Ιπεσθαι δε, έπί τών
χατσδεζχμένων τήν άκρότητα πχρχδέξασθαι τφ πχρχ-
δοθέντι τύπφ, καθώς δ Ιερδ; ήμάς έχδιδάσχει Βα-
σίλειος.
Βασιλείου χχνών ε’, λδ', οδ#, οε’, ο^**, πβ’, πδ*.
ι*. Τούς δε έπί έζόδφ μετανοούντας τών αιρετικών,
δέχεσθαι χρή · δέχεσθαι δέ δηλονότι ούκ άκρίτως,
Yormalien. ; Basii, can. 74 et 84 ; Nyssen. 8.
(71) Absis, rei absida, sanctuarium est; vulgo
chorum dicimus.
805 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. IX, CAP. XXXlX. 800
άλλα δοκιμάζοντας et αληθινήν Επιδεικνύεται τήν A sed examinantes an veram pmnitentiam osten-
μετάνοιαν, και et τύυς καρπούς Εχουσι μαρτυρουντχς dant, fructusque habeant, qui Sallitis Stadium
τή προς τδ σωθήναι σπουδή. testi ficentur.
λδ\ Τάς μοιχευθείσας καί έξαγορευούσας 3t* εύλά- 34. Mulieres adulterio pollutas, et ob pieta-
βειαν, η δπωσούν έλεγχομένας, δημασιεύειν μεν έκώ- tem COnfitenles, aut quoquomodo convictas pu-
λυσαν ot Πατέρες ήμών, tva μή θανάτου αιτίαν blicari Patres nostri noluerunt, ne causam mortis
ιταράαχωμεν έλεγχθείσαις * ιστασθαι δΙ αυτάς άνευ praebeamus convictis ; consistere autem illas sine
κοινωνίας προσέταξχν, μέχρι του συμπληρούσθαι τον communione JUSSerunt, donec impleatur tempus
χρόνον τής μετάνοιας. poenitentiae.
οδλ/’Εαν μέντοιγε Εκαστος τών έν τοΐ; προγεγραμ- 74. Quod si unusquisque eorum qui in praedic-
μένοις άμαρτήμασι γενομένων, σπουδαίος «.γένηται dictis peecatlS ίΐΙΘΓΘ, poenitentiam* agens, bODUS
έ ξομολογούμενος, δ πιστευθεις παρά τής τού θεού evaserit, is cui a Dei benignitate ligandi atque
φιλανθρωπίας λύειν καί δεσμεΤν, φιλανθρωπότερος ' solvendi credita potestas , 81 dementior fiat,
γένοιτο, τδ ύπερβάλλον τής έζομολογήσεως όρων τού perspecta illius qui peccavit poenitentiae tnagni-
ήμαρτηκάτος, είς τδ Ελαττώσαι τδν χρόνον τών έπι- tudine, ad diminuendum poenarum tempus, non
τιμίωνβ ούκ Ισται καταγνώσε<*»ς άξιος . τής έν ταΐς erit dignus condemnatione, cum ea quae est in
Γραφαϊς Ιστορίας γνωριζούσης ήμΤν, τους μετά μεί- ® Scripturis historia nos doceat, eos qui Cum ma-
ζονος πόνου έξομολογουμένο*υς9 ταχέως τήν τού θιού jore labore poenitentiam agunt, cito Dei miseri-
φιλανθρωπίαν καταλαμβάνειν. cordiam consequi.
75. Qui cum sua ex patre vel ex matre sorore
οε’. 'ο άδελφή Ιδίφ έκ πατρδς ή έκ μ^τρδς συμ« pollutus est, in domum orationis ne permittatur
μιανθεις, εις οίκον προσευχής μή έπιτρεπέσθω πάρει- accedere, donec 526 ab iniqua et nefaria actio*
ναι, Εως άν άποστή τής παρανόμρυ και αθεμίτου πρά- ne desistat. Postquam autem in horrendi peccati
ξεως * μετά δΙ τδ ΕλθεΤν εις συναίσθησιν τής φοβέρας sensum et animadversionem venerit, triennio
Αμαρτίας, τριετίαν προσκλαιέτω, τή θύρφ τών εύκτη- fleat, Stans propter fores domus orationis, et ΓΟ-
ρίων οΤκων παρεστηκώς, καί δεόμενος τού λαού είσ- gans populum ingredientem ad orationem, ut
ιόντος έπΙ τήν προσευχήν * ώστε Εκαστον μετά συμ- unusquisque misericorditer pro ipso intensas ad
παθείας ύπερ αυτού Εκτενείς ποιεΤσθαι πρδς K0ptov Dominum preces fundat. Postea autem alio
προσευχές · παρά δΕ τούτο, άλλην τριετίαν είς άκρόα- triennio ad solam auditionem admittatur, et
σιν μόνην παραδεχθήτω, και άκούων τών Γραφών Scripturis doctrinaque anditis ejiciatur, nec di-
καί τής διδασκαλίας, έκβαλλέσθω καί μή κατχξιού- gnus habeatur oratione. Deinde, si modo illam
σθω προσευχής * Επειτα ειπερ μετά δακρύων Εξεζή- 6 cum lacrymis exquisierit, et Domino Cum cordis
τησεν αύτδν καί προσέπεσε τψ Κυρία) μετά συντριμ- contritione et valida humiliatione SUpplei proci-
μοΰ καρδίας και ταπεινώσεως Ισχυράς, διδόσθω der it, detur ei substratio per alios tres annos. Et
αύτφ ή ύπόπτωσις έν άλλοις τρισίν Ιτεσι * και ούτως postquam poenitentiae fruclUS dignos ostenderit,
έπειδάν τούς καρπούς τής μετανοίας αξίους έπιδ&ί- anno decimo in fidelium orationes suscipiatur
ξηται, τψ δεκάτψ Ιτει εις τήν τών πιστών εύχήν sine oblatione i et ubi annis duobus una cum
δεχθήτω χωρίς προσφοράς * και δύο Ετη συστάς είς fidelibus steterit ad orationem, ita demum di*
τήν ευχήν τοΐς πιστοΤς, ούτως λοιπδν καταξιούσθω gDUS habeatur boni communione,
τής τού άγαθού κοινωνίας. 76. Eadem est ratio de iis quoque qui suas nu-
0<T. *0 αύτδς τύπος καί περί τών τάς νύμφας έαυ- TUS accipiunt,
τών λαμβανόντων. 82. De iis etiam qui pejerarunt, si vi quidem
πβ\ Καί περί τών έπιορκησάντων, εΐ μέν Εκ βίας atque necessitate juramenta transgressi sunt,
καί άνάγκης παρέβησαν τούς δρκους, κουφοτέροις poenis levioribus subjiciuntur, SIC Ut post Sex an-
δπόκεινται τοϊς έπιτιμίοις, ώστε μετά εξ Ετη είναι nos possint suscipi. Sin autem, VI non illata, fi-
αυτούς δεκτούς * ει δ» άνευ άναγκης προδόντες τήν dem Sttam prodiderunt, ubi duobus annis fleve-
έαυτών πίστιν, έν δυσιν Ιτεσι προσκλαύσαντες, καίΟΓΙΟί et duobus annis audierint, et per quinque
έν δυσΐν άκροασάμενοι, καί έν πέντε έν ύποπτώσει oraverint in substratione, et per alios duos sine
εύξάμενοι, και έν δυσιν άλλοις άνευ προσφοράς είς oblatione ad precationis communionem fuerint
τήν κοινωνίαν τής προσευχής παραδεχθέντες, ούτω admissi, ita demum, digna videlicet poenitentia
τελευταΤον άξιόλογον δηλαδή τήν μετάνοιαν έπιδει- ostensa, in corporis Christi communionem resti-
ξάμενοι, άποκατασταθήσονται είς τήν κοινωνίαν τού tuentur,
σώματος τού Χριστού.
πδ\ Πάντα δε ταύτα γράφομεν, ώστε τούς καρπούς 84.Haec autem omnia scribimus, Ut fructus pro-
δοκιμαζεσθαι τής μετανοίας * ού γάρ πάντως τψ bentur poenitentiae. Non enim omnino tempore
χρόνψ κρίνομεν τά τοιαύτα, άλλα τψ τρόπψ τής 527 dijudicamus res ejusmodi, sed ad modum
μετανοίας προσέχομεν * έάν δέ δυσαποσπάστως Ιχωσι poenitentiae attendimus. Quod si qui difficile avel-
τών Ιδίων έθών, καί ταΐς ήδονατς τής σαρκδς μάλ- Jantur a propriis moribus, carnisque voluptatibus
λον δουλεύειν Εθέλωσιν ή τψ Κυρίψ, καί τήν κατά τδ servire malint quam Domino, et vitam secundum
Γ
I
r
I
F
779 ΡΗΟΤΠ PAtRIARCHiE CP. 780
statuimus eos non amplius cum illis ullo modo A έχΟνται, δρίζομεν τούτους μηκέτι ταύταις συνοικεί*
cohabitare debere, ut eo nobis perfectam sui pro- καθ' οίονδήποτε τρόπον, ?ως άν ήμΐν εντεύθεν έν-
missi demonstrationem praebeant. Hoc autem illis τέλη της δποσχέσεως παρέςοιεν την άποδειξιν * icpbc
non propter aliud quam propter eorum pusilla-
nimitatem, extraneosque ac non satis firmos mo-
res concessimus.
508 CAP. XXIX. — De licitis et illicitis nup-
tiis. Et quod lectores jam puberes inten%ogari
oporteat utrum nubere velint. Et dc concubinatu ,
fornicatione , et adulterio .
Apostolorum canones 17, 18, 19, 25, 26.
17 [16]. Qui post sanctum baptismum duobus
conjugibus fuerit implicitus, etc., ut pag . 511.
18 [17]. Qui viduam accepit, vel ejectam, vel
meretricem, vel servam, etc., ut pag. 5tl. 1
19 [18]. Qui duas sorores duxit, vel consobri-
nam, non potest esse clericus.
25 [24]. Episcopus, vel presbyter, vel diaconos
fornicationis vel perjurii, etc., ut pag. 743.
26 [25]. Ex iis, qui non ducta uxore ad clerum
promoti sunt, jubemus, si velint uxorem ducere
lectores et cantores solos.
Concilii Ancyrani canon 10.
10. Quicunque diaconi constituti, etc., ut
pag. 747.
Concilii Neoecesariensis canones 1,9, 10.
1 . Presbyter si uxorem duxerit, ordine suo mo-
veatur. 505 Si autem fornicatus fuerit, vel adul-
terium commiserit, penitiis extrudatur, et ad poe-
nitentiam deducatur.
9. Si presbyter, qui corpore prius peccaverat,
etc., ut pag. 547.
10. Similiter et diaconus, si in idem peccatum
inciderit, ministri ordinem habeat.
Concilii Ckalcedonensis canones 14, 15.
14. Quoniani in nonnullis, provinciis concessum
est lectoribus et cantoribus uxores ducere, decre «
vit sancta synodus nulli eorum licere diversae a
recta opinionis uxorem ducere : eos autem qui' ex
ejusmodi matrimonio liberos susceperunt, si eos
quidem baptizare apud haereticos praevenerint, ad
catholicae Ecclesiae communionem adducere : si
autem non baptizaverint, non posse eos apud
haereticos baptizare. Sed neque haeretico, vel pa- j
gano, vel Judaeo, matrimonio conjungere, nisi uti-
que persona, quae orthodoxae, conjungitur, se ad
orthodoxam fidem convertendam spondeat. Si
quis autem hoc sanctae synodi decretum trans-
gressus fuerit, canonicis poenis subjiciatur.
15. Diaconissam non esse mulierem ordinan-
dam, etc., ut pag. 550.
Concilii Carthaginensis canon 16.
Ut nullus episcopus , presbyter , et diaconus
conductor exsistat , etc., ut pag. 550.
Item placuit, ut episcopi, presbyteri et diaconi
non sint conductores, etc·, ut pag . 550.
τοΰτο δε αύτοΐς, ου δι* άλλο τι ή δια τήν της γνώ-
μης μικροψυχίαν, και το των ηθών άπεξενωμένον
και ύπαγες ένδεδώκαμεν.
ΚΕΦΛΛ. Κθ\ — Περί έπιτετραμμένων $ κεκω-
λυμένων γάμων * και περί του έρωτάσθαι τους
άναγνώστας έφηβους γινομένους , εί βούλονται
γαμεΐν * καί περί πχλλακισμου, καί πορνείας,
καί μοιχείας.
'Αποστόλων κανών ιζ* ιη', ιθ', κε’, κζ"*.
ιζ*. *0 δυσί γάιεοις συμπλακείς μετά τδ βάπτισμα,
κ. τ. λ.
ιη*. *0 χήραν λαβών, ή έκβεβλημένην, ή έταίραν,
ή οίκέτην, κ. τ. λ.
ιθ*. *0 δύο άδελφάς άγύμενος ή αδελφήν, ου δυ-
ναται είναι κληρικδς.
κε*. Επίσκοπος, η πρεσβύτερος, ή διάκονος, ini
πορνείφ, ή έπιορκίφ, κ. τ. λ.
κζ*\ Των εις κλήρον προελθύντων άγαμων, κε-
λεύαμε* βουλομένους γαμεΐν, άναγνώστας καί ψάλτχς
μόνον.
Συνόδου Άγκύρας κανών ι*.
ι’. Διάκονοι όσοι καθίστανται παρ’ αύτήν κατά-
στάσιν, κ. τ. λ.
Συνόδου Νεοκαισχρείχς κανών α', θ', ι\
α*. Πρεσβύτερος έάν γήμη, τής τάξεως αυτδν .
μετατίθεσθαι · έάν δέ πορνεύστι ή μοιχεύση, έςωθεΤ-
σθαι αυτόν τέλεον καί άγεσθαι εις μετάνοιαν.
θ'. Πρεσβύτερος έάν προήμαρτηκώς, κ. τ. λ.
ι’. 'Ομοίως καί δ διάκονος, έάν τφ αδτφ άμαρ-
τήματι περιπέση, την του δπηρέτου τάξιν έχετω.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιδ', ιε*.
ιδ*. ,Επειδή Ιν τισίν έπαρχίαις συγκεχώρηται τοίς
άναγνώσταις καί ψάέταις γαμεΐν, ώρισεν ή άγία
σύνοδος, μή έξεΐναί τινι αυτών έτερόδοξον γυναίκα
λαμβάνειν · τους ήδη έκ τοιούτου γάμου πχιδο-
ποιήσαντας, ει μέν Ζφθασχν βχπτίσαι τα έξ αυτών
τεχθέντα παρά τοΐς αίρετικοΐς, προσάγει ν αυτά τή
χοινωνίφ τής καθολικής Εκκλησίας · μή βαπτίσαν-
τας δέ, μή δύνασθαι Ιτι βαπτίζειν αύτά παρά τοΐς
αίρέτικοΐς · μήτε τήν συνάπτειν πρδς γάρον αίρε-
τικφ ή Ίουδαίψ ή *Ελληνι, ε! μή άρα έπαγγέλλοιτο
μετατίθεσθαι εις τήν ορθόδοξον πίστιν τδ συναπτό-
μενον πρόσωπον τφ όρθοδόξφ · εί δέ ιις τούτον τδν
δρο* παραβαίη τής άγίας συνόδου, κανονικφ ύπο-
κείσθω έπιτιμίψ.
ιε'. Διακόνισσαν μή χειροτονεΐσθαι γυναίκα, κ. τ. λ.
Συνόδου Κορθαγέννης κανών ιζ"*.
*ϋστε μηδένα έπίσκοπον, ή πρεσβύτερον, ή
διάκονον, Ικληψίν τινα λαμβάνειν.
ιζ“* . 'Ομοίως ήρεσεν, *ίνα έπίσκοποι, καί πρεσβύ-
τεροι, καί διάκονοι, έκλήπτορες μή γίνωνται, κ. τ. λ.
181 SYNTAGMA CANONtlM. — TIT. IX, CAt*. XXIX. 182
Συν43ου ο’.χουμ:νιχης εχτης κανών ν’ δ’, ζ”, ιβ’, Α β04 Concilii (tCUIHeniti VI, COtlOtiei 3, A, 6, 12,
tf, μη’, νθ·. 13,48,49.
Περί Ιερέων καί κληρικών.
γ’. 'Επειδή δέ I ευσεβής και φ^λόχριστος ήμών
βασιλεύς, κ. τ. λ.
δ\ Et τι; έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διά-
κονο;, κ. τ. λ.
Επειδή παρά τοΤ; άποστολικοΤς κανόσιν ευ-
ρηται, των είς κληρον προαγομένων αγάμων, μο'νους
άναγνώστας και ψάλτας γαμεΤν, καί ήμεΤς τούτο
παραφυλάττοντες δρίζομεν, άπδ τού νυν μηδαμώς
ύπο^άκονον, η διάκονον, ή πρεσβύτερον, μετά την
έπ' αύτψ προερχομένην χειροτονίαν, ε^ειν άδειαν
γαμικδν έαυτψ συνιστφν συνοικέσιον * εΐ δε τούτο
τολμήσοι ποιήσαι, καθαιρείσθω · εΐ δε βού)οιτέ τις
των εΐ; κληρον προερχόμενων, γάμου νόμψ συν- !
άπτεσθαι γυναικι, πρδ της τού ύποδιακένου, η δια-
κένου, η πρεσβυτέρου χειροτονίας, τούτο πραττέτω.
ιβ’. Και τούτο δε είς γνώσιν ημετεραν ηλΟεν, ώς
έν τή * Αφρική, κ. τ. λ.
ιγ*. 'Επειδή έν τή Ρωμαίων Έκκλησίφ, κ. τ. λ.
μη*. Ή τού πρδς έπισκοπής προεδρίαν άναγομέ-
νου γυνή, κατά κοινήν συμφωνίαν τού οικείου άν-
δρδς προδιαζευχθεΤσα, μετά τήν επ' αύτψ τής έπι-
σκοπής χειροτονίαν, έν μοναστηρίψ είσίτω, πά^ω
της τού έπισκδπου καταγωγής ώκοδομημένψ, καί
τής έκ τού έπισκέπου προνοία; άπολαυέτω * εΐ δέ
και άςία φανείη, καί πρδς τδ τής διακονίσσης άνα-
βιόαζέσθω άξίωμα.
νθ\ Μηδεις έν εύκτηρίψ οΐκφ, κ. τ. λ.
Βασιλείου κανών γ', ζ**, ξθ', ο'.
γ*. Αιάκονος μετά τήν διακονίαν πορνεύ-
σας, κ. τ. λ.
Των κανονικών τάς πορνείας είς γάμον μή
καταλογίζεσαι, άλλα παντί τράπφ διασπφν αυτών
τήν συνάφειαν · τούτο γάρ καί τή Έκκλησίφ πρδς
ασφάλειαν λυσιτελές, καί τοΐς αΙρετικοΤς ού δώσει
καθ' ημών λαβήν, ώ; διά τήν τού Αμαρτάνει ν άδειαν,
έπισπωμένων πρδς έ αυτούς.
ξθ’. 'Αναγνώστης εΐ τή έαυτού μνηστή πρδ γά-
μου συναλλάξει εν, ένιαυτδν άργήσας είς τδ άναγι-
νώσκειν δεχθήσεται, μένων άπρδσκοπος · κλεψιγα-
μήσας δέ άνευ μνηστείας, παυθήσεται τής ύπ-
ηρεσίας · τδ δέ αύτδ καί ύπηρέτης.
ο'. Αιάκονος έν χείλεσι μιονθείς, κ. τ. λ.
De sacerdotibus et clericis.
3. Quoniam vero pius Chrisiique amator impe-
rator noster, etc., ut pag. 311.
4. Si quis episcopus, vel presbyter, vel diaco-
nos, etc., ut pag . 750.
6 Quoniam in 00 apostolicis canonibus dictum
est eorum qui non ducta uxore in clerum pro-
moventur, solos lectores et cantores uxorem pos-
se ducere ; et nos hoc servantes decernimus, ut
deinceps nulli penitus hypodiacono, vel diacono,
vel presbytero post sui ordinationem contrahere
liceat. Si autem fuerit hoc ausus facere, depona-
tur. Si quis autem eorum, qui in clerum aece-
B dunt, velit lege matrimonii mulieri conjungi an-
tequam hypodiaconus, vel presbyter ordinetur,
hoc faciat.
12. Porro hoc quoque ad nostram cognitionem
pervenit, quod in et Africa, etc., ut pag . 514.
13. Quoniam Romana Ecclesia, etc., ut pag.,
759.
48. Uxor ejus qui ad episcopalem dignitatem
promovetur, communi sui viri consensu prius
separata, postquam in episcopum ordinatus est
ac consecratus, monasterium ingrediatur procul
ab episcopi habitatione exstructum, et episcopi
providentia fruatur. Sin autem digna visa fuerit,
etiam ad diaconatus dignitatem provehetur.
G 59. In ade oratoria, etc., ut pag. 607.
505 Basilii canones 3, 6, 69, 70.
3. Diaconus post diaconatum fornicatus, etc.,
ut pag . 753.
6. Canonicarum stupra pro matrimonio non
reputentur, sed earum conjunctio ominno divella-
tur. Hoc enim et Ecclesia ad securitatem est
utile, et hareticis non dabit adversus nos an-
sam, quasi per peccandi libertatem ad nos attra-
hamus.
69. Lector, si cum sua sponsa ante matrimo-
nium commercium habuerit. postquam anno ces-
saverit, ad legendum suscipietur ; non tamen ul-
tra promovendus. Quod si absque desponsatione
furtim coierit, cessabit a ministerio. Eadem el
D ministri ratio.
506 70. Diaconus qui pollutus est in labris,
etc., ut pag. 755.
Θεοφίλου έκ τού Υπομνηστικού κανών δ', ε’·
δ’. Περί δέ Πανοδφ, κ. τ. λ.
ε’. Περί Ιακώβ ζητήσσι, κ. τ. λ.
*Η α’ του κώδ., τίτ. γ’, διάτ. ε’, έάν τις μένον
πειραθή λαβεΤν γααετήν παρθένον Ιεράν, κεφαλικώς
τιμωρείται * καί διάτ. μδ' του αυτού τίτ. βτι έάν
πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή ύποδιάκονος γαμήσγι,
ύπδκειται μέν τοΐς κανάσιν, οΐτινες ούχ ήττον των
νδμων Ισχύουσι, καί τής ίερωσύνης έκπίπτει, καί
οί παΐδες ώς ές άθεμίτων γάμων τεχθέντες, ούτε
Theophili ex commonitorio canones 4, 5.
4. De Panuph, etc., ut pag. 550.
5. De Jacob quaerere, etc., ut pag. 550.
Textus. Lib. i, cod.tit.3,const.5. Si quis sacram
virginem uxorem ducere tantummodo tentarit,
capitali poena feritur. El constit. 44, ejusdem tit.
Si presbyter, aut diaconus, aut hypodiaconus
nuptias contraxerit, canonibus tenetur, qui non
minus valent quam leges, et sacerdotio excidit.
Liberi autem, Unquam ex illicitis nuptiis nati,
PHOTII PATRIARCHAE CP.
784
f
783
neque naturales neque nothi sunt, et neque ex A φυσικοί ούτε νόθοι έίσί, καί ούιε κατά διαδοχήν, η
donatione, successione, ficto debito, aut aliorum δωρεάν, ή έσχηματισμένον δάνειον, ή έτέραν ένοχήν,
obligatione quiquam percipiunt a patribus suis : λαμδάνουσί τι παρά τών πατέρων αυτών, ή αί μη-
sed neque matres ipsorum : verum illa capit Ec- τέρες αυτών, άλλά ταύτα λαμβάνει ή κατ’ αυτούς
clesia, in qua illi deservierinl. Dicit vero etiam Εκκλησία· λέγει δε ή ιγ’ διάτ.τοΰ α* τίτ. τών Νεαρών,
eonst. 13, tit. I Novellarum : Si monachus clericus οτι έάν μονάχος κληρωθή, μη θαββείτώ πρύς γά-
factus sit, ad matrimonium devenire ne audeto : μον έλθεΤν, κάν τοιούτου βαθμού τετύχηκεν έν τψ
tametsi in clero eum gradum nactus sit, in quo κλήρφ έν φ τοΤς κληρικοΤς Ιξεστι γαμετν, τουτέστι
clericis matrimonium, contrahere licet, [qualem ψάλτη καί άναγνώστη · τοΤς γάρ άλλο»ς <£πασι καθ-
videlicet], cantores, et lectores [obtinent.] Aliis άπαξ b γάμος άπηγόρευται * εί δέ γαμήσει, ή παλ/α-
enim omnibus in universum nuptiae interdictae κήν σχή, ή άσελγώς ζήσει, έκβαλλέσθω τού κλήρου,
sunt. At si aut nuptias contrahat, aut concubinam καί ιδιώτης έστω, πρύς στρατείαν ή έτέραν έπιτή-
habeal, aut impudice vivat, ejicitor, ac plebeius δευσιν έλθείν ού θαβ^ών · καί ή α* διάτ. τού αύτοδ
estO.Ad militiam [vero) vel aliud officium devenire τίτ., δτι μηδσίς δευτερογαμήσας χειροτονείσθ»
ne audeto. Et constit. I, ejusdem tit. Nullus qui πρεσβύτερος ή διάκονος, μήτε μεν εί γυναικί ουνοι-
matrimonium iteravit, presbyter aut diaconus κεΐ τύν ιδων άνδρα καταλιπούση, μήτε εί παλλακήν
ordinator : neque etiam qui uxori cohabitat, quae ® έχοι, άλλά σωφροσύνη συζών, καί ή γαμέτη συνοίκων,
maritum suum [facto divortio] reliquit : neque qui ή μιας άνήρ γενόμενος σώφρονος καί έκ παρθενίας ·
Concubinam habet. At [talis] castam vitam agat, εί όέ Tt; πρεσβύτερος ών, ή διάκονος, ή υποδιάκονο;
aut etiam uxori cohabitet, vel unius [uxoris ejus- γαμετήν ή παλλακήν είσάγοιτο φανερώς ή έσχη-
demque] castae, ac ex virginitate [assumptae] mari- ματισμένως, ευθέως τής ίεράς έκπιπτέτω τάξεως,
tUS fuerit. Caelerum si quis cum presbyter sit, aut καί ιδιώτης καί λαϊκύς έστω · αναγνώστης δέ δευτε-
diaconus aut hypodiaconus, vel palam, vel clam, ρογαμών, μή προκοπτέτω, μή μην καί τριγαμείτω *
vel Sub aliquo praetextu [ad se] uxorem aut con- εί δε δευτερογαμήσας σπεύσει προκόψαι, γίνεται
cubinam introduxerit : sacro confestim ordine Ιδιώτη;.
excidito, et privatus atque plebeius 507 esto. Lector autem matrimonium iterans [ad altiora] ne
progreditor, neque ad tertias nuptias devenito. Ac si post iteratum conjugium progredi enitatur,
plebeius esto.
Dicit item : Quae diaconissae ordinantur, admo- Λέγει δε δτι χειροτονούμε ναι αι διάκονοι, νουθε-
nentor: [ac] sciunto, quod si contracto matrimonio τείσθωσαν · ειδυΤαι ώς εί θαββήσαιεν καταισχύναι
alia ve vitae ratione [suscepta] dedecorare ordina- την χειροτονίαν, προσομιλούσαι γάμψ ή άλλου βίου
tionem ausae fuerint, reae mortis fient, et faculta- πορειφ, θανάτφ γενήσονται ένοχοι * καί τοΤς αυτών
tes suae monasteriis aut Ecclesiis suis applica- G έκκλησίαις αί περιουσίαι αυτών προσκυρωθήσονται *
buntur.Qui vero ducere illas aut constuprare ausi οί δε γήμαι ή φθεΤραι αύτάς τολμήσαντες, ύπεύθυ-
fuerint, gladio obnoxii erunt, eorumque substan- νοί είσι ξίφει, καί την ουσίαν αυτών τύ δημόσιόν λή-
tiam fiscos capiet. ψεται.
Textus. Constit. 2, ejusdem tit. Si decurio aut Καί ή β* διάτ. τού αύτού τίτ., δτι έάν βουλευτής ή
cohortalis, ubi quindecim annis monachus fuerit, ταξεώτης, έπί ιε* μονάσας Ιτη γένηται κληρικδς,
clericus fiat, [ac] deinde nuptias contrahat, [pri- εΤτα γαμήση, άποδίδοται τη ίδί<* τύχη · τά αυτά δε
stinae] suae fortonae restituitur. [Quod] idem et in καί περί τών άλλων κληρικών τών από μοναχών,
aliis qui ex monachis clerici [facti sunt, obtinet] : κάν μή γεγόνασι βουλευταί ή ταξεώται * καί δτι δ
tametsi decuriones aut cohortales non fuerint. Et ; χειροτονών άγαμον, έρωτάτω αυτόν εί δύναται χωρίς
Qui caelibem ordinat, interrogato illum, an sine νομίμου γαμέτης σεμνώς βιούν · 6 δέ τψ καιρψ τής
legitima uxore caste vivere possit. Qui vero tem- χειροτονίας έπιτρέπων διακόνψ ή ύποδιακονψ γαμή-
pore ordinationis diacono post ordinationem ma- σαι μετά τήν χειροτονίαν, τής έπισκοπής έκβίλλεται*
trimonium contrahere permiserit, ab episcopatu πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή υποδιάκονο;, μετά τήν
ejicitur. Porro presbyter, aut diaconus, aut hypo- χειροτονίαν γαμών έκβάλλεται τού κλήρου, καί μετά
diaconus qui post ordinationem matrimonium con- D τού αύτού πραγμάτων δίδοται τη βουλή τής πόλεως
trahit, e clero ejicitur, et cum rebus suis curiae έν ή κληρικός ήν · δευτερογαμών δε άναγνώστης,
civitatis in qua clericus erat, traditur. Item lector ή χήραν ή διεξευγμένην λαμβάνων, ή τοΤς νόμοι; h
qui nuptias iterat, aut viduam, vel divortio dis- τοΤς κανόσιν άπηγορευμένην, εις άλλον μή προβαι-
junctam, vel legibus canonibusve interdictam [in νέτω βαθμόν, άλλά καί προβάς άποκαθίσταται τφ
uxorem] assumit, in aliam gradum ne procedito, προτέρψ.
Quin et si processerit, priori restituitor.
Dicit insuper : Qui ascetriam, aut monaslriam, Λέγει δε δτι οί άρπαζόντες, ή ύπονοθεύοντες, ή
aut diaconissam, aut alium religiosum habitum διαφθείροντες άσκήτριαν ή μονάστριαν, ή διακόνισσαν,
gestantem [mulierem] rapiunt, corrumpunt, vel ή άλλο ευλαβές εχουσαν σχήμα, καί οί μετασχόντες,
constuprant, quique [illis sesej associant: capitali κεφαλικώς τιμωρούνται, καί τά πράγματα αυτών τή
supplicio afficiuntur,ac res illorum iojuria affectae Έκκλησίφή τφ μοναστηρίφ τής ύβρι σθείσης περί-
785
786
8YNTAGMA CANONUM. — TIT. IX, CAP. XXX.
στοιούντχι Sta του έπισκόπου η του οίκο νόμου και
χών αρχόντων καί τών τάξεων * άύτη δε μετά των
αυτής πραγμάτων, μονασνηρίψ εμβάλλεται άσφα-
λώς φυλαχθησομένη · εί δε διακόνισσα εστιν Ιχουσα
νομίμους παίδας, τδ νόμιμον μέρος λαμβάνουσιν ·
ct δε Ιπί ένιαυτδν μετά τδ γνωσθήναι τδ μύσος μή
^κδικήσουσι τα πράγματα οί εύαγεΤς οίκοι, 6 φ'σκος
αυτά λαμβάνει, του σμελούντος αυτά έκδικηθήναι
αρχονχος άποζωννυμένου, και e' λίτρας τοϊς πριβα-
τοις προατιμωμάνου.
ΚΕΦΑΑ. Λ'. — Περί τών έπί γάμω γυναίκας
άρπαζοντων.
'Αποστόλων κανών ξζ'.
ξζ\ Ει τις παρθένον άμνήσεευτον βιασάμενος εχει,
κ. τ. λ.
Συνο'δου 'Αγκυρας κανών ια’, κε*.
ta'. Τάς μνίΐστευθείσας κόρας, καί μετά ταύτα
ύπδ άλλων άρπαγείσας, εδοξεν άποδίδοσθϋ τοΐς
προμνηστευσαμένοις, ει και βίαν υπ' αυτών πά-
6otiv.
κε'. Μνηστεύσάμενός τις κόρην, πρυσεφθάρη τή
αδελφή αυτής, ώς και έπιφορήσαι αυτήν · εγημε δε
τήν μνηστήν μετά ταΰτα, ή δε φθαρεϊσα άπήγξατο ·
οί ουνειδότες έκελεύσθησαν έν δεκαετίφ δεχθήναι
είς τους συνεστώτας, κατά τους ώρυμένους βα-
θμούς.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ’.
κζ\ Του; αρπάζοντας γυναίκας, κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικής ©κτης κανών ^β* .
^'β*. Τους άρπάζοντας γυναίκας έπ’ όνόματι συν-
οικεσίου, ή συμπράττοντας, ή συνχιρομένους τοΤς
άρπάζουσιν, ώρισεν ή άγία σύνοδος, ει μεν κληρι-
κοί ειεν, έκπίπτειν του οίκείου βαθμού * ει δε λαϊκοί,
άναθεματ'ζεσθχι.
Θεοφίλου έκ τού Υπομνηστικού κανών β'.
β . Περί Βηστου καταστάντος έν 'Ερέβη πρεσου-
τέρου ζητητέον, καί εί μεν άποτχξαμένην τίνά
ζώντο; του άνδρδς έβιάσχτο, μή συγχωρείσθω είναι
πρεσβύτερ ο; · δπου γε ούδε ώς λαϊκδς οφείλει συν-
άγεσθαι, τής 'Εκκλησίας είωθυίχς τους τοιούτους
χωρίζειν * ού φέρει γάρ τούτο πρόκριμα τψ Ιπισκό-
πψ 'Απόλλωνι, εΐ εξ άγνοιας αύτδν κατέστησε, τής
αγίας συνόδου κελευσάσης τούς άναξίους μετά τήν
χειροτονίαν ελεγχόμενους επί έγκλήμασιν έκβάλ-
λεσθιι,
Βιβλ. α', τίτ. γ’, διάτ. ε', έάν τις άρπάστι, ή μόνον
πειραθή λαβεΐν γαμέτην παρθένον ίεράν, κεφαλι-
κώς τιμωρείται * καί διάτ. νγ’ τού αύτού τίτ., τοΤς
γονεύσι, καί τοΤς άδελφοΐς, καί τοΤς κηδεμόσι τών
παρθένων, καί διακονίσσων, και τών άνειμένων τώ
θεφ χηρών, εςεστι τούς άρπαγχς αυτών, και τούς
έν καιρψ τής έφόδου βοηθούντας αύτοΤς, έπ' αύτο-
φώρψ φονεύειν * εί δέ διαφύγωσιν, άναζητούσιν αυ-
τούς, έν Κωνσταντινουπόλει μεν οί ύπαρχοι καί δ
έπαρχος, έν δε ταΤς έπαρχίαις, πάντες οί άρχοντες,
πολιτικοί τε καί στρατιωτικοί, καί μετά σύστασιν
A [mulieris] ecclesiae aut monasterio per oecono-
mum, 508 episcopum praesides et cohortes vin-
dicantur : ipsa vero cum rebus suis iu monaste-
rium conjicitur, [ibidem] caute asservanda. Plane
si diaconissa sit, et legitimos liberos habeat, [illi]
legitimam paitem capiunt. Quod si intra annum
quo isliusmodi scelus innotuit, [eas] facultates
venerabiles domus non vindicent : fiscus illas ac-
cipit. Quas si praeses vindicare neglexerit, cin-
gulo privatur, atque quinque libris [auri rebus
principis) privatis [applicandis] multatur.
CAP. XXX. — De iis qui matrimonii causa
mulieres rapiunt .
Apostolorum canon 67.
67 [66]. Si quis virginem non desponsatam, vi
B allata habet, etc., ut pag. 838.
Concilii Ancyrani canones i 1, 25.
II. Desponsatas aliis puellas, et ab aliis pos-
tea raptas, visum est iis, quibus desponsatas
erant, reddi, etiam si vim passae sunt.
25. Quidam cui erat puella desponsata, ejus so-
rori vitium attulit, ita ut ea etiam conciperet.
Sponsam autem postea uxorem duxit. Ea autem
cui v liurn erat aliatum, se suffocavit. Qui conscii
fuerant, jussi sunt decennio in eos qui consis-
tunt, recipi per gradus definitos.
Concilii Chalcedonensis canon 27.
27. Eos qui nomine conjugii, etc., utpag.lfiO.
Concilii cecumenict vi canon 92.
C 92. Eos qui nomine matrimonii mulieres ra-
piunt 60 f quique opera opeque sua raptores adju-
vant, statuit sancta synodus : si sint quidem cle-
rici, proprio gradu excidere; si vero laici, anathe-
mate perculi.
500 Thcophili ex Commonitorio canon 2.
2. De Bisto, qui in Ereba constitutus est pres-
byter, quae» endum esi; et si alicui quidem mulieri
separatae, vivente marito, vim attulit, non sinatur
esse presbyter ; nam ne ut laicus quidem debet
communicare, cum eos qui tales sunt separare
consueverit Ecclesia. Hoc autem nullum affert
episcopo Apollini praejudicium, si eum per igno-
rantiam constituit ; cum sancta synodus jusserit
eos, qui post ordinationem propter crimen indi-
Dgni esse convincuntur, expelli.
Textus . Lib. i, tit. 3, const. 5.Si quis rapuerit,
aut saltem in uxorem capere sacratam virginem
conatus sit, capitali poena feritur. Et const. 53,
ejusdem tit. Parentibus fratribus, et tutoribus sive
curatoribus virginum, diaconissarum, et consecra-
tarum Deo viduarum, licet raptores earum, et qui
eis auxilium tempore invasionis praebent, in ipso
actu dep» ehensos occidere. Sin autem fuga evase-
rint, investigant ipsos Constanlinopoli praefecti
[praetorio] et praefectus [urbis] : in provinciis vero
quicunque magistratus et civiles et militares : et
60 Dasii, canon 30 ; Chalced. 27.
787
ΡΗ0ΤΙ1 PATRIARCHAE CP.
788
post [testium] coactionem illos nulla admissa fori/
proscriptione ultimo supplicio afficiunt : ac bona
raptoris, ejusque qui (ut dictum est) illi suppetias '
tulit, capit monasterium aut asceterium, ut inde
vim passa illic alatur. Si vero quae vim passa est,
diaconissa duntaxat sit, non autem ascetria, neque
mooaslria : proprietatem ipsius ecclesia, ipsa vero
usumfructum capit. Caeterum qui alio modo ipsis
adjumento fuerunt, aut ministerium praebuerunt,
aut conscii fuerunt, aut susceperunt, aut quam-
cunque opem attulerunt, ultimo tantummodo sup-
plicio subjacent.Locum autem praedicta [habent,]
tametsi volens dictarum mulierum aliqua rapta sit.
Lib. i, tit. 4, 510 const. 3. Et in diebus Paschatis
virginum raptores (in carcerem] includuntur et
vinciuntur. Lib. ut, tit. 24, const. 4. Qui illustris j
non est, sed tantummodo clarissimus, si raptum
virginis in provincia commiserit : illic legibus
subjugatur, nec fori praescriptione utitur.
Textus . Tit. 41 , const. 4. Qui dicit a servo uxo-
rem suam raptam esse, non dominum, sed ipsum
accusate debet. Lib. vii, tit. 3, const. 3. Si servus de-
tulerit virginis raptum, pacto aut dissimulatione
celatum, Ubertate donatur. Lib. ix, tit. 9, const. 7.
Maritus de violenta virginis constupratione, ante
matrimonium [facta], nisi [illa] sponsa ejus fuerat,
(actionem] movere, tanquam maritus, non potest,
ipsa autem una cum curatoribus movet. Tit. 10,
const. 1. Si quis eam cujus tutor fuit, stupraverit,
deportatur, ejusque universae facultates publican-
tur. Tit. 11, const. 3. Si rapta fuerit sponsa filii
mei, legem [Juliam] de vi moveo. Lib. ix, tit. 13,
coust. 1 , et unica. Si quis qualemcunque mulie-
rem, sive ingenuam sive servam, rapuerit : tam
etsi ipsi desponsa fuerit, capitali sententia con-
demnatus moritur, et pariter cum eo qui in raptu
auxilium tulerint. Raptarum autem patribus, fra-
tribus,tutoribus vel curatoribus, patronis et domi-
nis invasionis tempore hos interficere licet. Sin
autem fuga evaserint, investigant ipsos Byzantii
profecti [praetorio] et profectus [urbis: ] in provin-
ciis vero quicunque magistratus, magistri mditum,
et duces : atque post [testium] coactionem inte-
rimunt, fori proscriptione aut provocatione uti
non queuntes.
Et si quidem ancilla vel libertina rapta fuerit,
interficiuntur raptores : sed nullam substantia
imminutionem sustinent. At si ingenua rapta sil,
omnes res raptoris, 31 1 eorumque qui ipsi auxi-
lium praebuerunt applicantur raptae: quae ne con-
sentiente quidem patre raptori suo nubere potest.
Eamdem autem poenam et mortis et [amissionis]
rerum excipiunt, qui ad aggressuram raptorem
comitati sunt. Sed conscii, et ministri, et susce-
ptores, et qui quomodocunque raptoribus opem
tulerint, [utriuscunque] sexus, et cujuscunqueaut
fortunae, aut gradus, aut dignitatis sint : poenam
tantummodo capitalem subeunt, [idque] etiamsi
mulier volens rapta sit. Plane si parentes raptae
μη χρωμένους παραγραφή, τιμωρούνται έσχάτως ·
καί τα πράγματα τού άρπαγος, και του, ώς εΤρητιι,
βοηθήσα/τος αύτψ, λαμβάνει τό μοναστήριον ή το
άσκητήριον, έφ’ φ κα'ι την βιασθεΤσα; έξ «ύτών έκεΐ
τρέφεσθαι · et 8ε μόνον διακόνισσά έστιν ή βιασθεΤσι
και ούκ άσκήτρια ή μονάστρια, την μήν δεσποτείαν
ή κατ' αυτήν 'Εκκλησία λαμβάνει, αύτή 8έ την χρή-
σιν · ot δε άλλως αυτή βοηθήσαντες, ή δπουργήσαν-
τες, η συνειδότες, η ύποδεξάμενοι, ή σπουδήν οίαν-
δήποτε συνεισαγαγόντες, μόνη τή έσχατη τιμωρώ
ύπάκεινται · χώρα δε τοΤς είρημένοις, καν έκούσά
τις των είρημένων γυναικών άμαρτηθή, βιβλ. α*, νίτ.
δ*, διάτ. γ' · καί έν ταΤς ήμέραις τού Πάσχα οί των
παρθένων άίρπαγες έγκ/είονται καί δεσμούνται *
βιβλ. γ’, τίτ. κ8*, διάτ. α’, 8 μή ών Ιλλούστριος άλλα
; μόνον λαμπρότατος, άρπαγήν έν έπαρχίφ παρθένου
πλημμελήσας, έκεΐ τοΤς νόμοις ύποβάλλεται, μή
χρώμενος φάρου παραγααφή.
Τίτ. μα*, διάτ. δ', 8 λέγων παρά δούλου την αυ-
τού γαμετήν άρπαγήναι, ού τού δεσπότου ά)λ' αύτού
κατηγορεΤν οφείλει* βιβλ. ζ’ τίτ. γ*, διάτ. γ’,έάν δούλος
καταμηνύαη άρπαγήν παρθένου λαθούσαν, πάκτφ fi
άποπροσποιήσει έλευθερούται · βιβλ. θ’, τίτ. θ', διάτ.
ζ', 8 άνήρ ού δύναται κινεΤν ώς άνήρ περί τής πρ8
τού γάμον βιαίας τής παρθένου φθοράς, εΐ μή ήν
αύτού μνηστή · αύτή δε κινεί συνόντω* των κουρα-
τώρων * τίτ. ι* διάτ. α*, έάν τις φθειρη την παρ'
αύτού έπιτροπευθεΤσαν δεπορτατεύεται, καί είς δλό-
κληρον δημεύεται * τίτ, ια’, διάτ. γ’, έάν αρπαγή ή
, μνηστή τού υίού μου, κινώ τδν περί βίας νόμον · βιβλ.
4 θ’, τίτ. ιγ', διάτ. α’ καί μόνη, έάν τις άρπάση οί-
ανδήποτε γυναίκα δούλην ή άλευθέραν, κδν ήν αύτφ
μεμνηστευμένη, κεφαλικώς καταδικαζόμενος άπο-
θνήσκει, καί οί έν τή αρπαγή βοηθήσαντες αύτψ,
και τοΤς πατράσι των άρπαγεισών Ιςεστι, καί τοΤς
άδελφοΤς καί τοΤς κηδεμάσι καί πάτρωσι καί δεσπό-
ταις, έν τψ καιρφ της έφόδου τούτους φονεύειν* εί
δέ διαφύγωσιν, άναζητούσιν αύτούς, έν μεν Βυζχντίψ
οΐ ύπαρχοι καί 8 έπαρχος, έν δέ ταΐς έπαρχίαις πάν-
τες οί άρχοντες, καί στρατηλάται, καί δούκες, **ί
μετά σύστασιν άναιρούσι, μή δυναμένου; χρήσασθαι
φόρου παραγραφή ή έκκλήτψ.
Καί ή μεν δούλη ή άπελευθέρα άρπαγή, αναι-
ρούνται οί αρπαγές, ού μην καί μείωσιν τής ουσίας
ύφίστανται · et 81 εύγενής ήρπάγη, πάντα τα πρά-
γματα τού άρπάσαντος καί τών βοηθησάντων αύτφ,
προσκυρούνται τή άρπαγείση · ούτε δε συναινούντο;
τού πατρος, δύνανται γαμεΐσθαι τψ άρπάσαντι · τήν
αύτήν δέ ποινήν τού θανάτου καί τών πραγμάτων
ύφίστανται, οί προς την έφοδον αύτής άκολουθήσαν-
τες · οι δέ συ/ίστορες καί οί υπουργοί καί οί ύπο-
δοχεΤς, καί οί δπωσούν αύτοΐς σπουδάσαντες, ο"α;
εΤεν φύσεως κα'ι τύχης καί βαθμού ή αξίας, μόνην
τήν κεφαλικήν ύφίστανται τιμωρίαν? εΐ καί IxcO**
ή γυνή ήρπάγη · εί 8έ οί γονείς τής άρ πάγε ίσης άνά-
σχωνται καί παραχωρήσουσι, δεπορτατεύονται · ο( ϊέ
789
SYNTAGMA CANONUM.
Οκουργήσαντες δούλοι καίονται · καί Αργεί πβίντχ τα
π»ρ\ Αρπαγής γυναικών Αλλαχού vs νομοθετημένα,
της παρούσας διατάξεως Αρκούσης έπί αυτών καί
Ιερών και χηρών.
Καί μζ\ τίτ. β9, δίγ. λθ9, δ δούλην Αλλοτρίαν πόρ-
νην ούσαν αρπάζων η κρυπτών, ούτε ώς κλέπτης,
οΰτε ώς ανδραποδιστής ένέχεται · ού γάρ κλοπής
&λλ* ηδονής χάριν τούτο έποίησε · βιβλ. μη’, τίτ. ε9,
δέγ. κθ9, δ ώρισμένος εί; κατηγορίαν της μοιχείας
χρόνος της πενταετίας, ούκ Ιχει χώραν έπί τής κατα
βίαν γενομένης φθοράς * Απροσδιορίστους γαρ κινεί-
ται, έπειδή καί δημοσία βία πλημμελεΐται. Ομοίως
δίγ. ε9 τού ζ** τίτ. τού αυτού βιβλ. έν ψ φησιν δτι
Ή Αρπαγή μείζων έστί της μοιχείας, καί δ άρπάσας ]
γεγαυημένην ή μη γεγαμημένην, έσχάτως τιμω-
ρείται, καί έξωτικου κατηγορούντος, έάν δ τής κόρης
στπτήρ πχρακληθεις συγχοορήση.
Λέγει δέ καί διάτ. α* τού α* τίτ. των Νεαρών, βτΐ
οί φθείροντες διακόνισσαν, υπεύθυνοί είσι ξίφει, καί
τας ουσίας αύτών λαμβάνει τδ δημόσιον * ή δε περί
μανδάτων τών άρχόντων διαλεγομένη ιζ9 Νεαρσ, Απ-
αγορεύει βρους Ασυλίας φυλάττεσθαι τοΤς αρπαξι τών
στχρθένων · καί ή β* τού αύτού διατάγ. φησιν, ότι
οί Αρπάζοντες, ή ύπονοθεύοντες, ή διαφθείροντες
Ασκήτριαν, ή διακόνισσαν, ή μονάστριαν, ή Αλλην
εύλαβΙς έχουσαν σχήμα ,καί ο! μετέχοντες, κεφαλικώς
τιμωρούνται * καί τα πράγματα αυτών τή 9Εχκλησίφ
ή τώ μοναστηρίφ τής ύβρισθείσης περιποιούνται δια
τού έπισκόπου, καί τού οίχο\όμου, καί τών Αρχόντων
καί τών τάξεων · αυτή δε μετά τών πραγμάτων1-
αυτής έμβάλλεται μοναστηρίφ ασφαλώς φυλαχθη-
σομένη * εί δέ διακόνισσα έστιν Ιχουσα νομίμους
παϊδας, τδ νόμ'μον μέρος λαμβάνουσιν · εί δέ έπί
ένιαυτδν μετά τδ γνωσθήνβμ τδ μυσος, μη έκδική-
σουυι τα πράγματα οί εύαγεΤς οίκοι, δ φίσκος αύτα
λαμβάνει · τού αμελούντος αύτα έκδικηθήναι αρχον-
τος Αποζωννυμένου καί ε9 λίτρας τοΤς πριβάτοις
προστιμωμένου * ή δέ ρμα9 νεαρΑ διαλεγομένη περί
γυναικδς Αρπαγείσης, καί γαμηθείσης τψ Αρπάσαντι,
φησί, την τοιαυτήν μη δύνασθαι λαβεΐν τΑ πράγματα
αυτού, μήτε τών μετασχόντων τού μύσους, Αβλ9 οι
γονείς αυτής λαμβάνουσιν αύχΑ, εί μή τώ γάμφ
Ιδικώ; συνήνεσαν * εί γαρ συνήνεσαν, εί μή περι-
ε ισι, φισκούνται τΑ τοιαύτα πράγματα.
C
ΚΚΦΑΛ. ΛΑ'. — Περί ιερατικών συλλουομένων
γυναιξίν.
Συνόδου Λαοδικείας κανών λ9.
λ9. "Οτι ού δεΤ Ιερατικούς ή κληρικούς ή ΑσκητΑς
έν βχλχνείφ μετά γυναικών Απολούεσθαι, μήτε υλως
Χριστιανδν ή λαϊκόν · αυτή γαρ πρώτη κατάγνωσις
παρΑ τοΤς Ιθνεσιν·
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών οζ\
οζ\ Οτι ού δεί Ιερατικούς, ή κληρικούς, ή ασκη-
τας, εν βαλανείφ μετά γυναικών Απολούεσθαι, μηδέ
Τσάντα Χριστιανδν ή λαϊκόν · αύτη γΑρ πρώτη κατά-
- ΤΙΤ. IX, CAP. ΧΧΧί. 790
[mulieris] patientiam praebuerint et conniverint,
deportantur. Servi et ancillae, qui [in raptu] mini-
sterium praebuerint, concremantur. Porro cum
luec constitutio de raptu mulierum et sacratarum
et viduarum sufficiat : cessant quae de eo alibi
constituta sunt omnia.
Texlus.EtUb. xlvi, tit. 2, digest.39.Qui mere-
tricem alienam ancillam rapuit, vel celavit: neque
ut furneque ut plagiarius tenetur.Non enim furti,
sed libidinis causa hoc fecit. Lib. XLvm, tit. 5,
digest. 26. Quinquennii tempus accusationi adul-
terii praefinitum, in stupro per vim facto locum
non habet. Nam cum vis publica commitatur, ci-
tra temporis praefinitionem [illa] instituitur. Simi-
liter digest. 5, tit. 6, ejusdem libri, cum dicit,
quod raptus enormior sit adulterio. Et, quod qui
nuptam aut innuptam rapuit, ultimo supplicio
puniatur : [idque] extraneo etiam postulante, si
pater mulieris exoratus connixerit.
Dixit vero etiam constit. i, tit. Novellarum, quod
qui diaconissam constuprant, obnoxii sint gladio,
eorumque facultates fiscus capiat.Novella 17, quae
de mandatis praesidum disserit, interdicit, ne vir-
ginum raptoribus asyli termini serventur. Et con-
stit. 2, ejusdem 312 Ut. ait : Qui diaconissam,
aut monaslriam, aut aliam religiosum habitum
gestantem [mulierem] rapiunt, corrumpunt, vel
constuprant : quique [illis sese] associant, capitali
supplicio afficiuntur, aut res illorum injuria affectae
[mulieris ecclesiaeaut monasterio per oeconomum,
episcopum, praesides et cohortes vindicantur. Ipsa
vero cum rebus suis in monasterium conjicitur
[ibidem] caute asservanda. Plane si diaconissa sit,
et legitimos liberos habeat, [illi] legitimam partem
capiunt. Quod si intra annum quam istiusmodi sce-
lus innotuit, [eas] facultates venerabiles domus
non vindicent : fiscus illas accipit. Quas si praeses
vindicare ueglexerit, cingulo privatur, atque quin-
que libris [auri rebus principis] privatis [applican-
dis] multatur. Novella autem 141, quas de muliere
rapta, quae raptori nupsit, disserit, istiusmodi [mu-
lierem] res raptoris neque ex lege, neque ex ipsius
testamento, nec [item res] eorum qui sceleris socii
fuerunt, capere posse : sed illas parentes ipsius,
nisi specialiter matrimonio consenserint, perci-
pere : ct si consenserint, aut [non] supersint,
'easdem confiscari dicit.
CAP. XXXI. — De sacri ordinis hominibus
qui se cum mulieribus lavant .
Concilii Laodiceni canon 30.
30. Quod non oportet eum qui est sacratos, vel
clericus, vel excitator, in balneo cum mulieribus
lavari, neque omnem penitus Christianum vel
laicum. Hac est enim prima apud gentes conde-
mnatio.
Concilii occumenici vi canon 77.
77 Quod non oportet sacris initiatos, vel cleri-
cos, vel ascetas, id est, exercitatores seu mona-
chos,lavari cum mulieribus, nec omnem Cbristia-
PHOTII PATRIARCHA CP.
792
791
nura 515 laicum. Haec est enim prima condem- A
natio apud gentes. Si quis autem hac in re de-
prehensus fuerit, si sit quidem clericus, depona-
tur; sin autem laicus, segregetur.
7ixtus.NoveHall7,qu8ede repudiis [tractat], fa-
cultatem merito dat, ut si praeter voluntatem ejus
cum viris se uxor lavet, ipsi repudium mittat, et
matrimonium dissolvat, ejusque lucretur dolem.
CAP. XXXII. — De episcopis et clericis , qui
transeunt ad laicum statum , aut dignitates ci-
viles aut militiam.
Apostolorum canon 83.
83 [82]. Episcopus, vel presbyter, vel diaco-
nus exercitui vacans, etc., ut pag. 747.
Concilii Nicaeni canon 12.
12. Qui autem a gratia quidem avocati, etc., ut,
pag . 731.
Concilii Chalcedonensis canon 7.
7. Eos qui in clero semel ordinati sunt et iti-
dem monachos, etc., ut pag. 751.
Textus. Lib. i, eod. tit.3, const. 37. Servi qui
voluntate dominorum monachi fiunt, libertatem
consequuntur. At si relicto [monachi] exercitio
ad alium statum transeant, in servitutem retra-
huntur. Et coostit. 52, ejusdem tit. Si quis cum
clericus sit, armatam militiam oheul,aul [jam] de-
positus in militiam concedat, exauctoralur,confes-
tim suae civitatis, aut alterius intra unam provin-
ciam, si ipsius civitas multos decuriones habet,
decurio fit. Quod si delitescat, ipsius bona decu-
riones involant, et semissem ex reditibus [jam]
constitutis aut emendis percipiunt : alter autem (
514 semis praefectorum mensae infertur. Idem
etiam monacho, qui quomodocunque militat, aut
dignitatem assumit, aut forensem vitam sectatur,
[obtinet.]
Textus. Const. 53, ejusdem tit.Non licet paren-
tibus ut impediant quominus liberi volentes mo-
nachi aut clerici fiant: aut propter hoc solum [illos]
exhaeredent.Sed si ipsi testamentum condant, ne-
cesse habent, ut illis quadrantem relinquant : sin
autem, locus [est] ab intestato. Quod si [illi] eccle-
sias aut monasteria relinquant, atque mundani
fiant: omne ipsorum jus ad monasterium aut eccle-
siam pertinet. Dicit vero etiam const. 1, tit. 1 No-
vellarum, quod sive presbyter, sive diaconus, aut
bypodiaconus,aut lector clericalem habitum relin-
quere, et ad aliud vitee genus transire voluerit :
vel cum bonis curis, vel egenus cohortali condi-
tioni ascribatur.Et const. 2 ejusdem tit. Nemo, in-
quit, [ecclesiasticam] suam sortem deserens, mun-
danus efficitor. Alioqui dignitate, quas forte ipsi
obvenerit, aut militia privabitur, et suce civitatis
curias tradetur.Si servus sciente neque contradi-
cente domino clericos factus fuerit : liberet inge-
nuos fit. At si dominus ignoraverit, atque intra
annum fortunam comprobet, illum recipit.Quod si
ita liber factus, ad mundanam vitam transeat.tra-
ditur domino in servitutem. Item, si, qui per mo-
γνωσιί παρά τοϊς έθνεσιν · et 5έ τις έπί τούτψ φωρχ-
Οείη, et μεν κληρικό; ειη, κχθχιρείσΟω’ εΐ δε λαϊκός,
άφοριζέσθω.
Έ περί ^επουδίων Νεαρά ριζ’, δίδωσιν άδειαν τώ
άνδρί, τής αυτού γαμέτης παρά γνώμην αυτού συλ-
λουομένης άνδρα'σι, στέλλειν αυτή ^επούδιον, καί
λύειν τίν γάμον καί κερδαίνειν της αυτής προίκα.
ΚΕΦΑΛ. ΑΒ*. — Περί έπισκόπων κα: κληρικών
γινομένων λαϊκών ή αξιωματικών η στρατευομέ-
νων.
'Αποστόλων κανών πγ*.
πγ*. Επίσκοπος, ή πρεσβύτβρος, ή διάκονος, στρα-
τέ^ σχολάζων, κ. τ. λ.
Συνόδου Νικαίας κανών ιβ*.
ιβ\ 01 δέ προσκληθίντες μεν άπο της χάριτος,
κ. τ. λ.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ζ*.
ζ\ Τόύς ίπαξ έν κλτ'ρψ τε ταγμένου; ή καί μονα-
στάς, κ. τ. λ.
Βιβλ. α* τού κώδ., τίτ. γ*, διάτ. λζ*, ο* δούλοι
γνώμη των δεσποτών μονάζοντες έλευθεροΰνται * et
δ! καταλιπόντες την άσκησιν, είς έτέραν κχτάστα-
σιν μετέλθωσιν, Αναδουλούντχι · καί όιάτ. νβ* τού
αυτού τίτ., δτι έάν τις ών κληρικός ένόπλω; στρχ-
τεύσηται, ή καθαιρέσεις μετέλΟη στρατεία/, απο-
στρατεύεται, καί βουλευτής πχρχχρήμχ γίνεται τ.',ς
ιδίας πόλεως, ή έτέρχ; μέχρι μ·άς έπιρχία.*, εάν ή
πόλις αυτού πολλούς εχη βουλευτάς * et δε λανΟάνοι,
έπιλαμβάνονται οΐ βουλευται των πραγμά;ων αυτού,
και το μεν ημισυ έν προσόδφ ουση ή ώνουμένη λαμ-
’ βάνουσι, το δε ημισυ τη τραπέζη των υπάρχων είσ-
κομίζεται * το αύτύ και &πί μοναχού δπωσούν
στράτευομένου ή λαμβά^οντος αξίαν, ή τον έ* δικα-
στηρίοις βίον μεταδιακοντος.
Διάτ. νγ’ τού αυτού τίτ., ούκ εξεστι τοϊς γονεύσι
βουλομένους τούς παΐδας μονάσαι ή κληρωίήναι
κωλύειν, ούτε δια τούτο μόνον αποκληρονομους
ποιεΐν * άλλ' et μεν τα καΟ* έαυτούς διατυκούσιν,
Ανάγκην εχουσι τρεΤς όγκ^ας έ$ν αύτοΤς · εί δε μ ή
διχτυπώσουσι, χώρα τοϊς έξ αδιαθέτου . ει δε τάς
'Εκκλησίας ή τά μοναστήρια καταλίπωσι, και κοσμι-
κοί γένωνται, πάννα τά δίκαια αυτών τψ μονιστηρίψ
και τη Έκκλησή διαφέρει * λέγει δε καί ή α* διάτ. του
α* τίτ. τών Νεαρών, 5τι είτε πρεσβύτερος, είτε διάκο-
νος, η υποδιάκονος, ή αναγνώστης, άπολιπεΐν βου-
ληθη το σχήμα τού κληρικού, καί ε·ς ετερον βίον
μετελθεΐν, ή είς βουλευτήριον μετά τής ουσίας, ή
άπορος ών είς ταξεωτικήν καταχΟήσεται τύχην * καί
ή β* διάτ. τού αυτού τίτ, φησι, μηδείς τον οίκεϊον
κλήρον έών, γι*έσθω κοσμικύς, έπεί και τής ως είκος
προσούσης αύτψ Αξίας ή στρατείας στερείται, και
τη βου/ή τής ίδιας πόλεως άποδίδοται * καί έάν δού-
λος είδότος και μη άντιλέγοντος τού δεσπότου κλη-
ρωΟή, Ιιλεύθερος και εύγενής γίνεται · άγνοών δέ 6
Δεσπότης, ε?σω ένύς ένιαυτού την τύχην αποδει-
κνύς, λαμβάνει αυτόν * ό δε ούτως έλευθερούμενος,
έάν είς κοσμικύν βίον μετέλθοι, παραδίδοται τφ
793
794
SYNT.4GMA CANONUM. - TIT. IX, CAP. XXXII-XXXV.
δεσπότη αώτου είς δουλείαν * καί οτι δ δια του μο- j
νάσχι έ)ευΟερωθεις, έάν κοσμικοί γένητχι, ή kv
άγροΤς πβριέρχητχι, άποδίδοτχι τή 7δί$ τύχη · και
ή ιγ* του αυτού τίτ. διάτ. φησίν, ότι # δούλος κατά
την έν αύτψ παρατήρησιν μονάσας, kotv πειραΟή τδ
μοναστήριον άπολιπεΤν, καί βίου έτέρου σχήμα μετ-
ελΟεΐν, εξεστι τψ ίδίψ δεσπότη την τύχην άποδει-
κνύντι, Ελκειν αύτδν και είς οίκέτας ύπάγειν · λέγει
δε καί ή β’ διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, ότι έάν
μονχχδς γένηται λαϊκός, γυμνοΰται της ατρατείας
καί της τιμής, καί διά τού έπισκόπου, μεθ* ών
έπεκτήσχτο, εις μοναστήριον βάλλεται · εί δέ πάλιν
καταλίποι τδ μοναστήριον, δ αρχών τής δπαρχίας
έν ή συνελήφθη, ένοΤ αύτδν τή δπιχωρίω τάξει.
ΚΕΦΑΛ. ΛΓ'. — Περί τών συνεπισταμένιυν
άμαρτάνουσι κληρικοΤς, και μή φανερούντων. ]
Βασιλείου κανών οα*.
οα*. Ο συνεγνωκώς έκάστψ τών προειρημένων
άμαρτημάτων, και μή δμολογήσας, άλλ* έ)εγχθείς,τού
τοσούτου χρόνου εις δν δ έργάτης τών κακών έπιτε-
τίμηται, καί αύτδς εσται kv δπιτιμίψ.
Περί τών υποδεχόμενων ή κρυπτόντων ληστάς, ή
δυναμένων καί μή παραδιδόντων, ή έτέροις έγκλήμασιν
υποκειμένων, διαλαμβάνει δ λθ* τίτ. τού θ’ βιβλ. τού
κο)δ. καί L ιζ"* τίτ. τού μζ’ βιβλ. τών Διγ.πή μίν αυτούς
ύποβάλλοντες ταΤς κατ’ έκείνων άρμοζούσαις τιμω-
ρία ις, πή δε διαφόρους ποινάς έπάγοντες · καί πώς
άποσπώνται οί υπεύθυνοι δ.άγοντες έν χωρώις * δ
δε συγγενή ή άγχιστέα ληστήν αυλάξας καί διασώ-
σας, μέσως πως τιμωρείται, ώς δίγ. β’ τού ιζ“* τίτ.
τού είρημένου τού μζ βιβλ. ^
ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. — Περί τού καθαιρεϊσθαι τους
κληρικούς διδόντα; έγγύας.
* Αποστόλων κανών κ’.
κ*. Κληρικδς έγγύας διδούς, καθαιρείσθω.
*Η κε’ καί ή )β’ διάτ. τού γ* τίτ. τού α’ βιβλ. τού
Κώδ. λέγουσι τού; κληρικούς δικαζομίνου: διδόναι
έγγύας * ή δε β’ διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών λέγει,
τούς μεν κληρικούς δικαζομένου;, μή διδόναι έγ-
γυητήν, άλ)’ δμολογίαν ένυπόθηκον ποιεΤν άνευ όρ-
κου * τούς δέ επισκόπου; δικαζόμενους, μήτε έγγύας
διδόναι, μήτε ποιεΤν δμολογίαν.
ΚΕΦΑΛ. ΛΕ'. — Περί κληρικών έσθιόντων έν
καπηλείψ ή πχνδοχείψ.
'Αποστόλων κανών νδ\
νδ\ Εί τις κληρικδς έν καπηλείψ φωραθείη έσθίων,
κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών κδ\
κδ’. "Οτι ού δεΤ ιερατικούς άπδ πρεσβυτέρων έως
διακόνων, καί έξής.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μ*.
Περί τού μή καπηλεύεσθαι τούς κληρικούς, εί
μή έπιξενουμένους.
μ*, "ίίστε τού; κληρικούς χάριν τού τρώγειν ή πί-
νε'ιν, μή είσιέναι εί; καπηλεϊα, εί μή γ* άν ξενίας
ανάγκη συνωθουμένου;.
nachatum liber factus est, mundanus fiat, aut in
civitatibus vel in agris circumerret, suae for tunsa
restituitur. Etconst. 13, ejusdem tit. ait : Si ser-
vus secun Ium observationem in illa [traditam]
monachus factus, monasterium relinquere, aliam-
que vitae rationem sectari lentaverit : 518 lice-
bit domino, posteaquam fortunam comprobant,
ut ipsum trahat, et inter servos subjiciat. Sed et
const. i, tit. i Novellarum dicit ! Si monachus
laicus factos fuerit, denudatur militia : et cum
iis quae acquisiverit, per episcopum in monaste-
rium mittitur. Praeses autem provinciae in qua
comprehensus fuerit, adjungit ipsum provinciali
cohorti.
CAP. XXXIII. — De consciis scelerum cleri-
corum, neque revelantibus.
Basilii canon 71.
71. Qui uniuscujusque praedictorum peccato*'
rum conscius est, nec confessus, sed convictus
est, tanto tempore, quanto malorum auctor pu-
nitus est, ipse quoque punielur.
Textus. De iis qui fures, aliisve criminibus ob-
noxios, aut recipiunt, aut occultant, aut cum pos-
sunt non tradunt, tractant tit. 30, lib. ix cod. et
tit. 16, lib. xlvii Digest. jam ipsos poenis quae
contra illos competunt, subjicientes : jam diver-
sas poenas inferentes. [Qui] etiam [tractant], quo-
modo rei qui in ag» is degunt,, abstrahantur. Qui
vero latronem cognatum aut propinquum custodit
et conservat, n edio quodam modo punitur : ut
dig. 2, dicti 16 tit. lib. xlvii [docet.]
CAP. XXXIV. — Ut deponuntur clerici qui
fideijusstones dederunt.
Apostolorum canon 20.
20 [19]. Clericus fidejubens deponatur.
316 Textus . Const. 25 et 32, tit. 3, lib. i cod.
clericos liligintes fidejussiones dare dicunt. Et
constit. 2, tit. i Novellarum, clericos litigantes
fidejussorem non dare, sed confessionem pigno-
raticiam sine juramento facere : episcopos autem
ldigantes neque fidejussiones dare, neque con-
fessionem facere dicit.
CAP. XXXV. — De clericis in popina vel di-
versorio vescentibus .
Apostolorum canon 54.
} 54 [53]. Si quis clericus in caupona comedens,
etc., ut pag . 838.
Concilii Laodiceni canon 24.
24. Quod non oppotet sacratos a presbyteris
ujque ad diaconos, etc., ut pag . 555.
Concilii Carlhaginensis canon 40.
Ut clerici tabernas , nisi in peregrinis , non in-
grediantur.
40. Ut clerici edendi vel bibendi 61 causq ta-
bernas non ingrediantur, nisi peregrinationis ne-
cessitate compulsi [ms. compulsi swn/J.
6t Cone. Afric. c. 7.
795
796
ΡΗΟΤΠ PATRIARCHAS CP.
Concilii <£cumenici VI canon 9. A Συνόδου οίκουμενικης ϊκχης κανών θ’·
9. Nulli licere clerico cauponariam habere ta- 6’. Μηδενί έξεΤνχι κληρικψ κχπηλικδν Ιχειν έργα*-
bernam, elc., utpug. 750. στήριον, κ. χ. λ.
Textus. Const. 44, tit i Novellarum ait, quod 'h ιδ' διάτ. τού % τίτ. ,χών Νεαρών φησίν, όχι,
monachum in caupona conversantem castigari .τδν μοναχήν άναστρεφόμενον Ιν καπηλείφ δει σω-
Oporteat, in provinciis quidem a civitatum defen- φρονίζεσθαι, kv μεν ταϊς λπαρχίαπς παρά τών έκ·
soribus, Constantinopoli vero a praetoriorum δίκων, kv δε ΚωΦστχντινουπόλει πιρά του έπάρχου
praefecto : et a 517 monasteriorum antistite ex· τών πραιτωρίων, Ιξωθούμενον τών μονχστηρίων
pelli. [Tunc etiam hanc) legem ubique valere, παρά τών Ηγουμένων * παντχχου δε χρατεϊ & νό-.
eamque observandam praefectos atque praesides μος * και προνοούσι της φυλακή; αυτού οΐ ύπαρχοι
curare [debere]. καί οί άρχοντες.
CAP. XXXVI. — De clericis contumeliosis in κεφαλ. Λζ"*. — Περί κληρικών ύβριζόντων
imperatorem , aut episcopum , aut magistratum , βασιλέα η έπισκοπον, η άρχοντα, 41 πρεσβύτε-
aut presbyterum . pov.
Apostolorum canones 55, 56, 84. Αποστόλων κανών νε’, νς^, πδ\
■ 55 [54]. Si quis clericus episcopum contume-8 Ί1' · E? τις κληρικός ύδρίσει τδν έπίσκοπον, καθ-
lia affecerit, deponatur. Principi enim populi αιρείσθω · "Αρχοντα γάρ τού λαού σου όύκ έρεΤς
tui non maledices . κακώς.
. 56 [55]. Si quis clericus presbyterum vel dia- νζ"\ Et τις κληρικδς υβρίσει πρεσβύχερον 41 διάκο-
conum injuria affecerit, segregetur. vov, άφοριζέσθω.
84 [83]. Quisquis regem, etc., ut pag . 739. πδ’. "Οστις υβρίσει βασιλέα, κ. τ. λ.
De Photio synodi canon 3. Της έπί Φωτίφ συνόδου κανών γ*.
3. Si quis laicus divina ac regia contemnens γ\ E* τις τών λαϊκών αύθεντήσχς, και καταφρονώ -
mandata, tremendasque constitutiones et leges σας μεν τών θείων καί βασιλικών προσταγμάτων, χχ-
Ecclesiae contemnens, propria auctoritate ausus τχγελάσχς δε και τών φριχτών της 'Εκκλησίας
fuerit episcopum verberare aut in carcerem con- θεσμών τε και νόμων, τολμήσειεν έπισκοπόν τινα
jicere, vel sine causa, vel ficta causa, anathema χύψχι, 41 φ>λχκίσχι, η χωρίς αίτιας, 41 και συμ-
esto. πλασάμενος αΙτίαν, δ τοιούτος ανάθεμα ίστω.
Textus. Όβ clericis contumelia afficientibus civi- ’ΐδικώς μεν και περί κληρικών ύβριζόντων δ πο-
lislex specialiter nihil tractat. Dicit autem in lib. ix, λιτικδς νόμος ού διαλαμβάνει* λέγει δε βιβλ. θ' του
cod. tit. 7, constit. I, eaque unica, quod qui irn-ςκώδ., νίτ. ζ\ διάτ. a' καί μόνη, 0u δ τδν βασιλέα
peratorem conviciis incesserit, non puniatur, ne- ύβρίζων ού τιμωρείται, ούτε τι σχληρδν 41 ταχύ
que durum aliquid nec asperum sustineat. Aut υπομένει * 41 γάρ άπδ κουφότητος είπε, καί περι-
enim [inquit] ex levitate dixit, et contemnitur : φρονεΤται * η εξ άνοίας, και έλεεϊτζι * η ώ; άδικου-
aut ex insania, et miseratione dignus habetur : aut μένος, καί συγχωρεϊτχι * αναφέρει αι δε τφ βασιλεΐ
tanquam injuriam passiis, et condonatur. [Eam] και αύχδς έκ της ποιόιητος του προσώπου κρινεϊ
autem |rem] ad imperatorem referri, eumque ex εΐ όφείλει συγχωρηθήναι η τιμωρηθη*αι * εΤρηται
qualitate personse judicare, veniane dignanda, aut γάρ και βιβλ. μη1, τίτ. δ’, δίγ. ζ1, δτ*. ού χρη τούς
vero punienda sit. Nam dicitur etiam lib. XLVIII, δικαστά; άποκεχρήσθαι τη βασιλική τιμή, άλλα τδ
tit. 4, digest. 7, judices principalis [majestatis] ve- ά)ηθες σκοπεϊν, καί ε? δυνατόν ήν τδ πρόσωπον
nerationeabuti non debere, sed veritatem spectare, ποιησαι, καί εΐ πρδ τούτου έποίησε, καί εΐ ένεθυ-
an [videlicet] 318 persona [illa id] facere potuerit, μήθη, καί εΐ Ινηφεν * ούτε γάρ εύχερώς όφείλει
et an ante fecerit, et an cogitaverit, et an sanae τιμωρετσθαι δ φλύαρος' * εί μη τοιούτον έστι τδ
mentis fuerit. Neque enim facile garrulum puniri αμάρτημα, όπερ δ νόμος βητώς έξ δμοίου τιμωρεΤ-
debere nisi si tale delictum sit,quOtl ex certa lege, ται · τραχύτερον δε κατά στρατιωτών κινείται·
aut ad exemplum puniatur. Acerbius autem in mi- q γενικώς δε περί τών ύβριζόντων η τυπτάντων δ
liles insurgi. Generaliter [vero] de iis qui contu- ποιούντων φάμοσα, και τών εύρισκάντων αύτά και
melia afficiunt, vel verberant, vel famosos [libellos] άναγινωσκόντων, καί μη διχ($βηγνύντων διαλαμβά-
conficiunt, vel legunt et non disrumpunt, tractat νει βιβλ. μζ’, τίτ. ι\ και βιβλ. θ’ τού χο'ώ., τίτ. V
liber XLVII, tit. X, 40; et lib. IX, cod tit. 35 et 36; et και λζ"* και ’ίνστιτυτίων δ* τίτ. δ\ έν οΤς ειρηναι, όχι
Instit. [lib] IV, tit. 4, in quibus dicitur, quod I in* και χρημαχικώς και έγκλημαχικώς κινεϊχαι, και ότι
juri arum actio] tum pecuniarie tum criminaliter δ περί ύβρεως καταδικαζόμενος άτιμος γίνεται, χάν
moveatur. Et quod injuriarum damnatus infamis άλλότριον δούλον ύορισεν, ή φιλικώς. ή ϊη\ δόσει
fiat ; tametsi servum alienum injuria affecerit, aut χρημάτων άπηλλάγη, ώ; βιβλ. γ’, τίτ. β’, δίγ. β’,
amice datis pecuniis [de ea actione] transegerit, καί ζ"* * και ότι τραχεία ύορις έστίν ή γινόμενη άρ·
uti lib. ni, tit. 2, digest. 2 et 6 [traditur]. Et, χοντι ή ύπάτψ, καί ίερεΤ καί άξιωματικψ * καί ότι
quod atrox injuria sit, quse magistratui, consuli, εισω τού ivtxoxoo μόνου κινείται * κεφαλική δέ
sacerdoti, [alioqui | vel honore praedito fit. Et quod τιμωρία ώρισται κατά τών ποιοννςων φάμοσα, καί
798
797 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. IX, CAP. XXXVI-XXXIX.
τών άναγινωσκόντων αυτά, κα\ τήν δύνιμιν αύτών a intra annum duntaxat [h«£c actio] moveatur. Csele-
λεγοντων τισίν, ώς βιδλ. θ’ τίτ. λζ"\ rum in eos qui famosos [libellos] componunt, quive
illos legunt, quive vim eorum aliquibus dicunt, capitalis pcena Constituta est : quemadmodum
lib. ix, tit. 36 [docet.]
ΚΕΦΑΑ. ΛΖ'. — Περί των ποιούντων συνωμοσίας CAP. XXXVII.* — De conjurantibus et soda-
ή <ρα τρίας. lilia facientibus .
Συνόδου Χαλκηδό' νος κανών ιη*. Concilii Chalcedotietisis CCMOn 18.
ιη\ T6 της συνωμοσίας η φατρία; έγκλημα, κ.τ. λ. 18. Conjurationis Vel sodalitatis crimen, etc.,
ut pag . 750.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών νγ(. Concilii Carlhaginensis canon 53.
"ΐΐστε τάς διοικήσεις, et μη κατά συναίνεσήν Ut di(£Cese8f nisi tX COnsenSU eptSCOpi pro -
του ίδίου Επισκόπου , Επίσκοπον Ετερον μή ρπί, episcopum non accipidnt.
δεχεσθαι.
νγ*. Έπιγόνιος Επίσκοπος εΤπεν * Έν πολλαΤς συν- 53. Epigonius episcopus dixit : Mhltis conciliis
όδοις ώρισται συνεδρίψ Ιερατικφ, κ. τ. λ. hoc Statutum est a COBtU sacerdotali, etc., Iit
pag. 650.
Αυρήλως Επίσκοπος εΤπεν · Του άδελφοΰ καί συν- 519 Aurelius episcopus dixit : Fratres et CO 0-
επισκδπου ήμιών τη Εξακολουθήσει, κ. τ. λ. Β sacerdotes nostri prosecutioni, $tc., ut pag. 650.
’Ονωρβίτως και Ούρδανος Επίσκοποι εΤπον * Ή Honoratus et UrbantIS episcopi dixecunt: Sum-
μεγίστη πρόνοια τής Υμετέρας άγιωσύνης, κ. τ. λ. ma provisio sanctitatis tQSB, etC., Ut pag. 651.
Σύμπαντες Επίσκοποι εΤπον. — Άρεσχει, άρέσκει. Universi episcopi dixerunt : Placet, placet.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών λ δ*. CotiCilii (eCUmenid VI CUllOfl 34.
λδ’* Καί τούτο δΐ του Ιερατικού κανόνος σαφώς δια- 34. ΡοΓΓΟ autem 6* cum et hoc canon sacerdo-
γορεύοντο;, ώ; xb τής συνωμοσίας ή φατρίας Εγκλημα, talis aperte edicat, quod conjurationis vel sodali-
καί παρά τών Εξω νόμων πάντη κεκώλυται, πολλφ tatis crimen etiam ab externis legibus vetitum,
δή μάλλον kv τή τοΰ θεού ’Εκκλησίφ τούτο γίνεσθαι multo autem magis hoc fieri in EcClesia prohibere
άπα^ορεύειν προσήκει, καί ημείς* παραφυλάττειν oportet : nos quoque observare studemus, Ut si
σπουδάζομεν * $στε τι τινες κληρικοί ή μοναχοί* qui clerici aut monachi i it venti sint vel conju-
εί>ρεθεΐεν, ή συνομνύμενοι, ή φατριάζοντες, ή κα- rantes, *el sodalitates ineuntes, yel adversus epi-
τασκευάς τυρεύοντες Επισκόπων, ή συ^γκληρικων, scopos vel COlIcleriCOS aliquid Struentes,' a* pro-
ίκπιπτ^ωσαν πάντη του οίκείου βαθμού. prio gradu omnino excidant.
Kai b πολίτικος νόμος τιμωρείται τάς φατρίας * TextUS. Civilis etiam lex factiones atque COnju-
xii τάς συνωμοσίας, ώς βιδλ. μη* τίτ. δ', δίγ. δ*, rationes punit : quemadmodum lib. XLVUI, tit. 4,
καί τίτ. ιθ’, δίγ. α’ και ιζ"\ dig. 4, et tit. 19, digest. 1, et lib. xvi, [docent.]
ΚΕΦΑΑ. AB*. — ΠοΤα άμαρτήματα ή χειροθεσία CAP. XXXVIII. — Quoenam peccata pev ordi-
λύει. · nationem solvantur.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών θ’. Concilii Neocoesariensis canon 9.
θ*. Πρεσδύτερος Εάν προημαρτηκώς, κ. τ. λ. 9. Si presbyter qui corpore prius peccaverat^ .
etc., ut pag. 547.
κεφαλ. Λθ\ — · Περί ιχετανοίας, καί τίνες 520 CAP. XXXIX. — De poenitentia ; et qui-
άδειαν Εχουσι διδόναι τοΤς μεχανοουη καταλλα- nam h i beant potestatem pcenitentes reconciUan -
γήν, καί 8 τι εξεστι τψ ίερετ μειοΟν καί αδξειν τά di ; et quod sacerdoti liceat minuere vel augere
Επιτίμια. pccnam canonicam .
'Αποστόλων κανών νβ\ Ap os t olorum canon 52.
νβ’ Et τις Επίσκοπος ή πρεσδύτερος τδν Επιστρέ- 52 [51 ]. Si quis episcopus, presbyter vel diaconus
φόντα άπδ άμαρτίας ου προσδέχεται, άλλα άποδάλλε- eum qui a peccatis COnverlitUf non recipit, sed
ται, καθαιρείσθω, 8τι λυ.τετ Χριστήν τόν είπόντα* Χαρά ejicit, deponatur; quoniam Christum molestia
γίνεται Εν ούρανφ Επί ένί άμαρτωλψ μετανοοϋντι. ^ afficit, qui dixit : Gaudium est in C(Bl0 propter
unum peccatorem pwnitentiam agentem 65.
Συνόδου Νικαίας κανών ια’, ιβ\ Concilii fficceni candnCS Ii, 12.
ια*. Περί τών παραδάντων χωρίς άνάγκης, ή χωρίς 11. Ds iis, qui sine necessitate 61, vel SI116 fa*
άφαιρέσεως Υπαρχόντων, ή χωρίς κινδύνου, ή τινο; cultatum suarum ablatione, vel sine ullo periculo,
τοιούτου, 8 γέγονεν Επι τής τυραννίδος Atxiwiou, %el aliquo ejusmodi, transgressi sunt, quod sub
Εδοξε τή συνόδω, εΐ και άνάςιοι ήσαν φιλανθρωπίας, Licinii tyrannide factum est, synodo visum est, et
δμως χρηστεύσασθαι είς αυτούς * δσοι ουν γνησίως si humanitati indigni sunt, clementia tamen et
μεταμελούνται, γ’ Ετη Εν άκροωμένοις ποιήσουσίν ol benignitate in eos uti. Quicunque ergo germaneet
- 61 Cone. Calcbed. c, 18. 63 Luc. xv, 7, 61 Ancyr. 2 et 3 ; Syrie. 3;
799
PHOTII PATRIARCHAE CP,
800
vere poenitentia diicuQtar,tres annos inter audito- i
res exigent, ut fi Jeles.et septeni annis prosternen-
tur supplices ; duobus autem annis absque obla-
tione erunt orationum cum populo participes.
1 2. Qui autem a gratia quidem evocati, etc.,uf
pag. 731.
Concilii Ancyrani canones, 1, 2, 3, 4,5, 6,7, 8, 9.
1. Presbyteros, qui sacrificarunt, deinde con-
tra reluctati sunt, etc., ul pag. 595.
2. Diaconos similiter, qui sacrificarunt, etc.,
ul pag. 755.
3. Eos qui fugientes comprehensi sunt, etc.,
ut pag. 758.·
4. De iis qui vi sacrificarunt, et praeterea ad
idola pransi sunt, quicunque abducti, quidem, et l
laetiore habitu accesserunt, et veste sumptuosiore
usi sunt, et parati prandii, non aegre id ferentes,
participes. fuerunt, visum est anno audire, tribus
autem annis substerni ac supplices esse, 521 soli
autem orationi duobus annis communicare, et
tunc ad icLquod est perfectum accedere.
5. Quicunque (13) autem cum veste lugubri ac-
cesserunt,et accumbentes comederunt, interea toto
accubitus tempore lacrymas fundentes, si trien-
nale substrationis tempus impleverunt,sine obla-
tione recipientur.Si autem non comederunt, cum
duobus annis supplices subslratique fuerint, tertio
anno communicent sine oblatione, ut id quod per-
fectum est, triennio accipiant.Statuimus autem ut
episcopi, modo conversationis (conversionis) eia <
minato, potestatem habeant vel utendi clementia,
ve) plus temporis adjiciendi. Ante omnia autem
et praecedens vita, et quae consecuta est, exami-
netur, et sic eis clementia impertiatur.
6. De iis, qui supplicii minis, et bonorum abla-
tionis, vel exterminationis tantum cesserunt, et
sacrificaverunt, et ad prsesens usque tempus poeni-
tentiam non egerunt, nec conversi sunt; nunc au-
lem circa tempus synodi processerunt, et conver-
sionis cogitationem induerunt: visum est ad ma-
gnum usque diem eos ad auditionem admitti, et
post magnum diem tribus annis esse supplices et
substerni, et post alios duos annos communicare
sine oblatione, et sic ad id quod perfectum est ve-
nire, ut lotum sexennium imp'eant : si qui autem
ante hanc synodum ad poenitentiam admissi sunt,
ab illo tempore eis sexennium reputari. Sed si pe-
riculum,martisque exspectatio ex morbo, vel ali-
qua alia occasione evenerit, ii sub definitione re-
cipiantur.
7. De iis qui in festo ethnico in loco gentilibus
deputato, convivati sunt, et proprios cibos attule-
runt,et comederunt : visum est, cura biennio suba
strati fuerin', esse recipiendos. 522 An unum-
πιστοι, και έπτά ετη δποπεσούνται · δύο δε Ιτη χω-
ρίς προσφοράς κοινωνήσουσι τψ λαφ των προσευχών
ι?\ 0\ δε προσκληθέντες μεν υπδ της χάριτος,
χ. τ. λ.
Συνόδου Άγκυρας κανών %\ β*, γ*, δ*, ε’, ζ"*, ζ*, η’, 6*.
α\ Πρεσδυτέρους τρύς έπιθύσαντας| είχα άναπχλαί-
σαντας, κ. τ. λ.
β\ Λιακό νους ομοίως θύσχντχς, κ. τ. λ.
γ*. Τους φεύγοντας και συλληφθέντχς, κ. τ. λ.
δ’. Περί των προς βίαν Θυσάντων, έπι δ! τούτοις καί
των δειπνησάντων είς τα είδωλα, οσοι μ!ν άπαγόμε-
νοι καί σχημχτι φαιδροτερψ άνήλθον, και έσθητι
έχρήσαντο πολυτελεστ!ρ$, καί μετέσχον τού παρα-
σκευχσΟέντος δείπνου άδιχφάρως, Ιδοςεν Ινιχυτδν
άκροάσθχι, δποπεσεΐν δε τρία Ιτη, ευχής δ! μόνη;
κοινωνησαι Εχη δύο, και τδτε έλΘεΤν έπί τδ τέλειον.
εβ. νΟσοι θέ άνήλθον μετά έσθήτος πενθικής, καί
άναπεσόντες εφαγον, μεταξύ δι* όλη; της άνακλίσεω;
δακρύοντες, εΐ έπλήρωταν τον της ύποπτώσεως
τριειή χρόνον, χωρίς προσφορά; δεχθήτωσαν · et δΐ
μή έφ ιγον, δύο ύπιπεσόντες ετη, τφ τρίτη» κοινω-
νησάτωσαν /ωρίς προσφοράς, ΐνα το τέλειον τή
.τετραετίφ λάδωσι * τούς δε έπισκόπους έςουσίιν
εχειν τδν τρόπον της έπιστροφής δοκιαασαντας, φιλ-
ί ανθρωπεύεσθαι ή πλείονα προστιθέναι χρόνον · προ
πάντων δε καί δ προέχων βίος καί δ μετά τούτα ές-
εταζέσθω, καί ούτως ή φιλανθρωπία έπιμετρείσθω.
ζ*’. Περί των άπειλη μόνον είξάντων κολάσεως, καί
άφαιρέσεως δπαρχ ίντων ή. μετοικίας, καί θυσάντων,
καί μέγρι ιού παρόντος καιρού μη μειανοησαντων,
μηδε ^ιστρεψάντων^ νύν δε παρά τον κχιρδν τής
συνόδου ποοσελθόντων| και είς διάνοιαν τής άπιστρο-
φής γενομένων, εδοξε μέγρι της μεγάλης ημέρας ct;
άκρόασιν δεχθήναι, καί μετά την μεγάλην ύποπεσεΐν
τρία ετη, καί μετά άλλα δύο Ιτη κοινωνησαι χα·ρί$
προσφοράς, και ούτως έλθεΐν άπί τδ τέλειον · ώστε
την πάσαν άξαετίαν πληρώσαι * et δέ τινες προ τής
^συνόδου ταύτης εδέχθησαν είς μετάνοιαν άπ’ έκείνου
τού ψρόνου λελογίσθαι αύτοΐς τήν άρχήν τής Ιξ*-
ετίας · εΐ μέντοι κίνδυνος, και θανάτου προσδοκία i*
νόσου ή άλλης xtvfc; προφάσεως συμδαίη, τούτου;
έπι δρ·ρ δεχθήναι.
ζ*. Π?ρ\ των συνεστιαθέντων kv έορτή άθνική, έν
τόπ·ρ άφωρισμένφ τοΐς έθνικοΤς, ίδια βρώματχ έπι-
κομισχμένων καί φαγόντων, Ιδοξε διετίαν ύποπεσόν-
τα; δεχθήναι · τδ δ! εΐ χρή μετά τής προσφοράς,
(13) In codice Ecclesiae Romanae edito Moguntiae hic canon Graecorum v, non sejungitur a quarto
superiore.
801
802
SYNTAGMA CANONUM. ■
έκάστω των επισκόπων έςέστω δοκιμάσαι,και τον άλλον
βών έφ* έκάστου έςετάσαι.
η\ Ot δέ δεύτερον και τρίτον θύσαντε; μετά βίας,
τετραετίαν ύποπεσέτωσαν, δύο δε 2τη χωρίς προσφο-
ρά; κοι .ωνησάτωσαν, και τψ έοδόμφ τελείως δεχθή-
τωσαν.
6*. "Οσοι δΐ μη μόνον άπέστησαν άλλα και επαν-
έστησαν και ήνάγκασίν αδελφούς, και αίτιοι έγένοντο
τού άναγκασθήναι, ούτοι ετ/\ μεν τρία τον τής άκροά-
σεως δεξάσθωσαν τόπον * έν δ* αλλ^ έςαετίφ τον
τή; ύποπτώσεως * άλΧον δε ένιαυτ^ν κοινωνησάτωσαν
χωρίς προσφοράς · (να τήν δεκαετίαν πληρώσαντες,
τού τελείου μετάσχωσιν * έν μέντοι τούτω τψ /ρόνψ,
και τον άλλον αυτών έπιτηρεΐσΟαι βίον.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών β'.
β’.Γυνή έάν γήμηται δύο άδελφοΤς, έξωθείσθω μέχρι
θανάτου * πλήν έν τώ θανάτω διά φιλανθρωπίαν
ειπουσα ώς ύγιάνασα λύσει τον γάμον, εςεε τήν
μετάνοιιν · έάν δε τελευτήσω ή γυνή kv τοιούτψ γάμψ
ουσα, ήτοι ό άνήρ, δυσχερής τψ μείναντι ή μετά-
νοια.
Συνόδου Λαοδικείας κανών β\
β'. Περί τού τούς έξαμαρτάνοντας έν διαφόροις
πταίσμασι, και προσκαρτεροϋντας τή προσευχή τή;
έςομολογήσεω; καί μετανοία;, και τήν αποστροφήν
των κακών τελείαν ποιούμενους, κατά τήν άναλογίαν
τού πταίσματος καιρού μετχνοίας δ οθέντος, τούς
τοιούτους διά τούς οίκτιρμούς και τήν άγαθ^τητα
τού θεού προσάγεσθχι τή κοινωνίφ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ζ"*, ζ’, κζ*, μγ’, με*.
*Αΐστε χρίσμα άπύ πρεσβυτέρων μή γίνεσθαι.
ζ"\ Φουρτουνάτος έπίσκοπος εΐπεν· Έν τχΤς προλα-
βούσχις συνόδοις μεμνήμεθα usque ad άπο πάντων
έπισ<όπων έλέχθη * Πάσιν άρέσκει. Χρίσματος ποίη-
σις και κορών καθιέρωσις, κ. τ. λ.
Περί τή; των kv κινδύνφ καθεστώτων κχτχλ-
λαγής.
ζ\ Αύρήλιος έπίσκοπος εΐπεν · Έάν τις έν κινδύνψ
καθεστώς, αίτήστρ έαυτον κχτχλλαγήνχι τοΤ; ΙεροΤς
θυσιαστ^ρίοις, τού έπισκόπου άπόντος, οφείλει είκό-
τως ό πρεσβύχερος έρωτήσαι τύν έπίσκοπον, καί
ούτως τον έν κινδύνφ καταλλάςαι κατά τήν εκείνου
παραγγελίαν * τούτο δε το πράγμα όφείλομεν σωτη-
ριώδει βουλή κυρώσαι · *Απύ πάντων τών έπισκόπων
έλέχθη · ’Αρέσκει οπερ ή υμετέρα άγιωσύνη άναγ-
χαίως ήμάς ώφελήσαι κατηξίωσεν.
Πρεσβύτεροι καί διάκονοι έπι βαρυτέρφ άμαρτήματι
έλεγχθέντες , χειροθεσίαν ώ; λαϊκοί μηδαμώς
δποδέςονται.
κζ\ Ομοίως έβεβαιώθη ώς έάν ποτέ πρεσούτεροι
ή διάκονοι, έπι τινι βαρύτερα άμαρτί^ έλε^Οίΰσι, τή
άνάγκτβ αυτούς τής λειτουργίας άποκίνούσ^, μή έπι-
τίθεσθαι αύτοϊς χεϊρα; ώς μετανοούσιν, ή ώς πι-
βδ Cartag, ν, c. 23.
( 1 4) Genethlii sententiam Aurclius9et sic alii alio-
rum episcoporum e superioribus conciliis senten-
tias synodo firmandas nomine suo proponere nunc
- T1T. IX, CAP. XXXIX.
A quemque autem cum oblatione recipere opor-
teat, est episcoporum examinare, et aliam vitam
in unoquoque inquirere.
8. Qui autem his vel ter sacrificarunt per vim,
triennio substernantur, duobus autem annis jsine
oblatione communicent, et septimo perfecte sus-
cipiantur.
9. Quicunque autem non solum desciverunt, sed
etiam insurrexerunt, et fratres suos coegerunt, et
causae fuerunt ut cogerentur, ii annis quidem tri-
bus auditionis locum suscipianlsex substrationis,
alio autem anno sine oblatione communicent, ut
decennio expleto, ejus quod est perfectum, sint
participes. Eorum autem in eo quoque tempore
vitam examinare oportet.
Concilii Neoccesariensis canon 2.
2. Femina si duobus fratribus nupserit, extru-
datur usque ad mortem. Sed in morte, propter hu-
manitatem.si dixerit, quod ubi convaluerit, solvet
matrimonium, habebit poenitentiam. Sed si mortua
fuerit mulier exsistens, vel ejus maritus, in tali
conjugio difficilis est poenitentia.
Concilii Laodiceni canon 2.
2. Eos qui in diversis delictis peccant, et in
oratione confessioneque et poenitentia fortiter
perseverant, et se a malis perfecte convertunt,
tempore poenitentiae eis pro delicti proportione
dato, propter Dei miserationes et bonitatem, of-
ferri communioni.
» Concilii Carthaginensis canones 6, 7, 27, 43, 45.
Ul chrisma a presbyteris non fiat .
, 6. Fortunatus episcopus dixit: In praeteritis con-
ciliis, etc. 523 usque ad : Ab universis episcopis
dictum est : Omnibus placet. Chrismatis confec-
tio et puellarum consecratio, etc. ut pag. 562.
De his qui in periculo positi reconciliantur.
7. Aurelius (14) episcopus dixit : Si quisquam
in periculo fuerit constitutus, etse reconciliari (15)
divinis altaribuspetieril : si episcopus absens fue-
rit, debet utique presbyter consulere episcopum,
et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare :
quam rem debemus salubri consilio roborare.
Ab universis episcopis dictum est : Placet quod
sanctitas vestra necessario nos instruere dignata
est.
Presbyteri et diaconi in graviore culpa convicti,
manus impositionem tanquam laici nequa-
quam suscipiant.
27. Item confirmatum est 65, ut si quando pres-
byteri vel diaconi in aliqua graviori culpa convicti
fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri,
non eis manus tanquam poeniteutibus laicis,impo-
videntur,
(15) MS. < et se conciliare. »
DHOTII PATRIARCHA CP.
803
804
natur; neque permittendum, Ut rebaptizat! ad A στιχοΐς, μηδέ έπιτρίπεσθαι άυτοΤ; ω9τε άναοαπτι-
clericatus gradum promoveantur (16).
De pmnitentibus .
43. Ut pcenitentibus 66 'secundum differentiam
peccatorum episcopi arbitrio poenitentiae tempo-
ra decernantur : et ut presbyter inconsulto epis-
copo non reconciliet poenilentern, nisi absentia
episcopi necessitate cogente. Cujuscunque au-
tem 524 poenitentis publicum et vulgatissimum
crimen est, quo universam Ecclesiam commove-
rit, ante (17) absidem manus ei imponantur.
De aegrotantibus qui prorsus respondere μοη
possunt.
45. Ut aegrotantes, utpag . 619.
Concilii cecumenici vi canon 102.
102. Oportet autem eos 67, qui solvendi et li-
gandi potestatem a Deo accepere, peccati quali-
tatem considerare, et ejus qui peccavit ad con-
versionem promptum studium, et sic morbo con-
venientem afferre medicinam : ne si in utroque
immoderatione utatur, ab ejus, qui laborat, salute
excidat. Non enim simplex est morbus peccati,
sed varias et multiformis, et multas incommodi
propagines germinans : ex quibus malum multum
diffunditur, et ulterius progreditur, donec viribus
mederais consistat. Quare qui medicinae scien-
tiam in spiritu profitetur, oportet eum primuin
ejus qui peccavit, affectionem considerare et sive
vergit ad sanitatem, sive contra, propriis mori-
ζομένου; πού; τύν του χ λήρου βαθμόν προκόπτειν.
Περί των μετανοούντω*.
μγ*. "είστε τοΤς μεχανοοϋσι κατά τήν των άμαρ-
τη υιοί των διαφοράν τή των έπισκόπων χρίσει τά;
μετανοι'α; έν καιρφ ψηφίζεσθχι · ποεσούχερο; ζϊ
πχρα γνώμην του έπισκόπου, μή κχτχλλάσση μετα-
νοούντχ, εΐ μή γ* δν άνάγκη; συνωθούσης, έν τή
άπουσίφ του έπισκόπου * ούτινοσδήποτε δέ μετα-
νοούντο;, et πούβλικύν και τεθρυλλημένον Ιστί xb
έγκλημα τύ συμπασχν την έκκλησήν κινούν, πρύ της
άψίδο; τούτφ ή χειρ έπιτεθή.
Περί των άσθενούντων, και ύπέρ έ αυτών άποκρίνεσθαι
μή δυναμένων.
με*. "Ωστε του; άσθενούντας, κ, τ. λ.
Β Συνόδου οικουμενική; 2κτη; κανών ρβ*.
ρβ\ ΑεΤ δε του; έςουσίαν λύειν και δεσμεΤν παρά
Θεοΰ λαβόντας, σκοπεΐν τήν τής αμαρτία; ποιότητα,
και τήν του ήμαρχηκότο; πρύ; έπιστροφήν έτοιμα-
σίαν, και ουτω κατάλληλον την θεραπείαν προσάγειν
τψ ά^ωστήμχτι · ίνα μή τή άμετρίφ καθ* έκάτερον
χρώμενο;, άποσφαλείη πρύ; τήν σωτηρίαν του κά-
μνοντο; · ού γάρ άπλή τής άμα ρτία; ή νόσο;, άλλα
ποικίλος καί πολυειδή;, καί πολλά; τή; βλάβης
παραφυάδα; βλαστάνουσα,έξ ών xb κακύν έπΐ πολύ δια-
χεΤται καί πρόσω βαίνει, μέχρι; άν σταίη τή δυνάμει
του θεραπεύοντο; · ώστε τύν τήν Ιατρικήν Επιστήμην
έν πνεύματι έπιδεικνύμενον, πρότερον χρή τήν του
ήμαρτηκότο; διάθεσιν έπισκέπτεσθαι, καί είτε προ;
τήν 6γίει αν νεύει, ή τουναντίον διά των οΙκείων
bus provocat in se morbum, aspicere, quomodo τρόπων προσκαλείται καθ' έαυτού τό ά^ωστημα
ejus qu® intercedit vitee rationis conversionisque — -- 1 ’
curam gerat : et si artifici non reluctatur, et
ulcus animae auget per impositorum medicamen-
torum adjectionem ; et sic misericordiam, prout
dignus est, impertiri. Omnem enim rationem
init Deus, isque cui pastoralis traditus est prin-
cipatus, ut errantem ovem reducat; et ei, quod
est a serpente vulneratum, medeatur ; et neque
per desperationis praecipitia impellat, nec ad vi-
tae dissolutionem, et contemptum frena relaxet :
sed una quidem 525 omnino ratione, sive per
acriora et astringentia, sive per molliora et le-
niora medicamenta affectioni resistat, et ad ul-
ceris obductionem animatur fructus poenitentiae
examinans, et sapienter dispensans et gubernans
έφορφν, δπω; τε τή; έν τψ μεταξύ προνοεΤται άνχ-
στροφή;, καί εί μή τψ τεχνίτη άντιπαλαίει, και το
τή; ψυχή; Ιλκο; διά τής των έπιτιθεμένων φαρμά-
κων αυξάνει προσαγωγής, καί ουτω τύν έλεον
κατ* άξίαν άπιμετρεΤν · πας γάρ λόγο; θεψ καί τψ
τήν ποιμαντικήν έγχειρισθεντι ήγεμονίαν, xb πλανώ-
μενον πρόβα τον έπχναγαγεΐν, και xb τρωθέν ύπύ του
δφεω; εξιάσχσθαι, καί μήτε κατά κρημνών ώΟήται
τή; άπογνώσεω;, μήτε τον χχλινύν ένδουναι πρύ;
τήν βίου έλκυσιν τε καί καταφρόνησιν · άλλ’ ένί γε
τρόπφ πάντως, είτε διά των αυστηρότερων τε καί
στυφόν των, είτε διά των άπαλωτέρων τε καί πραοτέ-
ρων φαρμάκων, κατά τού πάθους, καί προ; συνού-
λωσιν τού έλκους άνταγωνίσασθαι, τού; τή; μετανοία;
καρπούς δοκιμάζοντι, καί οΐχονομούντι σοφώ; τον
hominem, qui ad superiorem illuminationem vo- πρύ; τήν ανω λαμπροφορίαν καλούμενον άνθρωπον
catur. Nos enim utraque scire oportet, et quae
sunt summi juris, et quae sunt consuetudinis : in
iis autem, qui extrema non admittant, sequi for-
mam traditam, quemadmodum sanctus nos docet
Basilius.
Basilii canones 5, 34, 74, 75, 76, 82, 84.
8. Haereticos in exitu poenitentiam agentes reci-
pere oportet. Recipere autem, non sine judicio,
άμφότερα τοινυν είδέναι ήμά; χρή, xdrt τά τή; άκρι-
βεία;, καί τά τή; συμπαθείας * έπεσθαι δε, έπί των
καταδεξαμένων τήν άκρότητα παραδέξασθαι τφ παρα-
δοθέντι τύπψ, καθώς δ Ιερύς ήμά; έκδιδάσκει Βα-
σίλειος.
Βασιλείου κανών ε’, λδ', οδ\ οε’, οζ**, πβ*, πδ\
ε*. Τού; δέ έπί έξόδφ μετανοοϋντας των αιρετικών,
δέχεσθαι χρή · δέχεσθσι δέ δηλονότι ούκ άκρίτως,
66 Cone. Alric. cap. 10. 67 Vid. cap. 7, conc. Vormalien. ; Basii, can. 74 et 84 ; Nyssen. 8.
cap. 118, es concil. Carthag.
(71) Absis, vel absida, sanctuarium est; vulgo
chorum dicimus.
805 SYNTAGMA CANONUM. - T1T. IX, CAP. XXXlX. 806
άλλα δοκιμάζοντας et άληθινην έπιδείκνυνται την A sed examinantes an veram poenitentiam osten-
μετάνοιαν, καί tl τθύς καρπούς Ιχουσι μαρτυρούντας dant, Cructusque habeant, qili Sallitis Studium
τη προς τδ σωθήναι σπουδή. testiflcentur.
λδ\ Τάς μοιχευθείσας καί έξαγορευούσας δι* ευλά- 34. Mulieres adulteri Ο pollutas, 6t ob piela-
βειαν, η δπωσούν έλεγχομένας, δημασιεύειν μεν έκώ- ΙβΟΙ COnfitenteS, aut quoquomodo COnfitta? ρα-
λυσαν ot Πατέρες ήμών, *ινα μη θανάτου αιτίαν blicari Patres nostri noluerunt, ne causam mortis
«αράσχωμεν έλεγχθείσαις · Τατασθαι δε αύτάς άνευ praebeamus convictis ; consistere autem illas sine
κοινωνίας προσέταξαν, μέχρι του συμπληρούσθαι τον communione JQSSerunt, donec impleatur tempus
χρόνον της μετάνοιας. poenitentia).
οδ^/’Εάν μέντοιγε έκαστος των έν τοΤ; προγεγραμ- 74. Quod 61 unusquisque eorum qui in praedic-
μένοις άμαρτήμααι γενομένων, σπουδαίος «γένηται dictis pescatis fuere, poenitentiam· agens, bonus
έ ξομολογούμενος, δ πιιτευθεις παρά της τού Θεού evaserit, is cui a Dei benignitate ligandi atque
φιλανθρωπίας λύειν καί δεσμεΐν, φίλανθρωπύτερος solvendi credita potestas , si dementior fiat,
γένοιτο, xb υπερβάλλον της έξομολογ^σεως όρων τού perspecta illius qui peccavit poenitentiae magni-
ημαρτηκότος, είς xb Ιλαττώσαι τδν χρόνον τών έπι- tudine, ad diminuendum poenarum tempus, non
τιμ(ων9 ούκ έσται κχταγνώσε«»ς άξιος . τής έν ταΐς erit dignus condemnatione, cum ea quae est in
ΓρχφχΤς Ιστορίας γνωριζούσης ήμΤν} τού; μετά μεί- ® Scripturis historia nos doceat, eos qui Cum ma-
ζονος πόνου έξομολογουμένο*υς, ταχέως τήν τού Θίού jore labore poenitentiam agunt, cito Dei miseri-
φίλανθρωπίαν καταλαμβάνειν. cordiam consequi.
75. Qui cum sua ex patre vel ex matre sorore
οε’. 'ο άδελφή Ιδίφ έκ πατρύς ή έκ μητρύς συμ- pollutus est, in domum orationis ne permittatur
μιανθεις, εις οίκον προσευχής μή έπιτρεπέσθω πάρει- accedere, donec 526 ab iniqua et nefaria actio -
ναι, έως Αν άποστή τής παρανόμρυ και αθεμίτου πρά· ne desistat. Postquam autem in horrendi peccati
ξεως · μετά δ! τύ άλθεΐν είς συναίσθησιν τής φοβέρας sensum et animadversionem venerit, triennio
Αμαρτίας, τριετίαν προσκλαιέτω, τή θύρφ τών εύκτη- fleat, stans propter fores domus orationis, et ro-
ρίων οΤκων παρεστηκώς, και δεόμενος τού λαού είσ- gans populum ingredientem ad orationem, ut
ιόντος έπί τήν προσευχήν · ώστε έκαστον μετά συμ- unusquisque misericorditer pro ipso intensas ad
παθείας υπέρ αυτού έκτενεΐς ποιεΤσθαι πρδς Κύριον Dominum preces fundat. Postea autem alio
προσευχές * παρά δέ τούτο, άλλην τριετίαν είς άκρόα- triennio ad solam auditionem admittatur, et
σιν μόνην παραδεχθήτω, και άκούων τών Γραφών Scripturis doctrinaque anditis ejiciatur, nec di-
και τής διδασκαλίας, έκβαλλέσθω και μή καταξιού- gnus habeatur oratione. Deinde, si modo illam
σθω προσευχής · έπειτα ειπερ μετά δακρύων έξεζή- C cum lacrymis exquisieril, et Domino cum cordis
τησεν αυτόν καί προσέπεσε τψ Κυρίψ μετά συντριμ- contritione et valida humiliatione Supplex proci-
μού καρδίας και ταπεινώσεως Ισχυράς, διδόσθω derit, detur ei substratio per alios tres annos. Et
αύτψ ή ύπόπτωσις έν άλλοις τρισίν Ιτεσι * και ούτως postquam poenitentiae fructus dignos ostenderit,
έπειδάν τούς καρπούς τής μετανοίας Αξιους έπιδεί- anno decimo in fidelium orationes suscipiatur
ξηται, τψ δεκάτψ 2τει εις τήν τών πιστών εύχήν sine oblatione ι et ubi annis duobus una cum
δεχθήτω χωρίς προσφοράς * καί δύο £τη συστάς είς fidelibus Steterit ad orationem, ita demum di-
τήν ευχήν ταΤς πιστοΤς, ούτως λοιπόν καταξιούσθω gDUS habeatur boni communione,
τής τού Αγαθού κοινωνίας. 76. Eadem est ratio de iis quoque qui suas nu-
0<T. *0 αύτύς τύπος καί περί τών τάς νύμφας έαυ- rus accipiunt,
τών λαμβανόντων. 82. De iis etiam qui pejerarunt, si vi quidem
πβ\ Καί περί τών έπιορκησάντων, εί μέν kx βίας atque necessitate juramenta transgressi sunt,
καί Ανάγκης παρέβησαν τούς δρκους, κουφοτέροις poenis levioribus Subjiciuntur, SIC Ut post Sex an-
ύπόκεΐνται τοΤς ΐπιτιμίοις, ώστε μετά εξ έτη είναι nos possint SUSCipi. Sin autem, Vi non illata, fi-
αυτούς δεκτούς * εί δ! άνευ Ανάγκης προδόντες τήν dem silam prodiderunt, ubi duobus annis fleve-
έαυτών πίστιν, έν δυσίν Ιτεσι προσκλαύσαντες, xaiDrint et duobus annis audierint, et per quinque
έν δυσίν άκροασάμενοι, καί έν πέντε έν ύποπτώσει oraverint in substratione, et per alios duos sine
εύξάμενοι, και έν δυσίν άλλοις άνευ προσφοράς είς oblatione ad precationis communionem fuerint
τήν κοινωνίαν τής προσευχής παραδεχθέντες, ούτω admissi, ita demum, digna videlicet poenitentia
τελευταΤον Αξιόλογου δηλαδή τήν μετάνοιαν έπιδει- ostensa, in corporis Christi communionem resti-
ξάμενοι, Αποκατασταθήσονται είς τήν κοινωνίαν τού tuentur,
σώματος τού Χριστού.
πδ\ Πάντα δέ ταύτα γράφομεν, ώστε τούς καρπούς 84.Haec autem omnia scribimus, Ut fructus pro-
δοκιμαζεσθαι τής μετανοίας · ου γάρ πάντως τψ bentur poenitentiae. Non enim omnino tempore
χρόνψ κρίνομεν τά τοιαύτα, Αλλά τψ τρόπψ τής 527 dijudicamus res ejusmodi, sed ad modum
μετανοίας προσέχομεν * έάν δ! δυσαποσπάστως Ιχωσι poenitentiae attendimus.Quod si qui difficile avel-
τών Ιδίων έθών, καί ταΤς ήδοναΐς τής σαρκύς μάλ- Jantur a propriis moribus, carnisque voluptatibus
λον δουλεύειν ίθέλωσιν ή τψ Κυρίψ, καί τήν κατά xb servire malint quam Domino, et vitam secundum
PfiOTII PATRIARCHA CP.
808
807
Evangelitim instituere noiinl, nulla est nobis A Εύαγγέλιον ζωήν μη κατχδέχωνται, ούδεις ήμΤν
cum illis communis ratio. NoS enim in populo κοινός πρός αυτούς λόγος · ήμεΤς γάρ έν λαψ άπειθετ
inobsequenti et contradicenti edocti sumus au- καί άντιλέγοντι δεδιδάγμεθα άκούειν, δτι Σώζουν σώζε
dire : Servans serva animam tuam 68. Ne igitur την σεχυτού ψυχή* · μη τοίνυν κχταδεςώιχεθα συν-
committamus, Ut cum talibus pereamus : sed απόλλυσθχι τοΤς τοιούτυις · άλλα φο βηθεντες τό βαρύ
grave judicium formidantes, et terribilem retri- κρίμα, και την φοβέραν ήμέραν τής άντχποόόσεως
butipnis Domini diem ob oculos habentes, ne ve- τού Κυρίου προ οφθαλμών λχβόντες, μη θελήσωμεν
limus una cum alienis peccatis perire. Si enim άμχρτίαι; άλλοτρίαις συνχπόλλυσθχι * εί γάρ μη
nos non erudierunt terribilia Domini, nec taltS Ιπχίδευσεν ήμάς τά φοβερά του Κυρίου, μηδέ 7J
plagae adduxerunt, Ut nos a Domino propter nos- τηλικχύτχι πληγχί εΐ; χισθησιν ημάς ηγχγον, ον
Uram iniquit^em derelictos, Barbarorumque in διά τήν ανομίαν ημών έγκχτέλιπεν ήμάς 6 κύριο;,
manus traditos sentiremus, et populum apud καί πχρέδωκεν εί; χεΤρα; Βαρβάρων, και άπήχθη
hostes captivum abductum esse, ac dispersioni αιχμάλωτος εί; τους πολεμίους δ λαός, και παρεδάθη
traditum, quia haec audebant qui Christi nomen τη διχσπορ?, διότι τχύτα έτολμων ot τό βνομα τού
circumferunt : si non noverunt, neque intelle- Χριστού περιφέροντες · εί μή εγνωσχν μηδέ συν-
xerunt, propterea venisse in nos iram Dei ; quae βήκαν, δτι διά τχύτα ήλθεν έφ* ημάς ή οργή τού Θεού,
res nobis cum his communis est? Sed tamen ob- τίς ήμΐν κοινός προς τούτους λόγο;, άλλ* η δίαμαρ-
lestari eos et noctu et inlerdiu, et publice et pri- τύρασθαι χύτοΤς και νυκτός και ημέρας και δημοσίφ
vatim debemus; nos autem simul abripi eorum και ιδίφ όφείλομεν ; συ*χπάγεσθχι δε αύτών χαΤς
improbitatibus, ne feramus, maxime quidem op- πονηρίαις μη καταδεχώμεθχ, προσευχόμενοι μάλιστα
tantes eos lucrifacere, et a maligni laqueo eripe- μεν κερδήσάι αυτού; και έςελέσθαι τής πχγίδος τού
re ; sed si hoc non possumus, studeamus saltem πονηρού * έάν δε τούτο μη δυνηθώμεν σπουδάσωμεν
animas nostras ab aeterna condemnatione ser- τάς γούν έαυτών ψυχάς τής αΙωνίου κατακρίσεως
vare. περισώσασθαι.
Gregorii Nysseni canones 3, 4, 7, 8. Γρηγορίού κύσσης κανών γ·, δ’, ζ’, η\
3 [4] Eorum autem quae ad cupiditatem et volu- γ*. Τών δε δι* έπιθυμίαν τε καί ηδονήν γινομένων
ptatem fiunt peCCatorum,h«BC est divisio: hoc enim αμαρτημάτων, τοιχύτη έστιν ή διαίρεσις * τό μέν γάρ
VOCalur adulterium, illud vero fornicatio. Ac non- καλείται μοιχεία, τό δε πορνεία * τισί μεν ούν τών
nullis quidem eorum qui sunt subtiliores, placuit άκρισβεστέρων ήρε σε, και τό κατά πορνείαν πλομ-
etiam fornicationis peccatum adulterium esse exi- μέλημα, μοιχείαν είναι νομίζειν, διότ; μία έστίν ή
Stimare, 528 quoniam una est legitima conjunctio q νόμιμος συζυγία, και γυναικί προς χνδρα, καί άνδρί
et mulieriscum viro, et viri cum muliere. Quidquid πρός γυνχΤκα * παν ούν τό μή νόμιμον, παράνομον
ergo non est legitimum, estomnino injustum et legi πάντως, καί ό μη τό ί'διον εχων, δηλαδή τό άλλότριον
Contrarium: et qui non habet proprium, habet om- εχει · τψ γάρ άνθρώπιρ μία δέδοται παρά τού Θεού
nino alienum. Homini enim una tantum data est βοηθός, καί τή γυναικί μία έφήρηοστχι κεφαλή *
auxiliatrix a Deo, et mulieri unum appositum est ούκούν el μέν τις τό ίδιον έχυτοΰ σκεύος, καθώς όνο-
caput.ErgO si quis, quidem, proprium vas $uum% ut μάζει ό θείος Απόστολος, έχυτψ κτήσχιτο, συγχωρεΐ
divinus Apostolus nominat, possederit 69, ei lex na- ό νόμος τής φύσεως την δικαίαν χρήσιν · εί δέ τις
luras justum usum concedit. Si quis autem extra έξω τού ίδιου τραπείη, έν άλλοτρίψ πάντως γενή-
proprium conversus fuerit, erit omnino in alieno : σετχι · άλλότριον δε έκάστψ παν τό μή ίδιον, κάν μή
est autem unicuique alienum quidquid non est pro- όμολογούμενον 2χη τον κυριεύοντα * ούκούν ού πόρ^ω
prium, etiamsi id non confiteatur qui est dominus, τού κατά τήν μοιχείαν πλημμελήματος και ή πορ*
Non longe ergo a peccato adulterii fornicalio,ab iis νεία, τοΐς τον ακριβέστεροι έξετάζουσι λογισμόν
quirem paulo accuratius examinant, suscepta est, έδείχθη, λεγούσης καί τής θείας Γραφής, δτι Μή
CUm dicat etiam Scriptura : Ne multus sis cum πολύς ίσθι πρός άλλοτρίαν · πλήν άλλ’ έπειδάν τοΤς
a/ie/ui^sedcumimbecillioribusindulgenteragen· άσθενεστέροι; έγένετό τις παρά τών Πατέρων συμ-
dum censuerunt Patres, distinctum est peccatum περιφορά, διεκρίθη τό πλημμέλημα τή γενική διαι-
bac generali divisione, quod fornicatio quidem di- (αρέσει ταύτη * ώς πορνείαν μεν λέγεσθαι, τήν χωρίς
catur cupiditatis seu libidinis expletio, qU8B fit siue αδικίας έτέρου γινομένην τινί τής έπιθυμίας έκπλή-
alia alicujus injuria; adulterium vero, insidiae et ρωσιν · μοιχείαν δέ, τήν έπιβουλήν τε καί άδικίαν
injuria quae alteri affertur. In eo autem et cum ani- τού άλλοτρίου · kv ταύτη δέ τήν ζωοφθορίαν καί τήν
malibus coitum ctpaedicatum esse existimant; quo- παιδεραστίαν είναι λογίζονται· διότι καί τχύτα φύ-
niam haec sunt naturae adulterium. In id enim quod σεώ; έστι μοιχεία * εις γάρ τό άλλότριάν τε καί παρά
est alienum, Cl quod est praeter naturam, fit injusti- φύσιν γίνεται ή αδικία * ταύτης τοίνυν τής διαιρέσεως
tia. Cum h«BC ergo divisio in hac etiam peccati spe- καί έν τούτψ τψ ειδει τής αμαρτίας γεγενημένης,
cie fiat, universale est remedium, Ut a concitata in καθολική μέν έστι θεραπεία τό τής έμπαθού; λύσσης,
hujusmodi voluptatis rabie, per poenitentiam homo τής περ ί τάς τοιαύτας ήδονάς, καθαρόν έκ μεταμε-
63 Gen. χιχ. 17. 69 1 Thessal. ιν, 4. 70 Eccles. ιχ, 12.
809 SYNTAGMA CANONtJi.
λείας γενέσθχι τον άνθρωπον * έπεί δέ των έν πορνείφ Α
μολυνθέντων, αδικία τις τή άμα ρτί$ ταύτ^ ©ύ κα-
ταμέμικται * διά τούτο Απλασιών ώρίσθη τής έπι-
στροφής 6 χρόνος τοΤς έν μοιχείφ μιανθεΤσι καί έν
τοΤς άπηγορευμένοις κακοΤς, ζωοφθορι'α te καί τή
κατά του άξενος λύσσ^ · διπλασιάζεται γάρ, ώς εΤ-
πον, έπι των τοιούτων ή άμαρτία, μία μίν ή κατά
τήν άθεσμον ήδονήν, έτέρα δέ ή κατά τήν του άλλο-
τρίου άδικίαν συνισταμένη · διαφορά δε τίς έστιν έν
τψ λόγψ τής μετανοίας και έπι των καθ’ ήδονήν
ττλημμελούντων τοιαύτην · δ μεν γάρ άφ* έ αυτού προς
τήν έςαγόρευσιν τής αμαρτίας όρμήσας, αύτψ τψ
κατιοέςασθαι δι* οικείας δρμής γενέιθχι των κρυ-
φίων κατήγορος, ώς ήδη τής θεραπείας του πάθους
άρξάμενος, και σημεΤον τής πρδς τδ κρεΤττον μετα-
βολής έπιδειξαμενος, έν φιλανθρωποτέροις γίνεται j
τοΤς έπιτιμίοις * δ δε φωραθεις έπι τώ κακψ, ή διά
τίνος υποψίας, ή κατηγορίας άκουσίως ελεγχθείς, έν
έπιτεταγμέν^ γίνεται τή έπιστροφή * ώστε κχθαρι-
αθέντα δι’ άκριδείας αύτδν, ούτως έπι τήν των άγια-
σμάτων κοινωνίαν παραδεχθήναι · Ιστι τοίνυν δ κα-
νών τοιούτος, ώστε τους έν πορνείφ μολυνθέντας, έν
τρισι μεν, τής άκροάσεως μετέχειν μδντ,ς * έν άλλοις
δέ τρισιν Ιτεσι μετά των έν τή έπιστροφή δποπιπτόν-
των προσεύχεσθαι, καί τότε μετέχειν των αγιασμά-
των · έπι δε των σπουδαιότερον κεχρημένων τή έπι-
ατροφη, καί τψ βίψ δεικνύντων τήν προς τδ άγαθδν
έπάνοδον, έξεστι τψ οίκονομοϋντι πρδς τδ συμφέρον
τή έκκλησιαστική οίκονομίφ συντεμεΤν τδν χρόνον τής
άκροάσεως, καί τάχιον είς επιστροφήν άγαγεΐν · καί
πάλιν καί τούτον συντεμεΤν τδν χρόνον, καί τάχιον ^
άποδούναι τήν κοινωνίαν, 8πως άν τή έαυτού δοκι-
μασίφ έγκρίνοι τήν του θεραπευόμενου κατάστασιν *
ώσπερ γάρ τδ τοΤς χοίροις (Μπτειν τδν μαργαρίτην
άπείρηται, ούτως τδ άποστερεΤν του τιμίου μαργαρί-
του τδν ήδη άνθρωπον διά τής καθαρότητός τε καί
άπαθείας γενόμενον, των άτόπων έστίν · ή δέ κατά
μοιχείαν ήτοι κατά τά λοιπά είδη τής ακαθαρσίας
γενομένη παρανομία, καθώς προείρηται, κατά πάντα
έν τψ αύτψ κρίματι θεραπευθήσεται, έν φ καί τδ τής
πορνείας άγος β τψ δέ χρόνψ μόνψ διπλασιάζεται *
παρατηρηθήσεται δε καί έπ* αύτψ ή του θεραπευομέ-
νου διάθεσις, δν τρόπον καί έπι των τψ μολυσμώ τής
πορνείας συνενεχθέντων * ώστε ή θάττον ή βραδύτερον
γενέσθαι αύτοΐς τήν τού άγαθου μετουσίαν.
δ*. Λείπεται πρδς τούτοις τδ θυμοειδές τής ψυχής
προθεΤναι ε\ς έξέτασιν, δταν παρασφαλιΤσα τής
άγαθής τού θυμού χρήοεως, εις άμαρτίαν έκπέσ^ ·
πολλών δέ άντων των κατά θυμδν είς άμαρτίαν ένερ-
γουμένων, καί πάντων κακών, ήρισέ πως τοΤς Πα-
τράσιν ήμών, έν τοΤς άλλοις μή λίαν άκριβολογεΤ-
σθαι, μηδέ πολλής άξιον ήγεΤσθαι σπουδής, τδ θε-
ραπεύειν πάντα τά έκ τού θυμού παραπτώματα · καί-
τοι γε τής Γραφής ού μόνον τήν ψιλήν άπαγορευού-
σης πληγήν, άλλά καί πάσαν λοιδορίαν ή βλασφη-
μίαν, καί εΤ τι άλλο τοιούτον δ θυμδς άπεργάζεται ·
μόνον δέ τού κατά τδν φόνον άγους τήν παραφυλακήν
έποιήσσντο διά των έπιτιμίων · διήρηται δέ τδ
τοιούτον κακδν τή διαφορφ τού έκουσίου καί
Patrol. Gr. CIV·
- ΤΙΤ. IX, CAP. XXXlX. 810
purus efficiatur; sed quia eorum qui in fornicatio-
ne pollutisunt, injuria aliqua cum hoc peccato non
commista est, propterea duplum conversionis tem-
pus iis praescriptum est qui in adulterio inquinati
sunt ; et in aliis itidem velitis malis, animalium
initu, eirabiein masculos. In iis enim, ut 329 dixi,
peccatum duplicatur; unum quidem [in illicitae!
nefaria voluptate; alterum autem] quod injuria
quae fit alteri, consistit.Est autem quaedam diffe-
rentia in ratione poenitentiae in iis qui voluptate
peccarunt, ejusmodi. Qui enim ex se ipso ad sua
proferenda peccalaimpulsus est, eo quod sua spon-
te occultorum accusator esse voluerit, ut qui jam
affectioni medicinam adhibere coeperit, et signum
mutationis in id quod est melius ostenderit, in roi-
t tioribus poenis versatur.Qui autem in malo depre-
hensus est, vel propter aliquam suspicionem vel
accusationem in gratiis convictus est, longius illi
conversionis tempus datur, ut ipse perfecte purga·
tus, sic ad sacramentorum communionem admiUa-
tur.Estergo canon ejusmodi, ut qui in fornicatione
polluti sunt, in tribus quidem annis ab oratione
omnino expellantur ; in tribus autem sint solius
auditionis participes, in Iribus autem aliis, cum iis
qui in conversione substernuntur, precentur, et
tunc sint sacramentorum participes. In iis autem
qui diligentiori conversione usi fuerint, et vita, ad
id quod bonum est, reditum ostenderint, licet ei
qui dispensat, pro ecclesiastica oeconomi» utilita-
te» tempus auditionis, contrahere, et celerius ad
I conversionem deducere : et rursus hoc quoque
'tempus contrahere, et celerius communionem
reddere, ut sua probatione, ejus cui medela adhibe-
tur, constitutionem dijudicet.Quemadmodum enim
porcis margaritas projicere est vetitum, ita et pre-
tiosa margarita privare eum qui jam per aliena-
tionem a vitio et purgationem homo sit faclus,ab-
surdum est. Quae autem in adulterio et in reliquis
immunditia generibus fit iniquitas, ut dictum est,
eodem 330 judicio punietur quo et fornicationis
scelus, sed tempore duplicabitur. In eo autem,
ejus etiam cui medela adbibetur, affectio consi-
derabitur, quo modo et in iis qui fornicationis
inquinamento illaqueati sunt, ut vel citius vel
tardius eis sil boni participatio,
j 4 [5]. Restat ad hac ut iraseenlem anima partem
1 examinandam proponamus, quando lapsa a bono
ira usu in peccatum ceciderit.Cum autem multa
sint qua per iram fiunt peccata et ornnis generis
mala, placuit omnibus nostris Patribus in aliis qui-
dem non nimium subtiliter agere, nec nimium ineo
studii operaque ponere,ulomniaqu»exira nasce-
rentur delicta curarent;quamvis Scriptura nonso-
lum vulnus prohibeat, sed etiam omne convicium
vel maledictum, et si quid aliud ejusmodi ita effi-
cit; sed solam cadis caotionem suis pania intro-
duxerunt. Dividitur autem hoc malum differentia
voluntaria et involuntaria ; et est cades quidem
voluntaria, qua prameditate suscepta eat ab eoqui
26
811
PHOTII PATRIARCHA CP.
812
8β ed hoc Comparaverat Ut hoc facinus perpetraret. A άκουρο j * έν οΤς έ/ούσιος μίν έστι φόνος, πρώτον μιν
Deinde illud quoque in voluntariis existimAtum δ ix παρασκευής τετολμημένος τού είς αυτί) τούτο
est, quando quis in congressu verberans et verbe- εύτρεπισμένου, όπως Av τδ άγος έργάσηται - επειχα δέ
ratus9manu plagam mortiferam intulerit.Qui enim κΑκεινος έν τοίς έχουσίοις ένομίσθη, δταν τις έν συμ-
ira semel victus est, et animi appetitioni cedit, nihil πλοκή καί μάχη τύπτων τε καί τυπτόμενος, ένέγκη
eorum quas malum possent amputare, ei in mentem κατά τίνος καιρίου την δια της χειρδς πληγήν * ό γάρ
venit. Quare et illic quoque qui ex concertatione άπαξ τφ θυμψ κρατηθείς, καί τη έρμή τής όργής χαρι-
profectus est, caedis eventus, in factum volunta- ζεμένος, ούδέν Αν παρά τδν καιρδν τού πάθους των
rium,non in casum confertur. Involuntariae autem άνακόψαι zb χακδν δυναμένων, έπί νούν λάβοι * ώστε
habent manifesta indicia, quando quis 551 alicui xat zb ix τής συμπλοκής Αποτέλεσμα του φόνου, είς
alteri rei studium applicans, casu gravissimum ali- Ιργον προαιρέσεως *αί ούκ είς αποτυχίαν άνάγεται ·
quod malum patraverit. In his ergo caedes quidem ot δε άκούσιοι φανερά έχουσι τα γνωρίσματα, δταν
in triplex tempus extenditur iis qui per conversio- τις πρδς έτερον τι την σπουδήν Ιχων, έξ Αποτυχίας
nem voluntario facinori remedium afferunt. Ter no- τι τών άνηκέστων δράση · έπ ί τούτων τοίνυν, 6 μέν
vem etiam sunt anni, novennario annorum numero φόνος είς τριπλασίονα χρόνον παρατείνεται τοίς δε'
in unoquoque gradu praefinito, Ut in perfecta qui- Β έπιστροφής θεραπευομένοις το έκούσιον άγος* τρις
dem segregatione novem annorum tempore verse- έννέα γάρ είσιν ένιαυτοί, καθ’ έκαστον βαθμδν της
tur ab Ecclesia prohibitus ; alios autem tot annos έννάδος τών έτών δρισθείσης * ώστε έν μεν τφ παν-
in auditione permaneat, sola doctorum el Scriptu- τελεΤ Αφορισμφ, ένναετή χρόνον δ'αγενέσθαι Απεφ-
rarum auditione et conversatione cum populo di- γόμενον τής *£χχλησίας ' άλλα δε τοσαύτα έτη έν τη
gnus habitus, in tertio autem novennario cum sub- Ακροάσει παραμεΤναι, μόνης τών διδασκάλων καί
stratis in conversione orans. Ut perveniat ad com- τής τών Γραφών άκροάσεως, και μετά τής τού λαού
munionem sacramenti scilicet; et in eodem eadem συστάσεως Αξιούμενον · έν δέ τή τρίτη έννάδι μετά
erit observatio ab eo qui Ecclesiam administrat, et τών ύποπιπτόντων έν έπιστροφή προσευχόμενον,
pro ratione conversionis illi quoque poenae exten- ούτως έλθεΤν έπί τήν μετουσίαν τού άγιάσματος*
sio rescindetur, Ut pro novem annis in unoquoque δηλαδή καί έπί τού τοιούτου ή αυτή παρατήρησις
gradu,vel octo, vel septem, vel quinque solum anni Ισται παρά τού οΐχονομούντος τήν 'Εκκλησίαν · καί
fiant, si poenitentiae magnitudo tempus vincat, et πρδς λόγον τής έπιστροφής, συντμηθήσεται αύτφ
superet correctionis Studio eos qui in longo tem- χαί ή τού έπιτιμίου παράτασις · ώστε άντί έννέα
pore praestituto susceptas a se maculas segniter έτών έφ’ έχάστφ βχθμψ, όχτώ ή έπτά, ή έξ, ή
eluunt. Involuntarium autem venia quidem di-g πέντε μόνά γενέσθαι, εϊπερ zb μεγέθος τής έπι-
gnum, sed non laudabile judicatum est. Hoc autem στροφής νικφη τδν χρόνον, καί ύπερβάλλοιχο τή
dixi, Ut sit apertum, quod etiam S1 quis involuntarie σπουδή τής διορθωσεως τους έν τή μακρψ προθε-
fuerit in scelere homicidii: eum tanquam jam pro- σμίφ βφθυμότερον έαυτους Απδ τής χηλίδος καβαί-
fanum, piaculum redditum, a sacerdotali gratia eji- ροντας* zb δέ Ακούσιον, συγγνωστόν μέν, ού μήν έπαι-
ciendum pronuntiavit canon. Quantum autem est νετδν έκρίθη * τούτο δέ εΤπον, ώστε δήλον γενέσθαι βτι
expiationis tempus ob simplicem fornicationem, κάν άκουσίως τις γένηται έν τφ τού φόνου μιάσματι,
tantum etiam recte habere existimatum est in iis ώς ήδη βέβηλον αύτδν Απδ τοΰ άγους γενδμενον,
qui cmdem involuntariam fecissent; scilicet, in iis Απόβλητον Ιερατικής χάριτος b κανών Απεφήνατο ·
quoque, pernitentis voluntate examinata; ut si sit δσος δέ έστιν έπί τή ψιλή πορνείφ του καθαρσίου δ
fide quidem digna conversio, non servetur anno- χρόνος τοσούτος καί έπί τών Ακουσίως πεφονευκά-
rum numerus; sed temporis prolixitate resecata, των έδοκιμάσθη καλώς έχειν * δηλαδή και έν τούτφ
ad 552 Ecclesia restitutionem et boni participa- τής προαιρέσεως τού μετανοούντος δοκιμαζομένης,
tionem compendio reducatur. ώστε Αξιόπιστος γένοιτο ή έπιστροφή, μή πάντως
παραφυλαχθήναι τδν άριθμδν τών έτών. Αλλά διά συντομίας άγαγεΤν αύτδν είς τήν τής 'Εκκλησίας Αποκατά-
στασή, καί είς τήν τού Αγαθού μετουσίαν.
7.Sepulcrorum autem effossio, ipsa quoque divi- D ζ\ δέ τυμβωρυχία καί αδτη διήρηται είς τά
ditur in id quod veniam meretur, et id quod non me- συγγνωστόν τε καί Ασυγγνωστον * εί μέν γάρ τις
retur. Si enim quis mortuorum parcens facultati- τής δσίας φειδόμενος, καί άσυλον Αφείς zb κεκρυμ-
bus et tectum corpus intactum relinquens, ut nec μένον σώμα, ώς μή Αναδαιχθήναι ήλιφ τήν Ασχη-
soli ostendatur turpitudo corporis; ladidibus ali- μοσύνην τής φύσεως, λίθοι ς τισί τών τφ τάφφ προ-
quot ex iis qui ante sepulcrum projecti sun t,ad ali- βεβλημένων συγχρήσαιτο, είς έργου τινύς κατα-
quod opus construendum usus est; ne hoc quidem σκευήν, έπαινετο# μέν ούδέ τούτο έστι, πλήν Αλλά
est laudabile; sed ut esset dignum venia, effecit con* συγγνωστήν έποίησεν ή συνήθεια, δταν είς προτιμά-
SuetudO, quando ut aliquid melius et reipubliese τερόν τι καί κοινωφελέστερον ή της ύλης μετάθεσις
utilius materia traducta 8it. Sed carnis in terram γίνηται ' zb δέ διερευνασθαι τήν κόνιν Απά της γεω-
redactae pulverem perscrutari,et ossa movere; spe θείσης σαρκος, κσί Ανακινεΐν τά όστφ, έλπίδι τού
aliqueraexdefoseislucrifaciendiornatum.ineodem κόσμο# τινά τών συγκατορυχθέντών κερδαναι, τούτο
judicio condemnatum est, quo simplex fornipatio, τφ «ύτφ χρίματι κατεδικάσθη, ψ καί ή ψιλή πορ-
Sl3 SYNTAGMA CANONUM. -
νείχ, καθώς Εν τψ προλχοόντι διήοητχι λόγψ · έπι-ά
σκοποΰντος δηλαδή τόύ οικονόμου, έξ αυτοί του βίου
την ίχτρείχν του θερχ^ευομένου, ώστε συντεμεΐν τήν
έκ τών κανόνων δρισθεΐσχν του Επιτιμίου προ-
θεσαιχν.
η*. Ή δε ιεροσυλία παρά μεν τή άρχχίφ Γρ*φή
οΰδεν ένομίσθη της φονικής κατχκρίσεως άνεκτοτέ-
ρχ · δμοίως γάρ δτε έπί φόνψ άλούς, και τά άνατε-
θέντα τψ θεψ ΰφελόμενος, την δια τών λίθων
τιμωρίαν ΰπεΐχον · έπί δΐ τής έκκλησι αστικής συν-
ηθείας οΰκ οιδ* 5πως συγκατάβασίς τις έγένετο και
συμπεριφορά, ώστε άνεκτότερον νομισθήναι τδ τής
τοιαύτης νόσου καθάρσιον * έν έλάττονι γαρ χρόνψ
παρά την μοιχείαν, τοΐς τοιούτοις τδ Ιπιτίμιον δι-
ετάξατο ή τών Πατέρων παράδοσις · πανταχοϋ δΐ έν
πλημμελήματος ειδει τούτο καθορφν προσήκει προ^
πάντων, ο ΐα έστίν ή τού θεραπευομένου διάθεσις, μη
τδν χρόνον οιεσθαι πρδς θεραπείαν άρκεΐν * τίς γαρ
&ν έκ του χρόνου Γασις γένοιτο ; άλλα τη; προαίρεσιν
του έαυτδν διά τής Επιστροφής θεραπεύοντος.
Ταύτκ σοι, ώ άνθρωπε του θεού, κατά σπουδήν
πολλήν έκ τών προχείρων συνθέντες, διά τδ δεΐν
τοΤς τών άδελφών Επιτάγμασι πείθεσθαι, κατά
σπουδήν άπεστείλαμεν · συ δέ τάς συνήθεις δπέρ
ήμών εύχάς τψ θεψ προσάγων μη διαλείπης · χρεώ-
στε Τς γάρ, ώς ευγνώμων υίδς, τδ κατά θεόν σε
γεννήσαντι την διά τών προσευχών γηρωκομίαν ·
κατά την Εντολήν τήν κελεύουσαν τιμφν τους γονέας,
ΐνχ ευ σοι γένηται, καί Εση μακροχρίνιος έπί τής
γής · δήλον δέ οτι ώς σύμοολον ιερατικόν δέξ^ τδ
γράμμα, καί οΰκ άτιμάσεις τδ ξένιον κάν σμικρό- ^
τατον τής σής μεγαλοφυίας ή.
*Η γ* διστ. του ζ* τίτ. του α' κώδ. άνείλε τήν με-
τάνοιαν τψ έξ ορθοδόξων είς αιρετικούς άποστάντι *
ή δε λζ’ νεαρά, ή περί τών * Εκκλησιών 'Αφρικής
διαλεγομίνη, καί τοΐς τοιούτοις καιρδν δέ5ωκε μετα-
νοίας * ή δΕ λδ* διάτ. τοΰ δ’ τίτ. τοΰ α* βιβλ. καί ή β*
8ιάτ. τοΰ α' τίτ* τών Νεαρών, άδειαν τψ Επισκόπψ
δίδωκβ, θεωροΰντι μετάνοιαν τού κυβεύσαντος κλη-
ρικού, ή θέαις παρεμδαλόντος, μειούν τδ έπιτίμιον,
καί πρδ συμπληρώσεως τού δρισθέντος χρόνου άπο-
καθιστφν αΰτδν τή θείφ λειτουργία* τούτο δΕ περί
Επισκόπων Ιδικόν έστιν · οΐ γάρ πολιτικώς δικάζοντες
άδειαν Ιχουσι, τήν άρχήν ψηφιζόμενοι, αύξειν καί
μειούν τήν ποινήν * ώστε μέν τοι έπί έκατέρου μή
παρεξιέναι τήν συμμετρίαν, ώς βιβ. μη' τίτ. θ',
διαίτ. ιβ’, ιγ’ · εί καί τά μάλιστα είρηναι βιβλ. τψ
αύτψ τίτ ζ\ διάτ. α*, καί βιβλ. ν’, τίτ. α', διάτ. ιε’,
δτι ή τού φάκτου ζήτησις, έπιτέτραπται τψ δικαστή,
ου μήν ή τού νόμου έπεξέλευσις * δμως μέν τοι
ψηφισάμενος, ούκέτι δύναται τήν ψήφον ανατρέπει ν *
εΐρηται γάρ βιβλ. ζ’ τού κώδ. τίτ. ν', διάτ, α’, δτι
ούτε τήν Ιδίαν ψήφον, ούτε τήν τού διαλεχθέντος δύ-
ναταί τις άνατρέπειν · καί βιβλ. θ’ τίτ. μζ* διάτ. ιε',
8τι δ άρχων τήν παρ’ αύτοΰ άνατρέπειν οΰ δύναται
βρισθεΐσαν ποινήν.
’Εν δΐ τψ με’ διατάγ. τού α’ τίτ. τεύ μβ’ βιβλ.
ΤίΤ. IX, CAP. XXXIX. 814
quemadmodum in praecedente oratione divisio
facta est ; considerante scilicet oeconomo seu dis- ·
pensatore, ex ipsa vita ejus, cui medela adhibe-
tur, medicinam, ut spatium a canonibus praesti-
tutum possit contrahere.
8. Sacrilegium autem in antiqua quidem Scri-
ptura,ne caedis quidem condemnatione visum est
tolerabilius Similiter enim, et qui caedis convictus
erat, et qui res Deo dedicatas abstulerat, lapidatio-
nis supplicium subibat. In ecclesiastica autem con-
suetudine,de poenae gravitate nescio quomodo ali-
quid detractum, et eo lenitatis descensum est, ut
illius morbi existimaretur tolerabiliuspiaculum;in
minori enim tempore quam adulterium, ii aPatrum
traditione poenam susceperant. Ubique autem hoc
in supplicii genere ante omnia videndum est, qua-
lis sit ejus cui adbibetur affectio; et non existimare
tempus ad medelam sufficere (quaenam enim fuerit
ex tempore medicina ?), sed ejus, qui sibi per
conversionem medetur, animum et institutum.
553 Haec tibi, o homo Dei, ex iis quae erant ad
manum studiose composita, quod oporteat fratrum
mandatis parere, studiose misimus. Tu vero con-
suetas pro nobis preces Deo offerre ne intermit-
tas. Debes enim ut gratus filius, ei qui te secun-
dum Deum genuit, in senectute per tuas oratio-
nes alimentum, convenienter praecepto quod ju-
bet honorare parentes, ttf tibi bene sit9et sis lon·
gatvus super terram 7l.Clarum est autem quod ut
symbolum sacerdotale, litferas accipies, munus-
. que hospitale non contemnes, etiamsi sit minus
quam pro summa tui ingenii bonitate.
7extus. Constit. 3, tit. 7, lib. i, cod. sustuli
poenitentiMn orthodoxorum ad haereticos dificien-
tium. Novella autem 37, quae de Africauis Eccle-
siis disserit, talibus poenitentiae tempus dedit.
Constit. porro 34, tit. 4, lib. i, cod. et const. 2,
tit. i, Novellarum, episcopo videnti poenitentiam
clerici qui alea lusit, aut spectaculis [se] immi-
scuit,potestatem facit, ut poenam minuat, et ante-
quam statutum tempus completum sit, ipsum sa-
cro ministerio restituat. Verum hoc in episcopis
speciale est. Nam civiles judices facultatem ha-
bent,ut in ipsa sententia poenam tum augeant, tum
minuant : ut tamen in utroque [modo] rationem
non excedant : quemadmodum lib.xLvui, tit. 19,
Ddig. 12 [traditur], tametsi ejusdem lib., tit. 16,
dig. Ijellib.Ljtit.l.digesl. 15, [vel] maxime di-
catur, quod judici facti quaestio, non autem legis
persecutio commissa sit. Certe quidem qui judi-
cavit, sententiam evertere non potest. Dicitur
namque lib. vii, cod. tit 50. constit. 1, quod ne-
que suam neque decessoris sui sententiam quis-
quam rescindere possit. Et lib. ix, tit. 47, 334
const. 15, quod praesidi poenam sua dictam sen-
tentia revocare non liceat.
Textus. In digest. 45, tit. 1, lib. xlii, poenam
Exod. xx, 12 ; Deut. v, 16 ; Matth. xv, 4.
i 5 PHOTII PATRIARCHA CP. βίβ
sententia dictam, sine principali auctoritate ne- a φησίν, δτι τήν ψηφισθετσαν σόινήν αύξειν ή
que ampliari neque minui p0>se dicitur. Et lib. δ αρχών χωρίς βασιλική; αυθεντίας ού δύναται - και
XLVIII, tit. 18, dig. 1 , ait : Si servus metu ad do- βιβλ. μη’, τίτ. ιη\ διάτ. % φησίν, δτι έαν δοΰ)ος
minum revertendi [crimen aliquod] in se confin* φοβούμενος πρδς τον Δεσπότην δποστρέψαι, ειπη
gai, et post condemnationem eo de consciis qu®- κ*θ’ έαυτού πλαστώς, και μετά καταδίκην έρωτω-
sito, veritas appareat : liberatur poena, eaque μενού αύτού περί τώ# συΜστόρων, φανή ή Αλήθεια
conditione ne ad dominum revertatu a cohorte έλευθερούται τής ποινής, καί διά τής τάςεως πιπρά-
divenditur, et pretium domino datur. Judex au- σκεται, έφ’ ψ μη δποστρεψαι προς τον Δεσπύτην,
tem qui aliquem damnavit tanquam sontem, libe- καί το τίμημα τψ Δεσπότη δ'δοται · αύτδς δε δ κατα-
rare insontem compertum non potest. Neque δικάσας ώς αίτιόν τινα, ου δύναται άλευθερούν
enim quisquam sententiam suam revocat, etiamsi άναίτιον εύρισκόμενον · ούτε γάρ τις τήν οίκείαν
pecuniaria sit. In criminibus Igitur de eo ad ψήφον Ανακαλείται, κάν χρηματική είη · δεΤ συν
principem referre [judicem] oportet. Et digest. περί τούτου βασιλεΐ άναφέρειν έπί των έγκλημά-
9 et 27. tit. 19, ejusdem lib. Decurio neque in των · καί διάτ. θ’, καί κζ* τού ιθ’ τίτ. τού αυτού
metallum, neque in opus metalli damnatur, nec βιβλ. δτι βουλευτής ούτε είς μεταλλον, ούτε εις
fure® subjicitur, neque exuritur. Sed tametsi g έργον μετάλλου καταδικάζεται, ούτε φουλκίζεται,
tale quidpiam judicatum sit, liberatur : non ούτε καίεται, άλλ* εί καί τι τοιουτον ψηφισθή,
[quidem] per judicem, sed per principem, qui έλευθερούται, ού διά τυϋ αρχοντος, άλλα διά τού
[eam rem] edoctus poenam aut permutat, aut βασιλέως διδασκομένου, τήν τιμωρίαν έναλλάσ-
re mittit, et pr®sides sententias suas non rescin- σοντος ή έλευθερούντος * καί οί άρχοντες ούκ
dant. Se tamen in se quis mentitus, aut ob defe- άνατρέπουσι τάς Ιδίας ψήφου; · εί μεντοι τις καθ’
ctum testificationum condemnatus fuerit, et έαυτοϋ ψευσάμενος, ή άπόρί* συστάσεως καταδι-
postmodum probationes qu® ipsum juvent inve- κασθή, καί ύστερον εύρεθώσι βοηθούντα αύτψ δικαιώ-
niantur, princeps aut liberat eum aut poenam ματα, ό βασιλεύς ή έλευθεροΤ αύτον ή μειοτ τήν
minuit. ποινήν.
Textus. [Atque] ll®C [quidem] de perfectis sen- Ταύτα περί αυτοτελών είρηται ψήφων· τά γάρ
tentiis dicta sint. Siquidem qu® judex in parte κατά μέρος διαλαλούμενα, δύναται δ δικαστής καί
[aliqua judicii] interlocutus fuerit, ea prorsus tol- τελείως άναιρεΐν καί έναλλάσσειν, ώς βιβλ. μβ', τίτ.
Iere et immutare potest '.quemadmodum lib. xlii, a’ δ·.άτ. ιδ’, καί βιβλ. δ*, τίτ. η’, διάτ. ιθ’, κ’ · δ
tit* 1, digest. 14, et lib.IV, tit. 8, digest. 19, 20. μέν γάρ διαλαλύ**;, μένει δικαστής · δ 81 ψηφι**'-
[traditur]. Et merito [quidem]. Nam qui intcrlo-C μένος, πέπαυται έπ’ αύτψ τψ πράγματι είναι δικα-
cutusest, manet judex : qui vero sententiam di- στής, ώς βιβλ. μ*, τίτ. η’, διάτ. κ*, καί βιβλ. μβ’,
xit, in eadem [illa] re judex esse desiit : ut lib. τίτ. α’, διάτ. νε\
xlii, tit. 1, dig. 55 [docetur]·
ΤΙΤΛΟΣ I\
ΠΕΡΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΙΔΙΚΠΝ TOV ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ'.
TITULUS X.
556 DE ADMINISTRATIONE PATRIMONII ECCLESIASTICI, ET DE RE PROPRIA EPISCOPI.
CAPUT. I. — Oportere oeconomum de Ecclesiw D
clero fiat .
Concilii Chaleedonensis canon 26.
26. Quoniam in nonnullis Ecclesiis, ut s®pe a
nobis auditum est, episcopi atque oeconomi tra-
ctant res ecclesiasticas, placuit omnem Ecclesiam
episcopum habentem, ex proprio clero, oecono-
mum habere, ut sine testibus sit Ecclesi® admi-
nistratio, nec ideo res ejus dissipentur, et pro·
brum ac dedecus sacerdotio inuratur.Si autem hoc
non fecerit, eum divinis etiam canonibus subjici,
καί λοιδορίαν τη Ιερωσύνη προστρίβεσθαι* εί 81 μ ή
ΚΕΦΑΛ. Α . — Περί τού χρήναι τδν οίκονόμον
έκ τού κλήρου τής Εκκλησίας είναι.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ"*.
κζ"1 . 'Επειδή Ιν τισιν Έκχλησίαις, ώς περιηχή-
θημεν, δίχα οίκονόμων οί έπίσκοποι τά έκχλησια-
στικά χειρίζουσι πράγματα, 20οξε πάσαν * Εκκλη-
σίαν έπίσκοπον Ιχουσαν, καί οίκονόμον Ιχειν έκ του
Ιδίου κλήρου, οίκονομούντα τά έκκλησιαστικά κατά
γνώμην τού ιδίου έπι σκοπού * ώστε μή αμάρτυρο*
εΤναι τήν οίκονομίαν τής 'Εκκλησίας, καί έκ τού-
του σκορπίζεσθαι τά τής αύτής Εκκλησίας πράγματα,
τούτο ποιη, ύποκεΤσθαι αύτον τοΤς θείοι ς κανόσι*.
817
818
SYNTAGMA CANONUM. - T1T. X, CAP. I, II.
Συνόδου Νικαίας τύ ββ, κανών tot’ A Concilii NtCWni Π canon 11.
"Ott Ssr οικονόμους sTvxt έν τοτς έπιακοπιίοις Oportet oeconomos esse in episcopiis et in mo ·
καί tote μοναστηρίοις. nasteriis.
ια\ Υπόχρειοι βντες πάντα; τους θείους κανόνας 1 1 . Cam Ο Π) Ο 68 7i divinos C&D0008 servare !θ-
φυλάττειν, καί τύν λέγοντα οίκονόμους είναι έν έκά- neamur, eum quoque, qui jubet (BCOnomos 6886
στη Έκκλησή, παντί τρόπψ άπαρ άτρωτο v διατηρεΐν in singulis Ecclesiis, illaesum omnino semre
όφείλομεν * καί el μεν έκαστος μητροπολίτης έν τη debemus. Et si quidem unuequisqiie S86 metro-
Ίδκκλησίφ αύτού καθιστφ οίκονομον, καλώς Αν Ιχοι * litanuf in SUI Ecclesia (BCOnomum CODSlituit,
el Sl μή γε, έ; αυθεντίας Ιδιας τψ Κωνσταντίνου* bene habet : sin minus, Constantinopolitaoo
πόλεως έπισκόπψ αδεια έστι .προχειριζεσθχι οίκονό- episcopo speciali auctoritate licebit (BCODOmum
μον έν τή αύτού Έκκλησή* ώιαύτως κα\ τοΤς μητρο* in ejus Ecclesia praeficere. Similiter et metropo-
πολίτχις, el ol υπ’ χύτου; έπίσκοποι ού προαφοϋν lilanis, si qui eis subsunt episcopi, nolint in suis
xat οίκονόμους Εγκχταστήσαι έν ταΤς έ αυτών Έκκλη- Ecclesiis OBCOnomOS constituere. HOC ipsum au-
σίαις * xb αύτύ δε φυλάττεσθαι καί έπί των μοναστή- tem servari etiam in monasteriis,
ρίων.
Θεοφίλου έκ του Υπομνηστικού κανών Θ’. β Theophili βΧ Commonitorio CatlOn 9.
Θ’. 'Ώστε γνώμη παντός τού Ιερατείου, οίκονόμον 9. Ut totius sacerdotalis ordinis sententia alius
άποδειχθηναι Ετερον, έ*’ ψ συντίθεται καί 6 έπίσκ ο- renuntietur oeconomus, in quo Apollo quoque
πος 'Απόλλων, προς xb τά της Εκκλησίας είς δέον episcopus consensit, ut bona Ecclesiae in ea qua
άναλ'σκεσθαι. oportet impendantur.
Ή λβ’ διάτ. του γ’ τίτ. τού α’ βιβλ. τού κώδ. Jexlus.Const.32, tit. 3, lib. i, cod. oeconomum
λέγει τύν οίκονόμον χρηναι παρά τού έπισκόπου γί- ab episcopo fieri oportere dicit. Et COOSt.41 ejus-
νεσθαι * καί h μ*’ διάτ. τού αύτού τίτ. δτι κατά δοκι- dem tit. per explorationem fieri. Const. 24,
μασίαν γίνεται * ή δε κδ* τού β’ τίτ. δτι δεΤ τούς οίκο- tit. 2, quod oporteat (BCOnomus singulis,vel SUIU-
νόμους κατά μήνα ή τύ μήκισεον 5πέρ δύο, λογο- roum alternis mensibus apud arcarios rationes
ποιεΐν πρύς τούς άρκαρίους, έπεί κινδυνεύουσι, και conficere, alioqui periclitari. Et,quod quisque oeco-
δτι Εκαστος μεν οίκοώμος ζητετ τά τής ύφ* έαυτύν nomus quaerat qurc suae ad mi nistrationis sunt: reli-
διοικήσεως, oi δ* λοιποί κατά πρόσταξιν άγραφον. qui vero secundum jussiu nem patriarcha non scri-
τού πάτριάρχου τοΤς λογισμοί; ύπογράφουσι, τύ άν- piam rationibus, subscribant, legi : quodque citra
έγνων * καί τύ χωρίς της τοιαύτης παρατηρ/,σεως hanc observationem in rationem deducitur, id de
λογιζόμενον, οΐκοθεν oi οικονόμοι διδόασι * και ή μα' c SUO oeconomi dent. Et 41, tit. 3, quod singulis
τού γ’ τίτ. δτι κατ* ένιαυτύν 6 οικονόμος παρατίθεται quibusque annis oeconomus rationes reddat trac-
λόγον της αύτού διοικήσεω; τψ έπίσκόπφ, καί άπο- tus SUI episcopo, et restituat, si quod damnum
δίδωσιν εΤ τι φανη βλάψας ή κερδήσας * εί δέ χελευ- dedisse, aut lucrum fecisse videatur. Si vero ante
τήσει πρό τών λογισμών, ύπόκεινται τούτοι; oi κλη- [redditas] rationes moriatur, illis haredes ejus te-
ρονόμοι αύτού * ύπόκεινται γάρ καί άπύ βφθυμίας, neri. Teneri enim ob negligentiam, aut si [quid]
καί έάν άπόροι ς έκδώσει · ή δέ β’ διάτ. τού β’ τίτ* iisqui solvendo non sunt elocaverit. Porro 2 const.,
τών Νεαρών, Απαγορεύει τοΤς οικονόμοι;, καί όρφα- tit. i Novellarum, interdicit oeconomis, et orpha-
νοτρόποις, καί διοικηταΐς τών λοιπών ευαγών οίκων, notrophis, et reliquarum venerabilium domuum
Ετι μην καί τοΤς πάντων χαρτουλαρίοις, καί τοΤς τού- dispensatoribus, atque insuper quarumcunque
των γονεύσι καί παισί, καί τοΤς κατά γένος ή γά- [domuum]chartulariis, et horum parentibus simul
μον αύτοΤς συναπτομένοις, έμφυτεύσεις, καί μισθώ- et liberis, et aliis 5157 genere ipsis aut affinitate
σεις, καί ύποθηκας πραγμάτων τών εύαγών οΐκων, ή conjunctis, ne empb^teuses,aut locationes,aut by-
δι* έαυτών, ή διά παρένθετων προσώπων λαμβά- polhecas rerum venerabilibus domibus [competen-
νειν · έπεί καί τύ συνάλλαγμα άκυρούται, καί πάσα tium] vel per se vel per interpositas personas
b περιουσία τών οικονόμων καί χαρτουλαρίων καΐρ suscipiant. Alioquin [inquiens] et contractus ir-
διοικητών οΤς κατά τύν είρημένον τρόπον συνάπτον- ritus erit, et oeconomorum, et chartulariorum, et
ται, εις τύν εύαγη oTxov, έξ ού τύ πράγμα λαμβά- diepensatorum, quibus [illi] praedicto modo con-
νουσι, περιέρχεται μετά τήν αύτών τελευτήν. juncti sunt, universum patrimonium post ipso-
rum mortem ad venerabilem domum, unde rem
susceperunt, perveniet.
κεφαλ. b\ — Περί διοικήσεω; τών έκκλησι- CAP. II. De patrimonii ecclesiastici adminis-
αστικών πραγμάτων. tratione.
Αποστόλων κανών λ η*, μ*, μα'. Apottolorwn canones 38, 40,41.
λη*. Πάντων τών έκκλησιαστικών πραγμάτων 6 38.[37]Omnium rerum ecclesiasticarum episco-
έπίσκοπος έχέτω τήν φροντίδα, καί διοικείτω αυτά pus curam gerat, et eas administret tanquam Deo
ώς τού θεού έφορώντος · μή έξεΤναι δέ αύχψ σφε- intuente. Ne liceat autem ex eis aliquidsibi vindi-
7i Cone· Cbalced., can 26.
819 PHOTII PATRIARCHA CP. 820
care' vel propriis cognatis, qoae Dei sunt, largiri. A
Sin autem sunt pauperes, nl pauperibus suppe-
ditet : sed non eorum praetextu vendat quae sunt
Ecclesiae.
40 [39.] Manifestae sint episcopi res propriae, si-
quidem res habet proprias, et manifestae res Do-
minicae : ut sit in potesta’.e moriectis episcopi,
propria quibus vult et vult relinquere, et non re-
linquerent non rerum ecclesiasticarum praetextu
res episcopi intercipiunt, qui nonnunquam uxorem
habet elliberos,vel cognatos, vel famulos. Est enim
justum 73 apud Deum et homines, ut nec Ecclesia
damnum aliquod accipiat propter rerum episcopi
ignorationem : nec episcopus vel ejns cognati Ec-
clesiae praetextu proscribantur, vel in negotia lites-
qne incidant, qui ad eum attinent, et ejus mortem j
maledictis infaustisque veibis prosequantur.
538 41 [40]. Jubemus episcopum rerum Ec-
clesiae potestatem habere 74. Si euim pretiosae
hominum animae sunt ei credendae, multo magis
ei sunt committendae pecuniae, et in ejus sit fa-
cultate omnia administrare, et iis qui egent per
presbyteros et diaconos subministrare cum Dei
timore, et omni religione, et etiam, si sit opus,
in necessarium suum usum accipere, et fratrum
qui hospitio excipiuntur, ita ut ipse nullo modo
egeat. Lex enim Dei hoc habet, ut qui altari as-
sident, ex altari alantur 75 ; quandoquidem nec
miles unquam suo viatico adversus hostes pro-
greditur.
Concilii Antiocheni canones 24, 25.
24. Recte habet, ut ea quae Ecclesiae, Ecclesiae
serventur cuin omni boni conscientia, et fide in
omnium praesidem et judicem Deum : quae etiam
administrari convenit cum judicio, et potestate
episcopi, cui est omni populus creditus, et eo-
rum animae quae in Ecclesiam conveniunt. Sint
autem manifesta quae ad Ecclesiam pertinent
cum cognitione presbyterorum et diaconorum,
qui sunt circa eum, ut sciant et non ignorent quae
sunt propria Ecclesiae, ut nihil ipsos lateat ; ut si
contingat episcopum e vita migrare, iis manifes-
tis exsistentibus quae ad Ecclesiam pertinent, ne
ea intercidant et pereant : nec quae sunt propria
episcopi, praetextu rerum ecclesiasticarum ve-
xentur. Est enim justum, et apud Deum et homi-
nes acceptum, ut episcopus propria quibus velit
relinquat. Quae sunt autem Ecclesiae, ipsi serven-
tur, et 559 nec Ecclesia damnum aliquod susti-
neat, nec episcopus Ecclesiae praetextu proscri-
batur, vel qui ad eum attinent, in negotia inci-
dant cum eo, quod et ipsum post mortem malis
omnibus prosequantur.
25.Episcopus habeat rerum Ecclesiae potestatem,
ut eas in omnes egentes dispenset cum multa cau-
χερίζβσθαί τι έζ αυτών, ή συγγενέσ ιν $ Ιδίοις χά
του Θεού χαρίζεσθαι * εΐ δ! πένητες εΤεν, άπιχορ-
ηγείτω ώς πένησιν · άλλά μη προφάσει τούτων, τά
τής 'Εκκλησίας άπεμπολείτω.
μ'. "Εστω φανερά τά ίδια τού Επισκόπου τρά-
γματα, εϊ γ» καί ίδια Ιχει * καί φανερά τά Κυριακά,
V έξουσία ν Ιχη των ιδίων τελευτών δ kxioxorc;, οΤς
βούλεται και ώς βούλεται καταλεΤψαι * και μη προ-
φάσει χών έχκλησιαστικών πραγμάτων, διαπίπτειν
τά τού έπισκόπου, 2σΘ δχε γυναίκα καί πχΤοχς κε-
κχημένου, ή συγγενείς ή οΐκέτας * δίκαιον γάρ τούτο
παρά θεφ και άνθρώποις, τδ μήτε τή* Εκκλησίαν
ζημίαν τινά ύπομένειν, άγνοίφ χών τού έπισκόπου
πραγμάτων, μήτε τον έπίσκοπον ή τούς αυτού συγ-
γενείς, προφάσει τ^ς 'Εκκλησίας, δημεύεσΟαι · ή καί
\ είς πράγματα έμπίπτειν τούς αύτφ διαφέρονχας, καί
τδν αύτου θάνατον δυσφημίφ περιβάλλεσαι.
μα'. Προστάσσομεν τδν έπίσκοπον Ιχειν έξουσίαν
χών τής 'Εκκλησίας πραγμάτων · εΐ γάρ ιάς τιμίας
χών άνθρώπων ψυχάς αύτφ πιστευτέον, πολλφ 5ν
δέοι περί των χρημάτων έντέλλεσθαι · ώστε κατά την
αύτού Εξουσίαν πάντα διο’κεΤσθαι χοΤς δεομένοις διά
χών πρεσβυτέρων καί διακόνων, καί έπιχορηγεΤσθαι
μετά φόβου θεού καί πάσης εύλαβείας * μεταλαμ-
βάνειν £1 καί αύτόν χών δεόντων, ειγε δέοιτο είς χάς
άναγκαίας αυτού χρείας, και των έπιξενουμένων
άδελφών, ώς κατά μηδένα τρόπον αυτούς ύστερεΤ-
σθαι * ό γάρ νόμος τού θεού διετάξατο, τούς τφ 6υ-
σιαστηρίφ προσεδρεύοντας, έκ τού θυσιαστηρίου τρέ-
φεσαι * έπείπερ ούδέ στρατιώτης ποτέ Ιδίοις όψω-
νίοις, δπλα κατά πολεμίων έπι φέρεται.
Συνόδου ’Αντιοχείας κανών κδ’, κε*.
κδ'. Τά τής 'Εκκλησίας, τή Έκκλησή καλώς εχειν
φυλάττεσθαι δεΤ, μετά πάσης έπιμελείας καί άγα-
θής συνειδήσεως και πίστεως της είς τον πάντων
Ιφορον και κριτήν Θεόν · & και διοικείσθαι προσήχει
μετά κρίσεως καί έξουσίας τού έπισκόπου, τού πε-
πισχευμένου πάντα τδν λαόν και χάς ψυχάς τών συν-
αγόμενων · φανερά 81 είναι τά διαφερονχα χή 'Εκ-
κλησία, μετά γνώσεως χών περί αύτδν πρεσβυτέρων
και διακόνων · ώστε τούτους είδεναι, καί μη άγνοεΤν
χίνα ποτέ έστι τά ίδια τής Εκκλησίας, ώστε μηδέν
αυτούς λανθάνειν * fiv' εΐ συμβαίη τον έπίσκοπον μετ-
αλλάττειν τον βίον, φανερών βντων τών διχφερόν-
τών τή 'Εκκλησία πραγμάτων, μήτε αυτά ώαπί-
πτειν καί άπόλλυσθαι, μήτ*. τά ίδια τού έπισκόπου
ένοχλεΐσθαι, προφάσει τών έκκλησιαστικών πραγμά-
των * δίκαιο/ γάρ καί αρεστόν παρά τε Θεφ κσί
άνθρώποις, τά ίδια τού έπισκόπου, οΤς άν αυτός
βούληται καταλιμπάνεσθαι, τά μέντοι τής Έχκλη-
σίας αυτή φυλάττεσθαι · καί μήτε τήν 'Εκκλησίαν
ύπουένειν τινά ζημίαν, μήτε τον έπίσκοπον προφάσει
τής 'Εκκλησίας όημεύεσθαι, ή καί είς πράγματα
έμπίπτειν τούς αύτφ διαφέρονχας, μετά τού καί αυτόν
μετά θάνατον δυσφημώ περιβάλλεσθαι.
κε'. 'Επίσκοπον 2χειν τών τής 'Εκκλησίας πραγμά-
των έξουσίαν, ώστε διοικεΤν είς πάντας τούς δεομέ-
73Antioch. can.24. 74 Quaesit. 12, c. Proeciptmus; Antioch. can. 25. 75 Deut. xviu, l;ICor.ix, 13.
822
821 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. X, CAP. III.
νους μετά πάσης t ύλαβςίας, καί φόβου Θεού * μετά- A tione et Dei timore : ipse autem eorum, qu® opus
λαμβάνειν δέ καί αύτύν των δεόντων, εΐ γ» δέοιτο, est, sit particepsad usus necessarlos,ot fratrum qui
«ίς τάς άναγ καίας αύτού χρείας καί των παρ’ αύτψ apud eum hospitio excipiuntur, ut ipsi nullo modo
έπιξινουμένων Αδελφών · ώς κατά μηδέν* τρόπον priventur secundum divinum Apostolum, qui dicit:
αυτούς ύστεοεΤσθαι, κατά τύν 6·Τον Απόστολον Habentes autem alimenta et quibus tegamur9 iis
λίγ οντα, "Εχοντες διατροφάς καί σκεπάσματα, τού- COntenlt Crf«WS76.Sinautemiis non sii contentus,
xotc Αρκεσθησόμεθα * «t δέ μή τούτοις σρκοΤτο, μι- et res in proprios usus convertat, et Ecclesi® re-
ταβάλλοι δέ τα πράγματα είς οίκείας έαυτού χρείας, ditU8,vel agrorum fructus noncum presbyterorum
xxt του; πόρους τής Εκκλησίας, fi τούς των Αγρών vel diaconorum sententia administret, sed SM8 CO-
καρπούς, μη μετά γνώμης των πρεσβυτέρων fi δια- gnatis, vel fratribus, vel filiis praebeat facultates,
χάνων χ*ιρ?ζοι, άλλ’ οίκείοις χύτου, καί συγγενέσιν, ut per rationes Ecclesi® latenter laedantur, is det
ii αδελφοί ς, fi υΐοΐς παράσχοιχο xfiv έςουσίχν, βΐς τύ synodo provinciae rationem. Sin autem etiam alias
δια των τοιούτων λεληθότως βλάπτεσθαι τούς λόγους insimuletur episcopos, vel qui Sunt cum eo p res-
τής 'Εκκλησίας, τούτον εόΟύνας παρέχειν τή συνόδφ byteri, quod quae pertinent ad Ecclesiam, vel ex
της έπαρχίας * εΐ δέ καί άλλως διχβάλλοιτο δ έπίσκο- agris, vel ex quacunque alia causa ecclesiastica, ad
πος, n ot σύν αύτφ πρεσβύτεροι, ώς τά xfi Έκκλησίφ η seipsos referant, ut pauperes quidam opprimantur,
διχφέροντχ, fixoi έξ άγρών, fi έξ έτέρας προφάσεως et invdia ac infamia verbo inuratur, et iis qui sic
Ικκλησιαστικης, είς i αυτούς άποφερόμενοι, ώς θλί- administrant : ii quoque correctionem assequan-
βεσθαι μέν τούς πένητας, διαβολην 81 καί δυσφημίαν tur sancta synodo id quod decet examinante,
προστρίβεσθαι τφ τε λάγφ κχΐ τοΐς ο8τω διοικούσι, καί τούτους διορθώσεως τυγχάνει V τύ πρέπον δοκιμαζού-
σης τής Αγίας συνόδου,
Κυρίλλου Ικ xfic προς Δόμνον έπι στολής, κεφ. β*. Ciji illi ex epistola ad Domnum9 cap. 2.
β\ τά 8ϊ Αδίκως λ/,φθέντα παρ’ αύτού χρήματα, 2. Pecuniam autem qu® per injustitiam, etc.,
x. t. λ. utpag.NQ.
Θεοφίλου έκ τού ύπομνηστικού κεφ, ι\ 540 Theophili Commonitorio , Cap. 10.
ι#. Ai χηραι καί ol πένητες καί οί παρεπιδημούντες 40. Yidu® et pauperes et peregrinantes bos-
ξένοι πάσης άναπχύσεως άπο λ αυ ίτωσαν · καί μή τις piles omni quiete fruantur, et nemo ea qu® sunt
τά της 'Εκκλησίας Ιδιοποιείσθω * άφιλάργυρον γάρ Ecclesi®, Ut 8Ua usurpet,
είναι δεΤ τύν λειτουργύν τού θεού.
Πολλά μέν ειρηται καί περί της διοικήσεως τωνβ Textus .Multa de rerum ecclesiasticarum adrai-
έκκλησιαστικών πραγμάτων, έν τφ β’ τίτ. τού α’ nistratione dicta sunt in tit. 2, lib. I, COd.et mul-
βιβλ. τού κώδ. καλ έν διαφόροις των Νεαρών διάτ., tis Novellarum constitutionibus. Legas vero tit.2
καί ανάγνωθι τύν β’ τίτ, των αύτών Νεαρών, καί μά- Novellarum, et pr®serlim 2 et 3 ejus COnst. qu®
λίστα xfiv β' αύτού καί γ' δίατ. περιεχούσας πάντα comprehendunt quacunque ad ecclesiasticas ad-
τά περί έκκλ βιαστικών διοικήσεων καί προνομίων, ministrationes et privilegia pertinent·
ΚΕΦΑΛ. Γ*. — Περί πραγμάτων καί προσόδων των CAP. ΠΙ. — De rebus et redditibus Ecclesiarum
άνεπισκόπων Εκκλησιών. vacatltiUM.
Συνόδου Άγκυρας κανών ιε\ Concilii Ancyrani canon 15.
ιε’. Περί των διαφερόντων τφ Κυριακφ, βσα έπι- 15. Ex iis qu® perlinent ad Domloicfim, qu®-
σχόπου μη δντος πρεσβύτεροι έπώλησαν, Ανακαλεί- cunque, dum non esset episcopus, presbyteri ven-
σΟαι το Κυριάκόν * έτ δι τή κρίσει τού έπισκόπου diderunt, revocare Dominicum : episcopi autem
είναι, είτε προσήκει Απολάβετε τήν τιμήν τούς κακώς DjuJicio relinqui, an oporteat pretium recipere,
ώνησκμένους, είτε και μη, διά το πολλάκις τήν πρόσ- an non : utpote quod eorum qu® sunt vendita, eis
οόον των πεπραμένων άποδεδωκέναι αύτοΤς τούτοις ipsis majus pretium reddiderit,
πλείονα τήν τιμήν.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κε\ Concilii Chalcedonensts canon 25.
κε'. Έπειδήπερ τιεές των μητροπολιτών ώς πε- 25. Quoniam nonnulli metropolitani, etc., Ut
ριηχήΟημεν, κ. τ. λ. pag. 498.
Συνόδου οΙκουμενικής έκτης κανών λε'. Concilii oecumenici vi canon 35.
λε*. lffi έξέστω τινί των πάντων μητροπολιτών, τε- 38.Nulli omnium metro politanorum liceat, mor-
λιυοώντος έπισκόπου, τελούντος ύπύ τύν κατ’ αύτύν tuo episcopo, qui ejus throno 6ubest,res ipsius, vel
θρόνον, τά αύτού πράγματα, fi τής κατ’ αύτύν Έκ- Ecclesi® ejus auferre, vel sibi vindicare : sed sint
κλησίας άφαιρεΤσθαι fi σφετερίζεσθαι · άλλ’ ύπύ πα· sub custodia cleri 541 Ecdesi®,cui defunctus pr®*
ραφυλακήν Ιστωσαν τού κλήρου τής Εκκλησίας ής fuit, usque ad alterius episcopi promotionem; pr®-
δ τελευτήσας έτύγχανε πρόεδρος, μέχρι τής έτέρου terquam si in eadem Ecclesia DOD relicti Sint cle-
έπισκόπου προαγωγής, έκτύς εΐ μη κληρικοί έν τή rici.Tunc enim metropolilanus ea non diminuta
αυτή Έκκλησή ούχ ύπελείφθησαν * τηνικαύτα γάρ servabit, ordinando episcopo omnia reddens.
b μητροπολίτης ταύτα παραφτλάξει αμείωτα, τφ χειροτονηθησομένφ έπισκάπφ πάντα άποδούς,
76 1 Tim. νι, 8,
823
PHOTJI PATRIARCHAE CP. 824
GAP. IV. — De alienatione rerum ecclesiasti -
catum.
Apostolorum canones 38, 73.
88 [37]. Omnium rerum ecclesiasticarum, etc.,
utpag. 8l8.
73 [72]. Vas aureum vel argenteum, etc·, ut
pag. 575.
Concilii Ancyrani canon 18.
45. Ex iis quae pertinent ad Dominicum, etc.,
utpag. 822.
Concilii Nicani u canon 42.
Ecclesia propositus non debet pradia Eccle-
siae alienare.
42. Si quis episcopus vel monasterii praefectus
inventus fuerit ex episcopatus vel monasterii
agris, in principis alicujus manus alienare, vel al- 1
teri personae tradere,nullius sit momenti traditio,
ut sanctorum apostolorum vult canon qui dicit 77 :
Omnium rerum ecclesiasticarum episcopus curam
gerat, et ea administret tanquam Deo intuente.
Ne liceat autem quidquam ex eis sibi vindicare,
vel propriis cognatis quae Dei sunt elargiri. Si
autem sint pauperes, ut pauperibus suppeditet,sed
non eorum praetextu res Ecclesiae venumdet. Sin
autem detrimentum afferre causetur, nec quid-
quam ex agro emolumenti percipi, ne sic quidem
principibns, qui sunt in eo loco, alienet praedium,
sed clericis vel agricolis. Sin autem aliqua im-
proba calliditate utentur, et 342 ab agricola vel
clerico agrum princeps emerit, sic quoque nul-
lius sit momenti venditio, et episcopatui vel mo-<
nasterio restituatur. Porro episcopus vel monas-
terii praefectus qui hoc fecerit, exturbetur qui-
dem episcopus ab episcopatu, monasterii vero
praefectus a monasterio, ut qui male dissipent
quae non congregavere.
Cyrtlli ex epistola ad Domnum cap. 2.
2. Pecuniam autem quae per injustitiam, etc.,
utpag. 579·
Lege quae annotata sunt in cap. 2 praesentis ti-
tuli.
CAP. V. — De re ab episcopis aut clericis
post ordinationem acquisita .
Concilii Carthaginensis canon 32.
Si quis clericorum pauper promotus in ordi-
ne, postea habuerit aliquid , Ecclesia potestati
subjaceat.
32. Item (18) placuit, ut episcopi, presbyteri,
diaconi, vel quicunque clerici,qui nihil habentes
ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus
sui, agros vel quaecunque praedia nomine suo
comparant, tanquam rerum Dominicarum inva-
sionis crimine teneantur : nisi admoniti in Eccle-
siam eadem ipsa contulerint.Si autem ipsis proprie
aliquid liberalitate alicujus, vel successione co-
ΚΕΦΑΛ. A'. — Περί έκποιήσεως έκκλησιαστ ι -
κών.
'Αποστόλων κανών λη* , ογ*.
λη\ Πάντων των έκκ λ η σι αστικών πραγμάτων,
κ. τ. λ.
ογ*. Σκεύος χρυσούν ή Αργυρούν Αγιασθέν, κ. τ. λ.
Συνόδου Άγκυρας κανών ιε*.
ιι'. Περί των διαφερόντων τφ Κυριακφ, κ. τ. λ.
Συνόδου Νικαίας τό β*, κανών ιβ’·
"Οτι ού δεΤ έκποιεΤσΟαι Ηγούμενον έκ των προ-
αστείων τής 'Εκκλησίας.
ιβ'. E? τις άσκοπος εόρεδείη ή ή γούμενος, έκ
των αύτουργείων τού έπισκοπείου ή του μοναστηριού,
έκποιούμενος είς Αχροντι/ήν χεΤρα, ή έτέρψ προσ-
ώπψ έκδιδόυς, ακυρον είναι την Ικδοσιν, κατα τό*
κανόνα των άγιων Αποστόλων τόν λέγοντα, Πάντων
των έκκλησιαστικών πραγμάτων b έπίσκοπος έχέτω
την φροντίδα, και 8totxeixb> αύτα ώς θεού έφορων-
τος * μη έξεΤναι αύτφ σφετερίζεσθαί τι έξ αυτών,
ή συγγενεσιν Ιδίοις χΑ τού Θεού χαρίζεσΟαι · εΐ οέ
πενητες εΤεν, έπιχορηγείτω ώς πένησιν, άλλα μ^
προφάσει τούτων τα τής 'Εκκλησίας Απεμπολείτω* st
δε προφασίζοιτε , ζημίαν έμποιεΤν * καί μηδέν πρός
δνησιν τυγχάνει ν τόν αγρόν, μή δ* ούτω τοΤς κατα
τόπον Αρχουσιν έ/διδόναι τόν τόπον, ΑλλΑ κληρικούς
ή γέωργοΤς * εΐ δέ πανουργίφ πονηρφ χρήσοιντο, καί
έκ τού γεωργού ή τού κληρικού ώνήσεται αρχών τόν
Αγρόν, και ούτως ακυρον είναι την πράσιν, και απο-
καθίστασΟαι έν τφ έπι σκοπέ ίω ή έν τψ μοναστηρ(φ *
καί έπίσκοπος δε ή ήγούμενος τούτο ποιων έκδιω-
χδήτω, 6 μέν έπίσκοπος τού έπισκοπείου, ό δέ ηγού-
μενός μοναστηριού, ώς διασκορπίζοντες κακώς & ου
συνήγαγον.
Κυρίλλου έκ τής πρός Αόμνον έπιστολής κεφ. β'.
β\ Τα δε Αδίκως ληφθέντα, κ. τ. λ.
Άνάγνωθι τΑ παραγεγρααμενα έν τψ β* κεφ. τού
παρόντος τίτ,
ΚΕΦΑΑ. Ε'. — Περί των μετά την χειροτονίαν
χτωμένων έπισχόποις ή χληριχοΤς.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών λβ\
Έάν τις των κληρικών πενιχρός προκόψας εις
>τινσ τάξιν κτήσεταί τι, ύποκείσθω τή έξουσίφ των
έπισ κόπων.
λβ'. 'Ομοίως ήρεσιν, ΐνα έπίσκοποι, πρεσούτεροι,
διάκονοι, ή καί οιοδήποτε κληρικοί, οΐ μηδέν εχον-
τες, έάν προκόψαντες τφ καιρφ τής έπισκοπής, ή
τής κληρώσεως αυτών Αγρούς ή οΐαδήποτε χωρία
έπ* όνόματι ίδίψ Αγοράσωσιν, ινα ώς κατα Δεσποτι-
κών πραγμάτων έφοδον πεποιηκότε; ένέχωνται, εΐ
μη αρα λοιπόν υπομνησθέντις, τη Έκκλησίφ ταύτα
είσκομίσουσιν * έάν δέ είς αύτους κυρίως, φιλοτιμίφ
77 Canon. 39.
(18) Hipponensi concilio tit. 8 tribuitur a Ferrando cap. 35·
825 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. X, GAP. IV, V. 826
nuit ΐ) »»γγ*ν*ίβς ιηριέλβφ, ίξ οώιοδ ποιή- A gnfttionie obvenerit, f&ciant inde,(|uod eorum (19)
σουσιν S Ιχει ή πρδθεσις αυτών · εί δέ xat μετά το proposito congruit : quod si a suo proposito re-
προθέσθαι είς τούπίσω μίτατραπώσι, τής έκκλησια- trorsuin exorbitaverint, bonore ecclesiastico in-
στικής τιμής άνάξιοι ώς αδόκιμοι κριθώσιν. digni, tanquara reprobi, judicentur.
£υνδδου #* καί β’ συγκροτηθείσης έν Κωνσταν- 545 Coficilii primi et SBCUIldi Cofl&tQTlttflOpoll ii I
τινουπόλει έν τψ ναψ των 'Αγίων ’ Αποστολών sede Sanctorum Apostolorum habiti canoni·
χάνων ζ .
ζ\ Πολλάς των έπισχοπών ύρώμεν χαταπιπτοΰσας 7. Multos episcopatus ΓϋβΓΟ, et perpetuo exitio
καί άφανισμφ τελείψ χινδυνευούσας παραδίδοσθαι, tradi videmus, quod qui eis praesunt, omnem de
δτιπερ ol τούτων προεστηχδτες, τήν περί αυτών eis curam, et sollicitudinem in recentes monaste-
φροντίδω; xat έπιμέλειαν είς νεουργίας μοναστή* riorum exstructiones conferunt,et eo? divellentes
ρίων χαταναλίσχουσι, xal ταύτας διασπώντες, xat ac distrahentes, et ut ad se pertineant reditus mo-
τύν σφετερισμον των εΙσόδων έχμηχανώμενοι, τήν lientes, Utipsa augeantur laborant. Hoc ergo *ta-
έκείνον έπαύξησιν πραγματεύονται * ώριβεν ούν διά tnit sancta synodus, nulli licere episcopo priva-
τούτο ή αγία σύνοδος, μηδινί τών έπισχύπων έξεΤναι tum monasterium ad proprii episcopatus perni-
μύναστήριον ίδιον έπί χαταλύσει τής οίκείας έπι- Β ciem recens excogitare. Si quis autem hoc aude-
σχοπής νεουργεΤν * εΐ δέ τις φωραθείη τούτο τολμών, re deprebensu3 fuerit, ipsum quidem convenienti
αύτδν μέν τώ προσήχοντι έπιτιμίφ καθυποβάλλεσθαι, poenae subjici : quod ab ipso autem recens exs-
τύ δε νεουργηθίν 6π’ αυτού, ώς μή δέ τήν άρχήν trucium est, ut quod nec est ab initio jus mo-
μοναστηρίου δίκαιον άπειληφύς, ώ; Ιδιωτικόν τψ nasterii Sortitum, ut privatum episcopatui ascri-
έπισχοπείφ προσκυρούσθαι * ούδεν γάρ τών παρανύ- bit. Nihil enim eorum quae praeter leges et inor-
μω; και άτάχτω; παρυφισταμένων, το πρόκριμα τών dinate consistunt, iis quae canonice constituta
χανονιχως συνισταμένων άποφέρεσθαι δύναται. sunt, praejudicium afferre potest.
Ή λγ’ διάτ. τού γ* τίτ.τού α βιβλ.τοΰ κώδ. φησιν, TexlUS . Const. 33, tit.3,lih.I cod .ait : Qu®CUD-
8vi, 01 δρθάδοξοι έπίσκοποι xat κληρικοί, δπερ άν έν que episcopi et clerici et orthodoxi quo tempore in
τψ χαιρψ χτήσωνται, xat ύπεςούσιοι δντες ίδιον patria potestate essent acquisierint : ea tametsi in
εχουαι, xat ού συνεισφέρουσιν αυτά, άλλ* άδειαν potestate [adhuc] degant, propria habent, neque
εχουσι xat ζώντες έκποίεΤν, και έπ’ αύτών είς έξω- conferunt. Atque faculiatem habent, ul [aut]vivi illa
τικους διαιίθϋσθαι, ή κατιούσιν αυτά παραπέμπειν · alienent, aut testamento extranqis relinquant, vel
xal ή μα’ διάτ. τού αύτοϋ τίτ. δτι, Τά μετά τήν ad posteros transmittant. Et const. 41 ejusdem iit.
έπισκοπήν κτηθέντα δ έπίσκοπος ού δύναται έχ- Qu® post episcopatum acquisita SUlU, alienare, aut
ποιεΐν, ή διατίθεσθαι έπ* αύτοΤς, εΐ μή άπδ γονέων ^ de illis testamentum facere episcopus non potest
ή θείων ή αδελφών είς αύτδν περιήλθον · άλλά τή (extra quam si a parentibus, aut patruis, vel avun-
χατ’ αύτδν ’εχκλησίφ διαφέρουσι · xat μετά τήν αύ- culis, aut fratribus ad ipsum pervenerint), sed ad
τών τελευτήν λογισμούς τών τοιούτων πραγμάτων οΐ ipsius Ecclesiam pertinent, et post ejus mortem ra-
οίκονάμοι απαιτούνται* τά δέ πρό τής έπισκοπής tiones harum rerum ab oeconomis exiguntur. Qu®
κτηθέντα, xat έκποιοϋσι xat διατίθενται έπ’ αύτοΤς· vero ante episcopatum acquisita Sunt, et alienat, et
xat ή μθ’ οτι ol έπίσκοποι καί πρεσέάτεροι xat διά- de iis testamentum condii. Et const. 49, episcopi,
xovoi ,quasi castrensiori ΐχουσι,χαί διατίθενται νομί- clerici, et 544 diaconi quasi castrensia [peculia]
μως έπ* αύτψ · xat ούχ δποκειται ή διαθήκη τή habent, et jure super illis testantur, neque testa—
de inofficioso . *B δε γ’ διάτ. τού (Γ τίτ. τώ* Νεαρών mentum de inofficioso [querelae] est obnoxium,
φησιν, δτι, Ol έπίσκοποι τά μετά τήν έπισκοπήν αύ- Const. 3, tit. 2 Novellarum: Qu® pOSt episcopatum.
τοΤς κτηθέντα κινητά ή αυτοκίνητα είς ίδιους συγγε- inquit, [aut] mobiles aut se moventes resacquisi-
νεΐς ή άλλους οΐψδήποτε τρδπφ ού μεταφέρουσιν, άλ^ά t® Sunt eas episcopi ad COgnatOS allOSVe nullo mo-
δαπα νάτωσαν αυτά είς λύσιν αίχμαλώτων καί πτωχών do transferunto: sed ad redemptionem captivorum,
άποτροφήν^ ή είς συμφέρον τής Ιδίας Εκκλησίας · τά aut pauperum alimoniam, aut in utilitatem Eccle-
δε μετά τήν αύτών τελευτήν έκ τούτων περιττεύοντα, ^81® SU® expendunto. Qu® vero ex his post illorum
ή κατ’ αυτούς Εκκλησία οίκειούται * άδειαν δέ obitum superfuerint, ipsorum Ecclesi® vindicato,
έχουσιν έκποίεΤν άτι να πρδ τής έπισκοπής έσχηκό- At qu® ante episcopatum habuisse comprobati fue-
τες άποδειχθώσι, καί 8σα μετά τήν έπισκοπήν είς rint, aut post episcopatum a cognatis, quibus ab
αύτούς περιέλθοι άπό συγγενών, ούς έξ άδιαθέτου intestato usque ad quartum gradum succedere
μέχρι τετάρτου βαθμού διαδέχεσθαι δύνανται ταύτα poterant, ad ipsos pervenerint : [eorum] alienan-
δέ κρατεί έπί δρφανοτρόφων και πτωχοτρδφων, xal dorum facultatem habent. Atque h®C [quidem]
νοσοκδμων, και γεροντοτρδφων, χαίξενοδδχων, καί in orphanotrophis etiam obtinent, et ptochotro-
πάντων τών άλλων διοικητών τών σεβασμίων οίκων phis, et nosocomis, et gerontuCOmis, et Xenodo-
έπϊ τοτς είς αύτούς έν τψ χαιρψ τής αύτών διοική- chis, et omnibus aliis venerabilium domuum dis—
σεως κατά τον είρημένον τράπον περιελθούσιν * ή pensatoribus : in [rebus videlicet,] qu® dispen-
(19) Hoc est, vocationi, professioni , statui ,
827
PHOTII PATRIARCJLE CP. 828
sationis sue tempore praedicto modo ad ipsos per· A
venerint.Const.2, tit 1 Novellarum, qua post or-
dinationem ab episcopis acquisita sunt, ea ad
Ecclesias ipsorum pertinere, simplicius dicit :
Omnes, inquiens, clerici (hoc est, presbyteri, dia-
coni, lectores, cantores) quas res quomodocunque
acquisierint, tam etsi sub patria potestate sint,
proprias habent, (eas] que donare, ac de iis testari
[possunt : ] ita tamen, ut ipsorum filii, aut his
nonsubsistentibus,parentes,legitimam portionem
ferant Const. 3, tit. 2 Novellarum ait : Quod si
episcopus, aut clericus cujuscunque gradus, aut
Ecclesiae diaconissa sine testamento vei legitimis
decedat successoribus : horum successio Eccle-
sias, in quam ordinati fuerunt, applicatur.
34S CAP. VI. — De re familiari propria b
episcopis et quod eum non oporteat intestatum
vita decedere.
Apostolorum canon 40.
40 [39]. Manifestae sunt episcopis propriae,
etc., utpag. 819.
Concilii Antiocheni canon 24.
24. Recte habet ut ea qnaB sunt Ecclesia, etc.,
utpag . 819.
Concilii Chalcedonensis canon 22.
22. Non licere clericis, post mortem proprii
episcopi, res quae ad ipsum pertinent, rapere,
quemadmodum et iis qui assumunt (20) prohibi-
tum est : eo autem qui faciunt, de proprio gradu
in periculum venire.
Conciln Sardicensis canon 12. c
22. Osius episcopus dixit : Quia nihil est per-
mittendum, etc., ut pag. 659.
Concilii Carthaginensi & canones 22, 81.
Ut episcopi vel clerici in eos qui non sunt ca-
tholici, nihil conferant.
22.Et ut in eos qui catholici Christiani non sunt 78
(20^, etiamsi consanguine fuerint, per donationes
rerum suarum episcopi vel clerici nihil conferant.
De episcopis qui haereticos vel paganos haere-
des constituunt..
81. Item constitutum est 79 (21), ut si quis
episcopus haeredes 346 extraneos a consanguini-
. tale sua, vel haereticos etiam consanguineos, aut C
paganos, Ecclesiae praetulerit, saltem post mor-
tem, anathema ei dicatur, atque ejus nomen in-
ter Dei sacerdotes nullo modo recitetur. Nec excu-
sari possit, si intestatus decesserit, quia utique de·
buit, factus episcopus, rei suae ordinationem con-
gruam suae professioni nequaquam differre.
Legas quae in 8 cap, praesentis tit. annotata
sunt.
Cartbag. iii, cap. 13. 79 Cone. Afric. c. 48.
(20] At antiquis quoque canonibus.
(20 )EtFerranduscai>.33excencil.Carlhag.tit.23
(21, Boni faci us Carthag. loc. cit. ex conc.vi,sub
41 p' δι άτ. του a9 τίτ. τώ* Νεαρών, άπλούστερύν
φησιν, 8ti Τα pexa την χειροτονίαν κτηθέντα τοίς
έπισχύποις, ταΤς αύτών Έκκλησίαις διαφέρει, ήτις
λέγει δτι Πάντες οί κληρικοί, τουτέστι πρεσούτεροι,
διάκονοι, άναγνώστιι, καί ψαλτοί, τα δπωσοϋν *ύ-
τοΤς κτηθέντα πράγματα, xat* ύπεξούσιοί είσεν, Tots
Ιχουσι, καί δωρούνται καί διατίθενται έπ' αύτοΤς ·
ουτω μέντοι ώστε τους αύτών παΤδας, 1] τούτων ούχ
ύπύντων, τους γονείς αύτών κομίζεσθαι τύ νύμιμον
μέρος * ή δέ γ* διάτ. τού αυτού β* τ(τ. των Νεαρών
φηαιν, δτι, #Εάν έπίσκοπος ή κληρικός οίουδήποτε
βαθμού, ή 'Εκκλησίας δια/ύνισσα τελευτήση £νευ
διαθηκών ή νομίμων διαδοχών, ή τούτων διαδοχή
προσκυρούται τή 'Εχκλησίφ ί χεχειροτύνηνται.
ΚΕΦΛΛ. ζ **. — Πιρ\ τών Ιδικών τού έπισχύπου
πραγμάτων, καί 8τι ούχ ώαειλεν Αδιάθετος τε-
λευτάν.
'Αποστόλων κανών μ*.
μ*. *Εστω φανερά τα Ιδια του έπισχύπου πρά-
γματα, κ. τ. λ.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών κδ*.
κδ*. Τα της Εκκλησίας τη Έκκλησίφ κα)ώς Ιχειν,
κ. τ. λ.
Συνύδου Χαλκηδά νος κανών κβ\
κβ'. (22) Μ ή άξεΤναι κληρικοΤς μετά θάνατον του
Ιδίου έπ ισχύ που δι αρπάζει ν τά διαφεροντα αύτφ πρά-
γματα, χαθώ; καί τοΤς πάλαι χανύσιν άπηγύρευται*
4 τούς τούτο ποιούντας, χινδυνεύειν είς τούς Ιδίους
βαθμούς.
Συνύδου Σαρδιχης κανών ιβ'.
ιβ'. "Οσιος έπίσκοπος εΤπεν · 'Επειδή ούδέν έστι
παραλειπτέον, κ. τ. λ.
Συνύδου Καρθαγέννης κανών κβ', πα*.
7 Ωστε τούς έπισκύπους καί τούς κληρικούς
μηδέν συνεισάγειν τοΤς μη δρθοδύξοις ΧριστιανοΤς,
εΐ καί συγγενείς 2τι μην ώσιν.
κβ*. Μ ηδεν διά δωρεάς τών οικείων πραγμάτων,
ώς ειρητάι, τούς έπισκύπους 4 κληρικούς τούτοις
συνεισάγειν.
Περί έπισκύπων τών αιρετικούς ή "Ελληνας
κληρονόμου* καταλιμπανύντων.
πα*. 'Ομοίως ώρίσθη 7 να έάν τις έπίσκοπος κλη-
ρονύμους συγγενείς, ή έκτύς τής Ιδίας συγγενείας,
alpcxi/o0c ή "Ελληνας προτιμήση της 'Εκκλησίας, καί
μετά θάνατον ανάθεμα tep τοιούτφ λεχθείη, και το
δνομα αυτού μηδαμώς παρά τοΤς τού θεού ΐερεύσιν
άνενεχθή · μη δε δυνηθή άπολο ^ηθήναι, έάν αδιάθε-
τος άπογένηται · έπειδή γενύμενος έπίσκοπος, εί-
κύτως ύφείλει τών πραγμάτων αυτού την διατύπω-
σιν άρμοδίαν τφ έ αυτού έπαγγέλματι ποιήσασθαι.
'Ανάγνιυβι τά παραγεγραμμένα έν τψ ε* κεφ. τού
παρύντος τίτλου.
Aurelio.
(22) Pars canonis hujus posita in ipso titulo
est ab interprete Graeco,
829 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. X, CAP. VI, VII· 830
ΚΕΦΛΔ. z*. — Περί του τάς έν τοτς βαρβαρικοτς Λ CAP.VII. — Dei Ecclesias inter barbaras gen-
Ιθνεσιν ουσις του θεού *E κκλησίας, κατά τήν tes administrandas essepro vigente consuetudine.
χρατήσασαν διοικεΐσθαι συνήθειαν.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών β\ Concilii Constant inopolitani canon 2.
β\ Τους υπέρ διοίκησιν Επισκόπους, κ. τ. λ. 2. Episcopi ad Ecclesias quae sunt extra suam
dioecesim, etc., ut pag. 470.
Συνόδου Χάλκη δόνος κανών κη’ Concilii Chalcedonensis canon 28.
Φήφος τής αύτής άγίας συνόδου ΕκφωνηθεΤσα Decretum ejusdem SaUCttt SXjlXoil promulga -
χάριν των πρεσβείων τού θρόνου τής άγκοτάτης tum in gratiam sacerdotum throni sanctissimae
'Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως. EcclesifB Constantinopoli lance.
κη’. Πανταχού τοΐς τών άγίων Πατέρων δροις 28. Sanctorum Patrum decreta ubique sequen-
έπόμενοι, κ. τ. λ. tes, etc., ut pag . 470.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών λζ* λθ\ Concilii cecumenici vi canones 37, 39,
λζ'. Επειδή κατά διαφόρους καιρούς, κ. τ. λ. 37. Quoniam diversis temporibus, etc., ut pag·
487.
λθ*· Τού άδελφού καί συλλειτουργού ήμών Ίω- β 39.Cum frater et comminister noster Joannes,
Αννου, κ. τ. λ. etc., ut pag. 474.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών νβ\ Concilii Carthaginensis canon 52.
Otpt τού τάς Επαρχίας έπισκέπτεσθαι. De visitandis provinciis .
νβ*. ’Ονωράτος και ούρβανύς Επίσκοποι, εΤπον* 52. Honoratus 80 et Urbanus episcopi dixerunt:
Εάκεΐνο ήμΤν διά λόγου έντέταλται, ώστε καί ύμάς Et illud nobis verbo mandatum est, 547 ut quia
χαταξιώσαι τύ ύρισθεν 6πο τής έν * Ιππων ι συνόδου, constitutum est in concilio Hipponensi, singulas
όφείλειν έκάστην έπαρχίαν έν τψ καιρψ τής συνόδου provincias tempore concilii visitandas esse (22*),
έπισκέπτεσθαι * και 8τι έν τούτφ και τφ άλλφ Ενιαυτφ dignemini etiam, quod hoc anno secundum ΟΓ-
Δπερέθεσθε κατά τάξιν Επισκέψασθαι την Maupt- dinem distulistis, vel alio anno Mauritaniam pro-
τανίαν. vinciam visitare.
Αύρήλιος Επίσκοπος εΤπεν * Τότε περί τής τών Aurelius episcopus dixit : Tunc de provincia
Μαυριτανών χώρας ούδεν ώρίσαμεν, διά τό είς τά Mauritania, proplerea quod in finibus Afric»
τέλη τής *Αφρικής κεΐσθαι αυτήν, και δτι τφ βαρ- posita sit, nihil statuimus, siquidem vifinae [fH5.
βαρικφ παράκειται * δ δέ θεύς παράσχοι έκ περιουσίας vicini] sunt Barbarico : sed praestet Deus, ut es
δύνασθαι ημάς, καί μή Επχγγειλαμένους τούτος abundanti non pollicentes venire possimus ad
ποιεΐν, καί παραγενέσθαι είς τήν χώραν ύμών * vestram provinciam. Cogitare enim debetis, fra-
όφείλετε γάρ έννοείν, άδελφοΙ, δτι έάν λογισμός tres, quia hoc sibi et Tripolitani et A' xugitani
άπαιτή τούτο περί έαυτών διεξελθεΐν, ήδύναντο καί fratres potuerunt exigere, si ratio pateretur,
ol Τριπολιτανοί κα* ot *Αρζου(τανοι άδελφοί.
Συνόδου Χαλκηδόνος έκ τής τετάρτης πράζιως, Concilii Chalcedonensis ex actione guarta in
Ενθα σκοπεΤται το κεφάλαιον τύ κατά τούς Capite de episcopis JEgypii .
Επισκόπους τούς άπ’ Αίγύπτου.
ΟΙ μεγαλοπρεπέστατοι καί Ενδοξότατοι άρχοντες, Magnificentissimi et gloriosissimi judices 6St
και ή υπερφυής σύγκλητος είπεν. amplissimus senatus dixerunt :
α*. Επειδή ol εύλαβέστατοι Επίσκοποι τής Αίγυ- \ . Quoniam reverendissimi episcopi JSgJptlO-
πτίων, κ. τ. λ. rum, etc.* ut pag . 694.
ΠασκασΤνος ύ ευλαβέστατος Επίσκοπος, το- Paschasinus reverendissimus episcopus, vi-
ποτηρητήτ τού άποστολικού θρόνου *Ρώμης εΐπεν* Carius sedis apOStolicSB, dixit :
β'. El προστάττει ή υμ^^ρα έξουοία, καί κελεύετέ 2. Si praeceperit (23) gloria vestra, et jubetis il-
τί ποτέ αύτοΤς παρασχεθήναι φιλανθρωπίας Εχόμε- 0 1λ8 aliquid praestari humanitatis, fidejussoribus
vov, έγγύας δότωσαν, ότι ούκ Εξέρχονται ταύτης τής datis, ΠΟΠ exeant de ista civitate, quandiu Ale-
πόλεως, Εως ού ή ’Αλεξανδρέων Επίσκοπον δέξηται. xandria (24) episcopum accipiat.
Ol μεγαλοπρεπέστατοι καί Ενδοξότατοι άρχοντες Magnificentissimi et gloriosissimi judices et
καί ή υπερφυής σύγκλητος εΐπεν. amplissimus senatus dixerunt :
γ*. *Η τού ύσιωτάτου Επισκόπου Πασκααίνου 548 3. Sanctissimi [Div. ei Paris. Reverendis-
ψήφος βεοαία Εστω* δθεν μένοντες Επί τού οίκείου simi.) Paschasinisit firmum |/d. certum] judicium,
σχήματος ol εύλαβέστατοι Επίσκοποι τών Αίγυ- Unde permanentes in proprio habitu reverendis*
90 Cone. Afiric. c. 19.
(22*) Visitandis ab episcopo Cartbagin. Nihil (23) Corb. Si praecepit; quod Crabbus ita
hic de visitatore episcopo agitur. Visitare hoc emendavit : Si praeceperit. Legendum : Si pree-
loco est adesse concilio plenario, quod nunc in cipit. Atque ita habent codices Parisiensis et
una provincia, nunc in altera cogere debebat Divionensis.
episcopus Cartbag. ex decreto concil. Bippon. (24) Divion. Alexandrice Episcopum accipiam.
831 PHOTII PATRIARCHAE CP. «32
simi episcopi iEgyptiorum, aut dent fidejussores,
si boc illis est possibile; aut per (25) sacramentum
eis credatur, quia exspectant ordinationem futuri
episcopi magnae civitatis Alexandriae.
CAP. VIII. — Ne episcopus vel clericus dona-
tionis vel testamenti nomine tribuat aliquid ho-
mini haretico, etiamsi propinquus ejus sit .
Concilii Carthaginensis canones 22, 81.
Ut episcopi vel clerici in eos qui non sunt clerici
non conferant .
22. Et ut in eos qui catholici, ut pag. 827.
De episcopis qui hxreticos vel paganos hmre-
des instituunt.
81. Item constitutum est, oi si quis episcopus,
etc., ut pag. 827.
Textus. Nedum ab episcopis et clericisaccipere
haeretici prohibentur, verum etiam ab atiis.Dicitur
enim lib. i,tit. 5, const. 10, quod orthodoxus rem im-
mobilem quae orthodoxam Ecclesiam habeat, nullo
modo in haereticum transferre possit: [aut] alioqui
[illam] confiscari. Rursus const. 3, tit. 2 Novella-
rum ait : Si orthodoxus habens possessionem in
quaeancta sit Ecclesia, |illam| alienaverit, vel re*
liquerit, vel in emphyteusin dederit, vel locaverit,
vel quocunque administrationis genere praebuerit
aut Judaeo, aut Samaritano, aut Pagano, aut 540
Montanislae,aut Ariano,aut breviter alii haeretico,
ejus oppiduli Ecclesia ipsius dominium vindicato.
Lib. i, tit. 5, const. 18. Si haereticus, ut militiam (
vel dignitatem consequatur, aut publico munere
fungatur, aut doceat, aut causis patrociuetur, or-
thodoxum [se] simulet, et uxorem aut filios haere-
ticos [ipsum| habere constet, ejicitur. Sed etsi la-
teat, non potest quidquam rerum suarum donare,
alioquivealienare in haereticum. Verumillasipsius-
que hereditatem quae haeretico defertur, vindicat
liscus. Iu universum enim qui militiam [aliquam]
dignitatemque obtinent : qui advocationibus [va-
cant : ] qui publico munere, militarive magistratu
[funguntur : ] solos orthodoxos haeredes habent: et
quae ab illis quomodocunque ad haereticos perve-
niunt,exigit fiscus. Rursus eadem const. dicit : Si
filiorum alii sint haeretici, alii orthodoxi : soli or-
thodoxihaeredessunt.Quodsi omnessint haeretici, j
cognati orthodoxi haereditatem capiunt. Si vero
nulli sint, succedit, fiscus.Consl. 19. Haereticus hae-
retici filius neque donationem neque haereditatem
patris percipit. Const. 22. Neque ex militis testa-
mento haereticus haereditatem aut legatum capit.
Textus. Quae exhaereditationis causas ordinatNo-
vella 102, ait : Si parens orthodoxus sentiat filios
suos non esse orthodoxos, ipsos exhaeredandi fa«
cultatem habet. Quod si e diverso parens haereticus
sit, non alios, quam orthodoxos filios, aut his non
subsistentibus orthodoxos cognatos, haeredes scri-
l χ(ων, ή έγγύα; πχρεξουσιν, et τούτο αύτοις δυνιτόν,
ή έξωμοσίφ καταπιστευθήσονται, άναμένοντες τη*
χειροτονία* του έσομένου έπισκόπου της 'Αλεξαν-
δρέων μεγάλο πόλεως.
ΚΕΦΛΑ. Η'. — Περί τον» μήτε έπίσκοπον μήτε
κληρικόν διδόναι, δια δωρεάς ή διαθήκης, αίρε-
τικψ, κάν ειη συγγενής αύτού.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών κβ', πα'.
"ίΐστε τους έπισκόπ ους καί τους κληρικούς,
μηδέν συνεισα'γειν τοΤς μή όρθοδόξοις Χριστια-
νοΐς, εΐ καί συγγενείς 2τι μην ώσιν.
κβ\ Μηδέν διά δωρεάς των οικείων πραγμάτων,
κ. τ· λ.
Περί έπισκόπων των αΙρετικους ή "Ελληνας
κληρονόμους κχταλιμπχνόντων.
\ πα'. 'Ομοίως ώρίσθη, "να έάν τίς έπίσκοπος κλη-
ρονόμους συγγενείς, κ. τ. λ.
Ού μόνον άπό έπισκόπων καί κληρικών κωλύονται
λαμβάνειν οΐ χίρετικοΐ, άλλα καί έκ των έτέρων ·
ειρητχι γάρ βιβλ. α’ τίτ. ε’, διχτ. ι*, ότι Ούτε ορθό-
δοξος δύνχται καθ’ οΐονδήποτε τρόπον μεταφέρει*
εις αιρετικόν άκίνητον πράγμα, Ιχων ορθόδοξον
'Εκκλησίαν, έπει φισκούται · ή μεν τοι γ’ διάτ. τού
β' τίτ. των Νεαρών, φησιν, 8τι, 'Εάν όρθόδοξος έχων
κτήσιν, έν ή αγία έστιν 'Εκκλησία, έκποιήσή ή κα-
ταλίπη, ή έμφυτεύση, ή μισθώση, ή καθ’ οί αν δήποτε
διοίκησιν παράσχη ’ίουδχίψ, ή Σαμαρείτη, ή "Ελληνι,
ή Μοντανιστή, ή ’Αρειχνφ ή άπλώς άλλφ αίρετικφ, ή
'Εκκλησία τής αυτής κώμης την αύτού δεσποτείαν έκ-
δικειτω · βιβλ. α’ τίτ, ε’,διάτ. ιη’*'Εάν αίρετικός υπέρ
του τυχεΐν αξίας ή στρατείας, ή δημόσιον πραςαι φρόν-
τισμα, ή παιδεΰσαι, ή συνηγορήσαι προσποιήσηται
τον όρθόδοξον, και φανή γαμέτην ή παΤδας έχων
αΙρετικους, έκβάλλετχι · εΐ δε καί λάθη, ού δύνχτχί
τι των χύτου δωρεΤσθχι, ή άλλως έκποιεΤν αίρετικώ,
άλλα ταύτχ καί τήν αίρετικφ κχτχφερομενην αύτου
κληρονομιάν έκδικεΤ το δημόσιον * καθόλου γάρ οΐ
μετασχόντες στρατείας, ή άξίας συνηγορίας, ή δη-
μοσίας φιλοτιμίας, ή ουγκροτήσεως, παρά μόνων
ορθοδόξων κληρονομούνται * καί τά έξ αυτών όπωσ-
οΰν είς χίρετικόν έρχόαενα, το δημόσιον έκδικεΐ ·
ή δέ αυτή διάτ. φησίν, 5τι, *Εάν των πχίδων, οΐ μεν
είσιν αίρετικοι, ot δέ όρθόδοξοι, μόνοι υΐ ορθόδοξοι
κληρονομούσιν · εΐ δε πάντες shiv αίρετικοι, συγγε-
νείς όρθόδοξοι κληρονομούσιν · ή μή βντων, δ φίσχος
διαδεγεται * διάτ. ιθν, οί αίρετικοι τού αίρετιχού
παιδες, ούτε δωρεάν ούτε κλήρον αυτού λαμβάνουσι *
διάτ. κβ', ούτε άπό στρατιωτικής διαθήκης αιρετικός
κληρονομεί ή ληγάτον λαμβάνει.
*Η δέ τάς αΙτίας των έξερεδατιόνων τάττουσα ρβ#
νεαρά φησιν, ότι *Εάν γονιύς όρθόδοξος ών, αισθηται
τους Ιδιους παΐδας μή όντας όρθοδόξους, άδειαν
έχει ποιεΤν αυτούς άποκληρονόμους * εΐ δέ τουναν-
τίον 6 γονεύς έστιν αιρετικός, μή έχέτω άδειαν άλ-
λους γράφειν κληρονόμους, εΐ μή τούς όρθοδόξους
(25) Veteres libri et editiones, sacramenta , quod certe melius est,
833 SYNiAGMA ΟΑΝΟΝϋΜ. — ΪΙΤ. X, CAP. Vili. 834
πατδας · ή μή βντων αυτών, συγγενείς όρθοδόςου; · εΐ A bendi facultatem habeto. Sed si ex liberis aliqui
δέ τινες τών παίδων είσιν ορθόδοξοι, τινίς δε ου, ^ ού- sint orthodoxi, aliqui vero non :.substantia ad or-
ate etc του; όρθοδόξου; έρχεται, καν 6 πατήρ άλ- thodoxos pervenit : tametsi pater alios [etiam] hae-
λους έγραψε κληρονόμου; · el δ'ε μετά ταΰτα ol al- redes scripserit. Si vero postmodum haeretici fra-
pttixol άδελφοί όρΟόδοξοι γένωνται, δίδοται τδ tres orthodoxi fiant, datur ipsis competens portio :
αίρουν αύτοϊς μέρος, ου μην καί ol προλαβόντες καρ- non autem 550 etiam praeteriti fructus neque ad-
irol, ούτε λόγους άπαιτο-m τή< διοικήαιως · τέω; mifiislralionis rationes exigunt. Inierim tamen res
δε τα πράγματα ot ορθόδοξοι έκποιεΤν ού δύνανται · [hereditarias] orthodoxi alienare non possunt. At
tl μέν τοι μέχρι τελευτή: έπιμείνωσι τή πλάν^, si ad mortem usque in βΓΓΟΓβ permanserint, ple-
πλήρη την δεσποτείαν κτώνται ot όρΟόδοξοι και οι num dominium orthodoxi [eorumquej heredes
κληρονόμοι. et δε πόντε; ot πχτδε; αιρετικοί είσιν, acquirunt. Plane si omnes liberi haeretici sint, co-
όρθόδοξοι συγγενείς κληρονομούσα · εΐ δέ μή είσ?, gnati orthodoxi heredes fiunt. Qui si nulli sint,
τότε, εΐ μεν κληρικοί είσιν ot γονετ;, ή Εκκλησία tum si clerici parentes fuerint, Ecclesia civitatis,
xnc πόλεω; έν $ τήν οικη^ιν είχον, λαμβάνει τα in qua domicilium habueruntjacullates percipit,
πράγματα · εΐ δε ol έκκλησιαστικοΐ δι’ ένιαυτου Sed si ecclesiastici intra annum illas vindicare
άμελήαουσι διεκδικήται τα πράγματα, 6 φίσκος g neglexerint, capit eas fiscus. At si laici fuerint,
αυτά λαμβάνει · el δε λαϊκοί είσιν, b φίσκ ος αυτά sive testati sint sive non, facultates fiscus Capit,
λαμβάνει, είτε διεΤεντο είτε μή* τά αύτά κρατεϊ, έάν Eadem obtinent, SI filius orthodoxus parentes
6 παΤς όρθόδοξος ών, αισθηται τούς γονεϊς αίρετι- hereticos [esse] sentiat, quando (videlicet] ipse
κούς, όταν αϋτδς b παϊς διατίΟηται ή κληρονομηται. testamentum facit, svie succeditur.
*fl α* περί των Σαμαρειτών, δεύτερα ούσα τού Const. de Samaritanis l,quffi 2 est til. 3 Novel-
τίτ. του γ' τών Νεαρών, συνεχώρηαε τούς Σχμαρείτας larum, permisit Samaritanis tum ex donatione at-
λτμβάνειν δωρεάς καί έκ διαθηκών, καί διδόναι /.αχ que testamento capere, tum donare, et ad liberos
παραπέμπειν Σαμαρείταις αυτών παισί και γονεύσι SUOS, parentes, COgnatOS Samaritanos transmitte-
καΐ συγγενέσιν · ή μέν τοι τελευταία περί Σαμαρει. Γ6. At de Samaritanis ult.qu» est 3, tit. 3 Novella-
τών, γ’ ούσα του γ’ τίτ. τών Νεαρών φη»ιν, δτι, ο! rum, dicit: Samaritani ex testamento aut ab in-
Σαμαρεΐται ού κΛηρονομούσιν έκ διαθήκης ή έξ testato haeredes non fiunt, neque legata donatio-
άδιαθέτου, ούτε ληγάτα ή δωρεάς λαμβάνουσιν * nes* e capiunt : sed nec Samaritanos, aut quior-
άλλ* ούτε διαδόχους έζουσιν ές άδιαδό/ου Σαμαρείτας, thodoxos se simulant, non ita autem sentiunt, ab
ή σχηματιζομένους μεν τούς ορθοδόξους, ούχ ουτω intestato successores habebunt. Neque [vero] tes-
δέ φρονούντας · ούτε δέ διατίθεσθαι ή δωρεΐσθαι, lamentum faciunt aut legant, aut donant, nisi
el μή τοΤς όρθοδόξοις και πίστει και εργοις · τού- orthodoxis et fide et operibus : quibus non Sub-
των δέ μή β/των, αΐ ούσίαι μετά θάνατον ε!ς τόν aistei tibus, bona post mortem ad fiscum perve-
φίσκον έρχονται · ol δέ γην διαγεωργοϋντες Σαμα- uiunt.Caelerum qui Samaritani terras colunt, pa-
ρεϊται, δύνανται γρά^ειν κληρονόμους ανιόντας καί rentes atque liberos suos haeredes scribere, at-
κατιόντας αύτών, καί ληγχτεύειν αύτοϊς κχι τοΤς έκ que ipsis et ex transverso [cognatis], tametsi Sa-
πλαγίου, χάν ώσι Σαμαρεΐται · τούτων δέ μή οηων, maritani sint, legare possunt.Qnod si horum nul-
δ τού χωρίου δεσπότης, έν ώ έγεώργει δ τελευτή?ας, Ius sit, praedii in quo 551 defunctus agricola-
τήν ουσίαν λαμβάνει, τδν τόπον έν τυύτψ τού <ρί- batur, dominus substantiam capit : [quippe qui]
σκου έπέχων. vicem fisci in hoc obtineat.
*H δέ γ* διάτ. τού 0’ τίτ. τών Νεαρών λέγει · Μη- Constit.3,til.2 Novellarum dicit: Nullus haereti-
δείς αίρετικδς μή πατά μίσθωσιν ή έμφύτευσιν, ή cos per conductionem aut emphyteu$im,aut emp-
άγορασίαν ή έτέρφ τρόπψ άκίνητα πράγματα λαμ- tionem,aut ali ο modo ab Ecclesia aliove venerabili
βανέτω άπδ 'Εκκλησίας, ή άλλου σεβασμίου τόπου* loco res immobiles Capito. Alioqui hereticus qu80
έπει δ μέν αίρετικδς τά παρ' αύτού δοθέντα έπΐ τ^ hac de causa dedit, amittito : res autem ad locum
τοιαύτη *ίτί<* άπολλύτω, τύ δέ πράγμα έπανατρεχέτω 0 ex quo data est recurrito : dispensator autem qui
είς τδν τόπον έξ ού έδόθη · δ δέ δεδωκώς διοικητή* dedit de caetero a dispensatione arcetor, et in mo-
εΤργεται τού λοιπού πάσης τής διοικήσεως, καί μο- nasterium conjicitor, et per annum a sancta com-
ναστηρίφ έμβάλλεται, καί επί ένιαυτδν τής άγίας m unione segregator. Rursus eadem constit.ait : Si
κοινωνίας χωρίζεται* ή «ύτή δέ διάτ. <ρη*!ν, δτι, quis haereticorum, quibus connumerantur Nesto-
*Εάν τις τών αιρετικών, οΐς συναριθμούνται Νέστο- riani,Eutychianist«B,et Acepbali, speluncam ausit
ριανοί καί Εύτυχιανισταί καί Άκέταλοι, τολμήσοι religionis suae exaedificare, aut Judaei novam Syna-
καταγώγιον τή* Ιδίας θρησκείας ποιή**ι, ή ’ίουδαΤοι gogam exstruere: haec Ecclesia vindicato. Si [quis]
νίαν συναγωγήν, έκδικείτψ αύτά ή Εκκλησία* εΐ vero[quippiam]hujusmodi personaeinemphyteusin
δέ ένεφύτευσεν, ή έμίσθωσεν, ή δπωσούν είς διοίκη- dederit, aut locaverit, autquoroodocunqueadmini-
σιν δέδωκε τοούτφ προσώπψ, εί μέν είδώς δ δεσπότης strandum concesserit: el quidem haereticum illum
αίρετικδς έπραξε τούτο, πάσας τά; προσόδους τού [esse] sciens id fecerit omnes reditus quandill
χρόνου τού συναλλάγματος ή 'Exx>n»te τής πόλεως, contractus durat, Ecclesia civitatis, stibqua posses-
bff9 ή *τησι; έκδικιτ * άγνοούντι δέ τφ fio sita est, vindicat : sin ignorans, nullum illi
835 ί»ΗΟΤΐΙ PATRUrCH/E CP. . 336
damnum obvenit. Haereticus autem in utroque A δεσπότη, ο ύδεμία προσγίνεται ζημία * δ δέ αιρετικός
casu et possessione abigitur, et [ejus bona] pu- έφ* έκατέρου θέματος, καί της κτήσεις απελαύνεται
blicantur. καί δημεύεται.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΑ.
ΠΕΡΙ ΜΟΜΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΩΝ.
TITULUS XI.
DE MONASTERIIS ET MONACHIS
EM CAPUT I. — De monasteriorum cedi fica - n ΚΕΦΑΑ. a'. — Περί ποιήσεως μοναστηρίων0 x*\
tione, et ne h&C privati jurii sint , etdemona - του μή γίνεσθαι αύτά Ιδιωτικά * καί περί πρα-
Chorum rebus . γμάτων των μοναζόντων.
Concilii Chaleedonensis canones 4, 24. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών δ’, κδ\
4. Qui vere et sincere ut pag. 734. 8\ ot Αληθώς καί είλιχρινώς, κ. τ. λ.
24. Qui semel voluntate episcopi consecrata κδ\ Τά άπαξ καθ'ερωθέντα μοναστήρια κατά
sunt monasteria, et res quae ad ea pertinent ser- γνώμην έπισχόπου, μένειν είς τό διηκενές μονά·
vari.eaque non amplius fieri SSBCularia habitacu- στάρια * καί τα άνήκοντα αότοΤς πράγματα «ρυλάτ-
Ia. Eos autem, qui boc fieri permittunt, cano· τεσθαι τφ μοναστηρίφ, καί μηκέτι δύνασθαι γενέ-
num poenis subjici. σθαι τούτα κοσμικά καταγώγια 0 τους δέ συγχω-
ρούντας τούτο γίνεσθαι, ύποκεΤσθαι τοΤς έχ τών
κανόνων έπιτιμίοις.
Concilii cecumenici VI canon 49. Συνόδου οικουμενικής Ικτης κανών μθ\
49. Hunc sacrum etiam canonem renovantes μθ' Άνανεούμενοι καί τούτον τόν ιερόν κανόνα όρ(-
decernimus, Ut quae episcopali voluntate semel ζομεν, ώστε τά άπαξ καθιερωθέντα μοναστήρια
consecrata faerint monasteria, seinper monaste-Q κατά γνώμην έπισκόπου, μένειν είς τό διηνεκές
ria maneant, et res quae ad ipsa pertinent, mo- μοναστήρια καί τά άνήκοντα αύτοΤς πράγματα φυ-
nasteria serventur, et ea non possint esse atn- λάττεσθαι τφ μοναστηρίφ, καί μηκέτι δύνασθαι
piius eaecularia habitacula, nec ab ullo ex omni- αυτά κοσμικά καταγώγια, μήτε δέ ύπό τίνος τών
bus saecularibus tradi hominibus. Sed etiam Si Απάντων χοσμικοΤς άνδράσι τούτα έκδίδοσθαι * άλλ*
hoc hocusque factum est, hoc nequaquam ser- εί χ*ί μέχρι νύν γέγονε τούτο, μηδαμώς κρατεΤσθαι
vandum decernimus ; eos autem, qui deinceps δρίζομεν · τούς δέ άπύ του παρόντος πράττειν
hoc facere aggrediuntur, canonum poenis sub- τούτο έπιχειρούντας, ύποκεΤσθαι τοΤς έκ τών κα-
jici. νόνων έπιτιμίοις.
855 Concilii primi et secundi Constantinopoli Συνόδου a’ καί β’ συγκροτηθείσης iv Κωνσταν-
in cede Sanctorum Apostolorum habiti cano- τινουπόλει έν τφ ναψ τών #Αγίων 'Αποστόλων
nes 1 et β. κανών α* καί ς**.
4. Res adeo veneranda et honorabilis, etc., Ut α'. Πράγμα σεμνόν ουτω καί τίμιον, κ. τ. λ.
pag. 448.
6. Monachi nihil debent habereproprium: sed ζ"\ Ot μοναχοί ούδέν ίδιον όφείλ ουσιν Ιχειν, πάντα
omnia eorum monaeterio ascribi. Dicit enim beatus °δέ τά αυτών προσκλήρούσθαι τφ μοναστηρίφ · φησί
Lucas de iis qui credunt in Christum, et monacho- γάρ ό μακάριος Αουκάς περί τών είς Χριστόν πι-
rum institutionem describunt, quod nemo quid- στευόντων, καί τήν τών μοναστών πολιτείαν διατυ-
quam eorum quae aderant, proprium esse dicebat, πουντών, ώς ούδείς τι τών υπαρχόντων Ιλεγεν ίδιον
sed erant illis omnia communia. Et ideo iis qui είναι άλλ* ήν αύτοΤς άπαντα κοινά · διότοΤς έθέλουσι
monachi esse volunt, prius datur facultas de suis μονάζειν άδεια δίδοται περί τών υπαρχόντων αύτοΤς
rebus testandi, ac disponendi, et quibuscunque διατίθεσθαι πρότερον, καί οίς άν βούλοιντο προσ-
velint personis, lege scilicet non prohibitis, sua ώποις μη κεκωλυμένοις δηλονότι παρά τού νόμου τά
transmittendi. Postquam enim monachi facti fue- αυτών παραπέμπεσθαι · μετά γάρ τοι τό μονάσαι,
rint, omnium bonorum dominium monasterium τών προσόντων αύεοΤς απάντων τό μοναστήριον έχει
habebit,et nullam de rebus propriis curam gerere, την κυριότητα, καί ούδέν περί τών οικείων φροντί-
vel disponere eis permissum est. Si quis autem ζειν ή διατάσσεσθαι τούτοις παρακεχώρηται * εί δέ
deprehensus fuerit, possessionem aliquam, qfttt τις ?ωρ αθείη κτησίν τινα, ή τις ούκ άπεχληρώθη
838
83ΐ StKTAGMA CANONtli*. — tit. XI, CAP. I.
τψ μοναστηρίφ Ιδιοποιούμενος, και φιλοκτησίας πά- Α monasteria ascripta fuerit, sibi privatilD attribue-
θβι δου λουμένος, ταύτην μέν παρά τού Ηγουμένου ή Γβ, et acquirendarum possessionum cupiditati,
τού έπισχύπου άναλαμβάνεσθαι, και πολλών παρου- servire, ea quidem ab episcopo seu prafecto re-·
o rfqt πιπράσκεσθαι, κ*1 πτωχοΤς ά κόροι ς διανέμεσΟαι* cipiaiur, et in multorum praesentia vendita! pau*
τόν Se γβ την το ι αύτην κτησιν, κατά τόν πάλαι *Ανα· peribus et mendicis distribuatur. Eum autem qui
v(«v ύποουλ^ν μσλέτήσαντα, τψ προοήχοντι Ιπιτιμίψ eam possessionem, ut olim Ananias, subripere
ή άγία σύνοδος ώρισβ σιοφρονίζβσθαι * δήλον δέ, ώς meditatus est, convenienti pcBna castigandum
& τινα πβρι μοναζόντων άνδρών ή άγία σύνοδος έχα- esse sancta synodus statuit. Clarum est autem,
νόνισβ, τά αύτά καί πβρι μοναζουσών γυναικών χρα- quod quae de viris monachis nancta synodus ca·
τβτσΟαι έδιχαίο>σβν. nonice constituit, ea in monachis quoque femi-
nis valere, et observari a)quum censuit.
Συνόδου Νίκαιας τό p9, χάνων ιγ\ Concilii Niccmt II canon 13.
*θτι μεγάλης χαταχρίσβως αξιοί βΐσιν οΐ τά Quod magna damnatione digni sunt qui mcb
μοναστήρια κοινού ντε ς. nasteria communia faciunt diversoria .
γ9. ’Επβιδη διά τήν γβνομβνην κατά τάς Αμαρτίας 13 Quoniam per eam qoffi fuit propter peccata
ήμών συμφοράν έν ταΤς *Εχ<λησ(αις χαθηρπάγησάν Β nostra in Ecclesiis calamitatem sacrosanclm quae-
τινβς βύαγβτς οΓκοι 6πό τινων άνδρών, έπισχοπβτά τι dam aedes 3114 a quibusdam viris arreptas sunt,
καί μοναστήρια, καί έγένοντο κοινά καταγώγια, ει et episcopatus, et monasteria, et facta sunt com-
μλν ol διαχρατούντβς ταϋτα προαιρούνται άποδιδόναι, munia diversoria : si qui ea qurtem tenent, vo-
tva κατά τό άρχαΐον άποκατασταθώσιν, ευ Αν h01 ’ lunt reddere, ut in pristinum statum restituan-
cl δβ μή γβ, el μεν τού καταλόγου τού Ιερατικού είσι, tur, bene et pulchre babet ; . sin minus, si sunt
τούτους χαθαιρβΤσΟαι προστάσσομεν * εΐ δ! μοναχοί ή quidam sacerdotalis catalogi, eos deponi jube-
λαϊκοί, άφορίζβαθαι, ώς δντας κατακρίτους άπύ τού mus : sin autem monachi vel laici, segregari, ut
Πατρύς, καί τού Πού, καί τού άγίου Π εύματος, καί qui sint condemnati a Patre, et Filio, et Spiritu
τβτάχθωσαν όπου b σκώληξ ού τβλευτφ και τό πύρ sancio, et ponantur ubi vermis non moritur, nec
ού σοέννυται, δτι τή τού Κυρίου φωνή Ινσντιούνται ignis exstinguitur, quia voci Domini adversantur,
τή λεγούση · Μή ποιβϊτβ τόν οίκον τού Πατρός qua dicit : Ne facite domum Patris mei domum
μου οίκον έμπορίου. negotiationis 81.
Η ιγ* διάτ. τού α* τίτ. των Νεαρών λέγει, δτι 'o Textus . Const. 13, tit. 1 Novellarum ait : Qui
βουλόμβνος οίκοδομήσαι μοναστήριον, πρότβρον προσ- monasterium aedificare vult, prius cum locorum
διαλεγέσθω τψ έπισκόπψ των τόπων, όπως άν kxet c episcopo agito, quo ille veniens votum faciat, et
γβνόμενος, βύχήν ποιήσοιτο και σταυρόν πήξοι, καί crucem figat : atque tum (demum] aedificii funda-
τοτε τού χτίσματος ή άρχή γινέσθω · καί ή γ9 διάτ. mentum jacilor. Et const.3,tit. 2 Novellarum ait:
τού p’ τίτ. τών Νεαρών φησιν, ότι, 'ο θέλων κτίσαι Qui monasterium exstruere vult non aliter aedifi-
μοναστήριον, μή άλλως άρχέσθω τού οίκοδομήματος, calionem incipito, nisi locorum episcopus preces
el μή ό τών τόπων έπίσκοπος βύχήν λκε^β ποιήσει, illic profuderit, et pretiosam crucem fixerit. Certe
καί τόν τίμιον πήξει σταυρόν · 6 δέ άρςάμενος νέον qui semel exstruere, vel vetus renovare coepit, con·
χτίζειν ή παλαιόν άνανβούν, άναγκάζβται πληρώσαι · sum mare cogitur. Legas [vero] etiam quae annotata
άνάγνωθι καί τά προγραφέντα έν τψ α9 κβφ. τού p9 SUntincap. 1, tit. 2, et cap. 14, tit. 3 praesentia
τίτ. κεφ. τβ τβσσαρεσκαιδεκάτψ τού γ9 τίτ. του παρ- operis. Constit. 1 , tit. 2 Novellarum ait: Nemo mo·
όντος συντάγματος · ή δέ α9 διάτ. τού p9 τίτ. τών nasterium, in quo altare erectum, aut sacrum mi-
Νεαρών λέγει· Μηδβις μοναστήριον πωλείτω, ή άμει- nisteriuni exhibitum, aut monachalis exercitatio
βέτω. ή δωρείσθω, ένθα θυσιαστήριον καθιδρύθη fuerit : [vel] vendito, vel permutato, vel donato,
καί Ιερά γέγονε λειτουργία καί μοναχική δσκησις* Alloqui quod factum fuerit, irritum erit: et qui ce-
έπεί τοι γβ τό γβνόμενον άκυρον Ισται, και τών τι- perit, pretiis excidet : qui autem vendiderit, et rei
μημάτων δ λαβών έκπεσβΤται, καί ό πιπρα'οκων ζη- ο ct pretii amissione multabitur : atque illa sanctis-
μιωθήσβται τή τβ τού πράγματος έκπτώσει καί τή simae ejus loci Ecclesiae, venerabilibusque ejus
τού τιμήματος άπωλβίφ, τή κατά τόπον άγιωτάτ^ loci monasteriis attribuentur. 535 Quamobrem
Έκκλησή, καί τοΐς κατά τόπον εόαγέσι μοναστή- [Ecclesiarum atque monasteriorum dispensato*
ρίοις, τούτων προσνεμομένων * ώστε αυτούς προνοεϊν ΓΘ8] dispiciant, ut quod male alienatum est,admo-
τού τό κακώς έκποιηθεν, αύθις έπαναγαγβϊν είς nasticae [habitationis] formam reducant.Neque(ve-
μοναχικόν σχήμα· μήτε ύποθήκη έπΐ τούτοις ro] hypotheca in his valeto, sed irrita esto, et mo-
ρώσθω, άλλα άκυρούσθω, καί τό μοναστήριον τή nasterium sancto ministerio addicitor. Et constit.
ίβρφ λειτουργά προσκυρούσθω * κα* ή p* διάτ· τού ρ9 2, tit. 2 Novellarum ait : Monasterium in hoc ne
τίτ. τών Νεαρών φησιν, δτι έκποίησις μοναστηρίων alienator, ut sacrata forma in privatam con-
μή γινέσθω tai τψ τό Ιερατικόν σχήμα είς Ιδιωτι- versationem transformetur. Alioqui episcopi id
κήν διαγωγήν μβτασχηματίζεσθαι, έπεί άδειαν 2χου- monasterium vindicandi, et ad pristinam formam
8i Joan. ii, 16,
839 ί>Η0Ι1ί PATHIARCH Λ CP. 840
reducendi facultatem habent. Lib. I, tit. 3, const. A σι* ol έπί< ικοπόι τδ τοιούτον μοναστηριού έκδικεΤν,
38, ait : Qui monasteria sua relinquunt, non re- χ»ί εις xb πρυτερον Ιπανάγειν σχήμα · βιβλ. α’, τίτ .
cipiunt quas ad illa [resj mobiles adduxerunt, διάτ. λη* φησίν, δτι, Οί τα ΐδια μοναστήρια κατα-
cujuscunque quantitatis fuerint : tametsi de illis λιμπάνοντες, ού λαμβάνουσιν άπερ αύτοΤς προσήγα-
nulla actorum monumenta confecta sint. In im· γον, νικήτα δσησδήποτε ποσδτητος οντα, καν μη
mobilibus autem jus servari oportet, quouiain illi «υνεστι πράςις ύπομνημάτων έπ αύτοΤς · περί δε
qui dedit, illarum vindicatio non interit. *ών άκιν^των δεΤ τά νδμιμα φυλάττεσθαι, έπεί ούκ
αναιρείται τφ δωρησαμένφ ή έκηκησις αυτών.
Et const. 13, tit. 1 Novellarum dicit : Si quis Kii ή ιγ* διάτ. του a’ τίτ. των Νεαρών λέγει, δτι
monachas recedere velit, quascunque res, quando Et τις μονάσας άναχωρήσαι βουληΟή, τα πράγματα
(mooasteriumj ingressus est, habuit, in monasterii δσα παρεΤχεν ήνίκα είσήει, της δεσποτείας εσται του
dominium cadent. Et: Cum monasterium ingredi- μοναστηριού* καί δα Δεΐ τδν θέλοντα μονάσαι, διατυ-
tur, quemque de rebus suis statuere oportet Ingre- πουν περί τών Ιδίων πραγμάτων · είσελθδντι ^άρ αύτψ
dieniemenim [illae] comitantur: tametsi id non ex- συνακολουθούσι, καν μτι τούτο £ητώς ειπ^ι * εΐ μεν τοι
presse dixerit. Verum si cum liberos habeat, illis παΤδας εχων, Ετυχε τινα πράγματα δωρησάμενος, ή
res aliquas, quae legitimam portionem substantiae Βδωρησαμένη αύτοτς, ή υπέρ προικδς, η πρδ γάμου
ejus conficiant, dotis donationisve ante nuptias no- δωρεάς, καί ποιεΤ ταύτα τδ νδμιμον μέρος τής «ύ-
mine donaverit : in reliquis illi nullam communi- του περιουσίας, μή έχέτωσαν ol παΤδες προς τά )οιπα
cationem habento. Sin nihil ipsis,aut minus legiti- μετουσία* * εΐ δέ μηδέν αύτοΤς, η Ελαττον του νο-
ma donaverit: etiam postquam ipse monachus fac- μίμου έδωρήσατο, και μετά τδ μονα'σαι αύτδν δφεί-
tus fuerit, debetur illis legitima· Plane si maritus λεται τοΤς παισί τδ νδμιμον * εί δέ άνήρ ή γυνή μο-
autuxor lucratur. Et : Si monachus in militiam, aut νάσει, τδν άπδ τελευτής κάσον δ Ετερος κερδαίνει ·
ad aliam vitae formam habeat: substantia ejus apud καί δτι Έάν μοναχδς εί; στρχτείαν Ιλθη, ή Ετερον
monasterium remanet, ipse vero provincialis C0- βίου σχήμα, ή μέν ουσία μένει παρά τφ μοναστή·
hortalis sit. 5SeSed et si quie in aliud monaste* piq> αύτδς δέ ταζιώτης έπιχώριοις γίνεται * εί δέ και
rium transeat : facultates ipsius ad primum mo- vu είς μοναστήριον άϊ.δ μοναστηρίου μετέλθοι, ή
nasterium pertinent. Caeterum praesules ipsum ne Ουσία αύτού τφ πρώτφ μοναστηρίω διαφέρει * ot
iuscipiunto: atque hoc [ipsum] tum episcopi tum μέντοι ήγούμενοι μή δεχέσθωσαν αύτδν * κωλυέτω-
archimandritae prohibento. οαν δέ τούτο καί οί Επίσκοποι καί οί άρχιμανδρΤται.
Dicit vero etiam const. 52, tit. 3, lib. 1. Si quis Λέγει δέ καί διάτ. νβ’ του γ* τίτ. του α* βιβλ. δτι
6Χ casu si liberi non exsistent, restitutione vel τι> βζρ*$ή ύποκαταστάσει ή άποκαταστάσει
substitutione gravatus fuerit, et quod vitam monas- άπαίδου, καί μή βουληθή γαμήσαι δι* άσκησιν,
ticam praeferat, matrimonium contrahere nolit : μένει έχων τά πράγματα * καί περιών αυτά δαπανφ,
res [assignatas] retinet, atque dum vivit, insumit ή καταλιμπάνει ώς θέλει εύσεβώς μέντοι * εί δέ καί
illas, aut quomodo vult relinquit dummodo in pias ύπο αφεσιν παιδοποιίας αύτψ καταλειφθή, Εχει αυτά
causas. Sed et S1 sub conditione procreandorum **ί μή παιδοποιών · τδ αύτδ καί έπί παρθενευούσα·ς -
liberorum ipsi relictae sint,habet illas liberis non ή αυτή διάτ. φησίν, βτι, Έάν τις τών συνοικούντων
procreatis Idem etiam de virginitatem sectantibus μονάση, πέμπει βεπούδιον δ άλλος, καί χώρα τοΤς
[mulieribus] eadem COnst.dicit.Quod si unus con- άπδ τελευτής συμφώνοις · καί τδ Εντεύθεν κέρδος
jugum vitam monasticam suscipiat, alter repudium φυλάττεται τοΤς ώς είκδς ουσιν Εκ του αύτου γάμου
mittit, locusque [est] ex morte pactis, et quod inde παισίν * ή τδ κερδαναν πρδσωπον μή έλθδν εις δεύ-
lucrum provenit, servatur ex eodem matrimonio vtpov γάμον · καί τού άνδρδς μονάζοντος ή γυνή
forte exsistentibus liberis, aut id lucratur [ea] per- έτέρφ ού γαμεΤται έπί Ενα Ενιαυτδν · εί μέντοι τις τών
sona quas ad secundum matrimonium non devenit, μνηστήρων μονάσει, ol ά^αβώνες άπλοι άποδίδον-
Gaeterum si sponsus quispiam in monasterium ναι, καί ούδέν ζημιούνται, ώς ή νδ* διάτ. τού αύτου
concedat, simplices arrhm adduntur, nullumque ο^ίτ.
damnum subilur : ut ejusdem tit. const. 54.
Et quae de repudio tractat No vellat 17 ait: Καί ή περί (ίεπουδίων διαλαμβάνουσα ριζ* νεαρά
Si praeter causas ab ipsa dictas mulier repudium φησιν, βτι έάν παρά τάς είρημένας αύτή αιτίας γυνή
miserit : dos marito aut in dominium, aut si liberi πέμψη βεπούδιον, ή μέν προίξ τφ άνδρί δίδοται, ή
subsint, in usum fructum datur. Mulier autem per κατά δεσποτείαν, ή παίδων ύπδ/των κατά χρήσιν · ή
judicem episcopo civitatis iu qua habitat traditur, δέ γυνή διά τού δικάσαντος παραδίδοται τφ έπισκδπφ
et per ipsum ad omnem ejus vitam in monasterium τής πδλεως έν ή οίκεΤ, καί δι’ αύτού μοναστηρίφ
conjicitur. Atque Si quidem liberos habeat, bessem Ιμβάλλεται πάσαν τήν ζωήν αυτής · καί εί μέν Εχει
substantiae ejus [illi] capiunt, trientem vero monas· παΤδας, τδ δίμοιρον μέρος τής ούσίας αύτής λαμβά-
terium.Sin vero non liberos, sed parentes habeat : νουσι * τδ δέ τρίτον, τδ μοναστήριον· εί δέ πατδας ούκ
bessem monasterio, trientem autem parentibus Ιχει άλλα γονετς, τδ δίμοιρον δίδοται τφ μοναστή -
dato : extra quam si qui illam in potestate habent, ρίψ * καί τδ τρίτον, τοΤς γονεύσιν * εί μή ύπ’ Ε;ου·
injusto repudio assensum praebuerint. 8S7 Tunc αίαν αύτήν Εχοντες τφ άλόγφ βεπσοδίφ συν^/εσαν,
841 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. XI, CAP. i. 842
τότε γαφ τ tivti χψ μοναστηρίψ προσκυρούτχι · ώσπερ A enim omnia monasterio applicantor, quemadmo-
χχί δτε μήτε πχΐδας, μήτε γονεΤς ή γυνή Εχει. dum etiana quando nequo liberos neque parentes
mulier habet.
Καί ή β9 διάτ. του α» τίτ. των Νεαρών φησιν, δτι, 7V#ittS.EtCOnst.2,tit.l Novellarum ait: Cumser-
Αούλου, ή έναπογραφου κατά τήν διάστιξιν αυτής vus aut ascriptitius secundam hanc distinctionem
μονάζοντος, τά πράγματα άπερ ι’.ς τδ μοναστήριον monachus factus fuerit, res quas in monasterium
ίγαγε, λαμβάνει b δεσπότης * ού μένουσι δε άμα attulerit, capit dominus.Non cohabitant monachi
μοναχοί καί μονάστριαι, άλλ9 οΐ άνδρες είς έτέρους simul et monastrisa. Alioqui in alia loca transfe-
μεθίστχνται τόπους, και διαιρούνται είς αυτούς τα runtur Viri, et res [communes] inter ipfiOS pro ΘΟ
πράγματα προς το άρμόζον αύτοΐς δ(χχ>ον * b δε βε- quantum cuique juris competit dividuntur. Si qui
βχρημένο; ληγάτω ή άποκατχστάσει, υπδ αφεσιν Sub conditione matrimonii autnon suscipiendorum
γάμου ή άπχιδίας, ή έάν ουτω δωρηθή ή Ιλθη τινί, liberorum, legato vel restitutione gravatus esi,aut
καί γένηται μοναχές ή άσκήτρια, σβέ*νυται ή άπο- 81 CUI quidquam hac conditione donatum est, ad
κατάστασις · κάν γαρ τών μοναστηρίων έξέλθωσιν, quemve [quidquam] pervenerit, monachus aut mo-
δμως τά τοιαϋτα πράγματα μετά τών άλλων αύτών naslria fiat, exstinguitur restitutio. Nam tametsi
τοτς υοναττηρίοις διαφέρει * εί δε έπί Αναλύσει αί- Β monasteriis [poslmodum illi] egrediantur, istius-
χμαλώτων, ή άποτοοφή πτωχών, ή τοιαύτη δπόατα- modi tamen res cum ipsorum aliis ad monasteria
σι; γίνηται, έξ ο ύδ?>δ; τών είρημένων τρόπων άπο- pertinent Si tamen ad redemptionem captivorum,
κλείεται * του είσιόντος είς το μοναστήριον, ειπερ aut exhibitionem pauperum istiusmodi resiitutio
ουκ έχει παΐδας, τά πράγματα τψ μοναστηρίφ mandata sit,nullo praedictorum modorum excludl-
διαφέρουσιν * εί δέ παΐδας Ιχει, καί ού διετύπωσε tur. Ejus bona qui monasterium intrat, si liberos
περί τών αυτού πραγμάτων πριν είσέλθη, άδειαν non habet, ad monasterium pertinent. Sed ei habet,
έχει και μετά ταϋτα διατυπουν · καί ού δόναται τδ nec de rebus SUIS priusquam intret Statuit: Statuen-
νόμιμον μέρος μειούν, καί έαυτφ δέ φυλάττει παιδύς di pOStmodum facultatem faabel.Non potest autem
ένος Αναλογίαν, όφείλουσαν τψ μοναστηρίφ προσκυ· minuere legitimam. Sibi vero unius filiorum porlio-
ρωβήναι · εί δε τελευτήσει έν τψ μοναστηρίφ πριν nem servat, qua monasterio applicari debet· Quod
ποιήση τήν διατύπωσιν, τδ μέν νόμιμον οί παΐδες · si priusquam dispositionem faciat, in monasterio
λαμβά^ουτι, τά δε λοιπά τδ μοναστήριον * ούδείς τών decedat, legitimam liberi capiunt, residuum vero
μνηστήρων προφάσει τών ά^αβώνων ζημιούται μο- monasterium. Nullus sponsus occasione arrharum
νάζων * καί b γάμος έκ τού λαβεΐν Ενα τών συνοικούν- dispendium facit, si vitam monasticam suscipit,
των τδ μοναχικδν σχήμα, λύεται χωρίς £επουθίου, [ΡθΓΓθ] matrimonium etiam, Cum alter [conjugum]
καί αναλαμβάνει ή γυνή τήν προίκα καί τά άλλα ^ monachalem habitum sumit, citra repudium diri-
αύτής πράγματα * τψ δε μή μονάσαντι τδ άπδ τελευ- mitur : et mulier dotem aliasque suas res reci-
τής συμφωνηΟέν κέρίος άρμο'ζει · εί δέ άμα οι δύο pit. Verum qui in monasterium non concedit, ei
άποτάξονται, ούδείς αύτών Εκ πού έτέρου κερδαίνει, et lucrum quod in mortem pactum est competit,
μή έκών τις τψ έτέρψ δωρήσεται. Plane si ambo [mundum] 588 valere jusserini,
neuter ab altero [quidquam] lucri sentit, nisi si
sponte alter alteri [aliquid) donet.
*H δέ περί τοποτηρητών διαλεγομένη ρλδ9 νεαρά 2Vd?/ttS.Qu«B de vicariis disserit COnStit. 1 34 ait :
φησιν, δτι, ’Εάν γυνή έπί μοιχείφ καταδικασθή, Si mulier adulterii condemnata sit, competentibus
ταΤς προσηκούσαις πληγαΤς ύποβαλλομένη, μονά· Subdita poenis in monasterium Conjicitur. Potesta-
στηρίψ εμβάλλεται, καί άδειαν Εχει b άνήρ είσω διε- tem autem maritus habet, ut illam intra biennium
χίας αυτήν άναλαβεΐν, μή βλαπτομένου τού γάμου recipiat : neque per ea quaa medio tempore [facta
έκ τών iv τψ μέσψ * εί δέ παρέλθοι ό χρόνος, ή τε· sunt,] matrimonium l&ditur. Sed si [id] tempus
λευτήσει μή άναλαβών αύτήν, τδ σχήμα λαμβάνει* preetereat, aut non recepta illa [maritus] decedat,
καί εί μέν Εχει πατδας, λαμβάνουσι τάς όκτώ όγγίας, assumit habitum : et siquidem liberos habet, octo
καί τδ μοναστήριον τάς δ9· εί δέ μόνους Ανιόντας Εχει D [illi] uncias capiunt, monasterium autem qualuor,
μή συνεργήσανεας τψ άτοπήματι, λαμβάνουσι τάς sin ascendentes duntaxat,qui ad istam insolentiam
δ' όγγίας, και τδ μοναστήριον τάς η9 * εί δέ συνήρ- Opem Π OH tulerint, capiunt [illij uncias qualuor,
γησαν ή μή δέ δλως είσιν Ανιόντες ή κατιόντες, λαμ- monasterium autem octo.Sed si opem tulerint, aut
βάνει πάντα τδ μοναστήριον, τών έν τοίς προικώο ις omnino nulli neque ascendentes neque descenden*
συμφώνων έπί πάντων τών Οεμάεων τψ άνδρί φυ- tes fuerint, monasterium omnia percipit. [Interim
λαττομένων * έάν δέ τις έπί μοιχείφ κατηγορηθείς, tamen] qusa in nuptialibus pactionibus [comprehen-
καί κατά προδοσίαν τού δικαστού, ή έτέραν αιτίαν ea sunt,] in omnibus casibus marito servabuntur,
άποφύγοι τάς ποινάς, καί (ατά τούτα ζώντος ή τε- Quod si quis de adulterio accusatus per proditionem
λευτήσαντος τού άνδρδς αυτής, αίσχρώς αύτή συν· judicis vel aliam causam poenas effugerit, et post·
α /αστρέφηται, ή πρδς γάμον αύτήν λάβη, ούτε b γά- modum [vel] VIVO Vel mortuo adulterae marito, CU1H
μος Εββωται, άλλ* δ μέν άνήρ ώς μοιχδς ύπδ παντδς ille turpiter conversetur, aut in matrimonium ip-
άρχ οντος κολάζεται, ή δέ γυνή σωφρονιζομένη έμ- sam assumpserit, matrimonium nullius est mo-
PiTEOL GrH. CIV. 27
843
ΡΗΟΤΙΙ ραΤΜαβοηλϊ CP.
m
ΌΛΟ
menti· atque »« q»'dem a magistratu punitur, mu- a βάλλ.ται μον«τηρίΨ 8λον τον χρ^ον τή; ζο»ί; *δ-
Uervero castigate «t tonsa in omne vitas tempus τής · «i τ* uk &*?*««
in monasterium conjicitur. lUlriusquej autem res «ύνψ τού κ«5μ^το« των πριδατων, xxt των χι=ι τοπον
periculo (quomodo dictum esi) comitis Ircruml άρκτων.
■»*'. »■· - “V ~ « ·*«
momuteriit assumuntur ad clericatum rei ad p(«v γινομτνων ί,γονμτνων l ·χλτιρΐχων
dignitatem hegumeni.
Concilii Carlhaginensis canon 80.
Ut de alieno monasterio susceptos ncc prmposi-
tos monasterii nec clericos liceat ordinare.
80. Item placuit 8* ut, si quis de alterius mo-
nasterio susceptum vel ad clericatum promovere
voluerit, vel in suo monasterio majorem monas- ...
«erit constituerit, episcopus qui hoc fccml,a c«- B ι»*ν ηαγαφ^,
terorum communione sejunctus, su* tantum των >οι*ων «
plebis communione contentus sit, et ille neque
clericus, neque prepositus perseveret.
Concilii Nicoeni ii canon 21.
Quod non oportet monachos, propriis relictis
monasteriis, in alia transire.
21 .Non oportet monachum vel monacham pro-
prium relinquere monasterium, et ad aliud se con-
ferre.Si hoc autem contigerit, ipsum ut hospitem
accipi est necessarium sed eum recipi sine mente
monasterii ejus prsefecll, non convenit.
cap IU, — De servis qui monachi fiunt, vel „ ; · , ■
rdw.«« pratexltt fm4.lm Imi.. r» *-
fugiunt · , Λ 4 Λ„ n a Συνόδου Γαγγρων κανών γ*.
Concilii Gangrensts canon 3. C AUV090W - . 1
Συνόδου Καρθαγέννη; κανών π#.
τους άπύ άλλοτρίου μοναστηριού ύιεο-
δεχθέντας, μηδε Ηγουμένου; του μοναστήρι ρη$έ
κληρικούς, ΙξεΧναι χειροτονεΤν.
π\ ^Ομοίως ήρεσεν, "ν« έάν τις από άλλοτρίου
μοναστηριού ύποδεςηταί τινχ, και προς κλήριοσιν
προαγαγεΤν έθελήσοι, ή του Ιδιου μοναστηριού ήγού-
' & τούτο ποιων έπίσκοπος, άπο
της των >οιπών κοινωνίας χωριζ<5μενος, τη τού Ιοίου
λαού κοινωνίφ αρκεσΟή μόνη * έκεΤνος δε μηδέ κλη-
ρικύς μηδε Ηγούμενος έπιμείνη.
Συνόδου Νικαίας το β', κανών κα'.
?Οτι ού δεΤ τους μοναχούς κατα)ιμπάνειν τα
οίκεχα μοναστήρια καί έτέροις μεταβαίνειν.
κα'. Μη δεΤν μοναχύν ή μονάστριαν καταλιμπάνειν
την οικείαν μονήν καί έν έτέρφ άπερχεσΟαι · ει οε
συμβη τούτο, ξενοδοχεΤσΘαι αύιον άναγκαΤον · προσ-
λαμβάνεσαι δε ανευ γνώμης τού ήγουμένου αυτού, ού
προσήκει.
ΚΕΦΛΛ. Γ\ — Περί δούλων μοναζόντων, ή προ-
* - * ' και μή δου-
UVftv WW" * ν -
3. Si quis docet servum pietatis praetextu do-
minum contemnere, et a ministerio recedere, et
non cum SCO benevolentia et omni honore do-
mino suo inservire, sil anathema.
Concilii Chalcedonensis canon 4.
4. Qui vere et sincere, elc., ut pag. 784.
Concilii cecumenici vi canones 43, 85.
43 Licet omni Christiano vitam exerciialricem
eligere, et rerum ad vitam pertinentium deposita
tempestate, monasterium ingredi, et habitu mona-
— — I ΙΓ ·
γ’.Ει τις δούλον, προφάσει θεοσεβείας, διδάσκοι κα-
ταφρονεί δεσπότου, καί ά^αχωρεΤν τής ύπηρεσίας,
καί μή μετ’ εύνοίας και πάσης τιμής τψ αυτού δε-
σπότη έξυπηρετεΤσθαι, Ανάθεμα έστω.
Συνόδου Χαλκηδόνος κάνω* δ’.
δ\ 01 Αληθώς καί είλικρινως, κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικής ζ* κανών μγ\ πε\
μγ\ Έξύν ύκ άρχει παντί Χριστιανψ τον Ασκητι-
κήν έλέσθαι βίον, καί τήν πολυτέραχον ζάλην των
βιωτικών πραγμάτων άποθέμενον, έν μοναστηριφ
t-mnimuie monasleriiim ingredi, et habitu mona- ριωτικων πΡ»γμ^ r— -
hT^tri> ,u.»»,u. prolapsione depreben- g g" " *Γ,Τ^
sus fuerit.Salealor enim noster Deus inqaiu Eum “*.*· A? μ Λ Ή
τ·.ΐΓ«ο a·.
omne verbum ex Scriptura accepimus «. Servos &ύλ<ΙΓίπί τρ,αί
ergo.qui a suis dominis manu miUuntur^busle- ^
οϊ τϊ> χδρος π«ρ8ν:*ς τί) lUuOtpIq xpigoiatxm, xal
xb mixhi U txjtmv rot,- γινίμέ^οις Λ*ρ*ξο«»»χ.^
'H λζ·’ 8iix. τοϋ γ’ v(t. τοδ χώδ. φηνΐν. οτι, Ot
Ινιπόγρκροι, χωρι< τυνχιχί»«ως τών δ*»«βτων μο-
stibus eo frui honore decernimus, qui praesentes
libertati vires et firmitatem afferent; et ut iis, quas
ipsis testibus facta snnt, fides habeatur, efficient#
7V*<us.Const.36,titoli tertii libri primi cod.ait,
quod qui aacriptitii citra qonsensum dominorum
» C#». Carllttl· a, eap. IS ; Coocil. Afric.e.47.» Joao. n, 31. « Mailb. Hin, i6;D«iil.OT. 1».
846
8i6 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. XI, CAP. Ιί, III.
νάζοντες, ούτως αύτοΤς ύπόκε ινται, ώς μη τοΰτο γε- A monachi facti SUDt,ila ipSIS obnoxii Sunt, tanquam
νομενοι * διάτ. λ;’, δούλοι γνώμτ των δεσποτών μο- monachi facti ΠΟΟ esSent.CoDStit. 37. Servi VOlun-
^άσαντχς έλευθερούντχι * el δέ την άσκησή κατχλι- tate (Jominonirn monachi facti, libertatem conse ·
πόντες, είς έτέραν μετέλΟωσι κχτάστχσιν άνχδου· quuntur.Sed &i relicta vita Solitaria ad alium [vi-
λούνται · ^ δ* ιγ’ δ·.άτ. τού κ’ τίτ. των Νεαρών φησιν, β] statum transierint, servituti denuosuhji.gaulur.
δτι, Oi πχρχγενόρενοι είς μονήρη βίον, είτε Ιλεύθε- Constitutio decima tertia tituli primi JSovellarum
pot είτε δούλοι, πρότερον τριετίαν προσκαρτερείτω- ait: Monasticae vitocandidati sive liberi sive servi
σαν, κουρά τ* και έαΟητι χρώμενοι τών λαϊκών, καί sint.|a(iinissioncm]perlrienniumftuler&nierexs-
τας Γραφα; μανΟάνοντες, ναι την τύχην αυτών όμο- pectanto. [Interea tamen] tonsura et vestitu laico-
λογουν-.ες, ν.Δ την αΙτίαν τού θέλειν μονάσαι, μή rum UtUnt01,Scripturas56l disCUniO,COnditioncm
ποτέ πονηρά ϊ7τ\ · και νουθετείαθωταν · καί εΐ προσ- suam et causam quare monachi fieri cupiant, ne
καρτερά αουαι την τριετίαν, καί a;iot ιρανώαι τού forte mala sil, fatentor et admoventor. Etsi trien-
μονάααι, τότε *ειρέσ0ω3χν, κα'ι δουλβία; έλευθερούν- nium exspectarint, dignique qui monachi fiant vi-
ται · εί δέ τις εί’σω τριετίας αύτδν δουλαγωγεΤ, λέγων deantur.lu n C tondentor. atque SeivituteJiberantor.
αύτδν ύφελδμενον τινα προαδαρμεΤν τφ μονχστηρίω, Si quis vero intra triennium in servitutem quem-
μη προχείρω; α!>τδν άφελκέτω, άλλα δεικνύτω πρό- β quam afferat, ipsum quod nonnullasubripuisset, ad
τερον, δτι και δούλο; έστι, καί επί κλοπή η πταί- monasterium accurrisse dicens, ne confestiin illum
•μασιν άτόποις άπέδρα * καί τότε αύτδν λαμβανέτω abstrahito ,sed ρΠΟβ et servum ipsum esse, et pro-
με(Γ ών ώς βίκος είς το μοναατήριον είσήγαγε · δι- pier furtum vel enormia delicta aufugisse, probato:
δότω δε αύτφ πίστιν, ώς ούδέν έπί τούτψ κακδν αύτφ atque tum [demum] cum iis, quo in monasterium
δράσει* el δΙ μή ταύτα διδαχθείη, κάκεΤνος έκ τής intulisse constabit. ipsum recipito. [Prius] tamen
άσκήσεως <ρα*ή σεμνός, καν μήπω παρήλ&εν ή τριε- ββ nihil illi propter hoc mali facturum, fidem datQ.
τία, μενέτω έν τφ μοναστηρίψ, και μετά την τριε- Sin ΥβΓΟ hoc non probentur, et ille ex Vita tnonas-
τίαν άξιος φαινόμενος, προακαρτερείτω τή ασκήσει, tica honestus appareat, quanquam triennium nec-
εΤτε δούλος ήν εΤτε έλεύθερος, ύπ ούδενδς τδ λοιπόν dum elapsum sii, maneto in monasterio. Sane qui
περί τούτου πολυπραγμονούμενος, κάν προημαρτη- post triennium dignus apparuerit, SIVO servus SIVO
κώς ειη · τά μέντοι ώς βίκος χλαπέντα όπουδήποτε liber sit, in monastica vita perseverato : neque ea
δντα, τφ πάλαι δεσπότη αποδίδονται. de [causa], etiamsi antea quidpiam commiserit,
a quoquam deinceps molestia afficitor. Verumtamen quae furto sublata esse constabit, ubicunque
fuerint, domino reddbntor,
Καί ή β’ διάτ. του αύτού τίτ. ιρησιν, δτι, τφ βου· c Et consl 2 ejusdem lit. ait : Si quis monasticum
λομένψ σχήμα μοναχικήν λαβεΐν, εΐ μέν γινώακεται habitum assumere velit, siquidem [servili] condi-
ώς ούχ ύπόκειται τύχη, δ ηγούμενος βτε νομίσοι, tioni ipsum ΠΟΠ esse obnoxium COnStet, prOSul
διδύτω αύτφ τδ σχήμα * εΐ δ’ αγνοείται, Ιπεχέτω* και quando visum fuerit, illi habitum dato; sin ignore-
Ιάν τις εισω τριετίας άποδείξη αύτδν δούλον, ή kv- tur, differto. Et si quis intra triennium probet ip-
απδγραφον, ή κολωνδν, λαμβάνει αύτδν μεθ’ ών ώς SUm [suum] servum, ascriptltium, aut Colonum
βίκος ύφείλετο πραγμάτων, διδούς αύτφ λόγον * μη- [esse : ] data illi fide, [una] cum rebus quas SUT-
δβνδς & εισω τής τριετίας ένα'γοντος, ειπερ δεξιόν bipuisse constabit, ipsum recipit. Quod si nullos
αύτδν κρίνη, διδότω τδ σχήμα αύτφ καί ούκ οχλεΤται · intra triennium [istum] conveniat, [atque prosul]
τά δλ πράγματα άπερ είς τδ μοναστήριον ήγαγε, dignom Ipsum judicet, habitum illi dato, neque
λαμβάνει b δεσπότης. [ille] inquietator. Quas autem res in monaste-
rium intulit, dominus capit.
*ΗδΙ αύτή διάτ. φήσιν, δτι. e ο έπίσκοπος τδν άββάν Eadem const.dicit : Episcopus abbatem
ή τδν άρχιμανδρίτην έκάστου μοναστηρίου, μή πάν- autarchimandritam cuj usque monasterii 562 neu-
τω; κατά τδν βαθμδν προβαλλέσθω, άλλ* δν ο! μο- tiquam secundum monachorum gradum creato :
ναχοί πάντες εύύπόληπτοι έπιλέξονται, έπί των D sed quem omnes monachi, aut qoi boum existima-
Εύαγγελίων λέγοντες, ώς ού διά ψιλίαν ή χάριν α·>εδν tionis sunt, elegerint, coram Evangeliis agentes,
Ιπελέςαντο, άλλα γινώσκοντες αύτδν όρθόδοζον καί quod non per amicitiam aut gratiam ipsum elege-
σώφρονα καί τής διοικήσεως άςιον, καί δυνάμενον riut, sed [ideo quod] orthodoxum ipsum et hones-
φυλάςαι τήν έπιστήμ^ν των μοναχών καί τήν τού tum noverint, et administratione dignum, [quod
μοναστηρίου κατάστασιν * τά αυτά καί περί των γυ- item] monachorum disciplinam atque monasterii
ναι κείων μοναστηρίων καί ασκητηρίων* τά αυτά statum conservare possit. Eadem etiam in mulieri-
φησι καί ή ιγ* διάτ. τού αύτου τίτ. προστιθεΐσα δτι bus monasterii atque asceteriis [servari debere di-
δετ τήν έπιλογήν τού άξιου ποιεΤσβαι άπδ τού πρώ- cit.] Eadem quoque dicit ejusdem tit.const. 13, ad -
του, καί ούτω <ατά βαθμδν διά τών έξης * οΐ γάρ dens, dignam electionem a primo, et sic deinceps
πρώτοι άξιοι φαινόμενοι, προτιμώνται τώ/ μετ’ αύ- per alios gradatim oportere fieri. Qui enim primi
τούς, ώς ή μζ” διάτ.του γ* τού α* βιβ). ή δέ λθ’ διάτ. digni videntur, praeferuntur inferioribus, ut const.
τού αυτού τίτ. διορίζει, 5τι τούς μέν ήγουμενους 46,tit.3,Iib.l, [traditur.] Ejusdem autem tit.COOSt.
έπιβλέπουσιν oi επίσκοποι, τούς δέ μοναχούς ol ήγού- 39, Statuit, Ut episcopi praesules, praD8U les autem
84?
Photii patriarcha cp.
848
monachos inspicient : et ne duorum monasterio- A με voi, καί 8τι δύο μοναστηρίων ου γίνεται δ αυτός
nim [unos] idem (que] prcsul sit.
GAP. IV. — Ne monachus temere monasterio
exeat vel negotia tractet et ; quod wumarki ia
episcopi potestate sunt .
Concilii Ckaleedonensi$[canones 3, 4, 8, 23.
3. Perseni t ad sanctam synodum quod eorum
qni in clerum cooptati sunt, etc., ut pag. 683.
4. Qui sere et sincere, etc., ut pag . 734.
8. Clerici ptochotrophiorum, etc., ut pag . 659.
23. Pervenit ad aures sancte synodi, etc., ut
pag . 558.
Concilii cscumeniei vi canones 41, 42, 46·
41 . Eos qui in urbibus vel vicis in clausuras vo-
lunt secedere, et sibi ipsis separalim attendere,
prius 863 quidem io monasterium iogreJi opor- B έχειν, πρότερον έν μοναστηρίω είσιέναι δετ, καί την
ήγούμενος.
ΚΕΦΑΛ. Λ'· — Περί του μη ώς Ηυχε μοναχόν
έξιέναι του μοναστηριού, {{ «ρβ^μιτχ πράττειν,
χχι δτι υπό τόν έπ'σχοπον ε!σιν.
Συνόδου Χαλχηδόνος κανών γ* 5* η’, χγ*.
γ*. ΐλθεν εί; την ά^ίχν σύνοδον, οτι τών έν χλήρφ
χατειλεγμένων τινες, χ. τ. λ.
δ*. Οί αληθώς xxi εΰιχρινώς, χ. τ. λ.
η*. 01 κληρικοί τών πτωχείων, χ. τ. λ.
χγ\ ΐλέιν είς άχοάς της Αγίας συνόδου, χ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικής ζ”* χινών μι\ μβ* , μζ"* ,
μα\ Τους έν πόλετιν ή χωρ-'οις έν έγχλείστραις
βουλομένους ΑνχχωρεΤν, καί έαυτοΤς χατχμόνχς προσ-
te t, et anachoreticam, hoc est, ab aliis separatam
ac semotam vivendi rationem exercere, et spatio
triennii ei, qui mansioni prseest, in Dei timore
parere, et obedientiaro in omnibus, ut aequum
est, implere, et ita hujus vitas eligendas institu-
tum profitentes ; et quod eam ex toto corde suo
sponte amplectuntur, ab ejus loci praesule exa-
minari : deinde sic alio anno extra clausuram
fortiter se gerere, ut scopus eorum evadat mani-
festior. Tunc enim plene ac perfecte significa-
bant, quod non inanem gloriam raptantes, sed
propter ipsum revera pulchrum ac honestum hoc
otium prosequuntur, post autem temporis com-
plementum, si in eodem eligendae vite instituto
Αναχωρητιχήν παιδοτριόεΤσθχι διαγωγήν, καί έπί
τρατή χρόνον τψ τής μονής έξάρχοντι Ιν φό£φ θεού
ύποτάττεσθαι, και την κατά πάντα ώς προσήχεν
ύπχχοήν έχπληροΰν, χαΐ ούτως δμολογοΰντις περί
τής έν τψ τοιούτω βίφ προχιρέσεως, xal ώς έξ δλη;
χσρδίας έχουσίως τούτον Ασπάζονται, υπό τού κατά
τον τόπον δοχιμάζεσθχι προέδρου * e ΤΟ’ ούτως έφ*
Ιτερον ένιαυτόν, Εξωθεν τής έγχλείστρχς προσχαρ-
τερεΤν, όκ Αν ύ σκοπός αυτών πλειόνως φα νερωθείη 0
τηνιχαύτα γάρ πληροφορίαν πχρέξουσιν · ώς ου χενήν
Οηρώμενοε δόξαν, Αλλά δΓ αυτό τό όντως καλόν, τήν
ήσυχίχν τ αυτήν μετχδιώχουσι · μετά δι την τού τοσ-
ουτου χρόνου συμπλήρωσιν, εΐ τή αυτή προαίρεση
έιεμένοιεν, βγκεχλεϊσθχι αυτούς, καί μηχέτι τούτους
permaneant, includi ipsos, et eis non amplius Ii- c^tTvxi *tf βούλονται τής τοιαύτης χατζμονής Αφ·
cere, quando voluerint, ex tali mansione egredi,
praeterquam si propter communem utilitatem vel
aliam necessitatem ad mortem urgentem, ad id
trahentur ; et ita cum benedictione ejus loci epi-
scopi. Qui autem sine his jam dictis causis ex
suis habitaculis exire aggrediuntur, primo qui-
dem vel invitos dicta clausura coerceri, deinde
jejuniis et aliis afflictionibus ipsos curare scien-
tes, quemadmodum scriptum est es, quod nemo
qui manum aratro immisit, et retro conversus
est, aptus est regno cretorum.
42. Eos qui dicuntur eremite, qui quidem ni-
gris vestibus induti, et capite comati urbes
obeunt, et cum viris saecularibus ac mulieribus
ίστχσΟχι, έχτός εί μη διά κοινήν λυσιτέλειαν χαι
ωφέλειαν, ή έτέραν ανάγκην πρός θάνατον αυτούς
βιζζομένην πρός τούτο ΙΑχοιντο * και ουτω μετ’ ευ-
λογίας τού κατά τον τόπον Επισκόπου · τών δε είρη-
μένων προφάσεων δίχχ, έγχειρούντας kx τών χατ-
αγωγίων αυτών έξιέναι, πρωτοτύπως μεν άχοντας
χαθειργνύειν έν τή εΙρημέυη έγχλείστρ?, έπειτα δε
νηστείαις χαΐ έτέραις σχληραγωγίαις αυτούς Θερχ-
πεύειν, είδότας χατά τό γεγραμμένον, ώ; ούδει; βα-
λών τήν χεΤρα έπ’ άροτρον, xat στραφείς είς τα
όπίσω, εύθετός έστιν είς τήν βασιλείαν τών ουρανών.
μβ'. Τούς λεγομένους έρημΤτας, ο*! τινες μελανει-
μονούντες, και τάς χεφαλάς χομώντες περιάγουσι
τάς πόλεις, μεταξύ άνδρών λαϊκών καί γυναιχών Α>«·
versantur, et proprias professioni faciunt i nju- D στρεφόμενοι, καί τό οΐχεϊον Επάγγελμα χχθυδρί-
riam, statuimus, si elegerint quidem tonsis co-
mis reliquorum monachorum amictum susci-
pere, eos in monasterio constitui, et inter
564 fratres referri. Quod si hoc non elege-
rint, ex urbibus expelli, et solitudines habita-
re, ex quibus sibi etiam denominatione confin-
xere.
46. Qua) vitam exercitatoriam eligunt, et in mo-
nasteriis sunt constitutae, ne omnino progredian-
tur. Si qua autem inexorabilis necessitas eas ad
hoc trahit cum benedictione et permissione ejus
ζοντες, δρίζομεν, εί uiv αίρουνται τάς χόμας άχο-
χεφάμενοι, τό των λοιπών μοναχών Αναδέςασθζι
σχήμα, τούτους kv μοναστηρίφ ιγχαΟίστασΟαι, χαι
τοϊς άδελφοΤς έγκχταλέγεσθχι 0 εί δε μή τούτο προ-
έλοιντο, παντάπασιν αυτούς τών πόλεων Απελχύνε-
σθαι, καί τάς έχήμους οΐχεϊν, έξ ών χαι τ/,ν επωνυ-
μίαν έκυτοϊς άνεπλάσανεο.
μζ*'. At τόν Ασκητικόν αίρούμεναι β.ον, xat έν μο-
ναστηρίψ χαταττόμεναι, καθόλου μή προϊέτωσαν *
εί δέ τις Απαραίτητος αύτάς Ανάγκη προς τούτο Ιλ-
κοι, μετ* εδλόγίας xat έπιτροπής τής προεστώσης
W Lue. ιχ, 62,
849
850
SYNTAGMA CANONUM. - T1T. XI, CAP. IV.
νσυτο πραττέτωσαν * xal τότε μη μόναι καθ* lauri ις,
αλλά μετά τινων πρισβυτίδων καί πρωτευουσών έν
τφ μοναστηρίψ, μετ* έντολής τής καθηγούμενης *
ηαντελώς Sk αυτάς Εξω κοιτεΤν ούκ έςεστιν * άλλα
χχΐ ανδρες οΐ τον μονήρη βίον μβτερχόμενοι, χρείας
έπειγο 5σης, και αϊτοί μετ* ευλογίας του την ήγουμε-
νείαν έμπεπιστιυμένου προϊετωσαν · ώστε ο! παρα-
βαίνοντες τον νυν δρισθέντα παρ9 ήμών όρον, εΓτε
ανδρες εΤεν ttxf γυναίκες, προσφόροις έπιτιμίοις
ύποδληΟήτωσαν .
Σύνοδο; «’ χαι β* συγκροτηθείσης έν Κωνσταν-
TtvousdXti έν τψ ναφ τών 'Αγίων 9Αποστό>ων
χινών p\ γ\ δ*, ε\
β\ *Επειδή τι*ες τόν μονήρη βίον ύποδύεσθαι σχη-
μ χτίζονται, ουχ ίνα θεψ καθαρώς δουλύωσιν, άλλ*
ινα τήσεμνότητι του οχήματος δόξαν εύλαβείας προσ-j
λαβωσι, xxt τών οίκιίων έντεύθεν ήδονών δφθοναν
εύρήσωσι την άπόλχυσιν · τών τριχών γάρ μόνων
την άποδολήν ποιούμενοι, έν τοΤς οικείο ις οικοις παρ-
εδρευουσι, μηδεμίαν τών μοναχώ/ άποπληρούντες
άχολουθίαν ή χατχστασιν, ώρισεν ή άγία σύνοδος,
μηδένα τών άπάνχων τού μοναχικού οχήματος άξιουν,
«νευ παρουσίας του όφείλοντος αυτόν τις ύποταγήν
άναδέχεσθαι, καί την έπ9 αύτψ ήγεμονίαν καί τής
ψυχικής αυτού σωτηρίας τήν πρόνοιαν έπαγγέλλε-
·6αι, άνδρός δηλονότι θεοφιλούς δντος, xal μονής
προεστηκότος, καί Ικανού σώζειν ψυχήν άρτ/ως τφ
Χριστψ προσαγομένην * tl δ* τις φωραθείη άποκου-
ρεύων τινά χωρίς παρουσίας τού είς ύποταγήν αυτόν
όφιίλοντος άναλαμβάνειν ήγουμένου, τούτον μέν καθ-
αχρόσιι χαθυποδάλλεσθαι, ώς άπειθού ιτα τοΤς κανόσι,
χαι την μοναχικήν ευταξίαν διαλύοντα * τόν δε παρα.
λόγως και άτάχτως άποχουρευθέντα, έν ύποταγή χα!
μοναστηρίψ, tv ψ άν δ κατά τόν τόπον έπίσχοπος δο-
κιμάσει, παραδίδοσθαι * αί γάρ Sxptxoi χαι ίπισφα-
λίις άποκουραι, χαΐ τό μοναχικόν σχήμα ήτίμωσαν,
χαι τό τού Χριστού όνομα βλασφημτΤσθαι πεποιήκα-
σιν.
γ*. Και τούτο κακώς πραττόμενον, κατά πολύ δέ
χείρον παρορίσει χαι αμελείφ παραπεμπόμενον, τυ-
χεΤν έκρίθη διορθώσεως 9 tva εϊ τις μονής προϊστά-
μινος, τούς ύπ' αύτψ τεταγμένους μοναχούς άποδι-
δράσκοντας, ού μετά πολλής τής έπιμελείας άναζη-
τοίη, ή έφβυρίσκων ούκ άναλαμέάνοιτο, καί τή προσ-
ηκούση και χαταλλήλψ τού πταίσματος Ιατρείο τό ^
νηνοσηχός άναχτασθαι καί έπιρωννύειν άγωνίζοιτο,
τούτον δρισεν ή άγία σύνοδος, άφορισμφ ύποχεΤσΟαι#
ΕΙ γάρ δ ζώων άλόγων τήν προστασίαν έγχειριζόμινος,
καί τού ποιμνίου καταμελών, ούχ άτιμώρητος χατα-
λιμπάνεται, δ τών Χριστού θρεμμάτων τήν ποιμχν·
τικήν άρχήν καταπιστευθείς, χαι ^στώνη καί β?θυ-
μίθ τήν αύτών σωτηρίαν άπεμπολών, πώς ού δίχας
τού τολμήματος ιίσπρχχθήσετχι ;
δ\ Πολυτροπως δ πονηρός τού μοναχικού σχήματος
τό σεδάσμιον, Ιπονείδιστον ΟεΤναι κατηγωνίσατο * χαι
πολλήν εύρεν είς τούτο συνδρομήν, τής προκατασχού-
σης αίρέσεως τόν καιρόν * τάς γάρ Ιδίας μονάς τή
ανάγκη τής αΐρέσεως οΐ μΟνάζοντες κατα)ιμπόνοντες,
A quae praeest, hoc agant, tnncque non solee per sef
sed cum aliquibus velulis, et quae in monasterio
primiB sint, cum mandato ejus quae praefecta est.
Eis autem omnino extra cubare non licet. Sed et
?iri9qui vitam monasticam persequuntur, urgente
necessitate et ipsi cum benedictione ejus, cui re-
gimen cre lilum est, procedant. Quamobrem qui
transgrediuntur id, quod est nunc a nobis decre-
tum, sive sint viri, sive mulieres, convenientibus
poenis subjiciantur.
Concilii primi et secundi Comtantinopoli in cede
Sanctorum Apostolorum canones 2, 3, 4, 5.
2. Quoniam nonnulli vitam monasticam subire
prae se ferunt, non at Deo pure serviant, sed ut
I propter habitus honestatem, pietatis opinionem
consequantur, et ea ratione propriis voluptatibus
uberius fruanlur (solorum enim pilorum jactura
(acta, propriis domibus assident, nullam mona-
chorum vitae administration em, vel constitutionem
implentes), statuit sancta synodus, ne ullus ex om-
nibus monastico habitu dignus censeatur, sine
praesentia ejus, qui illum debet ad obedientiam
suscipere, et se principatum in illum obten-
turum, et ejus animae salutis curam gesturum
profiteri : qui scilicet «st vir pius, et praeest mo-
nasterio,et est idoneus ad 5ββ servandam ani-
mam,quae Deo offertur.Si quis autem deprehensus
fuerit aliquem tondens sine praesentia ejus, qui
ipsum debet ad obedientiam suscipere, praefecti,
ille quidem depositioni subjiciatur, ut qui cano-
nibus non pareat, et monasticam ordinem bene
compositum dissolvat. Qui vero inordinate, et
praeter rationem tonsus est, in subjectionem, et
monasterium, in quo illius loci episcopus melius
esse duxe: it. tradatur. Citra judicium enim factae,
et temerariae ac praecipites tonsurae, monasticum
quoque habitnm ignominia affecerunt, et ut Chri-
sti nomen blasphemiis appeteretur effecerunt. '
3. Id quoque qnod male fit, et multo pejus de-
spicatui, et negligentisB mandatur, correctionem
oportere assequi judicatum est. Si quis ergo qui
praeest monasterio, eos qui ei subjecti sunt mona-
chos non cum multa diligentia requirat, vel inve-
niens non recipiat, et conveniente lapsuique con-
gruente medicina id quod morbo affectam est non
recuperat, et confirmare contendit, statuit sancta
synodus eum segregationi subjici. Si enim, cui
animalium ratione carentium profectura credita
est, gregem negligit, id non impnne aufert, is cu-
jus fidei Christi pecoris imperium commissum est,
et socordia ac negligentia eorum salutem ve-
nundat, quidni audacis ejus incepti poense ab eo
exigentur ?
4. Multis modis malignus monasticum venera-
bilem habitum probrosum efficere contendit, et
magnum eam ad rem auxilium invenit ejus, quo
processit, horesis tempus. Propria enim mona-
steria horesis necessitate relinquentes monachi,
PHOTlI PATRIARCILE CP.
852
851
hi quidem ad alia, illi vero etiam ad saecularium A ot μεν είς έτερας, oi St καί είς κοσμικών Ανδ ρω*
virorum habitacula se transferebant. Verumeoim- μετέπιπτον καταγώγια· άλλα γαρ βπερ αύτοτς &·
vero, 566 quod tunc ab illis propter pietatem ευσέβειαν τότε πραττόμενον9 μακαριστούς Απέφαινιν,
factum, eos laudandos beandosque efficiebat, in είς έθος αλογον μεταπεσύν, καταγέλαστους παρίστηοι*
mores aratione alienos conversum, eos jure de- πανταχού γάρ νυν της «ύσεβείας Αξηπλωμί*η;, χαί
ridendos efficit. Cum enim jam ubique terrarum σκανδάλων τής Εκκλησίας Απηλλαγμένης, έτι τινις
propagata sit religio, et Ecclesia a scandalis et των οίκείων μοναστηρίων Αποφοιτώντας, καί καθάπερ
offensionibus liberata, quidam adhuc e suis mona- τι βεύμα δυσκάθεκτον, ώδε κΑκεΤσε μεταγγιζόμενοι
steriis excedentes, et tanquam fluentum aliquod, τε και μεταββέοντες ; πολλής μεν της Ακοσμίας *λη-
quod cohiberi non potest, nunc illuc se confe- ρούσι τα μοναστήρια, πολλήν δε την Αταξίαν έαυτοΤς
rentes, et confluentes, monasteria quidem multa συνεισκωμάζουσι, καί της υποταγής τό σεμνόν δα-
immodeetia replent, et multam sibi confusionem σπώσί τε καί καταλυμαίνονται · Αλλά τούτων τδ
petulantiamque afferunt, obedientimque honesta- Αστατον τής όρμής καί ανυπότι/τον ή άγια σύνοδος
tem convellunt ac perdunt. Sed eorum instabilem Ανακόπτοϋσα, ώρισεν "να «T τις μοναχές της Ιδίας
et non ferendam appetitionem resecans sancta sy- Αποδράσας μονής, ή είς Ιτερον μεταπέση μοναστή-
nodas, Statuit lil, si quis monachus a proprio aufa-Bpt0V» 4 ite κοσμικήν είσκωμαση καταγώγιον, αύτός
giens monasterio, vel se in aliud monasterium τε καί l τούτον ύποδεςάμενος Αφωρισμένος είη, Ιως
conferat, vel in saeculare habitaculum ingredia- fiv 6 Αποφυγών έπανέλθη, Ιζ ής κακώς έξέπεσε μονής·
tur, ipse et qui eum suscepit segregatus sit, ct μεν τοτ γε δ έπίσκοπος τινας τών μ ον αγών έαί
donec qui aufugit, in id monasterium a quo im- εύλαβείφ καί βίου σεμνότητι μαρτυρουμένους, είς
probe recesserat, reverlatur.Sed Si episcopos qui- Ιτερον μοναστήριον έπί καταστάσει της μονής θελή-
dem de nonnullorum monachorum pietate et vita σοι μετακοιμίσαι, ή καί είς κοσμικήν οΙκίαν έπί σ«-
probitate ab idoneis testibus certior factus, in τηρίφ τών ένοικούντων δοκιμάσοι καταστήσαι, ή άλ-
aliud monasteriom ad ejus constitutionem eos λαχόσε εύδοκήσοι Απιστήσαι, τούτο ούτε τους δποδε-
transferre voluerit, vel in domum sacularem,ad χομένους, ούτε τούς μοναχούς, υποδίκους ποιήσει,
eorum, qui inhabitant, salutem, traducendos eos consuerit, vel in alio quovis loco proficiendos
cateris duxerit, hoc neque iis, qui suscipiunt, nec ipsis monachis fraudi erit.
5. Qua temere, et sine judicio ac probatione ·\ Τας Ακρίτους καί Αδοκιμάστους Αποταγας, έαί
fiunt, renuntiationes, bono monastico ordini ma- πολύ την μοναχ-.νήν ευταξίαν λυμαινομένας εύρίσκο-
gnum afferre incommodum invenimus. In mona- μεν · προπετώς γαρ είς τύν μονήρη βίον έαυτσνς
Sticamenim viiam se facile injicientes, et ad as-^έπιββίπτοντες, καί πρύς τό τραχύ καί έπίπονον κατ-
peram et laboriosam exercitationem se segniter ολιγωρούντες της Ασκήσεως, έπί τύν φιλόσαρκον χαί
gerentes, ad carnalem et voluptariam vitam ήδονικύν βίον ΑΟλίως πάλιν έπαναστρέφουσιν · ώρισεν
rursus misere revertuntur. Propterea ergo statuit ούν δια τούτο ή Αγία σύνοδος, μηδένα τού μοναχικού
sancta synodus, ut nemo monastico habitu dt- καταςιούσθαι σχήματος, πρίν Αν I της τριετίας χρδ-
gnus putetur, prius quam triennii tempus ad νος είς πέτραν αύτοτς άτιθείς, Σκίρου; αυτούς καί
experiendum eis relictum, eos esse probatos et Αξιους της τηλικαύτης βιοτής παράσταση * καί τούτο
tali esse vita dignos 567 ostenderit; et haec omni κρατετν παντί τρόπφ παρεκελεύσατο, πλην εΐ μήαω
modo observari praecepit, praeterquam Si gravis τίς βαρεία προσπεσούσα νόσος τον χρόνον αναγκάσει
aliquis morbus incidens probationis tempora συστσλήναι της δοκιμασίας · ή ει μήπω τις «Τη Ανηρ
contrahi coegerit, vel si nondum quis sit vir ευλαβής, καί τύν μοναχικύν βίον έν τφ κοσμιχφ δα-
religiosus, et tamen vitam monasticam in habita νύων σχήματι · έπί γαρ τού τοιούτου Ανδρύς, είς από-
saeculari peragat. Tali enim viro ad absolutam πείραν παντελή και δ έξαμηνιαΤος έξαρκέσει χρόνος *
experientiam tempus semestre suffecerit. Si quis «t δ* τις παρΑ ταύτα διαπράξεται, τύν μεν ήγουμενον
autem praeter haec fecerit, profectus quidem prae- τής ήγουμενείας έκπίπτοντα, παιδείαν τής Αταξίας,
fectura excidens, perperam observati ordinis D την έν υποταγή διαγωγήν έφευρίσκειν · τον δέ μονά-
correctionem, in obedientia et subjectione con- σαν τα, Αν έτέρφ μονή την μοναχικήν Ακρίβειαν γ>·
versationem inveniat. Qui est autem in alio mo- λαττούση παραδίδνσθαι.
nasterio monachus, alii monasterio tradatur, quod monasticam disciplinam accurate perfecteque
observet.
7exiu#.Coost.29,lit.3,Ub. i cod.ait: Soli apocri- *H κθ’ διάτ. τού γ’ τίτ. τού α* βιβλ. τού κώδ. ^η-
siarii monasteriis exire et civitates ingredi pos- σίν, ώς, οί Αποκρισιάριοι μόνοι δύναμαι τών μοναστή·
sunt. Qui si docendo aut consulendo commovere ρίων Αξιέναι, καί έν τατς πολεσιν είσιέναι · εΐ δε
simpliciores Conspiciantur,caStigantlir.EtConst. 38 νώσι δια δογμάτων ή συμβουλής τούς άπλουστέρους
ejusdem tit. : Qui monasteria sua relinquunt, non ταράσσοντες, νομίμως σωφρονίζονται · καί διατ. λη
recipiunt quas ad illa [res] mobiles adduxerant, τού αύτού τίτ. ότι, Οί τα Τδια μοναστήρια καταλιμπ*-
cujuscunque quantitatis fuerint, quanquam nulla νοντες, o5 λαμβάνουσιν Απερ αύτοΤς προσήγαγον xt-
de illis actorum monumenta confecta sint. In [re- νητΑ, δσησδήποτε ποσότητος όντα, κΑν μή σννέστη
rum] autem immobilium donationibus jus serrari πρΑξις ύπομ/ημάτων έπ* αύτοΤς · έπί δέ ταΤς δωρεάς
853 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. XI, CAP. V. 854
τών ακίνητων, $&t τα νόμιμα φυλάττβσθαι * έπεί ούκ A oportet, quoniam illi qui dedit, vindicatio non
Avoupet τφ δωρηααμένψ ή έχνίκηαις · λέγει 5s καί ή interit. Dicit vero etiam const. 2, tit. 1 Novella-
p* 6\ix. του a’ τ(τ. τών Νεαρών, δτι Προνοίφ του rum : Providentia episcopi neque monachi ne-
έτπ σκοπού μήτε μοναχοί μήτε μονάοτριαι, kv ταΤς que monastriae in civitatibus circumerranto, sed
ttdXe* i περιερχέαθωταν, άλλα διά των άποκριαιαρίων in monasteriis manentes, per apocrisiarios res-
τας αποκρίσεις αυτών ποιείτωσαν, kv ταϊς μοναστή- pondento. Cum monachus IO aliud monasterium
ριοις μένοντες * μεΟισταμένου δε μονάχου είς μονά- transmigrat, quas res habuit cum ingrederetur,
στήριον Ιτερον, άπερ έχει πράγματα έν τφ Ιξιέναι, ad primum monasterium pertinent. Legas quo-
τφ πρωτφ μοναστηρίφ διαφέρει * άνάγνωθι δε και τα que quae in 1 cap. hujus lil. et in cap. 32, tit. 9
7T*p 2 γε γραμμένα έν τφ a’ κεφ. του αύτου τίτ. καί έν praesentis Operis perscripta 8lint.
τφ λβ' κεφ. του 6’ τίτ. του παρόντος συντάγμα-
τος.
ΚΕΦΑΛ. F/. — Περί του μη γαμεΤν μονάχους, ή 568 CAP. Υ. — Ne monachi nubant , nequi CUm
τισιν ώ; άδελφατς συνεΐται, μήτε τάς έπαγγελ- quibusvis tanquam sororibus congregentur. Item
λο μίνας παρθενίαν έτέροις συνοικετν. βηβ virginitatem professos cum viris habitent .
Συνόδου Άγκυρας κανών ι6\ Conditi Ancyiani canon 19.
ιβ'. "Οσοι παρθενίαν έπαγγελλόμενοι άθετουσι τήν 19. Quicunque virginitatem profitenles,profes-
έπαγγελίαν, τον τών διγάμων όρον έκπληρούτωσαν · sionem suam irritam reddunt, ii bigamorum defi-
τάς μεντοι συνερχόμενα; παρθένους τισίν ώς άδελφάς nitionein impleant. Virgines quidem certe, cum
έκωλύσαμεν. quibusdam tanquam cum fratribus congrediuntur
prohibuimus.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιξ"* . Concilii Chalcedonensis canon 16.
ιζ"'. Παρθένον έαυτήν άναθεΤ σαν τώ Δεσπότη Θεφ, 16. Virginem quae se Domino Deo dedicavit,
*· *. λ· elc., ut pag. 734.
Συνόδου οίκουμενικής ς·* κανών μδ*, μζ\ Concilii ceeumenici vi canones 44, 47.
μδ\ Μονάχος έπί πορνείφ άλούς, ή πρδς γάμου 44. Monachus fomicationi3 convictos, vel qui
κοινωνίαν και συμβίωσιν γυναίκα άγομενος, τοΤς τών ad matrimonii communionem vitaeque societatem
πορνει>όντων έπιτιμίοις /ατά τους κανόνας ύποδλη- uxorem duxit, fornicatorum poenis secundum ca-
θτ'σεται. c nones subjicietur.
μζ' . Μήτε εν άνδρφφ μοναστηρίφ γυνή, μήτε έν 47.Neque mulier in virorum monasterio, neque
γυναίκα ιψ άνήρ καθευδέτω · παντός γάρ προσκόμμα- vir in mulierum UEDobio dormiat. Extra offendi-
τος καί σκανδάλου έξω είναι δε! τους πιστούς, καί culum enim et scandalum fideles esse oportet, 6t
προς τδ εύσχημον και εύπρόσεδρον τφ Κυρίψ τδν ad id quod decorum ac honestum, Deoque gratum,
έαυτών εύθετίζειν βίον · εί δέ τις τούτο πράξοι, είτε vitam suam componere. Si quis autem hoc fece-
χληρικδς ειη είτε λαϊκός, άφοριζέσθω. rit, sive sit clericus, sive laicus, segregetur.
Βασιλείου κανών ιθ*, x’f ξ\ Basilii canones 19, 20, 60.
ιθ\ Ανδρών δε δμολογίας ούκ Ιγνωμεν, πλήν εί μή 19. Virorum autem professiones non novimus,
τινες έ αυτούς τφ τάγματι τών μοναζΰντων έγκατ- praeterquam si qui se ipsi monachorum ordini
ηριθμησαν, ot κατά τδ σιωπώμενον, δοκουσι παρα- ascripserint : qui quidem tacite vitam caelibem
δέχεσθαι τήν άγαμίαν * πλήν καί έπ’ εκείνων, εκείνο videntur suscepisse. Verumtamen in illis quoque
ήγούμαι προηγεΤσθιι προσήκειν, έρωτασθαι αύτούς illud opinor praemitti oportere, ut ipsi inlerro-
κχί λαμβάνεσΟαι τήν παρ’ αυτών δμολογίαν έναργή* genlur, accipiaturque eorum professio clara ac
ώστε έπειδάν μετατίθενται πρδς τδν φιλόσαρκον καί perspicua, ut, cum 86 ad libidinosam etvolupta-
ήδονικδν βίον, ύπάγειν αύτούς τφ τών πορνευόντων ^riam vita m converterint, eorum qu i fornicantur
έπιτιμίφ. punitioni subjiciantur.
κ'. "Οσαι γυναίκες kv αίρέσει ούσχι παρθενίαν ώμο- 569 20. Quaecunque mulieres cum essent in hffi-
λόγησαν, κ. τ. λ. resi virginitatem professae sunt, elc., ut pa<jf.619.
Ή παρθενίαν ώμολογήσασα, καί έκπεσούσα τής 60. Quae virginitatem professa, a SUO promisso
έπαγγελίας, τδν χρόνον τού έπί τής μοιχείας άμαρ- lapsa est, peccati adulterii tempus in continentiae
τήματος έν τή οικονομά τής καθ’ έαυτήν ζωής πλη- praescripto complebit. Idem et In iis qui vitam
ρώσει * το αύτδ καί έπί τών βίον μοναζόντων έπαγ- monasticam professi sunt et labuntur.
γηλαμένων καί έκπιπτόντων.
Άνάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τφ τού η' τίτ. Legas quae annotata SUOt in cap. 14, tit. 8, et
κεφ. τού παρόντος συντάγματος, καί τφ κθ* κεφ. cap. 29, tit. 9 prmsentis operis,
τού θ’ τίτ,
ΡΗ0ΤΙ1 PATRIARCHAE CP.
856
855
CAP. VI. — De monachis sodalitates vel con-k ΚΕΦΑΑ. ζ"\ — Περί μοναχών ποιούντων φατρίας
jurationes facientibus . $ συνωμοσίας.
Condlii Chalceionensts canon 18. Συνόδου Χάλκινος κανών ιη'.
18. ConjttratiODis vel sodalitatis crimen, etc., ιη*· T b της συνωμοσίας Ii φατρίας έγκλημα,
ut pag. 750. *· *· *·
Conditi Otcumtnici VI canon 34. Συν^οου οικουμενικής ς"* κανών λδ'.
34. Porro autem com et hoc canon sacerdota-
lis, etc., ut pag. 798.
Lege quae adnotata sunt in cap. 37, tit. 9 hu-
jus operis.
CAP. ΥΠ. — Ne vir asceticus cum muliere sit
in balneo.
Concilii Laodiceni canon 30.
30. Qnod non oportet enm qui est sacratus, vel
clericus vel exercitatus, etc., ut pag. 790.
Concilii oecumenici vi canon 77. ®
77. Qnod non sacris initiatos, vel clericos, vel
ascetas, etc., ut pag. 790.
570 CAP. VIII. — De sacrarum virginum
custodia.
Concilii Carthaginensts canon 44.
De virginibus.
44. Ut virgines sacra 8® cum parentibus, a qui-
bus custodiebantur, privatae fuerint, episcopi vel
presbyteri (26), ubi episcopus absens est, provi-
dentia gravioribus feminis commendentur, ut si-
mul habitantes invicem se custodiant, ne passim
vagando Ecclesias laedant existimationem.
Concilii oecumenici vi canones 46, 47, 48.
46. Quae vitam exercitatoriam eligunt, etc., ut
pag. 847. i
47. Neque mulier in virorum monasterio, etc.,
«sl pag. 853.
48. Uxor ejus qui ad episcopalem dignitatem
promovetur, etc., ut pag. 782.
571 Concilii Nicaeni ii canones 18, 20, 22.
Quod mulieres non debeant in episcopiis vel
virorum monasteriis versari.
18. Sine offensione esse etiam iis qui extra
sunt, ait divinus Apostolus, etc., ut pag. 686.
Quod de praesenti non fieri debeat duplex no ·
nasterium9 et de monasteriis duplicibus.
20. A prasenti statuimus non fieri duplex mo-
nasterlum, quoniam hoc fit multis scandalum et of-
fensio. Si qui autem volunt cum cognatis mundo
renuntiare, et vitam sequi monasticam, viros qui-
dem oportet in virorum monasteria discedere; fe-
minas autem ingredi in mulierummonasteria: hoc
enim est Deo acceptum. Quas autem huc usque du-
plicia fuerunt, serventur secundum canonem sancti
Patris nostri Basilii, et secundum ejus constitutio-
nem ita regantur. In uno autem monasterio ne
versentur monachici monachae. Adulterium enim
inest media conversatione. Nec monachus libere
λδ'. Και τούτο δε του Ιερατικού κανόνος, κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τα παραγεγραμμένα έν τφ λζ* κεφ. τού
6’ τίτ. τούτου τού συντάγματος.
ΚΕΦΑΑ. Ζ\ — Περί τού μη συλλούεσθχι ασχητην
γυναικί.
Συνόδου Λαοδιχείας κανών λ',
λ' . νΟτι ού δεΤ Ιερατικούς $ κληρικούς $ άσκητάς,
κ. τ. λ.
Συ /οδού οικουμενικής κανών οζ*·
οζ\ "Οτι ου δ*Τ Ιερατικούς ή κληρικούς ή Ασκητές,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΑ. Η' . — Περί φυλακής Ιερών παρθένων.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μδ/.
Περί παρθένων.
μδ/. "Ωστε τάς Ιερές παρθένους, 8τε των πατέρων
χωρίζονται έξ ών έφυλα'ττοντο, τη τού έπισκόπου, ή
αυτού έπόντος τη τού πρεσβυτέρου προνοίφ, ταΐς
τιμιωτέραις γυναιξΐ παρατίθεσθαι 9 Ι| αμα κατοικού-
σας έλλήλας φυλάττειν, 7 να μη πανταχού πλαζόμεναι,
τ^ν ύπόληψιν βλάψωσι της 'Εκκλησίας.
Συνόδου οικουμενικής ζ*’ κανών μζ"', μζ\ μη\
μζ*', α\ τον ασκητικύν αίρούμεναι βίον, κ. τ. λ.
μζ\ Μήτί έν ανδρψψ μοναστηρίφ γυνή, κ. τ. λ.
μη*. *Η τού πρύς έπισκοπης προεδρίαν άναγομένον
γυνή, κ. τ. λ.
Συνοδου Νικαίας το β%, κανών ιη*, κ’, κβ\
"Οτι ού δεΤ γυναίκα Ινδιαιτασθαι έν έπισχο-
πείοις, ή έν άνδρψοις μονάστηρίοις.
ιη*. Άπρόσκοποι γίνεσθε, φησίν δ θεΤος 'Απόστολος,
κ, τ. λ.
"Οτι ού δεΤ άπύ τού παρόντος γίνεσθαι διπλουν
μοναστήριον , και περί των διπλών μοναστη-
ρίων.
κ'. ’λπύ τού παρόντος δρίζομεν, μή γίνεσθαι
πλούν μοναστήριον, δτι σκανδαλον και πρόσκομμα
*τοΤς πολλοΤς τούτο γίνεται · εΐ δέ τινες μετέ συγγε-
νών προαιρούνται άποτάξασθαι, καί τψ μονήρει βίφ
κατακολουθεΤν, τούς μεν δνδρας δέον άπιέναι είς έν
δρφον μοναστήριον, καί τας γυναίκας είσιεναι εν
γυνίικείφ μοναστηρίψ * έπί τούτφ γαρ εύχρεστεΤτχι
b Θεός · τα δε όντα Ιως τού νυν δίπλα, κρατείτωσαν
κατα τδν κανύνα τού Αγίου Πατρος ήμών Βασιλείου,
καί κατέ τήν διαταγήν αυτού, ούτω όιατυπούσθωσαν.
Μη διαιτάσθωσαν δε έν ένι μοναστηρίφ μοναχοί καί
μονάστριαι * μοιχεία γαρ μεσολαβεί την συνδιαίτη-
Μ Cone. Afiric. c. 11 ; Cone. Carthag. m, can. 33, et Ferrandus cap. 48, ex cone. Carthag. 40.
(13) Me. < Epieeopi vel presbyteri : et ubi episeopna absens est, presbyteri providentia, » etc.
857
858
SYNTAGMA CANONUM· - TIT. XI, GAP. VI-IX.
σιν * μή έχέτω μονάχος πα^βησίαν πρύς μονάστριαν, a com monacha, vel monacha cum monacho seor-
ή μονά 7T ρια πρδς μονάχον Ιδίφ προσομι\είτω * μή sutu confabuleur, nec cubet monachus in femi-
χοιτχζέσθω μοναχά tv γυναικείφ μοναστηρίψ, μηδέ norum monasterio, nec cum monacha seorsum
συνεσθιέτω μοναστρίφ κατά μάνας · καί δτε τά άναγ- comedat. Et quando quae sunt vitae necessaria a
χ*τα του βίου παρά του άνδρώου μέρους πρ&ς τάς parte virorum ad regulares feminas deferuntur,
χανονινάς άποκομίζονται, Ιξωθεν της πύλης ταύτα extra portam haec accipiat monasterii muliebris
λαμόανέτω ή Ηγούμενη τού γυναικείου μοναστηριού, praefecta cum aliqua anu monacha. Si autem
μετά γραός τίνος μοναστρίας. El δέ συμδή καί συγ- eveniat, Ut aliquam velit COgnatam monachus
γενή τινα θέλει θεάσασθαι b μοναχύς,έπΐ παρουσ^ της aspicere, praesente praefecta cum ea colloqua-
^γουμένης ταύτη προαομιλείτω διά μικρών <αί βρα- tur exiguo et brevi sermone, et mox ab ea rece-
χέων λόγων, και συντάμως έξ αυτής άπαναχωρείτω. dat·
"'Οτι δεΤ μετ ευχαριστίας καί πάσης φε»δούς καί 572 Quod CUm gratiarum actione et CUM Om -
εύλαβείας μοναχούς εΐ συμβή μετά γυναικών ni verecundia ac religione debeant monachi cum
ΙσΟίειν, mulieribus , si accidat , manducare .
κβ’. θεφ μεν τύ αάν άνατίθέσΟαι, χ. τ. λ. 22. Deo quidem universum dedicare, etc., ut
npag. 690.
ΚΕΦΑΑ. θ'. — Περί φθοράς Ιερών παρθένων. CAP. IX. — De sacrarum virginum stupro.
Συνόδου οικουμενικής κανών δ*. Conditi (BCUmenici VI canon 4.
δ9. Ει τις έπίσ/οπος, ή πρεσβύτερος, κ. τ. λ· 4.Siquis episcopus, vel presbyter, etc.,wip.750.
Βασιλείου κανών ιη\ κ*, ξ\ Basilii canones 18, 20, 60.
ιη’. Περί τών έκπεσουσών παρθένων, των καθομο- 18.De lapsis virginibus, quae vitam castam pro-
λογησαμένων τύν iv σεμνότητι βίον τφ Κυρίψ, εΐνα fessae Domino, deinde carnis libidinibus viet», pacta
διά τύ δποπεσεΐν τοΤς πάθεσι της σαρκος, άθετουσών sua irrita faciunt, Patres quidem nostri, cum sira-
τάς έ αυτών συνθήχας, ol μέν Πατέρες ήμών απλώς pliciterac leniter sese ad eorum qui labuntur infir-
χαί πράως συμπεριφεράμινοι τατς άσθενείαις τών inilatem accommodarent, censuerunt ipsas post
κατολισθαινόντων, ένομοθέτησαν δεχτάς είναι μετά annum admitti posse.de illis ad similitudinem di-
τύν ένιαυτύν, καθ’ δμοιάτητα τών διγάμων διαταξά- garaorum dijudicantes. Verum mihi quidem vide-
μενοι · έμοΐ δε δοκεΐ, έπειδή τη του Χριστού χάριτι tur. quoniam Dei dono progrediens Ecclesia fitfor-
προ'ίούσα η Εκκλησία κραταιοτέρα γίνεται, καί πλη- lior, at none muli iplicatur ordo virginum, diligenter
θύνεται νύν τύ τάγμα τών παρθένων, προσέχειν άκρι- considerandam es.O et rem ipsam, prout conside-
βώς τψ κατ’ έννοιαν φαινομένφ πράγματι, καί τη της £ ranti manifesta est, et Scripturae sententiam quae
Γραφής διανοίφ, ην δυνατόν έξευρετν άπο τού άκο- ex consecutione inveniri potest. Viduitas enim vir-
λούθου · χηρεία γάρ παρθενίας έλαττων * ούκοδν καί ginitali inferior: ergo et viduarum delictum longe
τά τών χηρών αμάρτημα, πολλφ δεύτερόν έστι τού minus quam virginum. Videamus ergo quid ad Ti-
τών παρθένων · ίδωμεν τοίνυν τί γέγραπται Τιμοθέφ motheum a Paulo scriptum sit: Juniores autem vi-
παρά τού Παύλου* Νεωτέρας δέ χήρας παραιτού* duas devita· Postquam enim lascivierunt adversus
dtav γάρ καταστρηνιάσωσι τού Χριστού, γαμεΤν Christum , nubere VOlunt9 habentes condemnatio -
θέλουσιν, Ιχουσαι κρίμα ότι τήν πρώτην πίστιν nem .quod primam fidem irritam fecerunt* Mta-
ήθέτησαν. Et τοίνυν ή χήρα κρίματι ύπόκειται βα- que 81 vidua judicio subjicitur gravissimo, Ut qu»
ρυτάτφ ώς την είς Χρίστον άθετήσασα πίστιν, τί fidem in Christum irritam fecerit, quid nobis putan·
χρή λογίζεσθαι ήμάς περί της παρθένου, ήτις νύμφη dum 575 de virgine, qu» sponsa est Christi, et 8A-
Ιστί τού Χριστού, καί σκεύος ίερύν άναεεθεν τψ Δε- crura vas Domino dedicatum? Magnum quidem est
απάτη * Μέγα μέν άμάρτημα καί δούλην λαθραίοις peccatum, vel ancillam claudestinis matrimoniis
γάμοις έαυτήν έπιδιδούσαν, φθοράς άναπλήσαι τύν sese dantem, stupro domum implere, et deteriore
otxov, καί καθυβρίζειν διά τού πονηρού βίου τύν κε- vita injuriam possessori facere : longe autem gra-
κτημένον * πολ)φ δέ δήπου χαλιπώτερον, την νύμφην q vius est sponsam fieri adulteram, ac suaecum spou-
μοιχαλίδα γενέσθαι, καί την προς τύν νυμφίον Ενωσιν eo conjunctioni dedecus ferentem, impudicis volu-
άτιμάσασαν, ήδονατς άκολάστοις έαυτήν έπιδούναι * pialibus se dedere. Proinde vidua quidem, ut Cor-
ούκούν ή μεν χήρα ώς δούλη διεφθαρμένη καταδικά- rupta ancilla, condemnatur ; virgo vero adulter»
ζεται, η δέ παρθένος τψ κρίματι τής μοιχαλίδος υπό- judicio subjicitur. Quemadmodum igitur eum qui
κειται · ώσπερ ούν τύν άλλοτρίφ γυναικί συνιάντα cum aliena est muliere, adulterum nominamus, non
μοιχον όνομάζομεν, ού πράτερον παραδεξόμενοι εις prius admittentes ad communionem, quam a pec-
κοινωνίαν πρίν ή παύσασθαι τής άμαρτίας, οδτω δη- cato cessaverit, ita profecto el de eo qui virginem
λονότι καί έπ\ τού τήν παρθένον εχοντος διατεθησά- habet statuemus. Illud autem nunc in antecessum
μέθα* έκεΐνο δέ νύν προδκυμολογήσθαι ήμΤν άναγ- statuere nobis necesseest, virginem vocari, qu» se
καΤον, ότι παρθενός ονομάζεται ή Ικουσίως έαυτήν SUA Sponte obtulit Domino, ac nuntium nuptiis
προσαγαγούσα τψ Κυρίψ, καί άποταξαμένη τψ γάμφ, remisit, 6t eanctimoni» institutum amplexa
W ITim. v, 11, 12,
859
PHOTII PATRIARCHAE CP.
860
68t. Profe83:oneS aulem ab eo tempore admitti- A καί xbv έν άγιασμφ βίον προχιμήσασα · χάς δέδμο-
mus, quo stas rationis complementum habuerit, λογίας τον έγκρίνομεν * άφ’ οΰπεο 5ν ή ηλικία χήν
Neque enim pueriles voces omnino ratas in ejus* χοΰ λόγου συμπλήρωσιν εχ^ * ου γάρ τάς παιδικός
modi rebus habere convenit : seJ quae supra φωνάς, πάν-ως κυρία; έπί ιών τοιούτω* ήγεΤσθαι
seidecim vel septemdeciin annos nata, ralioci- προσήκει, άλλα χήν 6π?ρ χά δεκαεξ ή καί δέκα κιί
nationum suarum arbitra, diu examinata ac pro- έπχά γενομένην ετη, κυρίαν οΰσαν χών λογισμών,
bala9deinceps perseveravit, et Ut admittatur cons- άνακριθε^σαν έπι πλεΤον, tTtx παραμείνασχν και λι-
tanter rogaverit, tum demum inter virgines refe- παρούσαν διά ικεσιών πρδς xb πχρχδεχθήνσι, χόε·
reilda, ej usque rata habenda professio, ac illius έγκαχαλέγεσθαι χοή χαΤς παρθενοις, και χήν δμολο-
violatio inexorabiliter punienda. Multas enim pa* γίαν τής χοιαύχης κυρουν, καί χήν άθέχησιν αύχής
rentes adducunt et fratres et propinquorum non- άπιρ χιτήχω; κολαζειν * πολλάς γάρ γονείς προσ-
nulli ante aetatem, non sua sponte ad cadibem άγουσι και άδελιροι, και χών προσηκόντων χινες xpb
vitam incitatas, sed Ut sibi ipsi aliquod in vita τής ηλικίας, οΰκ οικοθεν δρμηθείσα; πρή άγαμίιν,
Commodum provideant. Tales non facile admit- αλλά χι βιωτικον ΙαυχοΤς διοικούμενοι * ας ου βςοίως
tendae, donec aperte ipsarum perscrutati fueri- προσδέχεσθχι δετ, !ως αν φανσρώς χήν ιδίαν αυτών
mus sententiam. Β έρευνήσωμεν γνώμην.
574 20. Quaecunque mulieres, cum essent in κ\ "Οσαι γυν:τκ6; $ν σίρέσει οΰσαι, κ. χ. λ.
baered, etc., ut pug. 619.
60.Quae virginitatem professa, etc , ut pag. 854. ξ\ *H παρθενίαν όμολογήσασχ, κ. χ. λ.
Lege alnotationes 30 cap. Iit. 9 praesentia ’Ανάγνωθι χάς παρχγραφάς χου λ* κεφ. χου 6’ χίχ.
operis. χου πιρόνχος συντάγματος.
CAP. X. — De otiate suscipientium habitum κεφαλ. Γ. — Περί χρόνου χής ήλικίας χών
religiosum, ltern quotnam dicatur virgo ? λχμδχνουσών xb σχήμα · και ποία λέγεχαι παρ-
θένος.
Concilii Carthaginensis can:n 426. Συνόδου Κχρθαγέννης κανών ρκ£"\
De Virginibus etiam minoribus velandis . Περί παρθένων μακρών, δχι μην καλυπτέον.
426. Item placuit 88, tt quicunque episcopo- ρκζ“\ 'Ομοίως ήρβσεν, Τνα δστισδήποτε χών έπι-
rum necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, σκόπων, δι’ άνάγκην χής παρθενικής σωφροσύνης
CUm vel petitor potens, vel raptor aliquis formi- κινδυνευούσης, £χε ή έραστή; δυνατός, ή £ρπαξ τίς
datur; vel si etiam aliquo mortis periculoso scru- Ισχιν έν ΰποψί^, ή Ixi μτ v υπό χινος θανατηφόρου
pulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur ; q κινδύνου αΰχη έσηται νυχθεΤσα, παρακχλούντων ή
aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum των γονέων αυτής, ή ών χή «ροντίδι άνάκειτχι, δια
curam pertinet, velaverit virginem, seu velavit xb μή χωρίς τοΰ σχήματος χελειωθήναι, κάλυψή
intra viginti quinque annos aetatis, non ei obcil παρθένον ή έκάλυψεν έντος κείρχς ένιχυχών κι’,
concilium 89, quod de isto annorum numero μηδίν xbv χοιοΰτον βλάψη περί τούτου χου αριθμοί
constitutum est. χών Ενιαυτών <αχαστζθεΤσχ σύνοδος.
Concilii cecumenici VI canones 40, 45. Συνόδου οίκουμενικής ζ"* κανών μ*, με\
De monachis et monialibus. Περί μοναχών και μοναστριών.
40.Quoniam Deo haerere Wper secessum ex vitae μ*. Επειδή χφ Θεψ κολλάσθχι, διά χής έκ χών
strepitu ac perturbatione valde est salutare, oportet χοΰ βίου θορύβων άνχχωρήσεως, λίαν έστΐ σωτήριον,
nos non sine examinatione eos qui vitam monasti- χοή μή άνεςετάστω; ήμάς, ή παρά xov κάιρδν του;
cameligiuit.non intempestive admittere.sed nobisa xbv μονήρη βίον αΙρου·.ενους προσίεσθαι, άλλα τον
Palr bus traditum teiminumineis quoque servare, παραδοθέντα ήμΤν παρά των Πατέρων, και εν αύχοΤς
utvitaesecundum Deum professionem jam firmam, Φυλαχτεί όρον· ώστε χήν ομολογίαν χοΰ κατά Θεδν
et a Scientia ac judicio factam tunc admittamus, βίου τότε προσίεσθαι δεΤ, ώ; ήδη βεέχίχν και άπδ
postrationis complementum. Qui ergo 575 mona- q γνώμης οίκεία; και χρίσεως γινομένην, μετά χήν τού
ihicum jugum est subiturus, nesitminorquam de- λόγου συμπλήρωσιν · έστω χοίνυν 6 μέλλων xbv μονα-
cem annorum natus, ejus quoque rei examinatione χιχον ΰπέρχεσΟαι ζυγδν, ούκ ήχτον ή δεκαετής* έν
in praesulis arbitrio sita, an augeri tempus condu- χφ προέδρφ κείμενης καί χής έπΙ χούχφ δοκιμασίας,
cibilius existimet ad ntroductionera et constitutio- t\ xov χρόνον αύτψ αύςηθήναι λυσιτελέστιρον ήγ«ί-
nem in vita monastica. Etsi enim magnus Basi- χαι, προς χήν έν χφ μονήρει βί ο αίσαγωγήν χαί
lius^t in sac» is suis canonibus eam, quae suasponle καχάσχασιν * ε! γαρ και δ μέγας Βασίλειος έν χοίς
Deo se o(Tert,el virginitatem complectitur, si septi- ΙεροΤς αύχου κ2νόσι χήν έκουσίως έαυτήν προσάγου-
mum decimum annum compleverit, in virginum σαν χψ Θεψ και χήν παρθενίαν άσπαζομένην, χδν
ordinem referendam esse statuit; sed tamen de έπχακαιδέκαχον διανύουσαν χρόνον, χψ χών περθέ-
Vlduis et diaconissis exemplum secuti, in dictum νων χάγμαχι άριθυεΐσθαι νομοθεχεΤ, άλλ* οΰν χφ
84 Cone. Milevit. nf can. 26 ; Afric. c. 95. 89 Cartag. m, can. 4. M Basilii, can, 18; Cbalced,
can. 49. Vide Basilium magnum, canon. 18 Epist. ad Amphilochium,
861 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. XI, GAP. Χ-Χί. 82
π·ρί τών χηρών τε και διακονίσσων παραδειγματι A tempus, analogia et proportione habita, eos qui
χατακολουθήσαντες, tl< τόν είρημένον χρόνον άνα- vitam monasticam elegerunt, deduximus. In di-
λόγο* τού; τόν μονήρη βίον έλομίνου; πιραστήσα- vino eniui Apostolo scriptum est 9* sexaginta a:i-
μ·ν · έν γαρ τφ θείφ ’Αποστόλψ γέγραπται * Έξή- norura viduam in Ecclesia eligendam : sacri au-
κοντα έτών τήν έν τή *Ε κκλησίφ καταλέγεσθχι tem canones quadraginta annorum diaconissam
χήραν. 01 δε Upol κανόνες μ* έτών τήν διακόνισσαν ord nandam esse statuerunt, cum Dei ecclesiam
χεφοχονεΐσθαι πχρκδεδώκχσι, τήν Εκκλησίαν χά- Dei gratia potentiorem ac robustiorem evasisse,
ριτι θεί? κραταιοτέραν γινομένην, και έπί τα πρόσω et ulterius procedere vidissent, fideliumque ad
βαίνουσαν έωρακότες, και xb τών πιστών προ; τήν divinorum mandatorum observationem firmita-
τών θείων έντολών τήρησιν πάγιόν καί άσφαλέ; * tem ac stabilitatem Quod quidem cum nos quo-
£περ καί ήμεΤς άριστα κατανοήσαντες, άρτίω; δι- que optime intellexissemus, modo Statuimus be-
ωρισάμεθα τήν Ευλογίαν τής χάριτος, τφ μέλλοντι των nedictionero grati 33 ei, qui certamina secundum
κατά θεόν αγώνων ένάρχεσθαι, ώσπερ τινά σφρα- Deum aggressurus est, veluti quoddam signacu-
γτδα ταχέως λνσημαινόμενοι, εντεύθεν αυτόν πρός lura celeriter imprimentes, hinc eum ad non diu
xb έπΐ μήκιστον μή όκνετν καί άναδύεσθαι προσβι- cunctandum et tergiversandum inducentes, vel
6άζοντες, μάλλον μέν ούν καί πρό; τήν τού Αγαθού Β potius eam ad boni electionem et constitutionem
παρορμώντες έκλογήν καί κατάστασιν. incitantes.
με*. Επειδή μεμαθήκαμεν, 1ν τισι γυναικείοι; 45. Quoniam intelleximus^ in nonnullismulie-
μοναστηρίοι; τά; μελλούσα; τού Ιερού έκείνου κατ- rum monasteriis mulieres, quas sacro illo amictu
αξιούσθαι σχήματος, πρότερον σηρικαΤ; καί παν· sunt induendse, prius sericis et omnis generis vesti-
τοίαις στολαΤς, 2τι μήν καί κοσμίοι; χρυσψ καί bus; praeterea autem et mundis auro et gemmis va-
λίθφ πβποικιλμένοις ύπό τών προσαγόντων αυτά; rialis ab iis qui illas ducunt exornari, et sic ad al-
περιστέλλεσθαι, καί ούτω τφ θυσιαστηρίφ προσιού- tare accedentes, exui tanto opum apparatu, 576
σας, έκδιδύσκεσθαι τήν τοσαύτην τη; ύλη; άμφίασιν, et statim in illis fieri habitus benedictionem, illas-
παραχρήμά τε γίνεσθαι έπ* αύταΤ; τήν τού σχήμα- que nigro amictu indui, statuimus ne hoc deinceps
το; ευλογίαν, καί τό μέλαν αύτάς ένδυμα άμφιέν- fiat. Neque enim fas est,ut quae jam propria volun-
νυσθαι, δρίζομεν ώστε μηκέτι Από τού νύν τούτο Cate omnem vitae jucunditatem deposuit,el eam quae
γίνε σθαι · ουδέ γάρ εύαγέ; υπάρχει τήν ήδη διά τής est secundam Deum vitae agendae rationem araple-
οίκεία; προαιρέσεω; Αποθεμένην πάσαν τήν τού βίου xa est, firmisque ac stabilibus rationibus eam
φροντίδα τε καί τερπνότητα, καί άσπασαμένην τήν confirmavit, et ita ad monasterium accessit, per
κατά θεόν πολιτείαν, και βεβαιώσασαν ταύτην λο-^eum, qui interit ac fluit, mundum, quorum jam
γισμοΤ; άκλινέσι, καί ούτω τφ μοναστηρίφ προσελ· oblita erat memoriam revocet ; et ex eo anceps
θούσαν, αύθι; είς άνάμνησιν διά τού τοιούτου φθαρ- reddatur,et ejus anima perturbetur instar exun-
τού τε καί βέοντο; κόσμου έλθεΤν, ών ήδη έποιήσατο dantium fluctuum, hucque et illuc versantium: ut
λήθην * έκ τούτου τε Αμφίβολον καταστήναι καί τήν nec nonuunquam lacrymam emittens, cordis per
ψυχήν έκταραχθήναι, δίκην κυμάτων έπικλυζόντων, corpus compunctionem ostendat; sed et si exigua
καί τήδε κακεΤσι περιστρεφόντων * ώ; μήτε δάκουόν aliqua, ut est consentaneum, lacrymaexsilierit,non
έστιν ότι λοιπόν άφιεΐσαν τήν έν τή καρδί? διά τού magis propter exercitatorium certamen, quam
σώματος κατάνυςιν έπιδείξασθαι * Αλλ' εί καί βραχύ propterea quod mundum et mundana relinquant,
τι, ώς εΐκός, Ικπηδήσειε δάκρυον, μή μάλλον τη; διά ea a videntibus profluxisse putetur,
τόν ασκητικόν αγώνα διαθέσεω; χάριν, ή διά τό τόν κόομον κα: τά έν τφ κόσμω καταλιπεΤν, παρά τοΤς
δρώσι τούτο προελθόν λογισθήναι.
Βασιλείου κανών ιη*. D Basilii CQTIOH 18.
t η*. Περί τών έκπεσουσών παρθένων, κ. τ. λ. 18. De virginibus lapsis, elc., ut pag. 858.
κεφαλ. ia’ — Περί μοναχών γινομένων κλη- CAP. XI. — De monachis ad clericalem sta·
ρικών, ή λαϊκών Αξιωματικών, ή στρατευομένων. fum transeuntibus , vel ad laicas dignitates , vel
ad militiam .
Συνόδου Νικαία; κανών ιβ*. Conditi NlCCBni Canon 12.
ιβ\ ol δε προσκληθέντε; μέν ύπό τή; χάριτος, 12. Qui autem a gratia quidem evocati, elc ,ut
κ. τ. λ. pag. 731.
Συνόδου Χαλκηδόνο; κανών ζ\ Concilii Chalcedonensis canon 7 .
ζ\ Τού; άπαξ έν κλήρφ τεταγμένους, κ. χ. λ. 7. Eos qui in clero senui ordinati sunt, elc.,
ut pag . 751.
Κυρίλλου έκ τη; πρό; τού; Λιβύης κα: Πενταπόλεω; 377 Cyrilli €£ epistola ad epiSCOpOS qui SUHt in
έπισκόπους έπιατολής. Libya et Pentapoli .
^Ετεροι δε τινε; έξ αυτών τών μοναστηρίων, ώ; Aliquiautem alii ex ipsis monasteriis, ut immo-
άτακτοι έκβιλλομενοι,. πάλιν ύποτρέχουσι τάς χει- desti insolentesque ejecti, rursus ordinationes
9* I Tim. y, 9. w Basii, can. 60.
863
PHOTO PATJUABCHJi CP.
864
beiaot ; ei beti clerici, ia ea ipsa monasteria a ρ© τονίας · x» popiMt κληρικοί, ilnpyomt xal
ingrediuntur ei qaibas ejecti saotv et volnt
oblationem agere et ea omnia facere qt m mos
est clericis, ot etiam aliqui eorum qui ipsos se-
runt, synaxes devitent, et coenonicare ia ani-
mum aon inducant illis ministrantibas.
Lege annotationes cap. 32, Ut. 9 praeeatis
operis.
CAP. XII. — De Hs qui usurpant monacha-
lex m habitum vitupcranlque utentes veste com-
muni.
Concilii Gangrensis canon 12.
12. Si quis vir propter eam quae existimatur
exercitationem amiculo utitur, et taaqnam ha-
bens ex eo justitiam, eos condemnet qui cum
pietate (27) beros ferunt, et alia communi et
consueta veste utuntur, sit anathema.
Textus. Dicitur lib. i, iit 4, conslit 4 : Mimi,
et quae corpore publice quaestum faciunt, habitu
sacratarum virginem ne utantor. Et constit. 2,
Iit. \ Novellarum ait : Nemo laicus, minime vero
scenici et meretrices, habito monastico utitor,
[eum] vel imitator. Alioqui et corporali poena fe-
ritur, et exterminatur.
578 CAP. Χ1Π. — De muliere quee asceticm
~*itce causa veste virili induitur .
Concilii Gangrensis canon 13.
13. Si qua mulier propter eam, quae existima-
tur, exercitationem, et vestem mutet, et pro
consueto muliebri indumento virile accipiat, sit
anathema. (
CAP.X1Y. — Ne mulieres asceticaz vitee causa
tondeantur.
Concilii Gangrensis canon 17.
17. Si qua mulier, propter eam qose existi-
matur, pietatem, tondeat comam, quam Deus ei
dedit ad recordationem subjectionis, ut qun sub-
jectionis praeceptum dissolvat, sit anathema.
CAP. XV. — De eo qui asceticm vitee obtentu,
filios vel parentes non alit .
Concilii Gangrensis canon 15, 16.
15. Si qois suos liberos relinquit, nec eos
alit, nec, quantum in se est, ad convenientem pie-
tatem religionemque adducit, sed exercitationis
pralextu negligit, sit anathema.
16. Si qui filii a parentibus, maxime fide» |
libus, praetextu pietatis recesserint, et parenti-
bus quem par est honorem non tribuerint, apud
eos scilicet praeposita in Deum pietate, sint ana-
thema.
57» CAP. XVI. — Quasnam civili negotio
curas monachis tractare liceat.
Concilii Chalcedonensis canon 3.
3. Pervenit ad sanctam synodum et quod eorum
qui in clerum cooptati sunt, etc., ut pag. 683.
Lege adnotationes cap. 3. tit. 8 praesentis ope-
ris.
b αΰτοίς μοναντηρέοις S6r» xol βού-
λονται xpovqipeiv, ut £tx χληριχοις 8ος πληρούν,
και τιΰπ · ύς xxi tiu; tw είδόχων χύτοος,
«xparctTvtzi καί νας νυνέξκις, xxl μη βνίχι«6χι
xomraTv Ιαίνω*.
*ΛνάγναΛκ ταχ χορχγρχοας τού λβ* xiq. τού lU.
τού «sp«vTO( VivtapitTtc,
ΚΕΦΑΛ. 1B*. — Περί xw r^xtt
μο^χχιχψ) wk τΰν xmv|
Συνοδοο Γάγγρχς xsvwv ιβ*.
ιβ\ ET τις &δρφ Ite νομιζομεντν ασνηνιν κιριβο·
λχυρ χρηται, και ώς b u τούτου την διχκονννην
Ιχων χατχψηοίζοιτο w μιτα το(κ βάρους
, qopot Wxcw, xst τη άλλη κοινή χαι iv νυνηΒείφ οοση
iitrjTt χιχρ^μένυν, «νάΐιμχ !n«t.
Είρηται βιβλ. α\ τίτ. ί’, διάτ. $*, δχι,Οΐ μΤμΜ xxt
at πόρον kx τού σώματος Ιημοή ιοιοήανβι, τψ
βχ/,μιτι των παρθένων μη )to^p^lu98v *
xit h β\ διάτ. του ι* τίτ. τών Νεαρών γησιν * 11η-
δει; λαϊκός καί μάλιστα οΐ σκηνικοί χιι αΐ κδμνβη
χεχρήσΟω τψ μοηχιχφ σχήματι, imi καί «ωμηιχήκ
τιμωρείται χχι έξορίζεται.
ΚΕΦΑΛ. ΐΓ\ — Πιρί γυναικος δι* ασχησιν qo-
ρουσης άνδρφα.
Συνόδου Γάγγρας xsvuv ιγ*.
ιγ*. ΕΤ τις γτνη δια νομιζομένην ασχησιν, μετα^ά-
λοι τδ αμμανμι, ut άντι του εΐωθοτος γυναικείου
άμφιάσμχτος, άνδρψον αναλάδο’, ανάθεμα Ιστω.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ*. — Dtp! του μη χρηνχι γυηΐχΐζ
ivcxiipidst 4' δσκησιν.
Συνόδου Γάγγρας κανών ιζ*.
ιζ\ Et τις γυναικών διά νομιζομένην θεοσέβειαν
ixoxetpouo τχς χόμχς άς Itwxiv ό θεός είς ύτ^μνη*
νι ν της όχοταγης, ώς fiv παραλύουσχ το πρόσταγμα
τη; δποχαγης, ανάθεμα Ιντω.
ΚΕΦΕΛ* ΙΕ*. — Πιρί του προγάοει ivxiJfittK
μη τεχνοτροφουντος $ πχτροχροφουντος.
Συνόδου Γάγγρας κανών ιε*# ιζ“*.
ιη*. ΕΪ τις χαταλιμπάνΐι χά έαυχοΰ τέκνα, καί μη
τοχνοτροφοίη, καί το δσον kx* αυχφ προς θεοσέβεια*
την προσήχουιαν άνχγάγοι, άλλα προγασει Trjc
άσχήσεως άμελοίη, άνάθεμχ 2ντω.
| ιζ"*. Ει τινα τέκνα γονέων, μάλιστα πιοτών, άνα-
χωροίη προφάν«ι 1ίο?εβε{ζς, και μη xr,v καΐή κου-
νάν τιμήν τοίς γονεϋιιν άπονέμοι, προτιμωμένης πνρ*
αυτοΤς δηλονότι της θεονεβε(χς, άναθεμα 2ντω.
ΚΕΦΑΛ. Ιζ". — ΠοΤ* πολίτικα πραγμιχχ 4
κηδεμονίας οί μοναχοί δυνανται μετιένιι.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών γ*.
γ*. ΤΗλΟεν είς την αγίαν σύνοδον, ότι των έν
κλήρψ χατειλεγμένων τινες, κ, τ. λ.
*Ανάγνω8ι τας παραγραφάς του γ* κεφ. του η’
τίτ. τού παρόντος χυντάγματος.
(27) Beros videtor Balsamon episcopus Antiochenus, hunc locum interpretans, vocare vestes ex
serico contextas.
m
SYNfAGMA Canonum. - τιΐ. χιί, cap. i.
866
ΤΙΤΛΟΣ IB'.
ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ, IOTA A ΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΩΝ.
TITULUS XII.
DE HjERETICIS ATQUE ETHNICIS.
ΚΕΦΛΛ. A . — T i ioxtv αΐρισις καί τί σχίσμα,
καί τί παρασυναγωγή.
Βασιλείου κανών α\
α\ ΤΑ μέν ούν περί τους Καθαρούς ζήτημα, καί
•ιρηται χράτερον, καί καλώς άχεμν^μδνευσας * 8 τι
δεΤ τφ Ιθει των καθ’ έκαίστην χώραν Ιχεσθιι, δια τΑ
ώαφδρως ένεχθήναι κερί του λακτίσματος αύεών,
τους τδτε περί τούτων διαλαβόντας * το 8ε των Πε-
κουζηνών ουδένα λδγον Ιχειν οοκεΐ * και εθαύμασα
κώς αανονικΑν άντα τον Διονύσιον καρήλθεν * έκεΤνο
γάρ έκριναν οί παλαιοί δέχεσθαι λάκτισμα, τΑ μηδέν
τής κίστεως καρεκβαΤνον * 8θεν τα μεν, αΙρέσεις
ώνομασαν * τα δε, σγίσματα * τά δε, πχρασυναγω-
γάς * αΙρέσεις μίν, τους παντελώς άκε^βηγμένους,
καί κατ’ αυτήν την χίστιν άκηλλοτριωμένους * σχί-
σματα δ!, τους δι* αίτιας τίνος έκχλησιαστικάς και
ζητήματα Ιάσιμα, κρΑς άέλήλους Αιενεχθεντας * κα-
ροσυναγωγάς 81, τάς συνάξεις τά καρά τών ανυπό-
τακτων πρεσβυτέρων ή έκισκδκων, καρά τών άχαι-
δεύτων λαών γινομενας, οΤον · εί τις Ιν κταίσματι
δςετασθελς, Ακεσχέθη τής λειτουργίας, και μή υπ-
έκυψε τοΤς κανάσιν, άλλ* έαυιψ έξεδίκησε την κροε<*
δριαν, καί τήν λειτουργίαν, καί συνακήλθον τούτιρ
τινίς, καταλικύντες τήν καθολικήν 'Εκκλησίαν, πα-
ρασυναγωγή το τοιουτο · σχίσμα 8ε, το κερί τής
μετανοίας διαφδρως Ιχειν κρΑς του; άκο τής *Εκ-
κλησίας * αΐρεσις 81, οΐον ή τών Μανιχαίων καί
Ουαλεντίνων καί Μαρκιωνιστών, καί αυτών τούτων
τών Πεκουζηνών * εύθΰς γάρ κερί αυτής τής είς
θεόν κιστεώς έστιν ή διαφορά * Ιδοξε τοίνυν τοΤς ές
άρχή;, τΑ μέν τών αίρετικών, παντελώς αθέτησα ι *
τΑ 81 τών άκοσχισάντων, ώ; ετι έκ τής * Εκκλησίας
βντων, καραδέξασθαι * του; δε έν ταΤς καρασυναγω-
γαΤς μετανοίφ άξιολδγφ καί έκιστροφή βελτιωθέντας,
συνάχτεσθαι πάλιν τή ’Εκκλησίφ * ώστε χολλάκις,
καί τους έν βχθμφ συνακελθδντας τοΤς άνυκοτά-
κτοις, Ακειδαν μεταμεληθώσιν, είς τήν αυτών καρα-
δέχεσθαι τάξιν.
Οΐ τοίνυν Πεπουζηνοί κροδήλως είσίν αίρετικοί *
είς γάρ τΑ Πνεύμα το άγιον έβλισφήμουν, Μοντανψ
και Πρισκίλλη τήν του Παρακλήτου κροσηγορίαν
άθεμίτως καί άναισχύντως έκιφημίσαντες * είτε ούν
ώς άνθρώπους θεοκοιοΰντες κατάκριτοι, είτε ώς τΑ
Πνεύμα τΑ άγιον τή προς άνθρούκους συγκρίσει
καθυβρίζοντες * καί οδτω τή αίωνίφ καταδίκη υπεύ-
θυνοι, διά το άσυγχώρητον είναι τήν είς τΑ Πνεύμα
τΑ άγιον βλασφημίαν · τίνα ούν λδγον Ιχει τΑ τού-
των βάπτισμα έγκριθήναι, τών βακτιζδντων είς
i CAPUT. — Quid sit hceresh , quid schisma,
quid illegitimus conventus ?
Basilii canon 1.
i. Quod igitur ad Catharos pertinet, et prius
dictum est, et recte admonuisti uniuscujjsque
regionis morem sequi oportere : quod ii, qui tunc
de illis statuerunt, in varias de ipsorum baptismate
sententias abierint. Pepuzenorum autem baptisma
nullam mibi babere rationem videtur, et miratus
sum quomodo hoc Dionysium, hominem canonum
peritum,fugerit.Antiqui enim illud baptisma sus-
cipiendum putavere, quod nihil a fide recedit ;
unde alias quidem hsereses, alia schismata, alias
parasynagogas appellarunt. Haereses quidem 580
i eos, qui penitus resecti sunt.et in ipsa fide abalie-
nati ; schismata vero, eos. qui propter ecclesias-
ticas quasdam causas et quaestiones inter utram-
que partem non insanabiles dissident; parasyna-
gogas autem, conventibus illos qui ab immorigeris
presbyteris aut episcopis et a populis disciplina
expertibus fiunt, velut, si quis in delicio depre-
hensus, a ministerio arceatur, nec se canonibus
submittat, sed sibi priocipalum et ministerium
vindicet, ac nonnulli una cum eo.relicta catholica
Ecclesia, discedant ; hoc dicitur parasynagoga.
Schisma autem est, de poenitentia ab iis qui ex
Ecclesia sunt, dissentire. Hareses autem, velut
Manichaeorum, et Valentinianoruin.etMarcionista-
rum,et horum ipsorum Pepuzenorum; statim enim
de ipsa in Deum fide dissensio est. Visum est ergo
antiquis haereticorum quidem baplismapenitusre-
jicere; schismaticorum vero, ut adhuc ex Eccle-
sia exsistentium, admittere; eos tandem qui sunt
in parasynagogis, justa poenitentia et animadver-
sione emendatos rursus Ecclesiae conjungere ;
adeo ut saepe et ii qui in gradu collocati una cum
rebellibus abierant, postquam poenitentiam ege-
rint, in eumdem ordinem admittantur.
Peouzeni ergo sunt aperte haeretici: nam in Spi-
ritum sanctum blasphemaverunt, Montano et Pri-
scillae Paracleti appellationem nefarie impudenter -
que attribuentes. Igitur, sive quia hominibus di-
vinitatem attribuunt, condemnandi sunt: sive quia
Spiritum sanctum afficiunt injuria, dum eum com-
parant cum hominibus, sic etiam sunt aeternaB con-
demnationi obnoxii, quod condonari non possit
bla^phemia in Spiritum sanctum. Qua igitur ra-
tione eorum baptisma 581 admittatur, cum in
86 1 PflOTII PATRlAilCHiE CP. 868
Patrem et Filium et Montanium aut Prisciflam
baptizent ? non eoim baptizati sunt qui in ea, quae
nobis tradita non sunt, baptizati fuere. Quare, etsi
hoc Dionysium magnum la uit, servanda nobis
non est imitatio erroris. Hoc enim quam absur-
dum sit, sua sponte perspicuum est, ac omnibus
evidens, qui vel leviter ratiocinari possunt.
Cathari sunt et ipsi ex iis qui sunt abscissi. Cae-
terum antiquis visuro est, Cypriano dico, et nostro
Firmiliano, hos omnes uni calculo subjicere. Ca-
tharos.et Encratilas, et Hydroparastatas; propte ·
rea quod principium quidem separationis per
schisma factum fuerat : qui autem ab Ecclesia se
separaverant,non habebant amplius in se gratiam
Spiritus sancti : defecerat eoim communicatio, in-
terrupta continuatione. Qui enim primi recesse-
rant, ordinationem a Patribus habebant, et per
manuum eorum impositionem habebant donum
spirituale ; qui autem resecti suntjaici effecti, nec
baptizandi, nec ordinandi habebant potestatem,
ut qui non possent amplius Spiritus sancti gra-
tiam aliis praebere, a qua ipsi exciderant. Quare
eos, qui ab ipsorum partibus stabant, tanquam
a laicis baptizatos, j usserunt vero Ecclesiae bap-
tismate ad Ecclesiam venientes expurgari. Sed
quoniam nonnullis Asiaticis omnino visum est eo-
rum baptisma, pluribus consulendi causa, susci-
piendum esse, suscipiatur. Encratiltrum autem
facinus oportet nos intelligere. Nimirum, ut re-
ditum sibi in Ecclesiam intercluderent, aggressi
sunt deinceps proprio baptismate praeoccupare :(
unde et suam ipsorum consuetudinem violarunt.
Existimo itaque, quoniam 582 nihil de illis aperte
dictum est, eorum baptisma a nobis rejiciendum
esse ; ac si quis ab eis acceperit, accedentem ad
Ecclesiam baptizandum. (Quod si hoc generali
oeconomiae impedimento erit, rursus consuetudi-
ne utendum est, et sequi oportet Patres, qui quae
ad nos pertinent, dispensaverunt. Vereor enim
ne, dum eos volumus ad baptizandum tardos fa-
cere, impedimento propter sententiae severitatem
simus iis qui salvantur). Quod si illi nostrum
baptismum servant, hoc nos moveat. Neque enim
debemus par pari referre, sed accuratae cano-
num observationi servire. Omni autem ratione
statuatur, ut ii qui ab illorum baptismo veniunt,
ungantur coram fidelibus videlicet, et ita demum 1
ad mysteria accedant. Scio autem, fratres, Izoi-
num, et Saturninum, qui erant ex illorum ordi-
ne, in episcoporum cathedram a nobis esse sus-
ceptos. Quare eos qui illorum ordini conjuncti
sunt, non possumus amplius ab Ecclesia separa-
re : qui scilicet communionis cum ipsis quasi ca-
nonein quemdam, episcopos suscipiendos, edide-
rimus.
GAP. II. — Quid sit haereticus?
Concilii Constanlinopolitani canon 6.
6. Quoniam multi ecclesiasticum ordinem, etc.,
Utpag. 699.
i Πατέρα, κ xt ϊιύν καί άγιον Πνεύμα Μοντανύν καί
Πρίσκιλλχν ; ου γάρ έβαπτίσθησαν ο\ εις τά μη
πχρζδεδομένα ήμϊν βαπτισθέντες * ώστε εΐ καί τδν
μέγαν τούτο πχρήλθε Διονύσιον, άλλ' ήμϊν ου φυ-
λακχέον την μίμησιν τού σφάλματος * τύ γάρ άτοκον
αύτόθι πρόδηλον, χχι πάσιν ΕναργΕς οϊς τι καί
μικρύν τού λογίζεοθαι μέτεστιν.
Ot δέ Καθαροί και αύτοί τών άπεσχισμένων είεί *
πλήν εδοξε τοϊς άρχαίοις, τοϊς περί Κυπριανόν λίγε»
και Φιρμιλιανύν τύν ήμέτερον, τούτους πάντας μι$
ψήφω ύποοάλλειν, Καθαρούς και Έγκρατίτας και
Γδροπαραστάτας · διότι ή μδν αρχή τού χωρισμού,
διά σχίσματος γεγονεν · οί δέ τής 'Εκκλησίας άπο-
στάντες, ούκ Ετι εσχον την χάριν τού άγίου Πνεύματος
Εφ* Εαυτούς * Επέλιπ* γαρ ή μετάδοσις τφ διακοπή-
I ναι την άκολουθείαν · ο! μΕν γάρ πρώτοι άναχωρή-
σαντες, παρά τών Πατέρων Εσχον τάς χειροτονίας,
καί διά της Επιθέσβως τών χειρών αυτών, είχον τδ
χάρισμα τύ πνευματικόν · οΐ δε άποββαγέντες λαϊκοί
γινόμενοι, ούτε τού βαπτίζειν ούτε τού χειροτονεϊν,
είχον τήν Εξουσίαν · ούκέτι δυναμενοι χάριν Πνεύμα-
τος άγίου Ετέροις παρέχειν, ής αύτοί Εκπεπτώκασι.
διύ ώς παρά λαϊκών βχπτιζομένους τους παρ’ αυτών
έκέλευσαν Ερχομένους Επί την 'Εκκλησίαν, τφ άλη-
θινφ βχπτίσματι τφ τής Εκκλησίας άναχαθαίρεσθαι *
Επειδή δέ δλως Εδοξέ τισι τών κατά τήν ’Αείαν,
οικονομίας Ενεκα, τών πολλών διχθήναι αυτών τδ
βάπτισμα, έστω δεκτόν · τύ δΕ τών Εγκρατειών
κακούργημα νοήσαι ήμάς δεϊ, δτι *ίνα άπροσδέκτους
αυτούς ποιήσωσι τή 'Εκκλησή, έπεχείρησαν λοιπον
, Ιδίιρ προκαταλαμβάνει ν βχπτίσματι, δθεν καί την
συνήθειαν τήν Εαυτών παρεχάραξαν * νομίζω τ οίνον,
δτι Επειδή ούδΙν έστι περί αύτών φανερως διηγορευ-
μένον, ήμάς προσήκεν άθετεϊν αύτών το βάπτισμα,
κάν τις ή παρ’ αύτών είληφώς, προσιοντα τή Έκ-
κλησίφ τούτο/ άναδαπτίζειν. Έάν μέντοι μέλλοι τή
καθόλου οίχονομίφ τούτο Εμπόδιον Εσεσθαι, πάλιν
τφ Εθει χρηστέον, καί τοϊς οίκονομήμασι τά καθ’
ήμάς Πατράσιν άκολουθήτέον * ύφορώμαι γάρ μή
ποτέ, ώς βουλόμεθα οκνηρούς αύτούς περί τύ βαπτί-
ζειν ποιησαι, Εμποδίσωμεν τοϊς σωζομένοις δια τδ
τής προτάσεως αύστηρόν · εΐ δέ Εκείνοι φυλάσσουει
τύ ήαέτερον βάπτισμα, τούτο ήμάς δυσωπείτω * ου
γάρ άντιδιδόναι αύτής ύπεύθυνοι χάριν Εσμέν, άλλα
δουλεύειν ακριβείς κανόνων * παντί δέ λόγψ τυκο>-
θήτω τούς άπύ του βαπτισμού Εκείνων προσιρχο-
μένους, χρίεσθαι Επί τών πιστών δηλονότι, κ*1 ούτως
προσιέναι τοϊς μυιτηρίυΐς. ΟΤδα τε ότι τούς αδελ-
φούς τούς περί ’ΐζόην και Σχτορνϊνον, άπ’ Εκείνης
θντας τής τάξεως, προσεδεξάμεθχ εις τήν τάξιν **ί
καθ έδραν τών Επισκόπων · ώστε τούς τφ τάγρατι
Εκείνων συνημμένους, ούκέτι δυνάμεθα διπκρίνβιν
άπύ τής 'Εκκλησίας, οΤον κανόνα τινά τής πρύς αυ-
τούς κοινωνίας έκθέμενοι, διά τής τών Επισκόπων
παραδοχής.
ΚΕΦλΛ, Β\ — Τί Εστιν αίρετικός.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών ζ*\
'Επειδή πολλοί τήν Εκκλησιαστικήν εύτσ·
ξίαν, κ. τ. λ.
869 SYNTAGItfA CANONUM.
*H α διάχ. τού a' τίτ. τού α* βιβλ, τού κώδ.
φησίν, ώς, Ο μή δοξάζων τήν αγίαν Τριάδα έν μι$
θεότητι ισοδύναμον, ούτε Χριστιανός λέγεται, αλλ’
αφρων έστί χαί αίρετικδς άτιμος καί τιμωρείται * κχί
τίτ. ε’ τού αυτού βιβλ., δτι, Αιρετικός έστι καί τοΤς
κατά αιρετικών ύπόκειται νόμοι;, δ μικρόν γούν
έκχλίνων τής δρθοδόξου πίστεως · καί διάτ. ιβ* τού
αύτού τίτ., δτι, Αιρετικός έστιν δ μή ών δρθόδοξος *
ή δε α* διάτ. τού γ* τιτ. τών Νεαρών, αιρετικούς
λέγει πάντα; τούς μή όντας κοινωνικούς .
*£ν πλάτει δέ τά περί τών αίρετικών άνήνεκται
έν τώ ε* τίτ. τού κώδ.? έν ψ κωλύονται έχειν προνό-
μια, ή διδάσκει ν, ή ποιεΤν κληρικούς, ή λιτανεύειν
δημοσίφ ή έν οικψ · έπεί τινδς τοιούτου γενομένου,
ή τάξις τού έπαρχου λίτρα; δίδωσιν ρ' · αΐ δέ έπι-
χώριοι ν' · καί δτι τα συνακτήρια αύτών, ή ορθόδο-
ξος Εκκλησία λαμβάνει · καί δτι οί ΜανιχαΤοι καί
οΐ Αονατισταί έσχάτως τιμωρούνται καί δημεύονται,
καί ούτε διατίθενται, ή δπωσούν συναλλάσσουσι, και
ούτε ύπδ παίδων μή δντων ορθοδόξων κληρονομούν-
ται, καί μετά θάνατον κατηγορούνται καί άκυροΰν-
ται αί διαθήκαι αύτών · καί δτι τών πόλεων έκβάλ-
λονται, καί δτι ταΤς Έκκλησίαις προσκυρούνται οί
οίκοι έν οΧς αίρετικοί γνώμη τών δεσπο :ών συνάγον-
ται · καί δτι τών βουλευτικών ή ταξεωτικών λει-
τουργιών ούκ απολύονται * καί δτι ού ποιούσι μο-
ναστήρια ούτε στρατεύονται · καί πώς τιμωρούνται
οί κατά τών Αγίων συνόδων γράφοντες, ή Ιχοντες,
45 Ανχγινωσκονιες αυτοί · καί δτι ού θάπτονται νομί-
μως * καί δτι ού γίνονται Αξιωματικοί, η συνήγοροι,
Ικδικοι, ή πατέρες πο'λεων, γίνονται καί κορτελΐνοι·
καί πώς Αναγκάζονται τούς παΤδας ορθοδόξους δνταςί
τρεφειν, καί γράφειν κληρονόμους, καί διδόναι
αύτοΤς προίκα, καί προ γάμου δωρεά; * χαί δτι τών
γονέων Αμφίσβητούντων, έπικρατέστερός έστιν δ
βέλων τή όρθοδοξί^ τούς παΤδας προσαγαγεΐν, καί
δτι οί ορθόδοξοι παΤδες πλημμελούντες είς αίρετι-
κούς γονεΤς τιμωρούνται · καί δτι ούτε βχπτίζουσιν
οί αίρετικοί, ούτε φροντίζουσιν ή διοικούσι χωρία δι*
έαυτών ή παρένθετων, ούτε παιδεύουσιν, ούτε κληρο-
νομούσιν, ούτε πραγματεύονται έντός ίερών περί·
βόλων · καί δτι έν δικαστηρίψ ού καταμαρτυρούσα
ορθοδόξου, εΐ μή είς βουλευτήριον δρθόδοξος Ιλκοιχο *
ώ; διάτ* β’ τού η' τίτ. τών Νεχρών, έστι δε Αριθμού
τών δλων μβ* · έν δέ τελευταίαις βουλήσεσι καί συμ-
βουλίαις μαρτυρούσα. ’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμέ-
να έν τώ η* κεφ, τού ι* τίτ. τού παρόντος συντάγμα-
τος * περί δέ 'Ιουδαίων διαλαμβάνει δ θ’ τίτ. τού α’
βιβλ. τού Κώδ. έν ψ καί τάς συναγωγάς αύτών λέγει
μή μιτατεύεσθαι, μήτε αύτούς έν τοΤς Σάβδασιν ή
έν ταΤς έορταΐς αύτών σωματικώς λειτουργέ ΐν * ούτε
ένάγονται, ού« παρά τών Χριστιανών έπηρεάζονται,
ούτε γαμούσι Χριστιανάς, καί δτι αύτοί τα Υδια
Αγορανομούσι, καί δτι έπί τών γάμων ού φυλάτ-
τουσι τδν νόμον αύτών, καί δτι έπί μόνοις χρημχτι-
κοίς δικαστάς 'Ιουδαίους αίρεΐσθαι δύνανται * καί δτι
τδν στεφανητικδν κανόνα οί Ιξαρχοι αύτών ίδιοκιν-
δύνως είσάγουσι ταΤς λαργιτιόαι, καί ότι ούδέν αυ-
τούς δεΧ τολμάν κατά Χριστιανών,
- ΤΙΤ. Χΐί, ΟΑί». Ιί. 670
Textus. Const. 1 , tit. 1 . lib. cod. ait : Qui san-
ctam Trinitatem in una deitate pari potestate prae-
ditam non credit, Christianus non dicitur, sed ve-
sanus, haereticus, et infamis est, ac punitur.Gt til. 5
ejusdem libri, const. 2. 585 Haereticus est, ac la-
tis adversas haereticos legibus succumbit, qui vel
paululum ab orthodoxa declinat fide. Et const. 42
ejusdem til.. Haereticus est qui non est orthodo-
xus. Const. 4, tit. 4 Novellarum haereticos dicit,
qui communicare non possunt.
Textui. Porro quae de haereticis [dici debeant]
in tit. 5, lib. i cod. prolixe relata sunt, ubi privi-
legium habere, docere, clericos creare.et publice
vel in aedibus supplicationes facere prohibentur.
Alloqui officium praefecti [praetorio] cantum libras
i [auri] : provinciales vero [officiales] quinquaginta
dant : si [ipsorum permissu] lalequidpiam factum
sit. [Habetur ibidem], quod ipsorum congregationis
loca orthodoxa Ecclesia capiat. Item, quod Mani-
chaei et Donatistae ultimo supplicio afficiantur,
[bona ipsorum] publicentur, testamentum non fa-
ciant, nullo modo contrahani,liberos si orthodoxi
non sint haeredes non habeant, post mortem accu-
sentur, et ipsorum testamenta irrita sint : quod
[insuper] ab urbibus ejiciantur: quod aedes in qui-
bus haeretici consensu domini congregantur, Eccle-
siis applicentur.Item.quod a curialium aut cohor-
talium officiis non liberentur. Item, quod non
construant monasteria, neque militent. Item, quo-
modo qui adversus sacrosancta concilia scribunt,
aut [talia scripta] habent vel legunt, punidntur.
Item, quod legitime sepeliantur.Item, quod hono-
res non consequantur, neque patroni causarum aut
defensores, aut civitatum patres, sed viles et ab-
jecti fiant.lt em quomodo liberos orthodoxos alere
ac haeredesscribere,ipsisque dotem et donationem
propter nuptias dare compellantur liero, quod [ex]
parentibus [inter se] contendentibus is praevaleat,
qui liberos ad orthodoxam fidem adducere vult.
Item, quod liberi orthodoxi, si quid in parentes
haereticos delinquant, puniantur.Ilem quod haere-
tici non baptizent, neque per se vel inter 584 po-
sitas [personas] regiones curent aut administrent,
neque doceant, neque haeredes fiant, neque intra
sacra septa negocientur. Ilem, quod in judicio ad-
versus orthodoxum testimonium non dicant, nisi
si in curiam orthodoxus protrahatur : ut const. 2,
* til. 8 Novellarum, quae in [Novellarum] corpore 42
est, [tradit.] In ultimis autem voluntatibus et con-
tractibus testes sint. Lege quae adnolata sunt in
cap.8, tit. (0 praesentis operis. Caeterum de Judaeis
tit. 9, lib. i cod. tractat, in quo dicitur, Synagogasip-
sorum hospitii immunitatem habere, neque ipsos
in Sabbatis aut festis suis corporaliter operari, ne-
que in jus vocari, neque a Christianis vexari. [Item,
quod Judaei mulieres] Christianas in matrimonium
non accipiant. Item, quod ipsi rerum suarum pre-
tia staluanl.Item,quod in pecuniariis [causis] dun-
taxat privatos judices eligere possint. Itera, quod
871 ί>Η0ΤΠ PATRIARCHA CP. tii
primates ipsorum suo periculo auri coronarii canonem largitionibus inferant. Item, quod adversam
Christianos nihil illos audere oporteat.
GAP. IU· — De libris h&reticorum. A κεφαλ. r\ — Περ) βιβλίων αιρετικών.
Apostolorum canon 60« 'Αποστόλων χάνων ξ\
60 |59.JSiquisfalso inscriptos, eic^utpog. 590. ξ\ Et τις τα ψευδεπίγραφα, x. τ. λ.
Concilii Nicoeni II canon 9. Συνόδου Νιχαίας τύ β’, κανών θ’.
Quod noti oporteat libros haereticorum ce - Περί τού μέ* κρύπτειν τινά τίς χριντιανοχατη-
lare. γορικής «Ιρέσεως βιβλίον.
69. Puerilia omnia ludibria, furiosaque ac insa- ξθ\ Πάντα τά μεφακιώδη άθύρματα, xxl μανιώδη
na dicta et scripta, qu» adversus sanctas imagines βακχεύμχτα τα ψευδοσυγγράμμχτα τά κατά τών
edita 8UntvOportel dari episcopo Constantinopoli- σεπτών εικόνων γενόμενχ, δέον δοθήνχι έν τψ έπι-
tano, 585 ut curo reliquis libris haereticis repo- σκοπείφ Κωνσταντινουπόλεως, ΐνα άποτεθώσι μετά
nantur. Si quis autem haec celare inventus fuerit, τών )οιπών αιρετικών βιβλίων* εΐ δέ τις «ύρεθιίη
81 Sit quidem episcopus, vel presbyter, vel diaco- ταΰτχ κρυπτών, et μεν έπίσκοπος, $ πρεσδύτιρος,
nus, deponatur : sin autem laicus vel monachus, διάκονος ειη, κχθχιρείσθω * tt δε λαϊκύς f, μοναχδς,
segregetur. άφοριζέσθω.
7 exitis. Consi. 3, tit. 1, lib. I, cod. ait : Por- B *H γ’ διάτ. του α’ τίτ. του a’ βιβλ. τού κώδ· φη-
phyrii aliorunr.que haerelicorom adversus Chri- αιν * Τα κατά Χριστιανών Πορφυρίου και άλλων
Stianos I bri comburuntor. I Sic) Nestorii etiam, et συγγράμματα καιέσθωσαν, καί τά Νεστορίου, κα)
quicunque Nicaeno Ephesinoque ; conciliis, et Cy- δσχ μη συμφωνεί χαΤς έν Νικαίφ και ’Εφέσψ συν-
rillo (episcopos] Alexandrino, quorum fidem exce- όδοις, καί Κυριλλω τψ ’ Αλεξάνδρειάς, ών ούχ έξ-
dere non licet, non consonant. Qui vero dictos εστι πχρεξιένχι την πίστιν * ο) δε τά λεχθΐντα βιβλία
libros habent 61 legunt, ultimo supplicio afhciun- Ιχοντε; κα) άναγινώσκοντες, έσχάτως τιμωρούνται,
tur. Titr 4, coustit. 10 '· Qui mathematici coram Τίτ. δ* διάτ. ι* * Ol μαθηματικοί μη καίοντε; έπι τών
episcopi· libros SUOS non concremant, neque ad έπεσκόπων τάς βίβλους αυτών, καί τη δρθ οδοξίς
orthodoxam fidem accedunt, omnibus pelluntur προσιόντες πάσης άπωθούντχι πόλεως * ευρισκόμενοι
Civitatibus; inventi deportantur. Tit. 5, const.5 : δέ kv πόλε σι, δεπορτατεύονται. Τίτ. ε* διάτ. ζ" * Τά
Quae Nestorius adversus concilium Ephesinum γραφέντα Νεστορί'μ κατά της έν ’Εφέσψ συνόδου
scripsit nemini habere, aut describere licet, sed ούκ Ιξεστιν Ιχειν, Ι^άναγινώσκειν, ή μεταγράφισθαι,
Comburi [debent.] Cum autem de fide disputatur, άλλά χαίονται * έν τψ ζητεΤν αυτών περί πίστεως,
non est illorum mentio facienda: neque [item] ullo ού δει αύχών μεμνήσθχι * ούτε δετ αύτούς έν ο)ωδ<-
privatO Sunt suscipienda loco. Qui legem trans- q ποτέ Ιδίψ τόπφ δέχεσθχι * ί δέ παραβαίνουν τον νό-
gredltur, [ejus substantia] publicatur. Porro Ne- μον, δημεύεται * ου λέγονται δέ ol Νεστοριανοί
Storiani non Christiani vocantur, sed Neetoriani, Χριστιανό), άλλά Συμωνιχνοί * ώσπερ ol ’Αρειανο),
quemadmodum Ariani, Porphyriani. Const. 8 : Πορφυριανοί. Διάτ. η’, ούδενί Ιξεστι κατά της έν
Nulli licet contra Chalcedonensem synodum seri- Χαλκηδόνι συνόδου γράφειν Ii άναγινώσκειν ^ ύπαγο-
bere, legere, dictare, aut libros habere : alloqui in ρεύειν ή Ιχειν γράμματα, έπει διηνεκώς δεπορτα-
perpetuum deportatur. Qui [aliquem illorum] di- τεύεται * και 6 προσελθών έπ) τφ μαθεΤν, Ι* λίτρας
SCendi causa adit, fisco decem libras [auri] dat. δίδωσι τψ φίσκφ * και 6 διδάσκων τά κεκωλυμένα,
Qui vero vetita docet, supremo afficitur supplicio, έσχάτως τιμωρείται* πάντα δέ τά συγράμματα
Ad h3BC omnes Eutychetis atque Apollinaris libri Ευτυχούς και ’Απολιναρίου, καίεσθωσαν * εί δέ ταύτα
concremantor. Quod Si [provinciarum] moderato* παρίδωσιν ol άρχοντες, $ al τάξεις αυτών, ii ol Ix·
res, eorumque apparitores,et [civitatum] defenso- δικοί, άπύ δέκα λιτρών τώ φίσκψ προστιμώνται.
res non observaverint, in denas libras [auri] fisco Διάτ. ιξ"** 'ο Ιχων βιβλία Μανιχαϊκά,κα) μη φανερών
multantur. Constit. 16 : Qui Manichaeorum libros αυτά έπ! τψ καυθήναι, τιμωρείται. Καί ή ε’ διάτ.
habet, neque in propatulum profert Ut concremen- τού α’ τίτ. τών Νεαρών κελεύει τούς Ιχοντας τά
tttr, punitur. Et const. 5, tit. 1 Novellarum, β08θ£εβήρου συγγράμματα κα) μη χαίοντας αυτά, χτι-
qui Severi scripta habent, 586 nec comburunt, ροκοπεΤσθαι. Λέγει δέ καί βιβλ. ι* τίτ. β\ διάτ. δ*,
manibus mutilari jubet. Dicit vero etiam lib.x, tit. δτι. Ού διαιρούνται μεταξύ τών κληρονόμων τά έν ηΐ
ί, digest.4 : Inter haeredes non dividuntur reperti κληρονομώ εύρεθέντχ μαγικά βιβλία, άλλά δοχι-
10 baeredilate magici libri, sed arbitrio judicis μχσίς τού δικαστού φθείρονται. Ή δέ εν δίάτ. ιού γ1
Corrumpuntur. Constit. 5, tit. 3 Novellarum per- τίτ. τών Νεαρών έπι τρέπει τοΤς ’ίουδχίοις έν τχΤς
mittit Judaeis Ut in Synagogis suis Graece aliisque ΣυναγωγαΤς αυτών χα) Ελληνιστί καί τχΤς άλΛα’ζ
linguis pro locorum [ratione] Scripturas legant : διαλέκτοις προς τούς τόπους τάς Γραφά; άναγινώ*
[idque] secundam Septuaginta et Aquilae inter- σκειν, κατά τάν τών ο' κα) την ’Ακύλχ πχράδοσιν *
Ρ re talio nem. Qui vero hanc lectionem prohibet, b δέ τέ^ν τοιχύτην κωλύω/ άνάγνωσιν, δημεύεται χαί
publicatis [bonis] exterminatur. έξορίζεται.
$73 SYNfAGMA CANONUM. - TIT. Xlt, CAP. III-V. 874
κεφαλ. Δ1. Περί καθαιρέσίως ξοάνων. a CAP. IV. — De destruendis idolis seudelubris.
Συνόδου Καρθχγέννης κανών νη', πδ'. Concilii Carthaginensis canones 58, 84.
Περί των έγκχτχλειμμάτων των είδώλων, De reliquiis idolorum , et templis Abolendis ,
καί ναών των όγειλάντων έξαλειφθήνβ», ών χάριν quorum causa imperatores piissimi sunt preci-
αΐτήσαι δεΤ τους Θρησκευτικωτάτους βασι- bus adeundi .
λεΐς.
νη'. "Ωστε τα έγκατ αλέσματα τών είδώλων τα 58. Instant 94 etiam aliae necessitates religiosis
κατά πασαν την 'Αφρικήν, κελεύσαι παντελώς Ανα- imperatoribus postulandae, Ut reliquias idolorum
κοπή ναι* κα \ γάρ έν πολλοΐς τόποις παραθαλαασίοις per omnem Africam jubeant penitus amputari ;
και διχφόροις κτήσεσιν, Ακμάζει ίτι τής πλάνης τού- nam plerisque in locis maritimis, atque pos ses-
της ή αδικία* tva παρχγγελοώαι και αύτα άπαλει- sionibus diversis adhuc erroris istius iniquitas
φθήναι, καί ol ναοί αυτών ot έν τοΤς όγροΤς καί έν viget : ut praecipiantur et ipsas deleri, et templa
Αποκεκρυμμένοις τόποις, χωρίς τίνος εύκοσμίας eorum quae in agris, vel in locis abditis COOSti-
καθεστώτες , παντί τρόπψ κελευσθώαι κβταστρα- tuta nullo ornamento 8UHt, jubeantur omnimodo
φήναι. destrui.
Περ\ του τα λείψανα τών ιΐδώλων έκριζωθή- Β De idolorum reliquiis exstirpandis .
ναι.
πδ*. 'ομοίως ήρεαεν αΐτηθήναι Απύ των ένδοξο τά- 84. Item placuit 05 etiam ab imperatoribus
των βασιλέων, Τνα τά λείψανα τής είδωλο λατρείας gloriosissimis peti, ut reliquiae idololatriae non
μή μόνον τά kv ξοάνυιτ, άλ>ά καί έν οίοισδήποτε solum in simulacris, sed in quibuscunque lw-
τόποις, ή Αλσεσιν, ή δένδροις, παντί τρόπψ έξαλει- cis, vel lucis, vel arboribus omni modo dhelean-
φθώσιν. tur.
*H α* διάτ. του ια' τίτ. του a' βιβλ. του κώδ. κε- 587 Constitutio 1, lit. 2, lib. I Cod. jubet Ut
λεύει τά Ιερά κλείεσαι. templa claudantur.
ΚΕΦΑΛ. E'. — Περί Νεστορίου, Μουσαίου, Εύτυ- CAP. V. — De NeslOtiO , MUSOSO , EutychiailO
χιανου, Μαξίμου, Πορφυρίου, καί τών 6π* αύτών Maximo f Porphyrio et de hatreticis ex horum
καταστάντων αίρετικών, ή όρθοδόξων έκβληθέν- fonte derivatis et de orthodoxis expulsis .
των.
Συνόδου Κωσταντινουπόλεως κανών δ'. Concilii Constantinopolitani canon. 4.
δ*. Περί Μαξίμου του κυνικοϋ καί τής κατ’ αύτύν 4. Statuerunt etiam de Maximo Cynico, et ejus
Αταξίας, τής έν Κωνσταντινουπόλεως γενομένης * petulantia et i nsolen tia, quae fuit Constantinopoli,
ώστε μήτε Μάξιμον έπίσκοπον ή γενέσθχι ή εΤνάι, C ut Maximus episcopus nec fuerit Vel sit, U6C qui
μηδέ τους παρ’ αυτού χειροτονηθέντας έν οΐψδήποτε ab eo ordinati fuerunt in ullo, quicunque 18 sit,
βαΟμφ κλήρου, πάντων καί τών περί αύτδν και τδν gradu cleri omnibus, et quae circa ipsum fue-
παρ’ αυτού γενομένων ΑκυρωΟέντων. runt, et quae ab illo facta sunt, infirmatis.
Συνόδου 'Εφέσου κανών α’, β’, ·;’, δ’, ε\ Concilii Ephesini canones 1, 2, 3, 4, 5.
α\ Επειδή δέ έχρήν καί τούς άπολειφθεντας τής 4. Quoniam autem (28) oportebat et absentes
Αγίας συνόδου, καί μείναντας κατά χώραν ή πόλιν, a sancta synodo, morantesque in urbibus et pro-
διά τινα αιτίαν έκκλι^σιαστικήν ή σωματικήν, μή vinciis ob aliquod impedimentum, sive ecclesias-
Αγνοήσαι τά περί αύτών τιτυπωμένα, γνωρίζομε 4 τη ticum sive corporeum, non ignorare, quae de ip-
ύμετέρφ Αγιότητι τε καί Αγάπη, Βτιπερ εΤτε 6 μητρο- sis sunt constituta; significamus sanctitati vestro
πολίτης τής έπαρχίας Αποστατήσας τής Α^ίας καί ac dilectioni ut, si quispiam metro polita provin-
οίκουμενικής συνόδου, προσέθετο τψ τής Αποστασίας ciae, derelicta sancta et cecumenica synodo, aut
συνεδρίψ, ή μετά τούτο προστεΟείη, ή τά Κελεστίνου accedet in posterum, sive cum Coelestio sensit,
έφρόνησεν ή φρονή, ούτος κατά τών τής έπαρχίας aut sentiet, ipse nihil amplius poterit agere ad-
επισκόπων διαπράττεσΟαί τι ούδαμώς δύναται, πά- versus provinciae episcopos, ut qui jam inde a
σης ίκκλησιαστικής κοινωνίας έντεϋθ6ν ήδη ύπύ τής j) synodo totlUS ecclesiasticae communionis expers
συνόδου έκβεβλημένος, και ΑνενΙργητος υπάρχων * sit factus, et prorsus inutilis [ad functiones inha-
Αλλά καί αύτοΤς τοΤς τζς έπαρχίας έπισκόποις, καί bilis] ; sed et ipsis episcopis illius provinciae cir-
τοΤς πέριξ μητροπολίταις, τοΤς τά τής όρθοδοξίας cumque vicinis metropolitis recta sentientibus
φρονούσιν, ύποκείσεται είς τά πάντη καί τού βαθμού subjacebit, ut omnino dejectus sit a Sede [etiam
τής έπισκοπής έκβληθήναι. a gradu] episcopatus.
β\ Et δέ τινες έπαρχιώται έπίσκοποι, κ. τ. λ. 2. Si qui autem provinciales, etc., ut pag. 750.
γ*. El δέ τινες καί τών έν έκάστη πόλει ή χώρφ 5883.Siqui vero clerici in singulis urbibns,au
κληρικών, ύπύ Νεστορίου καί τών σύν αύτψ δντων regionibus a Nestorio et CUm 60 COnepirantibus,
94 Cone. Afric. c. 25. 95 Cone, v, cap. 45 ; Afric. cap. 54.
(23) Yersionem aliam Laurentii Sifani exhibent Crabbus, Surius, aliique·
Patbol. Gb. CIY.
28
875 . ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP. 876
sacerdotio prohibiti sunt, quod recte sentirent ; A χή« 1*ρω*ύνη< Ιχωλύθηαχν διά xb δρβί< βρονιιν,
justum putavimus hos quoque proprium gradum
recipere. In summa autem clericos orthodoxae et
oecumenicae synodo consentientes jubemus, eis,
qui defecerunt, aut defecturi sunt, episcopis nullo
pacto aut ratione subjectos esse debere.
4. Si qui autem clericorum defecerint, et ausi
fuerint vel privatim, vel publice, quae sunt Nesto-
rii aut Celestii sapere, sancitum est a sancta sy-
nodo, istos quoque depositos esse.
5. Quicunque autem ob turpia gesta sunt a sy-
nodo condemnati, vel a propriis eorum episco-
pis,quibus praeter canones Nestorius, qui nullum
rerum discrimen habebat, et qui cum illo eadem
sentiunt, restituere conati sunt gradum vel com- j
munionem, aut conabuntur ; istos censuimus ni-
hil profecisse, et manere et esse nihilominus de-
positos.
Concilii Sardicensis canon 19.
1 9.0sins episcopus dixit: Meae mediocritatis haec
est sententia ; quia quieti et palien'es esse debe-
mus,et perennem in omnes habere misericordiam,
eos qui semel in clerum ecclesiasticum ab aliqui-
bus fratribus nostris promoti sunt, si nolint redire
ad eas ad quas nominati sunt Ecclesias, deinceps
non admitti: Eutychianum 389 autem ne episcopi
quidem sibi nomen usurpare ; sed neque Mu-
saeum ut episcopum existimari : si autem laicam
communionem petiverint : non oportere eis de-
negari. Omnes dixerunt : Placet.
GAP. YI. Ne fiat sacra oblatio prcetcnle hce-
rttico.
Timothei canon 9.
Interrogatio. 9. An debet clericus, praesenti-
bus, etc., utpag. 611.
CAP. VII. — De clericis hotreticis, qui ad or-
thodoxa Ecclesia gremium accedunt.
Concilii Carthaginensis canones 57, 68.
Vt parvuli apud Donatistas baptizali, in ca-
tholica Ecclesia clerici ordinentur.
57 .Unde 96 quoniam superiori (29) concilio sta-
tutum esse mecum recognoscit unanimitas vestra,
nt hi qui apud Donatistas parvuli baptizati sunt,
nondum scire valentes erroris eorum interitum: et
posteaquam ad aetatem rationis capacem pervene-
runt,agnita veritate falsitatem eorum abhorrentes,
ad Ecclesiam Dei catholicam per universum mun-
dum diffusam, ordine anliquo,per manus imposi-
tionem recepti sunt, debere talibus suscipiendum
munus clericatus non impedire nomen erroris,
cnm veram Ecclesiam illorum putaverint, ad fidem
accedendo, et ibi Christo crediderint, et Trinitatis
sacramenta perceperint; qu® omnia vera et sancta
96 Cone. Afric. c. 24.
(29) Cone, nimirum Carthag. m, can. 48.
έδικαιώσχμεν καέ τούτους τον ίδιον άπολχβεϊν βχ.
θμύν * κοινώς δε τή δρθοδάξψ και οικουμενική συνύδφ
συμφρονούντας κληρικούς κελεύομεν τοΤς άποσταχή-
σασιν ή άφισταμένοις έπισκύποις μηδάλως ύποκιΤσθιι
κατά μηδένα τράπον.
δ*. ΕΙ δέ τινες άποστατήσαιεν των κληρικών,
καί τολμήσαιεν, ή κατ’ Ιδίαν ή δημοσί?, τα Νε-
στοριου ή τα Κελεστίνου φρονήσαι, καί τούτους
είναι καθηρημένους, ύπο της άγίας συνύδου δελ-
καίωται.
ε'. *Οσοι δε έπί άτύποις πράξεσι κατεκρίθησαν
ύαύ της άγίας συνύδου, ή ύπύ των οΙχε(ων έπισχύ-
ιτων, καί τούτοις άκανονίστως κατά την έν άπασιν
Αδιαφορίαν αυτού δ Νεστύριος, ή οΐ τά αυτού φρο-
I νούντες, άποδοϋναι ή έπεφάθησαν ή πειραθεΐιν
κοινωνίαν ή βαθμόν, άνωφελήτους μένειν καί τού-
τους, κα\ είναι ούδέν ήττον χαθηρημένους έδικαιώ-
σαμεν.
Συνδδου Σαρδικής κανών ιθ\
ιθ . *Οσιος έπίσκοπος είπε * Της έμής μετριδτητος
ή άπάφασίς έστιν αύτη * έπειδή ήσυχοι χαί ύπομονητι-
κοί δφείλομεν είναι, καί διαρκή τύν προς πάντα;
Ιχειν οίκτον, άπαξ τούτους τους είς κληρον έχχλη-
αιαστικύν ποραχθέντας δπύ τινω* αδελφών ήμών,
έάν μη βούλοιντο Ιπκνέρχεσθαι είς άς κατωνομάσθη-
σαν 'Εκκλησίας, τού λοιπού μη ύποδέχεσθαι * Εύτυ-
χιανύν δέ, μήτε έπισκδπου έαυτφ διεκδικεΤν άνομα*
άλλ* ουδέ Μουσαίον ώς έπίσκοπον δνομάζεσθιι * εί δέ
λαϊκήν κοινωνίαν άπαιτοΤεν, μή χρήναι αυτούς άρ-
ς νεϊσθαι. Οάντες εΤπον · ’Αρέσκει.
ΚΕΦΑΛ. ς"'. — Περί τού μ ή δφείλειν άνοκρορέν
γίνεαθαι παρύντος αιρετικού.
Τιμοθέου κανών θ'.
’Ερώτησις θ’. Εί δφείλει κληρικύς εθχισθαι
παράντων ’Αρεια/ών, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ· Ζ*. Περέ κληρικών αιρετικών τη δρθο-
δάξιμ προσόντων ’Εκκλησιφ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών νζ#, ξη\
"Ωστε τούς μικρούς παρά τοΤς Δονατιεταΐς
βαπτιζομένούς, έν xfr καθολική κληρικούς χειρο-
τονεΤσθαι.
νζ\ Διύ έπειδή έν τή άνωτέρψ συνόδψ δρισΟέν
μέμνηται άμα έμοί ή Ομετέρα ύμοψυχία, ώστε τού;
παρά τοΤς Δονατισταϊς μικρούς βαπτιζομένους,
μηδέπω δυναμά νους γινώσκειν τής πλάνας αύιών
^τύν δλεθρον, μετά τύ είς κεΤραν λογισμού δεκτική»
παραγενέσθαε, έπ ιγνωσθείσης τής άληθείας, την
φαυλάτητα έκείνων βδελυττομένους, πρύς την καθ-
ολικήν τού θεού 'Εκκλησίαν, την άνά πάντα τύν
κύαμον διακεχυμένην, τάξει άρχαίφ διά τής έπιθί-
σεως των χειρών άναδεχθήναι τούς τοιούτους, καί έκ
τού τής πλάνης όνάματος μή όφείλειν έμποδίζιεθ»
είς τάξιν κληρώσεως, δαόταν τήν άληθινήν 'Εκκλη-
σίαν Ιδίαν έχυτών έλογίσαντο πίστει προσερχόμενοι,
ι
87?
SYNtAGMA CANONtJM. — TIT. XII, CAP. Vl, Vlf. 878
καί έν αυτή χψ Χρισχψ πισχεύσαντες, τη< ϊριάοος A atque divina 500 esse certissimum est, et in his
τά Αγιάσματα δπεδέξιντο · ατινα πάντα εύσεοή καί omnem animae spem constitutam. Qiianqaamethae-
δγ ια καί θεΤα είναι δήλόν έστι, καί έν τούτοις πάσαν reticoruro praesumpta audacia, veritatis nomine
την τής ψυχής έλπίδα δπάρχειν * κάν εί τα μάλιστα palliata, haec tradere audeat, quae quoniam simpli-
ουν και ή τών αιρετικών προληφθεΤσα τόλμα, τφ cia sunt, ut praemonet beatus Apostolus dicendo l
όνόματι τής Αλήθειας έναντιούμεναί τινα παραδιδόναι Unus Deus, una fides, unum baptismati"; et iterari
προπετιύεται, ταυτα έπειδή Απλά είσιν, ώ; διδάσκει non liceat, quod semel dari oportet, anathemati-
b άγιος 'Απόστολος λέγων * Είς Θεός, μία πίστις, zato nomine erroris recipiantur per manus impo-
2v βάπτισμα, καί όφετλον προσάπαξ δίδοσθαι, έπανα- sitionem m unam Ecclesiam, columbam, ut dictum
ληφΟήναι ούκ εξεστιν, Αναθεματιζόμενου του τής est, et unam matrem omnium Christianorum, ubi
πλάνης ονόματος, δια τής έπιθέσεω; τής χεφδς άνα- omnia illa sacramenta salubriter, et aeterna, et vi-
δεχθώσιν είς τήν μίαν Εκκλησίαν, τήν, ώς εΤρηται, taliter accipiuntur: quae perseverantibus in haeresi
περιστεράν καί μόνην μητέρα τών Χριστιανών * έν magnam damnationis poenam conquirunt, ut quod
ή πάντα xk Αγιάσματα σωτηριωδώς αιώνια καί ζωτι- est in veritate ad aeternam vitam consequendam es-
κά παραλαμβάνονται, άτινα τοτς έκιμένουσιν έν τή set luminosius,hoc in errore sil tenebrosius atque
αίρεσει, μεγάλην τής καταδίκης τήν τιμωρίαν πορί- g damnosius. Quod fugientes nonnulli, et matris
ζουσιν · ίνα δπερ ήν αύτοΤς έν τή Αληθείς πρές τήν Ecclesiae ubera cognoscentes, qui illa omniasancta
αΐωνίαν ζωήν Ακολουθητέον φωχεινότερον, τοΰτο mysteria amore veritatis crediderunt, atque perce-
γένηται αύτοΤς έν τή πλάν^ σκοτεινότερον, καί perunt, quibus sacramentorum rebus cum vitae
πλέον κκτχόεδικασμένον · δπερ τινές έφυγον, καί τής bonae probitas accesserit, sine dubio ad officium
Εκκλησίας τής κιθολικής μητρός τα ευθύτατα clericatus tales esse applicandos, et maxime in
έπιγνόντες, πάντα έκεΤνα τα Αγια μυστήρια, φίλτρψ tanta rerum necessitate, nullus est qui ΠΟΠ COnce-
τής Αλήθειας έπίστευσαν καί δποδέξαντο · τοίς ούν dat. Quanquam nonnulli ejusdem sectae clericicum
τίηούτοις, βταν δοκιμή χρηστού βίου προσέλθοι, plebibus atque honoribus sols ad nos transire desi-
Αναμφιβόλως καί κλήρος προς υπουργίαν τών Αγίων derent : qui amore honoris aut persuadent ad vi-
προσκυρωθήσεται * καί μάλιστα έν τή τοσαύτγι τών tam, aut retinent ad salutem. Sed hoc majori fra-
πραγμάτων Ανάγκη, ούδείς έστιν b μή τούτο παρα- Irum supradictorum considerationi dimittendum
χωρών. El δέ τινες του αυτού δόγματος κληρικοί, censeo; ut prudentiori suo consilio nostrae sugge-
μετα τού πλήθους καί τών τιμών αυτών πρές ήμας stioni sermonem cum 591 perpenderint, quid de
μιτελθεΤν «οθήσουοιν, οΤτινες τψ Ιρωτι τής τιμής hac re eis placeat nos informare dignentur. Tan-
συμβουλεύουσι πρές ζωήν, καί κατέχουσι πρές σω-^ tum de his qui infantes baptizali sunt, satagimus,
τηρίαν, Αλλα τούτο καταλειπτέον κρίνω τή μείζονι ut nostrae, si placet, in iisdem ordinandis consen-
κατανοήσει, ψηφισομένων τών προλεχθέντων Αδελ- tiant voluntati. Omnia ergo quae superius compre-
φών, hot τή συνετωτέρφ αυτών βουλή τής ήμετέρας hendimus apud sanctos episcopos, agenda esse
Αναφοράς τέν λόγον διαγνώσιν * καί ήμάς βεβαιώσει mecum honorabilis fraternitas vestra perpendat,
καταξιώσωσιν, είς τέ όφεΐλον περί τούτου τούτου τού πράγματος παρ' ήμών τυπωθήναι* μόνον δέ περί
των έν νηπιότητι 6απτισθέντων, Αρκούμεθα, ΐνα εί Αρέσκει αύτοΤς, τή ήμετέρφ συναινέσωσι προαιρίσει
περί τού χειροτονεΤσθαι τούτους* πάντα τοίνυν ά Ανωτέρω ουνηγάγομεν παρα τοΤς άγιωτάτοις έπισκόπόις
πρακτέα είναι δίκαιοί Αμα έμοί ή έντιμος υμών Αδελφότης.
Περί τού τους κληρικού; τών Δονατιστών έν Ut devici DonatiSlarum in Ecclesfa CUtholicU
τψ κλήρψ τής καθολικής 'Εκκλησίας Αναδέχε- suscipiantur in cleTO .
σθαι.
ξη'. Ές ύστερον ήρεσεν, ΐνα γράμματα πεμφθώσι 68. Deinde placuit 98, ut litterae mittantur ad fra-
πρές τούς Αδελφούς καί συνεπισκόπους ήμών, καί Dtres et COOpiSCOpOS n0StT08, et maxime ad Sedem
μάλιστα πρύς τήν Αποστολικήν καθέδραν, έν ή προ- apostolicam, in qua praesidet memoratus venerabi-
καθηται b μνημονευθείς προσκυνητές Αδελφές καί lis frater et collega noster Anastasius,quo noverit
συλλειτουργές ήμών 'Αναστάσιος, έπειδή γινώσκει habere Africam magnam necessitatem, propterEc-
*ήν Αφρικήν, μεγάλην έχειν ανάγκην * ώστε δια clesiae pacem et utilitatem : ut et [forte ex] ipsis
τήν τής Εκκλησίας ειρήνην καί χρησιμότητα, καί Donalistis, quicunque clerici correcto consilio ad
οτύτών τών Δονατιστών οιτινες δήποτε κληρικοί, catholicam unitatem transire voluerint, secundum
διορθουμένης τής βουλής πρές τήν καθολικήν ένό- uniuscujusque episcopi catholici voluntatem atque
τητα μετελθεΤν θελήσαιεν, κατά τήν ένές έκάστου consilium, qui in eodem loco gubernat Ecclesiam:
καθολικού έπισκάπου προαίρεσιν, καί βουλήν τού si hoc paci Christianae prodesse visum fuerit, in
Ιν τψ αύτψ τόπφ κυβερνώντος τήν Εκκλησίαν, έαν SUIS honoribus suscipiantur, SlCUt prioribus ejus-
τούτο συμβάλλεσθαι τή τών Χριστιανών ειρήνη dem divisionis temporibus factumesse manifestum
φανείη, έν ταΤς ίδίαις τιμαΐς αυτούς Ανχδεχθήναι * est.Quod multarum et pene omnium Africanarum
καθώς καί έν τοΤς προλαβούσι χρόνοις περί τής χύτης Ecclesiarum, in quibus talis βΓΓΟΓ exortus θβΐ,
97 Ephes. iv, 5· 98 Cone. Airic. c. 35,
879
MOTU PATRIARCHAE CP.
exempla testantur: non nt concilium quod in trans- A διαστάσεως γενέσθαι φανερόν έστιν · 8περ πολλών
marinis partibus de hac re factum eslt dissolvatur;
sed ut illud maneat circa eos qui sic Iransire ad ca-
tholicam Ecclesiam volunt ut nulla per eos unitatis
eoncisioprocuretur.Perquosautem vel omni niodo
perfici, vel adjuvari 599 manifestis fraternarum
animarum lucris catholica unitas in locis in quibus
degunt, visa fuerit, non eis obsit, quod contra hono-
res eorum, quamvis salus nulli interclusa sit, in
transmarino concilio statutum est, id est, ut ordi-
nati in parte Donati si ad catholicam correcti tran-
sire voluerint, non suscipiantur in honoribus suis
secundum transmarinum concilium : sed exceptis
his, per quos catholicse unitati consulitur.
καί σχεδύν πασών, τών έν τή 'Αφρική 'Εκκλησιών,
έν αΤ< ή τοιαύτη πλάνη Ανεφύη, τά παραδείγματα
μαρτύρονται * ούχ ΐνα ή σύνοδος ή έν τοΤς περαμα-
τικοΐς μέρεσι περί τούτου τού πράγματος γινόμενη
διαλυθή, Αλλ’ ΐνα έκεΐνο μείνη περί τούς ούτως
μετελθεΤν πρύς τήν καθολικήν 'Εκκλησίαν βουλομέ-
νους * ώστε μηδεμίαν έπΐ τούτων της ένότητ ος συν-
τομίαν περιεργάζεσαι, δι’ ών δέ παντί τρόπφ έκ-
τελεσθηναι, ή καθολική ένότης φανερώ κέρδει τών
Αδελφικών ψυχών φανείη, έν τοΤς τόποις οΐς διάγουει
μή έμποδίσης τούτοις το δρισθέν κατά τών τιμών
Λυτών έν τη περαματική συνόδψ · δπόταν το σωθηνχι
ούδενι προσώπφ Αποχέκλεισται * τουτέστιν ΐνα ot
Β
χειροτονηθέντες έν τφ τών Δονατιστών μέρει, έάν πρύς την καθολικήν σύνοδον μή δεχθώσιν έν ταϊς οίκείαις
τιμαΐς άλλα μάλλον οδτοι προσδεχθώσι, δι* ών τή καθολική ένότητι γίνεται πρόνοια,
Basilii canon 1 . Βασιλείου κανών α*.
1. Quod igitur ad Gatharos pertinet, etc., Ui α*. Τύ μέν ούν περί τους Καθαρούς ζήτημα, κ. τ.λ.
pog. 866.
Pepuseni ergo, etc., ut pag. 866.
Cathari sunt, etc., ut pag . 867.
Theophili ex commonitorio , cap. 4.
4. De iis qui Arianis communicaverunt et
Ecclesias huc usque detinent, ut se habet consue-
tudo, fiat ; ita tamen ul alii constituantur, qui in
orthodoxia testificentnr, et illi permaneant. His
quoque ita dispensatis, ut aliis urbibus orthodoxi
in Thebaide episcopi fecerunt, qui ab episcopo
Apolline constituti, et qui cum Arianis Ecclesias
habentibus communicantes, puniantur; siquidem
ipsorum voluntate hoc fecerunt ; sin autem pro-
prio episcopo obedierunt, permaneant, etsi quod
justum est non noverint. Et si omnes quidem
Ot τοίνυν ΠεπουζηνοΙ, κ. τ. λ.
ΟΙ δέ Καθαροί, κ. τ. λ.
Θεοφίλου έκ τού δπομνηστικοϋ κεφ. α*.
α*. Περί τών κοινών ησάντων τοΤς ’ΑρειανοΤς, χαί
μέχρι τού νυν τάς 'Εκκλησίας κατεχόντων, ώς Ιθει
τύ έθος γινέσθω * οδτω μέντοι, ώστε έτέρους κετε-
στηναι μαρτυρουμένους έν ύρθοδοξίφ χά κείνους άλί-
ζεσθαι * ούτως οίκο νομουμένων και τούτων, ώσιιερ
καί έν ταΤς άλλαις πόλεσι πεποιήκασιν οΐ έν θηδαίδι
όρθόδοξοι έπίσκοποι, οΐ καταστάντες παρά 'Απόλλω-
νος τού έπισκόπου, καί κοινωνήσαντες τοΤς έχουσι τας
Εκκλησίας *ΑρειανοΤς έπιτιμάσθωσαν ει γε γνώμρ
αυτών πεποιήκασι τούτο · tt δε ύπήκοοι γεγόνισι
τφ οίκείφ έπισκόπφ, Αλιζέσθωσαν, ώς μή έπεγνωχό-
populreos cum aliis rejiciant, alii ordinentur; Οτες τύ εύλογον· καί εΐ μέν πάντες οΐ λαοί τούτους
sin autem eos retinent cum illis quibus commu-
nicarunt, ii quoque eam consuetudinem expe-
riantur, qua usi sunt omnes orthodoxi in The-
baide episcopi.
393 CAP. VIII. — De episcopis aut clericis gui
communicant vel orant cum hareticis, vel eis mini -
sterium sacrum permittunt, veleorumdem baptismum
aut sacrificium recipiunt .
Apostolorum canones 40, 48, 46.
40. Si quis cum excommunicato, vel in domo,
una precatus fuerit, is segregetur.
45 [44). Episcopus, vel presbyter, vel diaco-
nus, qui cum haereticis vel solum comprecatus
est, etc., ut pag. 6l0. 9
46 [45]. Episcopum, vel presbyterum qui hae-
reticorum baptismum, etc., ut pag. 610.
Concilii Antiocheni canon 2.
2. Omnes qui ingrediuntur in Ecclesiam Dei,
etc., ut pag. 606.
Concilii Laodiceni canon 33.
33. Quod non oportet una cum basreticis vel
schismaticis orare.
Lege quas ad notata sunt in cap. 45, tit. 3 prae-
sentis operis.
Αποποιούνται μετά τών άλλων, έτεροι χειροτονιί-
σθωσαν * εί δέ Αντιποιούνται αυτών μετ’ έκείνων
οΐς κεκοινωνήχασι τούτης, ούτοι άποπειράσθωσεν
της συνηθείας, ή έχρήσαντο οΐ έν θηβαΐδι πέντις
ορθόδοξοι έπίσκοποι,
ΚΕΦΑΑ. Η'. — Περί έπισκάπων, ή κληρικέ
συγκοινονούντων, ή συνευχομένων αίρετικοΤς, 4
έπιτρεπόντων αύτοΐς ένεργεΤν, ή δεχόμενων αυτών
βάπτισμα ή θυσίαν.
'Αποστόλων κανών μ*’. μΓ·
ι’· ΕΪ τις Ακοινωνήτφ καν έν οικφ συνεύςητει,
ούτος Αφοριζέοθω.
με*. 'Επίσκοπος, ή πρεσδύτερος, ή διάκονος, αίρι-
τικοΐς συνευξάμενος, κ. τ. λ.
μζ"*. Επίσκοπον ή πρεσδύτερον αίρετικών δε ζε-
μένους βάπτισμα, κ, τ. X.
Συνόδου Αντιόχειας κανών β'
β*. Πάντας τούς είσιόντας είς τήν 'Εκκλησίαν τού
θεού, χ, τ. λ.
Συνόδου Ααοδικείας κανών λγ',
λγ*. Οτι ού δεΤ αίρετικοΤς ή σχισματιχοΤς συνεύ-
χεσθαι.
Άνάγνωθι τα παραγεγραμμένα έν τφ ιε’, κεφ. τού
γ’ τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
i
881 SYNTAGMA CANONUM. — ΤΓΓ. XII, CAP. VIII, IX. 882
ΚΕΦΑΛ. θ'. — Περί έπισκόπων ή κληρικών Α CAP. IX. — De episcopis aut clericis qui eu·
λαμβανόντων ευλογίας έ* αίρετικών ή 'Ιουδαίων, logias ab haereticis vel Judceis accipiunt , UUi
ή ευχδμένων έν έχαλησία ις ή μ^ναστηρίοις αΐ- orant in ecclesiis vel monasteriis haereticorum
ρετιχών, ή έθνιχών, ή σαββατιζόντων, ή συν- aut ethnicorum , vel Sabbatum aliaque festa cum
εορταζόνςων τοΐς ’ίουδαίοις, ή προσφβρδντων Judaeis celebrant, aut oblationes faciunt synago-
συναγωγατς ή ίεροτς έθνών, και περί Άγγελι- gis vel fanis ethnicorum : item de Angelitis.
των.
Αποστόλων κανών ξε’, ο*. Apostolorum canones 65, 70.
ξε\ Et τις κληρικός ή λαίκύς, είσέλθοι είς συν- 65 [63]. Si quis clericus vel laicus in Jud&O-
αγωγην 'Ιουδαίων ή αίρετικών προσεύςασθαι, καθαι- ruil) 504 vel haereticorum synagogam ingressus
ρείσΟω καί άφοριζέσθω. sit ad orandum, deponatur et segregetur.
o\ ΕΪ τις έπισκοπος, ή πρεσβύτέρος, ή διάκονος, 70 [69]. Si quis episcopus, vd presbyter, vel
$ βλως τού καταλόγου των κληρικών, νηστεύω μετά diaconus, vel omnino ex clericorum catalogo,
'Ιουδαίων, κ. τ. λ. jejunat cum Judaeis etc., ut pag. 738.
Συνόδου Ααοδικείας κανών θ’, κθ', λβ*, λε’, λζ', Concilii Laodiceni canones 9, 29, 32, 35, 37.
λη', λθ’. Β 38, 39.
θ’. Περί του μη συγχωρετν βΐς τα κοιμητήρια, ή 9. Non concedendum %esse, ut in coemeteria,
είς τά λεγόμενα μαρτυρεί» πάντων των αίρετικών, vel in ea quae dicuntur martyria quorumvis h»-
άπιέναι τούς τής Εκκλησίας, εύχής fi θεραπείας reticorum, abeant ii qui sunt Ecclesiae, orationis
δνεκα * άλλα τούς τοιουτους, έάν ώσι πιστοί, άχοι- vel venerationis gratia. Sed tales si sint fideles,
νωνήτους γίνεσθαι μέχρι τινός · μετανοούντας δέ καί esse aliquantisper excommunicatos : sin autem
εξομολογούμενους δσφάλθαι, παραδέχ εσθαι. poenitentia ducantur, et se deliquisse confitean-
tur, suscipi.
κθ*. 'Οτι ού δετ Χριστιανούς ’ίουδαίζειν, κ. τ. λ. 29. Quod non oportet Christianos judaizare,
λβ’. "Οτι ού διτ αίρετικών εύλογίας λαμβάνειν, αΐ- 32. Quod non oportet haereticorum benedictio-
τινές είσιν άλογίαι μάλλον ή εύλογίαι. nes accipere qu» sunt potius maledictiones,
quam benedictiones.
λι\ "Οτι ού δετ Χριστιανούς, έγκαταλείπειν τήν 35. Quod non oportet Christianos, relicta Dei
Εκκλησίαν τού θεού, και άπιέναι, καί Αγγέλους Ecclesia, abire, et angelos nominare, vel congre-
όνομάζειν, καί συνάξεις ποιεΐν · άπερ άπηγόρευται. galiones facere; quod est prohibitum. Si quis ergo
Ει τις ούν εύρεθή ταύτ^ τή κε κρυμμένη εΐδωλολα-c inventus fuerit huic occultae idololatriae vacare,
τρείφ σχολάζων, Ιστω Ανάθεμα · 8τι έγκατέλιπε τύν sil anathema, quia reliquit Dominum nostrum
Κύριον ημών ’ίησούν Χρίστον τον vtov τού θεού, και Jesum Christum, et accessit ad idololatriam,
είδωλολατρείφ προσήλθεν.
λζ'. "Οτι ού δετ παρά τών αίρετικών, ή 'ιουδαίων 37. Quod non oportet quae a Judaeis vel haere-
τα πεμπόμενα έορταστικα λαμβάνειν, μηδέ συνεορτά- ticis mittuntur festiva accipere, neque una cum
ζειν αύτοΤς. eis festum agere.
λη*. "Οτι ού δετ παρα τών 'Ιουδαίων άζυμα λαμ· 38. Quod non oportet a Judaeis azyma accipere,
βανειν ή κοινωνεΐν ταΐς Ασεβείαις αυτών. vel eorum impietatibus communicare.
λθ'. "Οτι ού δετ τοτς Ιθνεσι συνεορτάζειν καί 39 Quod non oportet cum gentibus festum
κοινωνεΐν τή Αθεότητι αύτών. agere, et eorum impietati communicare.
Συνόδου οΙκουμενικής έκτης κανών ια’. Concilii aecumenict vi canon 11.
ια\ Μηδεις τών έν Ιερατικφ καταλεγομένων τά- 11. Nemo eorum qui in sacerdotali ordine
γματι η λαϊκός, τα παρα τών 'Ιουδαίων άζυμα enumerantur vel laicus Judaeorum comedat, etc.,
έσθιέτω, κ. τ. λ. ut pag . 738.
*fl a' διάτ. τού θ' τίτ, του α' βιβλ. τού κώδ. ρ TextUS . 595 Const. 4, tit. 9, lib. 1 Cod. ait :
φησίν, δτι τύ τή δμάδι τών Ιουδαίων γηγστευόμε /ov, Quod universitati Judaeorum legatur,non petitur,
ούκ Απαιτείται* λέγει δε βιβλ. λδ', τίτ. ε’, διάτ. κ',δτι Dicit vero etiam lib. XXXIV, tit. 5, digest.8: Quod
το ληγατευόμενον θεμιτψ σωματείφ ή συστήματι, licito Corpori aut collegio legatur, valet. Contra-
έ^ωται * τύ έναντίον δέ έπι Αθεμίτου, πλήν εΐ μή rium autem est in illicito *. praeterquam si in illo
τοΐς έν τψ αύτφ καθέκαστον ληγατευθ^ ’ τότε γαρ singulis h getur, tunc enim valet. Multas autem
Ιββωται. Πο)λά δέ τοιαύτα θέματα Ιχει 6 μη' τίτ* istiusniodi [juris] positiones tit. 48, lib. VI, Cod.
τούζ"* βιβλ. τού κώδ. ή δέ θ’ διάτ. τού ια' τίτ. τού α’ habet. Const. porro 9, tit. 2, lib. I, ait : Si quid
βιβλ. φη^ιν} δτι έάν τι δωρηθή η καταλειφθ^ τόποις [quibuspiam] jocis aut personis ad constituendum
ή προσώκοις ϊκ\ συστάσει τής τών 'Ελλήνων πλάνης, paganorum errorem donatum aut relictum fuerit:
ή πόλις αύτύ λαμβάνει έν ^ τα πρόσωπα οίκετ * ή civitas in qua personae habitant, vel sub qua loca
ύ^’ ήν oi τόποι διάκεινται και δαπανώντας καθ' sita sunt, illud percipit, et ad similitudinem ci-
ύμοιότητα τών πολιτικών προσόδων, vilium proventuum insumitur.
883 PHOTII PATRIARCHjE CP. 884
CAP. X . — De episcopo qui scire se dicit hce-
retieum communicasse .
Concilii Carthaginensis canon 124.
De episcopis qui Donatistas communicasse
mentiti fuerint.
124.Si autem probatfim fuerit, eum de commu-
nione illorum fuisse mentitum, etc., ut pag. 682.
CAP. XI. — Non esse abeundum ad haeretico-
rum pseudomartyres.
Concilii Laodiceni canon 34.
34. Quod non oportet omnem Christianum
Christi martyres relinquere, 596 et ad falsos
martyres, hoc est, haereticos abire, vel eos qui
prius haeretici fuere. Hi enim sunt a Deo alieni.
Sint ergo anathema qui ad eos abeunt.
CAP. XII. — Ne haeretici ecclesiam ingre-
diantur.
Concilii Laodiceni canon 6.
β· Non permittere haereticis, ut in domum Do-
mini ingrediantur, si in hseresi permaneant.
CAP. XIII. — De haereticorum nuptiis cum
orthodoxis.
Concilii Laodiceni canones 10, 31.
10. Non oportere eos qui sunt Ecclesiae, in-
discriminatim suos filios haereticis matrimonio
conjungere.
31. Quod non oportet cum omni haeretico ma-
trimonium contrahere, vel dare filios aut filias :
sed magis accipere si se Christianos futuros pro-
fiteantur.
Concilii Chalcedonensis canon 14.
14. Quoniam in nonnullis provinciis conces-
sum est lectoribus, etc., ut pag. 779.
Concilii Carthaginensis canon 21.
Ut filii clericorum in matrimonio non jun-
gantur haereticis .
21. Iterum placoit ut filii clericorum gentili-
bus, vel haereticis, matrimonio non jungantur.
597 Concilii oecumenici vi canon 72.
72. Non licere virum orthodoxum cura muliere
haeretica conjungi, neque vero orthodoxam cum
viro haeretico copulari. Sed etsi quid ejusmodi ab
ullo ex omnibus factum apparuerit, irritas nuptias
existimare, et nefarium conjugium dissolvi. Neque
enim ea qusB non sunt miscenda misceri, nec
ovem cum lupo, nec peccatorum sortem cum Chri-
sti parte conjungi oportet.Si quis autem ea, quae
a nobis decreta sunt, transgressus fuerit, segrege-
tur. Si autem aliqui qui adhuc sunt infideles, et in
orthodoxorum gregem nondum relati sunt, sunt
inter se legitimo matrimonio conjuncti : deinde
hic quidem eo quod est honestum electo, ad lu-
cem veritatis accurrerit, ille vero erroris vinculo
detentus fuerit, nolens divinos radios fixis oculis
intueri, fideli vero homini placeat cum infideli co-
i ΚΕΦΑΛ. l'. — Περί έπισκόπου kv είδήσει λέγοντος
κοινωνικόν τδ αίρετι κόν.
Συνόδου Καρθαγίννης κανών ρχδ*.
Περί των τούς Αονατιστάς κοϊνωνήσαι ψευδομένων
έπισκόπων.
ρκδ\ *Εάν δε Αποδειχθή τδν τοιούτον ψευσάμενον
παρά της έχε(νων κοινωνίας, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ*. — Περί του μή άπιίναι πρδς τούς
των αιρετικών ψευδομάρτυρας.
Συνόδου Ααοδικείας κανών λ δ*.
λδ\ "Οτι ού δεΤ πάντα Χριστιανόν Ιγκαταλείπειν
μάρτυρας Χριστού, καί άπιέναι προς τους ψευδο-
μάρτυρας, τουτέστιν αιρετικών ή αυτούς πρδς τους
προειρημένους αίρετικους γενομένους * οΰτοι γάρ Α\-
λότριοι του θεού τυγχάνουσιν, εσθωσαν ουν Ανάθεμα ο
Απερχόμενοι προς αύτούς.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. — Περί του μή είσιέναι τούς αίρετι-
κούς είς τήν έκκλησίαν.
Συνόδου Ααοδικείας κανών .
. Περί τού μή αυγχωρεΐν τοΤς αΙρετικοΤς είσιέ-
ναι είς τδν οίκον του θεού, Ιπιμένοντας τή αΐ-
ρέσει.
ΚΕΦΑΑ. ΙΓ\ — Περί γάμων αίρετιχών πρδς
ορθοδόξους.
Συνόδου Ααοδικείας κανών ι’, λα’,
ι'. Περί τού μή δεΤν τους της 'Εκκλησίας αδιαφόρως
πρδς γάμου κοινωνίαν συνάπτειν τά έαυτών παιδί*
αΙρετικοΤς.
λα’. 7Οτι ού δεΤ πρδς πάντας αίρετικους έπιγαμίαν
ποιεΤν, ή διδόναι υίού; η θυγατέρας, άλλα μάλλον
λαμβανειν, εΤ γε έπαγγέλλοιντο Χριστιανοί γενέ-
σθαι.
Συνόδου Χάλκη δόνος κανών ιδ’.
ιδ*. 'Επειδή εν τισιν έπζρχίαις συγκεχώρηται τοΤς
Αναγνώσταις, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών κα*.
'‘Ωστε τά τέκνα των κληρικών έν συνοικεσίψ
μη συνάπτεσθαι αΙρετικοΤς.
κα’. 'Ομοίως ήρεσεν, ώστε τά τέκνα των κληρι-
κών, έθνικοΤς ή αΙρετικοΤς γαμικώς μή συνάπτε-
σθαι.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών οβ*.
οβ*. Μ ή έξέσθω ορθόδοξον άνδρα αιρετική συν-
άπτεσθαι γυ*αικΙ, μήτε μην αίρετικφ άνδρι γυναΤκα
ορθόδοξον ζεύγνυσθαι · άλλ’ εΐ και φανή τι τοιούτον
ύπό τίνος των Απάντων γινόμενον, ακυρον τδν γάμον
ήγεΤσθαι, καί τδ αθεσμον διαλύεσθαι συνοικέσιον * ού
γάρ χρή τά άμικτα μιγνύνιι, ουδέ τψ προαάτψ λύκον
συμπλέκεσθαι, και τή τού Χριστού μερίδι τδν τών
Αμαρτωλών κλήρον. Et δ! παραβή τις τά παρ’ ημών
δρισθέντα, άφοριζέσθω * et δε τινες ϊτι kv τή άπιστή
τυγχάνοντες, καί ούπω τή τών όρθοδόξων έγκατα-
λεγέντες ποίμνη, άλλήλοις γάμψ νομίμψ ήρμόσθησαν,
είτα δ μεν το καλόν kκλeξάμεvoς τψ φωτί τής άλη-
θείας προσέδραμεν, δ δέ ύπδ τού τή; πλάνης κατ-
εσχέθη δεσμού, μη πρδς τάς θείας Ατενίσαι Ακτίνας
έλόμενος, ευδοκεί δε τψ πιστψ ή άπιστος σύνοικε Τν,
ή τδ Ιμπαλιν δ άπιστος τή πιστή, μη χωρ ιζέσθωσαν
885 8YNTAGMA CANONUM. -
κατά τον θεϊον 'Απόστολον · Έγίαστχ ι γάρ δ άπΐ-,
στος άνήρ Ιν τή γυνχικί, καί . ήγίασται ή άπι-
στος γυνή Ιν τφ άνδρί.
*0 πολιτικές νόμος, εί καί τά μάλιστα τδν γάμον
δριζόμενος φησίν, βιβλ. κγ9, τίτ. β9, ϊιβίτ.α9,8τι γάμος
ΙστΙν Ανδρος και γυναικδς συνάφεια, καί συγκλήρω-
σ»ς πάσης τής ζωής, θείου τε καί Ανθρωπίνου δικαίου
κοινωνία, και κατά τούτον τδν 8ρον Ιδει τούς γάμφ
συναπτομένους, δμοθρήσχους είναι * όμως οΤδε καί
δέχεται μεταξύ όρθοδόξου καί αιρετικού γάμον * φησί
γάρ βιολ. α9 του κώδ. τίτ., ε9, διάτ. ιβ9, δτι άμφισβη-
τουντων τών γονέων, Ιπικρατέστερος έστίν 6 θέλων
τή δρβοδάξφ πίστει τους παΐδας προσαγαγεΤν · καί
διάτ. ιη9 του αυτού τίτ. δτι έάν θάτερος τών συν-
οιχούντων όρθόδοξος εΐη, καί δ άλλος αίρεχικδς, δεϊ ]
γίνεσθαι τους παΐδας αυτών ορθοδόξους * καί βιβλ. εν,
τίτ. α*, διάτ. ε9, έάν ή μνηστή παραιτήται τδν γάμον
διά τδ τής Θρησκείας διάφορον, εί μέν προήδει την
αιτίαν, ή γυνή ή οι γονείς αυτής ύπόχεινται * εί δε
ήγνόουν, ή μετά τδ )χβεΐν τους ά^χβώνας ή αΙτίά
συνέβη, τδ άπλούν άναδίδοται * τδ αύτδ καί έπί μνη-
στήρος. *Η δέ ζ"9 διάτ. τού 0’ τίτ. τού α* βιβλ. τού
χώδ. φησίν, δτι Χριστιανός λαμβάνων 'ίουδαίαν γα-
μεχήν, ή Χριστιχνήν ΊουδαΤος, Ιπί μοιχείφ κατηγο-
ρεΐτχι.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ9. — Περί τών Ιξ αιρετικών εις
ορθοδοξίαν Ιπιστρεφάντων, καί εί δυνατδν τού-
ιούς κληοούσθαι, καί τίνες αυτών βαπτίζονται,
κα\ τίνες υόνον χρίονται, καί δτι πράως δεΤ τοΤς
αίρεχικοΤς κεχρήσθαι 3ιά τδ έπιστρέψαι αύτούς.
Συνόδου Νικαίας κανών η9, ιθ9.
η'. Περί τών όνομαζόντων μεν έχυτους Καθαρούς,
κ. τ. λ.
ιθ*. Περί τών Παυλιανισάντων, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδιχείας κχνών ζ9, η\
ζ\ Περί τού τους έκ τών αιρέσεων, τουτέστι Ναυχ·
τιχνών ήτοι Φωτεινιχνών ή Τεσσχρεσκαιδεκατιτών
Ιπιστρεφομένους, χ. τ. λ.
η9. Περί του τους άπδ τή; αίρέσεως τών λεγομένων
Φρυγών Ιπιστρέφοντας, κ. τ. λ.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών ζ*·
ζ\ Τούς προστιθεμένους τή όρθοδοξίφ, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθχγέννης κανών μζ9, νζ9, ξζ"\
Περί Λονατιστών παιδίων τών παρά τοΤς Αονχ-
χιστχΐς βχπτιζομένων.
μζ*. "Ηρεσεν, ΐνα έρωτήσωμεν τους Αδελφού; καί
συνιερεΤς ήμών Σιρίκιον καί Σιμπλιχιανδν, κ. τ. λ.
^Ιΐστε τους μικρούς παρά τοΤς ΛονατισταΤς βα-
πτιζομένους, Ιν τή καθολική κληρικούς χειροτο-
νεισθχι.
νζ9· Αιδ έπειδή εν τή ανωτέρω συνόδφ δρισθίν
μέμνητχι, χ. τ. λ.
- ΤΙΤ. XII, CAP. X-XIV. $86
A habitare, vel et contra, ne a se invicem separen*
tnr. Ex divini enim Pauli sententia : Sanctifica -
tus est vir infidelis in muliere , et sanctificata
est mulier infidelis in viro M.
Textus . — Civilis lex tametsi, cum exactissime
nuptias definit, dicat, lib. xxui, tit. 3, digest. 1 :
Nupti® sunt conjunctio maris et femin®, consor-
tium omnis vitae, divini et humani juris commu-
nicatio: secundum quam definitionem eos qui ma-
trimonio conjunguntur, ejusdem esse religionis
oportet : agnoscit tamen atque admittit inter or-
thodoxum atque hmreticum, matrimonium. Dicit
namque lib. 1 Cod., tit. 8, const. 12, quod, Cum
parentes litigant,polior sil qui libero ad orthodo-
xam fidem adducere vult. Et const.18 ejusdem tit.
I quod, Si alter conjugum orthodoxus sit, et alter
haereticus, liberos illorum 598 orthodoxos fieri
oporteat. Et lib. v, tit. 1 const. 5 : Si sponsa pro-
pter religionis diversitatem conjugium recuset,
si quidem [eam] rem illa praescivit, parentes ejus
tenentur : sin ignoravit, aut postquam arrhas ce-
pit, [ea] res incidit, simplam redditur. [Quod]
ipsum et in sponso [obtioet.] Const. autem 6, tit.
9, lib. i Cod. ait : Qui Christianas Judaeam [in
matrimonium) accipit, aut qui Judmus Christia-
nam, adulterii accusatur·
CAP. XIV. — De hcereticis ad orthodoxiam se
convertentibus, et utrum hi in clerum admitti pos-
sint,et quinam ex hisbuptizentur,qui autem tan-
tummodo ungantur; et quod mansuete cum hce-
i retias est agendum , ob spem conversionis .
Concilii Nicami canones 8, 507.
8. De his qui se catharos, etc., ut pag . 59.
19. De Paulianistis, etc., ut pag. 559.
Concilii Laodiceni canon 7, 8.
7. Eos qui ex haeresibus, hoc est Novatianis,
sive Photinianis, vel Tessaradecatitis convertun-
tur, etc., ut pag . 623.
0. Eos qui ab eorum haeresi qui Phryges di-
cuntur, etc., ut pag. 623.
599 Concilii Constantinopolitani canon 7.
7. Eos qui rect® fidei adjiciuntur, etc., ut
pag. 623.
Concilii Carthaginensis canones 47, 57, 66.
* De parvulis qui apud Donatistas baptizati
sunt.
47. De Donatistis placuit, ut consulamus fra-
tres et consacerdotes nostros Siricium et Sira-
plicianum, etc., ut pag. 595.
Vt parvuli apud Donatistas baptizati in ca-
tholica Ecclesia clerici ordinentur.
57. Unde quoniam superiori concilio statutum,
etc., ut pag. 875.
w I Cor. vu, 14.
887 PHOTII PATRIARCHAS CP. 888
Ut cum DonatisUs leniter agatur . A Περί τού μετά των Αονατιστών πράως λα-
πράξασθαι:
ββ. Deinde 1 pertractatis et consideratis om- ξζ“\ Mid ταύτα ψηλαφΓ,θέντων καί χατανοηθέντων
nibus qu& utilitati Ecclesia convenire 400 vi- πάντων, των τή έχχλησιαστιχή χρηστμότητι συντρέχειν
debantor, annuente atque admonente Spiritu δοκούντων, δπινεύσαντο; χαί ένηχήσαντος του Πνεύμα-
Dei, elegimus cum memoratis hominibus, quam· τος του θεού, έπελεξάμεθα ήπίως χαί είρηνιχώς δια-
vis de Dominici corporis unitate inquieta dissen- πράξασθαι μετά των μνημονευθέντων άνθρώπων,
sione pracisis, leniter et pacifice agere; Ut quan- xfiv εΐ τα μάλιστα έχ της του Κυριαχού σώματος
tum in nobis est, omnibus qui eorum coromu- ένώσεως άνησυχάστφ διχονο ίφ άκοσχίζωσιν · ΐνα 5σον
nione et societate irretiti sunt, per universas τδ iv 4μΤν, πασι καθόλου γνωσθή τοτς τη εκείνων
provincias Africanas penitus innotescat, quam χοινωνίφ xal έταιρίφ σαγηνευθεΐσιν άνά πάσας τάς
miserabili errore devincti suat : Ne forte , sicut της Αφρικής έπαρχίας, πώς έλεεινή πλάνη χατεδέ-
dicit Apostolus, nobis in mansuetudine corri- θησαν · 'Ίσως, καθώς λέγει δ 'Απόστολος, ήμών έν
plentibus diversa sentientes, det % Ilis Deus poe· ήμερότητι συναγόντων τους τά διάφορα φρονούντας,
nitentium ai cognoscendam veritatem , et resipi - δώσει αύτοΤς δ βιος μετάνοιαν πρδς τδ έπιγνω-
scant de diaboli laqueis^ captivati ab ipso ad ip-Bvxi τήν άλήθειαν, χαί άνασφήλωσιν ot έχ των
sius Voluntatem *. του διαβόλου βρόχων αίχμαλωτισθίντες αύτφ είς
τδ αυτού θέλημα.
Concilii oecumenici VI canon 95. Συνόδου οίκουμενιχής έκτης χάνων {V.
95. Eos qui ex haereticis ad rectam fidem ac- ήε\ Τους προστιθεμένους τη όρθοδοξίφ, χ. τ. λ.
cedunt, etc., ut pag. 626.
Basilii canones 1, 47. Βασιλείου χάνων α\ μζ\
1. Quod igitur ad Catharos pertinet, etc., Ut α\ Τδ μέν οδν περί τοδς Καθαρούς ζήτημα,
pag. 866. χ. τ. λ.
Pepuxenl ergo sunt, etc., ut pag. 866. ot τοίνυν Πεπουζηνοί, χ. τ. λ.
Cathari sunt et ipsi, etc., ut pag. 867. ot δέ Καθαροί χαί αύτοί, χ. τ. λ.
49. Encratitae et Saccopbori, etc., Ut pag.466. μθ\ ’Εγχρατΐται χαί Σαχχοφόρο t, χ. τ. λ.
Theophili ex epistola ad Aphyngium episco - Θεοφίλου έχ τής προς Άφύγγιον έπίσχοπσν
pum· δπιστολής.
De ktS qui dicuntur Cathari. Περί των λεγομένων Καθαρών.
Declaravit mihi tua pietas, quod quidam horum c Αεδήλωχέ μοι ή σή εύλάβεια, ώς τινες τών όνομα-
qui 80 Catharos nominant, volunt ad Ecclesiam ζόντων έαυτούς Καθαρούς προσελθεΤν βούλονται τη
accedere. Quoniam ergo magna synodus, quae Ni- Έχχλησίφ * έπειδή τοίνυν ή μεγάλη σύνοδος, ή γενο-
caeae habita est a sanctis Patribus nostris, Statuit, μένη έν Νιχαίφ παρά των μακαρίων Πατέρων ήμών,
Ut ordinentur qui accedunt, velis juxta hanc for- ώρισεν ώστε χειροτονεΤσθαι τους προσερχομένους,
mam eoe qui ad Ecclesiam accedere volunt or- θέλησον κατά τδν τύπον τούτον τους έθέλοντας προσ-
dinare, si quidem vita eorum recta est, et nihil έρχεσθαι τή Έκχλησίφ χειροτονεΐν, e? γε 6 βίος α&-
618 adversatur. τών όρθός έστι, χαί μηδέν τούτων άντίχειται.
401 Concilium Cypriani [temporibus habitum] 'η κατά Κυπριανδν σύνοδος πάντα αίρςτιχδν έρχό-
staluit, Ut quicuoque haereticus ad rectam fidem μενον είς δρθοδοξίαν δρίζει βαπτίζεσθαι, λέγουσα τδ
devenit, baptizetur : haereticorum [lotionem] non τών αίρετικών μή εΤ/αι βάπτισμα.
esse baptismum dicens.
CAP.XV.— Non oportere ab episcopis vel cleri· ΚΕΦΑΑ. IE\ — Περί τού μήτε έπισχόπους μήτε
cis donari re aliqua,vel heredes aut legatarios in· κληρικούς δωρετσθαι, ή έν διαθήκη διδόναι τι
Stttui h<BretitOS , etiamsi sint eorum propinqui. αΙρετιχοΤς, xSv ώσιν αυτών συγγενείς.
Concilii Carthaginensis canones 22, 81. D Συνόδου Καρθαγέννης κανών χβ*, πα\
Ut episcopi vel clerici9 etc., Ut pag. 827. "Ώστε τους έπισχόπους καί τούς κληρικούς,
χ. τ. λ.
22. Et Ut in eos qui catholici, etc·, Ut pag . χβ’· Μηδέν δια δωρεάς τών οΐχείων πραγμάτων,
827. κ. τ. λ.
De episcopis qui haereticos vel paganos hcere - Περί έπισκόπων τών αιρετικούς ή · Ελληνας
des instituunt. κληρονόμους χαταλιμπανόντων.
84 . Item placuit Ut 81 quis episcopus haeredes, πα\ ‘Ομοίως ώρίσθη, ΐνα έάν τις δπίσχοπος,
etC·, Ut pag . 827. κληρονόμους συγγενεΤς, χ. τ. λ.
Lege quas adnotata siint in cap. 8, tit. to prae- Άνάγνωθι τά παραγεγραμμένα kv τψ η’ χι φ.
sentis operis* τού ι* τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
1 Cone. Afric. 33. * II Tim. u, 25, 26.
m SYNTAGMA CANONUM
ΚΕΦΑΑ. ιζ*. — Περί αίρετικών μετσνοούντων. /
Βασιλείου χάνων ε*.
ε’. Τούς δέ έπι έζόδφ μετανοούντας, κ. τ. λ.
'Ανίίγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ λθ* του 6*
τίτ. τοΟ παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΑ. ΙΖ\ — Πώς λχ&χουσιν οΐ έπίσκοποι
τούς άρμόζοντας αύτοϊς, τόπους παρά αιρετικών
κατεχομένους.
Συνάξου Καρθαγεννης κανών ριθ’, ρκα*.
Περί του έάν τινα διοίκησιν Ιξ αίρέσεως !λευ·
θερώση έπίσκοπος, καί έπΙ τριετίαν καταίσχη,
μηδένα τάύτην άναζητεΤν.
ριθ*. 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα έάν τις μετά τούς νό-
μους, τόπον τινά πρύς τήν καθολικήν ένότητα μετά- ι
στρέψη, καί τούτο έπΙ τριετίαν μηδενύς άναζητούν-
τος κατάσχοι, τού λοιπού παρ' αύτου μή άναζητηθή,
έάν μέντοι έντύς της αυτής τριετίας ύπηρχεν έπί-
αχοπος 6 δφείλων άναζητησαι καί ήσύχασεν * ε( δέ
μή ήν, προκριματισθή έν τη μάτριχι * άλλ’ 8τε 6 χη-
ρεύω* τόπος λάβη έπίσκοπον, έξύν ειη άύτψ άπ* αύ-
της τής ήμερας έντύς τριετίας άναζητησαι. 'Ομοίως
5έ καί έάν έπίσκοπος έχ των του Δονάτου μερών προς
τήν καθολικήν έπι στρέψη, μή προκριματισθή περί
τού προορισθέντος χρόνου, άλλ’ έζ ής ήμερας έπ-
έστρεψεν, έχέτω έξουσίαν έντύς τριετίας άναζητεΤν τούς
τόπους τούς τή αυτού άνήκοντας χαθέδρφ..
Περί τών άμελούντων τών αύτοϊς άνηκόντων
λαών.
ρκα’. * Ομοίως ήρεσεν, ΐνα ο'ίτινες δήποτε άμελούσι
τών τόπων τών άνηκόντων τή αυτών καθεδρφ, (
κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ ι’ κεφ. τού η’
τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΑ. 1Η'. — Περί τών πεφομένων άθετεΤν
τά έν ’Εφέσφ πραχθέντα.
Συνόδου ’Εφέσου κανών ζ"*.
ζ"# . Ομοίως δε χαί ει τινες βουληθεΤεν τά περί
έκάστου πεπραγμένα kv τή άγίφ συνόδψ τη έν ’Εφέσψ
οΐιμδήποτε τρόπψ παρασαλεύειν, ή άγία σύνοδος ώρι-
σεν, εΐ μέν έπίσκοποι εΤεν ή κληρικοί, τού οΐχείου
παντελώς άποπίπτειν βαθμού * ·1 δε λαϊκοί, άκοι-
νωνήτους τυγχάνειν.
’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ γ’ τού παρ-
όντος τίτ. ]
— ΤΙΤ. ΧΙΠ, CAP. I. 890
CAP. XVI. — De hcereUds erroris sui perni-
tentibus.
Basilii canon 8·
5. Haereticos in exitu poenitentiam, etc.9 ut
pag. 803.
Lege quae in praesentis operis cap. 39, lit. 9,
adnotata sunt.
402 CAP. XVII. — Quomodo episcopi vindi -
cent pertinentia ad se loca , quot haeretici occu-
paverint.
Concilii Carthaginensis canones 119, 121.
Ut si quam dimeesim episcopus, ab hxresi li-
berans, triennio possederit , nullus eam repetat.
119. Item 8 placuit, ut etiamsi quisqoam post
leges aliquem locum ad catholicam unitatem con-
verterit,eumque per triennium nemine repetente
retinuerit, ulterius ab eo non repetatur.Si tamen
per ipsum triennium fuit episcopus qui posset
repetere, et tacuit, praejudicium patietur. Si au-
tem non fuit, non praejudicetur matrici, sed liceat,
cum locus acceperit episcopum quem non habe-
bat, ex ipso die intra triennium repetere. Item-
que si fuerit episcopus ad catholicam ex Donati
parte conversus, non ei praejudicet praefinitum
tempus, sed ex quo die conversus est, habeat
per triennium potestatem repetendi loca, quae
ad ipsam pertinebant cathedram.
De his qui plebes ad se pertinentes negligunt .
121. Item placuit ut quicunque negligunt loca
ad suam cathedram pertinentia, ete·, ut pag .
679.
Lege quae adnotata sunt in 10 cap. tit. 81 prae-
sentis operis.
405 CAP. XVIII. — De iis quae acta Ephe-
sina abolere nituntur .
Concilii Ephesini canon 6.
6. Similiter autem et si qui velint ea, quae de
singulis per sanctam synodum Gphesinain gesta
sunt, quocunque modo movere : sancta synodus
ipsa decrevit, si quidem episcopi aut clerici fue-
rint, eos omnino a proprio cadere gradu : si vero
laici, excommunicatos esse.
Lege quae in cap. 3 praesentia tituli sunt adno-
ΤΙΤΛ02 ΙΓ\
ΠΕΡΙ ΛΑΪΚΩΝ.
TITULUS XIII.
DE LAICIS
ΚΕΦΑΑ. a'. — Περί τού άποκινεΤσθαι τύν λαϊ- CAP. I. — Ut laicus qui in urbe versans, per -
κύν της άγίας κοινωνίας, έπΐ τρεΤς Κυριαχάς έν tres hebdomadas ad ecclesiam non convenerit , β
πόλει διάγοντα, καί μή συνελθόντα τή kx- sancta communione removeatur ,
κλησίφ.
5 Cone. Afric. c. 86.
Concilii Sardicensis canon 4 1 .
41. Osius episcopus dixit : Hoc quoque defi-
nire debemus, etc., ut pag. 606.
Concilii cecumenici vi canon 80.
80. Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia-
conus, elc., ut pag . 606.
404 CAP. II. — De laicis secundo vel pluries
nubentibus , et de illicitis nuptiis et copula .
Apostolorum canones 49, 48.
49 [18]. Qui duas sorores duxit, vel consobri-
nam, non potest esse clericos.
* 48 [47]· Si quis laicus sua ejecta uxore aliam
acceperit vel ab alio solutam, segregetur.
Concilii Ancyrani canones 46, 17.
16. De iis, qui rationis expertia animalia inie-
runt, vel ineunt (30). Quiconque priusquam vi-
ginti quidem annos nati essent, peccarunt, post-
quam quindecim annis substrati ac supplices fue-
rint,communionem ad preces assequantur.Dein-
de et cum in communione quinque annis perse-
veraverint, oblationem attingant. Examinetur au-
tem et eorum in substratione vita, et ita huma-
nitatem consequantur. Si qui autem improbe ac
maligne in peccatis fuerunt, longe substrationem
habeant. Quicunque autem hanc aetatem trans-
gressi,et habentes uxores, in hoc peccatum inci-
derunt, viginti annis substrati, communionem ad
preces assequantur. Deinde cum in precum com-
munione quinque annos peregerint, oblationem as-
sequantur. Si qui autem et mulieres habentes, et
quinquagesimum annum transgressi, peccave
runt, in vitae exitu communionem assequantur·
47. Eos qui rationis expertia animantia inie-
runt,et qui leprosi sunt vel fuerunt, jussit sancta
sjnodus inter hiemantes orare.
408 Concilii Neoccesariensis , canones 2, 3, 4, 7.
2. Femina si duobus fratribus nupserit, elc.,
ut pag. 802.
3. De iis qui in plurima matrimonia incidunt,
tempus quidem praestitutum esse manifestum est.
Sed conversio et poenitentia eorum tempus con-
trahit.
4.Si quis proposuerit concupiscere mulierem ad
dormiendum cum ipsa, ejus autem desiderium ad
opus non venerit, videtur esse a gratia liberatus.
7. Presbyter in nuptiis ejus qui duas uiores
ducit, ne convivetur, elc., ut pag. 69l.
Concilii Laodiceni canones 4, 40, 31.
1 . Oportere ex ecclesiastico canone eos qui
libere et legitime secundo matrimonio conjuncti
sunt, et non clara uxores duxerunt cum exiguum
tempus praeterierit, et orationibus et jejuniis va-
caverint, eis ex venia dari communionem.
Συνόδου Σαρδικής κανών ια\
ια*. "Οσιος Επίσκοπος είπε · Καί τούτο δέ δρίσαι
όφείλομεν, κ. τ. λ.
Συνόδου οίκουμ ενικής έ*της κανών π#.
π'. ΕΪ τις Ιπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
κ. τ. λ.
ΚΕΦλλ. Β#. — Περί λαϊκών δευτερογαμσύντών,
ή πο)υγαμούντων, καί κέκωλυμένων γάμων, καί
μ(ξαως.
* Αποστόλων κανών ιθ’, μη*,
ιθ'. *0 δύο άδελφάς άγόμενος ή άδελφιδάς, ου
δύναται είναι κληρικός.
μη\ Εΐ τις λα*κδς τήν έαυτού γυναίκα ίκβαλών
έτέραν λάδοι, ή παρά άλλου άπολε^υμένην, άφορι-
ζέσθω.
Συνόδου Άγκύρας κανών ιζ"*, ιζ\
ις"\ Περί των άλογευσαμένων ή καί άλογεύομένων,
όσοι πριν εικοσαετείς γενέσθαι ήμαρτον, πεντεκαί-
δεκα έτεσιν δποπεσόντες, κοινωνίας τυγχανέτωσαν
τής είς τάς προσευχάς · εΤτα έν τή κοινωνίφ δια-
τελέσαντες Ιτη πέντε, τότε καί τής προσφοράς έφ-
απτέσθωσαν · έξεταζέσθω δέ αύτων καί δ έν τή δπο-
πτώσει βίος, καί ούτως τυγχανέτωσαν τής φιλανθρω-
πίας · εΐ δέ τινες κατακόρως Ιν τοΤς άμαρτήμασι
γεγόν^σι, την μακράν έχέτωσαν ύπόπτωσιν · 8σοι δέ
ύπερβάντες τήν ήλικίαν τ χύτην, καί γυναίκας Ιχοντες
περιπεπτώκασι τψ άμαρτήματι, πέντε καί είκοσι
Ιτεσιν δποπεσόντες, κοινωνίας τυγχανέτωσαν τής είς
τάς προσευχάς * εΤτα έκτελέσαντες πέντε ϊτη έν τή
κοινών!? των ευχών, τυγχανέτωσαν τής πρόσφορος ·
εΐ δέ τινες καί γυναίκας έχοντες, καί ύπερβάντες τδν
* πεντηκονταετή χρόνον ήμαρτον, έπί τή έξόδφ του
βίου τυγχανέτωσαν τής κοινωνίας.
ιζ\ Τους άλογευσαμένους καί λεπρούς όντας, ήτοι
λεπρώσαντας τούτους, προσέταξεν ή άγία σύνοδος είς
τούς χειμαζόμενους εύχεσθαι.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών β*, γ’, δ* ζ’.
β'. Γυνή εάν γήμηται δύο άδελφοΐς, κ. τ. λ.
γ'. Περί των πλείστοις γάμοις περιπιπτόντων,δ μέν
χρόνος σαφής δ ώρισμένως · ή δέ άναστροφή καί η
πίστις αύτων συντέμνει τδν χρόνον.
δ*. Έάν πρόθηταί τις έπιθυμήσας γυναικύς, συγ-
καθευδήσαι αύτή, μή έλθη δέ είς Ιργον αυτού ή έν-
*θύμησις, φαίνεται δτι ύπδ τής χάριτος έ^βυσθη.
ζ'. Ποεσβύτερον είς γάμον διγαμούντος μή έστιά-
σθαι, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών α', ι\ λα*,
α*. Περί του δεΤν κατά τδν έκκλησιαστικδν κανόνα,
τούς έλευθερίως καί νομίμως συναφθέντας δευτέροις
γάμοις, μή λαθρογαμίαν ποιήσαντες, όλίγοα χρόνου
παρελθόντος σχολασβίντων ταΐς προσευχαΐς καί νη-
στείαις, κατά συγγνώμην άποδίόοσθαι αύτοΤς τήν
κοινωνίαν ώρίσαμεν.
(30) Eoe intelligi potest de his qui tel cum pecoribus, vel more pecudum com propinquo sanguini
misti sunt.
893 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. XIII, CAP. II. 894
i9. Περί του μη δεΤν τους της 'Εκκλησίας άδια- Α 10. Non 0ρ0Γ(θΓ6 608 qui SUnt Ecclesi®, indis-
φόρως προ; γάμου κοινωνίαν συνάπτειν τά Ιαυτών crifuinalinn SU08 filios haereticis matrimonio con-
παιδία αίρετικοΐς. jungere.
λα’. *Οτι ου δεϊ πρδς πάντας αιρετικούς, κ. τ. λ. 31 . Quod non oportet CUm omni h®reticO,
etc., ut pag. 883.
Συνόδου Χαλκηδδνος κανών ιζ*9. Concilii Chalcedonensis canon 16.
ιζ-\ Παρθένον έαυτην άναθεΐσαν, κ. τ. λ. 16. Virginem qu® se Domino Deo dedicavit,
etc., ut pag. 734.
Συνόδου οίκουμενικης Ιχτης κανών νγ’, νδ9, Concilii oecumenici vi canones 53, 54, 72, 98.
<n\
νγ9. 9Επειδη μείζων η κατά «νεύμα οίκειδτης χ^ς 53. Quoniam spiritalis necessitudo seu affini-
των σωμάτων συνάφειας, Κγνωμεν δέ h τισι τόποις fas corporum conjunctione major est, in non-
τινάς Ικ του άγίου και σωτηριώδους βαπτισματος nullis autem locis cognovimus quosdam, qui ex
παΤδας άναδεχομένους, μετά τούτο τάΐς έκείνων μη- «ancto et salutari baptismate infantes suscipiunt,
τράσι χτφευούσαις γαμικδν συναλλάσσοντας σύνοικε- postea quoque cum matribus illorum viduis ma-
σιον, δρίζομεν άπδ του παρόντος μηδέν τοιοΰτον Β trimonium contrahere, statuimus ut in posterum
πραχθήναι. Et δέ τινες μετά τδν παρόντα κανόνα nihil fiat ejusmodi. Si qui autem post pr®sen-
φωραθετεν τοΰτο ποιουντες, πρωτοτύπως μέν ot tem canonem boc facere deprehensi fuerint, ii
τοιουτοι άφιστάσθωσαν του παρανόμου τούτου συν- quidem 406 primo ab hoc illicito matrimonio
οικεσίου, έπειτα δέ καί τοΤς των πορνευόντων έπιτι- desistant, deinde et fornicatorum poenis subji-
μίοις ύποβληθήτωσαν. ciantur.
νδ’. Τή; θείας ήμας οδτω σαφώς έκδιδασκούσης 54. Cum divina Scriptura nos aperte doceat :
Γραφής · ούκ είσελεύσγ προς πάντα οίκβΐον σαρκός Son ingredieris ad omnem consanguineam car-
σου, άποκαλύψαι άσχημοσύνην αυτού, δ θεοφιλής nis tuae ad revelandam ejus turpitudinem 4, di-
Βασίλέιος τινά των άπηγορευμενων γάμων έν τοΤς ol- vinus Basilius 3 nonnullas prohibitas nuptias in
κείοι; κανόσιν άπηριθμήσατο, σιωπή τά πλεΐστα suis canonibus enumeravit, multis silentio pr®-
παραδραμών, καί κατ’ άμφότβρα κατασκευάσας ΛμΤν teritis, et his utrisque nobis Utilitatem attulit,
τδ ωφέλιμον, τδ γάρ των αισχρών όνομασιών πλήθος Turpium enim nominum multitudine evitata, ne
παραιτησάμενος, ώς άν μή τον λόγον κατα^ρυπαίνοι, verbis orationem pollueret, generalibus nomini-
τοΤς ρήμασι γενικοΤς όνομα τής άχαθαρσίας δι έλαβε, bus impuritates complexus est, per quas legibus
δι’ ών περιεκτικώς ήμΤν τους παρανόμους γάμους c vetitas nuptias nobis in summa ostendit. Quoniam
δπέδειξεν · έπειδή τή τοίαύτη σιωπή, καί τψ άδια- autem propter ejusmodi silentium, et quod non
γνώστψ τής των άθέσμων γάμων άπαγορεύσεως discerni posset illicitarum nuptiarum prohibitio,
έαυτήν ή φύσιζ συνέχει, συνείδομεν γυμνότερον τά seipsam natura confudit : nobis visum est ea
περί τούτου έκθέσθαι, δρίζοντες άπδ τού νύν τδν τή paulo apertius exponere, ab hoc deinceps tem-
οίκείφ έξαδέλφη πρδς γάμου κοινωνίαν συναπτό- pore decernentes, ut qui cum patrui sui filia ma-
μενον, ή πατέρα καί υΐδν μητρί καί θυγατρί, ή δύο trimonii societatem inierit ; vel pater et filios,
κόραις άδελφαΤς πατέρα καί υΐδν, ή άδελφοΤς δυσ\ qui CUm matre et filia ; Vel CUm duabus puellis
μητέρα καί θυγατέρα, ή άδελφους δύο δυσίν άδελ- sororibus pater et lilius ; vel cum duobus fratri-
φαΤς, ύπδ τδν τής έπταετίας πίπτειν κανόνα, άφιστα- bus mater et filia, vel fratres duo Cum duabus
μένων αύτών προδήλως τού παρανόμου σύνοικε- sororibus, in septennii canonem incidant, iis pro-
σίου. cui dubio separatis a nefario contubernio β.
Op’. Μή έξέστω όρθόδοξον άνδρα, αίρετική συν- 72.Non licere virum orthodoxum cum muliere
άπτεσθαι γυναικί, κ. τ. λ. haeretica conjungi, etc., ut pag. 883.
<V. 'o έτέρφ μνηστευθεΐσαν γυναΤκα, Ιτ ι τού 98. Qui alteri desponsatam mulierem eo adhuc
μνηστευσαμένου ζώντος, πρδς γάμου κοινωνίαν άγό- vivo cui desponsata est, 10 nuptiarum ducit 80-
μενος, τψ τής μοιχείας ύποκείσθω έγκλήματι. Dcietatem, adulterii crimini subjiciatur.
Συνόδου τής ένώσεως κανών α’, β*, γ\ Concilii Ullionis Canones 1, 2, 3.
α’. τέταρτον γάμον μηδέν! τολμάσθαι, άλλ’ είναι 407 1. Tribus nuptiis quartas adjicere nemo
άπόβλητον παντελώς, tX τις ϊτά τοιούτον έλθεΐν συν- pr®sumat,sed prorsus ab iis abstineat, ac recorde-
οικέσιον προθυμηθείη, πάσης άπεστερημένον είναι tur 8β per tale facinus ab omni communi ecclesia-
συνάξεως έκκλησιαστικής, κα! αυτής τής πρδς τδν stica,imo ab omni aditu domus sacr®exclusum iri
άγιον ναδν εισόδου άλλότριον, μέχρις άν έπιμένοι τψ per omne tempus quo isto vit® genere utatur. Sic
συνοικεσίω. Τούτο γάρ κα! τοΤς πρδ ήμών άγίοις enim sanctis prius etiam quam nobis, placuit.Quam
ίδοξε Πατράσι, κα! ήμετς δε τήν γνώμην ένδήλοτέραν quidem sententiam dilucidaturi confirmamus
ποιούτες, ώς άλλότριον αύτδν τής Χριστιανικής πο- ejusmodi nuptias moribus Christianis repugnare,
λιτείας αποκήρύττομεν* αλλ’ ουτω μίν περί τού τετάρτου γάμου.
4 Levit χυιπ, 6. 3 Can. 88 et 68. 6 Vide can. 23 Basilii ad Amphiloch,
895 PHOTII PATRIARCHA CP. 896
2.Sed secandarum quoque tertiarumque nuplia- A β', "ivseSi xai τα των άλλων γάμων «ύαχημονέ-
rura conditiones excusatione opus habent utpote σιερον τυπωθή, και του των Χριστιανών βίου μή
Christianoriira moribus minus COngruenles.Etter- άνάξιον έχη τήν προσαγωγήν, καί περί τού τρίτου
ffaequidem a Patribus ipsis minus beneetnonsine δρίζομεν γάμου ώστε μή άπλώς μηδέ ώς έτυχεν έπι-
nota Sordi tatis commendabantur· Guro enim ob τελεΤσθαι αυτών * καί γάρ συγκεχώρηται μεν ώς
majorem verecundiam ea res pudore non vacabat, πασμα τοΤς Πατράσιν, ούπώποτε καθώς νυν γινο-
nec, Ut nunc quidem, in mores ipsos transierat, μένου του πράγματος άπηρυθριασμένου, ούδ* είς
Quod enim accidit ei qui rem obscenam in parte πλάτος έξηπλωμένου, άλλ’ ώσπερ ε? τις έν οΤκφ
domus recondita viderit, nt flocci faciat, imo cum παραπεπτωκος έν γωνίφ παρ&οι πολλάκις κείμενον
libertate de ea verba faciat, sic et nos quidquid sor· βύπασμα · νυν δτι χώραν έλαβε παρρησίας, και ώς
didi inhmserit, ejicimus ac minus odiosum reddi· ούδέν έχον είς άσχημοσύνην ούδέ ^υπαΐνον λογίζεται,
mus. Igitur debilitatis bu manse ratione habita et έκ του προβήναι εις πληθυσμών, καλώς έδοξεν άνα-
ea qU8S Christianos decet, vereciindiausi, ejusmodi καθαίρειν αύτδ ώσπερ καί αίσχος ούκ έν γωνίφ παρ-
nuptiis abstinendum esse existimamus. Nam qui ε^βιμμενον άλλ* έξηπλωμένον έπι της οίκίας, ούδα-
quadragesimum attigerit annum, et nullo natura μώς έώμεν, άλλα καθαίρομεν, καί xb έκ τούτου αηδές
et decori quod a Christiana nunquam* abesse vita β άποβάλλομεν · καί τη άνθρωπίνη τοίνυν συνυπείκον-
poteet, respectu ad tertiam curret uxorem, solo VO- τες άσθενείφ καί της πρεπούσης αισχύνης φροντίδα
luptatis Stimulo excitatus, eum per quinquennium ποιούμενοι τη Χριστιανών ζωή, τούτο έπί των τρι-
sacramentorum participatione privari jubemus γάμων παραφυλάττεσθαι διορίζομεν, ώστε ε? τις
CUm omni severitate. Qui enim non erubuit in πρός τεσσαρακοστδν άναβεβηκώς έτος, καί μήτε την
Christi Ecclesia hominis impuri partes re et verbo φύσιν αίδούμενος, μήτε τής όφειλομένης ΧριστιανοΤς
agere, parum dignus est qui clementia fruatur fa- εύκοσμου ζωής φροντίδα ποιούμενος, άλλα μόνη; τής
Ctorumque indulgentiam persequatur· Licet enim εμπαθούς έπιθυμίας γενόμενος, προς τρίτον Ιαυτδν
in sacrum coetum receptus fuerit per gratiam, ista έπι^ίπτοι γάμον, τούτον μετά πάσης άκριβιίας καί
tamen receptio perfecta non erit sine resurrectionis παρατηρήσεως, μέχρι πενταετίας άμέτοχον είναι τής
Salvatoris nostri et Dei beneficio; quare abslinen~ τού αγιασμού μεταλήψεως, καί μηδαμώς έπ1 αύτφ
tiifi continentiseque 408 operam dandoad puritatis συντέμνεσθαι xbv χρόνον. *0ς γάρ μετά τεσσαρακο-
Statum revertetur; puta ubi 6 prioribus connubiis στον έτος τό £ύπασμα έν τη τού Χριστού Έκκλησίφ
liberi procreati non adsunt, post quadragesimum είναι καί λέγεσθαι ήγάπησε, τίνα παρέξει πληροφο—
vitae annum ad tertias convolare nuptias, fas esse ρίαν τής περί xbv βίο* αυτού σπουδής, δι# ήν δ χρό-
quod facere nefas erit ubi nati superstites priora c νος τής μεταλήψεως τών αγιασμάτων αύτψ συντμη-
connubia annuntiant. Quid enim injustius quam θήσεται ; ’Αλλά γάρ καί μετά xb άξιωθήναι τής
libidini inopportunaB deditum, liberos a prioribus άχράντου μεταλήψεως, ούκ έσται συγκεχωρημένον
susceptos uxoribus negligere tanquam onus, mo- αύτψ έν άλλψ καιρψ τη μεταλήψει προσιέναι, ή έν
lesiiam, praesertim ubi liberorum abundantia est? μόνη τή τού Σωτήρος καί Θεού ήμών άναστάσει, διά
Qui igitur triginta annos natus post susceptos ex την έκ τής προηγούμενης έγκρατείας τών νηστειών
uxoribus liberos tertias inieritnuptias,perquatlior 8σον δυνατύν άνακάθαρσιν. Ταύτα δε φαμεν, 8ταν μή
annos sacrorum particeps ne esto mysteriorum, τέκνα παρή έκ τών προτέρων γάμων, τοΤς ήδη μετά
quippe quem nihil aliud, Ut clarum est, nisi con- το τεσσαρακοστδν έτος, τρίτην αγεσθιι προηρημένοις
cupiscentia et effrenata libido ad nuptias compu- γυναίκα * έπεί έάν τέκνα παρή, άσυγχώρητος αύτοΤς
lit. Quod si postea mysteriis ei frui concedetur, ή τριγαμία · λίαν γάρ έστιν άδικον, την μέν χαρίζε-
ter per annum ad eucharistiam accedet, primo, *Οαι τή έξώρψ έπιθυμίφ, τοτς δε παισί τών προτέ-
tempore salutaris resurrectionis Jesu Christi et ρων γάμων μι'ι προνοέΤσθαι το άσφαλές καί το άλυπον
Dei; altera vice in assumptione immaculatae Dei- *«ί άτάραχον, καί δσον οΤδε xb άνθρώπινον κατα-
para; tertia vice infesto Jesu Christi Deique na- λαμβάνειν έκ τής πολυσπόροτ τεκνώσεως. Καί ει τι;
talitio; quibus diebus jejunium erit exercendum, Dbl τριακονταετής ών, καί τέκνα ϊχων έκ τών προλα-
Deficienlibite autem liberis tertias inire nuptias βόντων γάμων, τρίτη συνάπτοιτο γυναικί, καί ούτος
nemini probrum, siquidem paternitatis jura exer- άσυγχώρητος μέχρι τετάρτου έτους τής κοινωνίας
Cere honestum ac reprehensione haud dignum, τών αγιασμάτων, καί αμέτοχος έστω · διότι δήλός
Haec de tertiis nuptiis disseruisse sufficiat. έστιν έξ ούδενδς έτέρου, άλλ* ύπο άκρασίας κινούμε-
νος, καί τού δούλος είναι σαρκικής έπιθυμίας, έπί xbv τοιούτον γάμον έλθών* καί μετά xb τυχεΤν δέ τής
μεταλήψεως τών μυστηρίων τρις τού ένιαυτού μόνον άξιωθήσεται άπολαύσαι. άπαξ μέν, έν σωτηρίψ τού
Χριστού καί Θεού ήμών άναστάσει* δεύτερον, έν τή κοιμήσει τής άχράντου Δεσποίνης ήμών ΘεοτάκοΐΓ
καί τρίτον, έν τή γενεθλίφ ήμέρφ τού Χριστού καί θεού ήμών* διά xb καί εν ταύτχις προηγιΤσθαι νηστείαν,
καί xb έκ ταύτης δφελος. Εί δέ παΐδες μή παρείησχν, έπειδή το τεκνογονίας έπιΘυμεΤν ούκ άσύγγνωστον, xb
τηνικ*ύτα συγγνιύμης άξιωθήσέται δ τοιούτος γάμος, καί μόνψ τψ ές άρχής καί μέχρι τού νΰν κρατήσαντι
^πιτιμίψ ΟεραπευΟήσεται* ταύτα μέν καί περί τού τρίτου γάμου.
3. Nec primus nec secundus torus periculis caret γ\ Ού μήν ούδέ xbv δεύτερον ούδέ xbv πρώτον έχ-
SU1SJ alteruter enim ita comparatus esse debet Ut xb; άσφαλείας έώμεν, άλλά κάκείνους δρίζομεν ούτως
89 1 8YNTAGMA CANONUM. - ΤίΤ. ΧΠΪ, CAP. II. 898
συΛστασθαι, ώστε μηδεμίαν Ιίχειν πονηράν αΙτίαν, A CXUSS prata ηΟΠ 409 subsit, Ut raptUS aut corruptio
ή έξ αρπαγή;, ή έχ προηγησαμένη; λαθραίου φθο- per seductionem. Suprema namque lex puritas el
ρας, άλλά νομίμω; και χαθαρεύοντας τών τοιούτων artium meretriciarum absentia. Si quis igitur iis
μολυσμάτων καί τη; πορνική; άκαθαρσία; * ει τι; qu& praemisimus, Spretis primas autS?CUndascele-
ούν τών είρημένων χαταφρονήσα; τύπων, πρύ; γα- brat nuptias, cum Ecclesia Cbristi pura et imma-
μικήν δμιλίαν πρώχην ή δευτέραν συνέλθοι, τούτον culata salutariter experietur, nec prius ad mysteria
ή τού Χριστού Εκκλησία ή καθαρά, και μηδέν α σπΐ- admittet, quam fornicationem suam expiarit, ad
λον εχουαα ή ^υτίδα, τοΤ; σωτηρίοι; ύποβάλλουσα septimum annum. Presbyter autem qui contra
ΙτασμοΤς, ού πριν εΐ; μετάληψιν παραδέξεται μύστη- terminum redintegrationis aliquem in coetum pio-
ρίων, η τύν ώρισμένον έπι τη πορνεί^ χρόνον άκρι- ruro receperit, cum sue ipsius periculo id facit,
βώ; &κπ)ηρώση * ei μη αρα ή τού βίου άναγχαία Nam homo ita receptus de statu gratias dejicietur
κκτεπείγει άναχώρησι;, τουτέστι μέχρι; άν το 2βδο- per septennium. Haec porroscandala eorum qui an -
μον έκπληρωθή έτος · δ δέ τολμών Ιερεύς παρά τύν tiquius regni habenas tenebant, opus erant. None
διατετυπωμέ\ον δρον μεταλήψεω; θεία; τινά τούτων antem Patris, et Filii, etSpiritus sancti benevolen-
άξιώσαι, περί τον Τδιον κινδυνεύσει βαθμόν, δηλονότι lia et gratia, necnon sanctissimae Deiparae et magni
τού άξιωθέντο; παρά τον ώρισμένον τύπον τη; θεία; g exercituum ducis auxilio sacerdotes solitarios inde
κοινωνία; πάλιν είς τύ άκοινώνητον περιισταμίνου, a nonaginta annis ob causam quam comme mora ti-
μέχρι τη; συμπληρώσεω; τού έβδομου έτους* άλλα mUS regnum placidum imperatorum nostrorum
τά σκάνδαλα δήλον ταύτα μέν ώς δεδήλωται 6 πύ τών Basilii et Constantini conjunxit in unamque ca-
πάλαι βασιλευσάντων έπράχθησαν. Νύν δέ τη τού tholicam et apostolicam Ecclesiam coadunavit·
Πατρδ; και Πού και άγίου Πνεύμαιο; εύδοκίφ καί Oportet igitur maximis laudibus efferri eos qui
χάριτι, καί ταΐ; τη; πανάγνου καί θεομήτορο;, καί hoc opus divinum et excelsum perpetrarunt,
ταΐ; τού μεγάλου άρχιστρατήγου πρεσβεία;, τού; ήδη πρύ ένενήκοντα χρόνων Ενεκεν τή; προδηλωθι ί-
ση; αΙτίας και άφορμής άπο^βαγέντας ΙερεΤ; και μονάζοντας, ή παγγάληνο; βασιλεία τών θεοστεφών
βασιλέων ήμών Βασιλείου καί Κωνσταντίνου συνήψε τε και συνήνωσε, καί μίαν καθολικήν καί άποστολι-
κήν Εκκλησίαν εΐργάσατο* δθεν χρεών άνακηρύττεσθαί τε καί μεγαλύνεσθαι τού; τοιούτον θεοφιλές καί
άξιόλογον Ιργον πεπληρωκότα;.
Βασιλείου κανών δ*, ιη', κγ', κδ’, μα’, ν’, νγ’, ξζ’, Basilii CQtWneS 4, 18, 23, 21, 41, 50, 53, 67,
ξη\ οε’, ος“’, οη’, οθ’, π’. 68, 75, 76, 78, 79, 80.
δ’. Περί τρίγαμων καί πολυγάμων, τόν αύτόν ώρι- c 4 ΙΟ 4.De trigamis et polygamis definire eumdem
σαν κανόνα, δν καί έπι τών δίγαμων άναλόγω; · canonem,quem et de digamis, servata proportione:
ένιαυτον μέν γάρ έπί τών διγάμων, άλλοι δέ δύο Ιτη* annum videlicet in digamis, alii vero duos annos,
τού; δέ τριγάμου;, kv τρισί καί τέτρασι πολλάκι; Trigamos autem tribus, et saepe quatuor annis se-
Ιτεσιν άφορίζουσιν. Όνομάζουσι δέ τύ τοιούτον ού- gregant. Id autem non amplius conjugium, sed po-
κίτι γάμον, αλλά πολυγαμίαν, αάλλον δέ πορνείαν lygamiam appellant, vel potius moderatam forni-
κεκολασμένην · διό καί & κύριος τη Σαμαρείτιδι πεντε cationem. Quapropter et Dominus Samaritanas,
άνδρα; διαμειψάση, V0v νύν, φησίν, Ιχει;, ούκ Ιστι quae mariios quinque per vices habuerat, Quem
σου άνήρ * ώ; ούκέτι άξίων βντων τών ύπερεκπεσώ- ftUHC, inquit, hdbes , marilUS non est 7 ; quippe
των τού μέτρου τή; διγαμίας, τψ τού άνδρύ; ή τή; quod ii qui digami» mensura exciderunt, digni non
γυναικό; κα)εΐσθαι προσρήματι · συνήθειαν δέ κατ- 8int qui vel mariti Vel UXOris nomine appellentur,
ελάβομεν έπι τών τριγάμων, πενταετία; άφορισμύν, Jam Vero consuetudine accepimus in trigamis
ούκ άπύ κανόνο;, άλλ* άπο τή; τών προειληφότων quinquennii segregationem, non a canonibus, sed
ακόλουθον. Δει δέ μή πά>τη αύτού; άπείργειν τή; eos qui praecesserunt sequendo.Oportet autem eos
'Εκκλησίας, άλλ* άκροάσεως αύτού; άζιούν έν δύο non omnino arcere ab Ecclesia,sed auditione di-
που Ιτεσιν ή τρισί * καί μετά ταύτι έπιτρέπειν συ- gnari duobus Vel tribus annis : ac pOSthac ipsis
στήκειν μέν, τής δέ κοινωνία; του άγαθού άπέχε- ^ permittere, ut consistant quidem, abstineant vero
σθαι 9 καί ούτως έπιδειξαμένου; καρπόν τινα μετά- a boni communione, et sic, exhibito poenitentiae
νοίας, άποκαθιστφν τψ τόπφ τή; κοινωνία;. aliquo fructu, communionis loco restituere,
ιη'. Περί τών έκπεσουσών παρθένων, κ. τ. λ\ 18. De lapsis virginibus, etc., Ut pag. 858.
κγ\ Περί δέ τών δύο άδελφά; γαμούντων ή άδελ- 23. Deiis autem qui duas sorores uxores du-
φοΤ; δυσί γαμουμένων, έπιστολίδιον ημΤν έκπηφώνη· CUnt, Vel de iis qU® duobus fratribus nubunt, a
ται, ού τύ άντίγραφον άπεστείλαμέν σου τη εύλαβείφ * nobis edita est epistola, cujus misimus exemplar
6 δέ άδελφού Ιδίου γυναίκα λαβών, ού πρότερον δε- tuae pietati. Qui autem sui fratris uxorem accepe-
χθήσεται πριν άποστήναι αύτής. rit, non prius admittetur, quam ab ea recesserit.
κδ’. Χήραν τήν καταλέγει σαν εί; τύν άριθμύν τών 411 21. Viduam, quas in viduarum numerum
χηρών, τουτέστι τήν διακονουμένην ύπό τής ’Εκκλη- relata est, hoc est, quae ab Ecclesia alitur, judica-
σίας, Ικρινεν ύ 'Απόστολο; γάμουμένην παρορασθαι · sit ApOStduS nubentem contemni debere B. Viro
7 Joan, iv. 18. B I Tim. v, 11, 12.
\L*-
laiflllAMto*#’· ' 900
ΡΙ10*^ ' ^ λ f**"·» ^ hhins ^ iu.
P®i”d SmVr^ J0*^ Xn*oLi
««a, 8i ru™iu»™;na cU" ^ ^faec^ U?> ΓΤ^’Γ '-"1“^ * *> M*
bon' communione noo digosbUur.don^^ *ο«νωνί«< :, «(-« fc t* «** * fcu*^^
puri (alis viiio destiterit. Sed3iiTaoam^r,t *??* * *v μίντ°! ,πρ\ 1*τ,χοντβ έτών οφιΰμ/ φφηι
■oe eam scripserimus, aostr* esi, *» «Οτήν, ήμ«*ρον το ίγχΧψ* Λ ,ώ Γ *
«“’· χ?ρ,ίτ lWl’ »*"* *l«w m.
otxrtv άνδρ} άνεγχλτ,το<, et rw(< l,w (, *
eovotxeoio» · τοΰ ’Λπο«Λ« χίπδντος · 'fo, $ί 4*ο-
θάνΊ> * ivf‘P» Ιλεοβέρι I,* $ WUi 'w^ti
μόνον έν Κυρίω. ' 1
ea,P» · . w .„.· potesiMiem.u oa
41. Que ia ridu,uteiJt^iae reprehensione, si
ium viro hai/lere Pol^l3t“m Pcum Apostolus
„emo esi gui ^njugiumdiyJJ j. nu.
jlcal : Si mortuus sit maritus·
κλΙ eui velit ; tantum in Domino ·
50. Trigamiae lex nou est· Quare lege matri-
μόνον έν Κυρίφ
ν’. Τριγαμίας νόμος ούχ W, &ext ^ Uo.
conium tertium non conlrahilur.Ac talia quidem, γάμος ούχ Αγεται · χά μέντοι τοι»θ;ι, ώς
IU Ecclesiae inquinamenta, habemus. Sed condem- της Εκκλησίας δρώμεν δη^ίαις 1\ καταδύω;
fliiionii)US publicis non subjicimus Ut soluta for- b°’^C δποβάλλομεν, ώς της ένεηιένης χορνιία; i\pt'
nicatione magis eligenda.
53. Vidua ancilla fortasse non multum lapsa
*st,quae secundas nuptias per raptus speciem ele-
git. Quamobrem ob id incusanda non est. Non
enfm praetextus judicantur, sed voluntas. Illam au-
tem, ut perspicuum est, manet digamiae poena,
67. Cum sorore coitus, homicidae tempus in
poenitentia explebit.
68. Cognationis in humanis nuptiis prohibitae
conjunclio, si in peccatis deprehendatur, adul-
terorum poenas subibit.
412 75. Qui cum sua ex patre vel ex matre
gorore pollutus est, elc., utpag . 806.
76. Eadem est ratio de iis quoque qui suae nu
rus accipiunt.
78. Eadem autem forma observetur et in eos
qui sorores duas in matrimonium ducunt, etsi
diversis temporibus.
79. Qui autem in suas novercas insaniunt, sunt
eidem canoni obnoxii, cui et ii, qui insaniunt in
suas sorores.
80. Poljgamiam Patres silentio pratermisere,
ut belluinam,prorsusqueab hominum genere alie-
nam. Ea autem nobis videtur peccatum esse for-
nicatione majus. Quapropter consentaneum est
eos subjici canonibus, ut scilicet postquam anno
fleverint, et tribus substrati fuerint, sic susci-
piantur.
Ejusdem ex epistola ad Diodorum Tarsensem de
iis qui duas sorores ducunt , vel de feminis qux D
duobus fratribus matrimonio conjunguntur.
Venerunt nobis littera nomine Diodori inscri-
ptas, elc., utpag· 455.
Theophili archiepiscopi Alexandrini ad Aga-
thonem ·
Maximus asserit se Ecclesiae leges ignorantem
illicito matrimonio conjunctum esse, et quia hoc
cum male habet quod non recte et ex ordine agat,
affirmavit, qui contra leges facit per ignorantiam,
se ab illicita vitae societate ex consensu abstentu-
rum, illa etiam hoc volente. Si ergo probaveris,
quod hoc ex consensu faciant, et non fallant, quia
χώχερα.
νγ\ *H χήρα δούλη ού μέγα τι Ιπταισεν, Ι^ομίνη
δεύτερον γάμον kv σχήματι άρπιγής · jjfa
τούτου 2νεκεν έγκαλεϊσθαι χρή · ού γαφ τ& αγήματα
κρίνεται, άλλ’ ή προαίρεσις · δήλον δε δτι το τής δι-
γαμίας μένειν αυτήν έπιτίμιον.
ξζ\ *Η άδελφομιξία τον τού φονέως χρόνον έξομο-
λογήσεται.
ξη\ *Η τής Απειρημένης συγγένειας είς γάμον Αν-
θρώπων σύστασις, εΐ φωραθείη έν Αμαρτήμασι γε-
γενημένη, τΑ των μοιχών έπιτίμια δέξεται.
οε\ *0 Αδελφή Ιδίφ έκ πατρύς ή έκ μητρδς συμ-
μιανθείς, κ. τ. λ.
οζ"’. *0 αυτός τύπος καί περί των τας νύμφας
G έαυτών λαμβανόντων.
οη\ fO αύτδς δέ κρατείτω τύπος καί Απ\ των δύο
άδελφας λαμβανάντων είς συνοικέσιον, tl καί κατα
διαφάρους χρύνους.
οθ'. Οι δέ ταΤς μητρυαΤς έαυτών έπιμαινύμενοι, τη>
αύτφ ύπύκεινται κανύνι, ψ καί οΐ ταΤς έαυτών άδελ-
φαΤς έπιμαινάμενοι.
π*. Την δέ πολυγαμίαν ot Πατέρες άπεσιώπτ^σαν,
ώς κτηνώδη, καί παντελώς άλλοτρίαν τού γένους τώ*
Ανθρώπων * ήμΤν δέ παρίσταται, πλέον τι πορναίας
είναι τδ Αμάρτημα · δηλονύτι ένιαυτδν προακλαυαΛν-
τας, καί έν τρισίν Ακροασαμένους, καί έν τρισίν
ύποπεσύντας, οΰτω δεκτούς είναι.
έπιστολη^ τ®ν
γαμούντοον β fi
έχοντα
της
Τού αυτού έκ τής πρδς Διόδωρον
Ταρσού, κατα τών δύο Αδελφας
ΑδελφοΤς δυσί γαμουμένων.
'Αφίκετο ήμΤν γράμματα, τήν έπιγραφήν
Λιοδώρου, κ. τ. λ.
Θεοφίλου Αρχιεπισκόπου *λλεξ ανδρείας , Αχ
πρύς 'Αγάθιον έπιστολής·
’Αγνοών τούς τής Εκκλησίας νόμους Μάξι fxoc*
διισχυρίσατο παρανήαφ συμβιώσει συνήφθπι *
έπειδή θορυβεί αύτύν τύ Ασύνακτον είναι, διε£ε5χι«£·
σατο, έπειδή Αγνοίφ τύ παράνομον έδρασε ν, έκ συμ-
φωνίας Απΐχεσθαι τής παρανόμου συμβιώσεως έκ·έ—
νης Αγαπώσης καί τούτο · έαν τοίνυν δοκιμάσης 8πε
τούτο ποιούσιν έκ συμφωνίας, καί μή Απατόύσιν^
9 1 Cor· υπ, 39.
902
ooi SYNTAGMA CANONUM. - TlT. ΧΠ, CAf. Ut.
έπειδή δεκαετής έστί χρόνος, et σκοπείς μετά κατ-
ηχουμένων άρτους συνάγεσθαι τέως, ούτως διοίκη-
σον * εΐ δέ συνορ?ς 3τι άπατησαι βεοούληνται, καί
δβΤται τα κάτ* αύτούς Ιχι στύψεως, δπερ δ θεδς ύπο-
βχλλει σοι, τούτο ποίησον, πχντχχού πρδς τδ έπέχον
Οδηγούμενος · έπί γάρ των τύπων τυγχάνων, τάς
γνώμας αυτών μάλλον είδέναι δύνασαι.
'θ πολιτικδς νόμος ού κολάζει την δευτερογαμίαν
fi πολυγαμίαν, έκπτωσιν δέ κερδών έπάγει τοΤς γο-
νεύσι δευτερογαμούσιν, ύπόντων αύτοΤς παίδων έκ
τού προτέρου συνοικεσίου * περί δε ών έν πλάτει δια-
λαμβάνει δ θ' τίτ. τού ε9 βιβλ. τού κώδ. και ή περί
γάμων Νεαρά · *Η δε γυνή πρδς τούτοις αναγκάζεται
μεΤναι τδν πένθιμον χρόνον, τουτίστιν ένιαΰτδν, διά
τήν σύγχυσιν της γονής " δπερ έπί τού άνδρδς ούκ
ϊστι. Γαμούσα τοίνυν πρδ συμπληρώσεως τού ένιαυ-
τού μετά θάνατον τού άνδρδζ, άτιμούται, καί ού δύ-
ναται πλέον τού τρίτου της ούσίας αύτης διδύναι τφ
δευτέρψ άνδρί, fi έν διαθήκη καταλιπεΐν * και αύτη
ούδέν Ιξει άπδ κληρονομιάς fi ληγάτου, fi mortis
COUSO δωρεάς * άλλα ταύτα λαμβάνουσιν οΐ κληρονό-
μοι τού καταλιπόντος * καί ει τι κατέλιπεν αύτη δ
πρώτος άνήρ, λαμβάνουσι κατά βαθμόν τα δέκα
πρόσωπα, άνιόντες καί κατιόντες και έκ πλαγίου,
μέχρι δευτέρου βαθμού · έξ αδιαθέτου κληρονρμεΐ των
συγγενών αυτής μέχρι μόνου τρίτου βαθμού, καί πό-
σης άζίας στερείται, καί τών άπδ τού πρώτου άνδρδς
εΐς αυτήν έλθόντων προφασει sponson , η κατά βού-
λησιν τού τελευτήσαντος · μηδενδς τών είρημένων
δέκα προσώπων ευρισκομένου, χώρα τφ φίσκφ * ούτε
της πρδς γάμου δωρεάς άπολαύει. ΕΙ δε καί κληρο-
νόμος έγράρη, εΐ μέν μερική, τδ μέρος αύτης παρά
τοΤς συγκληρονόμοις μένει * εΐ δέ μόνη Ιγράφη, είς
τους έξ άδιαθέτου δ κλήρος έρχεται * εΐ δέ άτιμία
λύεται, δεήσεως παρ’ αύτης τφ βασιλεΐ προσαγομέ-
νης, καί φιλοτιμουμένου τούτο · παίδων δέ αύτη έκ
τού προτέρου συνοικεσίου ύπόντων, ούκ άλλως της
τοιαύτης τεύξεται φιλοτιμίας, καί τών άλλων ποινών
καί της άτιμίας άπαλλαγήσεται, εΐ μή της ούσης
αυτή ούσίας έν τφ δευτερογαμεΤν, τοΤς παισί δωρή-
σεται κατά χρήσιν καί δεσποτείαν, ώς βιβλ. ε* τού
κώδ., τίτ. θ’, διάτ. α9 καί β’, και έν τη περί γάμων
Νεαρ$ * *Εστι δέ καί άκινδύνως και άζημίως έντδς
τού πενθίμόυ χρόνου γαμεΐν, τουτέστιν άπδ κελεύ-
σεως * καί δτε έν τφ πενθίμψ χρόνψ τέκη, ώς βιβλ.
γ9 τών διάτ., τίτ. β’, διάτ. ι9, ια’ · περί δέ άθεμίτων ]
καί κεκωλυμένων γάμων, διαλαμβάνει δ ε9 καί ζ"’
και δ ζ' τίτ. τού ε9 βιβλ. τού κώδ., καί βιβλ. κγ’, τίτ.
β’,διάτ.λη’,να9, νε’,ξζ’.
ΚΕΦΑΛ. Γ’. — Περί τών ύπονοουσών άποθα-
νεΤν ςους άνδρας αύτών άπολιμπανομένους, καί
γαμουσών.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών ^ γ’.
4Υ· *Η άναχωρήααντος τού άνδρδς καί άφανούς
δντος, πρδ τού πεισθηναι περί τού θανάτου αύτού,
έτέρφ συνοικούσα μοιχάται * ώσαύτως καί στρ&τιώ-
τιδες αί τών άνδρών άφανών δντων γαμηθεΤσαι, τφ
** Ex Basii . can. 31, 36, 46.
k est tempus decennale ; si consideres eos debere
versari cum catechumenis, nunc eos sic dispensa.
Sin autem vides quod decipere velit, et acerbitate
adhuc in eo opus sit, fac id quod Deus libi sug-
gesserit; id semper sequens quod in usu est vim-
que obtinet. Nam cum iis sis in locis, eorum
mentes melius nullo cognoscere potes.
TextusAW Civilis lex iterum ssepiusve repeti-
tas non punit nuptias. [Inierim] tamen parentibus
qui superstitibus ex priore conjuge liberis nuptias
terant, lucrorum amissionem inducit. De quibus
late tractat tit.9, lib. 6. Cod., et Novella de nuptiis.
Ad baec vero mulier propter commistionem sangui-
nis, annum lugubrem exspectare cogitur : quod
in viris locum non habet. Quae itaque post mortem
viri ante completum annum nubit, infamis reddi-
tur: dequeamplius triente substantiae suas secundo
marito donare, aut in testamento relinquere non
potest. Quin ipsa etiam ei baereditate, aut legato,
aiit mortis causa donatione nil consequitur: sed
haec ejus qui reliquit haeredes capiunt. Et si quid
ipsi prior maritus reliquerit, capiunt [illud grada-
tim decem personae, hoc estascendentesetdescen-
dentes; et ex transverso usque ad secundum gra-
dum. Ab intestato vero cognatis ipsius ad tertium
duntaxal usque gradum succedit. [Denique] etiam
omni dignitate, quaeque a priore marito [vel] oc-
casione sponsalium munerum ,vel [ipsiusjmorien-
tis voluntate ad illam pervenerint, privatur. Quod
si nullus dictarum decem personarum inveniatur,
locus [fit] fisco. Neque [vero] donatione propter
nuptias fruitur. Atque si lueres etiam scripta fue-
rit,si quidem ex parte,ejus porlio apud cobseredes
manet : sin ex asse, ad |successores] ab intestato
h&reditas abit. Cseterum infamia aboletur, si ipsa
imperatori preces offerat, illeque istud largiatur.
At si ipsi liberi ex priore matrimonio supersint,
non aliter ea benignitate potietur, nec aliis pennis
aut infamia liberabitur, quam si semissem subs-
tantiae suae, nam cum nuptias iteraret habuit, [et]
ususfructu et dominii [jure] illis donet: 414 que-
madmodum lib. 5. Cod.tit.9,const.i et 2, et novella
de nuptiis traditur.] Interdum tamen citra pericu-
lum et damnum intra annum lugubrem nubit : ex
principis videlicet jussu, et quando in lugubri an-
no peperit : ut lib. 3. Dig·, tit. 2, digest. 10, Π
[docetur ] De illicitis porro et interdictis nuptiis
tractant, tit. 5, 6, 7, lib. V Cod., et lib. 23, tit.
2, digest. 38, 51, 55, 67.
CAP. III. — De feminis , qua viros suos ab-
sentes obiisse putantes nubunt.
Concilii acumenin vi canon 93.
93. Uxor 10 viri qui secessit et non apparet, an-
tequam de ejus morte certior facta sit, alteri coha-
bitans adulteratur. Similiter et militum uxores,
qusa non apparentibus maritis nupserunt, in eam-
903 PHOTII PATRIARCHA CP. 004
dem rationem incidant ; quemadmodum et quae
propter mariti peregrinationem^editum non ex-
spectant. Sed res hic quidem aliquam veniam ha-
bet,quod sit major ejus mortis suspicio. Ea autem,
quae illi qui ad tempus erat ab uxore relictus,
nupsit per ignorantiam, deinde dimissa est quod
prior ad ipsum redierit, est quidem fornicata, sed
per ignorantiam ; a matrimonio ergo non arcebi-
tur, rectius autem, si sic manserit.Sin autem mi-
les aliquanto post tempore redierit, cujus uxor
propter longam illius absentiam alteri viro con-
juncta est, is si velit, propriam uxorem recipiat,
ipsi venia propter ignorantiam data, eique qui
illam in secundis nuptiis domum duxit.
415 Basilii canones 31, 36, 46.
31. Cujus vir discessit, nec comparet, ea ante-
quam de ejus morte certior facta sit, una cum
alio babitans moechatur.
36. Militum uxores, quae maritis suis non com-
parentibue, nupserunt, rationi eidem subjiciun-
tur, cui et illae, quaeob peregrinationem marito-
rum, reditum non exspectavere : sed tamen res
nonnullam hic veniam admittit, quod major sit
mortis suspicio.
46. Quae viro ad tempus ab uxore derelicto in-
sciens nupsit, si deinde dimissa est, quod prior ad
ipsum reversa sit, fornicata quidem est, sed im-
prudens. A matrimonio ergo non arcebitur, sed
melius est si sic permaneat.
Quae de repudiis disserit novella 117, ait : Si
miles, scholaris, foederatus, aliusve [quispiam]
armatas in expeditionibus degat, quotcunque annis
[abfuerit,] ipsum ejus uxor exspectato, tametsi
nullas ab ipso litteras accipiat. Quod si ipsum
decessisse audierit, ne [adhuc quidem] nubito,
nisi prius [vel] per se, vel per parentes suos,
aliumve fide dignum primores et chartularios
numeri, in quo ille] militare [solet], et tribunum
interrogarit, an revera mortuus sit, et illi propo-
sitis sacrosanctis Evangeliis ipsum mortuum esse
in instrumento deposuerint. [Ea] autem acta
mulier capito, ac dein [adhuc] annum exspectato,
tumque [denique] legitime nubito. Si vero contra
hoc proscriptum nupserit, et ipsa, et qui ipsam
duxit, ut adulteri, puniuntur. At si qui deposuerunt
mentiti esse probentur, militia privantur, et decem
libraram [auri] multam dant [illi] quem mortuum
esse dixerunt, atque [is] si velit, 416 uxorem
suam recipiendi facultatem habet. Si scholaris
erat, a primoribus scholae et actuario dicta depo-
sitio fiat : sin foederatus, ab ipsius optione.
CAP. IV. — De iis qui divortium faciunt .
Apostolorum canon 5.
5. Episcopus, vel presbyter vel diaconus, etc.,
ut pag. 739.
Concilii Qangrensis canon 14.
14. Si qua mnlier relinquit maritum,et vult re-
cedere, matrimonium abhorrens, sit anathema.
i αύτώ ύπύκεινται λάγψ, ψπερ xxt at λα την άποδη-
μίαν του άνδρδς μή άναμείνασαι την έπάνοδον * πλήν
έχει τινά συγγνώμην τδ πράγιεα ένταύθα, δια τδ
μάλλον πρδς θάνατον είναι την δπάνοιαν · ή δέ τψ
καταλειφθέντι πρδς κχιρδν παρά τής γυ#αικδς κατά
άγνοιαν γημαμένη, είτχ άιρεθεΤσα, διά τδ έπανεέθεΐν
πρδς αύτδν την προτέρχν, έπύρνευσε μεν, έν άγνοίφ
δέ, γάμου γοΰν ούκ εΐρχθήσεται · κάλλιον δε έάν
μείνη ούτως. ΕΙ δέ γε 6 στρατιώτης έπανέλθοι χράνψ
ποτέ, οδ ή γυνή διά τήν έπΐ πολύ έκείνου άπολειψιν
έτέριρ συνήφθη άνδρι, ούτος εΐ προαιρείται, την ot-
κείαν αύθις άπολαβέτω γυναίκα, συγγνώμης αύτή
έπΐ τη άγνοί^ διδομένης, καί τψ ταύτην έΐσοικισα-
μένφ κατά δεύτερο# γάμον άνδρι,
Βασιλείου ιχνών λα’, λ^', μζ"\
I λα’. Η άναχωρήσαντος τού άνδρδς καί άφανούς
δντος, πρδ τού πεισθήναι περί του θανάτου αυτού
έτέρφ συνοικήσασα, μοιχάται.
λς"*. Στρατιώτιδες αΐ των άνδρων άφανων δντων
γαμηθεΐσαι, τψ αύτψ ύπάκεινταί λάγφ, ψπερ καί at
διά τήν άποδημίαν των άνδρων μή άναμείνασαι τήν
έπάνοδον · πλήν έχει τινά συγγνώμην τδ πράγμα έν-
ταύθα, διά τδ μάλλον πρδς θάνατον είναι την ύπά-
νοιαν.
μζ“\ rH Se τψ κατα) ειγθέντι πρδς καιρδν παρά
τής γυναικδς κατά άγνοιαν γημαμένη, εΤτα άψεθεΤσα
διά τδ έπανελθβΤν πρδς αύτδν την προτέραν, έπορ-
νευσε μέν, έν άγνοία δέ * γάμου οδν ούκ εΐρχθήσαται *
κάλλιον δέ έάν μείνη ούτως.
*Η περί βεπουδίων διαλεγομένη ρδ' Νεαρά ψησίν,
( ώς έάν στρατιώτης, ή σχολάριος, ή φοιδεράτος, ή
' άλλος ένοπλος, έν έζπεδίτφ διάγει δσουσδήποτε ένταυ-
τούς, περιμένέτω αύτδν ή αυτού γαμετή, καν μή
γράμματα ή άπάκρισιν έδέξατο παρ' αύτου * εΐ δέ
άκούσει αύτδν τελευτήσαι, μή γαμείτω, εΐ μή πρά-
τερον δι’ έ χυτής, ή των γονέων αύτής, ή έτέρου
άξιοπίστου τούς πριάρας τού άριθμού, καί τούς χαρ-
τουλαρίους έν ψ στρατεύεται, καί τριβούνον έρωτήση
εΐ τη αληθείς δτελεύτησε · κάκεΐνοι των άγίων Εύαγ-
γελίων προκειμένων κατάθωνται αύτδν τελευτήσαι *
καί τήν πράζιν ή γυνή λαμβανέτω, καί μετά το λα-
βεΤν μενέτω ένιαυτδν, και τάτε νοιιίμως γιμείτω ·
εί δέ παρά ταύτην τήν διάστιξιν γαμήσει, καί αυτή
καί δ λαβών αυτήν, ώς μοιχοί τιμωρούνται. Εί δέ οΐ
καταθέμενοι δειχθώσι ψευσάμενοι, άποντρχτεύονται,
καί δέκα λίτρων ποινήν διδάασιν ψ εΤπον άποθχνεΐν *
καί έχει άδειαν, εί βούλοιτο, τήν Ιδίαν άναλαβεΤν γα-
μετή ν. Ει δέ σχολάριος ήν, παρά των πρώτων τής
σχολής και τού άκτουαρίου ή λεχθεΐσα γινέσθω κατά-
θεσις * εί δέ φοιδεράτος, παρά τού δπτίονος αώτου.
ΚΕΦΑλ. Δ'. — Περί των διαζευγνυμένων.
Ά ποστάλων κανών ε*.
ε'. 'Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, κ. τ. λ.
Συνάδου Γάγγρας κανών ιδ'.
ιδ'. Εϊ τις γυνή καταλιμπάνει τδν άνδρα, καί
άνχχωρείν έθέλοι βδελυττομένη τδν γάμον, άνάθεμα
έστω.
906
906 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. ΧΠΙ, GAP. IV.
Συνόδου καρθαγέννης κανών ρβ\ A Concilii Carthaginensk canon 102.
Περί των τους άνδρας ή τάς γυναίκας άπο- De his qui UXOreS , atU QUCe viros dimittunt ,
λυόντων ΐνα ούτως μείνωσιν. ut sic maneant·
ρβ\ "Ηρεσεν ώστε κατά την ευαγγελικήν καί άπο- 102. Placuit ut secundum evangelicam et
στολικην έπιστήμην, μήτε δ άπο γυναικός έαθείς, apostolicam disciplinam, neque dimissus ab UXO-
μήτε ή άπδ άνδρδς καταλειφΘεΤαα έτέρφ συζευχθή, re, neque dimissa a marito, alteri conjungatur ;
άλλ’ ή ούτως μείνωσιν, ή έαυτοτς καταλλαγώοιν* sed ita maneant, aut sibimet reconcilientur : quod
ουπερ έάν καταφρονήοωαι, πρός μετάνοιαν κατανα* si contempserint, ad poenitentiam redigantur ia.
γκασθώσιν · έν ψ πράγματι, νόμον βασιλικόν έκτε- In qua causa legem imperialem (31) petendum
Οήναι χρεών έστιν αίτήσαι. est promulgari.
Συνόδου οίκουμινικής έκτης κανών πζ\ Concilii (BCUtnenici VI canon 87.
πζ\ *Π τόν άνδρα καταλιπούσα μοιχαλίς έστω, εΐ 87. Quse 13 maritum reliquit, est adultera, si
έπ’ άλλον ήλθε, κατά τόν Ιερόν καί θειον Βασίλειον, venerit ad alium, ut vult sacer et divinus Basi-
kx τής ’ίερεμίου προφητείας άριστα τοΰτο άναλεξά- ltUS, qui ΘΧ Jeremia propheta hoc optime eolle-
μενον, δτι 'Εάν γένητιι γυνή άνδρι έτέρφ, ούκ έπι- git I Quod si alii ΌΙΓΟ UXOT fuerit, ad maritum
στρέψει πρδς τδν άνδρα αυτής, άλλά μιαινομένη g SflUm non convertetur, sed polluta polluetur
μιανθήσεται · καί πάλιν · *o Ιχων μοιχαλίδα, άφρων Et rursus : Qui autem detinet adulteram , est tn-
καΐ άσεβής · εΐ οδ# φανή του Ανδρος άλόγως άναχι»)- sipiens et impius 1δ. Si ergo praeter rationem a
ρήσασα, δ μέν συγγνώμης άξιός έστιν, ή δέ έπιτι- marito 417 recessisse visa sit, ille quidem venia
μίων · ή δέ συγγνώμη τούτψ πρός τό κοινωνετν τή dignus est, haec vero poena. Illi autem venia
’Εκκλησίφ δοθήσεται * ό μέντοι καταλιμπάνων την dabitur, Ut EcclesiSB communicet. Sed ei qui le-
νομίμως συναφθεΤσαν αύτψ γυναίκα, καί Ιτέραν gitime sibi datam uxorem relinquit, et aliam du-
άγόμενος, κατά τήν του Κυρίου άφόφασιν, τφ τής cit, e Domini sententia CSt adulterii judicio
μοιχείας ύπόκειται κρίματι * κεκανόνισται δέ παρά obnoxius. A Patribas enim nostris Statutum est,
των Πατέρων ήμων, τους τοιούτου; ένιαυτόν προσ- Ut qui SUDt ejusmodi 17, annum defleant, biennio
κλαίειν, διετίαν έπακροάσθαι, τριετίαν ύποπίπτειν, audiant, triennio substernantur, et septimo cum
καί τώ έβδόμω συνίστασθαι τοΤς πιστοΤς, καί ουτω fidelibus consistant, et SIC oblatione digni ha-
της προσφοράς καταξιούσθαι, έάν μετά δακρύων beantur,
μετανοήσωσιν .
Βασιλείου κανών 6*, λβ’, μη’, οζ\ Basilii canones 9, 35, 48, 77.
6*. *Η δέ τού Κυρίου άπόφασις, κατά μέν τήν τής^, 9. iEque viris et mulieribus convenit secundum
έννοιας άκολουθίαν, έξ ίσου καί άνδράσι καί γυναιξίν sententiae consecutionem quod a Domino pronun-
άρμόζει περί τού μή έξεΤναι γάμου έξίστασθαι παρ- tialum est,non licere a matrimonio discedere, nisi
εκτός λόγου πορνείας* ή δέ συνήθεια ούχ ούτως ob fornicationem. Consuetudo autem non sic se ha-
Ιχβι * άλλ’ έπί μέν τών γυναικών, πολλήν εδρίσκομεν bet,sed mulieribus quidem multa accurate obser-
τήν άκριβολογίαν, τού μέν ’ Αποστόλου λέγοντος, 8τι vari deprehendimus, cum Apostolus quidem dicat:
"ο κολλώμενος τή πόρνη Sv σώμά έστι · τού δέ *ΐερε- Quod qui adhaeret meretrici , fitunum corpus 18 ;
μίου, δτι ’Εάν γένηται γυνή άνδρί έτέρφ, ούκ έπι- Jeremias vero: Quod si fuerit mulier cum, alio et·
στρέψει πρός τδν ά·.δρα αυτής, άλλά μιαινομένη το 9ήοη revertetur ad virum suum, sed polluta pol-
μ,ιανθήσεται · και πάλιν · fo Ιχων μοιχαλίδα, άφρων luetur et iterum : Qui habet adultei'am, stultus
καί άτεβής * ή δέ συνήθεια, και μοιχεύσαντας άν- est et impius ^.Consuetudo autem etiam adulteros
δρας, κα\ έν πορνείαις δντας, κατέχεσθαι 6πό γυναι- riroset in fornicationibus versantes jubet a mulie-
κών προστάσσει * ώστε ή τψ άφειμένψ άνδρι συνοι- ribus retineri. Quare quae una cum viro dimisso
κοΟσα, ούκ οΐδα ι\ δύναται μοιχαλίς χρηματίζειν · τό habitat,nescio an possit adultera appellari. Crimen
γάρ έγκλημα Ινταύθα, τής άπολυσάσης τόν άνδρα enim hic attingit mulierem, quae virum dimisit,
απτεται, κατά ποίαν αιτίαν άπέστη τού γάμου * εΓτε quanam de causa a conjugio discesserit. Sive enim
γάρ τυπτομένη μή φέρουσα τάς πληγάς, υπομένειν ^ percussa plagas non ferat, ferre satius erat quam a
έχρήν μάλλον, ή διαζευχθήναι τού συνοικούντος * εΓτε conjuge separari : sive damnum in pecuniis non
τήν είς τά χρήματα ζημίαν μή φέρουσα, ούδέ αύτη ferat, ne haec quidem justa excusatio : sin autem,
■ή πρόφασις αξιόλογος * ei δέ διά τό έν πορνείφ αύτόν quoniam ipse vivit in fornicatione, non habemus
ζ^ν, ούκ έσχομεν τούτο έν τή συνηθείφ τή έκκλησια- hanc in ecclesiasticaconsuetudine observationem,
στική τό παρατήρημα * άλλά καί άπίστου άνδρός imo vero ab infideli viro non jussa est mulier se-
χωρίζεσθαι ού προσετάχθη γυνή, άλλά παραμένειν parari, sed propter eventum incertum remanere,
διά τό άδηλον τής έκβάσεως· τί γάρ οΤδας, γύναι, Quid enim sic ,muher , an virum salvum sis factu·
$1 τόν άνδρα σώσεις ; ώστε ή κατα)ιπούσα, μοιχαλίς τα 41 ? Quare, quae reliquit, est adultera, si ad
11 Cone Milevil. n, cap. 7. ; Afric. 69 c. Matth. v, 32; I Cor. vii, 10, 11. Can. 9, 21
*4 Jerem. m, 1. Prov. xvtu, 22. Matth. v, 32. i7 Can. 67. Basilii Magni. I Cor. vi, I6%
19 Jerem. m, 1. *0 Prov. xviii* 22. 2t I Cor vti, 16.
(31) Qu® non legitur tunc impetrata. Yide August. serm. 49/ inter 50 bom.
Patboii Ge. ciy,
29
907
PHOTII PATRIARCHAE CP.
aliam viram accessit. Qui autem relictus est, di-
gnus est venia, et quas una cura eo habitat, non
condemnatur. 418 Sed si vir, qui ab uxore dis-
cessit, accessit ad aliam, est et ipse adulter, quia
facit ut ipsa adulterium committat ; et quas una
cum ipso habitat, est adultera, quia alienum vi-
rum ad se traduxit.
. 35. In marito ab uxore derelicto consideranda
derelictionis causa : ac si eam praeter rationem
secessisse constiterit, ille quidem dignus venia,
haec vero multa. Venia autem ei, ut Ecclesiae
communicet, dabitur.
48. Quae a marito relicta est, mea quidem sen-
tentia, manere debet. Si enim Dominus dixit: Si
quis relinquat uxorem, excepta fornicationis cau-
sa, facit eam moechrari 2* : ex eo quod eam i
adulteram vocet, praeclusit ei conjunctionem cum
alio. Quomodo enim possit vir quidem esse reus,
ut adulterii causa, mulier vero inculpata, quae
adultera a Domino ob conjunctionem cum alio
appellata est ?
77. Qui relinquit legitime sibi copulatam mu-
lierem, et aliam ducit, ex Domini sententia adul-
terii subjicitur judicio. Sed statutum est Patrum
nostrorum canonibus, ut ii anno fleant, biennio
audiant, triennio substernantur, septimo consis-
tant cum fidelibus, et ita oblatione digni habean-
tur, si cum lacrymis poenitentiam egerint.
Textus. De disjunctione matrimoniorum multis,
locis civilis 4 19 lex disserit, maxime autem in lib.
xxv,tit.2,el lib.v, cod. tit. 1 7 et Novella de nuptiis.
Perfectius autem Novella 117[utqum] expresse
causas exponit ob quas [aut] maritus aut uxor re-
pudium mittere possint. Atque [maritus quidem]
dotem lucratur, ejus dominium liberis ex eo ma-
trimonio superstitibus servaturus,si [cum mulier]
aliquos imperatoriae majestatis insidiari sciret,
[id] marito suo non manifestaverit : illam [ma-
ritus] de adulterio accusaverit, et convicerit : si
quocunque modo vitae mariti insidias collocaverit
aut aliis id [agentibas] conscia illi non manifesta-
verit: si [una] cum extraneis viris nolente marito
agitet convivia, aut cum [iis se] lavet : si nolente
marito extra aedes maneat, non [tarr.en] apud suos j
parentes, extra quam si ipse citra dictas causas
ipsam expulerit. Mulier autem mittit repudium,
donationemque propter nuptias, qus dominium ex
eo matrimonio superstitibus liberis servatura, lu-
«Matth. v, 32.
(32) Leges civiles, ad divortium qued attinet, haud
raro repugnasse juri ecclesiastico, imo et evange-
lico, nimis heu exploratum est. Caeteroqui pro do-
ctrina et constante traditione ecclesiastica legantur,
compendii gratia, que docte scribuntur in insigni
opere: Traaition ou histoire de lEglise sur le sacre -
menl du mariage, t. III, p. 164, seqq. prsecipueque
p. 224, verba Nazianzem ex orat. 31 : Lex quidem
A et έπ* άλλον άνδρα · 6 δε καταλειφθείς συγ .
γνωστδς, και ή συνοικούσα τώ τοιούτφ ου χατακρί-
νεται · et μέντοι 6 άνήρ δ άποστάς της γυναιχύς ίπ*
άλλην ήλθε, καί αύτδς μοιχδς · διδτι ποιεΤ αύτήν μοι-
χευθήναι, και ή συνοικούσα αύτφ μοιχαλίς, διέτι
άλλδτριον άνδρα πρδς έαυτήν μετέστησεν.
λε\ ’Επι δέ του καταλειιρθέντος άνδρδς δπδ τη;
γυναικδς, τήν αίτίαν χρή σκοπεΤν τής έγκαταλείψεως,
κδν φανή άλδγως άναχωρήσασα, δ μεν συγγνώμης
έστίν άξιος, ή δέ έπιτιμίου * ή δέ συγγνώμη τούτψ
πρδς τδ κοινωνεΤν τή Έκκλησή δοθήσεται.
μη’. Η δέ έγκαταλειφθεΤσα παρά του άνδρδς,
κατά τήν έμήν γνώμην μένειν δφείλει άγαμος · et γάρ
δ Κύριος είπεν · Έάν τις καταλίπη γυναίκα έχ-
Β τδς λδγου πορνείας, ποιεί αύτήν μοιχευθηναι,
έκ τού μοιχαλίδα αύτήν δνομαίσαι, άπέκλεισεν
αύτήν τής πρδς έτερον κοινωνίας · πώς γάρ δύ-
ναται δ μεν άνήρ υπεύθυνος είναι ώς μοιχείας αίτιος,
ή δέ γυνή άνέγκλητος είναι, ή μοιχαλίς παρά του
Κυρίου διά τήν πρδς έτερον άνδρα κοινωνίαν προσ-
αγορευθεΐσα ;
οζ’· 'θ μέντοι χαταλιμπάνων τήν νομιμως συν-
αφθεΤσαν αύτφ γυναίκα, καί έτέραν άγδμενος, κατά
τήν τού Κυρίου άπδφασιν, τψ τής μοιχείας δπύκειται
κρίματι * κεκχνδνιστκι δε παρά των Πατέρων ήμων,
τούς τοιούτους ένιαυτδν προσκλαίειν, διετίαν έπ-
ακροασθαι, τριετίαν ύποπίπτειν, τφ έάδδμφ συνίστα-
σθαι τοΤς πιστοις, καί οδτω τής προσφοράς καταξιού-
σθαι, έάν μετά δακρύων μετανοήσωσιν.
t Περί διαζεύξεως γάμου, έν πολλοΤς τύποι ς δ ποέι-
τικδς διαλέγεται νδμος (32), και μάλ·στα βιάλ. χε’
τίτ. β*, καί βιβλ. ε* τού κώδ., τίτ. ιζ’, και έν τή περί
γάαων Νεαρς * τελειδτερον δέ ή ριζ' Νεαρα, βητως
έκτιθεμένη τάς αιτίας καθ ας δ άνήρ η ή γυνή δυνα-
ται βεπουδίου στελλομένου, εύλδγως λύσαι τδν γά-
μον * εΐσί δέ αΐτίαι καθ’ άς δ άνήρ εύλδγως στέλλει
βεπούδιον, καί τήν προίκα κερδαίνει, τήν δεσποτείαν
αυτής φυλάττων τοΐς έκ τού αυτού γάμου παισίν ε!-
περ είσίν, έάν σύνοιδέ τινας έπιβουλεύοντας τή βα-
σιλείς, καί τφ Ιδίφ μή φανερώση άνδρί * έαν αυτής
περί μοιχείας κατηγορή καί άποδείξη * έάν έν οίψδή-
ποτε τρδπφ τή ζωή τού άνδρδς άπιβουλεύση, ή τούτο
έτέροις συγγινώσκουσα. μή φανερώση αύτφ * έάν
έξωτικοΤς άνδράσι συμποσιάζη ή συλλούηται μή βου-
^λομένου τού άνδρδς * έάν μή βουλομένου αυτού, έξω
τού υϊκου μείνη παρά τοΤς γονεύσιν αυτής · et μή
αύτδς χωρίς των είρημένων αίτιων αύτήν έξωθή · ή
δέ γυνή στέλλει βεπούδιον, καί τήν πρδ γάμου δωρεάν
κερδαίνει, τήν δεσποτείαν φυλάττουσα τοΤς έκ τού
omnes ob causas libellum dat repudii : at Christus
non ob omnem causam , sed separari tantum ab adul-
tera uxore permittit : *0 μέν νδρος κατά πάσαν αίτίαν
τδ άποστάσιον δίδωσι, Χρίστος δ* ού κατά πάσαν
αίτίαν, άλλά συγχωρει μεν μδνον χωρίζεσθαι της
πδρνης. Idem infra dicendum ad ea qus de con-
cubinatu referuntur ex legibus.
909
SYNTAGMA CAKONtlli. - T1T. XIII, CAP. IV. 910
αυτού γάμο; παι?1ν, ttnep εΐσίν, έάν τι κατά τη< βα- a cratur,si contra majestatem imperatoriam [mfcri-
σιλείας βουλεύσητάι * ή τούτο συνειδώς έτέροις, μη tus] Consilium captaverit, vel ejUS COnSClUS, maje-
φανερώηι τή βασιλείς &' έαυχού ή δι’ έτέρου · έάν stati non manifestaverit per ipsum vel per alium :
οίψδήποτε τρόπψ τη ζωή αύτής έπιβουλεύση, ή τοΟτο 430 si quolibet modo maritus uxoris vit® insidias
συνειδώς έτέροις, μη φανερώση αύτή καί σπουδάση posuerit, aut aliis de hocconsultantibus sciens pru-
χατά τούς νόμου; έκδικησαι · έάν τή σωφροσύνη αύ- densque non manifestaverit ipsi, nec secandum le-
της είς τύ μοιχευθήναι σπουδάση έπιβουλεύσαι * έάν ges vindicare etuduerit JSI castitati ipsius, ut ad-
κατηγορήσας αύτής ό άνήρ κερί μοιχείας, μη άπο- ulterio polluatur, insidiari lentaverit : si maritus,
δείξη · έπί τούτου δ! ού μόνον τήν πρύ γάμ^υ δωρεάν ubi uxorem de adulterio accusaverit, [crimen] non
b άνήρ ζημιούτκι, άλλά καί Ετερον τρίτον αύτης, probaverit. His vero de [causis] maritus non solum
fex τής άλλης αυτού περιουσίας· και τάς τιμωρίας donatione propter nuptias multatur, verum etiam
ύ^ίσταται, άς Εμελλεν ή γυνή καταδικαζομένη ύφίστά- alterum ejus trientem ex aliis suis bonis [amittit:]
σ6αι · έάν έτέρ* συνοική έν τψ αύτψ ο?κψ ή τη [cum] et poenas sustinet, quas mulier damnata su-
αύτή πόλει, καί παρ’ αύτής, ή δι' έτέρου ύπομνησθείς stentura fuisset. Si [maritus] alteri in eadem domo
μή άπόσχοιτο · καί έπΐ τούτου δέ Ετερον μέρος τής eademve civitate cohabitet, et ab uxore aut ab alio
πρύ γάμου δωρεάς κερδαίνει, και αύτοΰ τήν δεσπο- β admonitus non abstineat: etiam de hac [causa]
τείαν φυλάττουσα τοΤς έπί γάμου παισίν · έάν οΰ^ trientem donationis ante nuptias alterum [uxor)
παρά ταύτας τάς αΙτίας άνήρ στείλη |5επούδιον, άπόλ- lucratur, donationem ejus matrimonii liberis ser-
λει τήν δωρεάν και άλλο τρίτον αύτής · et δέ ή γυνή vatura. Si igitur extra has causas maritus repudium
στείλη άλογον βεπούδιον, άπόλλει τήν προίκα, και miserit, donationem [propter nuptias] ej usque alle-
πρύς τούτοις μοναστηρίψ έμβα'λλεται πάσαν τήν rum trientem perdit.Sin mulier citra rationem re-
ζωήν αύτής, καί τά πράγματα αύτής διαιρούνται · pudium mittat,dotem perdit et insuper peromnem
καί οί μέν πατδες λαμβάνουσιν ούγγίας η', τύ δέ vitam suam in monasterium conjicitur, bonaque
ιιοναατήριον ούγγίας 8’ · ei δέ ούκ εΐσί πατδες άλλα ejus [ita) dividuntur, ut liberi octo uncias, mo-
γονεΐς μή συναινέσαντες τψ ^επουδίψ, αύτοί μέν nasteriura vero quatuor capiat. At si liberi non
λαμβάνουαιν ούγγίας δ’, τύ δέ μονάστήριύν ού/γίας fuerint, parentes autem [sint,) qui repudio non
V · εΐ δέ συνήνεσαν, 8λην τήν ούσίαν τύ μοναστήριον consenserint, illi uncias quatuor, monasterium
λαμβάνει* δυνατύν δέ ταύτα λέγειν καί έπί άνδρύς άλό- octo capit. Sin vero consenserint, monasterium
γως βεπουδιατεύοντος έκ τής ριζ’ Νεαρας, λεγούσης universam substantiam percipit. Possunt autem
Τσας εΤναι τάς ποινάς τών αλόγων ^επουδίων c καί τύν h®c etiam de viro citra causam repudiante dici,
άνδρα ύμοίως ύποκεΐσδαι τοΤς κατά γυναικύς όρι-c [idque] ex Novella i 17, qu® poenas temerariorum
σθεταιν · άζημίως διαλύεται γάμος, έάν ύ άνήρ έπί repudiorum ©quales, et virum statutisin mulierem
τριετίαν μετά τήν άρχήν τού γάμου μή δυνηΟη τη [pcenis] βΧ ®qUO obnoxium esse, dicit. C®terum,
γαμετή συγγενέσθαι, καί διά τύ μονάσαι, καί έάν 6 sine damno solvitur matrimonium, si maritus per
άνήρ αΙχμάλωτος γένηται, καί άδηλον μείνη έπί triennium post initum matrimonium cura uxore
πενταετίαν εΐ ζή. coire non potuerit, propter vitam monasticam
etiam, et si maritus ab hostibus captus fuerit, ac
an vivat ad quinquennium ignoretiir.
Τύ δέ κατά συναίνεσιν πρύς τύ συμφωνούμενον TeXlUS.Quod ρΟΓΓΟ consensu 431 conjuges in*
λύειν τύν γάμον, εΤρητο μέν πρώην * άνηρέθη δέ έκ ter se matrimonium dirimere [possint] dictum
τής είρημένης ριζ’ Νεαράς, αΰθις δέ άνεκαινίσθη ύπύ fuit olim, abrogatum autem est per dictam 4 Π
Ιουστινιανού τού βασιέέως * καί τήν άπροικον γα- Novellam, sed postmodum renovatum ab impera-
μετήν 6 άνήρ άλόγως έκβάλλων, δίδωσιν αύτή τύ τέ· tore Justino.Plane qdi maritus indotatam uxorem
ταρτον τής αύτοΰ περιουσίας τής καθαράς * εΐ δέ citra rationem ejicit, dat illi pur® substanti® SU®
συμβή πατδας είναι πλείονας τών τριών, ού τύ τέ- quadrantem. At si forte plures tribus liberi sint,
ταρτον άλλά παιδύς ένύς άν αλογ (αν λαμβάνει* ού d non quadrantem, sed unius liberorum portionem
δύναται δέ τύ διδο'μενον αύτή, ύπερβαίνειν τάς ρ’ [illa] accipit. Non potest autem quod illi datur,
τού χρυσού λίτρας* ούχ ύπόκειται δέ τούτοις ή άπροι- centum auri libras excedere. Huic [dationi] ta-
xo; γυνή, άλόγως τού άνδρός άναχωρούσα, ώς ή meo qu® dotem non intulit mulier, si citra ra-
αύτή ριζ* Νεαρά. tionem a marito divertat (quomodo eadem έ 17
Novella [tradit]) non est obnoxia.
Τοσοΰτον δέ άκώλυτός έστιν ή τών γόμων διάλυ- Textus. Usque adeo autem matrimoniorum dis-
σις, βτι εΤρηται βιβλ. με’, τίτ. α’, διάτ. ιε*, ώς έάν solutio impediri nequit, ut lib . XLV, tit.l,digest.l9
τις τών συνοικούντων ύμολογή ποινήν, fex τού παρ’ dicatur: Quod si quis conjugum poenam spoponde-
αιτίαν αύτού λυθήναι τύν γάμον, ούκ Ε^ωται · rit,si culpa sua divortium fiat, [promissio] non va-
άρκεΐ γάρ ή τψ νόμψ έπί τών τοιούτων ώρισμένη let. Sufficit enim in talibus a lege constituta poe-
ποινή * εί μή άρα καί ή έπερώτησις τοσαύτην πε- na: nisi si stipulatio tantumdem comprehendat
ριεχει * καί διάτ. ρλδ’ τού αύτου τίτ. 8τι ού καλώς et ejusdem tit. digest. 134. Non recte stipulorab
έπερωτώ τι >α ποινήν έκ τού μή γαμηθήναί μοι * aliqua poenam, si mihi nop nubat, neque item qu®
912
911 ΡΗ0Ή1 PATRURGHiB CP-
mihi jam naptaest,ab ea poenam stipulari possum,
ai divortium fecerit. Eadem etiam de muliere a
marito stipulante [intelligenda sunl| et lib. vm,
cod. tit. 38, conat. 2. Invalide quis paciscitur, ne
sibi divortium facere non liceat : et quia poena in
hac stipulatione constituta est, irrita est.
GAP. V. — De fornicatione , adulto io, stupro
et masculorum concubitu .
Apostolorum canon 61 .
60. Si adversus fidelem aliqua accusatio inten-
datur, ut fornicationis, vel adulterii, vel alicujus
alius prohibita actionis, et convictus fuerit, ad
clerum non provehatur.
489 Concilii Ancyrani canon 20.
20. Si alicujus uxor adulterata fuerit, vel quis
eam adulteraverit, oportet eum in septem annis
quod perfectum est assequi, per grados qui eo
deducunt.
Concilii Neoecssariensis canon 8.
8. Si alicujus uxor, etc., utpag . 555.
Concilii oecumenid vi canones 86, 87, 98.
86. Eos qui ad animaram lapsus,etc.,ttfpap.75l .
87. Qua maritum reliqnil est adultera, etc., ut
pag. 906.
98. Qui alteri desponsam mulierem, etc*,tif
pag . 894.
Basilii canones 7, 18, 2t, 22, 28, 26, 30, 34,
37, 39, 49, 58, 59, 62, 77.
7. Masculorum et animalium corruptores, et
homicida, et venefici, et adulteri, et idololatra,
eadem condemnatione digni habentur. Quare
quam in aliis habes formam, in iis quoque ser-
va. Ii autem qui triginta annos poenitentiam ege-
runt propter immunditiam, quam in ignorantia
fecerunt, quin recipiendi sint, ne dubitare qui-
dem nos oportet. Nam eos venia dignos efficit et
ignoratio, et spontanea confessio, et temporis
tanta diuturnitas. Fere enim lotam hominis sta-
tem Satanae traditi sunt, ut discant non gerere se
turpiter. Quamobrem jube eos absque dilatione
suscipi, maxime si lacrjmas babent, quae tuam
clementiam flectant, et vitam ostendunt commi-
seratione dignam.
42518. De virginibus lapsis, etc., utpag. 858.
21 .Si vir una cum uxore habitans, postea matri-
monio non contentus, in fornicationem inciderit ;
fomicatorem eum judicamus, ipsumque longius c
producimus in impositis poenis: sed tamen oano-
nem non habemus, qui eum adulterii crimini sub-
jiciat, si in solutam a matrimonio peccatum com-
missum sit: propteres quod adultera quidem, in-
quit, Polluta polluetur et ad viriim suum non re-
vertetur et, Qui adulteram detinet, stultus est
et impius**: sed qui fornicatus est, non excludetur
quominus cum uxore habitet. Quare uxor quidem
a fornicatione revertentem virum suum exci-
piet; vir vero pollutam e suis sedibus ejiciet. Atque
i ούτε μην τήν ήδη γαμηθείσαν μοι, ποινήν έπερωτφ#
δύναμαι, έάν λύηι τδν γάμον * τά αυτά καί πιρί
γυναίκας έπερωτιύσης νδν χνδρα * καί βιβλ. η* τοϋ
κωδ., τίτ. λη\ διάτ. β', 8τι άνισχύρως τις πακτεόει
μή έζείναι αύτφ λύσαι τον γάμον, καί ούκ Ι^ρωτιι
ή έπί τούτφ Ιπερωτηθ*ϊ** ποινή.
ΚΕΦΑΛ. Ε*. — Περί πορνείας, καί μοιχείας, χαί
φθοράς, καί ά(5βενοκοιτίας.
'Αποστόλων κανών ξα9.
ζ'.Ε? τις κατηγορία γένηται κατά πιστού πόρτας ή
μοιχείας ή άλλης τινδς άπηγορευμίνη; πράξεως, xzl
έλεγχθείη, είς κλήρον μή προαγέσθω.
Συνόδου 9Αγχύρας κανών κ9.
κ\ 9Εάν τίνος γονή μοιχευθή, ή μοιχεύσ^ τις, U
έπτά δτεσι δεί αύτδν τού τελείου τυχείν, κατά τους
βαθμούς τους προ άγοντας.
Συνάδου Νεοκαισαρείας κανών η\
V. Γυνή τίνος μο’χευθείσα λαϊκού δντος, κ. τ. λ,
Συνύδου οίκουμενικής Ικτης κανών πζ"', πζ9, {if.
πζ’9· Τούς έπΐ ψυχών ύλίσθφ, κ. τ. λ.
πζ9. *Η τύν άνδρα καταλιπούσα μοιχαλίς εστιν,
κ. τ. λ.
4 η*· *0 έτέρφ μνηστευθείσαν γυναίκα, κ. τ. λ.
Σασιλείου κανών ζ*, ιη’, κα9, κβ9, κε*, κζ*\ λ9, λί9,
λζ\ λί’, (χβ·, νη*. ν8\ ξβ\ οζ\
ζ\ 9Αββενοφθάρ·ι, καί ζωοφθύροι, καί φονείς, κεί
φαρμακοί, καί μοιχοί, καί είδωλολάτραι, τής αυτής
καταδίκης είσιν ήξιώμένοι * ώστε Βν Ιχεις έπΐ των
άλλων τύπον, καί έπΐ τούτων φύλαξον * τούς δέ h
τριάκοντα Ιτεσι μετανοήσαντας έπΐ τή άκαθιρσίς
ήν έν άγνοίφ Ιπραζαν, ούδ άμφιδάλλειν ήμας προσ-
ήκεν είς τύ πάραδέξ ασθαι * ή τέ γάρ άγνοια συγγνώ-
μης αυτού; άξίους ποιεΤ, καί τύ έχούσιον τής Ιί*
αγορεύσέως, καί ή παράτασις ή kv τοσούτφ χρύνφ
γενομένη * αχεδύν γάρ 8\ην γενεάν άνθρώπου παρ-
εδύθηααν τφ Σατάνφ, ινα παιδευθωσι μή άσχη-
μονεΤν * ώστε κέλευσον αύτούς ήδη άνυπερθέτω;
δεχθήναι, μάλιστα εΐ καί δάκρυα Ιχουσι δύσω-
πούντα σου τήν εύσπλαγχνίαν, καί βίον έπιδείκνυν-
ται άξιον συμπαθεί ας.
ιη9. Περί των έκπεσουσών παρθένων, κ. τ. λ.
κα\Εί άνήρ γυναικί συνοίκων, έπειδαν μή άρκεσθείς
τφ γάμφ είς πορνείαν έμπέσ$, πύρνον κρ'νομεν τύν
^τοιούτον * κα* πλεϊον αύτύν παρατείνομεν έν τοΤς
έπιτιμίοις * ου μέντοι εχομεν κανύνα τφ τής
μοιχείας αύτύν ύπαγαγεΤν Ιγκλήματι, έάν είς
έλευθέραν γάμου ή άμαρτία γένητσι · διύτι ή μοιχι-
λίς μεν μιαινομένη, φη*ί ίανθήσεται, καί ουκ άνα-
στρέψει πρύς τύν άνδρα αυτής, καί 'θ κατέχων
μοιχαλίδα άφρων καί άσεβής * δ μέντοι πορνεύσας,
ούκ άποκλεισθήσεται τής πρύς τήν γυναίκα αύτοο
συνοικήσεως * ώστε ή μέν γυνή άπύ πορνείας έα·
ανιύντα τύν άνδρφ αύτής παραδέχεται, δ δέ άνήρ τήν
μι ανθεί σαν, των οίκων έαυτού άποπέμψει * καί
*δ Jerem. iu, 1. 24 ProTerb. χυηϊ, 22.
013 SYNTAGMA ΟΑΝΟΝϋΙί. — ΤΓΓ. ΧΙχΙ, CAP. V. 914
τούτων 81 8 λόγος ©ύ β<$8ιος, ή 81 συνήθειά οΒτω Λ horam quidem ratio non facilis, sed consuetudo
χεχράτηχεν. sic invaluit.
χβ\ Τους έξ Αρπαγής Εχοντας γυναίκας, tt μίν Αλλοι; 22. Qoi ex raptu mtilieres habent, siquidem
προμεμνηστευμένας eUv αφηρημένοι, ού icp^npoi aliis jam desponsas abripuerint, ante admittendi
χρη παρχδέχεσθαι, πρίν ^ Αφελέσθαι αύτας αύτών, non sunt, quam ab eis ablatis sint et eorum qui·
xal Ιπ* έξουσίφ τών έξ Αρχής μνηστευσαμένων bus ab initio desponsse erant, potestati reddi tSB,
πο'ήσαι, είτε βούλοιντο λαβεΐν αύτας, είτε Αποστή- utrum eas velint accipere an desistere. Si quis
ναι · tl 81 σχολάζουνάν τις λάδοι, Αφαιρεΐσθαι μεν aotem vacantem acceperit, auferre quidem opor-
δεΐ xal τοτς οικείοι; Αποκαθιστώ - έπιτρέπειν 81 tet, suisque restituere, et ipsorum voluntati per-
τη γνώμη τών οΐχ^ων, είτε γονείς είεν, ειτ£ Αδελ- mittere, sive sint parentes, sive fratres, sive qui·
φοί, είτε οίτινισουν προεστώτε; της κόρης · xiv vis alii puelto moderatores : ac si ei quidem tra-
μίν Ελωνται αύτφ παφ «δούναι, Υστασθαι τ b συνοι- dere velint, oportet matrimonium constituere :
χέσιον · έΑν 81 Ανανεύωσι, μή βιάζεαθαι * τον μέν sia autem renuerint, nequaquam vim inferre,
τοι έχ διάφορά; είτε λαθραίας είτε βιαιότερα; Eum autem qui ex stupro, sive latenti sive vio-
γυναΐχα Ιχοντα, Ανάγκη το τη; πορνείας Ιπιγνώναι lento, uxorem habet, necasse est fornicationis
έπιτίμιον * Ιστι 81 iv τίνεαρειν ώριαμένη τοΤς ® poBnaro agnoscere. Est autem in qua tuor annis
πορνεύουσιν ή έπιτίμησις * χρη τφ πρώτφ έκβάλ- praefinita fornicantibus posna. Oportet eos anno
λεεΟαι των προσευχών, xal προσχλαίεν αύτους τή primo a precibus expelli, et flere ad fores eccle-
της έχχλησίας * τφ δευτέρψ 8εχθηναι είς sim : secundo ad auditionem admitti, tertio ad
Axpdamv * τφ τρίτφ είς μετάνοιαν * τφ τετάρτφ είς poenitentiam : 424 quarto ad standum una cum
σύστασιν μετά του λαού, απεχομένους της προσφο- popu Ιο, abstinentes ab oblatione : deinde eis per-
ρας, είτα αύτούς έπιτρέπεσθαι τήν κοινωνίαν τού mitti boni communionem,
αγαθού,
χε*. *ο την 8ιεφθαρμάνην δψ’ i αυτού είς γυναίκα 25. Qui a se stupratam pro uxore detinet, stu-
κιτεχων, τ8 μεν fori τη φθορά έπιτίμιον ύποστήσεται, pri quidem poenam subibit, sed ei licebit eam
τήν 81 γυναΐχα Εχειν συγχωρηθ^σεεαι. uxorem habere.
*ς>. Ή πορνεία γάμος ©ύκ Εστιν, Αλλ* ούδΐ γάμου 36. Fornicatio matrimonium non est, sed ne
Αρχή * ώστε έΑν η 8υνατ8ν τους χατά πορνείαν matrimonii quidem initium. Quare si fieri potest,
συναπτομένους χωρίζεσθαι, τοΰτο xp άτι στον * έΑν ut qui per fornicationem conjuncti sunt, sepa-
81 στέργωσιν ix παντός τρόπου tb συνοιχέσιον, τί> rentur, id quidem optimum est. Sin autem eis
μίν της πορνείας έπιτίμιον γνωριζέτωσαν, Αφι- C omnino placeat conjugium, fornicationis quidem
οσθεεσαν 81 Υνα μή χεΐράν τι γένηται. pcenam agnoscant ; sed minime separentur, ne
quid deterius accidat.
λ’. Περί τών άρπαζάντων, χανονα μίν παλαών ok 30. De iis qui rapiunt, canonem quidem anti*
Ιχομε#, Ιδίαν 81 γνώμην έποιησάμεθα, τρία Ετη xol quum non habemus, sed propriam sententiam
αύτους χαι τους συναρπάζοντας αύτοΐς, Εξω τών proferimus, Ut et ipsi et qui Ulla cum ipsis ra-
εύχών γίνεσθαι · τύ 81 μή βιαίως γενάμενον, piunt, tribus annis sint extra preces. Quod autem
Ανεύθηνόν έστιν 8ταν μή φθορά ?i, μηδέ κλοπή violenter ΠΟΟ sit, pOBntt nulli obnoxium 6St, 81
ήγουμένη τού πράγματος ’ αύτεξουσία 8ε ή χήρα nec 8tuprum nec furtum rem prmcesserit.Est au-
xai έπ* κύτη xb Ακολουθησαι * ώστε τών σχημάτων tem vidua 8U1 juris, et Sequendi potestas penes
ήμΐν ού φροντιστών. ipsam est. Quare simulationum ac protextuum
cura nulla nobis habenda est.
λδ\ ΤΑς μοιχευθείσας xal έξαγορευούσας, χ· τ0 λ. 34. Mulieres adulterio pollutas, 6tc.,ttl pag. 806·
λζ\ Μετά xb άφαιρεθηναι την άλλοτρίαν 6 γαμήσας, 37. Qui aliena sibi ablata uxorem duxit, in
έπί μίν τη πρώτη μοιχείφ, έγχληθήσεται * foci 81 τη prima quidem adulterii crimen sustinebit, in se-
δευτέρφ, άνεύθυνος Εσται. Dcunda vero reus non agetur.
λθ\ *B τφ μοιχφ συζώσα, μοιχαλίς έστι πάντα τον 39. Qusb vivit cum adultero, adultera est omni
χρονον. tempore.
μθ*. Al πρύς άνάγχην γενάμεναι φθοραί, Ανεύθυνοι 49. Slupra quaB per vim inferuntur, non sint
Εστωσαν * ώστε xal ή δούλη εΐ έέιάσθη παρά τού accusationi obnoxia. Quare etiam serva, si vis ei
οΐχείου δεσπάτου, Ανεύθυνος έστιν. a proprio hero illata sit, libera est a culpa.
νη*. 'o μοιχεύσας, kv 3ίχα xal πέντε Ετεσιν Αχοινώ· 58. Qui moechatus est, per quindecim annos
νητος Εσται τών Αγιασμάτων, έν τέσσαρι μίν προσ- sacramentorum non erit particeps : quatuor annis
χλαίων Ετεσιν, έν πέντε 8ε Ακροώμενος, έν τέσσαρ- flens, quinque audiens, quatuor substratus, per
σιν υποπίπτουν, έν 8υσΙ συνεστώς, Ανευ κοινωνίας, duos consistens sine Communione.
νθ\ vo πορνος έν έπτα Ετεσιν Ακοινώνητος Εσται τών 425 59. Fornicator septem annis sacramento
Αγιασμάτων, δύο προσκλαίων, χαι δύο Ακροώμενος, rum ΠΟΠ erit particeps, duobus flens, et duobut
και δύο ύποπίπτων, xal ivi συνεστώς * μόνον τφ audiens, Η duobus substratus ,et UQO consistens:
όγδόφ δεχθήσεται είς κοινωνίαν. tantum octavo ad communionem admiltetur.
883 PHOTII PATRIARCHjE CP. 884
CAP. X . — De episcopo qui scire se dicit hae·
reticum communicasse .
Concilii Carlhaginensis canon 124.
De episcopis qui Donaiislas communicasse
mentiti fuerint.
124.Si autem probatfim fuerit, eum de commu-
nione illorum fuisse meniitumf etc., ut pag. 682.
CAP. XI. — Non esse abeundum ad hoereiico-
rum pseudomartyres.
Concilii Laodiceni canon 34.
34. Quod non oportet omnem Christianum
Christi martyres relinquere, 596 et ad falsos
martyres, hoc est, haereticos abire, vel eos qui
prius haeretici fuere. Hi enim sunt a Deo alieni.
Sint ergo anathema qui ad eos abeiint.
CAP. XII. — Ne haeretici ecclesiam ingre-
diantur.
Concilii Laodiceni canon 6.
0. Non permittere haereticis, ut in domum Do-
mini ingrediantur, si in haeresi permaneant.
CAP. XIII. — De haereticorum nuptiis cum
orthodoxis.
Concilii Laodiceni canones 10, 31.
10. Non oportere eos qui sunt EcclesiaB, in-
discriminatim suos filios haereticis matrimonio
conjungere.
31 . Quod non oportet cum omni haeretico ma-
trimonium contrahere, vel dare filios aut filias :
sed magis accipere si se Christianos futuros pro-
fiteantur.
Concilii Chalcedonensis canon 14.
14. Quoniam in nonnullis provinciis conces-
sum est lectoribus, etc., ut pag. 779.
Concilii Carlhaginensis canon 21.
Ut filii clericorum in matrimonio non jun-
gantur haereticis.
21. Iterum placuit ut filii clericorum gentili-
bus, vel haereticis, matrimonio non jungantur.
597 Concilii cecumenici vi canon 72.
72. Non licere virum orthodoxum cum muliere
haeretica conjungi, neque vero orthodoxam cum
viro haeretico copulari. Sed etsi quid ejusmodi ab
ullo ex omnibus factum apparuerit, irritas nuptias
existimare, et nefarium conjugium dissolvi.Neque
enim ea quae non sunt miscenda misceri, nec
ovem cum lupo, nec peccatorum sortem cum Chri-
sti parte conjungi oportet.Si quis autem ea, quae
a nobis decreta sunt, transgressus fuerit, segrege-
tur. Si autem aliqui qui adhuc sunt infideles, et in
orthodoxorum gregem nondum relati sunt, sunt
inter se legitimo matrimonio conjuncti : deinde
hic quidem eo quod est honestum electo, ad lu-
cem veritatis accurrerit, ille vero erroris vinculo
detentus fuerit, nolens divinos radios fixis oculis
intueri, fideli vero homiui placeat cum infideli co-
i ΚΕΦΑΑ. l'. — Περί Επισκόπου fev είδήσει λέγοντος
xotvum κύν τύ αίρετικόν.
Συνόδου ΚχρθχγΕννης χάνων ρκδ*.
Περί των τούς Λονατιστάς κοινωνήσαι ψευδομένων
Επισκόπων.
ρκδ\ *Εάν δε άποδειχθή τύν τοιούτον ψευσάμενον
παρά της Εκείνων κοινωνίας, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑλ. ΙΑ*. — Περί τού μή άπιέναι πρύς τούς
των αΙρετικών ψευδομάρτυρας.
Συνόδου Ααοδικείας κανών λ δ*.
λδ\ *Οτι ού δεΤ πάντα Χριατιανύν Εγκαταλείπειν
μάρτυρας Χριστού, καί άπιέναι προς τούς ψευδο-
μάρτυρας, τουτέστιν αΙρετικών αυτούς πρύς τούς
προειρημένους αίρετικούς γενομένους · ουτοι γάρ &\-
λότριοι τού Θεού τυγχάνουαιν, ΕσΘωσαν ούν Ανάθεμα ο
: άπερχόμενοι προς αυτούς.
ΚΕΦΑΑ. ΙΒ\ — Περί τού μή είαιέναι τούς αίρετι-
κούς είς τήν Εκκλησίαν.
Συνόδου Ααοδικείας κανών .
Περί τού μ·ή ουγχωρεΤν τοΐς αΙρετικοΤς είσιέ-
ναι είς τύν οΤκον τού θεού, Επιμένοντας τ^ αΐ-
ρέσει.
ΚΕΦΑΑ. ΙΓ . — Περί γάμων αΙρετικών πρύς
ορθοδόξους.
Συνόδου Ααοδικείας κανών ι’, λα1,
ι*. Περί τού μή δεΤν τούς της ’ Εκκλησίας Αδιαφόρως
πρύς γάμου κοινωνίαν συνάπτειν τά έαυτών παιδί*
αίρετικοΤς.
λα*. "Οτι ού δεΤ πρύς πάντας αίρετικούς Επιγαμίαν
ποιεΤν, ή διδόναι υΙού; η θυγατέρας, άλλα μάλλον
λαμβανειν, γε Επαγγέλλοιντο Χριστιανοί γινέ-
σθαι.
Συνόδου Χάλκη δόνος κανών ιδ*.
ιδ*. ’Επειδή Εν τισιν έπαρχίαις συγκεχώρηται τοΤς
Αναγνώσταις, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών κα\
''Ωστε τά τέκνα τών κληρικών έν συνοικεσίψ
μη συνάπτεσθαι αίρετικοΤς.
κά\ ‘Ομοίως ήρεσεν, ώστε εά τέκνα τών κληρι-
κών, έθνικοΤς ή αίρετικοΤς γαμικώς μή συναπτε-
σθαι.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών οβ\
οβ;. Μη έξέσθω όρθόδοξον άνδρα αιρετική συν-
άπτεσθαι γυναικί, μήτε μην αίρετικψ άνδρί γυναΤκ*
όρθόδοξον ζεύγνυσθαι · άλλ’ εΐ καί φανή τι τοιούτον
ύπό τίνος τών άπάντων γινόμενον, άκυρον τόν γάμον
ήγεΤσθαι, καί τύ άθεσμον διαλύεσθαι συνοικέσιον * ού
γάρ χρή τά άμικτα μιγνύναι, ουδέ τψ προβάτψ λύκον
συμπλέκεσθαι, καί τή τού Χριστού μερίδι τύν τών
Αμαρτωλών κλήρον. Εί δΙ παραβή τις τά παρ' η^ν
ύρισθέντα, άφοριζέσθω * εί δέ τινες Ιτι kv τή άπιστή
τυγχάνοντες, καί ούπω τή τών όρθοδόξων Ιγκατα-
λεγέντες ποίμνη, Αλλήλοις γάμψ νομίμφ ήρμόϊθη**ν)
ειτα δ μεν το καλύν έκλεςα'μενο; τψ φωτί τής Αλή-
θειας προσέδραμεν, 6 δέ ύπύ τού τής πλάνης κατ-
εσχέθη δεσμού, μη πρύς τάς θείας άτενίσαι Ακτίνας
έλόμενος, εύδοκεΤ δέ τψ πιστψ ή άπιστος συνοικεΐν,
ή τύ Ιμπαλιν ύ άπιστος τή πιστή, μή χωριζέσθοοσαν
885 SYNTAGMA CANONUM. -
κατα τον θειον 'Απόστολον · 'Ηγίαστχι γαρ δ απί-,
στος Ανήρ έν τή γυνχικί, καί ήγίασται ή άπι-
στος γύνή έν τψ Ανδρί.
'0 πολιτική νόμος, εΐ και τΑ μάλιστα τύν γάμον
δριζόμενος φησΐν, βιδλ. κγ9, τίτ. β’, Ιιάτ.α',δτι γάμος
έστίν Ανδρος και γυναικύς συνάφεια, και συγκλήρω-
σ»ς πάσης της ζωής, θείου τε καί Ανθρωπίνου δικαίου
κοινω/ία, και κατά τούτον τύν δρον έδει τούς γάμφ
συναπτομένους, δμοθρήσκους είναι · δμως οΤδε καί
δέχεται μεταξύ δρθοδόξου καί αιρετικού γάμον * φησί
γαρ βιδλ. α9 του κώδ. τίτ., ε9, διατ. ιβ9, δτι Αμφισβη-
χουντών των γονέων, έπικρατέστερος έστίν δ θέλων
τη δρθοδόξφ πίστει τούς πατδας προσαγαγεΤν * καί
διάτ. ιη9 τού αυτού τίτ. δτι έαν θάτερος των συν-
οικούντων όρθόδοξος ειη, καί δ άλλος αΐρετικύς, δεΤ
γίνεσθαι τούς πχΤδας αυτών ορθοδόξους * καί βιβλ. ε*,
τίτ. α9, διάτ. ε', έάν ή μνηστή παραιτήται τύν γάμον
δια τύ τής θρησκείας διάφορον, εΐ μέν προήδει την
αιτίαν, ή γυνή ή οΐ γονείς αύτής ύπόκειντσι · εΐ δέ
ήγνόουν, ή μετά τύ )αβεΤν τούς Α^αβωνας ή αΙτίά
συνέβη, το άπλούν Αναδίδοται * τύ αύτύ καί έπ) μνη-
στήρος. *Η δέ ζ* διάτ. τού θ’ τίτ. τού α9 βιδλ. τού
κώδ. φησίν, δτι Χριστιανύς λαυδάνων 91ουδαίχν γα-
μετήν, ή Χριστιχνήν 'Ιουδαίος, έπί μοιχείφ κατηγο-
ρεΤται.
ΚΕΦΑΑ. ΙΔ\ — Περί των έξ αιρετικών είς
ορθοδοξίαν έπιστρεφδντων, καί εί δυνατύν τού-
εους κληρούσθαι, καί τίνες αύτών βαπτίζονται,
κα\ τίνες ιιόνον χρίονται, καί δτι πράως δεΤ τοΤς
αιρετικοί ς κεχρήσθαι δια τύ έπιστρέψαι αύτούς.
Συνόδου Νικαίας κανών η’, ιθ9.
η*. Περί των όνομαζόντων μεν έχυτούς Καθαρούς,
κ. τ. λ.
ιθ\ Περί των Παυλιανισάντων, κ. τ. λ.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ζ’, η*.
ζ*. Περί τού τούς έκ των αιρέσεων, τουτέστι Ναυχ-
τιανων ήτοι Φωτεινιανών ή Τεσσχρεσκχιδεκατιτών
έπι στρεφόμενου;, κ. τ. λ.
η9. Περί τού τού; άπύ τής αίρέσεως των λεγομένων
Φρυγών έπιστρέφοντας, κ. τ. λ.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών ζ9·
ζ'. Τούς προστιθεμένους τή όρθοδοξίφ, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθχγέννης κανών μζ9, νζ9, ξζ’’.
Περί Δονατιστών παιδίων των παρΑ τοΤς Δονα-
τισταΤς βχπτιζομένων.
μζ'. "Ηρεσεν, ινα έρωτήσωμεν τούς Αδελφούς και
συνιερεΤς ήμών Σιρίκιον καί Σιμπλιχιανύν, κ. τ. λ.
*11στε τούς μικρούς παρα τοΤς ΔονατισταΤ; βα-
πτιζομένους, έν τή καθολική κληρικούς χειροτο-
νεΤσθαι.
νζ9· Διύ έπειδή έν τή ανωτέρω συνόδφ ύρισθέν
μέμνηται, κ. τ. λ.
- ΤΙΤ. XII, CAP. X-XIV. 886
κ habitare, vel et contra, ne a se invicem separen’
tor. Ex divini enim Pauli sententia : Sanctifica -
tus est vir infidelis in muliere , et sanctificata
est mulier infidelis in viro 09.
Textus . — Civilis lex tametsi, cum exactissime
nuptias definit, dicat, lib. xxui, tit. 3, digest. 1 :
Nuptiae sunt conjunctio maris et feminae, consor-
tium omnis vitae, divini et humani juris commu-
nicatio: secundum quam definitionem eos qui ma-
trimonio conjunguntur, ejusdem esse religionis
oportet : agnoscit tamen atque admittit inter or-
thodoxum atque haereticum, matrimonium. Dicit
namque lib. i Cod., tit. 6, const. 12, quod, Cum
parentes litigant, potior sit qui libero ad orthodo-
xam fidem adducere vult. Et const. 18 ejusdem tit.
) quod, Si alter conjugum orthodoxus sit, et alter
haereticus, liberos illorum 308 orthodoxos fieri
oporteat. Et lib. v, tit. 1 const. 5 : Si sponsa pro-
pter religionis diversitatem conjugium recuset,
si quidem [eam] rem illa praescivit, parentes ejus
tenentor : sin ignoravit, aut postquam arrhas ce-
pit, [ea] res incidit, simplam redditur. [Quod]
ipsum et in sponso [obtinet.] Const. autem 6, tit.
9, lib. i Cod. ait : Qui Christianus Judaeam [in
matrimonium] accipit, aut qui Judaeus Christia-
nam, adulterii accusatur.
CAP. XIV. — De haereticis ad orthodoxiam se
convertentibus, et utrum hi in clerum admitti pos-
sint,et quinam ex hisbaptizentur,qui autem tan-
tummodo ungantur; et quod mansuete cum hoe-
; retitis est agendum , ob spem conversionis .
Concilii Niconi canones 8, 507.
8. De his qui se catharos, etc., ut pag. 59.
19. De Paulianistis, etc., ut pag. 559.
Concilii Laodiceni canon 7, 8.
7. Eos qui ex haeresibus, hoc est Novatianis,
sive Pholinianis, vel Tessaradecatitis convertun-
tur, etc., ut pag . 623.
0. Eos qui ab eorum hacresi qui Phryges di-
cuntur, etc., ut pag . 623.
390 Concilii Constantinopolitani canon 7.
7. Eos qui rectae fidei adjiciuntur, etc·, ut
pag. 623.
Concilii Carthaginensis canones 47, 57, 66.
> De parvulis qui apud Donatistas baptizati
sunt .
47. De Donatistis placuit, ut consulamus fra-
tres et consacerdotes nostros Siricium et Sim-
plicianum, etc., ut pag. 595.
Ut parvuli apud Donatistas baptizati in ca ·
tholica Ecclesia clerici ordinentur.
57. Unde quoniam superiori concilio statutum,
etc., ut pag. 875.
» I Cor. vu, 14.
887 PHOTII PATRIARCHA CP. 888
Ut CUM DonatisUi leniter agatur . A Περί του μετά των Δονατιστών πράως δι«-
πράξασθαι:
6β. Deinde 1 pertractetis et consideratis om- ξζ“\ Μετά ταΰτα ψηλαφΓ,Θεντων καί χατανοηθέντων
nibus qoae utilitati Ecclesia confenire 400 vi- πάντων, τών τή έκκλησιαστική χρησιμάτητι συντρέχει*
debentor, annuente atque admonente Spiritu δοκούντων, ^ινεύσαντο; καί ένηχήσαντος του Πνεύμχ-
Dei, eluimus cum memoratis hominibus, quam- τος τού θεού, έπελεξάμεθα ήπίως καί είρηνικώς διπ-
V!S de Dominici corporis unitate inquieta dissen* πράξασθαι μετά των μνημονευθεντων άνθρώπων,
sione pr&cisis, leniter et pacifice agere; ut quan- κάν εί τα μάλιστα έκ της τοθ Κυριάκού σώματος
tum in nobis est, omnibus qui eorum commu- ένώσεως άνησυχάστφ διχονοίφ άποσχίζωσιν · ΐνα Soov
iiione et societate irretiti sunt, per universas τό iv ήμΤν, πασι καθ&ου γνωσθή χοτς τη έκείνων
provincias Africanas penitus innotescat, quam κοινωνίφ καί έταιρίφ σαγηνευθεΤσιν άνά πάσας τάς
miserabili errore devincti sunt : Ne forte , sicut της 'Αφρικής έπαρχίας, πώς έλεεινή πλάνη κατεδέ-
dicit Apostolus, nobis in mansuetudine corri- Οησαν * "Ισως, καθώς λέγει 6 'Απόστολος, ήμών έν
pientibus diversa sentientes, det tllis Detl8 p(£- ήμεράτητι συναγάντων τους τά διάφορα φρονούντας,
nitentium ai cognoscendam vertlatem9 et resipi - δώσει αύτοϊς δ θεός μετάνοιαν πρός τό έπιγν*»-
scant de diaboli laqueis, captivati ab ipso ad tp-Βναι τήν άλήθειαν, καί άνασφήλωσιν oi U τών
siui voluntatem *. του διαβόλου βράχων αίχμαλωτισθέντες αύτψ είς
τό αώτου θέλημα.
Concilii oecumenici VI canon 98. Συνάδου οικουμενικής Ικτης κανών {V·
95. Eos qui ex haereticis ad rectam fidem ac- ήε\ Τους προστιθεμένους τη όρθοδοξίφ, κ. τ. λ.
cedunt, etc., ut pag. 626.
Basilii canones 1, 47. Βασιλείου κανών α', μζ\
4. Quod igitur ad Gatharos pertinet, etc., Ut α’. Τό μέν ούν περί τους Καθαρούς ζήτημα,
pag . 866. κ. τ. λ.
Pepuseni ergo sunt, etc., ut pag . 866. ot τοίνυν Πεπουζηνοί, κ. τ. λ.
Cathari sunt et ipsi, etc., Ut pag. 867. 01 δέ Καθαροί καί αδτοί, κ. τ. λ.
49. En cratit® et Saccophori, etc., Ut pag. 466. μθ\ ΈγκρατΤται καί Σακκοφάροι, κ, τ. λ.
Theophili ex epistola ad Aphyngium episco - Θεοφίλου έκ τής πρός Άφύγγιον έπίσκοπον
pum. όπιοτολής.
De his qui dicuntur Cathari. Περί των λεγομένων Καθαρών.
Declaravit mihi tua pietas, quod quidam horum c Δεδήλωκέ μοι ή σή εόλάβεια, ώς τινες τών άνομα-
qui 80 Gatharos nominant, volunt ad Ecclesiam ζάντων έ αυτούς Καθαροίις προσελθεΤν βούλονται τη
accedere. Quoniam ergo magna synodus, quae Ni- Έκκλησίφ * έπειδή τοίνυν ή μεγάλη σύνοδος, ή γενο-
C8BSe habita est a sanctis Patribus nostris, Statuit, μένη iv Νικαίφ παρά τών μακαρίων Πατέρων ήμών,
Ut ordinentur qui accedunt, velis juxta hanc for- ώρισεν ώστε χειροτονεΧσθαι τους προσερχομένους,
mam eos qui ad Ecclesiam accedere volunt or- θέλησον κατά τόν τύπον τούτον τους έθέλοντας προσ-
dinare, si quidem vita eorum recta est, et nihil έρχεσθαι τή Έκκλησίφ χειροτονεΧν, εΐ γε ό βίος αυ-
eis adversatur. τών άρθάς έστι, καί μηδέν τούτων άντίκειται.
401 Concilium Cypriani [temporibus habitum] 'H κατά Κυπριανόν σύνοδος πάντα αίρφτικόν έρχά-
staluit, ut quicunque hmreticus ad rectam fidem με*ον είς όρθοδοξίαν όρίζει βαπτίζεσθαι, λέγουσα τό
devenit, baptizetur : h®reticorum [lotionem) non τών αίρετικών μή «Tm βάπασμα.
esse baptismum dicens.
CAP.XV.— Non oportere ab episcopis vel cleri· ΚΕΦΑΑ. IE\ — Περί του μήτε έπισκάπους μήτε
cis donari re aliqua, vel heredes aut legatarios in· κληρικούς δωρεΐσθαι, ή iv διαθήκη διδάναι τι
Stltui H&retkOSf etiamsi sint eorum propinqui. αΙρετικοΤς, κάν ώσιν αυτών συγγενείς.
Concilii Carthaginensis canones 22, 81 · D Συνάδου Καρθαγέννης κανών κβ*, πα*.
Ut episcopi vel clerici , etc., tfl pag. 827. ''Ωστε τους έπισκόπους καί τους κληρικούς,
κ. τ. λ.
22. Et ut in eos qui catholici, etc·, Ut pag · κβ'· Μηδέν διά δωρεάς τών οικείων πραγμάτων,
827. κ. τ. λ.
De episcopis qui hmreticos vel paganos haere- Περί έπισκο’πων τών αίρετιχους ή Έλληνας
des instituunt. κληρονάμόυς χαταλιμπανάντων.
81 · Item placuit Ut si quis episcopus h&redes, πα'· 'Ομοίως ώρίσθη, ΐνα έάν τις όπίσκοπος,
etC·, Ut pag. 827. κληρονόμους συγγενείς, κ. τ. λ.
Lege qu® adnotata siint in cap. 8, tit. 10 pro- ’Ανάγνωθι τά παρα^εγραμμένα kv τψ η* χεφ.
sentis Opem. ίου ι* τίτ. του παρόντος συντάγματος.
1 Cone. Afric. 33. * Η Tim. u, 25, 26.
m SYNTAGMA CANONUM-
ΚΕΦΑΛ. χς*. — Περί αίρετικών μετανοούντων. /
Βασιλείου κανών τ’,
ε*. Τούς δέ έπί έξόδψ μετανοούντας, κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τα παραγεγραμμένα έν τψ λθ' του 6*
τίτ. του παρόντος συντάγματος·
ΚΕΦΑΛ. ΙΖ\ — Πώς έκδικούσιν ο\ έπίσκοποι
τούς άρμόζοντας αύτοϊς, τόπους παρά αιρετικών
κατεχομένους.
Συνάξου Καρθαγέννης κανών ριθ’, ρκα’.
Περί του έάν τινα διοίκησιν Ιξ αίρέσεως έλευ-
θερώση έπίσκοπος, καί έπί τριετίαν κατάσχω,
μηδένα τάύτην άναζητεΐν.
ριθ\ 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα έάν τις μετά τούς νό-
μους, τόπον τινά πρύς τήν καθολικήν ένότητα μετά- |
στρέψη, κα'ί τούτο άπί τριετίαν μηδενύς άναζητούν-
τος κατάσχοι, τού λοιπού παρ’ αυτού μή άναζητηθή,
έάν μέντοι έντύς της αυτής τριετίας ύπήρχεν έπί-
σκοπος 6 όφείλων άναζητήσαι καί ήσυχασεν * ε( δέ
μή ήν, προκριματισθή έν τη μάτρικι * άλλ’ 8τε 6 χη-
ρεύων τόπος λάβη έπίσκοπον, έξύν εΐη άύτψ άπ* αυ-
τής τής ήμέρας εντός τριετίας άναζητήσαι. 'Ομοίως
δέ καί έάν έπίσκοπος έκ των του Δονάτου μερών προς
τήν καθολικήν έπιστρέψη, μή προκριματισθή περί
τού προορισθέντος χρόνου, άλλ’ έξ ής ήμέρας έπ-
όστρεψεν, έχέτω έξ ουσίαν έντύς τριετίας άναζητεϊν τούς
τόπους τούς τη άύτού άνήκοντας καθέδρφ·.
Περί τών άμελούντων τών αύτοΐς άνηκόντων
λαών.
ρκα’. 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα ο'ιτινες δήποτε άμελούσι
τών τόπων τών άνηκόντων τή αυτών καθέδρφ, (
κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ ι’ κεφ. τού η’
τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. 1Η'. — Περί τών πειρομένων άθετεϊν
τά έν ’Εφέσφ πραχθέντα.
Συνόδου ’Εφίσου κανών ζ" ,
ζ"’ · Ομοίως δε καί ει τινες βουληθεϊεν τά περί
έκάστου πεπραγμένα kv τή άγίφ συνόδψ τή έν ’Εφέσψ
οίψδήποτε τρόπψ παρασαλεύειν, ή αγία σύνοδος ώρι-
σεν, εΐ μέν έπί σκοποί εΤεν ή κληρικοί, τού οικείου
παντελώς άποπίπτειν βαθμού · εί δε λαϊκοί, άκοι-
νωνήτους τυγχάνειν.
’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ γ’ τού παρ-
όντος τίτ. ]
— ΤΙΤ. ΧΙΠ, CAP. I. 890
CAP. XVI. — De kareticis erroris sui poeni-
tentibus.
Basiiii canon 8.
8. Haereticos in exitu poenitentiam, etc., ut
pag. 803.
Lege quae in praesentis operis cap. 39, tit. 9,
adnotata sunt.
409 CAP. XVn. — Quomodo episcopi vindi-
cent pertinentia ad se loca, qux haeretici occu-
paverint.
Concilii Carlhaginensis canones 119, 121.
Ut si quam dimcesim episcopus, ab hxresi li-
berans, triennio possederit, nullus eam repetat.
4 19· Item 8 placuit, ut etiamsi quisqoam post
leges aliquem locum ad catholicam unitatem con-
verterit, eumque per triennium nemine repetente
retinuerit, ulterius ab eo non repetatur.Si tamen
per ipsum triennium fuit episcopus qui posset
repetere, et tacuit, praejudicium patietur. Si au-
tem non fuit, non praejudicetur matrici,sed liceat,
cum locus acceperit episcopum quem non habe-
bat, ex ipso die intra triennium repetere. Item-
que si fuerit episcopus ad catholicam ex Donati
parte conversos, non ei praejudicet praefinitum
tempus, sed ex quo die conversus est, habeat
per triennium potestatem repetendi loca, quae
ad ipsam perlinebant cathedram.
De his qui plebes ad se pertinentes negligunt.
121. Item placuit ut quicunque negligunt loca
ad suam cathedram pertinentia, etc., ut pag.
679.
Lege quae adnotata sunt in 10 cap. tit. 81 prae-
sentis operis.
403 CAP. XVIII. — De iis qua acta Ephe -
sina abolere nituntur.
Concilii Ephesini canon 6.
6. Similiter autem et si qui velint ea, quae de
singulis per sanctam synodum Ephesinain gesta
sunt, quocunque modo movere : sancta synodus
ipsa decrevit, si quidem episcopi aut clerici fue-
rint, eos omnino a proprio cadere gradu : si vero
laici, excommunicatoe esse.
Lege quae in cap. 3 praesentis tituli sunt adno-
ΤΙΤΛΟΣ ΙΓ'.
ΠΕΡΙ ΛΑΪΚΩΝ.
TITULUS XIII.
DE LAICIS
ΚΕΦΑΑ. A'. — Περί τού άποκινεΐσθαι τύν λαϊ- CAP. I. — Ut IcticuS qui %fl Ufbe Versant, p6T-
κύν τής άγίας κοινωνίας, έπί τρεις Κυριακάς έν tres hebdomadas ad CCClCSiam TlOfl COflVenefitp β
πόλει διάγοντα, καί μή συνελθόντα τη kx- sancta eommutliotlt TCmOVeatWf
κλησίφ.
5 Cone. Afric. e. 86·
$91
ΡΗ0ΤΙ1 PATRIARCHA CP. 892
Condlii Sardicensis canon 11. A Συνόδου Σαρδικης κανών ια\
ii. Osius episcopus dixii : Hoc quoque defi-
nire debemus, etc., utpag. 606.
Concilii cecumenici vi canon 80.
80. Si quis episcopus, vel presbyter, vel dia*
conus, eic., ut pag . 606.
404 CAP. II. — De laicis secundo vel pluries
nubentibus , et de illicitis nuptiis et copula .
Apostolorum canones 19, 48.
19 [18]. Qui duas sorores duxit, vel consobri-
nam, non potest esse clericos.
* 48 [47]· Si quis laicus sua ejecta uxore aliam
acceperit vel ab alio solutam, segregetur.
Concilii Ancyrani canones 16, 17.
16. De iis, qui rationis expertia animalia inie-
runt, vel ineunt (30). Quiconque priusquam vi-
ginti quidem annos nati essent, peccarunt, post-
quam quindecim annis substrati ac supplices fue-
rint,communionem ad preces assequantur.Dein-
de et cum in communione quinque annis perse-
veraverint, oblationem attingant. Examinetur au-
tem et eorum in substratione vita, et ita huma-
nitatem consequantur. Si qui autem improbe ac
maligne in peccatis fuerunt, longe substrationem
habeant. Quicunque autem hanc aetatem trans-
gressi,et habentes uxores, in hoc peccatum inci-
deruut, viginli annis substrati, communionem ad
preces assequantur. Deinde cum in precuin com-
munione quinque annos peregerint, oblationem as-
sequantur. Si qui autem et mulieres habentes, et*
quinquagesimum annum transgressi, peccave
runt, in vitae exitu communionem assequantur.
17. Eos qui rationis expertia animantia inie-
runt,et qui leprosi sunt vel fuerunt, jussit sancta
synodus inter hiemantes orare.
40S Concilii Neoccesariensis, canones 2, 3, 4, 7.
2. Femina si duobus fratribus nupserit, etc.,
ut pag . 802.
3. De iis qui in plurima matrimonia incidunt,
tempus quidem praestitutum esse manifestum est.
Sed conversio et poenitentia eorum tempus con-
trahit.
4.Si quis proposuerit concupisceremulieremad
dormiendum cum ipsa, ejus autem desiderium ad
opus non venerit, videtur esse a gratia liberatus. 1
7. Presbyter in nuptiis ejus qui duas uxores
ducit, ne convivetur, etc., ut pag . 69l.
Concilii Laodiceni canones 1, 10, 31.
1 . Oportere ex ecclesiastico canone eos qui
libere et legitime secundo matrimonio conjuncti
sunt, et non clam uxores duxerunt cum exiguum
tempus praeterierit, et orationibus et jejuniis va-
caverint, eis ex venia dari communionem.
ta*. "Οσιος Επίσκοπος είπε * Καί τούτο δέ δρίσαι
όφείλομεν, κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενικές Εκτης κανών π',
π'. ΕΪ τις Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. Β'. — Περί λαϊκών δευτερογαμούντων ,
ή πο)υγχμούντων, καί κέκωλυμένων γάμων, καί
μίξεως.
Αποστόλων κανών Λ’, μη*,
ιθ'. *0 δύο Αδελφάς Αγόμενος ή Αδελφιδας, ου
δύνχται είναι κληρικός.
μη’. Εΐ τις λαΤκδς τήν 1 αυτού γυναίκα έκβαλών
έτέρχν λάδοι, ή παρά άλλου Απολε>υμένην, Αφορι-
ζέσθω.
Συνόδου 'Αγκύρας κανών ι^9, ιζ9·
ιζ"9. Περί των άλογευσαμένων ή και Αλογευομενων,
δσοι πριν εικοσαετείς γενέσθχι ήμχρτον, πεντεκαί-
δεκα Ιτεσιν δποπεσόντες, κοινωνίας τυγχανίτωσαν
της είς τάς προσευχάς · εΤτα έν τη κοινωνίφ δια-
τελέσαντε; Ετη πέντε, τότε καί της προσφοράς έφ-
απτέσθωσαν · έξεταζέσθω δέ αυτών καί δ έν τη δπο-
πτιύσει βίος, καί ούτως τυγχανέτωσαν της φιλανθρω-
πίας * εΐ δέ τινες κατακόρως έν τοίς Αμαρτήμασι
γεγόνρισι, την μακράν έχέτωσχν δπόπτωσιν · δσοι δέ
δπερβάντες την ηλικίαν ταύτην, καί γυναίκας ϊχοντες
περιπεπτώκασι τφ Αμαρτήματι, πέντε καί είκοσι
Ετεσιν δποπεσόντες, κοινωνίας τυγχανέτωσαν της είς
τάς προσευχάς * εΤτα έκτελέσαντες πέντε Ιτη έν τη
κοινωνίς των ευχών, τυγχανέτωσαν της προσφοράς ·
st δέ τινες καί γυναίκας εχοντες, καί δπερβάντες τδν
‘πεντηκονταετή χρόνον ήμαρτον, έπί τη έξόδφ του
βίου τυγχανέτωσαν της κοινωνίας.
ιζ\ Τους Αλογευσαμένου; καί λεπρούς δντας, ήτοι
λεπρώσαντας τούτους, προσέταξεν ή άγία σύνοδος είς
τούς χειμαζομένους εβχεσθαι.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών β', γ9, δ* ζ9.
β'. Γυνή εάν γήμηται δύο ΑδελφοΤς, κ. τ. λ.
γ'. Περί των πλείστοις γάμοις περιπιπτό^των,δ μέν
χρόνος σαφής δ ώρισμένως * ή δέ Αναστροφή καί ή
πίστις αδτων συντέμνει τδν χρόνον.
δ*. ’Εάν πρόθηταί τις έπιθυμήσας γυναικδς, συγ-
καθευδήσαι αδτή, μή Ιλθη δέ είς Ιργον αυτού ή έν-
* θύμησις, φαίνεται δτι δπδ της χάριτος έ^υσθη.
ζ’. Πρεσβύτερον είς γάμον διγαμούντος μή Ιστιά-
σθαι, κ. τ. λ.
Συνόδου Ααοδικείας κανών α9, ι\ λα9·
α9. Περί του δεΤν κατά τον έκκλησιαστικόν κανόνα,
του; έλευθερίως καί νομίμως συναφθέντας δευτέροι;
γάμοις, μή λαθρογαμίαν ποιήσαντες, όλίγοα χρόνου
παρελθόντος σχολασοίντων ταΐς προσευχαΤς καί νη-
στείαις, κατά συγγνώμην Αποδίόοσθαι αδτοΤς τήν
κοινωνίαν ώρίσαμεν.
(30) Hoc intelligi potest de his qui vel cum pecoribus, vel more pecudum cum propinquo sanguini
misti sunt.
893 SYNTAGMA CANONUM. - TIT, XIII, CAP. II. 894
i\ Περί του μη δεΤν τους της Εκκλησίας άδια- Α 10. ΝθΙ) ΟρΟΓίβΓβ 608 qui SUnt Ecclesiffl, indis-
φόρως προ; γάμου κοινωνίαν συνάπτειν τά έαυτών criminatio) suos filios haereticis matrimonio con-
παιδία αιρετικοί;. jungere.
λα\ *Οτι ού δεΤ πρδς πάντας αιρετικούς, κ. τ. λ. 81. Quod non oportet CUm omni haeretico,
etc., ut pag. 883.
Συνόδου Χαλκηδάνος κανών ιζ"·. Concilii Chalceionensis canon 16.
ις·\ Παρθένον έαυτην αναθεΐααν, κ. τ. λ. 16. Virginem quae se Domino Deo dedicavit,
etc., ut pag . 734.
Συνόδου οίκουμε νίκης Ιχτης κανών νγ’, νδ*, Concilii oecumenici vi canones 53, 54, 72, 98.
«Ρ\ <n\
νγ\ Επειδή μείζων ή κατά πνεύμα ol/ειδτης τής 53. Quoniam spiritalis necessitudo seu affini-
τών σωιαάτων συναφείας, ϊγνωμεν δέ Ζν τισι τόποις tas corporum conjunctione major est, in non-
τινάς έκ του άγίου και σωτηριώδους βαπτίσματος nullis autem locis cognovimus qaosdam, qui ex
παΤδας άναδεχομένυυς, μετά τούτο τάΤς έκείνων μη- sancto et salutari baptismate infantes suscipiunt,
τράσι χηρευούσαις γαμικδν συναλλάσσοντας σύνοικέ- postea qooque CUm matribus, illorum viduis m % -
σιον, δρίζομεν άπδ του παρόντος μηδέν τοιουτον Β trimonium contrahere, statuimus ut in posterum
πραχθηναι. El δέ τινες μετά τδν παρόντα κανόνα nihil fiat ejusmodi. Si qui autem post praesen-
«ρωραθεΐεν τούτο ποιοϋντες, πρωτοτύπως μέν ot tera canonem hoc facere deprehensi fuerint, ii
τοιοΰτοι άφιστάσθωσαν του παρανόμου τούτου συν- quidem 406 primo ab hoc illicito matrimonio
οικεσίου, Ιπειτα δέ καί τοΤς των πορνευόντων έπιτι- desistant, deinde et fornicatorum poenis subji-
μίοις δποβληθήτωσαν. ciantur.
νδ\ Τής θείας ήμας οδτω σαφώς έκδιδασκούσης 54. Cum divina Scriptura Π05 aperte doceat :
Γραφής · ούκ είσελεύσγ προς πάντα οίκετον σαρκός Son ingredieris ad omnem consanguineam car-
σου, άποκαλύψαι άσχημοσύνην αυτού, δ θεοφιλής nis tuae ad revelandam ejus turpitudinem di-
Βασίλέιος τινά των άπηγορευμένων γάμων έν τοΤς ot- vinus Basilius 5 nonnullas prohibitas nuptias in
κείοις κανόσιν άπηριθμήσατο, σιωπή τά πλεΤστα silis canonibus enumeravit, multis silentio prae-
παραδραμών, καί κατ’ άμφότερα κατασκευάσας ήμιν teritis, et his utrisque nobis utilitatem attulit,
tb ωφέλιμον, τδ γάρ τών αισχρών όνομασιών πλήθος Turpium enim nominum multitudine evitata, ne
παραιτησάμενος, ώς άν μή τον λόγον κατα^ρυπαίνοι, verbis orationem pellueret, generalibus nomini-
τοΤς ρήμασι γενικοΤς βνομα τής άκαθαρσίας διέλαβε, bus impuritates complexus est, per quas legibus
ii9 ών περιεκτικώς ήμΐν τούς παρανόμους γάμους c vetitas nuptias nobis in summa ostendit. Quoniam
δπέδειξεν · έπειδή τή τοίαύτη σιωπή, καί τψ άδια- autem propter ejusmodi silentium, et quod non
γνώστψ τής τών άθέσμων γάμων άπαγορεύαεως discerni posset illicitarum nuptiarum prohibitio,
έαυτήν ή φύσιζ συνέχεε, συνείδομεν γυμνότερον τά seipsam natura confudit : nobis visum est ea
περί τούτου Ικθέσθαι, δρίζοντες άπδ τού νύν τον τή paulo apertius exponere, ab hoc deinceps lem-
οίκείφ έξαδέλφη πρδς γάμου κοινωνίαν συναπτό- pore decernentes, ut qui cum patrui sui filia ma-
μενον, ή πατέρα καί υΐδν μητρί καί θυγατρί, ή δύο trimonii societatem inierit ; vel pater et filius,
/όραις άδελφαΤς πατέρα καί υιόν, ή άδελφοΤς δυσ\ qui cum matre et filia ; vel cum duabus puellis
μητέρα καί θυγατέρα, ή άδελφούς δύο δυσίν άδελ- sororibus pater et filius ; vel CUIU duobus fratri-
φαΤς, ύπδ τδν τής έπταετίας πίπτειν κανόνα, άφιστα- bus mater et filia, vel fratres duo Cum duabus
μένων αύτών προδήλως τού παρανόμου σύνοικε- sororibus,in septennii canonem incidant, iis pro-
αίου. cui dubio separatis a nefario contubernio 6.
οβ\ Μή έζέστω όρθόδοξον άνδρα, αιρετική συν- 72.Non licere virum orthodoxum cum muliere
άπτεοθαι γυναικί, κ. τ. λ. haeretica conjungi, etc., ut pag . 883.
4V- f0 έτέρω μνηστευθεΤσαν γυναίκα, Ζτι τού 98. Qui alteri desponsatam mulierem eo adhuc
μνηστευσαμένου ζώντος, πρύς γάμου κοινωνίαν άγό- vivo CUI desponsata est, in nuptiarum ducit SO-
μενος, τψ τής μοιχείας ύποκείσθω έγκλήματι. ^cietatem, adulterii crimini subjiciatur.
Συνόδου της ένώσεως κανών α*, β\ γ\ Concilii unionis Canones 1, 2, 3.
α*. τέταρτον γάμον μηδενί τολμάσθαι, άλλ’ είναι 407 1. Tribus nuptiis quartas adjicere nemo
Απόβλητον παντελώς, ει τις έπί τοιοΰτον ΙλθεΤν συν- praesumat, sed prorsus ab iis abstineat, ac recorde-
οικέσιον προθυμηθείη, πάσης άπεστερημένον είναι turse per tale facinus ab omni communi ecclesia-
συνάξεως έκκλησιαστικής, καί αύτής τής προς τδν slica,imo ab omni aditu domus sacrae exclusum iri
Αγιον ναδν εισόδου άλλότριον, μέχρις άν έπιμένοι τψ per omne tempus quo isto vitse genere utatur. Sic
συνοικεσίω. Τούτο γάρ καί τοΤς πρδ ήμών άγίοις enim sanctis prius etiam quam nobis, placuit.Quam
Ιδοξε Πατράσι, καί ήμεΐς δέ τήν γνώμην ένδήλοτέραν quidem senteritiaro dilucidaturi confirmamus
ποιούτες, ώς άλλότριον αύτδν τής Χριστιανικής πο- ejusmodi nuptias moribus Christianis repugnare,
λιτείας άποκήρύττομεν αλλ* οΰτω μέν περί τού τετάρτου γάμου.
4 Levit xvin, 6. 5 Can. 88 et 68. 0 Vide can. 25 Basilii ad Amphiloch.
$95 PHOTII PATRIARCHAS GP. 896
2.Sedsecnndarua) quoque tertiarumque ouptia-λ β\ “ίνα & xal τα τών άλλων γίμων ίυαχημονί-
rum conditiones eicusatione opus habent utpote στερον τυπωθή, και του των Χριστιανών βίου μή
Christianorum moribus minus congruentes. Et ter- άνάξιον έχη τήν προσαγωγήν, καί περί του τρίτου
thequidem a Patribus ipsis minus bene etnonsine όρίζομεν γάμου ώστε μη απλώς μηδε ώς έτυχεν έ*ι-
nola sorditatis commendabantur. Gura enim ob τελεΤσθαι αυτόν * καί γάρ συγκεχώρηται μεν ώς (W-
majorem verecundiam ea res pudore non vacabat, πασμα τοΤς Πατράσιν, ούπώποτε καθώς νυν γινο-
nec. Ut nunc quidem, in mores ipsos transierat, μένου του πράγματος άπηρυθριασμένου, ούδ’ είς
Quod enim accidit ei qui rem obscenam in parte πλάτος έξηπλωμένου, άλλ’ ώσπερ st τις έν οίκφ
domus recondita viderit, al flocci faciat, imo cum παραπεπτωκός έν γωνίφ παρίδοι πολλάκις κείμενον
libertate de ea verba faciat,sic et nos quidquid sor· βύπασμα · νυν δτι χώραν έλαβε παρρησίας, καί ώς
didi inhaeserit .ejicimus ac minus odiosum reddi· ούδέν έχον είς άσχημοσύνην ούδε βυπαΤνον λογίζεται,
mus. Igitur debilitatis humanae ratione habita et έκ του προβήναι είς πληθυσμόν, καλώς έδοξεν άνα-
ea quae Christianos decet, verecundia usi, ejusmodi καθαίρειν αύτό ώσπερ καί αίσχος ούκ έν γωνίφ παρ-
nuptiis abstinendum esse existimamus. Nam qui εββιμμένον άλλ* έξηπλωμένον έπί της οΙκίας, ούδα-
quadragesimum attigerit annum, et nullo natur® μώς έώμεν, άλλα καθαίρομεν, καί τό έκ τούτου άηδές
et decori quod a Christiana nunquam* abesse vita b άποβάλλομεν · καί τη άνθρωπίνη τοίνυν συνυπείκον-
potest, respectu ad tertiam curret uxorem ,Solo VO- τες άσθενείφ καί τής πρεπούσης αίσχύνης φροντίδα
lupiatis Stimulo excitatus, eum per quinquennium ποιούμενοι τή Χριστιανών ζωή, τούτο έπί τώντρι-
sacramentorum participatione privari jubemus γάμων παραφυλάττεσθαι διορίζομεν, ώστε εί τις
CUm omni severitate. Qui enim non erubuit in πρός τεσσαρακοστόν άναβεβηκώς έτος, καί μήτε την
Christi Ecclesia hominis impuri partes re et verbo φύσιν αίδούμενος, μήτε τής όφειλομένης Χριστιανοί;
agere, parum dignus est qui clementia frualur fa- εύκόσμου ζωής φροντίδα ποιούμενος, άλλα μόνη; τής
Clorumque indulgentiam persequatur. Licet enim Εμπαθούς έπιθυμίας γενόμενος, πρός τρίτον έαυτόν
in sacrum CCBtum receptus fuerit per gratiam, ista έπι^ίπτοε γάμον, τούτον μετά πάσης άκριβιίας καί
tamen receptio perfecta non erit sine resurrectionis παρατηρήσεως, μέχρι πενταετίας άμέτοχον είναι τής
Salvatoris nostri et Dei beneficio; quare abstinen- τού αγιασμού μεταλήψεως, καί μηδαμώς έπ' αυτψ
tine continenliseque 408 operam dandoad puritatis συντέμνεσθαι τόν χρόνον. "Ος γάρ μετά τεσσαρακο-
Statum revertetur; puta ubi e prioribus connubiis στον έτος τό βύπασμα έν τη τού Χριστού Έκκλησή
liberi procreati non adsunt, post quadragesimum είναι καί λέγεσθαι ήγάπησε, τίνα παρέξει πληοοφο-
vitae annum ad tertias convolare nuptias, fas esse ρίαν τής περί τόν βίο> αυτού σπουδής, δι' ήν ί χρό·
quod facere nefas erit ubi nati superstites priora C νος της μεταλήψεως τών αγιασμάτων αύτψ συντμη-
connubia annuntiant. Quid enim injustius quam
libidini inopportunae deditum, liberos a prioribus
susceptos uxoribus negligere tanquam onus, mo-
lestiam, praesertim ubi liberorum abundantia est?
Qui igitur triginta annos natus post susceptos ex
uxoribus liberos tertias inieritnuptias,perqualiior
annos sacrorum particeps ne esto mjsteriorum,
quippe quem nihil aliud, ut clarum est, nisi con-
cupiscentia et effrenata libido ad nuptias compu-
lit. Quod si postea mysteriis ei frui concedetur,
ter per annum ad eucharistiam accedet, primo,
tempore salutaris resurrectionis Jesu Christi et
Dei; altera vice in assumptione immaculatae Dei-
parae; tertia vice in festo Jesu Christi Deique na-
talitio; quibus diebus jejunium erit exercendum. D01 τριακονταετής ών, καί τέκνα ϊχων έκ χώ* προλα-
DeficientibllS autem liberis tertias inire nuptias βόντων γάμων, τρίτη συνάπτοιτο γυναικί, καί ουτος
nemini probrum, siquidem paternitatis jura exer- άσυγχώρητος μέχρι τετάρτου έτους τής κοινωνίες
COre honestum ac reprehensione haud dignum. *ών αγιασμάτων, καί αμέτοχος έστω · Ειότι δήλός
Haec de tertiis nuptiis disseruisse sufficiat. έστιν έξ ούδενός έτέρου, άλλ’ ύπό άκρασίας κινούμε-
νος, καί τού δούλος είναι σαρκικής έπιθυμίας, έπί τόν τοιούτον γάμον έλθών* καί μετά τό τυχεΤν δε της
μεταλήψεως τών μυστηρίων τρϊς τού ένιαυτού μόνον άζιωθήσεται άπολαύσαι. απαξ μεν, έν σωτηρίφ τού
Χριστού καί θεού ήμών άναστάσει* δεύτερον, έν τή κοιμήσει τής άχράντου Αεσποίνης ήμών Θεοτόκου*
καί τρίτον, έν τή γενεθλίφ ήμέρφ τού Χριστού καί θεού ήμών* διά τό καί έν ταύταις προηγεΤσθαι νηστείαν,
καί τό έκ ταύτης όφελος. Εί δ! παΤδες μη παρείησαν, έπειδή τό τεκνογονίας έπιθυμεΤν ούκ άσύγγνωσιον, το
τηνικχύτα συγγνοόμης άξιωθήσέται ό τοιούτος γάμος, καί μόνφ τψ έξ αρχής καί μέχρι τού νύν κρατήσαντι
έπιτιμίψ θεραπευθήσεται* ταύτα μέν καί περί τού τρίτου γάμου.
3.Necprimus nec secundus torus periculis caret γ\ ού μήν ουδέ τόν δεύτερον ούδέ τόν πρώτον έκ-
Suis; alteruter enim ita comparatus esse debet ut τός άσφαλείας έώμεν, άλλά κάκείνους όρίζομεν ούτως
θήσεται ; ’Αλλά γάρ καί μετά τό άξιωθήναι τής
άχράντου μεταλήψεως, ούκ έσται συγκεχωρημένον
αύτψ έν άλλφ καιρψ τή μεταλήψει προσιέναι, ή έν
μόνη τή τού Σωτήρος καί θεού ήμών άναστάσει, δια
τήν έκ τής προηγούμενης έγκρατείας τών νηστειών
όσον δυνατόν άνακάθαρσιν. Ταύτα δε φαμεν, δταν μή
τέκνα παρή έκ τών προτέρων γάμων, τοΤς ήδη μετά
τό τεσσαρακοστόν έτος, τρίτην άγεσθτι προηρημενοις
γυναίκα * έπεί έάν τέκνα παρή, άσυγχώρητος αύτοΤς
ή τριγαμία * λίαν γάρ έστιν άδικον, τήν μεν χαρίζε-
σθαι τή έςώρφ έπιθυμί?, τοΤς δε παισί τών προτέ-
ρων γάμων μή προνοέΤσθαι τό άσφαλές καί τό αλυπον
καί άτάραχον, καί δσον οίδ» τό άνθρώπινον κατα-
λαμβάνει έκ τής πολυσπόροτ τεκνώσεως. Καί εί τι;
807 8YNTAGMA CANONUM. - ΤίΤ. ΧΠ1, CAP. ίί. 888
συΛστασθαι, ώστε μηδεμίαν ϊχειν πονηρήν αιτίαν, A cauta prata ΠΟΠ 409 Subsit, UtraptllS aut COITU ptio
ή έξ αρπαγής, ή έχ προηγεσμένη; λαθραίου φθο- per seductionem. Suprema namque lex puritas e!
ρας, άλλα νομίμως και καθαρεύοντας τών χοιούτων artium meretriciarum absentia. Si quis igitur iis
μολυσμάτων καί της πορνικής άκαθχρσίας · ε ί τις qu® praemisimus, spretis primas aut 8?CUnda8 Cele-
oi) v τών είρημένων κχταφρονήσας τύπων, προς γα- brat nuptias, CUm Ecclesia Christi pura et imma-
μιχήν δμιλίαν πρώτην ή δευτέραν συνέλθοι, τούτον culata salutariter experietur, nec prius ad mysteria
ή τού Χριστού Εκκλησία ή καθαρά, και μηδέν* σπτ- admittet, quam fornicationem suam ex piari t, ad
λον £χουσ* ή βυτίο*, τοΤς σωτηρίοις ύποβάλλουσα septimum annum. Presbyter autem qui contra
ΙτασμοΤς, ού πριν είς μεχάληψιν παραδέχεται μύστη- terminum redintegrationis aliquem in coetum pio-
ρίων, ή τδν ώρισμένον έπί τή πορνείφ χρόνον άκρι- rum receperit, cum sue ipsius periculo id facit,
βώς έκπ)ηρώση · el μή αρ* ή τού βίου άναγκαία Nam homo ita receptus de statu grati® dejicietur
κατεπείγει άναχώρησις, τουτέστι μέχρι; αν το ?βδο- per septennium. H®C ρΟΓΓΟ Scandala eorum qui an-
μον ίκπληρωθή έτος* δ δε τολμών Ιερεύ; παρά τον tiquius regni habenas tenebant, opus erant. Nunc
διατετυπωμέ\ον δρον μεταλήψεως θείας τινά τούτων antem Patris, et Filii, et Spiritue sancti benevolen-
άξιώσαι, περί τον ίδιον κινδυνεύσει βαθμδν, δηλονύτι tia et gratia, necnon sanctissimae Dei par» et magni
τού άςιωθέντος παρά τον ώρισμένον τύπον τής θείας ^ exercituum ducis auxilio sacerdotes solitarios inde
κοινωνίας πάλιν είς τύ άκοινώνητον περιισταμένου, a nonaginta annis ob causam quam commemoravi-
μέχρι τής συμπληρώσεως τού έβδόμου έτους* άλλά mus regnum placidum imperatorum nostrorum
τά σκάνδαλα δήλον ταύτ* μέν ώς δεδήλωται όπδ τών Basilii et Constantini conjunxit in unamque ca-
πάλαι βασιλευσάντων έπράχθησαν. Νύν δέ τή τού tholicam et apostolicam Ecclesiam coadunavit·
Πατρδς καί Γίοϋ καί άγίου Πνεύμα ;ος εύδοκίφ καί Oportet igitur maximis laudibus efferri eos qui
χάριτι, και ιαΤς τής πανάγνου καί θεομήτορος, καί hoc opus divinum et excelsum perpetrarunt.
ταΤς τού μεγάλου άρχιστρατήγου πρεσβείας, τού; ήδη πρύ ένενήκοντα χρόνων ένεκεν τής προ δηλωθεί*
σης αΙτίας καί άφορμή; άποββαγέντας Ιερείς καί μονάζοντας, ή παγγάληνος βασιλεία τών θεοστεφών
βασιλέων ήμών Βασιλείου καί Κωνσταντίνου συνήψέ τε και συνήνωσε, καί μίαν καθολικήν καί άποστολι-
κήν Εκκλησίαν εΐργάσατο* δθεν χρεών άνακηρύττισθαί τε καί μεγσλύνεσθαι τούς τοιούτον θεοφιλές καί
άξιόλαγον έργον πεπληρωκότας.
Βασιλείου κανών δ*, ιη*, κγ’, κδ’, μα’, ν’, νγ’, ξζ*, Basilii canones 4, 48, 23, 21, 41, 50, 83, 67,
ξη·, οε’, oC^, οη’, οθ’, π’. 68, 78, 76, 78, 79, 80.
δ’# Περί τριγάμων καί πολύγαμων, τύν αύτον ώρι- ^ 410 4.Detrigami8 et polygamis definire eumdem
σαν κανύνα, ον καί έπί τών δίγαμων άναλύγως * canonem,quem et de digamis, servata proportione:
Ινιαυτον μέν γάρ έπί τών διγάμων, άλλοι δέ δύο Ιτη* annum videlicet in digamis, alii vero duos annos,
τούς δέ τριγάμους, έν τρισι καί τέτρασι πολλάκις Trigamos autem tribus, et saepe quatuor annis se-
έτεσιν άφορίζουσιν. ’Ονομάζουσι δέ τύ τοιούτον ού- gregant. Id autem non amplius conjugium, sed po-
κέτι γάμον, άλλά πολυγαμίαν, ιιάλλον δέ πορνείαν lygamiam appellant, vel potius moderatam forni-
κεκολασμένην * διύ καί δ κύριος τή Σαμαρείτιδι πεντε cationem. Quapropter et Dominus Samaritanas,
άνδρας διαμειψάση, *ov νύν, φησίν, έχεις, ούκ Ιστι quae maritos quinque per vices habuerat, Quem
σου άνήρ * ώς ούκετι άξιων δντων τών δπερεκπεσώ- HUHC, inquit, habe$y martiUS ΜΠ est 7 ; quippe
των τού μέτρου τής διγαμίας, τψ τού άνδρδς ή τής quod ii qui digamiae mensura exciderunt, digni non
γυναικδς κα)εΤσθαι προ σρή μάτι · συνήθειαν δέ κατ- sint qui vel mariti vel uxoris nomine appellentur,
ελάοομεν έπι τών τρίγαμων, πενταετίας άρορισμδν, Jam Vero Consuetudine accepimus in trigamis
ούκ άπδ κανύνος, άλλ’ άπο τής τών προειληφότων quinquennii segregationem, non a canonibus, sed
άκύλουθον. Λετ δέ μή πά.τη αύτούς άπείργειν τής eos qui praecesserunt sequendo.Oportet autem 608
Εκκλησίας, άλλ1 άκροάσεως αύτούς άξιούν έν δύο non omnino arcere ab Ecclesia,sed auditione di-
που έτεσιν ή τρισί * καί μετά ταύτα έπιτρέπειν συ- gnari duobus vel tribus annis : ac posthac ipsis
στήκειν μέν, τής δέ κοινωνία; του αγαθού άπέχε- & permittere, ut consistant quidem, abstineant vero
σθαι * καί ούτως έπιδειξαμένους καρπόν τιν* μετά- a boni communione, et sic, exhibito poenitentiae
νοίας, άποκαθιστφν τψ τόπψ τής κοινωνίας. aliquo fructu, communionis loco restituere,
ιη’. Περί τών έκπεσουσών παρθένων, κ. τ. λ\ 48. De lapsis virginibus, etc., ut pag. 858.
κγ’. Περί δέ τών δύο άδελφάς γαμούντων ή άδελ- 23. De iis autem qui duas sorores uxores du-
φοΤς δυσί γαμουμένων, έπιστολίδιον ήμΐν έκπηφώνη- CUnt, vel de iis quae duobus fratribus nubunt, a
ται, ού τύ άντίγραφον άπεστείλαμέν σου τή εύλαβείφ * nobis edita est epistola, cujus misimus exemplar
δ δέ άδελφού Ιδιου γυναίκα λαβών, ού πρότερον δε- tuae pietati. Qui autem sui fratris uxorem accepe·
χθήσεται πριν άποστήναι αύτής. rit, non prius admittetur, quam ab ea recesserit.
κδ’. χήραν τήν καταλεγεΤσαν είς τύν άριθμύν τών 411 24. Viduam, quae in viduarum numerum
χηρών, τουτέστι τήν διακονουμένην ύπύ τής ’Εκκλη- relata 6St, hoc est,qu® ab Ecclesia alitur, judica-
σίας, έκρινεν δ 'Απόστολος γάμουμένην παροράσθαι * vil ApOStoluS nubentem contemni debere Viro
7 Joan. iv. 18. 8 1 Tim. v, 11, 12.
899 PHOTII PATRIARCHAE CP.
autem viduo lex imposita non est, sed (ali sufficit A Ανδρί δέ χηρεύσαντι, ούδελς έπίκειται νόμος, Αλλ*
poena digamorum. Porro vidua sexaginta annos
nata, si rursus una cum viro habitare voluerit,
boni communione non dignabitur, donec ab im-
puritatis vitio destiterit. Sed si ante sexaginta an-
noa eam ascripserimus, nostra est, non mulieris
culpa.
41. Quae in viduitate habet sui potestatem, una
cum viro habitare potest sine reprehensione, si
nemo est qui conjugium divellat, cum Apostolus
dicat : Si mortuus sit maritus , libera est ut nu-
bat eui velit ; tantum in Domino 9.
50. Trigamia lex non est. Quare lege matri-
monium tertium non contrahitur.Ac talia quidem,
ut Ecclesia inquinamenta, habemus.Sed condem-
nationibus publicis non subjicimus ut soluta for-
nicatione magis eligenda.
53. Vidua ancilla fortasse non multum lapsa
est, quae secundas nuptias perreptus speciem ele-
git. Quamobrem ob id incusanda non est. Non
enim pratextus judicantur, sed voluntas. IHam au-
tem, ut perspicuum est, manet digamia poena,
67. Cum sorore coitus, homicida tempus in
poenitentia explebit.
68. Cognationis in humanis nuptiis prohibita
conjunctio, si in peccatis deprehendatur, adul-
terorum poenas subibit.
412 75. Qui cum sua ex patre vel ex matre
sorore pollutus est, etc., utpag. 806.
76. Eadem est ratio de iis quoque qui suas nu-
rus accipiunt. (
78. Eadem autem forma observetur et in eos
qui sorores duas in matrimonium ducunt, etsi
diversis temporibus.
79. Qui autem in suas novercas insaniunt, sunt
eidem canoni obnoxii, cui et ii, qui insaniunt in
suas sorores.
80. Polygamiam Patres silentio praetermisere,
ut belluinam,prorsusque ab hominum genere alie-
nam. Ea autem nobis videtur peccatum esse for*
nicatione majus. Quapropter consentaneum est
eos subjici canonibus, ut scilicet postquam anno
fleverint, et tribus substrati fuerint, sic susci-
piantur.
Ejusdem ex epistola ad Diodorum Tarsensem de
iis qui duas sorores ducunt , vel de feminis quae 1
duobus fratribus matrimonio conjunguntur .
Venerunt nobis litterae nomine Diodori inscri-
ptae, etc., utpag. 455.
Theophili archiepiscopi Alexandrini ad Aga -
thonem .
Maximus asserit se Ecclesiae leges ignorantem
illicito matrimonio conjunctum esse, et quia hoc
cum male habet quod non recte et ex ordine agat,
afGrmavit.qui contra leges facit per ignorantiam,
se ab illicita vitae societate ex consensu abstentu-
rum, illa etiam hoc volente. Si ergo probaveris,
quod hoc ex consensu faciant, et non fallant, quia
9 1 Cor. VII, 39.
ίκανύν τφ τοιούτφ τύ των διγάμων έπιτίμιον. Η ρέσ-
τοι χήρα έξηκονταετής γεγονυΤα, έάν Ιληται πάλιν
Ανδρί συνοικεΤν, ού καταξιωθήσεται της του αγαθού
κοινωνίας, έως αν του πάθους της Ακαθαρσίας παύ-
αηται * έαν μέντοι προ έξήκοντα έτών Αριθμήσωμεν
αύτην, ήμέτερον το έγκλημα ού του γυναίου.
μα’. Ή έν τη χηρείφ έξουσίαν έαυτής έχουσα συν-
οικεΤν Ανδρί άνέγκλητος, εί μηδείς έστιν 6 διασπών τύ
αυνοικέαιον · του 'Αποστόλου εί πόντος · 'Καν δέ Απο-
θάνη 6 Ανήρ, έλευθέρα έσιίν ψ θέλει γαμηθήνβι,
μόνον έν Κυρίφ.
ν'. Τριγαμίας νόμος ούκ Ιστιν, ώστε νόμφ τρίτος
γάμος ούκ άγεται * τά μέντοι τοιαύΐα, ώς ^υπάσματα
της 'Εκκλησίας δρώμεν * δημοσίαις δε καταδίκαις
|θύχ ύποβάλλομεν, ώς της άνειμένης πορνείας αίρε-
τώτερα.
νγ’. Η χήρα δούλη ού μέγα τι Ιπταισεν, έλομενη
δεύτερον γάμον kv σχήματι Αρπαγής · ώστε ούδέν
τούτου Ινεκεν έγκαλεΤσθαι χρή · ού γάρ τα σχήματα
κρίνεται, άλλ’ ή προαίρεσις ' δήλον δε δτι το της δι-
γαμίας μένειν αύτην έπιτίμιον.
ξζ\ *Η Αδελφομιξία τον του φονέως χρόνον έξομο-
λογήσεται.
ξη'· 'Η τής άπειρημένης συγγενείας είς γάμον Αν-
θρώπων σύστασις, εί φωραθείη έν άμαρτήμασι γε-
γενημένη, τα των μοιχών έπιτίμια δέξεται.
οε*. *0 Αδελφή ίδίφ έκ πατρύς ή έκ μητρύς συμ-
μιανθείς, κ. τ. λ.
ος^. *0 αύτός τύπος καί περί των τας νύμφας
! έαυτών λαμβανόντων.
οη\ *0 αύτύς δε κρατείτω τύπος καί ϊτΛ των δύο
Αδελφας λαμβανόντων είς συνοικέσιον, εί καί κατα
διαφόρους χρόνους.
οθ’. Οί δέ ταΤς μητρυαΤς έαυτών έπιμαινόμενοι, τφ
αύτφ ύπόκεινται κανόνι, φ καί οί ταΤς έαυτών Αδελ-
φαΧς έπιμαινόμενοι.
π*. Την δε πολυγαμίαν οί Πατέρες Απεσιώπησαν,
ώς κτηνώδη, καί παντελώς άλλοτρίαν τού γένους τών
Ανθρώπων * ήμΤν δέ παρίσταται, πλέον τι πορνείας
είναι xb Αμάρτημα * δηλονότι kviaoxbv προσκλαύσαν-
τας, καί έν τρισίν Ακροασαμένους, και έν τρισίν
ύποπεσόντας, οβτω δεκτούς είναι.
Τού αύτού έκ τής πρύς Διόδωρον έπιστολής τον
Ταρσού, κατα τών δύο Αδελφάς γαμούντων, ή
ΑδελφοΤς δυσί γαμουμένων.
Άφίκετο ήμΤν γράμματα, τήν έπιγραφήν Ιχοντα
Διοδώρου, κ. τ. λ.
Θεοφίλου Αρχιεπισκόπου 'Αλεξάνδρειάς , έκ τής
πρύς 'Αγάθιον έπιστολής.
'Αγνοών τούς τής 'Εκκλησίας νόμους Μάξιμος,
διισχυρίσατο παραν^μφ συμβιώσει συνήφθαι * καί
έπειδή θορυβεΤ αύτύν το Ασύνακτον εΐναι, διεβεβαιώ·
σατο, έπειδή Αγνοίφ τύ παράνομον έδρασεν, έκ συμ-
φωνίας Απΐχεσθαι τής παρανόμου συμβιώσεως Ικεί-
νης Αγαπώσης καί τούτο · έαν τοίνυν δοκιμάσης δτι
τούτο ποιούσιν έκ συμφωνίας, καί μή Απατώσιν,
002
901 SYNTAGMA CANONUM. - TlT. ΧΠ, GA£. ttt.
έπειδή δεκχέτης έστί χρόνος, el σκοπείς μετά κατ-
ηχο υμένων κύτους συνάγεσθαι τέως, ούτως διοίκη-
σαν · εί δέ συνορ^ς 2τι άπχτήσαι βεβούληντχι, καί
δβίτχι τα κάτ’ αύτούς έτι στύψεως, δπερ δ θεδς δπο-
βάλλει σοι, τούτο ποίησον, πανταχού πρδς τδ έπέχον
Οδηγούμενος * έπί γάρ των τύπων τυγχάνων, τάς
γνώμας αώτων μάλλον είδέναι δύνασαι.
*0 πολιτικδς νόμος ού κολάζει την δευτερογαμίαν
ή πολυγαμίαν, έκπτωσιν δέ κερδών έπάγει τοΐς γο-
νευσι δευτερογαμούσιν, ύπόντων αύτοΤς πχίδων kx
του προτέρου συνοικεσίου · περί δέ ών kv πλάτει δια-
λαμβάνει δ 6' τίτ. του ε’ βιβλ. τού κώδ. και ή περί
γάμων Νεχρά * Ή δε γυνή πρδς τούτοις αναγκάζεται
μεΤναι τδν πένθιμον χρόνον, τουτίστιν ένιαΰτδν, διά
τήν σύγχυσιν τής γονής * δπερ έπί τού άνδρδς οδκ
Ιστι. Γχμούσχ τοίνυν πρδ συμπληρώσεως τού Ενιαυ-
τού μετά θάνατον τού άνδρδς, άτιμούται, καί ού δύ-
νατχι πλέον του τρίτου τής ουσίας χύτης διδύναι τφ
δευτέρφ άνδρί, ή έν διαθήκη χαταλιπεΤν * και χύτη
σύδέν έξει άπδ κληρονομίχς ή ληγάτου, ή moritS
causa δωρεάς * άλλα ταύτα λχμβάνουσιν οι κληρονό-
μοι τού καταλιπύντος · καί %ϊ τι κατέλιπεν αύτή δ
πρώτος άνήρ, λχμβάνουσι κιτά βαθμόν τά δέκα
πρόσωπα, άνιόντες καί κατιόντες και έκ πλαγίου,
μέχρι δευτέρου βαθμού * έξ αδιαθέτου κληρονομεί των
συγγενών αυτής μέχρι μόνου τρίτου βαθμού, καί πά-
σης άξίας στερείται, καί των άπδ τού πρώτου άνδρδς
είς αύτην έλθόντων προφάσει $ροη$ΟΠ} η κατά βού-
λησιν τού τελευτήσαντος * μηδενδς των είρημένων
δέκα προσώπων ευρισκομένου, χώρα τφ φίσκφ · ούτε
της πρδς γάμου δωρεάς άπολαύει. Εί δε καί κληρο-
νόμος έγράρη, εί μέν μερική, τδ μέρος αύτής παρά
τοΤς συγκληρονόμοις μένει · εί δε μόνη έγράφη, είς
τους έξ άδιαθέτου δ κλήρος Ερχεται * εί δέ άτιμία
λύεται, δεήσεως παρ’ αύτής τφ βασιλεΐ προσαγομέ-
νης, καί φιλοτςμουμένου τούτο · παίδων δέ αύτή έκ
τού προτέρου συνοικεσίου δπόντων, ούκ άλλως της
τοιαύτης τεύξεται φιλοτιμίας, καί των άλλων ποινών
καί τής άτιμίας άπαλλαγήσεται, εί μή τής ούσης
αύτη ουσίας έν τφ δευτερογαμεΤν, τοΐς παισί δωρή-
σεται κατά χρήσιν καί δεσποτείαν, ώς βιβλ. ε* τού
κώδ., τίτ. θ’, διάτ. a’ καί β’, και kv τή περί γάμων
Νεαρ$ * "Εστι δέ καί άκινδύνως καί άζημίως έντδς
τού πενθίμόυ χρόνου γαμεΤν, τουτέστιν άπδ κελεύ-
σεως * καί ίτε έν τφ πενθίμφ χρόνφ τέκη, ώς βιβλ.
γ’ των διάτ,, τίτ. β’, διάτ. ι’, ια’ · περί δέ άθεμίτων
καί κεκωλυμένων γάμων, διαλαμβάνει δ ε’ καί ζ“*
και δ ζ* τίτ. τού ε* βιβλ. τού κώδ., καί βιβλ, κγ’, τίτ.
β\ διάτ. λη’, να’, νε’, ξζ’.
ΚΕΦΑΛ. Γ’. — Περί τών ύπονοουσών άποθα-
νεΤν ιούς δνδρας αύτών άπολιμπανομένους, καί
γαμουσών.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ζ γ*.
{'γ’φ *Η άναχωρήσαντος τού άνδρδς καί άγανούς
δντος, πρδ τού πεισθήναι περί τού θανάτου αύτού,
έτέρφ συνοικούσα μοιχαται * ώσαύτως καί στρΧτιώ-
τιδες at τών άνδρών άιρανών δντων γαμηθεΤσαι, τφ
**ExBisil. can. 31, 36,46.
( 63t tempus decennale ; ai consideres eos debere
versari cum catechumenis, nunc eos sic dispensa.
Sin autem vides quod decipere velit, et acerbitate
adhuc in eo opus sit, fac id quod Deus tibi sug-
gesserit ; id semper sequens quod in usu est vim-
que obtinet. Nam cum iis sis in locis, eorum
mentes melius nullo cognoscere potes.
Textus .415 Civilis lex iterum smpiusve repeti-
tas non punit nuptias. [Inierim] tamen parentibus
qui superstitibus ex priore conjuge liberis nuptias
terant, lucrorum amissionem inducit. De quibus
late tractat lit.9, lib. 5 Cod.,et Novella de nuptiis.
Ad baec vero mulier propter commistionem sangui-
nis, annum lugubrem exspectare cogitur : quod
in viris locum non habet. Qu m itaque post mortem
viri ante completum aonum nubit, infamis reddi-
tur: dequeamplius triente substantiae sum secundo
marito donare, aut in testamento relinquere non
potest. Quin ipsa etiam ex haereditate, aut legato,
aiit mortis causa donatione nil consequitur: sed
haec ejus qui reliquit haeredes capiunt. Et si quid
ipsi prior maritus reliquerit, capiunt [illud grada-
tim decem personae, hoc estascendenteset descen-
dentes; et ex transverso usque ad secundumgra-
dum. Ab intestato vero cognatis ipsius ad tertium
duntaxat usque gradum succedit. [Denique] etiam
omni dignitate, quaeque a priore marito [vel] oc-
casione sponsalium munerum, vel [ipsius]morien-
tis voluntate ad illam pervenerint, privatur. Quod
si nullus dictarum decem personarum inveniatur,
locus [fit] fisco. Neque [vero] donatione propter
nuptias fruitur. Atque si haeres etiam scripta fue-
rit, si quidem ex parte, ejus portio apud cohaeredes
manet : sin ex asse, ad (successores] ab intestato
haereditas abit. Cseterum infamia aboletur, si ipsa
imperatori preces offerat, illeque istud largiatur.
At si ipsi liberi ex priore matrimonio supersint,
non aliter ea benignitate potietur, nec aliis poenis
aut infamia liberabitur, quam si semissem subs-
tantiae sum, nam cum nuptias iteraret habuit, [et]
ususfructu et dominii [jure] illis donet: 414 que-
madmodum lib. 5. Cod«tit.9,const.l et 2, et novella
de nuptiis traditur.] Interdum tamen citra pericu-
lum et damnum intra annum lugubrem nubit : ex
principis videlicet jussu, et quando in lugubri an-
no peperit : ut lib. 3. Dig·, tit. 2, digest. 10, Π
[docetur ] De illicitis porro et interdictis nuptiis
tractant, tit. 5, 6, 7, lib. Y Cod., et lib. 23, tit.
2, digest. 38, 51, 55, 67.
CAP. III. — De feminis , quos viros suos ab -
sentes obiisse putantes nubunt .
Concilii acumenici vi canon 93.
93. Uxor 10 viri qui secessit et non apparet, an-
tequam de ejus inorte certior facta sit, alteri coha-
bitans adulteratur. Similiter et militum uxores,
quae non apparentibus maritis nupserunt, in eam-
903 ΡΗ0ΤΠ PATRIARCHA C P. 904
dem rationem incidant ; quemadmodum et quae
propter mariti peregrinationem, reditum non ex-
spectant.Sed res hic quidem aliquam sentam ha-
bet,quod sit major ejus mortis suspicio. Ea autem,
quae illi qui ad tempus erat ab uxore relictus,
nupsit per ignorantiam, deinde dimissa est quod
prior ad ipsum redierit, est quidem fornicata, sed
per ignorantiam ; a matrimonio ergo non arcebi-
tur, rectius autem, si sic manserit.Sin autem mi-
les aliquanto post tempore redierit, cujus uxor
propter longam illius absentiam alteri viro con-
juncta est, is si velit, propriam uxorem recipiat,
ipsi venia propter ignorantiam data, eique qui
illam in secundis nuptiis domum duxit.
4itt Bosilii canone s 31, 36, 46.
31. Cujus vir discessit, nec comparet, ea ante-
quam de ejus morte certior facta sit, una cum
alio habitans moechatur.
36. Hilitum uxores, quae maritis suis non com-
parentibus, nupserunt, rationi eidem subjiciun-
tur, cui et illae, quae ob peregrinationem marito-
rum, reditum non exspectavere : sed tamen res
nonnullam hic veniam admittit, quod major sit
mortis suspicio.
46. Quae viro ad tempus ab uxore derelicto in-
sciens nupsit, si deinde dimissa est, quod prior ad
ipsum reversa sit, fornicata quidem est, sed im-
prudens. A matrimonio ergo non arcebitur, sed
melius est si sic permaneat.
Quae de repudiis disserit novella 417, ait : Si
miles, scholaris, foederatus, aliusve [quispiam]
armatus in expeditionibus degat, quotcunque annis
[abfuerit,] ipsum ejus uxor exspectato, tametsi
nullas ab ipso litteras accipiat. Quod si ipsum
decessisse audierit, ne [adhuc quidem] nubito,
nisi prius [vel] per se, vel per parentes suos,
aliumve fide dignum primores et chartularios
numeri, in quo ille] militare [solet], et tribunum
interrogarit, an revera mortuus sit, et illi propo-
sitis sacrosanctis Evangeliis ipsiim mortuum esse
in instrumento deposuerint. [Ea] autem acta
mulier capito, ac dein [adhuc] annum exspectato,
tumque [denique] legitime nubito. Si vero contra
hoc proscriptum nupserit, et ipsa, et qui ipsam
duxit, ut adulteri, puniuntur. At si qui deposuerunt
mentiti esse probentur, militia privantur, et decem
libraram [auri] multaro dant [illi] quem mortuum
esse dixerunt, atque [is] si velit, 416 uxorem
suam recipiendi facultatem habet. Si scholaris
erat, a primoribus scholas et actuario dicta depo-
sitio fiat : sin foederatus, ab ipsius optione.
CAP. IV. — De iis qui divortium faciunt .
Apostolorum canon 5.
5. Episcopus, vel presbyter vel diaconus, etc.,
ut pag. 739.
Concilii Oangrensts canon 44.
44. Si qua mulier relinquit maritum, et vult re-
cedere, matrimonium abhorrens, sit anathema.
i αύτώ ύπύκεινται λάγψ, ψπερ καί at δια τήν Αποδη-
μίαν του Ανδρος μή Αναμείνασαι τήν έπάνοδον * πλήν
Ιχει τινα συγγνώμην τύ πράγαα ένταυθα, δια τύ
μάλλον πρύς θάνατον εΤναι την ύπύνοιαν · ή δέ τφ
καταλειφθέντι προς καιρόν παρΑ της γυ/αικύς κατα
Αγνοιαν γημαμένη, ξΐτα ΑφεθεΤσα, δια τύ έπανεέθε Τν
πρύς αύτύν τήν προτέραν, έπύρνευσε μέν, έν Αγνοίφ
δέ, γάμου γουν ούκ ιΐρχθήσκται * χάλλιον δέ έαν
μείνη ούτως. Et δέ γε 6 στρατιώτης έπανέλθοι χρύνφ
ποτέ, ου ή γυνή διΑ τήν έπί πολύ έκείνου άπολειψιν
έτέρφ συνήθη Ανδρι, ουτος εΐ προαιρείται, την οΐ-
χείαν αύθις Απολαβέτω γυναΤκα, συγγνώμης αυτή
έπΐ τη Αγνοίφ διδομένης, και τφ ταύτην ιΐσοικισα-
μένφ κατα βαώταρο # γάμον Ανδρι.
Βασιλείου κανών λα’, λ<7”, μζ"\
I λα*. *Η Αναχωρήσαντος τού Ανδρύς καί Αφανούς
δντος, πρύ του πεισθήναι περί του θανάτου αυτού
έτέρφ συνοιχήσασα, μοιχάται.
λζ"’. Ετρατιώτιδες αΐ των Ανδρών Αφανών βντων
γαμηθεΤσαι, τφ αυτψ ύπύχεινται λάγφ, ψπερ καί at
δια την Αποδημίαν των Ανδρών μή Αναμείνασαι τήν
έπάνοδον · πλήν έχει τινΑ συγγνώμην xb πράγμα έν-
ταύθα, διΑ xb μάλλον πρύς θάνατον είναι την ύπύ-
votav.
μ<Γ. fH δέ τφ κατα) ειφθέντι πρύς χαιρύν παρα
τής γυναιχδς κατά Αγνοιαν γημαμένη, είτα ΑφεθεΤσα
διΑ τύ έπανελθεΤν πρύς αύτύν την προτέραν, έπορ-
νευσε μέν, έν Αγνοια δε * γάμου ούν ούκ εΐρχθήσεται *
χάλλιον δέ έΑν μείνη ούτως.
'H περί βεπουδίων διαλεγομένη ρδ/ Νεαρά φησίν,
, ώς έαν στρατιώτης, ή σχολάριος, ή φοιδεράτος, ή
' Αλλος ένοπλος, έν έξπεδίτφ διάγει ύσουσδήποτε ένιαυ-
τούς, περιμένέτω αύτύν ή αυτού γαμέτη, καν μή
γράμματα ή Απύκρισίν έδέζατο παρ* αυτού * εΐ δέ
Ακούσει αύτύν τελευτήσαι, μή γαμείτω, εΐ μή προ-
τερον δι* έ αυτής, ή των γονέων αύτής, ή έτέρου
Αξιόπιστου τούς πριύρας τού Αριθμού, και τούς χαρ-
τουλ αρίους έν φ στρατεύεται, και τριβούνον έρωτήση
εΐ τη Αληθείφ έτελεύτησε * κΑκεΤνοι των Αγίων Εύαγ-
γελίων προκειμένων κατάθωνται αύτύν τελευτήσαι *
καί τήν πράξιν ή γυνή λαμβανέτω, καί μετά το λα-
βεΤν μενέτω ένιαυτον, καί τέτε νοαίμως γαμείτω ·
ει δέ παρα ταύτην τήν διάστιξιν γαμήσει, καί αυτή
καί δ λαβών αύτήν, ώς μοιχοί τιμωρούνται. Et δέ ot
καταθέμενοι δειχθώσι ψευσάμενοι, Αποστρατεύονται,
καί δέκα λίτρων ποινήν διδύασιν φ εΤπον ΑποθανεΤν *
καί Ιχει Αδειαν, εΐ βούλοιτο, τήν Ιδίαν ΑναλαβεΤν γα-
μετήν. Et δέ σχολάριος ήν, παρα των πρώτων τής
σχολής και τού Ακτουαρίου ή λεχθεΐσα γινέσθω κατά-
θεσις * (I δέ φοιδεράτος, παρα τού ύπτίονος αυτού.
ΚΕΦΛΛ. Δ\ — Περί των διαζευγνυμένων.
Άποστύλων κανών ε\
ε\ Επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, κ. τ. λ.
Συνύδου Γάγγρας κανών ιδ*.
ιδ\ Εϊ τις γυνή καταλιμπάνετ τύν Ανδρα, καί1
ΑναχωρεΤν έθέλοι βδελυττομένη τύν γάμον, Ανάθεμα
έστω.
905
906
SYNTAGMA CANONUM. - TlT. ΧΠΙ, CAP. IV.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρβ’. A Concilii Carlhagineiuis canon 108.
Iltpl των τούς άνδρας ή τάς γυναίκας άπο- De his qui Uxores, aut QUCC VtrOS dimittunt ,
λυόντων ινα ούτως μείνωσιν. ut 8\C maneant .
p£\ 'Ήρεσεν ώστε /ατά την ευαγγελικήν κ αί άπο- 402. Placuit 41, Ut secundum evangeliCAm et
στολικήν έπιστήμην, μήτε δ άπό γυναικός έχθείς, apostolicam disciplinam, neqae dimissus ab uxo-
μήτε ή άπδ άνδρδς καταλειφθεΤσα έτέρφ αυζευχθή, re, neque dimissa a marito, alteri conjungatur ;
άλλ’ ή ούτως μείνωσιν, ή έαυτοΤς καταλλαγώαιν sed ita maneant, aut sibimet reconcilientur : quod
ούπερ έάν καταφρονήοωαι, πρδς μετάνοιαν κατανα* si contempserint, ad poenitentiam redigantur 49.
γκασθώσιν · έν ψ πράγματι, νόμον βαοιλικδν έκτε- In qua causa legem imperialem (31) petendum
Οήναι χρεών έστιν αΐτήσαι. est promulgari.
Συνόδου οικουμενικής 2κτης κανών πζ*. Conditi (BCUmenici VI Canon 87.
πζ’. *Π τδν άνδρα καταλιπούσα μοιχαλίς έστιν, ε! 87. Qu® 43 maritum reliquit, est adultera, si
έπ* άλλον ήλθε, κατά τδν Ιερδν καί θειον Βασίλειον, venerit ad alium, ut vult sacer et divinus Basi-
Vx τής ’ίερεμίου προφητείας άριστα τούτο άναλεξά- lius, qui ex Jeremia propheta hoc Optime eolle-
μενον, 8τι 'Εάν γ^νητιι γυνή άνδρι Ιτέρψ, ούκ έπι- git ‘ Quod si alit viro uxor fuerit, ad maritum
στρέψει πρδς τδν άνδρκ αυτής, άλλά μιαν νομένη g XtlttWI Ηθη convertetur, sed polluta polluetur 4*.
μιανθήσεται · καί πάλιν · *o Ιχων μοιχαλίδα, άφρων Et rursus : Qui autem detinet adulteram , est in -
καί ασεβής · εΐ ού* φανή του άνδρδς άλόγως άναχω- sipiens et impius 1δ. Si ergo praeter rationem a
ρήσασα, δ μέν συγγνώμης άξιός έστιν, ή δέ έπι τι- marito 417 recessisse visa sit, ille quidem venia
μίων · ή δέ συγγνώμη τουτψ πρδς τδ κοινωνεΤν τή dignus est, haec vero poena. Illi autem venia
'Εκκλησή δοθήσεται * δ μέντοι κχταλιμπάνων τήν dabitur, ut Ecclesiae communicet. Sed ei qui le-
νομίμως συναφθεΤσαν αύτψ γυναίκα, καί έτέρχν gitime sibi datam uxorem relinquit, et aliam du-
Αγόμενος, κατά τήν τού Κυρίου άφόφασιν, τψ τής cit, e Domini sententia 48 est adulterii judicio
μοιχείας ύπόκειται κρίματι * κεκανόνισται δε παρά obnoxius. A Patribus enim nostris Statutum est,
των Πατέρων ή μών, τούς τοιούτους ένιαυτδν προσ- Ut qui Sunt ejusmodi 47, anuum defleant, biennio
κλαίειν, διετίαν έπακροάσΟαι, τριετίαν ύποπίπτειν, audiant, triennio substernantur, ct septimo cum
καί τώ έβδόμω συνίστασθαι το?ς πιστοΤς, καί ούτω fidelibus consistant, et SIC oblatione digni ha-
τής προσφοράς καταξιούσθαι, έάν μετά δακρύων beantur,
μετανοήσωσιν .
Βασιλείου κανών θ’, λε', μη’, οζ\ Basilii canones 9, 35, 48, 77.
θ*. *Η δέ τού Κυρίου άπόφασις, κατά μέν τήν τής^, 9· 4Sque viris et mulieribus convenit secundum
άννοίας Ακολουθίαν, έξ ίσου καΐ άνδράσι καί γυναιξίν sententiae consecutionem quod a Domino pronun-
άρμόζει περί του μή Ιξεΐναι γάμου έξίστασθαι παρ- tiatum est,non licere a matrimonio discedere, nisi
εκτδς λόγου πορνείας · ή δ! συνήθεια ούχ ούτως ob fornicationem. Consuetudo autem non sic se ha-
Ιχει · άλλ’ έπί μέν τών γυναικών, πολλήν εύρίσκομεν bet,sed mulieribus quidem multa accurate obser-
τήν άκριβολογίαν, του μέν 'Αποστόλου λέγοντος, δτι vari deprehendimus, cum Apostolus quidem dicat:
*0 κολλώμε*/ος τη πόρνη ’έν σώμά δστι · τού δέ *ΐερε- Quod qui adhaeret meretrici , fitunum corpus 48 ;
μίου, δτι ’Εάν γένηται γυνή άνδρι έτέρψ, οδκ έπι- Jeremiae vero: Quod si fuerit mulier cum, alio vi·
στρέψει πρδς τδν άνδρα αύτής, άλλά μιαινομένη ro,noiireveftetur ad Virum SUUm,Sed pollutapol·
μιανθήσεται · καί πάλιν · *ο Ιχων μοιχαλίδα, άφρων luetur**; et iterum : Qui habet adulteram, stultus
καί άτεβής · ή δέ συνήθεια, καί μοιχεύσαντας αν- est et impius *0. CoDSlIftudo autem etiam adulteros
δρας, κα\ έν πορνείαις δντας, κατέχεσθαι ύπδ νυναι- viros et in fornicationibus versantes jubet a mulie-
κών προστάσσει · ώστε ή τψ άφεΐμένψ άνδρι συνοι- ribus retineri. Quare quae una cum viro dimisso
κούσα, ούκ οΐδα εΐ δύναται μοιχαλίς χρηματίζειν · τδ habitat, nescio an possit adultera appellari. Crimen
γάρ έγκλημα Ινταύθα, τής άπολυσάσης τδν άνδρα enim hic attingit mulierem, quae virum dimisit,
άιττεται, κατά ποίαν αιτίαν άπέστη τού γάμου * ε’ίτε quanam de causa a conjugio discesserit. Sive enim
γάρ τυπτομένη μή φέρουσα τάς πληγάς, ύπομένειν ^ percussa plagas non ferat, ferre satius erat quam a
έχρήν μάλλον, ή διαζευχθήναι τού συνοικούντος * είτε conjuge separari : sive damnum in pecuniis non
τήν είς τά χρήματα ζημίαν μή φέρουσα, ούδέ αύτη ferat, ne haec quidem justa excusatio : sin autem,
ή πρόφασις αξιόλογος * εΐ δέ διά τδ έν πορνείφ αύτδν quoniam ipse vivit in fornicatione, non habemus
ζην, ούκ ^σχομεν τούτο έν τή συνηθείφ τή έκκλησι*- hanc in ecclesiastica consuetudine observationem,
στική τδ παρατήρημα · άλλά καί άπίστου άνδρδς imo vero ab infideli viro non jussa est mulier se-
χωρίζεσθαι ού προσετάχθη γυνή, άλλά παραμένειν parari, sed propter eventiim incertum remanere,
διά τδ άδηλον τής έκβάσεως* Τ( γάρ οΐδας, γύναι, Quid enim sic,mulier , an virum salvum sis factu·
tl τδν άνδρα σώσεις ; ώστε ή κατα)ιπούσα, μοιχαλίς να 91 ? Quare, qu% reliquit, est adultera, si ad
44 Cone Milevit. n, cap. 7. ; Afric. 69 c. Matlh. v, 32; I Cor. vn, 10, H. 43 Can. 9, 21
44 Jerem. ni, 1. 4$ Pro?, xvai, 22. 40 Matth. v, 32. 47 Can. 67. Basilii Magni. 48 I Cor. vi, 16*
19 Jerem. iu, 1. Prov. xvih, 22. 9ι I Cor vii, 16.
(31) Quae non legitur tunc impetrata. Vide August. serm. 49, inter 50 bom.
Patrol Gr. ciy«
29
907
PHOTII PATRIARCHAE CP.
908
aliam viram accessit. Qui autem relictus est, di-
gnus est renia, et quae una cum eo habitat, non
condemnatur. 418 Sed si vir, qui ab uxore dis-
cessit, accessit ad aliam, est et ipse adulter, quia
facit ut ipsa adulterium committat; et quae una
cum ipso habitat, est adultera, quia alienum vi-
rum ad se traduxit.
. 35. In marito ab uxore derelicto consideranda
derelictionis causa : ac si eam praeter rationem
secessisse constiterit, ille quidem dignus venia,
haec vero multa. Venia autem ei, ut Ecclesiae
communicet, dabitur.
48. Quae a marito relicta est, mea quidem sen-
tentia, manere debet. Si enim Dominus dixit: Si
quis relinquat uxorem, excepta fornicationis cau-
sa, facit eam moechrari ** : ex eo quod eam
adulteram vocet, praeclusit ei conjunctionem cum
alio. Quomodo enim possit vir quidem esse reus,
ut adulterii causa, mulier vero inculpata, quae
adultera a Domino ob conjunctionem cum alio
appellata est ?
77. Qui relinquit legitime sibi copulatam mu-
lierem, et aliam ducit, ex Domini sententia adul-
terii subjicitur judicio. Sed statutum est Patrum
nostrorum canonibus, ut ii anno fleant, biennio
audiant, triennio substernantur, septimo consis-
tant cum fidelibus, et ita oblatione digni habean-
tur, si cum lacrymis poenitentiam egerint.
Textus. De disjunctione matrimoniorum multis (
locis civilis 419 lex disserit, maxime autem in lib.
xxv,tit.2,et lib.v, cod. tit. 4 7 et Novella de nuptiis.
Perfectius autem Novella 117 [ut quae] expresse
causas exponit ob quas [aut] maritus aut uxor re-
pudium mittere possint. Atque [maritus quidem]
dotem lucratur, ejus dominium liberis ex eo ma-
trimonio superstitibus servaturus, si [cum mulier]
aliquos imperatoriae majestatis insidiari sciret,
[id] marito suo non manifestaverit : illam {ma-
ritus] de adulterio accusaverit, et convicerit : si
quocunque modo vitae mariti insidias collocaverit
aut aliis id [agentibus] conscia illi non manifesta-
verit: si [una] cum extraneis viris nolente marito
agitet convivia, aut cum [iis se] lavet : si nolente
marito extra aedes maneat, non [tamen] apud suos j
parentes, extra quam si ipse citra dictas causas
ipsam expulerit. Mulier autem mittit repudium,
donationemque propternuptias,ejus dominium ex
eo matrimonio superstitibus liberis servatura, Iu*
«Matth. v, 32.
(32) Leges civiles, ad divortium quod attinet, haud
raro repugnasse juri ecclesiastico, imo et evange-
lico, nimis heu exploratum est. Caeteroqui pro do-
ctrina et constante traditione ecclesiastica legantor,
compendii gratia, que docte scribuntur in insigni
opere: Traaition ou histoire de VEgliss sur te sacre -
ment du martage , t. III, p. 164, seqq. praecipueque
p. 224, verba Nazianzem ex orat. 31 : Lex quidem
Aci έπ# αλλόν ήλθεν ανδρα * δ δε καταλειφθεις συγ-
γνωστδς, καί ή συνοικούσα τώ τοιούτψ ού κατακρί-
νεται * et μέντοι δ άνήρ δ άποστάς της γυναικδς έπ*
άλλην ήλθε, καί αυτδς μοιχός · διδτι iroteT αδτήν μοι-
χευθήναι, και ή συνοικούσα αυτψ μοιχαλίς, διδτι
άλλδτριον ανδρα προς έαυτήν μετέστησεν.
λε\ *Επι δ! του καταλειιρθέντος άνδρδς δπδ τη;
γυναικδς, τήν αΙτίαν χρή σκοπεΤν της έγκαταλείψεως,
κίν φανή άλδγως άναχωρήσασα, δ μεν συγγνώμης
έστιν άξιος, ή δΐ έπιτιμίου · ή δΐ συγγνώμη τούτψ
πρδς τδ κοινωνεΐν τή Έκκλησίφ δοθήσεται.
μη1. *Η δε έγκαταλεκρθεΤσα παρά τού άνδρδς,
κατά την έμήν γνώμην μένειν δφείλει άγαμος * εΐ γάρ
δ Κύριος είπεν · ’Εάν τις καταλιπ^ γυναΤκα έκ-
8 τδς λδγου πορνείας, ποιεΤ αύτήν μοιχευθήναι,
έκ τού μοιχαλίδα αυτήν δνομάσαι, άπέκλεισεν
αδτήν τής πρδς Ετερον κοινωνίας · πώς γάρ δύ-
ναται δ μεν άνήρ υπεύθυνος είναι ώς μοιχείας αίτιος,
ή δέ γυνή άνέγκλητος είναι, ή μοιχαλίς παρά τού
Κυρίου διά τήν πρδς Ετερον ανδρα κοινωνίαν προσ-
αγορευθεΤσα ;
οζ\ Ο μέηοι καταλιμπάνων τήν νομίμως συν-
αφθεΤσαν αύτψ γυναίκα, καί έτέραν άγδμενος, κατά
τήν τού Κυρίου άπδφασιν, τψ τής μοιχείας δπδκειται
κρίματι * κεκανύνισται δε παρά των Πατέρων ήμών,
τους τοιούτους Ενιαυτδν προσκλαίειν, διετίαν έπ-
ακροάσθαι, τριετίαν δποπίπτειν, τψ έδδδμψ συνίστα-
σθαι τοΤς πιστοις, καί ούτω τής προσφοράς καταξιού-
σθαι, έάν μετά δακρύων μετανοήσωσιν.
* Περί διαζεύξεως γάμου, έν πολλοΤς τδποις δ πολί-
τικος διαλέγεται νδμος (32), και μάλ'στα βιβλ. κε*
τίτ. β*, και βιβλ. ε* τού κώδ., τίτ. ιζ*, και έν τή περί
γάαων Νεαρφ * τελειδτερον δέ ή ριζ' Νεαρα, βητώς
έκτιθεμένη τάς αΙτίας καθ ας δ άνήρ ή ή γυνή δυνα-
ται βεπουδίου στελλο μενού, εύλόγως λύσαι τδν γά-
μον * είσΐ δέ αΐτίαι καθ’ άς δ άνήρ εύλδγως σιέλλει
βεπούδιον, καί τήν προίκα κερδαίνει, τήν δεσποτείαν
αυτής φυλάττων τοΤς έκ τού αυτού γάμου παισίν εί-
περ είσιν, έάν σύνοιδέ τινας έπιβουλεύοντας τή βα-
σιλείφ, καί τψ Ιδίψ μή φανερώση άνδρί * έαν αυτής
περί μοιχείας κατηγορή καί άποδειξη * έάν έν οιψδή-
ποτε τρδπψ τή ζωή τού άνδρδς δπιβουλεύσ^, ή τούτο
έτέροις συγγινώσκουσα. μή φανερώσ^ αυτψ * έάν
έξωτικοΤς άνδράσι συμποσιάζη ή συλλούηται μή βου-
^λομένου τού άνδρδς * έάν μή βουλομένου αυτού, Εξω
τού οίκου μείνει παρά τοΤς γονεΰσιν αυτής · εΐ μή
αύτδς χωρίς των είρημένων αίτιων αυτήν έξωθή * ή
δί γυνή στέλλει βεπούδιον, καί τήν πρδ γάμου δωρεάν
κερδαίνει, τήν δεσποτείαν φυλάττουσα τοΤς έκ τού
omnes ob causas libellum dat repudii : ai Christus
non ob omnem causam , sed separari tantum ab adul-
tera UXOre permittit : Ό μέν νδαος κατά πάσαν αιτίαν
τδ άποστάσιον δίδωσι, Χρίστος δ1 ού κατά πάσαν
αΐτίαν, άλλά συγχωρεΐ μεν μύνον χωρίζεσθαι της
πδρνης. Idem infra dicendum ad ea que de con-
cubinatu referuntur ex legibus.
909
910
SYNTAGMA CAftONUM.
αύτού γάμου παισίν, είπερ είσίν, έάν τι κατά της βα- Α
σι λεία; βουλεύσητάι * ή τούτο συνειδως έτέροις, μή
φανέρωση τη βασιλείς δι* έαυτού ή δι* έτέρου · έάν
οίψδήποτε τρόπψ τη ζωή αυτής έπιοουλεύση, ή τούτο
συνειδως έτέροις, μή φανερώση αύτή καί σπουδάση
κατά τούς νόμους έχδικήσαι * έάν τη σωφροσύνη αυ-
τής είς τδ μοιχευθήναι σπουδάση έπιβουλεύσαι * έάν
κατηγορήσας αύτής δ άνήρ κερί μοιχείας, μή άπο-
δείξη * έπί τούτου δε ού μόνον την πρδ γάμου δωρεάν
δ άνήρ ζημιούται, άλλά καί Ετερον τρίτον αύτής,
έκ τής άλλης αυτού περιουσίας * καί τάς τιμωρίας
ύφίσταται, ας Εμελλεν ή γυνή καταδικαζομένη ύφίστά-
σθαι · έάν έτέρφ συνοική έν τψ αύτψ οικψ ή τη
αύτή πόλει, καί παρ’ αύτής, ή δι* έτέρου δπομνησθείς
μή άπόσχοίτο * καί έπί τούτου δέ Ετερον μέρος τής
πρδ γάμου δωρεάς κερδαίνει, καί αύτού τήν δεσπο- |
τείαν φυλάττουσα τοΐς έπί γάμου παισίν · έάν ού^
παρά ταύτας τάς αΙτίας άνήρ στείλη ^επούδιον, άπόλ-
λει τήν δωρεάν καί άλλο τρίτον αύτής · el δε ή γυνή
στείλη άλογον ^επούδιον, άπόλλει τήν προίκα, καί
πρδς τούτοις μοναστηρίψ έμβα'λλεται πάσαν τήν
ζωήν αύτής, καί τά πράγματα αύτής διαιρούνται ·
καί οι μέν παΤδες λαμβάνουσιν ούγγίας η', τδ δέ
μοναστήριον ούγγίας δ* · ε! δέ ούκ είσί παΤδες άλλα
γονείς μή συναινέσαντες τψ (δεπουδίψ, αύτοί μεν
λαμβάνουσιν ούγγίας δ’, τδ δέ μονάστήριόν ούγγίας
η* · εΐ δε συνήνεσαν, 8λην τήν ούσίαν τδ μοναστήριον
λαμβάνει* δυνατόν δέ ταϋτα λέγειν καί έπί άνδρδς άλό-
γως βεπουδιατεύοντος έκ τής ριζ* Νεαρας, λεγούσης
Τσας εΤναι τάς ποινάς των αλόγων βεπουδίων * καί τδν
άνδρα δμοίως ύποκεΤσθαι τοΤς κατά γυναικδς 6ρι-<
σθεΤσιν · άζημίως διαλύεται γάμος, έάν δ άνήρ έπί
τριετίαν μετά τήν άρχήν τού γάμου μή δυνηθή τη
γαμέτη συγγενέσδαι, καί διά τδ μονάσαι, καί έάν δ
άνήρ αιχμάλωτος γένηται, καί άδηλον μείνη έπί
πενταετίαν εΐ ζή.
Τύ δέ κατά συναίνεσή πρδς τδ συμφωνούμενον
λύειν τδν γάμον, εΤρητο μέν πρώην * άνηρέΟη δέ έκ
τής είρημένης ριζ* Νεαράς, αύθις δέ άνεκαινίσθη ύπδ
'Ιουστινιανού τού βασιλέως * καί τήν άπροικον γα-
μετήν δ άνήρ άλόγως έκβάλλων, δίδωσιν αύτή τδ τέ-
ταρτον τής αυτού περιουσίας τής καΟαράς · εί δέ
συμβή παΤοας είναι πλείονας των τριών, ού τδ τέ-
ταρτον άλλα παιδδς ένδς άναλογίαν λαμβάνει · ού 1
δύναται δέ τδ διδο'μενον αύτή, δπερβαίνειν τάς ρ*
τού χρυσού λίτρας* ούχ ύπόκειται δέ τούτοις ή άπροι-
κος γυνή, άλόγως τού άνδρός άναχωρούσα, ώς ή
αύτή ριζ’ Νεαρά.
Τοσοΰτον δέ άκώλυτός έστιν ή των γάμων διάλυ-
σις, βτι εΤρηται βιβλ. με’, τίτ. α', διάτ. ιε*, ώς έάν
τις των συνοικούντων δμολογή ποινήν, έκ τού παρ’
αιτίαν αυτού λυ&ήναι τδν γάμον, ούκ ε^βωται ·
αρκεί γάρ ή τψ νόμψ έπί των τοιούτων ώρισμένη
ποινή * εί μή άρα καί ή έπερώτησις τοσαύτην πε-
ριέχει * καί διάτ. ρλδ* τού αύτου τίτ. 8τι ού καλώς
έπερωτώ τι να ποινήν έκ τού μή γαμηβήναί μοι *
- ΤΙΪ . ΧΠΙ, CAP. IV.
craiur,si conira majestatem imperatoriam [mari-
tus] consilium captaverit, vel ejus conscius, maje-
stati non manifestaverit per ipsum vel per alium :
490 si quolibet modo maritus uxoris vitae insidias
posuerit, aut aliis dehocconsultantibusscienspru-
densque non manifestaverit ipsi, nec secundum le-
ges vindicare studuerit : si castitati ipsius, ut ad-
ulterio polluatur, insidiari lentaverit :si maritus,
ubi uxorem de adulterio accusaverit, [crimen] non
probaverit. His vero de [causis] maritus non solum
donatione propter nuptias multatur, verum etiam
alterum ejus trientem ex aliis suis bonis [amittit:]
[cum] et poenas sustinet, quas mulier damnata su-
stentura fuisset.Si [maritus] alteri in eadem domo
eademve civitate cohabitet, et ab uxore aut ab alio
admonitus non abstineat : etiam de hac [causa]
trientem donationis ante nuptias alterum [uxor]
lucratur, donationem ejus matrimonii liberis ser-
vatura.Si igitur extra has causas maritus repudium
miserit, donationem [propterniiptias]ejusquealte-
rum trientem perdit.Sin mulier citra rationem re-
pudium mit(at,dotem perditet insuper per omnem
vitam suam in monasterium conjicitur, bonaque
ejus [ita] dividuntur, ut liberi octo uncias, mo-
nasterium vero quatuor capiat. At si liberi non
fuerint, parentes autem [sint,] qui repudio non
consenserint, illi uncias quatuor, monasterium
octo capit. Sin vero consenserint, monasterium
universam substantiam percipit. Possunt autem
haec etiam de viro citra causam repudiante dici,
[idque] ex Novella 11 7, quae poenas temerariorum
repudiorum aequales, et virum statutisin mulierem
[poenis] ex aequo obnoxium esse, dicit. Caeterum,
sine damno solvitur matrimonium, si maritus per
triennium post initum matrimonium cum uxore
coire non potuerit, propter vitam monasticam
etiam, et si maritus ab hostibus captus fuerit, ac
an vivat ad quinquennium ignoretur.
Textus. Quod porro consensu 491 conjuges in-
ter se matrimonium dirimere [possint] dictum
fuit olim, abrogatum autem est per dictam 147
Novellam, sed postmodum renovatum ab impera-
tore Justino. Plane qdi maritus indotatam uxorem
citra rationem ejicit, dat illi purae substantiae suae
quadrantem. At si forte plures tribus liberi sint,
mon quadrantem, sed unius liberorum portionem
[illa] accipit. Non potest autem quod illi datur,
centum auri libras excedere. Huic [dationi] ta-
men quas dotem non intulit mulier, si citra ra-
tionem a marito divertat (quomodo eadem 417
Novella [tradit]) non est obnoxia.
Textus. Usque adeo autem matrimoniorum dis-
solutio impediri nequit,ullib. xlv, tit.l ,digest.1 9
dicatur: Quod si quis conjugum poenam spoponde-
rit,si culpa sua divortium fiat, [promissio] non va-
let. Sufficit enim in talibus a lege constituta poe-
na : nisi si stipulatio tantumdem comprehendat
et ejusdem tit. digest. 134. Non recte stipulor ab
aliqua poenam, si mihi non nubat, neque item quae
912
91 1 PHOTH PATRIARCHA CP.
mihi jam nupta est, ab ea poenam stipulari pessum,
ai divortium fecerit. Eadem etiam de muliere a
marito stipulante [intelligenda sunt] et lib. vui,
cod. tit. 38, conat. 2. Invalide quis paciscitur, ne
aibi divortium facere non liceat : et qu« poena in
hac stipulatione constituta est, irrita est.
GAP. V. — De fornicatione , adulte) io , itupro
et masculorum concubitu .
Apostolorum canon 61 .
60. Si adversus fidelem aliqua accusatio inten-
datur, ut fornicationis, vel adulterii, vel alicojus
alius prohibita» actionis, et convictus fuerit, ad
clerum non provehatur.
482 Concilii Ancyrani canon 20.
20. Si alicujus uxor, adulterata fuerit, vel quis
eam adulteraverit, oportet eum in septem annis
quod perfectum est assequi, per gradus qui eo
deducunt.
Concilii Neoeoesariensis canon 8.
8. Si alieujus uxor, etc., utpag . 585.
Concilii oecumenici vi canones 86, 87, 98.
86. Eosquiad animaram lapsus,etc.,iftpap.75l .
87. Quse maritum reliquit est adultera, etc., uf
pag. 906.
98. Qui alteri desponsam mulierem, etc., ut
pag. 894.
Bastlii canones 7, 18, 2f, 22, 25, 26, 30, 34,
37, 39, 49, 58, 59, 62, 77.
7. Masculorum et animalium corruptores, et
homicidae, et venefici, et adulteri, et idololatra,
eadem condemnatione digni habentur. Quare
quam in aliis habes formam, in iis quoque ser-
va. Ii autem qui triginta annos poenitentiam ege-
runt propter immunditiam, quam in ignorantia
fecerunt, quin recipiendi sint, ne dubitare qui-
dem nos oportet. Nam eos venia dignos efficit et
ignoratio, et spontanea confessio, et temporis
tanta diuturnitas. Fere enim lotam hominis aeta-
tem Satanae traditi sunt, ut discant non gerere se
turpiter. Quamobrem jube eos absque dilatione
suscipi, maxime si lacrjmas habent, quae tuam
clementiam flectant, et vitam ostendunt commi-
seratione dignam.
49518. De virginibus lapsis, etc., utpag.858.
21 .Si vir una cum uxore habitans, postea matri-
monio non contentus, in fornicationem inciderit;
fornicatorem eum judicamus, ipsumque longius 1
producimus in impositis poenis: sed tamen oano-
nem non habemus, qui eum adulterii crimini sub-
jiciat, si in solutam a matrimonio peccatum com-
missum sil: propterea quod adultera quidem, in-
quit, Polluta polluetur et ad virum suum non re·
vertetur 33; et, Qui adulteram detinet, stultus est
et impius**: sed qui fornicatus est, non excludetur
quominus cum uxore habitet. Quare uxor quidem
a fornicatione revertentem virum soum exci-
piet: vir vero pollutam e suis sedibus ejiciet. Atque
K ο8τε μην τήν ήδη γαμηθεΤσαν μοι, ποινήν έπερωτςν
δύναμαι, έάν λύηι τύν γάμον * τά αυτά καί περί
γυνχικύς έπερωτιύσης τον χνδρα * καί βιβλ. η* τού
κώδ., τίτ. λη\ διάτ. β9, 8τι άνισχύρως τι* πακτεύει
μή έξεΤναι αύτψ λύσαι τον γάμον, καί ουκ Ιβρωται
ή έπί τούτψ έπερωτηθεΤσα ποινή.
ΚΕΦΑΛ. Ε\ — Περί πορνείας, καί μοιχείας, καί
φθοράς, καί ά(5βενοκοιτίας.
Άποστύλων κανών ξα9.
ζ’.Ει τις κατηγορία γένηται κατά πιοτού πόρτας ή
μοιχείας ή άλλης τινύς άπηγοριυμένης πράξεως, καί
έλ§γχΟ·(η, είς κ)ήρον μή προαγεσθω.
Συνύδου ’Αγκύρας κανών κ9.
κ\ 9Εάν τίνος γονή μοιχευθή, ή μοιχεύο^ τις, έν
; έπτά ίτεσ ι δεΤ αύτύν τού τελείου τυχεΐν, κατά τους
βαθμούς τούς προάγοντας.
Συνύδου Νεοκαιοαρείας κανών V.
η*. Γυνή τίνος μοιχεοθεΤοα λαϊκού άντος, κ. τ. λ#
Συνύδου οικουμενικής έκτης κανών πζ"', πζ9, { η9.
π£*\ Τούς έπΐ ψυχών ύλίσθψ, κ. τ. λ.
πζ9. *Η τύν άνδρα καταλιποοοα μοιχαλίς έοτιν,
κ. τ. λ.
ή η*· *0 έτέρψ μνηατευθεΤσαν γοναΤκα, κ. τ. λ.
Σαοιλείου κανών ζ*, ιη9, κα9, κβ9, κε*, χζ-9, λ9, λδ9.
λζ9, λθ9,μθ9, νη9,νθ9, ξβ9,οζ9.
ζ*. ’Αββενοφθάροι, καί ζωοφθύροι, καί φονεΤς, καί
φαρμακοί, καί μοιχοί, καί είδωλολάτραι, τής αυτής
καταδίκης «1·ίν ήξιώμένοι * ώστε 6ν Ιχεις έπί των
άλλων τύπον, καί έπί τούτων φύλαξον * τούς δέ έν
τριάκοντα Ιτεοι μετανοήοαντας έπί τή άκαθαρσίφ
ήν έν άγνοίφ Ιπραξαν, ούδ άμφιβάλλειν ήμας προσ-
ήκεν είς το πάραδεξ ασθαι * ή τέ γάρ άγνοια συγγνώ-
μης αυτού; άζίους ποιεί, καί τύ έκούσιον τής έξ-
αγορεύσίως, καί ή παράταοις ή έν τοσούτψ χρύνψ
γενομένη · σχεδύν γάρ 8\ην γενεάν άνθρώποο παρ-
εδόθησαν τψ Σατάνφ, ινα παιδευθωσι μή άσχη-
μονεΤν * ώστε κέλευσον αυτούς ήδη άνυπερθέτως
δεχθήναι, μάλιστα εΐ καί δάκρυα Ιχοο7ΐ δύσω—
πούντα σου τήν εύσπλαγχνίαν, καί βίον έπιδείκνυν-
ται άξιον συμπαθείς.
ιη9. Περί των έκπεσουσών παρθένων, κ. τ. λ.
κα’.Εΐ άνήρ γυναικί συνοίκων, έπειδάν μή άρκεσθείς
τψ γάμφ είς πορνείαν έμπέσ^, πύρνον κρίνομε ν τύν
‘τοιούτον * κα* πλεϊον αύτύν παρατείνομεν έν τοΤς
έπ ιτιμίοις * ου μέντοι εχομεν κανύν α τψ τής
μοιχείας αύτύν ύπαγαγεϊν έγκλήματι, Ιάν είς
έλευθέραν γάμου ή άμαρτία γένηται * διύτι ή μοιχα-
λίς μεν μιαινομένη, φησί Ιανθήσεται, καί ούκ ανα-
στρέψει· πρύς τύν άνδρα αύτής, καί 'θ κατέχων
μοιχαλίδα άφρων καί άσεβής * 6 μέντοι πορ νεύσις,
ούκ άποκλεισθήσεται. τής πρύς τήν γυναΤκα αύτοΟ
συνοικήσεως * ώστε ή μίν γυνή άπύ πορνείας έπ-
ανιύντα τύν άνδρφ αυτής παραδέχεται, 6 δε άνήρ τήν
μιανθεΤσαν, των οίκων έαυτού άποπεμψει * καί
% J er era. ιιι, 1. 34 Prorerb. χτηι, 22.
013 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. Xltf, GAP. V. 914
τούτων δέ δ λόγος ού £$διος, ^ δέ συνήθειά οΰτω A horam quidem ratio non facilia, sed consuetudo
κβχράτνρκν. sic invaluit.
κβ\ Τους έξ άρπάγής Ιχοντας γυνατκας,είμέν άλλοις 22. Qui ei raptu mtilieree habent, siquidem
προμιμνηστιυμένας είεν αφ^ρημένοι, ού πρότερο^ aliis jam desponsas abripuerint, ante admittendi
χρη παραδεχεσθαι, πρΙν ή άφελέσθαι αύτας αύτών, non sunl, quam ab eis ablata sint et eorum qui·
καί έπ* έξουσίφ τών ές άρχης μνηστευσαμένων bus ab initio desponsa erant, potestati redditas,
πο·ησαι, είτε βουλοιντο λαβεΤν αύτάς, είτε άποστή- utrum eas velint accipere an desistere. Si quis
ναι * tl δέ σχολάζουν τις λάδοι, άφαιρετσθαι μεν autem vacantem acceperit, auferre quidem opor-
Stt καί τοΤς οικείοι; άποκαθισφ · έπιτρέπειν δέ tet, suisque restituere, et ipsorum voluntati per*
τίί γνώμη ιών οίκείων, είτε γονείς εΐεν, ειτ£ άδελ- mittere, sive sint parentes, sive fratres, sive qui·
φοΐ, είτε οίτινεσούν προεστώτες της κύρης · κάν vis alii puellae moderatores : ac si ei quidem tra-
μέν Ιλωνται αύτφ παραδοΰναι, ΐστασθαι τδ βυνοι- dere velint, oportet matrimonium constituere :
κέσιον · έάν & άνανεύωσι, μή βιάζεσθαι * τον μέν- sin autem renuerint, nequaquam vim inferre,
τοι έκ διάφορά; είτε λαθραίας είτε βιαιοτέρας Eum autem qui 61 stupro, sive latenti sive vio-
γόναΤκα ϊχοντα, άνάγκη τδ τη; πορνείας έπιγνώναι lento, uiorem habet, nec esse est fornicationis
έπιτίμιον · Ιση δΙ iv τέασαραιν ώριαμένη τοΤς ® poenam agnoscere. Est autem in quatuor annis
πορνεύουσιν ή έπιτιμηοις · χρη τφ πρώτφ έκβάλ- pra6nita fornicantibus poena. Oportet eos anno
λεοθαι τών προσευχών, και προσκλαίεν σίτους τ$ primo a precibus expelli, et flere ad fores eccle-
θύρφ της έκκλησής * τφ δευτέρφ δεχθήναι είς sia : secundo ad auditionem admitti, tertio ad
άκρύασιν * τφ τρίτφ είς μετάνοιαν * τφ τετάρτφ είς poenitentiam : 424 quarto ad standum una cum
σύστασιν μετά του λαού, άπεχομίνους της προσφο- populo, abstinentes ab oblatione : deinde eis per-
ρας, είτα αύτούς έπιτρέπεσθαι τήν κοινωνίαν τού mitti boni communionem·
αγαθού.
κε*. 'ο την διεφθαρμένη* δφ* £ αυτού είς γυναίκα 25. Qui a se stupratam pro more detinet, stu-
κχτέχων, τδ μέν έπΐ τη φθορφ έπιτίμιον ύποστήσεται, pri quidem poenam subibit, sed ei licebit eam
τήν δέ γυναίκα Ιχειν συγχωρηθήσεται. Uiorem habere.
Ή πορνεία γάμος ούκ Ιστιν, άλλ* ©ύδέ γάμου 26. Fornicatio matrimonium non est, sed ne
άρχή β ώστε έάν $ δυνατδν τους κατά πορνείαν matrimonii quidem initium. Quare si fieri potest,
συναπτομένους χωρίζεσθαι, τούτο κράτισνον * έάν ut qui per fornicationem conjuncti sunt, sepa-
δέ στεργωσιν έκ παντδς τρόπου τδ συνοικέσιον, τδ rentur, id quidem optimum est. Sin autem eis
μέν της πορνείας έπιτίμιον γνωριζέτωναν, άφι- C omnino placeat conjugium, fornicationis quidem
έσθωσαν δέ ίνα μή χεΤρύν τι γενηται. * poenam agnoscant ; sed minime separentur, ne
quid deterius accidat.
λ*. Περί τών άρπαζύντων, κανόνα μέν παλαιδν ούκ 30. De iis qui rapiunt, canonem quidem anli-
Ιχομε*, Ιδίαν δέ γνώμην έποιηαάμεθα, τρία ϊτη καί quum non habemus, sed propriam sententiam
αύτους και τους συναρπάζοντας αύτοΤς, έξω τών proferimus, Ut et ipsi et qui una cum ipsis ra-
εύχών γίνεσθαι · τδ δέ μή βιαίως γενύμενον, piunt, tribus annis sint extra preces. Quod autem
άνεύθηνύν έστιν δταν μή φθορά μηδέ κλοπή violenter non sit, poena nulli obnoxium est, si
Ηγούμενη τού πράγματος * αδτεξουσία δέ ή χήρα nec stuprum nec furtum rem processerit. Est aii-
κ«1 έπ’ αύτη τδ άκ ολουθήσαι * ώστε τών σχημάτων tem vidua sui juris, et sequendi potestas penes
ήμϊν ού φροντιστέον. ipsam est. Quare simulationum ac pratextuum
cura nulla nobis habenda est.
λδ\ Τάς μοιχευθείσας καί έξαγορευούσας, κ· τ. λ. 34. Mulieres adulterio pollutae, 6tC.,tfl pag, 806.
λζ\ Μετά τδ άφαιρεθηναι την άλλοτρίαν δ γαμήσας, 37. Qui aliena sibi ablata uxorem duxit, in
έπι μέν τ^ πρώτη μοιχείφ, έγκληθήσεται · έπΐ δέ τζ prima quidem adulterii crimen sustinebit, in se-
δευτέρφ, άνεύθυνος έσται. Dcunda vero reus non agetur.
λθ\ *B τφ μοιχφ συζώσα, μοιχαλίς έσει πάντα τον 39. Qua vivil cum adultero, adultera 68t omni
χρόνον. tempore.
μθν. At πρδς άνάγκη* γενύμεναι φθοραί, άνεύθυνοι 49. Stupra quae per vim inferuntur, noo siut
Ιστωσαν * ώττέ καί ή δούλο εί έβιάσθη ^αρά τού accusationi obnoxia. Quare etiam serva, si vis ei
οικείου δεσπότου, άνεύθυνος έστιν. a proprio hero illata sit, libera est a culpa·
vn\ Ο μοιχεύσας, έν δέκα καί πέντε Ιτεσιν άκοινώ* 88. Qui moechatus est, per quindecim annos
νητος Ισται τών άγιασμάτων, έν τέσσαρι μέν προσ- sacramentorum non erit particeps : quatuor annis
κλαίων Ιτεσιν, έν πέντε δέ άκροώμενος, έν τέσσαρ- flens, quinque audiens, quatuor substratus, per
σιν ύποπίπτων, έν δυσί συνεστώς, £νευ κοινωνίας, duos CODSiSlens sine communione.
νθ\ *o πόρνος έν έπτά Ιτεσιν άκοινώνητος Ισται τών 425 89. Fornicator septem annis sacramento
άγιασμάτων, δύο προσκλαίων, καί δύο άκροώμενος, rum nOD erit particeps, duobus flens, et duobut
καί δύο δποπίπτων, καί ένί συνεστώς * μόνον τφ audiens, et duobus subslratusfet uuo consistens:
όγδόφ δεχθήσεται είς κοινωνίαν· tantum octavo ad communimiem ad mittet UT.
PHOTII PATRIARCHJ! CP.
915
916
62. Qui turpitudinem in maribus patravit, tem-j
pus illius qui adulterii scelus admisit, ei dispen-
sabitur.
77. Qui relinquit, etc., ut pag. 907.
G regorii Nysseni cap. 3.
Eorum autem qn» ad cupiditatem et volupta-
tem fiunt peccatorum, etc., ut pag. 807.
Textus.be stupro, adulterio, atque praedicatione
tractat lex in lib.ix cod. tit.9,et lib. xlvui, titulo 5,
talia delinquentibus poenam inducens capitalem.
Ubi [etiam] dicitur, quod adulterii accusatio non
solum ob stupratam legitimam conjugem, verum
etiam de instabili atque illegitimo matrimonio et
sponsalibus, et de concubinatu instituatur.
Textus.Proinde fornicatio non laudatur quidem
a civili lege, neque tamen prohibetur. Etenim di*
citur lib. xn, tit. 5, dig. 4 : Quod meretrici datur,
non redditur. Cum enim meretrix sit, non turpe
est ipsam accipere, tametsi meretricem esse turpe
sit. Etlib.xxxix, tit. 5,digest. 6, quod etiam ob in*
honestam causam recte donetur, veluli [si] mere-
trici [quippiam detur] : atque [id] ratum sit. Et
lib. xlvii, tit. 2, digest. 39. Qui alienam ancillam
meretricem rapuit, aut celavit, neque tanquam
plagiarius, neque tanquam fur tenetur. Non enim
furti, sed libidinis causa id fecit. Nam si quis
fores meretricis effregerit, et alii ingressi, non
[autem] ab ipso inducti, res ejus furati fuerint :
[is] non tenetur tanquam fur.
Textus. Dicit vero etiam lib. xxxvm tituli 8,
quod 426 vulgo quaesiti non modo matri, sed!
etiam cognatis materni generis succedant, et [ipsis]
ab his succedatur.lllustris autem [mulier] quae li-
beros legitimos et spurios babet : non potesi spu-
riis,neque inter vivos, neque cum moritur, quid-
quam suppeditare : quomodo lib. vi, C. tit. 57,
const. 5. [tradit·] Plune vulgo conceptus neque pa<
trem habere dicitur : quemadmodum lib. i, tit. 5,
dig. 23. Porro concubinatus legitimus est, et eas
sine crimine concubinas habere possumus, in quas
.illicita non committuntur: veluti [fit] in concubina
patris, vel avi aut in fitiasororis : ut lib.xxv, tit. 7,
et lib. xxiii, tit 2, digest. 55, et lib. xlviii, tit. 5,
digest. 11 [docent.] In concubinatu autem esse
possunt libertinae, et ingenuae obscuro loco nat®.
Qui vero ingenuam [eamdem] honestamque in
concubinatu habet, contestationem super hoc fa-
cere debetralioquin uxorem ipsam habet;vel si hoc
recusat, stuprum cum ea committit, nam concubi-
natus nomen a legibus agnoscitur ; unde lib. vi,
cod. tit. 67, const. 5, dicitur, quod [mulier] li-
bera,quae legitime cum homine libero in concu-
binatu est, [liberos] ex illa consuetudine natos,
cum legitimis liberis haeredes habitura sit. Bre*
viter, permulta [de] concubinarum liberis, sive
illegitimis et naturalibus lex in cod. et Novellis
complectitur, docens, quinam [illi] sint, et quo-
modo patri legitimi fieri, et quando ac quantum
ex paternis bonis percipere possint.
ξβ\ '0 την άσχημοσύνην έν τοΐς βρβεσιν έπιδβι-
κνύμενος, τον χρόνον του έν τη μοιχέ (φ παρανομούντος
οίκονομηθήσεται.
οζ’· *0 μέντοι καταλιμπάνων, κ. τ. λ.
Γρηγορίου Νύσσης κεφ. γ\
Των δε δι* έπιθυμίαν τε και ήδονήν γινομένων
άμαρτημάτων τοιαύεη έστίν ή διαίρεσις, κ. τ. λ.
Κείμενον. Περί φθοράς καί μοιχείας καί ά^ενοκοε-
τίας διαλαμβάνει δ νόμος, βιβλ. 6' του κώδ., τιτ.θ’,καί
βιβλ. μη’, τίτ. ε’, κεφαλικήν τοΐς ταύτα πλημμελου-
σιν έπάγων τιμωρίαν · ένθα είρηται δτι το μοιχικδν,
ού μόνον έπί φθορφ νομίμου γαμέτης κινείται, άλλα
καί έπ'ι άσυστάτου καί άθεμίτου γάμου καί μνη-
ατείας καί παλλακισμού.
Κείμενον. Ή μέντοι πορνεία ούκ έπαινεΐται μέν
παρά τψ πολιτικψ νόμψ, ούκ άπηγόρευται δέ · άμέλει
ειρηται βιβλ. ιβ’, τίτ. ε’, διάτ. δ*, δτι τδ διδόμενον
πόρνη, οδκ άποδίδοται * έπειδή γάρ έστι πόρνη,
ούκ Ιστιν αίσχρδν τδ λαβεΐν αύτήν, εΐ κα\ αισχρόν
έστι τδ είναι αύτήν πόρνην · καί βιβλ. λθ1, τίτ. ε%
διάτ. ζ**, βτι καί διά άσεμνον αΙτίαν γίνεται καλώς
δωρεά, οΐον είς πόρνην, καί ε^ωται · καί βιβλ. μζ\
τίτ. β’ διάτ. λθ’, δτι 6 άρπάζων ή άποκρύπτων άλ-
λοτρίαν δούλην πόρνην ούσαν, ούτε ώς άνδραποδι*
στής, ούτε ώς κλέπτης ένέχεται · ού γάρ κλοπής,
άλλ’ ήδονης χάριν έ ποίησε τούτο · εΐ γάρ καί Αρί-
δας τις κλάσει, και είσελθόντες Ετεροι μή παρ* αύτού
είσαχθέντες κλέψουσι τά πράγματα αύτης, ούκ
ένέχεται ώς κλέπτης.
Κείμενον. Λέγει δέ καί βιβλ. λη', τίτ. η*, δτι ο\
πορνογεννεΐς ού μόνον τής μητρδς, άλλά καί των κατά
μητέρα συγγενών κληρονομούσι, καί ύπ* αυτών κλη-
ρονομούνται * ή δέ Ιλλουστρία νομίμους Ιχουσα πάΐδας
πορνογεννεΐς, ούδέν δύναται παρασχεΤν τοΐς πορνο-
γεννέσιν, ούτε ζώσα, ούτε τελευτώοα, ώς βιβλ. ζ"*
τού κώδ., τίτ. νζ*, διάτ. ε* · δ δέ άπδ πορνείας, ούτε
λέγεται Ιχειν πατέρα, ώς βιβλ. α*, τίτ. κγ’ · δ μέν-
τοι παλλακισμδς νόμιμός έστι, κάκείνας Ιχειν δυ*ά-
μεθα παλλακάς ανευ έγκλήματος, προς &ς ού πλημ-
αελεΤται άθέμιτον, οΐον την παλλα<ήν τού Ιδιου
πατρδς ή πάππου, ή την θυγατέρα τής Ιδίας άδελ-
φής, ώς βιβλ. κε*, τίτ. ζ’, καί βιβλ. κγ*, τίτ. β*,
διάτ. νε*, καί βιβλ. μη’, τίτ. α’, διάτ. ια · παλλα-
κεύονται δέ αΐ άπελεύθεροι καί εύγενεΐς άσημοι * δ
γάρ εύγενή καί σεμνήν παλλακευάμενος, χρήζ«
(περι τούτου ποιεΐν έκμαρτύριον, έπεί γάμε Γην αύ-
τήν Εχει · και ή τούτο παραιτούμενος, άθέμιτον
πρδς αύτήν πλημμελεΐ, ού μέν και μοιχείαν, έπειδή
τδ τής παλλακής δνομα τοΓς νόμοις Ιγνωστιι * δθεν
ειρηται βιβλ. ζ"* τού κώδ., τίτ. νζ*, διάτ. ε*, δτι ή
έλευθέρφ νομίμως έλευθέρφ παλλακευθεΐσα, τούς έκ
τής τοιαύτης συναφείας τεχθέντας, Εξει κληρονόμους
μετά των νομίμων παίδων * καί άπλώ; είπεΐν πολλά
περί των άπδ πχλλακών τικτομένων, ήγουν νόθων
καί φυσικών δ νόμος εν τψ κώδ. και ταΐς Νεαραΐς
διαλαμβάνει, διδάσκων τίνες είσί, και πώς δύνανται
γενέσθαι τψ πατρί γνήσιοι, καί πότε καί πόσον
δύνανται λαβεΐν των τού πατρδς πραγμάτων.
918
917 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. XIII, CAP. VI-VIII.
Κείμενον. Καί δούλας St Ιδίας δυνάμεθα παλλα- A T&r/us. Proinde et ancillas nostras in concubi-
κεύεσθαι* εΐρηται γαρ βιβλ. ζ“* τίτ. ζ“\ διάτ. δ*, δτι ή natu habere possumus. Dicitur namque llb. VI,
τφ δεσπότη μέχρι τελευτής αυτού παλλακευθεϊσα, μη tit. 4,COnst. 4,qu® [ancilla] domini SUI legitimam
Ιχοντα γαμέτην νόμιμον, αρπάζεται μετά των παί- UXOrem ΠΟΠ habentis, USque ad mortem ejus COn-
8ων αύτης είς ευγένειαν, καί λαμβάνει τδ πεχούλιον cubina fuerit, [eam] cum liberis suis in ingenui-
βπερ εΤχεν έν τφ τελευτάν τδν δεοπάτ λ ν πρδς τδ talem rapi, et supra legitimam portionem pecu-
νόμιμον μέτρον · καί ούχ Ιχουοι χατ* αύτης πα- lium, quod 497 cum dominus moreretur habebat,
τρωνιχδν δίκαιον ol πχϊδες, η ol κληρονόμοι, ή ol capere : neque liberos, aut haeredes, aut cognatos
συγγενείς του τελευτήααντος · και βιβλ. ζ’ τού αύ- defuncti in illam jus patronatus habere. Et lib.vn
του χώδ., τίτ. ιε*} διάτ. γ’ φησίν, δτι 6 δούλην παλ- ejusdem cod. tit. i 5, const. 3, ait : Qui ancillam
λαχην μέχρι τελευτής έαχηχως, δύναται περιών, ad mortem usque in concubinatu habet : potest
βπερ έθέλει ποιεΤν έπ’ αυτή, χαΐ τοΤς ώς είχδς έξ dum vivit, de illa, et qui forte ex ipsa nati erunt,
αυτής τεχθεΐσι, καί έν τελευταίφ βουλήσει κατα- quod visum fuerit, Statuere, et in ultima Voluntate
λεμπάνειν άλλψ, ή βητώς τφ χληρονόμφ · εΐ δέ nominatim alii haeredi relinquere. Sed si moriens
τελευτήσει μηδέν είπων, άνχρπάζοντχι είς έλευθε- nihil dixerit, in libertatem [illa], et qui forte ex ea
μίαν καί ol ώς είχδς τεχθέντες · ταύτα kv ψ μή β nati fuerint, eripiuntur: dummodo [tamen] defun-
Ισχεν δ τελευτήαας νόμιμον γαμετήν * δ γάρ νάμι- ctus legitimam uxorem non habuerit. Etenim qui
μον Ζχων γαμέτην, ούτε έλευθέραν, ούτε δούλην uxorem habet, neque liberam, neque servam in
δύναται παλλαχεύεσθαι · τδ δέ μοιχιχδν χινεΐται concubinatu habere potest.Plane adulterii accusa-
χαί περί φθοράς παλλαχής, ώς βιβλ. μη’, τίτ. t, tio ob stupratam concubinam etiam instituitur :
διάτ. ιβ*, ιγ’ * παλλακή δέ έστιν δ νομίμως τινί συ- quomodo lib.XL VIII, tit. 5, digest. 12 [et] 13 [do-
ζώοα χωρίς γάμου * ή δέ ήττον τιμιωτέρα, παρα- cent.] Cael erum concubina est, qua) legitime cum
κοιτις λέγεται, ώς βιβλ. ν’, τίτ, ιβ’, διάτ. ρμδ’. aliquo sine nuptiis vivit : et pusB minus honesta
est, pellex vocatur : ut lib. d, tit. 10, digest. 144
[traditur].
ΚΕΦΑΛ. ζ"*. — ’Εάν γυνή λαϊκού μοιχευθη. CAP. ΥΙ. — Quid si laxet uxor fiat adultera.
Συνόδου Άγχύρας κανών κ\ Concilii Ancyrani canon 20.
χ’. ’Εάν τίνος γυνή μοιχευθη ή μοιχεύση τις,χ.τ.λ. 20. Si alicujus uxor adulterata fuerit, etc„ ut
pag. 91 1.
Συνόδου Νεοχαισαρείάς χα.ών η’. Conctlii Neo aesar tensis canon 8.
η’. Γυνή τίνος μοιχευθεϊσα λαϊκού δν το ς, κ. τ. λ. ς» 8. Si alicujus UXOr, etC·, Ut pag . 555.
’ΑνάγνωΟι τά παραγρσφέντα εν τφ λβ’, χεφ. του α’ Lege quffl ad QO tata sunt in cap. 32, tit. 1, pr®*
τίτ. τού παρόντος συντάγματος. sentis Operis.
ΚΕΦΑΛ. Ζ\ — Περί φθοράς, χαί γάμου χήρας, CAP. VII. — De Stupro , et de VlduOS nuptiis
καί τίς λέγεται χήρα. et quoenam dicatur vidua.
Βασιλείου κανών ιη’, κδ\ BasilU Canones 18, 24.
ιη’· Περί των έχπεσουσών παρθένων, χ. τ. λ. 18. De lapsis virginibus, etC., Ut pag. 858.
χδ*. χήραν τήν χαταλεγεΤοαν, χ, τ. λ, 24. Viduam qu® in viduarum numerum, etc.,
ut pag. 898.
ΚΕΦΑΛ. Η’. — Περί τών έπί γάμφ γυναϊχας 428 CAP. VIII. — De iis qui matrimonii
άρπαζά;των, ή βιαζομένων, ή φθειρόντων παρ- cqusu rapuerint mulieres^ vel violentum stuprum
θένους, χαί περί συνιστάρων αυτών, virginibus inferunt et de consciis ipsorum .
Αποστόλων κανών ξζ\ Apostolorum canon 67.
ξζ*. Εΐ τις παρθένον αμνήστευτον βιασάμενος έχει, 67 [66]. Si quis virginem non desponsatam vi
x. τ. λ. allata habet, etc., ut pag. 786.
Συνόδου ’Αγχύρας κανών ια’, χε*. Concilii Ancyrani canones 18, 25.
ια\ τάς μνηστευθείσχς χόρας, κ, τ. λ. ^ 18. Desponsatas aliis puellas, e!c.,ui pag. 786.
χε’. Μνηστευσάμενός τις κόρην, χ. τ. λ. 25. Quidam cui erat puella desponsata, etc.,
ut pag . 786.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ’. Concilii Chalcedonensis canon 27.
κζ*. Τούς Αρπάζοντας γυναϊχας, κ. τ. λ. 27. Eos qui nomine conjugii mulieres rapiunt,
etc.,u/ pag. 750.
Συνόδου οίκουμενικής δκτης κανών 4β'« Concilii CtCUmenici VI Canon 92.
4'β\ Τούς Αρπάζοντας γυναίκας, κ. τ. λ. 92. Eos qui nomine matrimonii mulieres ra-
piunt, etc., ut pag. 786.
Βασιλείου κανών χβ’, λ’, νγ*. BasilU canones 22, 30. 53.
κβ\ Τούς έξ Αρπαγής Ιχοντας γυναϊχας, χ, τ. λ. 22. Qui ex raptu mulieres habent, etc., ut
pag. 914.
Θ19 PHOTII PATRIARCHAS CP. 920
30. De iis qui rapiunt canonem quidem anti· A λ'. Περί τών άρπαζόντων, κανένα μεν παλαιόν ούκ
quum non habemus, etc., ut pag. 914. Εχομεν, κ. τ. λ.
53. Vidua ancilla fortasse, etc., ut pag . 899. νγ\ *H χήρα δούλη, κ. τ. λ.
Lege qU8B annotata sunt in cap. 32 tit. 1 prae- Άνάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ λ’ κεφ. του Ο*
sentis operis. τίτ. τούτου τού συντάγματος.
429 CAP. IX. — De iis qui prester parentum κεφαλ. θ’. — Περί τών παρά γνώμην τών
aut dominorum iententiam nubunt . οικείων γονέων ή δεσποτών γαμούντων.
Bcsilii canones 38, 40, 42. Βασιλείου κανών λη’, μ*, μβ\
38. Puellae, quae praeter patris sententiam se- λη1. Αί κόραι a\ παρά γνώμην Πατρδς ακολουθή-
cutae sunt, fornicantur : reconciliatis autem pa- σασαι, πορνεύουσι · διαλλαγέντων δε τών γσ#έα*ν,
rentibus videtur res remedium accipere ; non ta- δοκεύ θεραπείαν λαμβάνει* τδ γεγονός * ουκ ευθύς
men Statim in communionem restituuntur, sed δέ εις την κοινωνίαν άποκαθίστανται, άλλ* έπιτιμη-
triennio punientur. Θ^σονται τρία Ετη.
40. Quae praeter heri sententiam se viro tradit, μ*. *H παρά γνώμην τού δεσπότου άνδρι έαυτην
fornicata est ; quae vero postea matrimonio libero έκδιδούσα, έπόρνευσεν * ή δε μετά ταύτα πεπα^η-
usa est,nupsit: quare illud quidem fornicatio est : Βνιασμένφ γάμψ χρησαμένη, έγήματο * ούτε Εκείνο
hoc vero matrimonium. Nam pacta eorum, qui μέν πορνεία, τούτο δε γάμος · αί γάρ συ;θήκαι τών
sunt in alterius potestate, nihil habent firmi. υπεξουσίων, ούδεν Εχουσι βέβαιον.
42. Matrimonia sine iis qui potestatem habent, μβ\ οί άνευ τών κρατούντων γάμοι, πορνεταί
fornicationes sunt. Neque ergo vivente patre, ne- είσιν · ούτε ούν πατρδς ζώντος, ούτε δεσπότου,
que hero, qui conveniunt extra reprehensionem οί συν^ντες άνεύθυνοί είσιν * ώστε έάν έπινεύσω-
sunt, quemadmodum si annuant cohabitationi, σιν οί κύριοι τήν συνοίκησιν, τότε λαμβάνει δ
quos penes hujus rei est arbitrium, tunc firmila- γάμος τδ βέβαιο;,
tem conjugii accipit cohabitatio.
TextUS. Qu& quive in alterius potestate sunt, non Ή ύπεξουσία ή b δπεξαύσιος, ού δύνανται νομίμως
possunt legitime matrimonium contrahere, non γαμεΤν, μή συναινουντος του Εχοντος αύτους ύπ-
consentiente eo qui illos in potestate habet : ut εξουσίους, ώς βιβλ. ε’ τού κώδ., τίτ. δ', καί βιολ.κγ*,
lib. V COd. Iit. 4, et lib. XXIU, tit. 2 [traditur] : τίτ. β’ * εΐ μή γεγονυΤαν την θυγατέρα κε' ένιτατών
extra quam si [quis] filiam viginti quinque annos ύπερέθετο ζεύξαι * τότε γάρ έαυτην έλευθέρψ ζεύ-
natam [in matrimonium) elocare difterat. TuncDixt δύνχται, ώς ή περί τών έπί κλήρψ άχαρι-
enim [illa] liberae conditionis homini seipsum [ma- στιών ρβ\
trimonio] jungere potest : quemadmodum quae de ingratitudine haeredum [speciat] Novella 412 [do-
cet].
CAP. X. — De feminis quot partus SUOS inte - ΚΕΦΑΛ. I. — Περί πορνευόυσών καί άναιρουσών
rimunt ex fornicatione conceptos. τά τικτόμενα.
Concilii Ancyrani canon 21. Συνόδου Άγκύρας κανών κα\
24 . De mulieribus, quae sunt fornicatae, et fetus κα’.Περί τών γυναικών τών έκπορνευουσών καί άναι-
in Utero perimunt, et fetuum necatoriis medica- ρουσών τά γεννώμενα, καί σπουδαζουσών φθόρια
mentis faciendis dant operam, prior quidem 450 ποιεΤν, δ μεν πρότερος δρος μέχρις έξόδου έκώλυε,
definitio usque ad vitae exitum prohibebat, et ei καί τούτφ συντίθενται * φιλανΟρωπότερον δέ τι εύ-
quidam assentiuntur.Sed humanitate tamen Uten- ροντες, ώρίσαμεν δεκαετή χρόνον κατά τούς βαθμούς
tes, decrevimus, ut decennium per gradus praefi- τους ώρισμένους πληρώσαι.
nilos impleant.
Concilii oscumentci VI canon 94 . Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών ^α*.
91. Eas quae dant abortionem facientia medi- {α’. Τάς τά άμβλώθρίδια διδούσας φάρμακα, καί
camenta,et quae fetus nepantia venena accipiunt, τάς δεχομένας τά έμβρυοκτόνα δηλητήρια, τψ τού
homicidae poenis subjicimus. φονέως έπιτιμίψ χαθυποβάλλομεν.
Basilii canones 2, 8, 52. ο Βασιλείου κανών β’, η’, νβ\
2. Quae de industria fetum corrupit, caedis poeuas β'. Ή φθείρχσχ κατ’ έπιτήδευσιν, φόνου δίκην
luit. De formato autem aut informi subtilius non υπέχει * άκριδολογία γάρ έκμεμορφωμέ\ου καί άν-
inquirimus. Hic enim non id modo quod nascitu- εξεικονίστου παρ* ήμΤν ούκ Εστιν * Ενταύθα γσρ έκδι-
rum erat, vindicatur, sed etiam illa ipsa, quae sibi κεΤται ού μόνον τδ γεννησόμενον, αλλά καί αυτή ή
insidias paravit, quoniam Ut plurimum intereunt έαυτή έπιβουλεύσασα * διότι ώς έπί πολύ έναποθνή-
in ejusmodi inceptis mulieres Huc autem accedit σκουσι ταΤς τοιαύταις έπιχειρήσεσιν αί γυναίκες·
et fetUS interitus, caedes altera, saltem si consilii πρόσεστι δέ τούτψ καί ή φθορά τού εμβρύου, Ετε-
eorum qui haec audent, ratio habeatur. Oportet au- ρος φόνος κατά γε τήν έπίνοιαν τών ταύτα τολμών-
tem non ad obitum usque poenitentiam earum ex* των * δεΤ μέντοι μη μέχρι τής έξό*ου παρχτείνειν
tendere, sed decem quidem annorum mensuram αύτών τήν Εξομολόγησή, άλλα δέχεσθχι μέν τών
021 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. XIII, CAP. IX, X. 022
δέκα έτών τδ μέτρον * δρίζειν δέ μή χρόνψ, αλλ^ a accipiant, definiatur autem curalio non tempore,
τρόπψ τη; μετανοία; την θεραπείαν. 86(1 pCBnitenlifiB modo.
η*. *o άξίνη παρά τδν θυμδν κατά τή; έααιοΰ γ*μβ- 8. Qui ob iracundiam securi adversus uxorem'
τη; χρησάμενος, φονεύς έστιν · καλώ; δέ με δπ-
μ,ένησα; καί άξίω; τη; έαυτου συνέσεώς, εΙπεΤν περί
τούτων πλατύτερον · διότι πολλά ι έν τοΐ; ίκουσίοι;
κχί τοΐ; άκουσίοι; διαφοραί * άκούσιον μεν γάρ έστι
παντελώς καί πό^ω του κατάρξαντος, τδ άκοντίσαι
λίθον έπι κύνα ή δένδρον, καί άνθρώπου τυχεΓν *
ή μέν γάρ δρμή ήν τδ θηρίο ν άμύνασθαι, ή τδν καρ-
πδν κατασεΤσαι · ύπέβη δέ αυτομάτως τη πληγή
κατά πάροδον δ παραπεσών · ώστε τδ τοιουτον
άκούσιον * άκούσιον μέντοι, καί ει τι; βουλόμενος
έπιστρέψαι τινά, Ιμάντι ή βάβδφ μή σκληρώς τύπτοι,
άποθάνοι δέ δ τυπτόμενο; · ή γάρ πρόθεσις έν-
ταύθα σκοπεΤται, οτι βελτιώσαι ήδούλετο τον άμαρ-
τάνοντα, ούκ άνελεΤν · εν τοΤς άκουσίοι; έστί κά-
κεΤνο, τδ άμυνόμενόν τινα έν μάχη, ξύλψ, ή χειρ!,
άφειδώ; έπί τά καίρια την πληγήν ένεγκεΤν ώστε
κακώσαι αύτδν, ούχ ώστε παντελώς άνελεΤν* άλλα
τούτο ήδη προσεγγίζει τψ έκουσίψ · ό γάρ τοσούτψ
χρησάμίνο; όργάνψ προς άμυναν, ή δ μη πεφεισμέ-
νω; την πληγήν έπαγαγών, δήλό; έστι διά τδ κεκρα-
τήσθαι δπδ τού πάθους άφειδώ; του άνθρώπου *
δμοίω; και δ ξύλψ βαρεΤ καί δ λίθψ μείζονι τής δυ-
νάμέω; της άνθρωπίνη; χρησάμενος, τοΤ; άκουσίοι;
έναριθμεΐται, άλλο μεν τι προελόμενος, άλλο δέ τι
ποιήσα; · δπδ γάρ του θυμού τοιαύτην ήνεγκε την
πληγήν · ώστε άνελθεΤν τδν πληγέντα, καίτοι ή
σπονδή ήν αύτψ συντρίψαι τυχόν, ούχΐ δέ καί
παντελώς θανατώσαι · δ μέντοι ξίφει χρησάμενος,
ή φτινιουν τοιούτφ, ούδεμίαν 2χει παραίτησιν · καί
μάλιστα δ τήν άξίνην άκοντίσα; · καί γάρ ούδέ άπδ
χειρδ; φαίνεται πλήξας, ώστε τδ μέτρον τής πληγή;
έπ* αύτψ είναι, άλλ* ήκοντισεν · ώστε και τψ βάρει
τού σιδήρου, καί τη ακμή, και τη διά πλείστου φορφ,
όλεθρί αν άναγκαίω; τήν πληγήν γενέσθαι · έκού-
σιον δέ πάλιν παντελώς, καί ούδεμίαν άμφιβολίαν
δχον, οΤόν έστι τδ τών ληστών και τδ τών πολεμικών
έφόδων · ουτοι μέν γάρ διά χρήματα άναιρουσι, τδν
Ιλεγχον άποφεύγοντες · οϊ τε έν τοΤ; πολέμοι; έπΐ
φόνου; έρχονται, ούτε φοβήσαι, ούτε σωφρονήσαι,
άλλ* άνελεΤν του; έναν τι ου μένους έκ του φανερού
προαιρούμενοι * καί μέντοι κάν δι’ άλλην τινά αιτίαν
περίεργον, φάρμακό ν τι; έγκεράση, άνέλη δέ, έκού-
σιον τιθέμεθα τδ τοιουτον, οΤον ποιούσιν αΐ γυναίκες
πολλάκι; έπαοιδαΤς, τισι καί καταδέσμοις, προ; τδ
έαυτών φίλτρον έπάγεσθα ι πειρώμεναι, καί προδι-
δούσαι αύτοΤ; φάρμακα, σκότωσιν έμποιούντα ταΐ;
διανοίαι; * αΐ τοιαύται άνελούσαι, εΐ καί άλλο προ*
ελόμεναι, άλλο έποίησαν, όμως διά τδ περίεργον καί
άπηγορευμένον τή; έπιτηδεύσεως, έν τοΤ; έκουσίω;
φονεύουσι καταλογίζονται · καί αϊ τοίκιν τά άμβλω-
θρίδια διδουσαι φάρμακα, φονεύτριαί είσι καί αύταί καί
at δεχόμεναι τά έμβροκτόνα δηλητήρια.
νβ'. Ή του κυήματος κατά τδν δδδν άμελήσασα,
el μέν δυναμένη πιρισώσασθαι κατεφρόνησεν, ή συγ-
καλύψειν τήν άμαρτίαν έντευθεν νομίζουσα, ή
suam usus est, est homicida.Recte autem me ad-
monuisti,et uti tuam sapientiam decuit, ut fusius
de his dicerem, propterea quod multa in volunta-
riis et involuntariis discrimina.Estenim involun-
tarium omnino, et longe a consilio ejus qui incepit,
remotum, dum lapis jacitur in canem aut arborem,
hominem attingere.Propositum enim fuit bestiam
propulsare aut fructum excutere : sed ictum for-
tuito subiit qui transiens occurrit, quare hoc in-
voluntarium est. Et illud quoque involuntarium
est, si quis volens aliquem castigare, loro vel virga
non dura eum percutiat, moriatur autem qui per-
cussus est. 451 Propositum enim hic considera-
tur, quia peccantem corrigere voluit, non interi·
mere. Recensetur et illud inter involuntaria, cum
quis in pugna aliquem ligno vel manu repellens,
non parce in praecipuas partes ictum torquet, ut
eum laedat, non ut omnino interficiat. Sed hoc
quidem accedit ad volunlarium.Qui enim ejusmodi
instrumento ad se defendendum usus est, vel qui
non parce ictum inflixit, liquet eum ideo homini
non pepercisse, quod ira victus fuerit. Sic et qui
gravi ligno , el qui lapide majore quam pro viri-
bus humanis usus est, in involuntariis numeratur,
ut qui aliud voluerit, aliud fecerit. Nam prae ira
ictum talem intulit, ut etiam percussum interfice-
ret ; quanquam forte in animo habebat eum con-
terere, non autem omnino interimere.Qui autem
ense vel quavis re simili usus est, nullam habet
excusationem : et maxime, qui securim jaculatus
est. Manifestum est enim illum manu non percus-
sisse, ita ut ictum ad arbitrium moderari posset:
sed jaculatus est, ita ut et gravitate ferri et acie
et motu e longinquo, ictus necessario lethalis fie-
ret.Rursus autem omnino est voluntarium, ac nul-
lam habens dubitationem, quod fit a latronibus, et
in bellicis incursionibus. Hi enim propter pecunias
interimunt, caventes ne convincantur : et qui in
bellis ad caedem feruntur, his nec terrere, nec cas-
tigare,sed adversarios interficere aperte proposi-
tum esl.Alque etiamsi (]uis propter aliquam aliam
causam curiosum pharmacum miscuerit, et inter-
fecerit, id pro voluntario ducimus ; ut saepe fa-
ciunt mulieres, quae quibusdam incantationibus
et amuletis ad sui amorem aliquos attrahere co-
nantur, dantque 452 eis pharmaca mentibus te-
nebras offundentia. Hae ergo, si interfecerint, etiam-
si aliud volentes, aliud fecerint, tamen propter
curiosum et prohibitum opus inter voluntarios
homicidas reputantur. Itaque et quae praebent
pharmaca abortum cientia, sunt et ipsae homici-
dae, sicut et quae venena fetum necantia acci-
piunt. Haec quidem hucusque.
52. Quae fetum in via editum neglexit, si cum
servare posset, contempsit, aut peccatum inde ce-
laturam se existimans, aut belluhiaet inhumana
923 ΡΗΟΤΠ PATRIARCHJ5 CP. 924
cogitatione utens, Unquam in homicidio judicetur.
Sin autem eum fovere non potuit, et propter soli-
tudicem rerumque necessariarum inopiam fetus
interiit, matri est ignoscendum.
Textus . Dicitur lib. xlyiii, tit. lf, dig. 4, quod
quae dala opera abortierit, in temporale exsilium
detur. Idem etiam lib. xlyiii, tit. 8, dig. 8. Io dig.
vero 39, tit 19, lib. xlviii, dicitur,quod quae acce-
ptis pecuniis partum abegerit, capite plectatur :
quae vero post divortium odio mariti id fecerit, ad
tempus exsulare jubetur. Et dig.38, ejusdem tit.
Qui abortionis poculum dedeiit,si vilis sit, in me-
tallum damnatur: si honestus, amissa parte bono-
rum relegatur. Si quis vero inde enecatus fuerit,
summum sopplicium infligitur. [Atque] baec
[etiam], tametsi citra dolum abortionis medica- 1
mentum datum sit.
CAP. XI. — De vituperantibus nuptias9 car-
nem vinumque .
Apostolorum canon SI.
5i [50]. Si quis episcopus vel presbyter, etc.,
ut pag . 731.
485 Concilii Gangrensis canones 1, 2, 4, 9, 10.
1. Si quis matrimonium vituperet et eam quas
eum marito suo dormit, quas est fidelis et reli-
giosa, abhorreat et insimulet, tanquam qua non
possit regnum Dei ingredi, sit anathema.
2. Si quis eum qui carnem praeter sanguinem,
et idolothytum, et suffocatum, cum pietate et fide
comedit, condemnat, tanquam eum qui quod illa
vescatur, spem non habeat, sit anathema. C
4. Si quis de presbytero qui uxorem duxit,
contendat, non oportere, eo sacra celebrante,
oblationi communicare, sit anathema.
9. Si quis virgo sit, vel continens, a matrimo-
nio tanquam abominando recedens, et non prop-
ter ipsam virginitatis pulchritudinem et sanctita-
tem, sit anathema.
10. Si quis eorum qui sunt virgines propter
Dominum, insultet in eos qui uxores duxerunt,
anathema sit.
Basilii canones 28, 85.
28. Illud quidem mihi visum est ridiculum, vo-
vere aliquem se a suillis carnibus abstenturum.
Quamobrem dignare eos docere ut ab ineptis votis
et promissis abstineant, sed usum nihilominus c
indifferentem esse sine. Nulla enim Dei creatura,
quse cum gratiarum actione percipitur, rejicienda
est 25. Quare votum est ridiculum, abstinentia
non necessaria.
85.Lepidis autem Encralitis ad prseclaram eorum
quaestionem, cur nos etiam non omnibus vescimur,
hoc detur responsi, nos etiam excrementa nostra
aversari.Ac quantum quidem ad dignitatem, olera,
herbaenobissunt carnes: quantum vero ad utilium
discretionem.quemadmodumetin oleribus noxium
a salubri separamus, ita et in 454 carnibus ab
25 1 Tim. iv, 4,
L 3λως θηριώδει καί άπχνθρώχψ λογισμψ χρησαμβνη,
ώς Επί φάνψ κρίνέσθω * el δε ούχ ήδυνήθη περιστεΤ-
λαι, καί δια έρημίχν καί άπορίχν τών άναγκαίων
διεφθάρη τδ γεννηθεν, συγγνωστή ή μήτηρ.
Εΐρηται βιβλ. μζ*, τίτ. ix*f διάτ. δ*, δτι ^ Επίτηδες
Εκτρώσχσχ, προσκχίρως Εξορίζεται * τδ αύχδ καί
βιβλ. μη*, τίτ. η’, διάτ. η* * Εν δε τη λθ* διχτ. τον
ιθ’ τίτ. τού μη* βιδλ. φησίν, δτι έπι χρήιεχσιν Ικ-
τρώσασχ, κεφχ)ικώς τιμωρείται · ή δε μετά διχζύ-
γιον προς μίσος τού άνδρδς τούτο ποιήσασα, προσ-
καίρως Εξορίζεται * χχΐ διάτ. Αη’ τού αυτού τίτ.
δτι 6 πάμα δεδωκώς πρδς άμβλωθρίδιον, ευτελές
μέν ών μεταλλίζεται, τίμιος δε Εξορίζεται μετά
μερικής δημεύσεως * έσχατη δέ τιμωρία Υπάγεται,
εάν τις άπέθανεν έχ τούτου * ταύτα, κάν χωρίς δάλου
\ το πάμα δέδωκεν.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — Περί τών βδελυττομενων τον
γάμον χαΐ κρέας καί οίνον.
’Αποστάλων κανών να*.
ν*\ Ει τις Επίσκοπος ή πρεσβύτερος, χ. τ. λ.
Συνάδου Γάγγράς κανών α’, β*, δ’, θ’, ι*.
α*. Ει τις*4τδν γάμον μέμφοιτο, καί την κχθεύδου-
σαν μετά τού άνδρδς αυτής, ούσαν πιστήν καί εύ-
λαβή, βδελύσσοιτο ή μέμφοιτο, ώς 4ν μη δυναμένους
είς βασιλείαν είσελθεΐν, άνάθεμχ Εστω.
β’. Ει τις έσθίοντα κρέα, χωρίς αΐματος χαΐ είδω-
λοθύτου καί πνιχτού μεε* εύλχδείχς χαΐ πίστεως
κατακρίνοι, ώς άν διά τδ μεταλαμβάνειν Ελπίδα μή
Εχοντα, άνάθεμα Εστω.
δ*. Ει τις διχκρίνοιτο φαρά πρεσβυτέρου γεγαμη-
κότος, μη χρήναι λειτουργήσσντος αυτού προσφοράς
μεταλαμβάνειν, άνάθεμχ Εστω.
θ’. Ει τις πσρθενεύοι ή έγχρχτεύοιτο, ώς άν
βδελυχτών τών γάμων άνχχωρήσας, καί μη δε* αύτδ
τδ χαλδν καί άγιον της παρθενίας, άνάθεμα Εστω.
ι*. Ει τις τών παρθενευάντων διά τδν Κύριον, κχτ-
επαίροιτο τών γεγαμηκοτων, άνάθεμα Εστω.
Βασιλείου κανών κη*, πε*.
κη\ ΈκεΤνο γε μην γελοΤον καχεφάνη, τδ εύξχσθαί
τινα δε ίων άπέχεσθαι χρεών · ώστε καταξίωσον δι-
δάσκειν αυτούς τών άπαιδεύτων προσευχών καί
Επαγγελιών άπέχεσθαι · την μέντοι χρ ήσιν, άδιά-
φορον είναι συγχώρησον · ούδΕν γάρ χτίσμα Θεού
άπάβλητον μετ* ευχαριστίας λαμβανάμενον ' ώστε ή
ευχή καταγέλαστος, ούχ ή άποχή άναγκαία.
πε’· ΤοΤς δέ κομψοΐς ’Εγχραχίταις πρδς τδ σεμνδν
αυτών πράβλημχ, διά τί καί ουχ ημείς πάντα Εσ-
θίομεν ΕκεΤνο λεγέσθω * δτι καί τά περιττώματα
ήμών βδελυσσάμεθα · κατά μέν γάρ την άςίαν, λά-
χανα χάρτου ήμϊν Εστι τά κρέα* κατά δε την τών συμ-
φερόντων διάκρισιν, ώς καί Εν λαχαίνοις τδ βλαβερδν
τού καταλλήλου χωρίζομεν ' ουτω καί Εν τοΤς κρεασι
926
925 SYNTAGMA CANONUM. —
τρύ χρησίμου τδ βλαβερόν διακρίνομεν, έπεί λάχά-Λ
νόν έστι καί τδ κώνειον, ώσπερ κρέας έστί καί τδ
γύπειον · άλλ’ δμως ούτε ύοσκύαμον φάγοι αν τις
νουν εχων · οΰτε κυνδς άψαιτο, μή μεγάλης άνάγκης
κατεπειγούσης · ώς 8 γε φαγών ούκ ήνόμησε.
ΚΕΦΑΑ. ΙΒ\ — Πεοί λαϊκών έαυτούς άκρωτη-
ριαζόντων.
* Αποστόλων κανών κβ’, κδ\
κβ\ *0 άκρωτηριάσας έαυτδν, κ. τ. λ.
κδ*. Λαϊκός έαυτδν άκρωτηριάσας, κ. τ. λ.
Συνόδου Νϊκαίας κανών α*.
α\Ει τις εν νόσψ ύπδ Ιατρών ^χβιρουργτήβ/|, κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τα παραγεγραμμένα έν τψ ιδ* κεφ. τού α’
τιτ. τού παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. — Περί λαϊκών έσθιόντων είδωλό-
θυτα, ή κρέας έν αύματι, ή πνικτά, ή θηριάλωτα, ή |
θνησιμαία,
9 Αποστόλων κανών ξγ*.
ξγ\ Ει τις έπίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκο-
νος, ή δλως τού καταλόγου τού Ιερατικού, φάγη
κρέα, κ. τ. λ.
Συνόδου 'Αγκυρας κανών γ*.
β*. Τους φεύγοντας και συλληφθέντας, κ. τ. λ.
Συνόδου Γάγγρας κανών β*.
β*. Et τις έσθίοντα κρέα χωρίς α*ματος, κ. τ, λ.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών ξζ’.
ξζ\ θεία ήμ!ν Γραφή ένετείλατο, κ. τ. λ.
Γρηγορίου τού θαυματουργού έκ τής περί τών
είδωλδθυτα φαγόντων κανών α’. ^
α*. Ου τά βρώματα ήμάς βαρεΐ, Ιερέ πάππα, εΐ
Ιφαγον ο\ αΙχμάλωτοι ταύτα, άπερ παρετίθεσαν αύ-
τοΤς οΐ κρατούντες αυτών · μάλιστα έπειδή εΤς λό^ος
παρά πάντων, τους καταδραμάντας τά ήμέτερα μέρη
βαρβάρους, είδώλοις μή τεθυχέναι * 6 δε 'Απόστολός
φησιν * Τά βρώματα τή κοιλία, *αί κοιλία τοϊς
βρώμασιν, h δε θεδς και ταύτην καί ταύτα κατ-
αργήσει ' άλλά καί δ Σωτήρ ό πάντα καθαρίζων
τά βρώματα, ου τδ είσπορευόμενον, φησί, κοινοί τδν
άνθρωπον, άλλά τδ έκπορευόμενον.
Βασιλείου κανών πα\
πα*. 'Επειδή δέ πολλοί έν τή τών Βαρβάρων κατα-
δρομή παρέβησαν τήν είς θεδν πίστιν, δρκους έθνι-
κούς τελέσαντες, καί άθεμίτων τινών γευσάμενοι,
τών έν τοΤς είδώλοις τοϊς μαγικοις προσενεγθέντων
αύτοΐς, ούτοι κατά τους ήδη παρά τών Πατέρων ^
ήμών έξενεχθέντας κανόνας, εί μεν άνάγκην χαλε-
πήν έκ βασάνων ύπομείναντες, καί μή φέροντες
τους πόνους, καί αίκισθέντες πρδς τήν άρνησιν ήλ-
θον, έν τρισίν ετεσιν άδέκτους είναι, καί έν δυσιν
άκροάσθαι, καί έν τρισίν ύποπεσόντας, ούτως δε-
κτούς γενέσθαι είς τήν κοινωνίαν * ε* δε άνευ ανάγ-
κης μεγάλης προδόντες τήν είς θεδν πίστιν, καί
άψάμενοι τής τραπέζης τών δαιμονίων, καί Ομόσαν-
τες δρκους Ελληνικούς, έχβάλλεσθαι μέν έν τρισίν
Ιτεσι, καί έν δυσίν Ετεσιν άκροασθχι, έν ύποπτώσει
ΤΙΤ. XIII, CAP. ΧΙ-ΧΙΠ.
utili noxium secernimus.Nam certe et cicuta olus
est, sicut etiam caro est vulturina caro ; sed ta-
men nec hyoscyamum sanus quisquam comedet,
nec cane vescetur, nisi urgente summa necessi-
tate : qui tamen comedit, non peccat.
CAP. XII. — De laicis semet mutilantibus .
Apostolorum canones 22, 24.
22 [2l].Qui seipsum mutilaverit, etc., ut p. 502.
24 [23] Laicus qui seipsum mutilaverit, etc., ut
pag . 738.
Concilii Niconi canon I.
1 . Si quis in morbo a medicis excisus fuerit, etc.
Lege qute annotata sunt in cap. 14, tit. 1 prae-
sentis operis.
CAP. XIII. — De laicis idolothyta edentibus ,
vel carnem eum sanguine , vel a fera captum vel
morticinum .
Apostolorum canon 63.
63 [62]. Si quis episcopus vel presbyter, vel
diaconus vel omnino ex sacerdotali catalogo co-
mederit carnes, etc., ut pag. 746.
Concilii Ancyrani canon 3.
3. Eos qui fugientes comprehensi sunt, etc., ut
pag . 758.
Concilii Gangrensis canon 2.
2. Si quis eum qui carnem, etc., ut pag. 923.
455 Concilii cecumenici vi canon 67.
67. Divina nobis Scriptura mandavit, etc., ut
pag.188.
Gregorii Thaumaturgi ex epistola de iis qui ido-
lothyta comedunt canon 1.
1. Non cibi nos gravant, sanctissime papa, si
captivi ea comederint quae qui in eos dominium
oblinent eis apposuerunt, maxime quando una
de omnibus fama est, Barbaros qui in nostras re-
giones incursiones fecerunt, idolis non sacrifi-
casse. Dicit autem Apostolus : Escoe ventrit et
venter escis ; Deus autem et hunc et has des -
iruet *6. Sed Servator quoque omnes cibos mun-
dans : Non quod intrat inquit, coinquinat homi-
nem , sed quod egreditur
Basilii canon 81.
81. Quoniam autem multi in Barbarorum in-
cursione fidem in Deum violarunt, sacramenta
gentilia jurantes, et nefanda qusedam gustantes,
qum ipsis in magicis idolorum templis apposita
* fuere, iis secundum canones jam a Patribus nostris
editos dispensetur. Nam qui vim gravem per tor-
menta sustinuere, nec ferentes labores, ad nega-
tionem tracti sunt, tribus annis non recipiantur,
et duobus audiant, et ubi annis tribus substrati
fuerint, sic ad communionem admittantur. Qui
vero sine magna vi fidem in Deum prodiderunt,
mensamque attigerunt dsemoniorum,et gentilium
sacramenta jurarunt, ejiciantur quidem tribus an-
nis, duobus audiant: ubi vero annis tribus in sub-
stratione oraverint, et per alios tres cum fidelibus
* I Cor. vi, 13. 27 Matth, xv, 11.
£27 PHOTII PATRIARCHAE CP. 928
ad orationem steterint, sic admittantur ad boni A δέ κλαμένους έν τρισίν Ετεσιν, %λ\ έν Αλλοι; τρισΐ
communionem. συστάντας τοΤς πιστοϊ; είς την δέησιν, οδτω δεχτούς
είναι τζ του Αγαθού κοινωνίφ.
45β CAP. XIV. — De lUXCO qui regi maledicit · ΚΕΦΑΛ. IA’. — Περί λαϊκού ύβρίζοντος βασιλέα.
Apostolorum canon 84. 9 Αποστόλων κανών πδ\
84 [83] Quisquis regem vel principem, etc. ,ut πδ\ *θστις βρίσει βασιλέα, κ. τ. λ.
pag. 739.
Photii synodi canon 3. Της ϊτζ\ Φωτίου συνόδου χάνων γ*.
3. Si quis laicus Dei ac imperatorum contem- γ’. e? τις τών λαϊκών αύθεντήσας, και κατα—
nens mandata, tremendasque deridens Ecclesias φρονήσχς μίν τών θείων καί βασιλικών πρόσταγμά-
constitutiones legesque, audeat episeonum quem- των, καταγελάσας δέ καί των φρικιών της 'Εκχλη-
dam vel casdere vel in carcerem tradere, eine σίας θεσμών τε καί νόμων, τολμήσεισν Ιπίσκοπόν
Causa, vel fleta de causa, anathema sit. τινα τύψχι, fi φυλακίσαι, fi χωρίς αΙτίας, η και
συμπλασάμενος αΙτίαν, δ τοιουτος ανάθεμα έστω.
Lege quas sunt annotata in cap. 36, tit. 9, pras- 'Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τιράζ*9 κεφ.τοΰ 6*
. sentis operis. B τίτ. του παρόντος συντάγματος.
CAP. XY. —De orthodoxis eulogias recipien· ΚΕΦΑΑ. ΙΕ'. — Περί όρθοδόξων λαμβανόντων
tibus ab hcereticis aut Jud&is , vel Jiodmrum εύλογίας Απδ αιρετικών fi Ιουδαίων, fi συνεορ-
feslis communicantibus. Et quod Sabbato non ταζόντων Ιουδαίοι; * καί 8τι ού δεϊ τοίς Σαββά-
Sit feriandum, sed prout fieri poterit die Domi· τοις σχολάζειν, άλλα κατά τδ δυνατδν τ| Κυ-
nica. Et de iis qui in haereticorum monasteriis ριακή * καί περί τών ερχομένων έν μοναστηρίοις
vel ecclesiis orant . fi έκκλησίαις αίρετικών.
Apostolorum canones 65, 70. 'Αποστόλων κανών ξε9, ο9.
65 [63]. Si quis clericus vel laicus in Judaeo- ξε9· ET τις κληρικδς fi λαϊκδς είσέλθοι ε!ς συνάγω-
TUm, etc.. Ut pag. 738. γην *Ιουδαίων, κ. τ. λ.
70 [69]· Si quis episcopus vel presbyter, vel o* Et τις έπίσκοπος, fi πρεσβυτέρος, fi διάκονος, fi
diaconus vel omnino ex sacerdotali catalogo, je- δλως του καταλόγου τών κληρικών, νηστεύοι μετά
junet cum Judaeis, etc., ut pag. 738. ’ίουδαίών, κ. τ. λ.
Concilii Laodiceni canones 9, 29, 32, 34, 37, Συνόδου Λχοδικείας κανών θ9, κθ\ λβ’, λδ*9 λζ\
38, 39. λη\ λ#\
9. Concedendum esse, etc., Ut pag . 883. £ θ’. Περί του μή συγχωρεΤν είς τά κοιμητή-
ρια, κ. τ. λ.
457 29. Quod non oportet Christianos judai- κθ9. "Οτι ού δεΤ Χριστιανοί»; 'ίουδαΐζειν, κ. τ. X,
sare, etc., ut pag . 643.
32. Quod non oportet hasreticorum benedictio- λβ9. "Οτι ου δεΐ αιρετικών ευλογίας λαμδάνειν,
nes accipere, etc., ut pag. 882. κ. τ. λ.
34. Quod non oportet omnem Christianum λδ\ "Οτι ού δεΤ πάντα Χριστιανδν δγκαταλείπειν
Christi martyres relinquere, etc., ut pag · 883. μάρτυρας Χρίστου, κ. τ. λ.
37. Quod non oportet quas a Judaeis vel haere- λζ’. *θτι ού δει παρά τών αιρετικών fi 'Ιουδαίων
licis mittuntur festiva accipere, neque una cum τά πεμπόμενα έορταστικά λαμδάνειν, μηδε συνεςρ-
eis festum agere. τάζειν αύτοϊς.
38. Quod non oportet a Judaeis azyma accipere λη9. "Οτι ού δεϊ παρά τών Ιουδαίων άζυμα λ*μ-
vel eorum impietatibus communicare. βάνειν, fi κοινωνεϊν ταΧς άσεβείαις αυτών.
39. Quod non oportet festa agere cum gentibus λθ9, "Οτι ού δεϊ τοΤς ίθνεσι συνεορτάζειν καί χοινω-
et earum impietati communicare. νεϊν τη άθεότητι αυτών
Concilii Carthaginensis canon 60. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ξ\
De paganorum conviviis . ^ Περί του άφελέσθχι τά τών 'Ελλήνων συμπόσια,
eo.jllud etiam petendum ^3, utquoniam contra pras- ξ\ Κάκεϊνο δτι μην δεϊ αΐτησαι παρά τών Χρι-
cepta divina convivia multis in locis exercentur, στιανών βασιλέων, δπειδή παρά τά θεϊα πχραγγέλ-
quae ab errore gentili attracta sunt, ita Ut nunc a ματα kv πολλοΐς τόποι; συμπόσια ο3τως έπιτελούνται,
paganis Christiani ad haec celebranda cogantur ; έκ της έθνικης πλάνης προσενεχθέντα, ώς καί Χρι-
ex qua re temporibus Christianorum imperatorum στιανούς τοΤς "Ελλησι λάθρα προσσυνάγεσθχι ϊη\ τ^
persecutio altera fieri occulte videatur : vetari talia τούτων τελετή, Τνα κελεύσωσι τά τοιαύτα κωλυθηναι
jubeant, et de civitatibus et de possessionibus ira- καί έκ τών πόλεων καί έκ τών κτήσεων, μάλιστα
posita poena prohibere : maxime cum etiam in 8τι καί έν αύτοϊς τοϊς γενεσίοις ιών μακαρίων μαρ-
Nalalibus beatissimorum martyrum per nonnullas τύρων άνά τινας πόλεις καί είς αύτούς τούς Ιερούς
civitates, et in ipsis locis sacris talia committere τόπους τοιαύτα πλημμελεϊν ούχ ύφορώνται· kv αις
*8 Cone, Afric. c. 27.
929 SYNTAGMA CANONCII. - ΤΓΓ. Xltt, GAP· XlV-XVin. ddO
ήμέραις, δ καί λέγειν αίσχυνη έστίν, Αρχήσεις μυ- A non reformident. Quibus diebtss etiam, quod pu-
σαρΑς είς τους Αγρούς καί εις τΑς πλατείας έκτε- dons est dicere, saltationes sceleratissimas per vi-
λοΰσιν, ώστε τη τών οίκοδεσποινών τιμή, καί άλλων cos atque plateas exerceant : ut matronalis honor,
Ανχριθμήτων γυναικών τή αΐδοτ τών εύλαβώς είς τήν et innumerabilium feminarum pudor, devote ve-
άγίαν Ημέραν παραγενομένων, λάγναις δβρεσιν t<pop- nientium ad sacratissimum diem» injuriis lasci-
μφν, ώς καί αυτής τής άγίας πίστεως σχεδόν φεύ- vientibus appetatur ; ut etiam ipsius sanctae reli-
γεσθαι τήν προσέλβυσιν» gioois (33) pene fugiatur accessus.
’ΑνάγνωΘι τα παραγεγραμμένα έν τψ tt9 κεφ. 438 Lege quae annotata sunt in C8p. 15, tit. 3,
του γ9 τίτ. του παρόντος συντάγματος, καί δ9 κεφ. praesentis operis, et cap. 4 , tit. 7.
του ζ9 τίτ.
ΚΕΦΑΛ. ιζ·9. — Περί λαϊκών πειρωμένων μή GAP. XVI. — De laicis qui dant operam quo-
«Τναι τους κληρικούς τών μοναστηρίων καί πτω- mintlS clerici monasteriorum , ptochodochiorum,
χείων καί μαρτυρείων, ύπύ τήν έξουσίαν έν ταϊς $t martyriorum in potestate urbani episcopi
πάλεσιν έπισκάπων. Stiti.
Συνάδου Χαλκηδά νος κανών η9· Concilii Chalcfdonensis Canon 8.
η9. (Μ κληρικοί τών πτωχείων καί μονασεηρίων καί η 8. Clerici ptochorum, monasteriorum, etc. , Ut
μαρτυρείων, κ. τ. λ. pag. 558.
ΚΕΦΑΛ. ιζ9. — Περί λαϊκών προστιθεμένων GAP. XVII. ■ — De latcis qui adhmrcnt presby-
τοΐς άφοριζομένοις ή Αποσχίζουσι πρεσβυτέροις, terie segregatis vel schismaticis^ qui sine episco -
καί χωρίς τών έπισκάπων αύτών, θυσιαστήρια porum SUOTUm Venta altaria COnstitUUHt .
πηγγυμενοις.
’Απο στάλων κανών λα9. Apostolorum Canon 31.
λα9. Ει τις πρεσβύτερος καταφρονήσας του Ιδίου 31 [30]. Si quis presbyter contempto proprio
έπισκάπου, κ. τ. λ. episcopo, etc·, ut pag. 583.
’ΑνάγνωΘι τα παραγεγραμμένα έν τφ ιδ9 κεφ. του Lege quffl a Ο notata sunt in cap. 14 tit. 9,%pTfle-
γ9 τίτ. τού παρόντος συντάγματος. sentis operis.
ΚΕΦΑΛ. ΙΗ\ — Περί έπιάρκων, καί έν ποίοις CAP. XVIII. — De perjuriis , et quandonam
δετ τους άμνύοντας μή βύορκετν. jurantes continget non reete jurare.
Βασιλείου κανών ι9, ιζ9, κθ9, ξδ9, πβ\ Basilii canones 10, 17, 29, 64, 82.
ι\ Ot άμνύοντες μή καταδέχεσθαι τήν χειροτονίαν, 10. Qui jurant βθ ordinationem DOD acceptatu·
κ. τ. λ. q ros, etc., ut pag. 503.
ιζ9. *Ηρώτησας ήμας περί Βιάνορος, κ. τ. λ. 17. Interrogasti nos de Bianore presbytero,
etc., ut pag. 774.
κθ9. "λρκοντας μέντοι άμνύειν έπΐ τδ κακοποιεϊν 29. Quod homines potestate praditi jurant, 439
τούς Αρχομένους, και πάνυ θεραπεύεσθαι προσήκεν · ίβ male iis qnibus prosunt facturos, illud et maxi-
ών ή θεραπεία διττή, μία μέν μή άμνύειν αντους διδά- me curatum oportet. Medela autem eorum est du-
σκεσθαι προχιίρως * έτέρα δέ, μή έπιμένειν έν ταϊς plex: una quidem, ut doceantur non facile jurare ;
πονηραϊς κρίσεσιν * ώστε βρκφ προληγθείς τις είς altera vero, ne In malis consiliis persistant. Idcirco
κακοποιίαν έτέρου, τήν έπΐ τη προπιτεί? του δρκου qui jurejurando ad alterius maleficium praeoccopa-
μετάνοιαν έπιδεικνυσθω, μή μέντοι προσχήματι tos est, is suae in jurando temeritatis pcenhentiam
εθλαβείας, τήν πονηριάν έαυτου βεβαιούτω · οθδέ ostendat, non autem per causam pietatis improbi-
γάρ 'Ηρώδη συνέιρερεν εύορκήσαντι , δς Τνα μή tatem suam confirmet. Neque enim Herodi jusju-
έπιορκήση δήθεν, φονευς έγένετο του προφήτου* fandum observasse profuit, qui videlicet, ne pejera-
άπαξ μέν δ δρκος Απηγάρευται, πολλφ δέ που είκδς ret, prophetam occidit^. Omnino quidem jusju-
τδν έπΐ κακψ γινάμενον κατακεκρίσθαι · ώστε μετά- randum prohibitum 03t 30 ; sed multo magis COU-
φρονεϊν χρή τάν άμνλ>ντα, ούχΐ σπουδάζειν βεβαιουνο sentaneum est, ut quod ad malum interponitur, con-
αθτοϋ τδ Ανάσιον * έξέτασον γαρ πλατδτερον τήν demnetur. Quare is qui juravit, sententiam mutare
Ατοπίαν · εΐ τις άμάσειεν έξορύξειν τους άφθαλμούς debet, non id studio habere ut proprium nefas con-
του Αδελφού, εΐ καλάν τφ τοιούτψ είς Ιργον Αγαγεϊν firmet. Fac βοτίη latius consideres absurditatem.
αύτέ * ει τις φονεύσαι, %Χ τις δλως δι9 δρκου έντολήν Si quis juret effossurum seocutos fratris, an prm-
τινα παραβήσεσθαι · ώμοσα γΑρ καί έστησα ούχΐ τήν clarum est ejosmodi jusjurandum ad opus perdu-
Αμαρτίαν, ΑλλΑ τού φυλάξασθαι τΑ κρίματα τής δι- cero ? si quis se interfecturum ? si quis omnino
καιοσύνης σου a ώσπερ δέ τήν έντολήν Αμεταθέτοις mandatum aliquod transgressorum ? Jurati enim
κρίμασι προσήκε βεβαιούσθαι, οδτω τήν Αμαρτίαν et statui, non peccatum patrare, sed servare ju-
παντοίως καθήκει Ακυρούσθαι καί Αφανίζεσθάι. dicia justitiae tiisB 31 . Quemadmodum enim prse-
ceptum immutabilibus consiliis confirmandum est, ita peccatum omnino Infirmare et delere convenit·
Matth. xiv, 10. 30 Matth. v, 34. 31 Psal. cxvm, 106.
(33) Graece, sanctos fidei, hoc est, locorum sacrorum, in quibus religiosum cultum fideles exor-*
coni·
&31
ΡΗΟΤΠ PATRIARCHAE CP.
«32
64. Perjurus annis deccn dod erit communio-
nis particeps : annis doobos flem, tribns audiens,
quatuor substratus, uno eonsislens tantam ; ei
tunc communione dignus habebitur.
82. Et de perjuris, etc., utpag· 806.
Textu». 440 De perjuris dicitur in lib. xit, lit.
% et iib. cod. nr, tit. i : Atque generalis quidem
sermo suit, ne [in] perjuria inquiratur. Sunt ta-
men qoaedam exceptiones. Dicitor enim Iib. xn,
tit. 2, dig. 31 : In dubiis [causis] solet judex jus-
jurandum deferre9 et sic [deinde] judicare. Si
igitnr eo modo condemnatus, postmolom [se] in·
strumeota inrenisse dicat, iisque solis uti velit»
ex integro causam agit. Q iod si adversarius jus-
jurandum deferat, non retractatur controversia.
Textus . Est tamen Iib. iv, cod. tit. l,const.13,
invenire, jusjurandum deferente adversario praes ti-
tum retractari. Ait enim : Si qui legatum exige-
ret, cum testamentum non appareret, haerede de-
ferente, deberi sibi juravit, et acceperit : [ac]
vero postmodum [invento testamento] nihil ei de*
relictum fuisse : aut derelictum qnidem, sed pro-
pter Falcidiam non totum capere debuisse, de-
prehensum fuerit, reddit.
Textus . Item quae de judicialis jurisjurandi pu-
ritate tractat Novella 124 retractandi, sive jurati
mendacium argueodi potestatem facit. Quin et
Iib.xit,tit.2fdigest. 13, dicitur: Qui in re pecuniaria
[se] non debere, aut [sibi] deberi per principem
juraverit, et forte pejeraverit : vel intra statum
tempus [se] daturum, [nec fecerit] : fustigatur. Et(
lib.u cod. Ut.4, tonsi. 41. Qui major annis transac-
tionem, per Deum aut principem jurando libera
voluntate confectam, principem vel magistratus
interpellando, aut quas placuerint non faciendo
transgreditur : infamia notatur, et actione iisque
quae ex transactione lucraturus erat, excidii, atque
[insuper) constitutam poenam dat. [Qui vero in
pactis] perstiterint, 441 omnia capiunt. Et con-
stit. 4 2 : Si ex falsis instrumentis pactum aut
transactio inita fuerit, quamvis jusjurandum ad-
hibitum sit, evertitur [tamen], etiamsi civiliter fal-
sum investigatum sit : nisi de eo ipso transactio
facta fuerit.
Textus . Et lib. iv, cod. tit. 1, consl. 2 : Ta-
metsi per salutem principis calore [quodam] quis t
juratus pejerarit, non punitur, neque majestatis
crimine tenetur. Et lib. cod. ix, tit. 8, const. 2.
[Se] semper servo suo iratum fore juratus, si
iram remittat, majestatis crimine non tenetur.
Dicit vero etiam lib. n, tit. 14, digest. 7 : Ad-
versus commune jus pacisci aut legare non licet.
Et sl quis de his [se] non acturum jurarit, non
est ratum. Plane, De scenicis, No\ella δΐ, ait,
quod sceniem, tametsi se nunquam a fornicatione
destituras jurariut, [ab ea] recedant, perjurii
poenas non veritura. Et in regulae modum addit,
in |rebus] turpibus jusjurandum servari non
oportere.
i O έχίορκος b Sua eam ακοινώνητος In»,
1-Λ71 TpOZXAZttr», UWip-
9ιί ύκο * tnxjzbr* συνεστηις μόνον, xxi τάχα
τής χ!λ·*μ Γτίχς ίί'.ν^ΐΓ^.
κβ*. Κζι κερί tw* ΐΓ.«π,ϊίτ:*Λ| χ. τ. λ.
Περί έκ: όρκων εΤρηται β*.οΑ. ιβ*, τ*τ. β*, κζι βιβλ.
4*, τίτ. χ* · κζι b μεν γεν.κός λόγος βούλεται
ζητεΤσθζι κερ'ι επιορκίας · είσι δέ τίνες έςχιρέαεις ·
ειρητζι γάρ βιβλ. ιβ\ τίτ. β’. διάτ. λα*, ότι έν τοΤς
άμτιοόλοις ε!ωθε* b δικζστή; έκιχέρειν όρκον, χλ\
ουτω ψη^ίζεσθιί · έχν ούν ό ούιω κατζδικχσθείς,
εύρηκέναι μετά τούτα δικαιώματα λεγ$, και μό—
νοις χύτοΐς θελτ^ χρ^ [σζσθχι, άνωθεν κινεΤ " εί δε 4
άντίδικος χύτου έκάγει τον όρκον, ούκ άνσψηλζφάτχι
ή υπ'.θεσι;.
I *Εστι δέ εύρεΤν βιολ. ο* του κώδ. τίτ. χ’, διάτ. ιγ*,
και όρκον όμοθέντχ ές έκαγωγής τού άντιδικόυ ά>ζ-
ψηλχ*ρώμενον * ψησί γάρ, ότι 'Εάν 6 Αηγχτον άπζι-
τών, τής διαθήκης μη φχινομένης, έξ έκαγωγής
τού κληρονόμου όμόση κεχρεωστήσθχι, κχί λάβφ,
μετά τζΰτζ δ! εύρεθή μ ή κεχρεωστημένος, ή κε-
χρεωστημένος μεν, μη οφειλών δε τό καν λαοε?ν,
διά τον Φαλκίδων άνζδίδωσιν.
*Η δΐ κερί της κζθζρότητος τών όρκων των δικών
διζλαμβάνουσα ρκ’ Νεαρά, δίδωσιν άδειζν έντός τεσ-
σάρων μηνών άναψηλζφασθζι, ήγουν έλέγχεσθζι τό
ψεύδος τού όμόσζντος * εΤρητζι 81 κζι βιβλ. ιβ*, τίτ.
β’, διάτ. ιγ*, δτι b έκί χρήαζσι κζτά τού βζσιλέως
όμόσζς, καί έκιορκήσας τυχόν, ότι ού χρεωστ*Τ, ή
ότι χρεωστεΤ, ή οτι δίδωσιν εισω προθεσμίας, Σκα-
λίζεται · kv δε τψ βιόλ. τού κώδ., τίτ. α’, διάτ. μζ*
φησΝ, ότι ό τέλειος την κζτζ τού θεού η τού βζσι-
λ έως ένωμότως χωρίς άνάγκης γενομένην πζρ* χύ-
του διάλυσιν πιραβζίνων, έν τψ προσιένζι βχσιλεΐ
ί αρχουσιν, η μί, κοιεΤν τά δο'ξζντα, άτιμούτζι, καί
της άγωγης έκπίπτει, xzt ών Ιμελλεν kx τής δι«-
λύσεως κερδζ(νειν, κχΐ δίδω σι την όριβθεΤσζν κοινήν,
καί πάντα λζμβσνουσιν ot εμμένοντες * κζι διάτ. μβ*(
ότι έάν άπό πλαστών δικαιωμάτων, πάκτον ή διά-
λυσις γένηται, καί όρκον Ιχει προκείμενον, άνατρδ·
πεται, βΐ καί χρη ματικώς έζητήθη τό πλαστόν, ει μή
xzt επ’ αύτψ γέγονε διάλυσις.
Καί βιβλ. δ* τού κώδ., τίτ. α’, διάτ. β’, ότι εΐ **1
κατά τής σωτηρίας τού βασιλέως κατά βερμότητά
τις όμόσας έπιορχήσει, ού βασανίζεται, ούτε καθ-
οσιώσει όπόχειται* καί βιδλ. θ’ τού κώδ., τίτ. η’, διάτ.
β*, ότι ό διά παντός όργίζεσθαι τψ Ιδίψ δούλψ όμό-
σας, ούχ ύπόκειται καθοσιώσει παυσάμενος τής
όργής * λέγει 81 καί βιβλ. β’, τίτ. ιδ*, διάτ. ζ*, άτι
παρά τά κοινά νόμιμα παχτεύειν ή ληγατεύειν ούχ
Ιξεστι · χαΐ έάν τις έπΐ τούτοις όμόσ^ μή ένάγειν,
ούχ ε^βώται · ή δέ περί τών σχηνιχών μζ"’ Νεαρά
φησίν, ότι Αΐ σχηνιχαι καν όμόσωσιν ώς ούχ άπο-
στήσοντχι τής πορνείας, άναχωρούσι, μή φοβούμενοι
την έχ τής έπιΟρ χίας ποινήν · καί κχνονιχώς προσ-
τίθησιν, ότι έπΐ τοΤς αΙσχροΤς ού δεΤ τον όρκον
λάττειν.
m SYNTAGMA CANONUM. - ΤΓΓ. XIII, CAP. XIX, XX. 934
ΚΕΦΛΛ. 1Θ'. — Περί των όμνυόντών Ελληνι-
κούς δρκους.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών { δ*.
•j-δ*. Τους όμνύοντις δρκους 'Ελληνικούς δ κανών
έπιτιμίοις καθυποβάλλει * δθεν και ήμεΐς τούτοις τύν
Αφορισμύν δρίζομεν.
Βασιλείου κανών πα’.
πα’. Επειδή δέ πολλοί έν τη των Βαρβάρων κα-
ταδρομή, κ. τ. λ.
*Εν τψ ε* διατάγ, τού β’ τίτ. του ιβ* βιβλ. φησίν,
ύτι καλώς έπιφέρω σοι κατά της σωτηρίας σου όμό-
σαι · πας γάρ θεμιτές δρκος έξ Ιπ αγωγής δμοθείς
φυλάττετα», και $ν τις δμόσει κατά τής |δίας θρη-
σκείας * δ δέ κατά Αδοκίμου θρησκείας ύμοθείς δρκος,
ού φυλάττετα?.
ΚΕΦΑΛ. Κ*. — Περί Αποστατών, καί θυτών, και
μάγων, καί έπαοιδών, καί Αστρολόγων, [μαθηματικών,
μάντεων, καί περιάπτων.
Αποστόλων κανών ξβ*.
ξβ*. ΕΤ τις κληρικύς διά φόβον Ανθρώπινον, κ, τ. λ.
Συνόδου Νικαίας κανών ια*, ιβ’.
ια*. Περί τών παρ αβάντων χωρίς ανάγκης, κ. τ, λ.
ιβ*. Οί δε προσκληθέντες μέν δπύ τής χάριτος,
κ. τ. λ.
Συνόδου Άγκύρας κανών γ*, δ', ε’, ζ"*, η’, θ’, ιβ’, κδ*.
γ*. Τούς φεύγοντας καί συλληφθεντας, κ. τ. λ.
δ*. Περί τών πρύς βίαν θυσάντων, κ. τ. λ.
ε’, "Οσοι δέ Ανήλθον μετά έσθήτος πενθικής, κ.τ·λ.
ζ”’· Περί τών Απειλή μόνον εΐξάντων κολάσεως,
κ. τ» λ.
η’. Οι δέ δεύτερόν καί τρίτον θύσαντες, κ, τ. λ.
θ’, "Οσοι δέ μή μόνον Απέστησαν, κ. τ. λ.
ιβ*. Τούς πρύ τον βαπτίσματος τεθυκότας, καί
μετά τούτα βαπτισθέντας, Εδοξεν είς τάξιν προάγε-
σθαι ώς άπολουσαμένους.
κδ*. Οί καταμαντευόμενοι, καί ταΤς συνηθείαις τών
έθνών έξακολαυθούντες, ή είσάγοντές τινας εις τού;
έαυτων οίκους έπί Ανευρέσει φαρμακείων ή καί κα-
θάρσιι, ύπύ τύν κανό/α πιπτέτωσαν τής πενταετίας,
κατά τούς βαθμούς τούς ώρισμένους, τρία Ετη ύπο-
πτώσεως, καί δύο Ετη εύχής, χωρίς προσφοράς.
Συνόδου Λαοδικείας κανών λζ*’·
λζ"*, "Οτι ού δει Ιερατικούς μάγους, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών με’.
Περί τών άσθενούντων καί ύπέρ έαυτων Απο-
κρίνεσθαι μή δυναμένων.
με*. "Ωστε τούς άσθενούντας, κ. τ. λ.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ξα*, ξε*.
ξα*. Οί μάντεσιν Εαυτούς έπιδιδόντες, ή τοΤς λεγο-
μένοις έκατοντάρχαις, ή τισι τοιούτοις, ώς Αν παρ’
Μ Π Cor· νι, 14-16·
CAP. XIX. — De iis qui jusjurandum et helle-
nice jurant.
Concilii cecumenici vi canon 94.
94. Eos qui gentilium sacramenta jurant canon
poenis subjicit, et nos iis quoque segregationem
decernimus.
Basilii canon 81.
81. Quoniam autem multi in Barbarorum in-
cursione, etc., ut pag. 926.
Textus . In dig. 5, Iit. 2, lib. xn, dicitur: Recte
tibi defero, ut per salutem tuam jures. Omne
enim 442 licitum jusjurandum ex delatione prae-
stitum, servatur. Item [illud] quod quis per pro-
priam religionem juratum est, non servatur.
CAP. XX. — De apostatis , sacrificantibus ,
magis , incantatoribus , astrologis, mathematicis ,
divinis et amuletis.
Apostolorum canori 62.
62 [61]. Si quis clericus propter metum huma-
num, etc., ut pag . 746.
Concilii Nicceni canones 11, 12.
1 1 .De iis, qui sine necessitate,etc., ut pag. 198·
12. Qui autem a gratia quidem avocati, etc.,
ut pag. 731.
Concilii Ancyrani canones 3, 4, 5, 6, 8, 9, 12, 24·
3. Eos qui fugientes comprehensi sunt, etc.,
ut pag. 758.
4. De iis qui vi sacrificarunt, etc., ut pag. 799.
5. Quicunque autem cum veste lugubri, etc.,
ut paq. 799.
6. De iis qui supplicii minis, etc., utpag. 799.
8. Qui autem bis vel ter sacrificaverunt, etc.,
ut pag. 802.
9. Quicunque autem non solum desciverunt,
etc., utpag. 802.
12. Eos qui ante baptismum sacrificaverunt et
postea baptizati sunt, visum est ad ordinem pro-
moveri, ut qui abluti sunt.
24. Qui vaticinantur, et gentium consuetudines
sequuntur, vel in suas aedes aliquos introducunt
ad medicamentorum inventionem, vel lustratio-
nem, in quinquennii canonem incidant, secun-
dum gradus praefinitos, tres annos substrationis,
Det duos annos orationis sine oblatione.
443 Concilii Laodiceni canon 36.
36. Quod non oportet eos qui sunt sacrali, etc.,
ut pag. 734.
Concilii Carthaginensis canon 45.
De aegrotantibus qui pro se respondere non
possunt.
43. Ut aegrotantes, si pro se respondere, etc.,
utpag. 619.
Concilii cecumenici vi canon 61, 65.
67. Qui vatibus seipsos tradiderunt 3*. vel qui
hecatontarcbae seu centuriones dicuntur, vel aliis
935
PHOTII PATRIARCHA CP.
m
ejusmodi ut ab iis discant, si quid sibi revelari ve-
lint,convenienter iis, quae de ipsis aPatribus cons-
tituta sunt, sexennii canoni subjiciantur (34). Ipsi
autem eos quoque subjici oportet, qui ursas, vel
ejusmodi animalia ad ludum et simpliciorum no-
xam circumferunt, et fortunam ac fatum, et genea-
logiam, et quorumdam ejusmodi verborum multi-
tudinem exfallaciaeimposturaeque nugis proferunt:
eosque qui nubium expulsores, et incantatores, et
amuletorum praebitores, et vates appellantur. Eos
autem, qui in iis persistunt, et non ab ejusmodi
perniciosis gentilibusque studiis avertuntur et au-
fugiunt,Ecclesia omnino exturbandos decernimus,
sicut et sacri canones dicunt. Quce enim est luci
cum tenebris communicatio ? ut ait Apostolus : vel
quce templo Dei cum idolis consensio ? vel quce
fideli cum infideli pars est? Quce autem Christo
est cum Belial concordia ac conventio 33?
65. Qui in noviluniis a quibusdam ante suas
officinas et domos accenduntur rogi, supra quos
etiam antiqua quadam consuetudine salire inepte
ac delire solent, jubemus deinceps cessare.Quis-
quis ergo tale quid fecerit, si sit quidem cleri-
cus, deponatur ; sin autem laicus, 444 segrege-
tur. In quarto enim libro Regum scriptum est :
Et cedificavil Manasses altare universae militia
coeli in duobus atriis domus Dei, et filios suos
traduxit per ignem, sortibusque et auguriis aus-
piciisque usus est , et fecit ventriloquos seu py-
thones, et divinalores multiplicavit, ut faceret
malum coram Domino, ut eum ad iram provo-
caret 34.
Beati Petri archiepiscopi Alexandrini et marty-
ris canones i, z, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11,
12, 13, 14, qui feruntur in sermone ejus de
panitentia.
1. Quoniam autem quartum Pascha persecutio-
nem jam apprehendit, satis est in iis qui delati
quidem sunt in custodiamque eonjecti, tormenta-
que non sufferenda, et intolerabilia flagella et mul-
tas alias graves necessitates sustinuerunt, postea
autem sunt a carnis imbecillitate proditi, etiamsi
non ab initio suscepti sunt propter gravem lapsum
consecutum : tamen quia multum decertarunt et
diu restiterunt, non enim sponte ad eadevenerunt,
sed a carnis imbecillitate proditi, nam et stigmata
Jesu insuis corporibus ostentant, et nonnulli anno
jam tertio deflent : eis ab Adventu per revocationem
in memoriam alii quadraginta dies injungantur, 1
quos cum jejunasset Dominus et Servator noster
Jesus Christus, postquam baptizatus fuerat, lenta-
tus est a diabolo. In quibus et ipsi cum valde exer-
citati fuerint, et constantius jejunaverint, deinceps
in orationibus vigilabunt, meditantes quod dictum
est a Domino ad eum qui illum tentat, ut ipsum
adoret: Abi pone, Satana, 445 scriptum est enim :
έκείνων μάθοιεν 8 xt άν έκκαλύπτεσθαι αύχοΐς βου-
λοιντο, κατά τά πρώην ύπύ των Πατέρων περί χυτών
δρισθέντχ, ύπο τύν κανένα πιπτ έχωσαν της έξχετία; ·
τψ αύτψ δε τούτψ έπιτιμίφ καθυποοάλλεσθχι δεΤ καί
τους τάς άρκτους έπισυρομένους ή τπιχύτα ζώα
προς παίγνιον και βλάβην των άπλουστέρων · καί
τύχην καί ειμαρμένην κχί γενεαλογίαν, και τοιού-
των τινών βημάτων όχλον, κατά τούς της πλάνης
λήρου; φωνούντας · τούς τε λεγομένους νεφοδιώκτχς
καί γυτευτάς καί φυλχκτηρίους και μάντεις * ini μέ-
νοντας δέ τούτοις καί μη μετατιθέμενους καί άποιρεύ-
γοντας τα δλέθριχ ταύτα καί * Ελληνικά έπιτηδεύματι,
παντάπασεν άποβρίπτεσθχι τής Εκκλησία; δρίζομεν,
κχθά καί οι Ιεροί κανόνες διχγορεύουσι . Τίς γάρ
κοινωνία φωτί προς σκύτος, &ς φησιν δ ’Αποστο-
I λος ; 'Ή τις συγκατάθεσις νχφ θεού μετά ειδώλων }
ή τις μερίς πεστφ μετά άπίστου ; τίς δε συμφώ-
νησις Χριστψ πρύς Βελίχρ ;
ξε*. Γάς έν ταΤς νεομηνίχις δπύ τινων πρδ χών
οίκείων έργαστηρίων καί οίκων άναπτομένας πυρ-
καϊάς, άς και ύπερβάλλεσθχί τινες κατά τι Ιθος
άρχαΐον έπιχειρούσιν, άπδ τού παρόντος καταργη-
θήναι προστάσσομεν * δστις ουν τοιούτόν τι πράξοι,
εΐ μεν κληρικύς ε?η, καθαιρείσθω * εΐ δε λαΐκδς,
άφοριζέσθώ * γέγραπτχι γάρ έν τή τετάρτ^ των βα-
σιλείων * Καί ψκοδόμησε Μχνασσής θυσιαστή-
ριον πάηι τή στρατιά τού ουρανού kv ταΤ; δόο
αύλαΤς οικου Κυρίου, κα\ διήγαγε τά τέκνα αυ-
τού έν πυρί, καί έκλ^δονίζετο, καί οίωνίζετο, κχί
έποίησεν έγγαστρι μύθους, <αί γνώστχς έπλή-
θυνε, καί έπλήθυνε τού ποιήσαι τδ πονηρόν
ένώπιον Κυρίου τού παροργίσαι αυτόν.
Πέτρου ’Αλεξανδρέως κανόνες α*, β’, γ’, ε’, ζ"*,
ζ’, V, ®\ »\ ‘β’, >γ’, «δ', φ«ρ<ίμενο* Ιν τφ wpl
μετάνοιας αυτού λδγφ.
α*. 'Επεί τοίννν τέταρτον ήδη Πασχα έπικατεί-
ληφε τύν διωγμόν, αύτάρχως έχει τοΤς μέν προε-
ενεχθεΐσι καί φυλακισθεΐσι, βασάνου; τε άνηκέστους
ύπομεμενηκόσι, καί άφορήτους μάστιγας, και πολ-
λά; έτέρας δεινά; άνάγκας, ύστερον δέ προδεδομένοις
όπδ τής άσθενείας τής σαρκός, εΐ καί μή έξ άρχής
παραδέχθησαν διά την παρακολουθήσασαν μεγίστην
πτώσιν, δμως διά τδ πολλά αύτούς ήθληκέναι, καί
έπί πολύ άντιμαχίσασθαι * ού γάρ κατά προαίρεσιν
είς τούτο έληλύθασιν, άλλα κχταπροδοθέντες δπό τής
άσθενείας τής σχρκύς, έπειδή καί στίγματα τού
'Ιησού ένδείκνυνται έν το*ς σώμχσιν έχυτών, καΐ ήδη
τρίτον τινές έτος έχουσί κατχπενθούντες, προοεπι-
τιμηθήνάι αύτοΤς άπύ τής προσελεύσεως καθ’ δπό-
μνησιν, άλλα; μ* ή μέρας, 5ς καίπερ νηστέυσα; δ
Κύριος κχί Σωτήρ ήμών ’ίησούς δ Χριστός, μετά τδ
βάπτισθήνχι, έπειράσθη δπο τού διάβολου · είς ας
καί αυτοί κατά περισσόν διχγυμνχσθέντες, εύτονώ-
τερον τε νήψαντες, γρηγορήσουσιν είς προσευχές
τού λοιπού, καταμελετώντες τδ λελεγμένον δπδ τού
35 II Cor. νι, 14, 15. ** IV Reg. xxm, 12 seqq.
(84) Legi sexennii subjici, el sexennio excommunicari,
937
SYNTAGMA CANONUM. — ΤΓΓ. ΧΠΙ, CAP. XX. 938
Κυρίου πρύς τύν πειράζοντα αύτύν, ΐνα προσκυνήσω A Dominum Deum tuum adorabis , ei illi ioli servies ee,
αύτύν, "Γπαγε δπίσω μου, Σατανά* γέγραπται γάρ, Κύριον τύν θεόν σου προσκυνήσεις, καί αύτφ
μόνψ λατρεύσεις.
β\ ΓοΤς & μετά τύ φυλσκισΟήναι μόνον, καί 2. Iis autem qui postquam in custodiam tra-
6πομεμενηκέναι τας έν τψ δεσμοτηρίφ, ώς Αν diti sunt, et in carcero, tanquam in obsidione»
iv πολιορκίφ θλίψεις τε καί δυσωδίας, ύστερον afflictiones gravesque fetores passi sunt ; postea
SI χωρίς πολέμου βασάνων γενομένοις αίχμαλώ- autem sine bello tormentorum captivi facti sunt,
τοις, κατά πολλήν πτωχείαν δυνάμεως, και κατά τινα nimia virium inopia et quadam csecitate confrac-
τυφλότητα τεθραυσμένοις, έπ ορκίσει ένιαυτύς πρύς ti, annus ad aliud tempus injunctus sufficiet :
τψ έτίρψ χρόνψ, λπει δλως καί σύτοί έπιδεδώ/.ασιν nam ipsi quoque se omnino pro nomine Christi
Ιαυτούς !>πέρ τού ονόματος θλιβήναι, εΐ καί άπήλχυ- affligendos dedere : si etiam a fratribus in car-
σαν έν τψ δεσμωτηρίφ τήν παρά τών Αδελφών πολ- cere multam consolationem assecuti sunt. Qua
λής Αναπαύσεων, Απερ πολλχπλασίονα άποδώσουσι, quidem multiplicata reddent, liberari cupientes
ποθούτες λυτρωθήναι άπδ τής πικρότατης αΐχμ- ab acerbissima captivitate diaboli» ejus maxime
αλωσίζς του διαβόλου, μεμνημένοι μάλιστα τού λέ- recordantes qui dicit : SpirttUS Domini SUpST
γοντος · Πνεύμα Κυρίου Ιπ* έμε ου εινεκεν έχρισε me9 quam ob CQUSam V fixit me : Ut pauperibus
μ* · — Εύαγγελίσασθαι ιετωχοίς άπέσταλκέ με, evangclizaretn misit me , et annuntiarem capti ·
κήρυξα i αίχμαλώτοις Αφεσιν και τυφλοΐς άνά-gm liberationem , et CCBCXS VISUS recuperatio -
βλεψιν , άποστετλαι τεθραυσμένους έν Αφέσει, nem9 et mitterem fractos in remissionem, proedi·
χηρύξαι ένιαυτόν Κυρίου δεκτδν, και ήμέραν care annum Domini acceptabilem , et diem re -
ανταπο δόσεως. tributionis 38.
γ\ ΤοΤς οέ μηδ* δ) ως μηδέν τι τοιουτον πεπον 3. Iis autem qui nihil ejusmodi passi sunt, nec
θόσι, μηδέ ένδειξαμένοις καρπύν πιστεως, Αλλ* fidei fructum ostenderant, sed ad vitium ultro
αύτομολ/,σασι πρύς την κακίαν, προδεδομένοις όπύ transfugerant, a metu et timiditate proditi, nunc
δειλίας καί φόβου, νύν δέ είς μετάνοιαν έοχομέ- autem veniunt ad poenitentiam, necesse est et
νοις, άναγκαΐόν έστι καί άρμόζον τήν τής άκάρπου conveniens iufrugiferse ficus parabolam propo·
συκής παραβολήν παραθέσθαι, ώς δ Κύριος λέγει * nere, tll Dominus dicit : Habebat quis flcum
Συχήν είχε τις πέφυτευμένην έν τψ άμπελώνι plantatam in suo vineto : et venit quoerens in ea
αύτού, καί ήλθε ζητών καρπύν έν αύτή, καί ούχ fructum , et non inventi . Dixit autem vinitori :
ευρεν. Είπε δέ πρύς τύν άμπελουργδν, Ιδού τρία Ecce tres annos , ex quo ego venio quoerens fmc·
Ιτη Αφ* ού έρχομαι ζητών καρπύν έν τή συκή tum in hac ficu9 et non invenio ; exscinde eam :
ταύτω, καί ούχ εύρίσκω · έκκοψον αύτήν, ΐνα τ( cui terram inaniter occupati Ille vero respon-
xxi τήν γην καταργεί ; δ δ! Αποκριθείς λέγει α ΐ>χ$· ^ dens dicit illi: Domine , dimitte illam hoc quo·
Κύριε, αφες αύτήν καί τούτο τδ έτος, έως δτου que αηηο9 donec circa eam fodero, et laetamen
σκάψω τΑ περί αύτήν xat βάλω κόπρια · κΑν μέν injecero ; st quidem fructum fecerit ; 446 sin
ποιήση καρπόν · εΐ δΐ μ ή γε, είς τδ μέλλων έκκόψεις minus , eam in futurum exscindes 37 : qua ante
αύτήν * ήν πρδ οφθαλμών λαβόντες, ένδειξάμενοί τε oculos accepta, et ostenso digno fructu p<B-
καρπύν αξιον τής μετανοίας, έν τψ διαστήματι του nitentise, in tanto te mp Ο lis intervallo magis ju-
τοσούτου χρόνου μάλλον ώφεληθήσονται. Vabuntur.
δ*. Τοΐς γάρ παντάπασιν άπεγνωσμένοις καί 4.1is enim qui sunt omnino desperati, et poeniten·
αμετανοήτοις , δέρμα τε Αίθίοπος Αμετάβλητον tiam non Agunt, et pellem ifitbiopis immutabilem
χεκτημένοις, και ποικίλματα παρδάλεως, λεχθή- possident et pardi varietates, dicetur, quod alii ficui
σεται το τής έτέρας συκής * Μηκέτι έκ τού xxp- dictum est: Nequaquam ex te fructus fiat inceter·
πος γένηται είς τδν αΐώνχ, διύ καί παραχρήμα num 38, et ideo stalim quoque exaresciulniisenim
ξηραίνεται* άποπληρούται γούν έπ’ αύτοίς, και τύ impletur quod ab Ecclesiaste dictum esV.Quodper·
6πο τού έκκλησιαστικου είρημένον * Αιεστραμμένον versumest 9ηοη poterit exornari 9et defectus nume·
ού δυνηθήσεται έπικοσμηθή^αι, καί ύστέρημα ού rari non poterit 3®. Nisi enim quod perversum est
δυνήσεται Αριθμηθήναι · ει μή γάρ πρότερον τύ δι- prius rectum fuerit, fieri non potest ut id exornetur;
σστραμμένον διορθωθή, Αδύνατόν Ijxiv αύτύ έπικο- 0 et nisi prior defectus expletus fuerit, fieri non po-
σμηθήναι * καί εΐ μή πρότερον τύ ύστέρημα άναπλη- testut isaumeretur.Unde elin fine eisevenietquod
ρωθή. Αδύνατόν έστιν αύτύ Αριθμηθήναι · 8θεν καί a propheta Isaia dicitur : Et videbuntur 9 inquit,
ΙπΙ τέλους συμβήσεται αύτοίς τύ λελεγμένον ύπύ τού membra eorum qui transgressi sunt in me. Vermis
προφήτου Ήσαϊου * Καί βψονται, φησί, τά κώλα enimtpsorumnonmorielur9et ignis eorum non ex·
τών Ανθρώπων τών παραβεβηχότων έν έμοί · δ stinguetur: el erunt in aspectum omnis camis *0#
γάρ σκώληξ χύτών ού τελευτήσει, καί τδ πύρ Quandoquidem,utetabipsoprmdictumest:/n;usff
αυτών ού σβεσθήσετσι, και έσονται είς δρασιν autem quasi mare fervens $ic fluctuabunt te4 requiescere
πάση σαρκί ' έπει καί ώς προλέλεκται ύπν αυτού, non poter unt.Non est gaudere impiis, dicit Deus 41 .
35 Matih. IV, 10. 36 Isa. lxi, i. 2; Luc. iv. 18, 19. 37 tUc, xiu, 6-9. 38 Matth. xxi, 19.
31 Eccle. i, 15. ao Ua. livi, S4. Si Ita. lvu, 20, 2l.
PatkoIm Qa. CIY.
80
939
PHOTII PATRIARCHA CP.
940
ol & άδικοι ώς θάλασσα άναβεβρασμένη, ούτω κλυδωνισθήσονται, και άναπαύσασθαι ού μή δυ-
νήσονται* καί ούκ Εστι χαίρειν τοΤς άσεβέσιν, εΤπεν & θεός.
5. lis autem qui simularunt sicut et Davi d*4, qui A ε\ ΤοΤς δέ καθυποκριναμενοες κατά τον έχιλτ,-
86 epilecticum fingebat, ne moreretur, quamvis re-
vera epilepticus non esset; et non nude negationem
inscripserunt,sed in multis angustiisttanquam pueri
consilio et prudentia praediti inter pueros insipien-
tes,inimicorum insidias ludificati sunt, vel utquial-
taria pervaserint, vel tanquam qui chirographum
dederint, vel ut qui pro se ethnicos immiserint ;
etiamsi nonnulli eorum qui confessi sunt, ut audivi,
aliquibus eorum ignoverunt,quoniam roaxima447
cautione vilarunt,ne ipsi suis manibus ignem face-
rent, et daemonas impuros suffirent: licet vero ex
agentis ignorantia eos latuit, semestris tamen poe-
nitentiae poenaillisimponetur.Sicenim ipsiquoque
magis juvabuntur, prophetae dictum meditantes,et
πτευσάμενον Δαβίδ ΐνα μή άποθάνη, ούκ δντ*
έπίληπτον · χαΐ μη γυμνώς άπογραψαμένοις τα
πρδς άρνησιν, αλλά διαπαιςασε χαιά πολλήν στενο-
χώριαν, ώς άν παιδία βουλευτικά Εμφρονα έν πιι-
δίοις άφροσι τάς των έχθρών έπιβουλάς, ήτοι ως
διελθόντας βωμούς, ήτοι ώς χειρογραφήσαντας, ήτοι
ώς άνθ* έαυτών βαλόντας έθνικούς, εΐ καί τισιν αυ-
τών συνεχώρησάν τινες των δμολογητών, ώς ήκουσα*
έπει μάλιστα κατά πολλήν εύλάβειαν, έξέφυγον αύ-
τόχειρες γενέσθαι τού πυρος και της άναθυμιάηως
των άκαθάρτων δαιμόνων * έχει το (νυν Ελαθεν αυτούς
άνοίφ τούτο πράξαντας, δμως έςάμηνος αυτοΐς έπι-
τεθήσετ αι της kv μετανοίφ έπιστροφής * ουτω γάρ
φιάλλον καί αυτοί ώφεληθήσονται, χαταμελετώντες
dicentes : Puellus genitus est nobis, filius et datus B ™ προφητικδν βητδν και λέγοντες · Παιδίον έγεν-
est nobis, cujus principatus est in humero suo tel vo-
catur nomen ejus, magni consilii Angelus 43.Qui,
ut scitis, in sexto mense conceptionis, cum alius in-
fans praedicasset ante adventum ejuspcenitentiam
in remissionem peccatorum 4*, conceptus est et ip-
se ad praedicandam poenitentiam. Etenim utrosque
audimus in primis praedicantes non solum de poe-
nilentia,sed et de regno coelorum : quod quidem, ut
didicimus: intra nos est 43, quod prope nos sil ver-
bum quod credimus in ore nosti o et corde nostro,
quod Jesus est Christus: credentes in corde nostro ,
quod Deus ipsum suscitavit ex mortuis : ut qui
audiant quod corde quidem creditur ad justitiam ,
ore autem confessio jit ad salutem 46.
νήθη ήμΐν, υίδς xil έδδθη ήμΤν, ο3 \ άρχή έαΐ
τού ώμου αυτού, καί καλείται τδ άνομα αύτου,
μεγάλης βουλής "Αγγελος · δπερ, ώς ιστέ, έν τφ Ικτφ
μην! τής συλλήψεως του Ιτέρ ου παιδίου, τού προχν
ρύξαντος προ προσώπου τής εισόδου αυτού μετάνοιχν
είς άφεσιν Αμαρτιών, συνελήφθη καί αύτδ κηρύςκ
μετάνοιαν * καί γάρ καί των άμφοτέρων άκούομεν
έν πρώτοι; κηρυσσόντων ού μόνον περί μετχνοίχς,
άλλα και περί βασιλείας ουρανών * ήτις, καθώς με-
μαθήκαμεν, έντδς ήμών Ιστι, τφ έγγάς ήμών είνχι
τδ ρήμα δ πιστεύομεν έν χφ στόματι έαυτών, και έν
τή καρδίφ έαυτών · περί ής χαΐ αυτοί ύπομνησθέντες,
μαθήσονται όμολογεΐν έν τφ στόμαχε έαυτών, ?τι
Κύριος ’ίησού; * πιστεύοντες έν τή καρδίφ έαυτών,
δτι δ θεδς αύτδν ήγειρεν kx νεκρών* άτε δή άχούοντες, δτι καρδίφ μεν πιστεύετε είς δικαιοσύνην,
στόματι δέ δμολογεΤτε είς σωτηρίαν.
6. Ii autem qui servos Christiano3 pro se sub- B ζ*9 ΤοΤς δέ δούλους Χριστιανούς άνθ* έαυτνύ
miserunt, servi quidem, ut qui ipsi sub manu es-
sent, et quodammodo ipsi quoque in dominorum
custodia essent, minisque ab ipsis territi, et
propter eorum metum eo compulsi et lapsi, anno
opera poenitentias ostendent, et deinceps discen-
tes, ut servi Christi, facere Christi voluntatem et
eum timere : audientes maxime, quod unusquis-
que, si quid boni fecerit , hoc feret a Domino ,
sive servus sive liber sit 47.
448 7. Liberi autem tribus annis in poenitentia
examinabuntur, tum quod dissimulaverint, tum
quod effecerint ut conservi sacrificarent, ut qui Apo-
stolo non obedierint,qui vulttfomtnos eadem facere
ύποβεβληκόσιν, ο! μέν δούλοι ώ; £* ύποχείριοι
βντες, καί τρόπον τινά καί αυτοί φυλακισθέντες
των δεσποτών, καταπειληθέετες τε δπ* αυτών, χιι
διά τδν φόβον αυτών είς τούτο έληλυθότες και οέι*
σθήσαντες, έν ένιαυτψ τά τής μετανοίας Ιργα δεί-
ξουσι * μανθάνοντες τού λοιπού, ώς δούλοι Χριστώ
ποιεΤν τδ Θέλημα τού Θεού, και φοβεΤσΘαι aMr
άχούοντες μάλιστα, δτι Εκαστος έάν τε ποιήσρ 4γ*-
θδν, τούτο χομίσεταε παρά Κυρίου, είτε δούλος εί«
έλεύθερος.
ζ\ ΟΙ δέ έλεύθεροι, έν τρισιν Ετεσιν έςεχι-
σθήσονται έν μετανοίφ, καί ώς δποκρινάμενοι χιί
ώς καταναγκάσαντες τούς δμοδούλους θύσαι *
δή παρακούσαντες τού ’ΑποστοΑου, Τά αύτά θέλοντος
quos servi, remittentes minas.ScienlesJnquittfUOd ρποιείν τούς δεσπότας τοΤς δούλοις, άνιέντας χν
noster quoque et ipsorum Dominus est iucoelts , et
nonestapui eumpersonarumacceptio**-u.Si unum
autem omnes habemus Dominum, apudqvem non
est personarum acceptio**·, quoniam et omnia, ei in
omnibus est Christus.in Burbaris et Scythis, servis
et Uberis ie: debent considerare quod fecerunt, vo-
lentes suam ipsorum animam servare; qui conser-
άπειλήν · ΕΙδότες, φησίν, δτε καί υμών αυτών 4
Κύριος έν ούρανοΐς, καί προχωποληψία παρ'
τφ ούκ Εστιν * εΐ δέ Ενα Κύριον Εχομε t ol πάνπ(
άπροσωπόληπτον, έπει και πάντα χαί έν πάσίν έστιν
δ Χρίστος Ιντε Βαρβάροις καί Σχύθαις, δούλοις xd
έλευθέροις, σκοπεΐν όφείλ ουσιν δ καχεφγάσχντο,
θελήσαντες τήν ψυχήν έαυτών σώσαι · τούς δέ wv-
■*· I Reg. xxi, 13. 45 lea. ix, 6. 44 Lue. ι, 76,77. 45 Luc. xvn, 21. 45 Rom. χ, 8-l0. 4J
SphM τι, 8. 48*14 EphM. w, 9. is Rom. u, 41. i5 Colo·, ui, H.
941 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. XIII, CAP. XX. 942
δούλου; ίχυτάίν Ιλχύιανχ;; έπ'ι ιΐδωλολιτρίαν, δυ· λ vos nostros traxerunt ad idololatriam, qui poto-
νχμένου; καί αύτού; έκφυγεΐν, εί x b δίκαιον καί την rant et ipsi effugere, si jus et aequalitatem ipsis
Ισότητα ήσχν αύτοΤ; παρχσχόντε;, ώ; πάλιν δ ’Από- praebuissent, Ut rursus dicit Apostolus,
στολος λέγει, 8. lis aatem qui proditi sunt, et exciderunt, qui
η*. Tot; 81 παραδεδομένοι; έκπεπτωκόσι, τοΤ; et ipsi ad certamen accesserunt, se esse Christia-
xt έαυτοΤ; προσεληλυθόσιν εί; τόν αγώνα, δμολο- nos COnfitenteS, et in CUStodiam Cum tormentis
γουσιν είναι Χριστιανοί;, έμβεβλημένοι; τε εν conjecti Sunt *. aequum 68t in exsultatione COrdii
τη φυλακή μετά βασάνων, ευλογόν έστιν έν vires simul addere, et eis in omnibus communi-
άγαλλιάσει καρδία; συνεπισχύειν και χοινωνείν care, et in orationibus, et in participatione cor-
k* πάσιν iv τε ταίς προσευχαΤ;, καί τη μεταλήψει poris et sanguinis Christi, et sermonis adhorla-
τού σώμζτο; καί του αίματο; τού Χριστού, καί τη tione : ut qui constantius decertaverint, ipsi quo-
παρζκλήσει τού λόγου, ίνα εύτονώτερον άγωνισάμε- que 8upemoe Vocationis brabio I7 dignentur.Ete-
νοι, κχτχξιωθώσι καί αυτοί του βραβείου τή; άνω- nim septies , inquit, cadei justus et resurget 18 j
κλήσεω; * καί γάρ έπτάκι;, φησί, πεσεΤται δ δίκαιο; quod quidem si omnes quoque lapsi fecissent,
καί άνχστήσεται * βπερ εί καί πάντε; οί έκπεπτωκό- perfectissimam et toto corde SUSCeptam poenilen-
τε; πεποιήκεσαν, τελειοτάτην καί όλοκάρβιον μετά- β tiam ostendissent,
νοιαν ένεδεί ξαντό.
θ\ Καί τοΤ; δέ ώς άν έξ ύπνου έαυτού; 9.1is quoque qui tanquam ex somno ipsi ad cer-
παραπηδώαιν είς τον αγώνα, ώδίνοντα καί μέλ- tamen parturiens, et trahere differens, prosiliunt,
λο«τχ έλκύααι, έαυτοΤ; δέ πειρασμόν έπισπασαμέ- sibi autem pugnae maritimae, et multae fluxuum
νοι; θζλαττομαχία; καί πολλής κυματώσεω;, μάλλον inundationis tentationem attrahunt, vel potius fra-
δε καί xot; άδελφοΤ; προσεχκαίοντε; άνθρακα; άμαρ- trihuspeccatorumcarbonemaccendunt,ipsisquo-
τωλών, καί ajxot; κοινωνητέον, άτε δη iv όνόματι que communicandum est,ulquiiiomine 449 Chri-
Χριατού παοερχομένοι; εί; τούτο, εί καί προσέχουσιν sti ad id veniant : etsi verba ejus non animadver-
αύτού τοί; λόγοι;, καί πάλιν i v εόχή λεγειν τφ Πα- tant, qui docet orare ne ingrediamur in tentatio-
τρί, καί μή είσενέγκ^; ήμά; εί; πειρασμόν, άλλα nem *9,el eum rursus in oratione Patri dicere. Et
βύσαι ήμά; άπό τού πονηρού · ίσως δε καί λγνοούσι ne nos inducas in tentationem^sed libera nos ama-
τά; γενομένα; πολλάκι; αναχωρήσει; τού ol/.οδεσπό- Ιο 20. Forte autem etiam ignorant palreinfamilias
του καί διδασκάλου ήμών άπό τών θελόντω* έπιβου- et Dominum nostrum, saepe ab iis qui illi insidiari
λεύειν * καί οτι Ισθ* βτε ουδέ πα^ησίφ περιεπάτει volebant, secessisse, etquod quandoque etiam libe-
δι’ αυτού; * καί ότι δτε δ καιρό; τού πάθου; αύτού ^ re apud ens non incedebat, et quod etiam quando
προσήγγισεν, ούχ έαυτόν παρέδωκεν, άλλ* έδέξατο, passionis tempus appropinquavit, non se ipsum
Ιό; ήλβον έπ* αυτόν μετά μαχαιρών καί ξύλων * λέ- tradidit, sed exspectavit donec ad eum venirent
γει γούν πρό; αύτού; · *£; έπί ληστήν έξήλθετε cum gladiis et fustibus. Dicit ergo eis: T (inquam ad
μετά μαχαιρών καί ξύλων συλλαβετν με · οι καί latronem exiistis cum gladii s et fustibus ad me
παρέόωκαν αύτόν, φησί, Πιλάτψ · καθ’ δμοιότητα comprehendendum 2*. Qui etiam tradiderunt tp-
γοϋν αύτού, καί ot κατά σκοπό* αύτού βαίνοντε; πε- sumt inquit, P/IdtO 2®.Ad ejus quoque similitudinem
πόνθασι, μεμνημένοι τών θείων αύτού λόγων, δι’ ών iis acci<1it,qui ejus scopum sibi proponentes ince—
Ιπιστηρίζων ήμά; περί τών διωγμών λέγει * Προσ- dunt, divinorum ejus verborum recordati, quibus
έχετε έαυτοΤ; * παραδώσουσι γάρ ύμά; εί; συνέδρια nos COnflnnans,de persecutionibus dicit: Attendite
καί kv ταΤ; συναγωγαΤ; αύτών μαστιγώσουσι ύμά; · VObiS ipsis: tradent enim VOS inconcilia , et in8UlS
παραδώσουσι δε είπεν, άλλβ ούχί, έαυτού; παοαδώ- synagogis vos flagellabunt^. Tradent autem, dixit,
σετε * καί έπί ήγεμόνας δέ, φησί, καί βζσιλεί; άχθή- non, vos ipsos tradetis: et ad principes et reges du·
σεσθε διά τό όνομά μου, άλλ* ούχί, έαυτού; άξετε * cemini propter nomen meum *4, non, vos ipsos du-
Ιπεί καί μεταπηδάν ήμά; βούλεται άπό τόπων εί; τό- cetis. Nam nos quoque vult a loco inlocum transili-
που; διωκόμενου; διάτό όνομα αύτού* ώ; πάλ·ν άκούο- re, dum sunt qui nos persequuntur propter nomen
μεν αύτού λέγοντο; * Καί όταν διώκωσιν ύμά; έν τή^ ejus.Sicut rursus eum dicentem audimus: Etquan-
πόλει ταύτη, φεύγετε εί; τήν έτέραν · ού γάρ θέ- do vos in hac civitate persecuti fuerint, fugite in
λει αύτομολεΤν ήμα; πρό; τού; τού διαβόλου ύπ- a/iam®3.Nonvult enim nos ad diaboli stipatores sa-
ασπιστά; καί δορυφόρου;, δπω; μή καί πλειόνων tellitesque confugere, ne ipsis quoque multifarias
θανάτων αίτιοι αύτοΤ; γενώμεθζ, ώ; άν καταναγκά- mortis causa simus, ut qui ipsos et asperiores 6SSe
ζοντε; αύτού; μάλλον κατατραχύνεσθαι καί τελε- cogamus, et opera mortifera peragere: sed exspec-
σιουργεΐν τά θανατηφόρα έργα, άλλ* έκδέχεσθαι καί fare, et nobis cavere, vigtlareque et orare,ne intrem
προσέχειν έαυτοΤ;, ΓρηγορεΤν τε καί προσεύχεσθαι, mus in ten ta tionem 26. Ita Stephanus primus, ejus
ίνα μή είσέλθωμεν εί; πειρασμόν * ούτω Στέφανο; vestigiis insistens, 450 martyrium pSSSUS, Ηίβ-
πρώτο;, κατ* ίχνο; αύτού μιαρτύριον άναδεξάμενο;, rosolymis ab iniquis correptus, et in concilium
iv Ίεροσολύμοι; συναρπασθεί; ύπό τών παρανόμων, ductus, lapidibus obrutus, in nomine Christi glori-
17 Philipp. ni, 14. 18 Prov. xxiv, 16. 18 Mattb. xxvi, 41. 20 Matth. vi 13. ** Matth, xxvi, 65.
M Mattb. XXVII, 2. » Mattb. x, 17. 24 ibid. 18. 25 ibid. 23. 26 Matth. xxvi, 47.
943
ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP,
944
ficatui est, rogans, et dicens : Domine, ne statuas A καί άχθείς έν τφ σύνεδρέ, λιθοβολούμε** έν U-
f/JlS hOC peccatum *?. Ita Jacobus secundus ab μάτι Χριστοί έ δόξά σ^ ο παρακαλών καί λέγων * κ-ί-
Herode comprehensus, gladio capite truncatus ριε, μη στήσης αδτοτς την άμαρτίαν οδτως ’ιά-
est. Ita Petrus apostolorum primus, saepe com- κωβος δεύτερος συλληφθείς δπ δ ’Πρώδου, μαχαίρι
prehensus, et custodiae traditus, ignominiaque την κεφαλήν άπετμήθη * ούτως δ πρόκριτος τών άπο-
affectus, postremo Romae crucifixus est. Similiter στάλων Πέτρος, πολλακις συλληφθείς χαί φυλαχι-
et inclytus Paulus, saepe traditus, et ad mortem σθείς καί άτιμασθείς, ύστερον έν 'ρώμη έσταυρωθη ·
osque in periculum adductus, multa mala per- δμοίως xil δ περιβόητος Παύλος πλεονάχις πάροδο-
pessus, et in multis persecutionibus afflictioni- θείς, καί Ιως θανάτου κινδυνεύσας, πολλά τε Μλή-
busque gloriatus, in eadem urbe ipse quoque σας καί καυχησάμενος έν πολλοτς διωγμο?ς χαί 0λί-
gladio capite multatus est ; qui in quibus gloria- ψεσιν, έν τη αυτή πόλει καί αύτδς μαχαίρφ τήν
tus est, ipse in iis vitam finit ; et quod Damasci κεφαλήν άπετμήθη, ος έν οΤς έκαυχήσατο κατέλεξβν,
in sporta noctu per murum demissus est, et ef- δτι καί έν Δαμασ<φ σπυρίδι έχαλάσθη διά τοΟ τεί-
fugit ejus manus qui eum conabatur opprimere, χους νυκτδς, καί έξέφυγε τάς χεΤρας του ζητούντο;
Erat enim eis in primis propositum evangelizare, «ύτδν πιάσαι * τδ γάρ προχείμενον έν αύτοΤς, έν
et verbum Dei docere : in quibus fratres confir- b κρώτοις εύαγγελίζεσθαι καί διδάσκει* τδν λάγον τοΟ
mantes ut manerent in fide *8, hoc quoque dice- θεού, έν olc έπιστηρίζοντες τους άδελφους έμμένειν
bant, quod per multas afflictiones oportet in re - έν τη πίστει · καί τούτο Ι/εγον, βτι Διά πολλών
gnum Dei ingredi . Quaerebant enim non quod θλίψεων δετ είσελθετν εις τήν βασιλείαν τού
sibi erat utile, sed quod multis, Ut servarentur, θεού * έζήτου; γαρ ού τδ έαυτών συμφέρον, άλλα ώ
et multa ipsis liceret ad haec facientia dicere, ut νών πολλών ΐνα σωθώσι · καί ήν πολλά λέγειν αύτοΤς
verbo Dei convenienter facerent : Nisi, Ut dicit *’< ταΰτα πρδς τδ κατά λόγον πράσσειν, Et μή, άς
Apostolus, nOS tempus narrantes deficeret 29. λέγει δ 'Απόστολος, έπιλείψη δ* 5ν ήμάς διηγούμενους
δ χρόνος.
10. Unde non est aequum, ut vel clerici qui sua t\ *θθεν ούκ Ιστϊν εύλογον, ούδέ τοδς άπδ
sponte aufugerunt, lapsi autem et reluctati sunt, κλήρου αύτομολήσαντας, έκπεπτωκότας τε καί άνι-
ampliusin sacro ministerio maneant, ut qui Domini παλαίσαντις, ετι έν τή λειτουργά είναι, άτι δη
gregem reliquerint, et se ipsos vituperaverint: quod καταλείψχντας τδ ποίμνιον Κυρίου χαί μωμησαμέ-
nullus fecit ex apostolis. Etenim cum multas perse- νους έαυτους, δπιρ ούδείς των άποστόλων πεποίηχε ·
cutiones obiisset,et multa certaminum praemia os- καί γάρ δ πολλούς διωγμού; έξαντλήσχς, πολλά
tendisset beatus apostolus Paulus, sciensesselonge q τε άθλα άγωνισμάτων ένδειξάμενος, δ μακάριος
melius dissolvi et esse cum Christo 30, infert et di- Παύλος, έγνωκώς δτι κάλλιδν Ιστιν ά νχλυσχι καί συν
cit:IncarneautemmaneretmagisnecessariumA6i Χριστψ είναι, έπιφέρει καί λέγει · τδ δέ έπιμετναι
propter VOS. Considerans enim non suam, sed rnul- τη σαρκί, άναγκχιο'τερον δι’ ύμάς * σκοπών γάρου
torum Utilitatem, Ut serventur, magis quam suam τδ έαυτού συμφέρον, άλλα τδ των πολλών Τνα σω-
quietem, necessarium existimavit, apud fratres ma- θώσιν, άναγκαιδτερον τής έαυτού άνχπχύσεως ήγή-
nere, et eorum curam gerere. Qui etiam vulteum qui σατο τδ παραμένειν τοώς άδελφοΤς και έπιμελεΤσθσι
docet, essein doctrina exemplum** fidelibus. Unde «ύτών · θς καί τον διδάσκοντα θέλει είναι έν τη διδι-
qui in carcere contendentes, a ministerio excide- σκαλίφ τύπον γινόμενον τών πιστών * δθεν οί έν τή
ront,et reluctati sunt, sensus plane sunt expertes. «Ιρκτή έπιδικχζόμενοι, τής λειτουργίας Ικπεπτωκέ-
Quomodo enim petunt quod reliquerunt, cum in ea τες χαί άναπαλαίσαντες, πάνυ άναισθητούσι · πώ;
tempestate esse poSSentfratribussui&Uliles?Quan· γαρ αίτοΰσιν Β κατέλειψχν, δυνάμενοι τοΤς άδελφοΤς
diu itaque firmi slabilesque manserunt, ejus quod εύχρηστοι είναι έν xxtpq> τοιούτψ ; έως μεν ούν
praeter rationem fecerant, eis venia dabatur. Quan- άπταιστοι ήσαν, συγγνώμην εΐχον, έπί τή παράλογον
do autem lapsi sunt, Ut qui perperam se gesserunt αυτών πράςει * δτε δΙ επταισαν, ώς άν περπερευσά·
et se ipsos vituperaverunt, non possunt amplius Β*μ·νοιι καί έαυτους μωμησάμενοι, ουκέτι δύνανται
sacra ministeria obire. Et ideo magis curam ge- λειτουργιών * διδ φροντιζέτωσάν μάλλον έν ταπεινό-
rant, quomodo in humilitate vitam peragant a φροσύνη πώς έχτελέσουσί παυσάμενοι της κενοδοξίας *
vana gloria cessantes. Eis enim sufficit communio, άρκεΤ γάρ αύτοΤς ή κοινωνία μετ’ άπιτάσεως Χ21
quae diligenter et accurate fit duabus de causis, tum άχριβείας πρδς άμφδτερα γινομένη * καί ίνα μή δδ-
ne videantur molestia afflci, hinc dissolutionem ξωσι λυπεΐσθαι μετά βίας περιδράσίδμενοι τής έν-
vi arripientes : tum ne lapsi aliqui causentur se τεΰθεν άναλύσεως, χαί ?να μή τινες έχπεσδντες
propter poenae occasionem fuisse remissos : qui προφασίσωνται, ώς άν διά τήν άφορμήν τής έπιτι-
quidem plusquam omnes probrum et ignonii- μίας δπεκλελυμένοι . ο'ίτινις πλέον άπάντων αίσχύ-
niam habebunt : sicut ille qui fundamentum po- νην καί δνειδος Ιξουσι κατ’ έκεΤνον τον τεθειχότχ
suit, et non potuit perficere : Incipient er.im,in- θεμέλιον χαί μη Ισχύσαντα έκτελέσαι · ^Αρξονται γάρ,
quit, omnes qui praetergredientur ,eum illudere . φησί, πάντε; ol παραπορευδμινοι έμπαίζειν ετυτψ
*7 Aci, YU, 5d. Act. irv, 21. ® Hebir. zi, 331. Λ ^hilipp. i, 43, 21. TIt. tt, *t.
945 SYNTAGMA CANONUM. — TIT. ΧΠΙ, CAP. XX. 946
λέγοντες. ούτος 6 άνθρωπος θεμέλιον τέθεικε, καί ούκ A dicentes : Hic homo posuit fundamentum, et non
ϊσχυσεν έκτελέσαι.
ια\ Ol γάρ πρώτοι παραπηδήσαντες έν τψ
βράσματι του διωγμού, περιεστώτες εις τύ δι-
καστήριο*, καί θεωρούντε; τους άγίους μάρτυρας
σπεύδοντας έπί τό βραβεΐον τής άνω κλήσεως, έν
καλψ τψ ζήλψ προθυμούμενοι, έπεδίδουν έκτους
είς τούτο, πολλή τή πα^ρησίφ χρώμενοι * έμβλέπον-
τ«ς μάλιστα τούς ύποσυρομένους καί έκπίπτοντας,
δι* ούς ύποθερμαινύμενοι έσωθεν καί ένηχούμενοι,
Ισπευδον είς τούτο, ίνα μή δοκή παρ* έαυτψ φρύνι-
μος είναι έφ* οις κατά πανουργίαν Ιδοξεν ήττφν, εΐ
και έλάνθανεν έαυτύν νικώμενον ύπύ των έγκαρτε-
ρούντων τάς των ξυστή ρω ν καί μαστίγων βασάνους,
τήν τε οξύτητα τής μαχαίρας, καί τάς καταφλέξεις
τού πυρύς, καί τας των ύδατων καταποντώσεις · καί
τοΤς κατά πίστιν ύπεξιούσιν, εύχάς δέ καί δεήσεις
γίνεσθ at, ήτοι ύπέρ των έν φυλακή κατατιμωρηθέν-
των καί προδεδομένων ύπο λιμού καί δίψους, ήτοι
ύπέρ των έξωθεν τής φυλακής έπί του δικαστηρίου
χαταβασανισθέντων διά ξυστήρων και μαστίγων,
ύστερον δέ ήτεηθέντων ύπύ τής άσθενείας τής σαρ-
κύς, άξιύν έστιν έπινεύσαι · συμπάσχεν γάρ καί συν-
αλ^εΤν τοΤς δδυρομένοις καί στενάζουσιν ύπέρ των έν
τψ άγω νι ήττηθέντων ύπο τής πολλής βίας του κα-
κομηχάνου διαβύλου, ήτοι υπέρ γονέων ή άδελφων ή
τέκνων, ούδένα ούδέν καταβλάπτει * ΐσμεν γάρ κα\
δι* έτέρων πίστιν, άπολαύσαντάς τινας τής του θεού
άγαθο'τητος, έπί τε άφέσει άμαρτιών, καί ύγείφ σώ-
ματος, καί άναστάσει νεκρών · μεμνημένοι τοίνυν
των πολλών αυτών καμάτων, ών προϋπήνεγκαν έν
δνδματι Χριστού, καί των τανταλισμών, ού μήν άλλα
καί μεταγνδντων αυτών, καί άποδυρομένων τύ πε-
πραγμένου αύτοΤς κατά προδοσίαν, έν άτονίφ καί
νεκρύτητι τού σώματος, έ?ι τε καί μεμαρτυρημένων
εύπολιτεύτων γενομένων έν τψ βίψ αύτών, συνευχύ-
μεθα καί συμπαρακαλούμεν ύπέρ ίλασμού αύτών
μετά τών άλλων καθηχδντων, διά τού γινομένου ύπέρ
ήμών παρακλήτου πρύς τύν πατέρα, ίλασκομένου
ταΤς άμαρτίαις ήμών Καί έάν τις γάρ, φησίν, άμάρτη
παράκλητον Ιχομεν πρύς τύν πατέρα 'Ιησούν Χρι-
στύν δίκαιον, καί αύτύς ίλασμύς έστιν ύπέρ τψν
άμαρτιών ήμών.
ιβ\ ΤοΤς γάρ άργύρια δεδωκόσι πρύς τύ άνεν·
οχλήτους αύτούς τύ παντάπασι γενέσθαι άπύ πάσης
κακίας, ούκ Krctv έγκλημα προσαγαγεΤν · ζημίαν
γάρ καί άπώλειαν χρημάτων ύπήνεγκαν, ΐνα μή τήν ^
ψυχήν αυτών ζημιωθώσιν ή άπολέσωσιν * δπερ άλλοι
κατά αίσχροκέρδειαν ού πεποιήκασι * καίτοι γε του
Κυρίου λέγοντος * Τί γάρ ωφελήσει άνθρωπος, έάν
τύν κύσμον 8λον κερδήση, τήν δέ ψυχήν αύτού
ζημιωθή ή άπολέση ; καί 8τι Ού δύνασθε θεψ δου-
λεύει ν καί μαμωνφ · έφάνησαν γάρ πορ* έκεΤνον τψ
θεψ δουλεύοντες * τά γάρ άργύρια μισήσαντες καί
καταφρονήσαντες αύτών, άπεπλήρωσάν τε καί έν
τούτφ τύ γεγραμμένον, Αύτρον άνδρύς ψυχής ύ Ι'διος
potuit pwficere w.
11. Qui enim primum in persecutionis fervore
prosilierunt judicium circumstantes, et sanctos
martyres qui ad brabium superna vocationis 88
festinabant, aspicientes, honesla famulatione in-
citati seipsos ad hoc tradiderunt, magna liber-
tate utentes, maxime videntes eos qui subtrahe-
bantur, labi, propter quos interius excitati, et
quodam veluti sono impulsi ad debellandum se
efferentem et adversarium, ad id contendebant,
482 ne apud se prudens esse 84 videretur, ob ea
in quibus ejus calliditate inferiores esse visi
sunt, etiamsi se ipsum vinci ab iis, qui scutica-
rum flagellorumque tormenta, et gladii aciem,
et ignis ustulationem, et aquarum immersiones
constanter tulerunt, eum latuit : iis quoque qui,
ut ex fide preces et orationes fiant, persequun-
tur, vel pro iis qui in custodia puniti sunt, et a
fame et siti traditi sunt, vel pro iis qui extra cus-
todiam scuticis et flagellis in judicio torti sunt,
postea autem a cernis imbecillitate victi fuere,
aequum est annuere. Cum iis enim qui lugent et
moerent.pro iis qui in certamine victi sunt a ma-
gnis maligni diaboli viribus, sive pro parentibus,
vel fratribus, vel liberis, una dolere, et tristitia
affici neminem quidquam penitus laedit. Scimus
enim propter aliorum fidem, quosdam esse Dei
bonitatem assecutos, et in peccatorum remissio-
ne, et corporis sanitate, et mortuorum resurrec-
tione. Memores itaque multorum laborum et mi-
seriarum, quas pro Christi nomine sustinuerunt,
cum ipsi etiam poenitentiam egerint, et quod a
se factum est per proditionem in corporis lan-
guore et mortificatione defleverint, et se praete-
rea testentur, in vita sua fuisse a civitate alienos,
simul oremus, et postulemus pro eorum recon-
ciliatione cum aliis quae decet per eum qui est
nobis advocatus apud Patrem , se nostris pecca-
tis propitium exhibentem. Etsi quis , inquiLpec-
caverit , habemus advocatum apud Patrem Je -
sum Christum justum : et is est propitiatio pro
peccatis nostris **.
1 2. Iis enirr. qui peconiam dederunt.ul ipsi omni ex
parte ab omni malitia imperturbati essent, crimen
intendi non potest.Damnum enim et jacturam pe-
cuniarum sustinuerunt, ne ipsi animas detrimento
afficerentur, vel ipsam etiam perderent, quod alii
propter turpelucrum non fecerunt: quamvis Domi-
nus dicat88: Quid enimhominem juvabit, siuniver-
summundum lucratus fuerit, anima autem detri-
mento fuerit affectus, vel eam etiam peraiderit?El
rursus 485 Nonpotestis Deo servire et mam-
mona: in illis enim apparuerunt qui Deo servi-
renl, exosis, conculcatis, contemptisque pecuniis, et
in eo compleverunt quod scriptum est : Pretium
32 Lue. xiv, 29, 30. 35 Philipp. jii. 14. 34 Bom. xn, 46. 35 I Joan. 11, 1. 36 Jfatth. xvi, 26.
W Malth. yi, 24.
948
947 ΡΗ0ΤΙ1 PATRIARCHjE CP.
redemptionis anima hominis , propriae divitia **. A
Nam et in Actibus quoque apoelolorum legimus, eos
qui pro Paulo et Sila Thessalonicae ad magistratus
trahebantur, cum multis pecuniis fuisse dimissos.
Postquam enim ipsos propter nomen multum one-
rassent, et multitudinem magistratusque perturbas-
seni, ab Jasone, inquit, et reliquis satisfactione ac -
cepta,eos dimiserunt. Fratres autem noctu proli ·
nus Paulum et Silam miserunt in Berrceam
13.Unde nec eos qui omnia reliquerunt propter
salutem animae.el secesserunt, licet accusare Un-
quam aliispropleripsosdeientis.Nam et Ephesi pro
Paulo Gaium et Aristarchum in theatro comprehen-
derunt,una cum Paulo peregrinantes w,qui volebat
ad populum adire:quoniam propter ipsum qui per-
suaserat,et multam turbam ad Dei cultum tradux e· 1
rat, seditio facta fuerat.iVon sciverunt eum, inquit,
discipuli. Quin etiam nonnulli ex Asiarcbisqui ei
erant amici, miserunt ad eum et suaserunt ne se
theatro daret Si qui autem 454 cum iis contendere
perrexerint, qui animum sincerum ei adhibent, qui
dicit: Diligenter serva animam tuam , et ne retio
aspexeris *0. Petrus quoque apostolorum princeps
eis in mentem revocetur, quijam incustodiomerat
conjectus ,el traditus quatuor quaternionibus mi-
litum ad eum servandum 41 : qui cum noctu fugis-
set^! ex Judaeorum manu servatus esset.jussu an-
geli Domini: Facto, inquit, die erat non parvus tu-
multus inter milites .quidnam factum esset Petro.
Herodes autem cum eum quaesivisset , ei non inve-
nisseljnterrogalos custodes jussit suffocor i4*, pro* <
pter quos nulla culpa in Petrum confertur: licebat
enim eis illo viso quod factum fuerat effugere ; si-
cut et omnes infantes qui erant in Bethleem^et
in omnibus ejus finibus, si scivissenteorum paren-
tes quod erat futurum: qui a crudeli homicidaHe-
rode sublati sunt. ut unus qui ab eo quaerebatur in-
fans periret, qui et ipse jussuangeli Dei effugit, qui
celeriter jam coeperat spolia accipere, et acriter
praepascere.secundum appellationem nomiuis.que-
madmodum scriptum est: Voca nomen ejus.celeri -
ter spolia, velociter depopulare, eo quod priusquam
infans sciatvoeare patrem et matrem, capiet potes-
tatem Damasci et spolia Samaria, coram rege As-
syriorum U.MagiergOjUt jam spoliati et praedatio-
nibus infestati, infantem humiliter et suppliciter
adorant, thesauros suos aperientes, et ei offerentes
maxime opportuna et magnifica dona, aurum et
Ibus et myrrham ^,ut regi et Deo et homini: unde
ad regem Assyrium non amplius reverti voluerunt,
a Providentia vetiti. 455 Divinitus enim admoni -
U, inquit, in somnio ne reverterentur ad Herodem,
per aliam viam regressi sunt in regionem suam.
Unde cum vidisset sanguinolentus Herodes se a
magis illusum, valde fuit commotus. Et mittens ,
inquit, interfecit omnes infantes qui erant
πλούτος · έπεί καί έν ταΤ; Πράξεσι Αποστόλων
άνέγνωμεν του; συρέντα; αντί Παύλου καί Σίλ* έν
Θεσσαλονίκη έπί του; πολιτάρχας, μετά πλησμονή;
άπολυθέντζ; * μετά γάρ τό χαταβαρτ,σαι αυτοί»;
πολλά διά το δνομα, καί ταράξαι τόν όχλον καί του;
πολιτάρχα;, Ααβόντε;, φησι, τό ixivov παρά τοΟ
’ίάσονο; καί των λοιπών, απέλυσαν αυτού; · οί
δε Αδελφοί εύθέω; διά νυκτό; έξέπεμψαν τόν u
Παύλον χαί τον Σίλαν εΐ; βέροιαν.
ιγ*. "Οθεν ουδέ τοΤ; χαταλείψασι πάντα διά την
τη; ψυχτ; συτηρίαν καί άναχωρήσασιν Ιστιν έγκα-
λεΤν, ώ; άν έτέρων δι* αυτοί»; κατασχεθέντων * καί
γάρ καί έν τή ’Εφίσψ άντί Παύλου πάλιν συνάρ-
πασαν Γάϊον είς τό θέατρον καί ’Αρίσταρχον συνεκ-
δήμου; Παύλου ου βουλομένου είσελθεΤν εί; τόν δή-
1 μον · έπεί καί δι* αυτόν πείσ αντα καί μετχστήσιντχ
πολυν όχλον έπί την θεοσέβειαν, ή στάσι; ην γενο-
μένη, καί ουκ ειων αυτόν οί μαθηταί, φησίν · οό
μην άλλά καί τινε; των άσιαρχών, δντε; αυτού φί-
λοι, πέμψαντες πρό; αύτόν παρεκάλ ουν μη δούνχι
έ αυτόν εί; τό θέατρο ν * εΐ δε έπιμένοιέν τινε; ipt·
σγελοΰντες τοΤς είλικρινώς προσέχουσι, Σώζων σώζι
την σειυτού ψυχήν, μή περιβλέψ^ εί; τά όπίσω,
ύπομνησθήτωσαν καί τού προκρίτου των αποστόλων
Πέτρου, Βιβλημένου τε ήδη εί; φυλακήν, καί πχρι-
δοθέντο; τέσσαρσι τετραδυοι; στρατιωτών φυλάσ-
σειν αύτόν * ού έν νυκτί φυγόντο; καί βυσθέντο; έχ
χειρός του φονώδους ’Ηρώδου, καί πάση; τή; προσδο-
κία; τού λαού των 'Ιουδαίων, κατ’ έντολήν άγγέλου Χο-
ρίου, γενομένης, φησίν, ημέρα;, ήν τάραχο; ούχ ολί-
γος έν τοΤ; στρατιώται;, τί άρα 6 Πέτρο; έγένετο '
*Β ρώδη; δε έπιζητήσα; αυτόν καί μή εύρων, άνχ-
κρίνα; του; φύλακα; έκέλευσεν άπαχθήναι * δι* ου;
ούδεμία αίτία τψ Πέτρψ προσάπτεται · έξην γάρ και
αυτοί»; έωρακότα; τό γενόμενον έκφυγεΤν * ώ; καί
πάντα τά παιδία τά kv Βηθλεέμ καί έν πάσι τοί;
όρίοις αυτή;, εί έγνώκεισαν cl γονεΤ; αυτών τό μέλ-
λον Ισεσθαι, 5περ άν^ρέθησαν ύπό τού μιαιφόνου
*Βρωδου διά τό ύπ* αύτού ζητούμενον άπολέσθιι ιν
παιδίον, 8περ καί αυτό κατ' έντολήν άγγέλου Κυρίου
έ ξ έφυγε ν, ήδη άρξέμενον όξέω; σκυλεύειν καί ό;έω<
προνομεύειν, κατά τήν έπίκλησιν τού όνόματος, κι-
θώ; γέ^ραπται · Κάλεσον τό όνομα αύτού, τχχέω;
σκύλευσον, όξέω; προνόμευσον * διότι πρίν γνά/at
καλεΤν τό παιδίον πατέρα ή μητέρα, λήψεται δυνχ-
,μιν Λαμβίσκού, καί τά σκύλα Σχμαρείχ;, ενχντι
βσσιλέω; ’ΑσσυρΙων · οί γούν μάγοι ώς ήδη σκυ-
λευθέκτε; καί προνομευθέντες, ύποτεταγμένω;
τιμητικώ; προσκυνούσι τψ πσιδίφ, άνοίγοντε; τοίκ
θησαυροί»; αύτών, καί προσφέρόντε; αύτψ κσιριά-
τατα καί πρεπωδέστατα δώρα, χρυσόν, καί λίβχνον,
καί σμύρναν, ώ; βχσιλεΤ καί Θεψ καί άνθρώπφ '
8θεν ούκέχι πρό; τόν 'Ασσύριον βασιλέα ήξίωσχν
ύποσερέψαι, συνεργούμενοι ύπό τή; προνοίχ; *
Χρηματισθέντε; γάρ, φησί, κατ' όναρ μή άνακάμψ«
πρό; ’Βρύδην, δι* άλλη; όδού άνεχώρησαν εί;
949 SYNTAGMA CANONUM. - TIT. ΧΙΠ, CAP. XX. 950
χ ώραν αύτών · ένθεν ίδώ* ύ αίμοβόρος ‘Ηρώδης, δτι a in Bethlehem et in omni ejus confinio, a bimatu et
ένεπαίχθη ύπύ τών μάγων, έθυμώθη λίαν · λίαν infra Juxta tempus quod a magis diligenter didice·
άποστείλας, φησίν, άνεΐλε πάντας τούς παΤδας τούς ral 46. Cum quibus, et alium prius natum infantem,
έν Βηθλεέμ και έν πάσι τοΤς δρίοις αύτης, άπο δι- cum interfecturus quaesivisset et non invenisset,
έτους καί κατωτέρω, κατά τον χρόνον θν ή<ρίβωσε patrem ejus Zachariam interfecit inter templum
παρά τών μάγων · μεθ* ών καί το προ αύτοϋ γεννη- et altare, cum effugisset filius cum matre Elisa-
θέν έτερον παιδίον ζητήσας άποκτεΤνα*., καί μή εύ- beth. lTnde nec ullo modo reprehenduntur,
ρών, τύν πατέρα αύτού Ζαχαρίαν έφονευσε, μεταξύ τού ναού και τού θυσιαστηρίου, έκρυγόντος τού
παιδίου μετά της μητρύς 'Ελισάβετ* έφ* ών ούδεμίαν μέμψιν εσ^ον.
ιδ*. Εί δε τινες βίαν πολλή ν και άνάγκην πεπόν-
θασι, χάμον λαβόντες έν τφ στόματι καί δεσμούς,
και έπιμείναντες καρτερώς τη διαθέσει της πίστεως,
καί τάς χεΤρας καήναι προσαγομένων άκσντί τφ
ανιέρφ θύματι, ώσπερ ούν έγραψάν μοι ο\ άπο της
φυλακής τρισμακάριοι μάρτυρες περί τών έν τη
Λιβύη, και έτεροι δέ συλλειτουργοί, οΐ τοιούτοι
συμμαρτυρούντων αύτοΤς μάλιστα καί τών Αδελφών
τών λοιπών, δύνανται είναι έν τή λειτουργίφ, τα-
χθέντες έν τοΤς δμολογηταΤς, ώς και οί κατανεκρω-
θέντες έν ταΤς πολλαΤς βασάνοις, καί μηκέτι έξ-
τσχύσαντες Λαλήσαι, ή φθέγξασθαι, ή κινηθηναι, εις
τύ άντιστήναι τοΤς είς μάτην έκβιαζομένοις * ουδέ
γάρ συγκατέθεντο τή βδελυρίςι αυτών, ώσπερ ούν
παρά συλλειτουργών πάλιν ήκουσα * ταχθήσεται δε
Αν τοΤς όμολογηταις καί πάς δστισοϋν κατά Τιμό-
θεον πολιτεύεται * πειθόμενος καί αύτύς τφ λέγοντι,
Δίωκε δέ δικαιοσύνην, ευσέβειαν, πίστιν, Αγάπην,
δπομονην , προσπάθειαν , άγωνίζυυ τον καλύν
Αγώνα της πίστεως, έπιλαβού της αιωνίου ζωής,
είς ην έκλήθης καί ώμολόγησας την καλήν δμολογίαν
ένώπιον πολ/ών μαρτύρων.
Βασιλείου κανών ζ*, η*, μα’, μδ’, με* ξε’, οβ’, ογ*,
πα’, πγ\
ζ*. ’Α^ενοφθόροι καί ζωοφθόροι, και φονεΐς, ι
κ. τ. λ.
η*. ‘θ άξίνη παρά τύν θυμόν, κ. τ. λ.
μα*. *Η έν τη χηρ είφ έςουσίαν έαυτής Ιχουσα,
κ. τ. λ.
μκ*. *Η διάκονος ή τφ *Ελληνι συμπορνεύσασα,
δεκτή έστιν είς την μετάνοιαν * εις δε την προσφο-
ράν δεχθήσεται τώ έβδόμφ έτει, δηλονότι έν άγνείφ
ζώσα * δ δε μετά τήν πίστιν *Ελλην πάλιν τη Ιερό—
συλίφ προσιών, έπί τύν ίδιον έμετον έπιστρέφεί *
ήμεΤς δε τής διακόνου τύ σώμα ώς καθιερωμένον,
ούκέτι έπιτρέπομεν έν χρήσει είναι σαρκική.
με’. νΟς έάν τις τύ βνομα λαβών τού Χριστιανι-
σμού ένυβρίζη τύν Χρίστον, ούδέν δφελος αύτφ άπύ
τής προσηγορίας. I
ξε\ Ο γοητείαν ή φαρμακείαν έξαγορεύων, τύν
τού φονέως χρόνον έξομολογήσεται, ούτως οίκονο-
μούμενος, ώς έν έκείνψ τφ άμαρτήματι έαυτύν
έλέγξας.
οβ*. ‘0 μάντεσιν έαυτύν έπιδιδούς ή τισι τοιού-
τοις, τον χρόνον τών φονέων καί αύτύς οίκονομη-
θήσεται.
ογ\ ‘θ τύν Χριστύν άρνησάμενος, καί παραβας
14. Si qui autem vim mullam et necessitatem
passi sunt, quique et in ore ferrum et vincula acce-
perunt, et propter bonam fidei affectionem, suas
quoque manus uri fortiter pertulerunt, ad profa-
num sacrificium eis invitis adductae.Quemadmo-
dum igitur mibi scripserunt ex custodia beatissi-
mi martyres de iis qui sunt in Libya,et alii etiam
in sacris comministri; ii simul testificantibus re-
; liquis quoque fratribus, possunt esse in sacro
ministerio inter confessores collocati, ut et qui
in multis tormentis fortificati fuerint, non am-
plius potuerint, vel loqui, vel dicere, vel moveri,
ut resisterent iis qui vim frustra afferebant. Ne-
que enim eorum improbitati assensi sunt. Que-
madmodum ergo a comininistris rursus audivi
annumerabuntur inter confessores ; et quicunque
secundum Timotheum vitam instituit, parens ei
quoque qui dicit : Persequere justitium, pieta-
tem, fidem , dilectionem , tolerantiam , lenitatem :
certa pulchrum certamen fidei : apprehende vi-
tam cwlestem in quam vocatus es; ei confessus
coram multis testibus confessionem 47.
456 Basilii canones 7, 8, 41, 44, 4», 65, 72, 73.
81,83.
7. Masculorum et animalium corruptores, etc.,
utpag . 819.
8. Qui ob iracundiam securi, etc „ut pag. 922.
41. Quae in viduitate habet sui potestatem, etc.,
ut pag. 899.
44. Diaconissa qnm cum Graeco fornicata est,
ad poenitentiam admittenda est : ad oblationem
vero admittetur anno septimo, si videlicet in
castitate vitam agat. Graecus autem qui post fidem
receptam rursus ad sacrilegium accedit, ad vo-
mitum revertitur. Nos porro diaconissae corpus,
utpote consecratum, non amplius permittimus in
usu esse carnali.
45. Si quis, accepto nomine Christianismi,
Christum contumelia afficit, nihil ei prodest ap-
pellatio.
G5. Qui praestigias vel veneficium confitetur,
is homicidae tempus in poenitentia ducet; et cum
illo agetur, velut cum eo qui se ipse in hoc pec-
cato prodit.
72. Qui se vatibus vel ejusmodi aliis tradit,
ipse quoque homicidae tempore punietur.
73. Qui negavit Christum et salutis mysterium
46 Matlh. n, 16. 47 1 Tijn. ▼!, H, 12.
PHOTII PATRIATtCHiE cp.
052
951
violavit, tolo vite eu» tempore flere, et poeniten- ■
tiam agere debet, sic tamen, ut tempore quo e
vita excedit, sacramento dignus habeatur ob fi-
dem in Dei clementiam.
81. Quoniam autem multi in Barbarorum in-
cursione, etc., utpag. 926.
83. Qui vaticinantur et consuetudines gen-
tium, etc., ut pag. 934.
457 Gregorii Ny$$eni cap. 1, 2.
1. His itaque hoc modo distinctis, qumcunque
quidem peccata ratione proditam animae partem
attingunt, esse graviora a Patribus judicata sunt,
et majori ac sufficientiori et laboriosiori conver-
sione digna : quemadmodum si quis fidem in
Christum negavit, vel ad Judaismum, vel idolo-
rum cultum, vel Manichmismum, vel aliquod
aliud impietatis genus descivisse visus sit, qui
voluntarie quidem se ad id malum contulit, deinde
seipstvm condemnavit, totam tempus vitae habet
poenitentise tempus. Nunquam enim, si mystica
peragatur oratio, Deum una cum populo adorare
dignus censebitur, sed seorsum precabitur ; a
sacramentorum autem communione omnino erit
alienus ; in hora autem sui e vita excessus, sa-
cramenti communionis erit particeps. Sin autem
contigerit ot is prater spem vivat, in eodem rur-
sus vivet jndicio, mysticorum sacramentorum ad
vitm exitum usque expers. Qui autem tormentis
et gravibus suppliciis excruciati, ii praestituto
tempore punientur, sanetis Patribus sic in eos1
clementia usis, tanquam anima non lapsa sit,
sed corporalis imbecillitas tormentis nnn restite-
rit. Quare mensura eorum qui in fornicatione
peccarunt, et vi dolereque expressa transgressio,
m conversione, eodem spatio dimensa est.
2 [3]. Qui ad praestigiatores, vel vates abierunt,
vel eos qui per daemones se piacula quasdam et
aversiones operaturos pollicentur ; ii exacte in-
terrogantur et examinantur, utrum in fide in
Christum permanentes, a necessitate aliqua ad
illud peccatum 458 impulsi sunt, cum afflictio
aliqua vel intolerabilis jactura hunc illis animum
indidisset ; an omnino neglecto quod nobis cre-
ditum est testimonio, ad daemonum societatem
se contulerunt Si enim ad fidem infirmandam,
ot quod Deum esse nou crederent, qui a Chris-
tianis creditur et adoratur, illud fecerunt, erunt
ecilicet apostatarum judicio obnoxii. Sin autem
non ferenda necessitas aliqua, pusillo et abjecto
eorum animo superato, eo deduxit falsa aliqua
spe deductos; similiter erit et in ipsos clementia,
instar eorum qui tormentis in tempore confes-
sionis resistere non potuerunt.
Lege quae annotata suut in cap. 25 iit. 9 pro-
sontis operis.
xb τής σωτηρίας μυστήριον, έν πχντί τφ χρόνψ
τής ζωής αύτού προσχλαίειν Οφείλει, xxt έςομολο-
γεΤσθαι χρεωστεϊ * έν τψ καιρψ ψ έκβχίνει τού βίου,
του άγιάσματος άξιούμενος πίστει της παρά Θιοΰ
φίλανθρώπιχς.
ita*. Επειδή δέ πολλοί έν ήΐ των βαρβάρων κα-
ταδρομή, κ. τ. λ.
πγ\ Ot χαταμαντευόμενοι, xxt ταΤς ουνηθείσις
των έθνών έξχχολουθούντες, χ. τ, λ.
Γρηγορίου Νύσσης χεφ. χ’, β\
χ*. Τούτων τοίνυν κατά τδν χίρημένον δαυερι-
νηθέντων τρόπον, δσχ μεν αμαρτήματα του λογιστι-
κού τής ψυχής άπτεται μέρους, χαλεπώτερχ παρά
των Πχτέρων έχρίθη, χχΐ μείζονος xxt διαρχιστί-
ρχς χχ ι έιηπονωτερχς την έπιστροφής άςια * οΤον ιΐ
τις ήρνήσχτο τήν είς Χρι στδν πίστιν, ή προς 'ιου-
δαϊσμόν, ή πρδς είδωλολατρίχν, ή πρύς Μχνιχχϊσμδν,
ή πρ&ς άλλο τι τοιούτον άθεΐχς εΤδος, αύτομολήσις
έφάνη * b μέν έχουν (ως έπΐ τύ τοιουτον δρμήσχς κ«-
κδν, εΤτχ κχτχγνους έ χυτού, χρόνον τον τής μιτι-
νοίας έχει δλον τύν της ζωής χύτου * ούδέ ποτέ γέρ
μ^τιχής έπι τελούμενης ευχής, μετά του λαού προσ-
χυνήσαι τύν θεδν πχτσ*ιούτχι, άλλά χατχμόνας
μίν ευςετχι, της δΐ κοινωνίας των άγιχσμάτων, χιδ-
όλου άλλότριος έστχι * έν δέ τή ώρφ τής έξόδου
χύτου, τότε τής του άγιάσμχτος μερίδος άξιωθήσετχι *
εΐ δέ συμβαίη πχρ* έλπίδχ ζήσχι αύτύν^ πάλιν έν τψ
αύτψ κρίμχτι διχβιώσετχι άμέτοχος τών μυστικών
άγιχσμΧτων μέχρι της έξόδου γινόμενος · ot δέ βι-
σάνοις καί τιμωρίχις χχ^επχΤς αίκισθέντες, εν £ητά
χρόνψ έπετιμήθησχν · οΰτω τών άγίων Πχτέρων
φι λχνθρωπίφ έπ* αυτών χρησχμενων, ώς ούχι ψυχής
γεγενημένης έν πτώμχτι, άλλά της σωματική' άσέ»-
νείχς πρδς τάς α’.κίχς ούκ άντισχούσης * διέ τψ
μέτρψ τών έν πορνείφ πλημμελησάντων) xxt 4
βεβιασμένη rc xxt έπώδυνος παράοασις έν τή έχι·
στροφή συνεμετρήθη.
β’. ΟΙ δέ πρδς γόητχς άπιόντες,ή μάντεις, ή τουςάά
δαιμόνων καθάρσιά τινχ xxt άποτροπιχσμους Ιπρ-
γεΤν ύπισχνουμένους, ουτοι έρωτώντχι δι* άχρι&χζ
xxt άναχρίνοντχι, πότερον έπιμένοντες τή Α
στύν πίστει ΰπ* άνάγχης τινδς συνηνέχθησχν έχιίνφ
τή άμχρτ’φ, χαχώσεώς τίνος ή άφορήτου ζημίας
τχύτην αύτοΤς τήν δρμήν έμποιούσης, ή καθόλου χ«-
τχφρονήσχντες τού πεπιστευμένου παρ’ ημών μιρ-
ι τυρίου, τή τών δαιμόνων συμμχχίφ προσεδραμον *
tl μέν γάρ έπΐ άθετήσει τής πίστεως, χχί προς τ,ο
μή πιστεύειν είναι Θεδν τδν πχρά τών Xpireixwv
προσχυνούμενον, έκεΤνο έποίησαν, δηλαδή τφ χρί-
ματι τών πχρχβάντων ύπχχθήσοντχι · cl δέ τις
άβχστχκτος άνάγκη κχτχχρχτήσχσχ τής μικροψυ-
χίας αυτών, είς τούτο ηροήγαγε διά τινο; ήπατη-
μένης έλ πίθος πχρχκρουσθέντχς, ώσούτως Ιστχι
in* χυτών ή φιλανθρωπία, καθ’ δμοιότητχ τών προ;
τάς βχσάνους έν τφ κχιρφ τής ομολογίας άντιοχιΤ^
μή δυνηθέντων.
Άνάγ^ωθι τά παρχγραφέντχ έν τψ κε* χεφ· τοϋ·*
τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
853 SYNTAGMA CANONUM. — ΤΓΓ. XIII, CAP. XXI. ft&t
ΚΕΦΑΛ. KA'. ■— Περί σκηνικών καί μίμων καί
των δμοίων μετανοούντων.
Συν<ί5ου Καρθχγέννης κανών μζ*9, ξγ9.
Περί σκηνικών μετανοούντων καί έπιστεφόντων
προς Κύριον,
μζ-9. *9στ · τοΤς σκηνιχοϊς καί μίμοις καί τοΤς
λοιποΓς τοιουτοτρόποις προσώποις ή άποσεάταις,
μετανοοϋσι καί έπιστρέφουσι προς θεδν, χάριν ή
κατ αλλαγήν μη Αρνεΐσθαι.
Περί των μίμων των γινομένων Χριστιανών·
ξγ9. Περί τούτων Ιτι μην αίτησα ι δεί, Τνα έάν τις
έξ οίουδήποτε παιγνιώδους έπιτηδεύματος, πρδς
την τού Χριστιανισμού χάριν έλθεϊν θελήσοι, καί
έλεύθερος άπ* Εκείνων των σπίλων διαμεΤναι, μη
έξδν είναι τινι τδν τοιοϋτο* πρδς τά αύτδ γυμνά·
σματα πάλιν προτρέπεσθαι ή καταναγκάζειν.
Συνόδου οικουμενικής έκτης κανών να9·
να*. Καθόλου απαγορεύει ή Αγία αύτη καί οίκου·
μενική σύνοδος, τους λεγομένους μίμους καί τα
τούτων Οέάτρα, έτ( γε μήν καί τα των κυνηγίων
θεώρια, καί τας έπί σκηνής δρχήσεις έπιτελεΤσθαι *
εί δε τις τού παρόντος κανόνος καταφρονήσει, καί
πρός τι έ αυτόν των άπηγορευμένων τούτων ίκδψ,
εί μέν κληρικός ε?η καθαιρείσθω * εί δε λαϊκός, άφ-
οριζέσθω,
*Η λγ9 διάτ· του δ* τίτ. του α* βιδλ. του κώδ. καί
ή κγ9, καί ή κθ* του δ9 τίτ. του ε9 βιβλ. καί ή λβ9 καί
μζ"9, μεγάλος ποινας Ιπιφέρουσαι τοΤς πορνοδοσκοΤς
καί τοΤς άναγκάζουσι δούλας ή έλευθέρας συνεϊναι
μίμοις ή θεάτροις προΐστασθαι, καί διδόασιν άδειαν
αύταΤς ΑναχωρεΤν, καί μετά προικών ζεύγνυσθαι^
καί Αξιωματικοϊς, εί δυνηθεϊεν, καί τής Ατιμίας άπαλ·
λάττεσθαι * περ\ δε σκηνικών καί θεωριών καί πορ-
νοβοσκών, ίδικός έστι τίτ. δ μα9 του ια* βιβλ. του
κώδ. σκηνή & έστιν, ένθα τις Υστατοι ή κινείται
σκηνικήν έπιδεικνύμενος τέχνην, εϊτε έν δημοσίφ ή
ιδιωτικοί τόπψ ή άγρψ, ένθα μέντοι χύδην οί άν-
θρωποι δια θέαν είσίασιν * άτιμοι δέ είσι πάντες, οί
δια πόρον είς αγώνα κατιόντες, καί οί διά φιλοτιμίαν
έπί σκηνής προσιόντες * δ δέ μισθώσας έαυτδν είς
«αιγνικήν τέχνην, καί μή έπιδβιξάμενος, ούκ Ατι-
μούται * καί δ έαυτδν μισθώσας είς τδ θηρωμαχή-
σαι, εί μή τδ θηρίον τυχδν λέον ήμερος γέγονεν,
Ατιμούται * ού μην δ άνευ μισθού θηριομαχήσας, εί
μή λαδεϊν έν τψ κυνηγίφ φιλοτιμίαν ήνέσχετο* δ δέ
μισθώσας έαυτδν, καν μή θηριομαχήσ^, άτιμούται a j
ού μήν δ μισθδν λαμδάνων έπί τφ καταπολερησαι
θηρίον Ιςωθεν κυνηγίου ττ,ν έπαρχίαν βλάπτον * ούκ
έστι δέ παιγνική τέχνη ούτε άτιμοποιδς ή των
Αθλητών καί τών λε,όντων έν τοΤς ’Ολυμπίοις τά έν-
θύρια, καί τών έν ζυστψ άγωχζομένων, καί τών
ήνιόχων, καί τών άλλως ύπυυργούντων έν τοΐς ίε·
ροϊς άγώσι, καί τών βαινόντων ύδωρ τοϊς Υπποις,
καί τών βρ οδευτώ ν * προαγωγός έστιν δ πόρον αισ-
χρόν Απδ δού)ων ή έλευθέρων ποιούμενος, είτε πρω-
τοτύπως τούτο πραγματεύεται, είτε προσχήματί
πραγματείας έτέρας έχει τά τοιαύτα πρόσωπα, ώς
A CAP. XXI. — De scenicis et mimis atque aliis
hujusmodi , siquando eos poeniteat.
Concilii Carthaginensis canones 46, 63.
De scenicis qui veniunt ad panitentiam et ad
Dominum convertuntur .
46 [?] Ut scenicis et mimis atque aliis hujus-
modi vel apostatis qui ad poenitentiam veniunt,
et ad Deum convertuntur gratia et absolutio non
denegentur.
De histrionibus Christianis factis.
73. Et de his έ8 etiam petendam, nt si quia ex
qualibet ludicra arte ad Christianitatis gratiam
venire voluerit, ac liber ab illa macula permane-
re, non eum liceat a quoquam iterum ad eadem
exercenda reduci vel cogi.
B
Concilii cecumenici vi canon 51.
51. Omnino prohibet hac sancta et universa·
lis synodus 459 eos. qui dicuntur mimos, et -eo-
rum spectacula ; deinde venationum quoque
spectationes, alqne in scena saltationes fieri. Si
quis autem praesentem canonem contempserit, et
se alicui eorum quae sunt vetita, dederit, si sit
quidem clericus, deponatur ; si vero laicas, se-
gregetur.
Textus. Constit. 33, tit. 4, lib. i cod. et 123 et
129, tit. 4, Jib. v, et 32, et 46. magnas poenas ir-
rogent lenonibus, iisque qui ancillas vel liberas
cum mimis vel [in] theatris conversari, ani pro-
strare cogunt: et recedendi, dotalibusque (inslrn-
; mentis interven:eniibns] etiam illustribus si pos-
sint, nubendi potestatem faciunt. De scenicis vero
spectaculis et lenonibus specialis tit. est 41 , lib. ii
cod. Porro scena est, ubi quis consistit, movetur-
que histrionicam artem exhibens, sive in publico
privatove loco, sive in vico: in quem tamen locnm
passim homines spectaculi causa conveniunt. Infa-
mes autem suntvquicunque questus causa in cer-
tameo descendunt, et propter praroium in ecenain
prodeunt. Verum qui se ad artem ludicram [exhi-
bendam] locat, neque prodit, non notatur. Et qui
seipsom locat, ut cum bestiis depugoet: nisi bestia
leo forte, aliave quaepiam sit, qua mansueta facta
est. Non item qui sine mercedecum bestiis depu-
gnari!: nisi in arena honorarium [quiddam] capere
> sustinuerit. Qui se locavit, etiamsi cum bestiis non
depugnet, nolatur.Non tamen etiam qui mercedem
capit, ut frram qua regioni nocet, extra arenam
depugnet. Plane athletarum, et qui in Olympiis
oblectantia dicunt, et qui in xysto decertant, agita-
torum item,et qui aquam equis spargunt, 4<iOalio-
rumque qui in sacris certaminibus deserviunt,
et [postremo] designatorum ars ludicra non est,
neque ignominiosa. Leno est, qui turpem quastum
ex servis vel liberis facit : sive principaliter hoe
negotium gerat, sive alleriusnegotiationisppaiextu
iiliuamodi personas habeat; ut [puta, si] caupo,
4»(faie,dUife. c.*>.
655 PHOTH PATRIARCHA CP. 956
vel stabularios, vel balneator [sit]. Etiam qui in Αχά«ηλο«, 6 πχνδοχώ<, 6 β*λ«ν*ίκ, «st i γινήκ-
servitute leno fuit, ubi liber factus est, infamia no- νος έν δουλείφ προαγωγή;, άχιμούται μετά το Ulu-
lator. Haec omnia eunt in lib. III, tit. 1, digest. 1; θερωθήναι · χαύτα πάντα κεϊται βιβλ. γ’, τίτ, α,
et iit. 2, digest. 4; et lib. 23, Iit. 2, digest. 48. διάτ. α’, και τίτ. β’, διάτ. δ’, καί βιβλ. κγ’, τίτ. (Γ,
Leno quoque est, qui adulterio pollutam con- διάτ. μβ* · πορνοβοσκέ; δέ άσχι καί 6 πορνευθεΤσα*
jugem suam non dimittit, non etiam qui [tan- χήν Ιδίαν γαμέτην μή άπολύσας * ού μην δ μόνον
tummodo] suspectam habet; Ut lib. IX cod. tit. 9, ύποπχεύσας, ώ; βιβλ. θ' του κώδ. τίτ. θ', διάτ. β\
const. 2,
CAP. ΧΧΠ. — De spectaculis et ludicris . ΚΕΦΑΛ. KB'. — Περί θεωρίων καί παιγνίων.
Concilii Carthaginensis canones 15, 60, 61. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ιι', ξ’, ξα\
De diversis ordinibus Ecclesia servientibus , Πιρί διαφόρων τάξεων τή Έκκλησή fov-
ete., ut pag. 703. λευουσών.
15« Item placuit Ut quisquis episcoporum, ete·, «\ 'Ομοίως ήρεσεν, ΐνα δσχισδήποχε των έπισχό-
ut pag . 703. πων, κ. χ. λ.
De paganorum conviviis. Πιρί τού άφελέσθαι τά χών 'Ελλήνων συμπόσια. .
60. Illud etiam petendum, etc., ut pag . 927. B V. Κάκετνο Ixt μήν δ«τ αΐτήσαι, κ. χ. λ.
De spectaculis , ut die Dominico , vel caleris Περί θεωρίων έν χή Κυριακή καί έν χαϊς λοικαΤς
sanctorum festivitatibus minime celebrentur . χών άγιων έορχατς μηδαμώς έπιχελουνχαι.
61. Nec non et illud petendum, ut spectacula ί*’. Κάκεΐνο Ιχι μήν διτ αίχήσαι, ΐνα χάθεώρια
theatrorum, caeteruinque ludorum, etc., ut jw#. 646. χών θεατρικών παιγνίων, κ. χ. λ.
Concilii cecumenici canones 82, 62. 65, 71, Συνόδου οικουμενικής Ικτης κανών νβ’, ξβ*, ξι*
96,100. οχ\ <Γ,ρ'.
481 52. In omnibu8 sanet» Quadragesim» je- νβ*. ’Κν παίσαις χαΤ; τής άγίις Τεσσαρακοστή; των
junii diebus, etc., Ut pag . 638. νηστειών ήμέραι;, κ. χ. λ.
62. Kalendas qu» dicuntur, et vota, et bru- ξβ\ ϊά; ούτω λεγομάνχς καλάνδας, καί τα λιγό-
malia qu» vocantur ; et qui in primo Martii men- μ«να βότα, καί τά καλούμενα βρουμάλια, καί χήν iv
sis die fit conventum ex fidelium universitate τή πρώτη Χ'ώ Μαρτίου μηνύς ήμέρ* έπιτελουμένν
omnino tolli volumus : sed et poblicas mulierum πανήγυριν, καθάπαξ έκ χή; χών πιστών πολιτείας
saltationes multam noxam exitiumque afferen- περιαιρεθήναι βουλόμεθα * αλλά μήν καί χάς τάν
tes : quin etiam eas, qu» nomine eorum qui γυναίων δημοσίας ορχήσεις ώς άσεμνους, καί κολ-
falso apud gentiles dii nominati sunt, vel nomi- q λήν λύμην κσί βλάβην έμποιεΤν δυναμένας * Στι μην
ne virorum ac mulierum fiunt, saltationes ac καί χάς όνόμαχι χών παρ' "Ελλησι ψευδώς δνομ&σθέν-
my 8 teri a more antiquo et a vita Christianorum χων θεών ή έξ άνδρών ή γυναικών γινόμενα; όρχή-
alieno, amandamus et expellimus ; statuentes Ut *εις καί τελείάς κατά τι Ιθος παλαιδν καί άλλότριον
nullus vir deinceps muliebri veste induatur, vel χοΰ χών Χριστιανών βίου, άποπεμπόμεθά * δρίζοντες
mulier veste viro conveniente. Sed neque comi- μηδένχ γυνχικείαν σχολήν ένδιδύσκεσθχι, ή γσναΤεα
cas, vel satyricas, vel tragicas personas Induat : χήν άνδράσιν αρμόδιον * άλλα μήτε προσωπεία *»-
neque exsecrandi Bacchi nomen, uvam in torcu- μικά ή σατυρικά ή τραγικά ύποδύεσθαι * μήτε xh
laribus exprimentes, invocent ; neque vinum in τού βδελυκτού Διονύσου όνομα χήν σχαφυλήν έχθλί-
doliis effundentes, risum moveant, ignorantia vel βοντας έν τατς ληνοΤς άπιβο?ν· μηδέ οίνον έν χοτς
vanitate ea, qu» ab insani» impostura proce- πίθοι; έκχέοντας, γέλωτα έπικινεΤν, άγνοιας τρό«φ
dunt, exercentes. Eos ergo qui deinceps aliquid ή ματαιότατος τά τής δαιμονιώδους πλάνης ένεργοώ-
eorum qu» scripta sunt, aggredientur, ubi ad τας * τους ούν άπο τού νυν τι χών προειρημέναν
horum cognitionem pervenerint, si sint qui- έπιχελετν έπιχειρούντας, έν γνώσει τούτων καθίστε-
dem clerici, deponi jubemus : 8i vero laici, se- μένους, τούτους, ·ί μέν κληρικοί εΤεν, καθαιριΤαθαι
gregari. ^προστάσσομεν * cl δε λαϊκοί, άφορίζεσθαι.
65. Qa» in noviluniis, etc., ut pag. 935· ξε\ τάς kv xat; νεομηνίαις, κ. x. λ.
4β2 71. Eos, qui docentur leges civiles, genti- oa'. Τους διδασκομένους τούς πολιτικούς νόμους,
lium moribus uti non oportere, neque in theatrum μή δεϊν τής 'Ελληνικοί; Ιθεσι κε/ρήσθαι, μήτε μν
induci, neque eas qu» dicuntur cylistras peragere, ln\ θεάτρων άνάγεσθαι, ή τάς λεγομένας κυλίστρας
vel praeter usum communem sibi vestes induere, έπιχελετν, ή παρά χήν χρήσιν σχολάς έαυχοΤς περιτι-
nec^quo tempore disciplinam aggrediuntur, vel ad θεναι, μήτε καθ’ δν καιρύν χών μαθημάτων έναρ-
finem ejus perveniunt, vel, Ut in summa dicam, χοντχι, ή πρδς χύ τέλος αυτών κσχαντώσιν, ή καβ-
in ejus doctrin» dimidio. Si quis autem deinceps όλου φάναι διά μέσου τής χοιαύτης παιδεύσεως * είδί
hoc facere ausus fuerit, segregetur. τις άπο του νυν τούτο πραξαι χολμήσοι, άφοριζέαθω.
96. Qui Christum per baptismum induerant, ζζ*. ot χδν Χρισχύν διά τού βαπχίσμαχος ένώ-
ejus in carne fit» agend» rationem imitari pro· σάμενοι, την έν σαρκί αύχού πολιτείαν μιμεΤσθ*
fessi sunt Eos ergO,qui capillos ad videntium de- καθωμολόγησαν * τούς ούν χάς έν χή κεφαλή τρίχα*
trimentum, scite excogitatis nexibus, adornant et πρδς Λύμην χών δρώντω> Jv jinwMx . 4μ*λ»ή*
957 SYNTAGMA CANONUM. - ΤΓΓ. XIII, CAP. XXII, XXIII. 958
εύθετίζοντας καί διασκευάζοντας, καί δέλεαρ προσ-
τιθέντας έντεύθεν xatc άστηρίκτοις ψυχκΤς, έπι-
τιμίφ προσφόρφ πατρικώς θεραπεύοιεεν, παιδαγω-
γούσες αύτούς, και σωφρονως βιουν έκδιδάσκοντες,
πρδς τδ άφέντα; τήν έκ της ύλης Απάτην καί μα-
ταιότητα, πρδς την Ανώλεθρον καί μακαρΐαν ζωήν
τον νουν μετάγειν διηνεκώς, καί Ιν φόβφ Αγνήν
Ιχειν Αναστροφήν, καί θεψ πλησιάζειν κατά έφικτδν,
διά της έν βίψ κχθάρσεως · καί τον Ιν$ον ή τδν έξω
άνθρωπον μάλλον κοσμεΤν άρεταΐς, καί χρηστοΤς καί
Αμώμοις ταίς ήθεσιν * ώστε μηδέν λείψανον φέρειν έν
έαυτοΤς της του έναντίού σκαιότητος * εΐ δε τις παρά
τδν παρόντα κανόνα διαγίνοιτο, ΑφοριζέσΘω.
ρ*. Οί όφθαλμοί σου ορθά βλεπέτωσαν, καί πάση
φυλακή τήρει σήν καρδίχν, ή σοφία διακελεύεται ·
ρφδίως γάρ τά έαυτών δπί την ψυχήν, αΐ του σώ-
ματος αΙσθήσεις είσκρίνουσι · τάς ούν τήν δρασιν
καταγοητευούσας γραφάς, είτε έν πίναξιν εϊτε άλλως
πως Ανατεθειμένας, καί τδν νουν διαφθειρούσας,
και κινούσας πρδς τά των αίσχρών ήδονών δπεκκαύ-
ματα, ούδαμώς ΑπΙ του νυν έν οίφδήποτε τόπφ
προστάσσομεν έγχαράττεσθαι · εΐ δέ τις τούτο πράσ-
σειν έπιχειρήσοι, ΑφοριζέσΘω.
Πώς τά θεώρια τελούνται, καί πώς γίνεται ή δα-
πάνη αυτών, καί δτι δύναται 6 άρχων τά θεωρικά
πρδς καιρδν άφορίζειν είς Ανανέωσιν τειχών, ε?ρη-
ται βιβλ. ια* του κωδ., τίτ. μα’, μβ*, μδ*, μζ** · 6 δέ
με* τίτ. ΑναιρεΤ την θέαν των Μονομάχων.
Κ.ΕΦΑΛ. ΚΓ\ — Περί κλεπτών κα\ τυμβωρύ-
χων καί ληστών.
Βασιλείου κανών ξα*, ξζ"*.
ξα*. *0 κλέψας εΐ μίν άφ* έ αυτού μεταμεληθείς
κατηγορήση έαυτού, ένιαυτύν κωλυθήσεται μο'νον της
κοινωνίας των άγιασμάτων · εΐ δε έλεγχθείη, έν δυ-
σϊν Ιτεσι * μερισθήσεται δέ αύτψ δ χρόνος είς ύπό-
πτωσιν καί σύστασιν * καί τότε Αξιούσθω τής κοι-
νωνίας.
ξζ"*, *0 τυμβωρύχος, kv δέκα Ιτεσιν Ακοινώνητος
Ισται, έν δυ»1 προσκλαίων, έν τρισίν άκροώμενος,
kv τέσσαρσιν ύποπίπτων, ένί δε συνεστώς · καί τότε
δεχθησόμενος.
Γρηγορίου Νύσσης κεφ. ζ"*, ζ*, η*.
ς\ Τδ δέ Ετερον είδος της είδωλολατρίας (οδτω
γάρ όωμάζει την πλεονεξίαν δ ΟεΤος * Απόστολος',
ούκ οΐδα όπως Αθεράπευτο ν ύπδ τών Πατέρων ημών
περιώφθη * καίτοι γε δοκεΤ τδ τοιουτον κακδν, τής
τριττης έν τή ψυχή καταστάσεως πάθος είναι* καί ®
γάρ δ λογισμδς τής του καλού κρίσεως άμαρτάνων,
έν τή υλη τδ καλδν είναι φαντάζεται, ού πρδς άολον
άναβλέπων κάλλος * καί ή έπιθυμία πρδς τά κάτω
Κ τού αληθούς όρεκτού Αποζούσα * καί ή φιλό-
νεικός τε καί θυμώδης διάθεσις πολίάς έκ τής τοι-
«ύτης αμαρτίας τάς άφορμάς λαμβάνει * καί τδ
βλον εΙπ-.Τν συμφωνεί ή τοιαύτη νόσος τψ Αποστο-
λικφ της πλεονεξίας δρψ * δ γάρ θείος 'Απόστολος
ού μόνον αυτήν είδωλολατρίαν, άλλά καί βίζαν
πάντων τών κακών Απεφήνχτο * καί 8μως τδ τοι-
ι componant, et infirmis animis escam ea ratione ob-
jiciunt, convenienti supplicio paterne curamus;
ipsos instituentes et temperanter vivere docentes,
ot relicta fraude ei vanitate, qua ex materia oritur,
ad exitio carentem beatamque vitam, mentem as-
sidue traducant ; et in tiinore puram et sanctam
conversationem habeant, et Deo, quoad ejus fieri
potest, appropinquent per vita puritatem ; et in-
ternum magis quam externum hominem virtuti-
bus et bonis inculpatisque moribus exornent ; ut
nullas in se ferant reliquias diabolica perversi-
tatis. St quis autem prater hunc canonem versa-
tus fuerit, excommunicetur.
100. Oculi tui recto aspiciant, et omni custo -
i dia serva cor tuum , jubet Sapientia 49. Corporis
enim sensus sua facile in animam effundunt.Pic-
turas e»go qua oculos prastringunt sive in tabu-
lis, sive quovis alio modo fiant, et mentem cor-
rumpunt, et ad turpium voluptatum movent in-
cendia. nullo modo deinceps 465 exprimi jube-
mus. Si quis autem hoc facere aggressus fuerit,
deponatur.
Textus. Quomodo spectacula peragantur, quomo-
do in illa sumptus fiat, et quod spectaculorum im-
pensas prasesad murorum refectionem ad tem-
pus derivare possit, dicitur lib.cod. I 1 , tit. 41 , 42,
45 et 46. Tit. 43, tollit spectacula gladiatorum.
CAP XXI II. — De furibus, sepulcrorum ex-
pilatoribus, et latronibus .
Basilii canones 61, 66.
6i . Qui furatus est, siquidem sponte poeniten-
tia notus, seipsum accusarit ; annum a sola sa-
cramentorum communione arcebitur : sin autem
convictus fuerit, annos duos. Dividetur autem ei
tempus in suhstrationem et consistentiam : et
tunc communione dignus habeatur.
65. Qui suam in brutorum concubitu impie-
tatem confitetur, idem tempus in poenitentia ser-
vabit.
Gregorii Nysseni canones 6, 7, 8.
6. Altera autem idololatriae species (sic enim di-
vinus Apostolus avaritiam appellatSO , nescio quo-
modo absque ulla poenae medela a Patribus praeter-
missa sit. Atqui hoc malum quidem videtur esse
trium aniini constitutionum allectio. Nam et ratio,
ab ejus quod pulchrum est judicio, aberrans, esse
in materia quod pulchrum est existimat, non ad
pulchritudinem a materia separatam aspiciens, et
desiderium ad ea quae sunt inferioca inclinatur, ab
eo quod vere est expetendum dilabens Jam vero et
contentiosaanimosaqueanimsB affectio ex hoc pec-
cato 464 multas occasiones accipit. Et ut in uni-
versum dicam, hic morbus cum apostolica avaritiae
definitione consentit. Divinos enim Apostolus eam
non solum idololatriam, sed etiam omnium malo-
49 Prov. iv, 23. 89 Ephes. v, 5.
959 PHOTII PATHIARCHJ! jfJP. 960
rum radicem pronuntiavit*1 ;ot tamen b»c mo r-t
bi species, inconsiderata et absque uda ejus cura
praetermissa est : quo At, ut hic inorbus 7alde in
Ecclesia redundat, et nemo in iis qui ad clerum
adducuntur, inquirit, num qui eo idekdaJria^ge·
nere polluti sin*. Sed de iis quidem, quoniam id
a Patribus praetermissum est sufficere existimo
publica doclriuss ratione, ea quomodo fieri po-
test curare, veluti quosdam morbos ex repletio-
ne ortos, inexplebilis avaritia affectiones oratione
purgantes. Solum autem furtum, et sepulcrorum
effossionem, et sacrilegium vitia existimamus,
quod sic a Patrum consequentia, haec nobis tra-
ditio facta sit. Atqui apud divinam Scripturam et
fenus et usura sunt prohibita, et per quamdam
potentiam, ad suam possessionem aliena tradu-
cere, etiamsi sub contractus aut transactionis
specie bec forLasse factum sit. Quoniam ergo nos
quidem ad canonum potestatem assequendam
fide digni non sumus, io iis, qu® ex confesso
prohibita sunt, canonicam sententiam dictis jam
adjiciemus. Dividitur autem furtum in latrocinium
seu depredationem, et in murorum effossionem.
Idem autem utriusqoe est institutum, videlicet
aliena auferre : iu animo autem ipsorum, magna
est inter se differentia. Latro enim, etiam homi-
cidium ad id quod studet assequi assumit, ad id
paratus et armis, et copiis, et opportunitate loci,
adeo ut is homicidarum judicio subjiciatur, si per
poenitentiam ad 465 Dei Ecclesiam reversus fue-
rit. Qui autem latenti ablatione, sibi alienum ,
usurpat, si deinde per enuntiationem peccatum
suum sacerdoti aperuerit, vitii studio in contra-
rium mutato aegritudinem curabit : dico autem
largiendo quae habet pauperibus, ut, dum qtue
habet profundit, se ab avaritiae morbo liberum
aperte ostendat. Sin autem nihil aliud praeter-
quam solum corpus habeat, jubet Apostolus per
laborem corporalem ei morbo mederi. Dictionis
eutem ita habet contextus : Qui furatur , non
amplius furetur : sed potius laboret bonum ope -
rcns , ut possit ei largiri qui indiget
7. Sepulcrorum autem effossio, etc., ut pag.8H.
8. Sacrilegium autem, etc., ut pay. 814.
Lege quae adnotata sunt in cap. 27, tit. 9
praesentis operis. Textus . De latronibus dicitur 1
lib. xlviii, tit. 19, Digest. 28 : Qui praedandi
causa aggressuras faciunt, similes sunt latroni-
bus. Et si cum ferro id faciant, et saepius, atque
in itineribus, capite puniuntur : eaeleri in exsi-
lium mittuntur, aut deportantur. Famosi vero,
quibus locis latrocinati eunt, furca figuntur, aut
cum bestiis depugnant. Mirabile [quiddam] ait
conet. 2, tit 18, lib. vn cod. de latronum fami-
lia nempe descendentibus, ex largitione princi-
pali, vel auctoritate fiscali servis feclis, interimi
libertatem·
OVTOV εΐδος παρώφθη της νόσου άν*πί σκαπτόν τι
άτημέληχον · διδ καί πλεονάζει κατά τάς * Εκκλη-
σίας το τοιούτον ά^ώτιημχ * καί ουδε'ίς τού; Ιπί
τον κλήρον άγομένους περιεργάζεται, μή πως τψ
τοιούτφ ειδει τής είδωλολατρξας κατεμιά νΟησαν ·
&λλά περί μίν τούτων δια το παρεΤσθαι τυΤς Οχ-
τρόν ήμών, άρκεΤν ήγούμεθχ, τψ δημοσίφ της
διδασκαλίας λάγψ, 8πως Sv οΐον τε ή, θεράπευε ιν
ώσπερ τινά πάθη πληθωρικά τάς πλεονεκτικός ά£-
βωστίας, δια του λόγου καθχίροντος * μάχην δε την
κλοπήν και τυμοωρυχίχν και τήν ιεροσυλίαν πάθη
νομίζομεν, διά τδ ούτως 1κ της των Πάτερων ακο-
λουθίας, την πχράδοσιν ήιχΤν περί τούτου γενέσθαε ·
καίτοι γε παρά της θείας Γραφής, και δ πλεονασμός
και ό τάκος, των άπειρημέ>ων έστί και τδ ϊχ δυνα-
στείας τι τ^ Ιοίφ κτήσει προσαγαγεΤν τά άλλό-
τρια, καν έν προσχήμχτι πραγματείας τδ τοιοϋτον
τύχ(| γινόμενον · έτειδή τοίνυν τδ καθ’ ήμας εΙς
έξουσίαν κανύνων άξιά πιστόν, την έπι των δμολογου-
μενως άπηγορευμένων κανονικήν κρίσιν ήδη τοΤς
είρημένοις ποοσθήσομεν · διήρηται ή κλοπή εις τε
ληστείαν υλ\ είς τοιχωρυχίαν · και εΤς μέν ϊχ άμ-
φοτέρων σκοπδς, ή των άλλο τριών άφ*ίρεσις * πολλή
δε κατά την γνώμην αυτών ή προς άλαλους έστί
διαφορά · δ μεν γάρ ληστής, καί την μιαιφονίαν είς
συμμαχίαν του σπουδαζομένου παραλεμβάνει, ρρδς
αύτδ τούτο παρασκευή ζάμενος καί ?πλοις και πολυ-
χειρίφ και τοΤς έπικαίροις των τύπων * ώστε τδν τοε-
ούτον τψ κρίματι των άνδροφόνων ύπα'γεσθαι, εΐ διά
μεταμελείας έαυτδν πρδς τήν 'Εκκλησίαν τού θεού
έπαναγάγοι * δ δε δι* δφαιρέσεως λανθανούσης σφε-
τεριζάμενος τδ άλλάτριον, είχα δι’ έξαγορεύσεως τδ
πλημμέλημα έαυτού τψ Ιερεΐ φανερο’ισας, τή περί
τδ έναντίον τού πάθους σπουδή, θεραπεύσει την άβ-
βωστίχν, λέγω δε διά τού τά προσόντα παρέχειν τοΤς
πένησιν, ΐνχ τψ προέσθαι ά Ιχει, φανερώς γένηται
καθαρεύων της κατά πλεονεξίαν νόσου * εΐ Ιέ και
μηδέν ϊχοι, μόνον δε τδ σώμα Ιχοι, κελεύει δ 'Από-
στολος διά τού σωματικού κόπου, τδ τοιούτον έξιασα·
σθαι πάθος · έχει δε ή λέξις ούτως · *0 κλεπτών μη-
κέτι κλεπτέτω, μάλλον δΐ κοπιάτω έργαζόμενος τδ
άγαθδν, ΐνα εχ^ μεταδιδόναι τψ χρεία ν Ιχοντι.
ζ*. *0 δε τυμοωρυχία, κ. τ. λ.
η*. Π δε Ιεροσυλία, κ. τ. λ.
’Ανάγνωθι τά παραγεγραμμένα έν τψ κζ* κεφ.
τού θ’ τίτ, τού παρόντος συντάγματος · περί δΐ λη-
στών ειρηται βιβλ. μη', τίτ. ιθ’, διάτ. κη’, δτι οΐ τάς
έφόδους ποκιύντες διά τδ προοδεύσαι, έοίκασι τοΤς
λ^σταΤς * και έάν τούτο μετά σιδήρου ποιώσι, καί
πολλάκις, καί έν ταΐς δδοΤς, είς κεφαλήν κολάζον-
ται * οΙ δΐ λοιποί έξορίζοντχι, ή δεπορτατεύονται * οΐ
δέ περιβόητοι φουρκίζονται η θηριομχχούσιν έν οΐς
έλήστευσαν τόποις * παράδοξον δέ φησιν, ή β' διάτ.
τού in’ τίτ. τού ζ* βιδλ, τού χώδ., δτι τοΤς ούσι της
φαμίλιας τών ληστών, και έκ βασιλικής φιλοτιμίας ή
αυθεντίας τού φίσκου γενομένοις δούλοις, άρνεΧται ή
έλενθιρία.
11 1 Timoth. νι, 10, Λ Ephes. ιυ, 28.
961 SYNTAGMA CANONUM. - Ttt. Χϊίϊ, GAP. XXIV-XXIX. $6*
ΚΕΦΑΛ. KA'. — Περ* του μή βαλλίζειν ή,
όρχεϊσθαι έν γάμοις.
Συνόδου Λαοδικείας χάνων νγ*.
νγ*. "Οτι ού δεϊ Χριστιανούς είς γάμους άπερχο-
μένους, βαλλίζειν ή όρχεϊσθαι, άλλα σεμνώς δειπνεϊν
ή άριστων, ώς πρέπει ΧριστιανοΤς.
ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'.— - Περί του μη συλλούβσθαι γυναιξίν
άνδρας.
Συνόδου Ααόδικείας χάνων λ',
λ*. *Οτ* δεΤ Ιερατικούς, $ κληρικούς, ή άσκητάς έν
βαλανείψ μετά γυναικών άπολούεσθαι, χ· τ· λ.
Συνόδ ου οικουμενικής Εκτης κανών οζ/.
οζ\ *Οτι ού δεΤ Ιερατικούς, ή κληρικούς, ή άσκη-
τάς, έν βαλχνεΐφ μετά γυναικών άπολούεσθαι, κ. τ. λ. ;
'Ανάγνωθι τά παραγραφέντα έν τψ λα* χειρ, τού 6*
τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. Κ<Γ. — Περί τού χλευάζοντος τούς
άσθενεϊς.
* Αποστόλων κανών νζ* .
νζ\ ΕΤ τις κληρικός χωλών ή κωφών ή τυφλών,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΑ. ΚΖ*. — - Περί τού μή είσιέναι γυναίκας
βΐς θυσιαστήριον, καί δτι μόνοις τοΤς ΙερατικοΤς
Ιξεστι κοινωνεΐν έν τψ θυτιαστηρίω.
Συνόδου Ααοδι κείας κανών ιθ*, μδ*.
ιθ\ Περί τού δεΤν Ιδίφ πρώτον, μετά τάς δμιλίας
τών Επισκοπών, κ. τ. λ.
μδ*. Οτι ού διΤ γυναίκας έν τψ θυσιαστηρίφ
είσέρχβσθαι.
Συνόδου οίκουμενιχης Εκτης κανών ξθ4.
ξΘ*·Μή έςέστω τινί τών άπάντων έν λαϊχοΤς τελου*-
τι. Ενδον Ιερού είσιέναι θυσιαστηρίου, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΑ. ΚΒ\ — Περί τού μή ποιεΤν άπώ συμ-
βολής συμπόσια.
Συνόδου Λαοδικείας κανών νε*.
νε'. *Οτι ού δεΤ Ιερατικούς ή κληρικούς, έκ συμβο-
λής συμπόσια έπιτελεΤν, άλλ* ούδε λαϊκούς.
ΚΕΦΑΑ. Κθ'. — Περί κυβευόντων ή μεθυσκο-
μενών.
'Αποστόλων κανών μγ*.
μγ*. *Γποδιακονος, ή αναγνώστης, ή ψάλτης τά
δμοια ποιων, ή πάυσάσθω, ή άιροριζέσθω * ώσαύτως
και λαϊκός.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ν',
ν'. Μηδένα τών άπάντων είτε λαϊκών είτε κληρι-
κών κυβεύειν άπώ τού νυν, κ. τ. λ.
Ή α’ διάτ. τού μγ* τίτ. του γ* βιβλ, τού κωδ.
φησίν δτι δ ήττηθείς είς κόττον ούχ απαιτείται, και
καταλαβών Αναλαμβάνει μετά διαδόχων άπώ του
νικήσαντος και κληρονόμων αύτού διηνεκώς καί πέρα
τριακονταετίας * εΐ δΐ μή θέλουσιν άναλαβεϊν, ώ θέ-
λων καί μάΑιστα δ τής πόλεως έν ή τούίο γέγονε
πατήρ ή Ικδικος άπαιτεϊ καί δαπανφ είς Εργα τής
πόλεως, καί ή γενομένη έπί κόττφ ασφάλεια άκυρός
έστι καί άποδίδοται * εΐ δέ καί τις έν σχήματι κότ-
CAP. XXIV. — Ne choree* in nuptiis, salta·
tionesve fiant.
Concilii Antiocheni canon 83.
53 Quod non oportet Christianos ad nnptias
venientes, 460 se turpiter et indecore gerere vel
saltare ; sed modeste coenare, et prandere, nt de*
cet Christianos.
CAP. XXV. — Ne viri cum mulictibus in bal-
neo sint.
Concilii Laodiceni canon ‘ 0.
30. Quod non oportet eum qui est sacratus vel
clericus, vel exercitator, in balneo cum mulieri-
bus lavari, etc., ut pag. 790.
Concilii acumenici vi canon 77.
77. Quod non oportet sacris initiatos, vel cle-
ricos vel ascetas, lavari cum mulieribus, etc., ut
pag. 790.
Lege quas annotata sunt in cap. 31, tit. 9 prae*
sentis operis.
GAP, XXVI. — De eo qui infirmos irridet .
Apostolorum*canon 57.
57 (56]. Si quis clericus claudum, vel sur-
dum, etc., ut pag. 738.
CAP. XXVII. — Ne mulieres ai altare ingre-
diantur ; et quod solis ecclesiasticis liceat com-
munica* e in altari.
Concilii Laodiceni canones 19, 44.
19. Oportere seorsum primum, po^ episco-
porum sermones, etc , ut pag. 587.
44. Quod non oportet mulieres ad altare in-
gredi.
467 Concilii acumenici vi canon 69.
60. Nulli omnium liceat, qui quidem sil in lai-
corum numero, intra septa sacri altaris ingredi,
etc., ut pag. 602.
CAP. XX vm. — Ne potationes collata sym-
bola fiant.
Concilii Laodiceni canon 55.
55. Quod non oportet sacratos et clericos ei
collationi convivia peragere, sed neque laicos.
CAP. XXIX. — De alatoribus et ebriosis .
Apostolotum canon 43.
43 [42]. Hypodiaconus, vel lector, vel cantor,
similia laciens, vel cesset, vel segregetur. Itidem
Ot laicus.
Concilii cecumeniei vi canon 50.
50. Nullum omnium, sive laicum sive clericum
deinceps alea ludere, etc., ut pag. 774.
Trxtus.Const,l,lil.43ylib.ri cod.ait: Qui in cot-
to victus est, non tenetur; et si solvit, cum succes-
soribus a victore ejusqoe haeredibus perpetuo,
etiam post triginta annos recipere [potest.Qui] si
recupare noliul, quicunque, et praecipue civitatis
in qua id fcclum est, pater aut defensor exigit,
atque in civitatis opera insumit.Quaevero in cotto
cautio facta est, irrita est et redditur. Quod si
quis etiam cotto in speciem [repraesentata] lupinis
963 ΡΗΟΤΙί PATRIARCHAE CP. 964
aliave [qua] materia victas fuerit non tenetor.
Episcopi [aulem] auxilio prosidum, palrum atque
defensorum in hoc inquirendi facultatem habent.
Proinde 468 μονόβολον duntaxat,el κοντομονόδολον,
et κυντανδν χόντακα sive fibula, et περιχυτήν et
Ιππικήν, sine dolo atque callidis adinveimonibus
ludere est licitum. Ac valde quidem divites in
unum solidum unaquaque appositione ludunt :
reliqui vero io multo minus. (In) quod autem am-
plius (lusum est), non exigitur, et datum redditur.
Harum [autem rerum) curam habent praesides,
atque derem librarum multa incumbit transgres-
soribus et transgressionem permittentibus. C«»nst.
vero 4 ejusdem tit. ait: Neque ligneis equestribus
[quomodo] vocantur, neque alium [quemcunque
aleae ludum fas est ludere: praeterquam iis quae in
praecedrute constitutione permissa sunt. [Alio-
quin) et loca in quibus hujusmodi equesl· ibus
luditur, publica fiunt, et data restituuntur : aut
ei qui dederunt, recipere nolint, per praefectum
et provinciarum praesides exiguntur, atque civi-
tatum operibus applicantur.
CAP. XXX. — De daemoniacis, aut id simu-
lantibus.
i του ήττηθή θερμίοις ή έτέρφ δλη, ούχ άπαιτεΤτχι,
των Επισκόπων άδ ειχν έχόντων τχΰτχ ζητεΐν, βοη-
θούνχων αύτοΐς των Πχτέρων καί άρχόντων καί
Εκδίκων * μόνον δε παίζειν Εξεστι μονίβολον χαΐ
κονδομονίβολον, καί κυ’ιντχνδν, χχ\ κόνδαχχ χωρίς
τής όρπής, κχι περιχύτην, και ίππιχδν άνευ τέχνης
καί έπινοίχς * xxl οΐ μεν σφόδρχ πλούσιοι, ένδς νο-
μίσματος έκαστην αύνθετιν πχίζουσιν * οί δέ λοιποί,
πχνυ ήττονος · τδ δέ πλέον άπαίτησιν ούκ Εχει, καί
διδόμενον ούκ άποδίόοται * προνοουσι τούτων οΐ άρ-
χοντες,δίκα λίτρων ποινής Επικέ ιμένης τοΤς παραδαί·
νουσιν, ή χυγχωρούχι πχρχδαίνεσθαι* ή δέ β’ διάτ. τον
χύτου τίτ. φησίν, δτι ούτε τοΤς καλουμένο;ς ξυλίνοις ίπ-
πικοΤς,συτε άλλη κυβείφ πχίζειν εξεστι, πλήν τώνέπι-
τραπίντων έν τξ προλχβούση διάτ. καί οί τύποι xxt'
ού; έν τοΤς τοιούτοις Ιππι/οΤς πχίζουσι δημόσιοι γίνον-
ται, xxt τα διδόμενα αποδίδονται * ή μ ή βουλομένων
άναλαβεΐν των δεδωκότων,άπχιτοϋνται δια του έπέρχον
xxt των άρχόντων των έπαρχιών, xxt προσκυροϋντχι
τοΤς Εργοις των πόλεων.
ΚΕΦΑΛ. Λ\ — Περί δαιμονιζομένων ή προσ-
ποιούμενων.
Apostolorum canon 79.
79. Si quis daemonem habeat, ne fiat clericus,
etc., ut pag. 503.
Concilii oecumentci vi canon 60.
60. Cum clamet Apostolus, quod qui Domino
adhaeret, unus esi spiritus 53; clarum est, quod qui
etiam cum contrario init fa > iliaritatem ac con-
suetudinem, cum illo conjunctione unum sit. Eos
ergo, qui se daemone correptos esse simulant, et
morum improbitate eorum figuram et habitum si-
mulate prae se ferunt, visum est omnimodo pu-
niri ; et ejusmodi afflictionibus laboribusque eos
subjici oportere, quibus ii qui vere a daemone
correpti eunt, ut a daemonis operatione liberen-
tur, jure subjiciantur.
Timothei canones 2, 3, 14, 16.
Interrogatio . Si catechumenus a daemone cor-
ripiatur, etc., ut pag . 647.
468 Responsio . Si is qui a daemone corripi-
tor, etc., ut pag. 647.
Interrogatio. Si quis cum sit fidelis, etc., ut
pag. 607.
Responsio. Si mysterium non enuntiet, etc.,
ut pag. 607.
Interrogatio. Si quis, cum sui compos non es-
set, ut pag. 614.
Responsio. YLoc debet clericus discernere, etc.,
ut pag. 614.
Interrogatio. Si alicujus uxor spiritu corripi-
tur, ut ferreos etiam compedes gestet, vir autem
dicat, non possum continere, et velit aliam acci-
pere ; debetne aliam accipere an non?
'.Αποστόλων κανών οΘ\
σθ*. Έάν τις δχίμονα Εχη κληρικός, μ ή γινέσθώ,
χ. τ. λ.
Συνόδου οΐχουμενικής έκτης κανών ξ*.
ξ*. Τοδ Αποστόλου βοωντος, 8τι δ κολλώμενος τφ
Κυρίψ Εν Πνευμά έστι, πρόδηλον ώς χχι & τφ Ενχν-
^ τίψ Εχυτδν οΐχειών Εν γίνεται τή πρδς αύτδν συν-
αφε^φ * τούς τοίνυ; δχιμονφν δποκρινομένους, χχι τρό-
πων γχυλότητι προσποιητώς τά εκείνων σχημχτι·
ζομένους, Ιδοξε τρόπψ έπιτ'μάσθχι πχντί, καί τοι-
αύταις αύτούς σχληραγωγίαις χχι πόνοις υποβχλΛιιν,
οίς 5ν οΐ άληθως δαιμονώντες πρδς απαλλαγήν τής
τού δαίμονος Ενεργείχς άξίως ύποβάλλοιντο.
Τιμοθέου κανών β*, γ*, ιδ*, ιε*.
Έρώτησις. *Εάν δαιμονιζόμενος τις κατηχούμενος
ή, X» ν® λ.
β\ ’ΑπΙκρισις® Έάν δ δαιμονιζόμενος μή καθχ-
ρισθ$, χ. τ. λ.
Έρώτησις. 'Εάν τις πιστδς ών δχιμΟνίζητχι,
χ® τ. λ.
γ*. ’Απόχρισις. Έάν μή ΕξχγορΕύη τδ μυστήριον,
χ. τ® λ®
Έρώτησις. Έάν τις μή Εχων Εαυτόν, κ. ν. λ,
ιδ*® Άπόκρισις. Διχ/ρίναι όφείλει δ χληρικδς,
χ. τ. λ.
Έρώτησις. Έάν τίνος γυνή πνευματιφ πένο,
ώστε καί σιδηρά φορεΤν, δ άνήρ δέ λέγει 5τι ού δό-
ναται έγχρατεύεσθαι, xxl θέλειλχβεΤν άλλην, εΐ οφείλει
λαβείν, ή ού ;
» I Cor. τι, 17.
965
966
SYNTAGMA CANON DM. - TIT. XIII, CAP. XXX- XXXIII.
is*. Άπόκρισις. Μοιχείφ μεσολαβεϊ τδ ποαγμα, καί
περί τούτου τί Αποκρίνασθαι ούχ ευρίσκω * κατά δέ
πνευματικήν απόφανιν, ούκ όφείλει.
Ειρηται βιβλ. 8* τοϋ κώδ., τίτ. ο*, διάτ. δ',δτι
*Εάν γυνή μζίνηται αύτεξουσία ούσα, μόνος δ Ανήρ
δύναται πέμπειν ^επούδιον · έν δέ τψ κβ* διατάγ.
ιού γ’ τίτ. τού κδ* β*βλ. φησίν, 8τι έάν δ εΤς των
συνοικούντων μανή, αύτδς μεν ού δύναται στέλλειν
διαίσιον * εΐ δέ φορητή έστιν ή μανία, είτε διηνεκής,
είτε έκ διαλειμμάτων, ούκ όφείλει δ νήφων τφ μαι-
νομένφ στελλειν (δεπούδιον · εΐ δέ στείλη, δποπίπτει
τοϊς έπιτιμίοις της αλόγου διαζεύξεως · ιΐ δέ Ανύποι-
ατός έστιν ή αανία, καί ούκ Εστιν έλπίς άνανήψεως,
Ιξεστι διά τδν έντεύθεν φόβον καί την Επιθυμίαν τού
παιδοποιήσαι, βεπουδίω λύειν τδν γάμον, μηδετέρου
ζημιουμένου * εΐ μέντοι μη λύει γάμον, άλλα περι-
φρονει αυτής, άναγκάζετ αι διά τού άρχοντος στρέ-
φειν αύτήν, καί φροντίζειν τής ίατρείας αυτής, και
μηδέν παραλιπεΐν των άνδρί πρεπόντων προς τδ
ποαον τής προικό; * εΐ δέ σκορπίζει τήν προϊκα, μεσ-
εγγυαται έφ* ψ τήν γυναίκα και τήν φαμιλίαν αύ-
τλς άξίαν σχεΤν έντεύθεν παραμυθίαν, φυλαττομένων
των έξ άρχής συμφώνων · άλλά τούτα σήμερον ού
προβαίνει, ούτε διά μανίαν εύλόγως λύεται γάμος,
τής περί £επο υδίων ριζ* νεαράς, £ητάς αιτίας λε-
γούσης, καί ύποβαλλούσης τδν παρ* αύτάς στέλλοντα
βεπούδιον τή έκπτώσει των γαμιχών έπιδόσεω* κα\
Αλλας έπιτιμίοις.
ΚΕΦΑΛ. ΑΑ*. — ΟερΙ λαϊκού άφορισθέντος, καί
δεχθέντος έξ Ετέρου πζρα γνώμην τού Αφορί-
σαντος.
'Αποστόλων κανών ιβ', ιγ'.
ιβ\ Ει τις κληρικδς ή λαϊκδς, Αφωρισμένος ήτοι
άδεκτος, κ. τ. λ.
ιγ*. Εί δέ άφωρισμένος ειη, κ. τ. λ.
Συνόδου *Αντιοχε(ας κανών, ζ*.
ΕΤ τις δπδ τού Ιδίου έπισκάπου Ακοινώνητος
γέγονε, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΛΒ\ — Περί των Ιν Κυριακή ή Σαββάτφ
νηστευόντων.
’Αποστο'λων κανών, ξδ*.
ξδ*. E? τις κληρικδς εδρεθή τήν Κυριακήν ήμέ-
ραν νηστεύων, κ. τ. λ.
Συνόδου Γάγγρας κανών, ιη*.
ιη*. Εϊ τις διά νομιζομένην Ασκησιν έν τή Κυ-
ριακή νήστεύοι, Ανάθεμα έστω.
Συνόδου οικουμενικής Εκτης κανών νε*, νζ"*
νε*. Έπειυή μεμαθήκαμεν τους έν τή 'Ρωμαίων
πόλει, έν ταϊς Αγίαις τής Τεσσαρακοστής ήμέραις,
κ. τ. λ.
νζ“*. 'Ωσαύτως μεμαθήκαμεν έν τή *Αρμενίων
χ«ήχ|, χ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ, ΛΓ\ — ΠιρΙ τώχ 8iSaevdvru)v τον
οΐχον τοϋ θ«οϋ χιΐ ιάς ουνάςιις, «ϋχαταφρονήτοος
*Τν«,
Responsio. In hac re quidem adulterium inter-
cedit, nec habeo, aut invenio quid de ea respon-
deam.
Tertus. Dicitur lib.v cod.til.70,consl. 4, quod si
mulier sui juris consiitutafuriosasit,solus maritus
repudium mittere possit. Digest.vero22,'it.3,lib.
xxiv, ait : Si alter conjugum furere coeperit, ipse
quidem |furiosus| nuntium mittere non potest: at-
que si furor, sive perpetuus, sive per intervalla [ac-
cedens] tolerabilis sil, neque compos mentis fuerit,
nuntium mittere debet.Si tamen miserit, in poenas
injusti divortii incidit.Quod si furor 470 intolera-
bilis sil nec ulla re-ipiscenliaespes supersit: prop-
ter furoris melum, ac procreandas sobolis deside-
rium, citra utriusque damnum, matrimonium re-
pudio dissolvere licet.Sane si [maritus] matrimo-
nium [quidem] non dirimat, sed furentem [uxo-
rem] negligat : compellitur per magistratum se-
cundum dotis quantitatem alere illam aesanandam
curare, nibilque eorum qua maritum [praestare]
conveniat, praetermittere. Sed si dotem dissipet,
sequestratur [illa], quatenus ex ea mulier, ej usque
familia competens habeat solarium: servandis [vi-
delicet] ab initio [initis dotalibus] pactis. Verum
haec hodie non procedunt.neqae propter furorem
recte matrimonium solvitur : cum de repudiis
novella 117 certas causas recitet, atque praeter
eas, repudium mittentem nuptialium coniributio-
num amissioni, aliisque poenis subjiciat.
GAP. XXXI. — De laieo segregato, Qui reeep-
tus fuerit ab alio, praeter voluntatem ejus qui
illum segregaverat.
Apostolorum canones 12, 18.
12. Si quis clericus vel laicus, segregatus vel
non recipiendus, elc., ut pag. 671.
13 [i2|. Si autem est segregatus, elc., ut paa.
731.
Concilii Antiocheni canon 6.
6. Si quis a proprio episcopo fuerit excommu-
nicatur, etc , ut pag. 719.
471 GAP. XXXII. — De jejunantibus in Sab-
bato vel die Dominica :
Apostolorum canon 64;
45. Si quis clericas inventus fuerit die Domi-
nica jejunare, etc., ntpag. 635.
' Concilii Gangrensis canon 18.
18. Si quis propter eam quae existimatur, exer-
citationem in Dominico jejunet, sit anathema.
Concilii cecumenici vi canones 55, S6.
55. Quoniam intelleximus in Romanorum civi-
tate in sanctis quadragesimae jejuniU, etc., ut
pag. 638.
56. Similiter accepimus et iu Armeniorum re-
gione, etc., ut pag. 638.
CAP. XXX11I. — De iis qui docent domum
Dei ibique congregatas synaxes flocci esse fa-
ciendas.
967
PHOTII patriarcha cp.
wr
Concilii Gangrensis canona 5, 20.
8 Si quis docet domum Dei esse contemnen-
dam, etc., ut pag. 630.
20. Si quis arrogantia utens, etc., utpag.63Q.
GAP. XXXIV. — De laicis qui Epheshsa acta
infirmare student.
Concilii Ephesini canon 6.
6, Similiter et si qni velint, etc., ut pag. 890.
472 Lege quae adnotata eunt in cap. 14, tit. 3,
praesentis operis.
CAP. XXXV. — De iis qui audita Scriptura -
ntm lectione , non exspectant liturgiot finem , ne·
que communicant.
Apostolorum canona 8, 9.
8. Si quis episcopus vel presbyter, vel diaconus,
vel ex sacerdotali catalogo, etc., ut pag . 6H6.
9. Quicunque fideles ingrediuntur et Scriptu-
ras audiunt, etc., ut pag. 606.
Concilii Antiocheni canon 2.
2.0mnes qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, etc.,
nt pag . 606.
Concilii Carlhaginensis canon 46.
De passionibus martyrum.
40. Liceat etiam legi passiones martyrum, cum
anniversarii dies eorum celebrantur.
CAP. XXXVI. — De iis qui privatim congre-
gantur.
Concilii Gangrensis canon 6. (
6. Si quis praeter Ecclesiam vult ecclesiam ha«
bere, etc., ut pag. 607.
473 Concilii cecumenici vi canona 31 , 89.
3t. Clericos, qui in oratoriis, quae sunt intra
domos, etc., ut pag. 588.
89. In aede oratoria, quae est intra domum,etc.*
ut pag . 607.
Lege quae annotata sunt in cap. 44, tit. 3 prae-
sentis operis.
CAP. XXXVII. — De illo qui concupivit rem
habere cum femina , neque tamen fecit .
ConcUii Neocxsariensis canon 4.
4. Si quis proposuerit concupiscere mulierem,
etc., ut pag. 891.
CAP.XXXVIIL— De non jejunantibus in sacra '
Quadragesima , vel quarta die , vel in parasceve .
Apostolorum canon 69.
69 [68]. Si qui3 episcopus, vel presbyter, vel
diaconus, etc., ut pag. 635.
CAP. XXXIX. — De auferentibus ecclesiae ce-
ramvel oltnm.
Apostolorum canon 72.
72 [71]. Si quis clericus vel laicus a sancta
ecclesia ceram vel oleum auferat, segregetur.
474 CAP. XL. — De laicis qui oh suam inju-
stitiam extra communionem facti sunt . Et quod
Mei nequaquam doceant»
A Συνόδου Γάγγρας χάνων ε’, κ*.
e’. E? τις διδάσκει τον οίκον του Θεού εύκχταφρό-
νητον είναι, κ. τ. λ.
ΕΪ τις αίτιφτο ύπερηφάνφ διαθέσει κεχρημί-
νος, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ, ΛΑ’. — Περ> λαϊκών πειρωμενων άθ ε-
τεϊν τα της ίν ’Εφέσφ συνόδου.
Συνόδου ’ Εφέσου κανών
'Ομοίως δέ καί εί τινες βουληθεΤεν, χ. τ. λ.
’ΑνάγνωΟι τα παραγραφέντα έν τψ γ* χειρ, τού ια'
τίτ. τού παρόντα; συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΛΕ/· — Περί των άκροωμένων τών
Γραφών, καί μέχρι τέλους μη προσκαρτερούντων,
H μη κοινονούντων,
'Αποστόλων κανών η*, θ*.
* η*. E t τις έπίσκοπος, ^ πρεσδύτερος, % διάκονος,
ή Ικ του καταλόγου του Ιερατικού, κ, τ. λ.
0*. Πάντα; τού; είσιόντχς πιστούς καί των Γραφών
ακούοντας, μή παραμένοντας, κ. τ. λ.
Συνόδου Άντ ιοχείας κανών, β*.
β*. Πάντα; τού; είσιόντας ε!ς την Εκκλησίαν του
Θεού, κ. τ. λ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ν*.
Περί των παθών των μαρτύρων.
ν\ 'Εξέστω 2τ; μην άνχγινωσκεσθχι τά πέδη
τών μαρτύρων, ήνίκ χ at έτήσιχι αυτών ήμέρχι έπιτε·
λουνται.
ΚΕΦΑΛ, Λζ"\ — Περί τών Ιδίφ έχχλησιχζόν·
των.
, Συνόδου Γαγγρών κανών ζ**.
ζ"\ Et τι; παρά την 'Εκκλησίαν Ιδίφ έκκλησιάζοι,
κ. τ. λ.
Συνόδου οικουμενική; Εκτης κανών λα*, νθ\
λα*· Τούς έν τοΤς εύκτηρίοις οΐκοις, κ. τ, λ,
ν6*. Μηδείς έ* εύκτηρίφ οΐκφ, Ενδον οίκίας τυγχέ-
νοντι, κ. τ. λ,
’Ανάγνωθι τά πχρχγεγρχμμένκ έν τψ ιδ* χεφ. τού γ*
τίτ. τού παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΑΖ'. Περί τού έπιθυμήσχντος συγχιθιν-
δησαι γυναικί, καί μη πράξχντος.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών 8*.
δ*. Έάν πρόθηταί τις έπιθυμήσας γυναιχές,
κ. τ. λ.
> ΚΕΦΑΛ. Λθ\ — Περί τών μη νηστευόντων την μ’,
καί τετράδα, καί παρασκευήν.
'Αποστόλων κανών ξθ*.
ξΟ*. Εϊ τις έπίσκοπος $ πρεσβύ τερος, H διάκονος,
κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. ΛΘ\ — Περί τών άφαιρουμέναιν της έχ-
χλησίας κηρύν ^ Ιλαιον.
'Αποστόλων κανών οβ*.
οβ\ΕΪ τις κλορικύ; ή λχϊκύς άπύ της άγίας έχχλν
σίας άφεληται χηρύν Ιλαιον, άφοριζέσθ» * καί τέ
έπίπεμπτον προσιιθέτω μεθ* ού Ιλχοεν.
ΚΕΦΑΛ» Μ’. — Περί λαϊκών διά άδικίαν άχοι-
νωνήτων γινομένων * καί περί τού μ λ διδάσκει*
λαϊκούς.
969 SYNTAGMA CANONUM.
Θεοφίλου lac της πρός Μηνάν έπίσκοπον έπι- j
στολής.
Νόμιμον πράγμα πεποιήκασιν οί πρεσβύτεροι οί
έν Γεμίνψ κώμη, et αληθεύει η κομίζουσα τό πράγμα
Εύσταθία * φάσκει γάρ, δτι Κυράδιον άδιχουσαν, καί
μη βουλομένην άναστεΐλαι την άδικίαν, εχώρισαν
της συνάςεως. Επειδή το(νυν εΰρον, ώς τό έαυτής
κακόν θεραπεύσασα, βούλεται συναχθηναι, θέλησον
παρασκευάσαι αυτήν άποθέσθαι πρώτον την άδικίαν
καί πεΤσαι μετανοήσαι, "να ούτως, εί συνίδως δτι
νόμψ θεού προσέρχεται τής συνάξεως δρεγομένη,
έπιτρέψης αυτή μετά των λαών συνάγεσθαι.
Συνόδου οίκουμενικής Εκτης κανών ξδ\
ξδ*, νΟτι ου χρή δημοσίφ λαϊκόν, λόγον κινεϊν δο-
γματικόν ή διδάσκειν, αξίωμα έαυτψ διδασκαλικόν
έντεΰθεν περιποιούμενον * άλλ' εικειν τή παραδοθείση |
παρά του Κυρίου τάξει, καί τό ούς τοΤς την χάριν
του διδασκαλικού λόγου λαδούσι διανοίγειν, καί τά
θεία παρ’ αυτών έκοιδάσκεσθαι · *Εν γάρ τή μι$
’ Εκκλησίφ διάφορα μέλη πεποίηκεν δ θεός κατά τήν
τού 'Αποστόλου φωνήν, ήν δ θεολόγος έρμη νεύω ν
Γρηγόριος, σαφώς τήν έν τούτοις τάξιν παρίστησί
φάσκων · Ταύτην αΐδώμεθχ τήν τάςιν, αδελφοί,
ταύτην φυλάττωμεν · δ μεν Εστω τίς άκοή, δ δέ
γλώσσα· δ δέ χειρ, δ δέ άλλο τι * ό μεν διδασκέ-
τω, δ δε μανθανέτω * καί μετά βραχέα * Καί δ
μανθάνων έν εύπειθείφ, καί δ χορηγών έν ίλα-
ρότητι, και ό δπουργών έν προθυμίφ · μή πάντες
ώμεν γλώσσα τό έτοιμότατον, μή πάντες από-
στολοι, μή παντες προφήται, μή πάντες διερ-
μηνεύωμεν · καί μετά τινα · Τί σεαυτόν ποιείς ^
ποιμένα, πρόδατον ών j τί γίνη κεφαλή, πούς
τυγχάνων ; τί στρατηγεΤν έπιχειρεΐς, τεταγμένος
έν στρατιώταις ; Καί έτέρωθι *Η σοφία διακε-
λεύεται · Μή ?σθι ταχύς έν λόγοις, μή συμπαρεκ-
τείνου πένης ών πλουσίψ, μηδέ ζήτει τών
σοφών είναι σοφώτερος * εΐ δέ τις άλψ τόν πα-
ρόντα παρασαλεύων κανό/α, έπΐ ημέρας μ* άφορι-
ζέσθω.
— ΪΙΤ. XIV, CkP. II. .970
k Theophili ex epistola ad Menam episcopum .
Rem justam fecerant presbyteri in Gemino pa-
go, si verum dicit, quae defert litteras Eustathia.
Dicit enim, quod Cyradium facientem injuriam,
nec ab ea desistere volentem, a communione se-
paraverunt. Quia ergo inveni, quod suo malo cu-
ram adhibens vult communicare, fac ea ita se
comparet, ut injuriam primum deponat, et poeni-
tentiam agere in animum inducat, et si sic intel-
lexeris, quod accedit, communionem desiderans,
permittas ei nt cum populis communicet.
Concilii cecumenici vi canon G4.
64. Quod non oportet laicum publice disputa-
re vel docere, docendi auctoritatem ex eo sibi
\ vindicantem, sed ordini a Domino tradito cede-
re ; et aurem iis, qui docendi gratiam accepe-
runt, aperire ; et divina ab eis doceri : In una
enim Ecclesia diversa membra fecit Deus 3*, ut
est vox Apostoli. Quam aperte interpretans Gre-
gorius Theologus 35, eum qui in iis est, ordinem
commendat, dicens :Hunc ordinem revereamur,
fratres, hunc servemus. Hic quidem sit auris, ille
vero lingua : hic autem manus, hic vero aliquid
aliud : hic quidem doceat, ille vero discat. Et
paulo post : Et discens in docilitate, et suppedi-
tans in hilaritate, et ministrans in alacritate. Ne
simus omnes lingua, quod est promptius : ne
omnes apostoli, ne omnes prophetae, ne omnes
interpretemur. Et post qvaedam : 475 Cur te
, pastorem facis, cum sis ovis ? cur caput efficeris,
'cum sis pes? cur imperator esse conaris, cum
relatus sis in numerum militum 1 Et alibi : Jubet
Sapientia : Ne sis velox in sermonibus , ne cum
sis pauper , una cum divite extendaris; ne quae-
ras sapientibus esse sapientior 30. si quis autem
praesentem canonem labefactans deprehensus
fuerit quadraginta diebus segregetur.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΔ.
tlEPI ΚΟΙΝΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ.
TITULUS XIV.
DE CULPIS QUAS IN OMNES HOMINES CADERE QUEUNT.
ΚΕΦΑΛ. A'. — Περί «λεονεξίβί.
Γρηγορίου NiWik χανών ζ* .
ζ"\ Tb SI 2τερον είδος χής είδωλολχτρίας, x. t. λ.
ΚΕΦΑΛ. B'. — Περί άλογευομίνων.
Συνόδου ’Αγχύρχς χανών ιζ"’, ιζ\
ιζ*. Περί χών άλογευτχμένων ή χβΐ άλογευομέ-
νων, χ. χ. λ.
CAPUT I. — De avaritia.
Gregorii Nysseni canon 6.
6. Altera idololatriae species, elc., utpag. 958.
CAP. II. — De concumbentibus cum brutis.
Concilii Ancyrani canones <6, 17.
16. De iis qui rationis expertia animalia inie·
runt vel ineunt, etc., ut pag. 891.
31
Μ II Cor. xit, 18. M Orat, de servanda in disputationibus moderatione. 80 Eccl. v, 1.
Patroi, Gr. CIV.
071
PHOTH PATRIARCHA cp. m
l7. Eos qui rationis expertia animantia, elc.,
ut ut pag. 891 .
Basilii canon 63.
63. Qui suam in brutorum concubitu impietatem
confitetur, idem tempus in poenitentia servabit.
476 Gregorii Nysseni cap. 3.
3. Eorum autem quae ad cupiditatem et volup-
tatem flunt peccatorum, etc., ut pag 807.
CAP. III. — De homicidis et latronibus .
Apostolorum canon 66.
66 [64|. Si quis clericus in pugna pulsatum
aliquem, etc., ut pag. 746.
Concilii Ancyrani canones 21, 22, 23, 25.
21. De mulieribus quae sunt fornicatae, elc., ut
pag. 919.
22. De voluntariis casdibus, supplices quidem
substernantur : eo autem quod perfectum est, in
fine vitae digni habeantur.
23. De involuntariis caedibus, prior quidem con-
stitutio jubet in septennio per praefinitos gradus
esse perfecti participes : secunda vero,quinquen·
nium implere.
25. Quidam cui erat puella desponsata, etc., ut
pag. 786.
Basilvi canones 7, 8, 11, 13, 33, 43, 52, 54,
55, 56, 57.
7. Masculorum et animalium corruptores, etc.,
ut pag. 911.
8. Qui ob iracundiam securi adversus uxorem,
elc., ut pag. 922.
11. Qui autem involuntariam caedem fecit, un-(
decim annorum spatio abunde judicio satisfecit.
Nam dubio procul, erga eos qui percussi sunt,
Moysis praescripta observabimus, ac eum qui decu-
buit quidem post acceptas plagas, sed iterum ba-
culo suo innixus ambulavit, non concedimus oc-
cisum fuisse.Sin autem non surrexit post plagas,
quia tamen non voluit occidere is qui perculit,
homicida quidem est, sed involuntarius propter
propositum.
l3.Csedes in bellis facias patres nostri pro cae-
dibus non habuere; illis, ut mihi videtur, qui 477
pro pudicitia ac pietate pugnant, ignoscentes. For-
tasse tamen recte suadebitur, ut ipsi cum manus
eorum purae non sint, per tres annos a sola com-
munione abstineant
33. Mulier quae in via peperit, et fetus sui cu- 1
ram non suscepit, caedis crimini subjiciatur.
43. Qui mortis ictum dedit proximo.est homi-
cida, sive percutere incepit, sive ultus est.
52. Quae fetum in via editum neglexit, etc ., ut
pag. 922.
5i.Involunlariarum caedium discrimina scio me
ante tempus pietati tuae pro viribus descripsisse,
neque his amplius quidquam dicere queo; estau-
tem tuae prudentiae, pro casus cujusque ratione
poenas intendere, aut etiam remittere.
ιζ*. Τους άλογευσχμένους, κ. τ. λ.
Βασιλείου κανών ξγ*.
ξγ. Ο έν άλόγοις την έχυτού άσέβ ειαν έξχγορεύων5
τδν χυτόν λόγον έξομολογΟύκενος πχρχφυλάςεται.
Γρηγορίου Νύσσης κεφ. γ\
γ\ Των δε δι' Επιθυμίαν τε και ηδονήν γινομένων
Αμαρτημάτων, κ. t. λ.
ΚΕΦΑΑ. Γ'. — Περί φονεων καί ληστών.
'Αποστόλων κανών ξζ"\
ξζ"\ Ει τις κληρικδς έν μάχη τινά κρούσει, κ.τ.λ.
Συνόδου Άγκυρας κανών κα', κβ*, κγ', κε*.
κα*. Περί των γυναικών των έκπορνευουσών και
άναιρουσών τα γεννώμενα, κ. τ. λ.
Β *β\ Περί έκουσίων φόνων, υποπιπτέτωσχν μέν* τοΰ
δε τελείου, έν τψ τέλει τού βίου κχτχξιούσθωσαν.
κγ’. 'Επί άκουσίων φόνων δ μέν προ'χερος opor.
Εν έπχχετίςρ κελεύει τού τελείου μετασχεΤν κατά
τούς ώρισμένους βαθμούς · δ δέ δεύτερος, τον πεν-
ταετή χρόνον πέηρώσαι.
κε\ Μνηστευσάμενίς τις κόρην, κ. τ. λ.
Βασιλείου κανών η’, ια’, ιγ’, λγ', μγ’, νβ’, νδ’,
ν«’. ν<Γ. <'·
ζ\ Ά^ενοφθόροι, και ζοωφθοροι, και φονεΤς,
κ. τ. λ.
η\ '0 άξίνη παρά τδν θυμόν, κ. τ. λ.
, ια*. Ο δέ τδν ακούσιον ποιήσας φόνον, Αρκούν-
τως έξεπλήρωσε την δίκην έν τοΐς Ενδεκα Ετεσι · δή-
λον γαρ 6xt έπί των πληγέντων τα Μωϋσέως παρα-
τηρήσομεν · καί τδν κατακλιθέντχ μέν ύπδ τών
πληγών Ας Ιλχβε, βαδίσαντα δέ πάλιν έπι τη βάβδψ
έαυτού, ού λογισόμεθα πεφονεύσθαι. Εΐ δέ και ούχ
έξανέστη μετά τάς πληγάς, άλλ’ ούν τψ μη προελέ-
σθαι αύτδν άνελεΐν δ τυπτήσας, φονευτής μέν άλλ*
Ακούσιος διά την πρόθεσιν.
ιγ*. Τούς έν πολέμοις φόνους οί πατέρες ήμών,
έν τοΤς φόνοις ούκ έλογίσανχο, έμοί δοκεΤ συγγνώ-
μην δόνχες τοΤς δπέρ σωφροσύνης και εύσεβείας
άμυνομένοις * τάχα δέ καλώς Εχει συμβουλεύει ώς
τάς χεΤρας μή καθαρούς, τριών έτών της κοινωνίας
μόνης άπέχεσθαι.
λγ*. Η γυνή ή διά τής δδού κυήσασα, και άμελή-
σαεα τού κυήματος, τψ τού φόνου έγκλήμχτι ύπο-
κείσθω·
μγ*. 70ς θανάτου πληγήν τψ πλησίον Εοωκε,
φονεύς έστιν, είτε ήρξε τής πλήγης, είτε ήμύνατο.
νβ. 3 τού κυήματος κατά τήν δδόν άμελήσασχ,
κ. τ. λ.
νδ\ Τάς τών άκουσίων καί έκουσίων διαφοράς^
πρδ χρόνου οΐδα έπιστείλας τή θεοσεβείς σου, κατα
τδ έμοι δυνατδν, και πλέον Εκείνων ούδέν ειπεΤν
δύναμαι * τής δέ σής συνέσεώς έστι κατά τδ ίδέωμπ
ύφιέναι της περιστάσεως, έπιτείνειν τά έπιτίμια ή και
ύφιέναι.
973
974
SYNTAGMA CANONUM.
vs*. Οί τοϊς λγ.σχαΐς άντεπεξιόνχ ες, κ. τ. λ. i
νς"\ *0 έκουσίως φονεύσας, μετά δε τούτο μετα-
μεληθείς, ε','κοσι Ετεσι ακοινώνητος Εσχαι χοΤς άγιά-
σμασι · χά δέ είκοσι Εχη ούτως οΐκονομηθήσεται Ικ9
αδχψ. Έν τέσσαρσιν Εχεσι προσκλαίειν οφείλει, Εξω
τής Θύρας έστώς τού εύκχηρίου οίκου, καί χών είσ-
ιόνχων πιστών δεόμενος ευχήν υπέρ αύχοΰ ποιεΤ-
σθαι, έξβγορεύων χην Ιδίαν παρανομίαν * μβχά δέ
τΙσσαρ α Ετη εις τούς Ακροωμένους δεχθήσεχαι. Έν
έπχά Ετεσι μετά χών έν υποπτώσει προσευχόμενος
έξελεύσεται * έν χέσσαρσι συστήσεχαι μόνον χοΤς πι-
σχοΤς, προσφοράς δέ ού μεχαλήψεχαι * πληρωθέντων
δέ τούτων, μεθέξει χών Αγιασμάτων.
νζ'. ’Ο Ακουσίως φονεύσας, έν δέκα Ετεσιν Ακοι-
νώνητος Εσχαι χών Αγιασμάτων οΐκονομηθήσεται δέ
χά δέκα Εχη έπ* αύτφ ούτως * δύο μέν Ετη προσ-
κλαύσει · τρία δέ Εχη έν Ακροώμένοις * έν χέσσαρσιν
δποπίπχων, και έν Ινιαυχφ συσχαθήσεχαι μόνον,
και τψ έξης είς χά Αγια δεχθήσεται.
Γρηγορίου Νύσσης κεφ. δ’, β\
δ’. Λείπεται προς χούχοις χύ θυμοειδές, κ. τ. λ.
ε\ Et δέ τις μη πληρώσας τον χρόνον χόν έκ χών
κανόνων άφωρισμένον έξοδεύοι του βίου, κελεύει
ή χών Πατέρων φιλανθρωπία μεχασχόντα χών Αγια-
σμάτων, μη κενόν του έφόδου προς χήν έσχάχην
έκείνην καί μακράν Αποδημίαν έκπεμφθήναι * εΐ δέ
μεχασχών του αγιάσματος, πάλιν είς χην ζωήν έπ-
ανέλθοι, αναμένει ν χόν χεχαγμένον χρόνον, έν έκ-
είνψ τψ βαθμφ γενόμενον, έν ψ ήν πρδ τής κατά
Ανάγκην αύτψ δοθείσης κοινωνίας.
ΚΕΦΛΛ. Δ'. — Περί τού τούς έπιτίμιον Ακοι-
νωνησίας Εχοντας δφειλειν κοινωνεΐν μέλλοντας
τελευτφν · καί χί γίνεται έάν διά τούτο μεχαλα-
βόντες, μη Αποθάνωσιν ;
Συνόδου Νικαίας κανών ιγ’.
ιγ*. Περί δέ χών έξοδευόνχων, δ παλαιός και
κανονικός νόμος φυλαχθήσεται καί νύν, κ. τ. λ.
Γρηγορί ου Νύσσης κεφ. ε*.
ε’# Et δέ τις μή πληρώσας χόν χρόνον, κ. τ. λ.
ΚΕΦΛΛ. Ε'. — Περ\ τού όνειρασθένχος, ή Από
κοίτης της Ιδίας γαμέτης £νχος, καί θέλονχος
κοινωνήσαι · και ποίας ήμέρας δεΤ τής προς άλ-
λήλους μίξεως διά τούτο Απέχεσθαι.
Διονυσίου έκ της πρός Βασιλείδην Επιστολής
χεφ. γ’, δ\
Λύτάρκεις δέ καί οί γεγαμηκόχες, κ. χ. λ.
δ*. Οί δέ έν Απροαιρέχψ νυκτερινή βύσει, κ. τ. λ.
Τιμοθέου κα;ών ε’, ιβ’, ιγ\
ε*. Έρώχησις. Έάν γυνή συγγένηχαι, κ. χ. λ.
ιβ\ 'Ερώχησις. Έάν όνβιρασθεις λαϊκός, κ. χ. λ.
ΐγ\ Έρώχήσις. ΤοΤς ζευγνυμένοις είς γάμου
χοινώνίαν, κ. χ. λ.
- ΤΙΤ. XIV, GAP. V.
55. Qui in latrones, etc., ut pag. 770.
56. Qui voluntarie interfecit, et postea poeni-
tentiam doctus est, annis viginti sacramentorum
nou erit particeps. Viginti autem anni sic in eo
dispensabuntur. Annis quatuor flere debet, stans
extra fores domus orationis, et ingredientes fide-
les rogans, ut pro ipso precentur,8uamque iniqui-
tatem confitens. Post quatuor autem annos inter
audientes recipietur, et quinque annis cum ipsis
exibit. Annos septem una cum iis, qui in substra-
lione sunt, orans egredietur. Annos quatuor stabit
solum cum fidelibus, sed oblationis non erit parti-
ceps. His autem expletis particeps erit sacramen-
torum.
57. Qui non voluntarie interfecit, per decem
i annos sacramentorum non erit particeps. Anni
autem decem sic in eo dispensahuntur.Duos qui-
dem annos flebit, tres autem annos inter audien-
tes perseverabit, 478 quatuor substratus, et anno
uno consistet tantum ; et deinceps ad sancta ad-
mittetur.
Gregorii Nysseni canones 4, 5.
4. Restat ad hsBcut irascentem,etc.,ul pag. 810.
5. Si quis autem non expleto tempore a cano-
nibus praestituto vita excedat, jubet Patrum cle-
mentia ut effectus sacramentorum particeps, non
viatico vacuus ad extremam illam et longam pe-
regrinationem mittatur. Sin autem, postquam sa-
cramenti particeps factus fuerit, rursum ad vitam
reversus sit : statuturo tempus exspectet, in illo
gradu exsistens in quo erat ante communionem
illi ex necessitate datam.
CAP. IV. — Quod ii qui excommunicationis
poena multati sunt, in mortis articulo tamen de-
bent communicare. Quid vero iis faciendum , si
ob eam causam ad communionem admissi , pos-
tea convaluerint ?
Concilii Niccent canon 13.
13. De iis qui excedunt, antiqua et canonica
lex nunc quoque servabitur, etc., ut pag. 731*
Gregorii Nysseni cap. 5.
5.Siquisautem non expleto tempore,etc.,utsiipra.
CAP. V. — De eo qui nocturnam illusionem
passus est; vel qui post habitam cum uxore rem
communicare vult ; quotque ideo diebus invicem
abstinere debeant f
Dyonisii ex epistola ad Basilidem , cap. 3, 4.
3. Porro qui satis ad id instructi sunt, etc., ut
pag. 614.
470 4. Qui autem in non voluntario nocturno
fluxu, etc., ut pag. 611.
Timothei canones 5, 12, 13.
5. Interrogatio. Si uxor cum suo marito, etc.,
ut pag. 614.
12. Interrogatio. Si laicus qui somniavit, etc.,
ut pag. 611.
13. Interrogatio, lis qui matrimonii societate
janguntur, etc., ut pag. 614.
975
£>hotii Patriarcha cp. 076
CAP. VI. — Ulitim fiat oblatio pro eo qui se-
mel interemit.
Timothei canon 4 4.
14. Interrogatio. Si quis, cum sui compos aon
esset, etc., utpag. 611.
CAP. VII. — De eo qui habens uxorem daemo-
niacam,, alteram ducere vellet.
Timothei canon 15.
15. Interrogatio. Si «licujus uxor spiritu cor-
ripitur, etc., ut pag. 963.
Finis titulorum 14.
ΚΕΦΑΛ. ζ"’. — Πώς γίνεται προαγορά όπέρ τού
έχυτύν άν,λοντος.
Τιμοθέου χχνών ι3 .
ιδ\ Ερώτηοι;. 'Εάν τι; μη εχων έχυτόν, κ. τ. λ.
ΚΕΦΑΛ. τ'. — Περί του Ιχοντος γαμέτην δαι-
μονιζομένην, καί διά τούτο θέλοντος άλλην λα-
ββΤν.
Τιμοθέου κανών te'.
ιε . 'Εάν γυνή πνευματιφ πάνυ, κ. τ. λ.
Τέλος των ιέ’ τίτλων.
ΡΗΟΤΙΙ
PATRIARCH/E CONSTANTINOPOLITANI
MONOCANQN
CUM COMMENTARIIS THEODORI BALSAMONIS PATRIARCHA ANTIOCHENI.
Cliristophorus Justeilus ex Bibliotheca Palatina primus Grsce edidit, Latetis Parisiorum,
anno 1615, in-4.
ΕΞΗΓΗΣΙΣ
ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΙΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ
Των τε αγίων, καί πανευφήμων αποστόλων, και των Ιερών οίκουμενικων συνόδων, άλλά μεν καί των τοπικών
Jycot μερικών, καί των λοιπών άγιων Πατέρων. Πρδς δέ καί δήλωσις των ένεργούντων νόμων καί μη
ένεργούντων των άναταττομενων έν τοΐς δέκα προς τοΤς τέσσαρσι τίτλοις τοΤς κατ' αρχήν των κανόνων
Λειμένοις, πονηθεϊσα κατά πρόσταξιν βασιλικήν καί πατριαρχικήν Θεοδώρφ τψ εύτελεΤ διάκον* τής
αγνότατης τού θε'.ύ μεγάλης 'Εκκλησίας. ωμοφύλχκι, χαρτοφύλακι, καί πρώτψ των Βλαχερνων τψ
Βνλσαμών τψ με:ά χρόνους τινάς γεγονοτι πατριάρχη θεουπόλεος μεγάλης Άντεοχείας, καί πάσης
’Αανατολής
EXPOSITIO
SACRORUM DIVINORUMQUE CANONUM
Sanctorum celebra tissim orumque apostolorum, et sacrorum cecumenicorum atque etiam pro-
vincialium sive particularium conciliorum , reliquorumque sanctorum Patrum : insuper
et declaratio e/ficacium atque inefjicacium legum in quatuordecim ante canones positis
titulis collocatarum : elaborata jussu imperatoria atque patriarchali. a Theodoro Baka -
mone , humili sanctissimce Dei Magnos ecclesia: diacono , nomophylace et chartophylace ,
praefecto Blachernarum% qui etiam post aliqmt annos Theopolis f>we] magnae Antiochiae
totiusque Orientis patriarcha factus est .
Obedite iisqui vobis praesunt, atque morem gerite: B Πείθεσθε οοίς ήγουμένοις δμών καί δπείκετε.
illi enim excubias agunt pro animabus vestris, aitma· Αυτοί γάρ άγρυπνούσιν ύπέρ τών ψυχών δμών, φησίν
gnus ille apostolus Paulus, Ecclesiae doctor. Sacratis- μέγας άπόστολος Παύλος δ τής 'Εκκλησίας διδάσκα-
simis autem principibus sanclisque patriarchis Ju- λος ' βΐσιλεύσι δέ θειοτάτοις καί πατριάρχαις άγιω-
bentibus,uli servilem in modum obtemperetur atque τάτοις κελεύουσιν, δουλικως δπείκε ιν καί πείθε σθαι,
pareatur multo magis requiritur, iitpote quod debea- πολλψ μάλλον άπητημένον έστίν, ώς όφειλόμενον.
tur. Quapropter sane nos quoque, ubi a divinitus CO- Τούτο καί ήμεΤς δρισθέντες παρά τού θεοστε^οΰς Αγίου
ronato sancto nostro imperatore D.ManueleCom- ήμών αύτοκράτορος κυρίου Μανουήλ Κομνηνου, κ«\
977
NOMOCANON.
978
του παναγιωτάτου ημών δεσπότου, καί οίκουμενικού
πατριάρχου του γεγονότος υπάτου τών φιλοσόφων
κυρίου Μιχαήλ του ’Αγχιάλου, του; Ιερούς κανόνας
κατασκέψασθαι, καί τα εν τούτο ις άσαφή, καί το~ς
νόμοις το δοκεΤν ένχντιούμενχ σχφηνΐσαι, καί έρμη-
νεϋσσι, ώσάύεως κχι τά παρά τού άγιωχάτου έκεί-
νου τατριάρχου κυρίου Φωτίου συγγραφέντα, και είς
δέκα προς τοΤς τέσσαρσι τίτλοις θεωρούμενα, και
προ τών κανόνων συγκεφαλαιωθέντα μετ’ έπιστασίας
πολυπραγμονήσαι, καί τα μίν έν τούτοις τεθέντχ νό-
μιμα καί ένεργούντχ παραδηλώσαι, τά δέ σχολάσχντχ
κχι μη δεχθέντα κατά την τελευταίαν άνακάθαρσιν
τών νόμων την γενομένην παρά τού άοιδίμου βασι-
λέως κυρίου Κωνσταντίνου τού Ποργυρογενήτου, αύ-
θις άναδιδάξαι ώ; άν μή τινες έντυγχάνωσι τούτοις,
και τά άπρακτήσανια νόμιμα ώς ένεργούντχ και έμ-
πρακτα δέχονται, κάντεύθεν ώ; πλάνη ται τής εύθείας
και βασιλικής δδού άποτρέχωσιν δπερ κδν τψ βηθέντι
παναγιωτάτψ δεσπότη ήμών τψ ύπέρ πάντας τούς
κατά την ήμετέραν τέως γενεάν δντας σοφούς, σοφω-
τέμψ συμπεσεΤν έκινδύνευσεν έπί τή ύποθέσει τού
μητροπολίτου εκείνου 'Αμασείας κυρίου Αέοντος,
προς τύ παρόν άπετολμήσαμεν πόνημα θχρσήσαντες
έπί τή αντιλήψει και τή ευχή τών έπιστρεψάντων
τούτο ήμΤν. Καί πρώτα μέν τά έν τοΐς είρημένοις
δέκα προς τοΤς τέσσαρσι τίτλοις συγγραφέντα νόμιμα
παρά τού πατριάρχου τού συνθεμένου τύ νομοκάνονον
προ τής τών νΟμων άνακαθάρσεως, ώς ειρηται κατα-
σκεψάμενοι, είς δύο αυτά διείλομεν και έσαφηνίσαμεν
ποια ές αυτών ένεργούντά είσιν, ώς και έν τψ βασι-
λικψ έδάφει, τών έξήκοντα νομίμων βιβλίων κείμενα,
καί τίνα τελε'ως ώς μή δεχθέντχ έν τή άνακαθάρσει,
ήπράκτησαν. Είτα παρεδηλώσαμεν τίνα έκ τούτων
έν τοΤς πεντήκοντα βιολίοις τών Διγέστων, και τοΤς
ιβ’ βιολίοις τών Κωδίκων πρύ τούτου κείμενα. *Αρτι
έν ποίοις βιβλίοις καί τίτλοις τών βασιλικών κατ-
εστραμμένα εύρίσκονται, ωσαύτως καί τά έν τούτοις
δοκούντα έναντιοφανή έλύσαμεν κατά τάς παλαιάς
έομηνείας, καί κατά την προσούσαν ήμΤν ούδαμινήν
γνώσιν. 7 Ωσπερ καί τά άπύ τών 'Ιουστινιάνειων Νεα-
ρών μ ή δεχθέντχ έν τή άνακαθάρσει, καί παρά τού
πατριάρχου ώς ένεργούντχ καταγρχφέντχ ώς πέτραν
σκανδάλου περ·είλομεν. Καί άλλα δέ τινχ χρειώδη
καί ένεργούντχ θεσπίσματα μετά τήν άνακάθαρσιν
έξενεχθέντχ άπό τε βχσιΜκών προσταγμάτων καί
Νεαρών θεσπισμάτων, εΐγε μεν καί συνοδικών πρά-
ξεων, έν τψ τοιούτψ πονήματι κχτεστρώσαμεν, ώς
αν Ιχωσι πανταχόθεν οί έντυγχάνοντες το άσφαλές
καί άπερικλόνητον. Et τι τοίνυν μή καθήκον ίσως
γέγραπται ή έν τούτοις ή έν ταις τών κανόνων έρμη-
νείαις άξιούεθω συγγνώμης. Ουδέ γάρ ήμέτερόν έστι
τόλμημα, το τού πονήματος μέγεθος, άλλά τής έξ
άνάγ/ης ύπακοής αποκύημα.
neno, et sanctissimo domino nostro atque eecu-
menico patriarcha I). Michaele Anchialio, qui
philosophorum princeps fuit, decretum esset, ut
sacros canones diligenter perspiceremus, et qua*
in illis obscuriora essent, modoque aliquo legibus
adversari viderentur, declararemus atque inter-
pretaremur : similiter etiam quae a sanctissimo
illo patriarcha D. Photio conscripta, et in qua-
tuor decim titulis tractata canonibusque compen-
diose praeposita sunt, summa adhibita cura excu-
teremus, ex posito in illis jure quod efficax sit
ostendentes, quod vero vacet nec secundum ulti-
mam legum r· purgationem a celeberrimo impe-
ratore D. Constantino Porphyrogenceta factam
receptum sit diverso modo docentes quo videlicet
: lectores non impingant, nec jus inefficax lanquam
efficax suscipiant, indeque ceu errones a recta
atque regia via recedant (quod ipsum parum ab-
fuit quinetiam dicto sanctissimo domino nostro,
[< eidem que ] omnium qui nostra hac aetate sapien-
lom sapientissimo, in causa illius Amaseni mc-
tropolitani D. Leonis acciderit) audacter hunc
laborem suscepimus, eorum qui illum nobis in-
junxissent, subsidio atque precibus confisi. Ac
primum quidem, quod jus in quatuordecim titulis
ab eo patriarcha qui Nomocanonum composuit
conscriptum est, ad legum repurgationem (quo-
modo dictum est) excutientes, bifariam id divisi-
mus : et qnod ex eo vim obtineat ideo quod in im-
peratorio sexaginta legalium librorum [velut\ solo
collocatum sit, quodque omnino quia in repurga-
tione receptum non sit vigore destituturo vacet,
planum atque manifestum fecimus. Deinde [vero]
qua? in quinquaginta libris Digestorum, et duode-
cim libris Codicum antehac posita, in quibus nunc
libris et titulis Basilicorum constrata invenientur
indicavimus. Similer etiam quae inter haec in spe-
ciem esse contraria viderentur, secundum veteres
interpretationes, ac pro tenui qua praediti sumus
scientia dissolvimus. Quem [*une ] admodum et
quae ex Jusliuianeis Novellis in repurgationem
non admissa, a patriarcha autem lanquatn effica-
cia descripta sunt, velut offensionis lapidem sus-
tulimus. ( Postremo ] vero nonnullas quoque alias
utiles efficacesque ex imperatoriis jussionibus,
( commentariis. Novellisque constitutionibus, at-
que etiam in synodalibus Actis post repurgatio-
nem editas sanctiones huic labori inseruimus :
quo [videlicet] undique lectores inconcussam ha-
beant certitudinem. Caelerum si quid forte aut in
his, aut in canonum interpretationibus, praeter
decorum scriptum sit, venia dignum habetor.Ne-
que enim haec celucubrationum moles audaciae no
strae, sed necessarias obedientiae partus est.
979
PHOTII PATRIARCHA CP.
980
ΤΙΤΛΟΣ A'.
ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΛΡ, ΚΑΙ ΟΡΤΘΛΟΞΩΓ ΠΙΣΤΕΩΣ, ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΩΝ, ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΩΝ.
TITULUS
DE THEOLOGIA, ORTHODOXA FIDE,
CAPUT PRIMUM. — De theologia et orlho- i
doxa fide.
Apostolorum canon 49 et 50; concilii Cons-
tantinopolitani canon 4,5; concilii Ephesini ca-
non 7 ; concilii Carthaginensis canon 2 : concilii
sexti canon 4, 73, 81.
Textus. Liber I, Codicis titulo 1, constitutione
4, 5, 6, 7, 8. 9.
Scholium. Prima constitutio tit. 4, lib. i Codi-
cis est 1, caput i lib. Basilicorum, quod sic ait :
Christianus est, qui credit Patris, Filii et Spiri-
tus sancti sub pari majestate unam esse deitatem.
Qui vero contra [jam] dicta edocet, haereticus
est, 5, 6, 7, 8 et 9 constitutiones non sunt posi-
tas io Basilicis.
CAPUT. 11. — Quot canones valere oporteat? ,
Concilii Chalcedonensis canon i ; concilii Car-
thaginensis canon i ; concilii sexti canon 2 ; con-
cilii Nicaeni secundi canon 2.
Textus. Constitutio 5, tit. 2 Novellarum, etc.,
usque ad irritas esse habet, utpag. 454.
iScAo/ium.Const.3,tit.2 Novellarum, est novella
Justiniani 434 [qt4fle]posila[esfl in lib.v Basii. tit. 3,
eap. i, themate i, quod sic habet : Sancimus igi-
tur, ut sancti ecclesiastici canones, qui a sanctis
septem conciliis promulgati aut confirmati sunt
vicem legum obtineanl.Nempe a Nicaeno trecento-
rum duodevigenti Patrum concilio, in quo Arius,
cui a furore cognomen inditum est anathemate est
percussus ; Constantinopolitano Patrum centum
quinquaginta, a quibus Spiritus sancti oppugnator (
Macedonius infamia notatus est; Ephesino primo,
in quo Nestorius condemnatus esi; Chalcedoneusi,
in qua Eatyches cum Nestorio anathemate percus-
sus est : adhaec, Constantinopolitano secundo, a
quo Origenes una curn operibus suis, et alii qui-
dam impii, ignominia affectus est : praeterea Con-
stantinopolitano tertio, quod de multis liaeresihus
triumphans, vetustiorum sanctorum conciliorum
placita confirmavit ; ad extremum vero, Nic&mo
secundo, in quo illi qui a iversus sacras imagines
insaniebant, pariter cum anterioribus hajrel cis Dei
Ecclesia abdicati sunt. Praedictorum etenim san-
ctorum conciliorum decreta periude ut sacras
Scripturas suscipimus, et canones ut leges custo-
dimus. Const.4 1, tit. 3, lib. i Codicis non est posita *
in Basii, neque vero 4 aut 4 const. tit. 1 Novella*
PRIMUS.
CANONIBUS, ET ORDINATIONIBUS.
ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ λ'. — Περί θεολογίας καί όρθοδόξου
πίστεως.
'Αποστόλων κανών μθ9 καί / * συνόδου Κωνσταντι-
νουπόλεως κανών α’, ε9 * συνόδου 'Εφέσου κανών ζ9·
συνόδου Καρθαγένης κανών β' * συνόδου ζ*9 κανών
α', ογ9, πα9.
Κείμενον· Βιβλίον α* του Κώδικος, τίτ. α\ διέταζις
«β, <Γ\ C, η\
Σχόλιον, Ή πρώτη διάσαξις του α* τίτ. τού α#
βιβλίου του Κωδικός, Ιστι κεφ. α’, τού α’ βιβλίου των
Βασιλικών ουτω λέγον * Χριστιανός έστιν δ πιστεύων
μίαν είναι θεότητα έν ιση έξουσίφ του Πιτρδς, του
Γΐου, καί του άγίου Πνεύματος. '0 γάρ παρά ςά
είρημένα δοξάζων αιρετικός έστιν. *Η δέ ε9, ζ#,
και η' διάτ. ούκ έτέθησαν είς τά Βασιλικά.
ΚΕΦΑΛ. Β. — Πόσους δεΤ κρατεΐν κανόνας.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών α9, συνόδου Καρθαγένης
κανών α9 · συνόδου κανών β* · συνόδου Νίκαιας τδ
β*, κανών β’.
Κείμενον. *Η γ9 διάταξις τού β9, κ. τ. λ. usque
ad τύποι άκυροί είσιν.
Σχόλιον. *Η γ9 δτάταξις τού β9 τίτ. των Νεαρών
2στι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα9 κείμενη έν βιβλίψ ε9,
των Βασιλικών τίτ. γ9, κεφ. α9, θέματι α9, ούτως
ϊχοντι ' θεσπίζομε ν τοίνυν, νόμων τάξιν έπέχειν τους
αγίους έκκλησιαστικού; κανόνας τούς ύπο τών άγιων
ζ' συνόδων έκτεθέντας 15 βεβαιωθέντας τούτ9 εστι
τούς Ιν Νικαίφ τών τιη*. καθ* 4^ν δ "Αρειος δ τής μα-
νίας έπώνυμος άνεθεματίσθη, και τής έν τή Κων-
σταντινουπό)ει τών άγίων ρν9 Πατέρων, ύφ* ώ* δ
πνευματομάχος Μακεδόνιος έστηλιτεύθη, και της έν
’Εφέσψ α9 έν ή Νεστόριος κατεκρίθη, καί τής έν Χαλ-
κηδόνι καθ* ήν Ευτυχής μετά Νεστορίου άναθεματί-
σθη. Πρδς δε ταύταις τής έν Κωνσταντινουπόλει τδ
β9 . δι9 ής ‘Ωριγένης μετά τών αυτού συγγραμμάτων,
και Ετεροί τινες δυσσεοεΤς παρεδειγματίσθησαν, καί
2τι τής έν Κωνσταντινουπόλει τδ γ9, ήτις διάφοροι ς
αιρέσεις θριαμβεύσασα τά τών προγενεστέρων άγίων
συνόδων θεία δόγματα έπεκύρωσε, και έπι πάσι τής
έν Νικαί^ τδ β9, έξ ής οΐ κατά τών άγίων εικόνων
λυττήσαντες έ$ ίσου τοΤς προλαβούσιν αΐρετικο?ς τής
καθολικής τού θεού ‘Εκκλησίας άπεκηρύχθησαν.
Τών γάρ προειρημένων άγίων συνόδων τά δόγματα
καθάπερ τάς θείας Γραφάς δεχόμεθα, και τούς κανό-
νας ώς νόμοι; φυλάττομεν. *Η μδ9 διάταξις τού γ9
τίτ. τού α9 βιβλίου τού Κώδικος ούχ έτεδ*! είς τά βα-
σιλικά, ουδέ ή α9 καί δ9 διάταξις τού α9 τίτ. τών
981 NOMOCANON. -
Νεαρών ών ή μέν Εκτη Εστί νεαρά ιουστινιάνειος, ή
δέ π* ώσούτως ουδέ ή ιβ' διάτχςις του β' τίτ. του
α* βιβλίου του Κώδικας. Και μήδε συ ταύταις προσ-
χής, πρώτον μέν δτι ούδε Ενχντιούντχι τη ρλα’ ’ίου-
στινιανείψ νεαρά, είτχ δτι ούδε έδέχθησχν έν τοΐς Βα-
σιλικοί;.
νΕτερον σχόλην. Περί μεν ουν τών έν τψ πα-
ρόντι β* κεφ. δηλωθέντων νομίμων, Εγράφησαν και
είκότα. Γίγνωσκε δε δτι διαφόρως εΤ.τόν τι\ες καί
ταυτα ένώπιον του βασιλέως ήμών τού αγίου μή όφεί-
λειν κρατεΐν τού; κανόνας, Ενθα νόμοι; έναντιούνται,
διά τύ προ τής άναχαΟάρσεω; τούτοι; συγγραφήναι
καί ούτω σχολάαασθαι τούς αύτοΤς μή συν^όοντας.
‘"Αλλοι δε προκομίσαντες κανόνας τοΐς νόμοι; έναντι-
ουμένους, καί χρησάμενοι τή παρούση ρλα* νεαρφ
τη κείμενη έν βιβλίψ ε' τών βασιλικών τίτ. γ* κεφ.
α*, λεφούση τούς κανόνας ώς νόμου; φυλάττεσθαι καί
ώς θείας Γραφάς, έπεστόμισαν τούς άντιθετούντας
αύτοΤς, δτε κάκείνων είπόντων άνένδεκτον είναι την
τοιαύτην νεαράν ώς παρά τού 'Ιουστινιανού λεγομένην
^ενέσθαι, και μεμνημένην καί τών μετά τύν 'Ιουστι-
νιανόν συνόδων, καί ούτω άτοπΰν τι δήθεν κατασκευ-
οζόντων, αυτοί μάλλον κάκ τούτου κχταλαμβάνεσθαι
είπον, το οίκειώσασθαι τά τής νεαρά; τύν την άνα-
θεώρησιν καί άνακάθχρσιν τών νόμων τιοιησάμενον
βασιλέα. Εί γάρ μή τούτο ήν ούκ αν καί τούς τών
μεταγενεστέρων συνόδων κανόνας ώ; νόμοι; κρατεΐν
προσέθετο, καί ώς θείας Γραφάς. ’Αλλά καί ταύτην
ώς καί άλλας Ίουστινιανείους νεαρά; tva έσχόλασεν
Ικ τού μή καταστρώσαι αυτήν είς τά βασιλικά, δπερ
έδέχθη, καί παρά τψ βασιλεΐ τψ άγίψ Σημείωσαι
τήν παρούσαν νεαράν ώς νόμοι; κρατεΐν μή μόνον
τούς παρά τών ζ* άγιων συνόδων έκτεθέντας κανό-
νας, αλλά καί τούς παρά τούτων βεοαιωθέντας, ήγουν
τούς κανόνας τών τοπικών συνόδων. Καί άνάγνωθι
τον β* κανόνα τής συνόδου, βεβαιούντα μή μόνον
τού; τοπικά; συνοδου;, άλλά καί έτέρων αγίων συγ-
γράμματα. ’Επισημείωσαι τήν παρούσαν Ερμηνείαν,
καί Εχων αυτήν έπί μνήμης, λέγε τού; κανόνας ίσ-
χύειν πλέον τών νόμων. ΟΙ μεν γάρ ήγουν κανόνες
παρά βασιλέων, καί αγίων Πατέρων έκτεθέντες καί
στηριχθέηες ώ; αί θεΐαι Γραφαί δέχονται. Οΐ δέ
νόμει παρά βασιλέων μόνον έδέχθησαν ή συνετέθησαν
καί διά τούτο ου κατισχύσουσι τών θείων Γραφών
ούοέ τών κανόνων.
ΚΕΦΛΛ. Γ'. — Π?ρί τού φυλάττεσθαι τύ άγρα-
φον Εκκλησιαστικόν Εθος ώ; νόμον, καί δτι ούκ
εχομεν ανάγκην φυλάττειν τά τού Μωσαϊκού
νόμου.
Συνόδου ζ7 κανών πα’. Βασίλειος άπύ τής προ; Διό-
δωρον Επιστολής, καί έκ τού κζ*, καί έκ τού κθ’ κεφ.
τών πρύς 'Αμφιλόχιον Επιστολών περί τού άγίου
Π/εύματο;.
Κείμενον. Καί Επί τού πολιτικού νόμου, κ. τ. λ.
usque ad τήν συνήθειαν.
Σχόλιον. Τύ δ* διάταγμα τού γ* τίτ. τού α* βιβλίου
τών Διατάςεών έστι βιολίον τών Βασιλικών β', τίτ.
α*, κεφ. μα*, ούτω λεγον* Περί ών έγγραφος ού κεΐται
ΤΙΤ. I, CAP. Ι-ΙΙΙ. 982
irum, quarum haec quidem esi 6 Justiniani no-
vella,- illa vero 80 ejusdem. Neque [item] const.
12, lit. 2, lib. i Cod. Neque vere tu illis animum
applices. Primum, quia non adversantur 131
Justiniani novellae. Deinde, quia in Basilicis non
sunt receptae.
Aliud Scholium.OejvLte quidem, quod in prae-
senti 2 capite declaratum est, scripta sunt decen-
tia. Scias tamen, quod aliter nonnulli dixerint,
idque in p> assentia sancti nostri imperatoris [nem-
pe canones non debere valere, quando adversantur
legibus : propterea quod anle [legum] repurgatio-
nemiIliconscriplisunt:a!queitaqui {canones] cum
[legibus] non conveniunt, otiosos esse. Alii vero
prolatis. qui legibus adversantur, canonibusetprae-
i senti 131 novella, quee in v lib. Basi!., lit. 3, cap. 1,
posita est, [in medium] producta, adversariis os
obturarunt: [cum ///ajcanonestanquamleges atque
sacras Scripturas custodiendos esse, dicat. Quod
vero illi dicerent, non suscipiendam esse illam no-
vellam,ut quae, cum a Justinianoedita dicatur con-
ciliorum post Justinianum [habitorum] mentionem
faciat, atque itaabsurditatem quamdam constitue-
rent: se inde elian magis [///nm] amplecti aiebant,
quod quae novella Iradit, is imperator qui leges re-
purgavit atque recognovit, sibi vindicavit. Nam si
id [ita] non esset, non etiam posteriorum concilio-
rum canones, ul leges atque sacras Scripturas, va-
lere [de&m] adjecisset. Atque hanc etiam [inquie-
biml\ ul alias Justiniani novellas, velut otiosam
reddidit, quod ipsam Basilicis non aspersit.Quod
sane sanctus imperator etiam probabat .Nola vero
pr&senlem novellam, qua) non modo a septem san-
ctis conciliis promulgatos canones, verum etiam
qui ab illis confirmati sunt (provincialium conci-
liorum canones nempe) ut leges valere dicit. Lege
etiam secundum canonem sexti concilii qui non
solum provincialia concilia, sed etiam aliorum san-
ctorum scriptaconflrmat.Nolaigitur praesentem in-
terpretationem, eamque in memoria habens dic :
canones majoris auctoritatis esse, quam leges. Illi
enim canones, nempe cum ab imperatoribus atque
sanctis Patribus promulgati confirmative sint, ut
sacrae Scripturae suscipiuntur : leges vero a solis
imperatoribus susceptae sunt, atque idcirco sacris
Scripturis sive canonibus non praevalebunt.
CAPUT III. — Ut consuetudo ecclesiastica
non scripta servetur , ut lex . Et quod necesse
non sit servare leges Mosuicus.
Concilii sexti canon 81, Basilius ex epistola ad
Diodorum el ex cap. 27 et 29 epistolarum ad
Amphilochium, de Spiritu sancio.
Textus. Et in jure civili consuetudo etc., usque\
ad consuetudinem transgredimur, ut pag. 466.
Scholium Digestum 4, Iit. 3, lib. i Digest. est
lib. Busil. ii, lit. i, cap. 41 ,quod sic ait : De qui-
bus causis nulla scripta lex est, custodiri oportet
983 PHOTII PATRIARCHAE CP. 984
more9 et consuetudinem. Quod S1 haec defece- A νόμος, παραφυ)άχχειν δεΐ το έθος, και την συνήθειου,
rint, proxima propositae quaestioni similia sunt F.t δε καί τούτο έλλείπει, άκολουΘεΤν χοτς πλησιάζομε
sequenda. Si ne baec quidem inveniantur, tunc καί έοικόσι χφ ζηχουμένψ. Et δ! μήχε χαυχα εύ^ίσ-
jus quo urbs Roma utitur, servari oportet. Et κεχαι, τότε xb νόμιμον ψχινι ή 'ρώμη κεχρηχαι φυ-
them. 2, inveterata consuetudo pro lege custodi- λάχχειν δεΐ, καί Θέμα β* ή παλαιά συνήθεια άνχ’ι νό-
tur. μου φυλάχχεχαι.
Aliud scholium. Quaere 6 Ihem. cap.41, lit. 1, Και Θέμα ς“* ώσπερ ή Θέσις χου νόμου έγγραφο;
lib. II, quod ait *. Quemadmodum latio legis [aut] in καί αγραφός έσχι, οδχω καί ή άναίρεσι; fi δι’ έγ-
scripta refertur, aut non refertur, ita ejus etiam γράφου γίνεται νόμου fi δι* άγράφου, χοΰχ’ Ισχι της
abrogatio aut per legem scriptam iit, aut non seri- αχρησίας. Και κεφ. μβ’, ή μακρά συνήθεια αντί
piam, id est, per desuetudinem. Dlcap.42: De qui- νόμου κραχεΤ έν οΐς ούκ έστιν έγγραφος, και κεφ.
bus causis lex scripta non est, inveterata consue- μγ' χόχε κεχρήμεθα τή συνηθείφ τινδς πόλεω; η
ludo pro lege valet.Etcap. 43. Tuncalicujus urbis έπαρχίας, 8τε άμφισβητηθεΤσχ kv δικχσχηρίψ έβεβαι-
aut regionis consuetudine utimur, quando in dis- ώθη, καί κεφ. μδ’, καί χά μακρφ συνηθείφ δόκιμα·
ceptationem vocata, in judicio firmata est. Et cap. σθένχχ, καί έπί πολλοΤς ένιαυτοΧς φυλαχθένχα σΰχ
44: Quae longa consuetudine comprobata sunt, ac βήχιον τών έγγράφων κραχούσι, καί κεφ, με*, ώς το-
per multos annos observata, non minus quam [ea, σοΰχο δοκιμασθένχα ώστε καί μη δεηθηναι έγγράφου,
quae] scripta I sunt jura] servantur. Et cap. 45 : Ut και κεφ. μζ“* έν τή χών νόμων έρμηνείφ, τή συνηθείφ
quas in tantum probata sint,ut non fuerit necesse δει προσεχιιν τής πό)εως, καί κεφ. μζ’, και δπεσς
scripto comprehendere. Et cap. 46: In legum inter- έπί των διχοίων διά πανχδς έψηφίσθη.
pretatione civitatis consuetudo animadvertenda est. Et cap. 47 : [Inspiciendum etiam,] quomodo in
similibus perpetuo judicatum sit.
Docet porro Stephanus,cap. 42, quiddam opii- Διδάσκει δέ 6 Στέφανος έν τφ μβ* κεφ. δίδασκα-
mum,et quae circa consuetudinem non scriptanidi- λίαν άρίσχην, καί λύει τάς περί άγραφου συνήθειας
versit as apparet, solvit : Diuturna consuetudo (in- ένανχιοφανείας, λέγων οδτως, 'H χρονία συνήθεια τότε
quiens)tuncullex valet, quandolegiscriptaenonre- ώς νόμος κρατεί, δτε μή έγγράφψ διαμάχηχαι νόμιμ.
pugnat.Neque vero hoc fini praemissi digestiadver- Καί μή νόμιζε τούτο ένανχίον είναι χψ χέλει του προ-
sari existimes.lllic enim de desuetudine loquens, λαβόντος διατάγματος. Έκεΐ μεν γάρ περί συνήθειας
quod illa legem possit abrogare, dicit : hic vero de λέγον, φησίν δχι δύναχαι αυτή νόμον άνελεΤν. Ενταύθα
consuetudine loquitur dicens, quod consueludojus δ! περί συνήθειας φησί καί λέγει δχι καινόν ούκ εΙσάγει
novum non introducit, si veteri cuipiam legi repu- νόμιμον ή συνήθεια εί παλαιφ χινι νόμψ μά-
gnel. Fieri enim potest, ut per desuetudinem jure0, χηχαι , νομίμψ , ού μέν ένανχίως κεχρήσθαι.
aliquo non utamur: non autem, Ut contrario modo Δυνατδν μέν γάρ έκ χής άσυνηθείας μή κεχρήσθαι.
utamur. Nota igitur hanc doctrinam,Ut quae etspe- Σημείωσαι ούν χήν χοιαύτην διδασκαλίαν ώραίαν
ClOSa sit, et in judiciis frequentetur. Const. 1,2,3, ούσαν, καί έν χοΤς δικασχηρίοις αυχνάζουσαν. ’Β α*,
tit. 52, lib · νιιι Cod. in Basii. positae non sunt.Diges- β’ καί γ’ οιάχαξις χού \β* χίχ. χου η* βιβλίου χοΰ κώ-
tumverol02,tit.l7,lib.LDigest esi caput 1 83,lit.3, δικός, ούκ έχέθη εις χά Βασιλικά. Ή δέ ρβ* διάχαξικ
Iib.nBasil.quod sic habet: rEgre quidem, at[certe] χού ιζ* χίχ. χοΰ ν’ βιβλίου χοΰ κώδικος έσχι κεφ ρπγ*
tamen aequitate exigente mutamus consuetudinem, χοΰ γ’ χίχ. χούβ’ βιβλίου χών Βασιλικών Ιχ ον ούτως*
.Verum tu hanc legem, secundum postmodum prae- Δυσχερώς μέν, δμως δέ του δικαίου άπαιχούντος
senti huic 3cap. [insertas] leges interpretare, atque έναλλάσσομεν τήν συνήθειαν. Πλήν συ xbv τοιοΟχον
l)ic, tum propter Utilitatem aliquam consuetudinem νόμον έρμήνευε κατά τούς όπισθεν καχασχρωθέντας
mutari,quando in judicio confirmata non est*, [alio- νόμους, ήγουν έν τφ παοόνχι γ’ κεφ., καί λέγε χόχε
qui vero] tanquam legem scriptam valituram. Pro- χήν μακράν συνήθειαν έναλλάσσεσθαι διά τι χρήσι-
pterea enim hic adjectum est: iEgre quidem, alta- μον δτε μή βεβαιωθή αύτή έν δικασχηρίφ, καί ώς
men aequitate exigente consuetudinem imrnuta- νόμος έγγραφος κρατήσει. Διά γάρ χοϋχο και έντχύθα
mus. Non est lex scripta, quae statuat, Ut si qua Ion- D προσέθεχο, xb δυσχερώς μέν, δμως δέ του δικαίου
deri atque divortium facere cum marito velit, ne άπαιτοΰνχος έναλλάσσομεν χήν συνήθειαν. Νόμος
confestim tondeatur: sed in monasterium abdura- άγραφος ούκ έσχι διοριζόμενος χήν Οέλουσχν άποκι-
tur, et trimestri spatio exploretur, num forte in [ip- ρήναι καί διαζυγήνχι χοΰ οικείου άνδρος μή άπεντεύ-
SO veiut] pugnae initio tonsuram deprecetur. Sed ex θεν άποκείρεσθαι, άλλ’ εις μοναστήριον άπάγεεθαι
inscripta consuetudine, saepenumero in judicio καί διά χριμηναίου καιρού δοκιμάζεσθαι, μή ποτέ
probata et confirmata receptum est, ne ahter mu- κατά άψιμαχίαν τήν άπόκαρσιν έξ^τήσατο. *Αλλά έξ
lieri tonsura permittatur, quam si post tres men- άγράφου συνήθειας δοκιμασθείσης πο)λάκις έπί δι-
ses interrogata Sit, an in hoc bono proposito κασχηρίου κχ\ βεβαιωθείσης νενόμισχαι μή άλλως
permanere [velilj. Ac [sane] hac de re coram irn- τήν άπόκαρσιν έπιτρέπεσθχι χής γυνχικος εί μή
peratorio tribunali [abunde] satis certatum est. μετά τρίμηνον έρωτωμένη, χψ άγαθφ τούτφ σκοτφ
Cum enim multi dicerent, debere[cuidam] mulieri έμμένει. Καί έγυμνάσθτ,σαν χά περί χούχου εφ* ίκα-
flaVOS istOS crines confestim detonderi, quod firmi vbv έπί βασιλικού βήματος. Πολλών γάρ λεγόνχων
985 NOMGCANON. — TIT. I CAP. IV. V. 086
άφείλειν τήν γυναϊκα του Πυββογεωργίου έκείνου
άπεντεύθεν άποκαρήναι δια τύ είναι αυτήν φρονή-
ματος στερεού ώς χαί τεσσαράκοντα Ιτη ούσαν, μή
είναι δε νόμον έγγραφον χάριν του τριμήνου δ θεο-
στεφής, κράτιστος, καί άγιος ήμών βασιλεύς τήν
μακράν συνήθειαν κυρωθεΐσαν ώς εΤρηται άντί νό-
μου έγγράφου έδέξατο, και σημειώματι έστήριζεν
ώστε τότε άγραφος συνήθεια παραβαίνεται του δι·
καίου άπαντουντος, ήγουν αιτιών προκειμένων ευλο-
γών δτε μή έβεβαιώθη διά δικαστικής διαρώσεως.
ΕΤδον γάρ καί άγραφον συνήθειαν μή ουτω κυρωθεϊ-
σαν άθετηθεϊσαν. Συνηθείας γάρ οϋσης τους άπδ
Ιερέων λαϊκούς μονάσαντας, καί βντας πρότερον κατα-
γεγραμμένους, είς διακονίας Ιερέων, καί μετά τύν
μονάδα βίον τφ των διακονιών συγκαταλέγεσθαι
σώματι, καί μετά λαϊκών Ιερέων συναναστρέφεσθαι
ό παναγιώτατος ήμών δεσπότης κύριος Μιχαήλ, τήν
μακράν τοιαύτην συνήθειαν ώς ούδέν έ^ογίσατο, καί
διωρίσατο άπύ μόνων λαϊκών ίερέων τάς διακονίας
συνίστασθαι, καί τούς μοναχούς παρά ταΐς οίκείαις
προσεδρεύειν μοναϊς· Συνήθειας ούσης τούς 'Ιου-
δαίους δικάζεσθαι παρά νόμφ τφ στρατη (φ τού στε-
νού, δ κραταιύς καί άγος ήμών βασιλεύς διωρίσατο
παρά παντύς δικαστηρίου κατά νόμους τούτους δικά-
ζεσθαι. Καί ή συνήθεια έλογίσθη ώσεί ούδέν μή στη-
ριχθεΐσα νομίμως.
Σημείωσαι τήν παρούσαν έρμηνείαν χάριν άγρά-
φου συνηθείας ώς άναγκαιοτάτην διαφόρων νόμων
περί μακράς συνηθείας νομοθετούν των, καί έναν·
τιουμένων άλλήλυις ώς τών μεν λεγόντων τήν μακράν
συνήθειαν έν δικαστηρίφ στηριχθεΐσαν άκυρον είναι *
8τε νόμφ έναντιούται έγγράφω, τών δέ παρακελευο-
μένων ταύτην κρατεϊν καν έγγράφψ έναντιούται τύ
παρόν Ικτον θέμα τού μη' κεφ. τού *’ τίτ. τού β*
βιβλίου τών Βασιλικών λύει τήν έναντιοφάνειαν, φησί
γάρ τήν θέσιν τού νόμου άγραφον ιΤναι καί έγγρα-
φον, ωσαύτως καί τήν άναίρεσιν κα\ τήν μέν θέσιν
διά τη; υπύ άγραφου συνηθείας άχρηστίας ώς
έπιβαρή τοΐς ύπηκόοις άναιρεϊσθαι διά το φιλάνθρω-
πον, τήν δε άναίρεσιν διά συνηθείας ήτοι άγράφου
νόμου μή άπρακτεϊν, διά το έναντιούσθαι φιλαν-
θρώπφ νόμφ ούτω λύσον τήν έναντιοφάνειαν ακο-
λούθως τφ διαλε/θέντι κεφαλαίφ, τή έρμηνείφ τού
Στεφάνου, καί τφ νόμφ τφ λέγοντι, πρύς τύ φιλαν-
θρωπότερον τούς νόμους έρμη νεύε σθαι. Περί έκείνης
μέντοι της συνηθείας έκβαλού ταύτα τής έν δικαστηρίφ
στηριχθείσης.
ΚΕΦΑΛ. Δ*. — "Οτι ούχύφ’ ένος έπισκοπου άλλ'
ύπο της κοινότητος οί κανόνες έκτίθενται.
Βασιλείου κανών περί τύ τέλος μζ' · Γρηγορίου
Νύσσης περί τά μέσα κανών
ΚΕΦΑΛ. Ε'. — Περί πατριαρχών καί μητροπο-
λιτών, καί τών έν 'Αφρική Λεγομένων πριβάτων,
'Αποστόλων κανών λδ’ * συνοδου Νίκαιας κανών δ*,
ζ"*, ζ’ · συνοδου 'Αντιοχείας κανών θ’ · συνοδου Κων-
σταντινουπόλεως κανών β', γ’ · συνοδου 'Εφέσου
κανών η*· συνοδου Χαλκηδονος κανών θ', ιζ’, κη*’
> [ptenique] judicii esset, ut qua etiam quadraginta
annos haberet: ac vero nulla lex scripta de trime-
stri [isto] ageret: a Deo coronatus optimus et san-
ctus noster imperator longam consuetudinem, ut
dictum est, confirmatam pro scripta lege suscepit,
atque tunc aequitate postulante, sive justis causis
propositis, non scriptam consuetudinem transgredi
[licere], quando judiciali sententia non est corro-
borata, scripto confirmavit. Novi autem non scri-
ptam [quamdamjconsuetudinem,quae quia ita cor-
roborata non essel,reprobata [et rejecta] est.Cum
enim moris fuisset, ut qui ex laicis sacerdotibus
monachi facti essent, quoniam prius ministerio
sacerdotum ascripti fuissent, post [susceptam]
vitam monachicam in corpore [et collegio] mi-
nisteriorum recenserentur, et cum sacerdotibus
laicis conversarentur : sacrosanctissimus noster
D. Michael hanc longam consuetudinem pro ni-
hilo reputavit, ac [vero] decrevit, ut ex laicis sa-
cerdotibus solum ministeria constituerentur,roo-
nachi autem in recessibus suis assidui essent.
Cum,[item| moris esset, ut Judaei coram solo
angiportus praefecto litigarent : optimus atque
sanctus noster imperator statuit, ut coram quo-
cunque tribunali secundum leges causas agerent.
Ac consuetudo [quidem] pro nihilo habita est, ut
quae legitime non fuisset confirmata.
Aliud scholium . Cum multae leges de longa
consuetudine praescribant, et sibi invicem adver-
sentur, quod aliae dicant, longam consuetudinem
[tametsi] in judiciis confirmatam, esse irritam, si
scriptaB legi repugnet; aliae vero illam, etiamsi
scriptae legi repugnet, valere jubeant; praesens
6 thema, cap. 42, tit. 1, lib. ii Basii, solvit quae
his inesse videtur contrarietatem : latio legis, in-
quietis, aut in scripta refertur, aut non refertur:
[sic] similiter [ejus] abrogatio. Et legislatio qui-
dem, si gravis subditis sit, humanitatis contem-
platione per desuetudinem a non scripta consue-
tudine abrogatur ; abrogatio vero per consuetu-
dinem seu legem non scriptam otiosa [et irrita]
non fit, propterea quod benigna legi adversetur.
[Atque] sic [quidem] apparentem [in his] contra-
rietatem solve, sequens explicatum caput, inter-
pretationem 6 them. et legem qua benignius le-
ges interpretandas esse pracipit. De illa autem
consuetudine hac intellige, qua in judiciis con-
firmata est.
CAP. IV. — Qued non ab uno episcopo , sed a
communi episcoporum coetu canones promulgen-
tur.
Basilii canon 47, citra finem. Gregorii Nysseni
canon 6, circa medium.
CAP. V. — De patriarchis , melropolilanis , et
privatis Africae, ut vocantur.
Apostolorum canon 34, concilii Nicani canon 4,
6, 7. concilii Antiocheni canon 59, concilii Cons-
tantinopolitani canon 2,3; concilii Ephesini canon
8; Concilii Chalcedonensis canon 9, 17,29; concilii
987
PHOTII PATRIARCHjE CP.
Sardicensis canon 3, 4, 5 ; concilii C&rthaginen- A συνοδού Σαρδικής κανών γ', δ', ε'· συνόδου Καρθαγένη;
sis canon 17, 39 ; concilii sexti canon 36, 39.
Textus . De ordine patriarcharum, etc., usque
ad provincias [sub se] habeat, ul pag. 475.
Scholium.G onst. 7, tit. 1, lib. i Cod.non est po-
sita in Basii. Const. vero 6, tit. 2, ejusdem lib. est
cap.6tit. 1, lib. v, Basii. dicitque in hunc modum:
Oportet illos qui in Illyrico de [re] quapiam cano-
nica quaestionem movet, de ea ad archiepiscopum
Constantinopolilanum referre, et ab ipso ad sacer-
dotalem conventum, qui sancto judicio et divina
lege [illam] dijudicet.Const. 20, etiam et 24 ejus-
dem tit.et lib. posita non est in Basii. Verum coos-
tit.2, tit. 1 Novellarum esi Justiniani novella 123,
[ac] posita [esi] in lib.m Basii. tit. 1, cap.9,qui sic
habet : Prae omnibus autem illud custodiri sanci- β 'Ιουστινιάνειος ρκγ' κείμενη έν βιβλίψ γ’ των βάσ-
κανων ιζ', λθ'* συνόδου ζ1 κανών Χζ“ , λθ .
Κείμενον. Περί της τάξεως τών πατριάρχων,
κ. τ. λ. usque ad και ποιας έιΤαρχ ίας 2χει.
Σχόλιον. *Η ζ', διάταξις του *' τίτ. τού * βι-
βλίου του κωδικός ούκ έτέθη είς τά βασιλικά. Η δε
ζ" διάταξις του β' τιτ. του αυτού βιβλίου έστι
κεφ. ζ"' του α' τίτ. του ε\ βιβλίου τών Βασιλικών,
καί φησιν οδτω * Δεΐ του; έν τφ ’ίλλυρικφ περί
κανονικού τίνος ζήτησιν ποιούμενους αναφέρει ν τούτο
έπί τον άρχΐ|π(σκοπον Κωνσταντινουπόλεως, ul
παρ’ αυτού τη Ιερατική συνόδψ και άγίφ χρίσει xzl
θείψ διακρίνεσΟαι. Έ δε κ' και κδ* διάταξις τοΰ αυτού
τίτ. και βιβλίου ουκ έτέθησαν είς τά Βασιλικά. Η
μέντοι β' διάταξις τού α’ τίτ. τών Νεαρών έστι νεαρέ
mus, ut nemo per largitionem auri, aut aliarum re-
rum ordinetur episcopus Si quid tale delinquatur,
tam qui dant,quam qui accipiunt,et mediatores eo-
rum,ipsi seipsos condemnationi secundum divinas
Scripturas et divinos canonessubjiciunl. Ac prop-
terea tam is qui dat, quam qui accipit, et mediator
exsistens a sacerdotio aut clericali honore remove-
tor. Quod vero per hanc causam datum fuerit, illi
Erclesiae vindicator .cujus sacerdotium voluit redi-
mere. Si mundanus sil qui per hanc causam acci-
pit, aut mediator in negotio factus est, datas res
in duplum ab eo exigi jubemus vindicandas [sci-
licet] Ecclesiae. Non solum autem quae hoc modo
data sunt, vindicari praecipimus : sed etiam om-
nem cautionem pro hoc quocunque modo expo-
λικών τίτ. α’, κεφ. θ', ούτως εχο»τι * Προ δε πάντων
έκεΤνο θεσπίζομεν φυλαχθήναι ΐ;α μηδ&ίς ota δοσεως
χρυσίου ή άλλων πραγμάτων επίσκοπος χειροτονηθεί.
Εί δέ τι τοιούτον άμαρτηθείη αυτοί έ αυτούς οΐ διδον-
τε; και οί λαμοάνοντες και οΐ μέσοι αυτών κατά ταζ
θείας Γραφάς και τού; θείους κανόνας καταχρίσει
ύποβάλλουσι, καί διά τούτο καί δ διδούς και δ λαμ-
βανων και ό μέσος γινόμενος της ίερωσύνης, f, τη;
τού κλήρου τιμής άποκινείσθω. Το δέ υπέρ ταύτη;
τής αίτιας δοθεν τή έκκλησίφ έκείνη έκδικείσθω ή;
έβουλήθη την Ιερωού/ην ώνήσασθχι. Et δε και κο-
σμικδς ειη δ υπέρ ταύτης τής αιτίας άντιλαμβανων
ή μέσος τψ πράγματι γινόμενος, τά δοθέντα τα
πράγματα έν διπλψ αύτδν άπαιτεΤσθαι κελεύομεν,
τή 'Εκκλησίφ έκδικηθησομενα, ού μόνα δε τά κατέ
sitam, aut pignorum ac fidejussoris obligationem; 0τδν τούτον δεδομένα τρόπον έ<δικεΤσθαι προστάττο-
omnem denique aliam quamcunque actionem va-
care sancimus. Atque insuper qui promissionem
acceptavit, non solum confessionem reddito: sed
etiam alterum tantum, quantum confessione con-
tinetur, exigitor, quod ipsum dari debet Eccle-
siae. Si quis tamen ex episcopis, sive ante ordina-
tionem suam, sive post ordinationem, voluerit
proprias res suas, aut ex iis partem Ecclesiae, cu-
jus sacerdotium suscepit, offerre ; non solum id
non prohibemus, et omni eum condemnatione ac
poena liberum esse per hanc legem sancimus :
sed etiam omni laude dignum judicamus : quan-
doquidem id non emptio, sed oblatio est.Conslit.
16, tit. 2, lib. i, non est posita in Basii, neque
μεν, άλλα και πάσαν Ασφάλειαν ύπερ τούτου κτθ*
οΐον δήποτε τρόπον έκτεθεϊσχν, καί την τών ένεχύρων
ή την τού έγγυητού ένοχήν και πάσαν άλλην οιεν-
δήποτε αγωγήν άργεΐν θεσπίζομεν. Και πρδς τούτοι;
δ τη* ύπόσχεσιν λαμβανων μη μόνον τήν δμολογίαν
άποδιδότ ο, άλλά και άλλο τοσούτον δσον ή δμοΑογία
περιέχει άπαιτείσθω όφείλον τή Έκκλησίφ δοθήνΐι.
E? τκ μεντοι έκ τών Επισκόπων είτε προ τή; Ιδία;
χειροτονίας, ή μετά τήν χειροτονίάν βουληθή τά Τοιλ
πράγματα ή μέρος έξ αυτών προσαγαγεΤ* τή Εκ-
κλησίφ ής τήν ίερωσύνην λαμβάνει, ού μόνον ού κι*»*
λύομεν, και πάσης καταδίκης καί ποινής Ιλιύθερον
είναι θεσπίζομεν τού παρόντος νόμου, άλλά καί παν
τδς έπαίνου άξιον κρίνομεν έπειδή τούτο ούκ Ισ^ιν
[etiam] constit. 8, iit. 1 Novellarum, quae estil Οάγορά άλλά προσφορά. *Π ιζ^ διατ. τού β’
Justiniani novella. Constit. vero 3, tit. 2 Novella-
rum, est Justiniani novella 131, quae io lib.5,tit.
3, cap. I, themate 2, hunc in modum posita est :
Ac proplerea sancimus, ut secundum eorum de-
finitiones sanciiss. veteris Romae papa, primus
omnium sacerdotum sit : beatissimus veroarchie-
piscopue Conslantinopoiis novae Romae, secundum
locum post sanctam aposlolicam veleris Romae se-
dem obtineat, caelerisque omnibus praeferatur. Bea-
tissimus autem pro tempore archiepiscopus Justi-
niancae primo* patriae nostrae, semper aub jurisdic-
tione sua habeat episcopos provinciarum Daciae
βιβλίου ούκ έτέθη είς τά βασιλικά. Ουδέ δ
η* διάτ. τού α τίτ. τών Νεαρών.... ςύσα Ιουστινιά-
νειος νεαρά. *Η δε γ* διάτ. τού β* τίτ. τών Νεαρώτ
έστι νεαρά. 'Ιουστινιάνειο; κειμένη kv βιολιψ ε*
Βασιλικών, τίτ. γ*, κεφ. α’, θέματι β*, ούτως εχου*»*
Και διά τούτο θεσπίζομεν κατά τούς αυτών δρου;
τδν άγιώτατον τής πρεσβυτέρας 'ρώμης ι**π*ν»
πρώτον είναι πάντον τών Ιερέων, τδν δέ μακαριά*
τατον αρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως τή; νεβί
*Ρωμης δευτέραν τάξιν ίπέχειν, μετά τδν άγιώτατον
άποστολικδν θρόνον τής πρεσβυτέρα; ’Ρώμηί, τ(^ν ^
άλλων πάντων προτιμάσθαι, τδν δέ κατά κ*φ°^
989 NOMOCANOii. — TIT. 1, CAP. VI. 990
μαχαριώτατον άρχιεπίσκοπον της χ 'Ιουστινιανός A mediterraneae, et Daciae Ripensia, item Praevaliae,
χτίς ^μβτέρας πατρίδος εχειν άεί ύπδ την οίκείαν ac Dardaniae, et Mysiae superioris : et ab ipso hi
δικαιοδοσίαν τούς έπισκόπους των Επαρχιών Δακίας, ordinentur, et in provinciis ipsi subjectis locum te-
Μεδιτιρανίας, καί Δακίας 'Ριπενσίας, Πραιβαλέας, neat apostolicae sedis Romanae, secandum ea quae
x«i Δαρδανίας, καί Μυσίας τής άνωτέρας, καί παρ’ sanctus papa Vigilius constituit. Consimili modo et
αύχοΰ τούτους χειροτονέτσθαι, καί έν αόταΐς ταΐς archiepiscopale munus, quod episcopo Justiniane»
οποκειμεναις αύτψ έπαρχίαις τδν τύπον έπέχειν Carthaginis Africanae dioeceseos dedimus, ex quo
αύτδν τού άποστολικου 'ρώμης θρόνου, κατά τά Deus nobis hane restituit, conservari jubemus,
όρισθέντα 6 πδ τού άγίου πάπα Βασιλείου. Καί τον Nota vero ex praesenti Justinianea novella, privile-
δμοιον τρόπον τδ δίκαιόν τής άρχιερωσύνης δπερ gia archiepiscopi Bulgariae.Hic namque estarchie-
τφ έπισκύπψ Ίουστινιανής Καρχηδονος’ τής ’Αφρικής piscopus primae Jusiinianeae, patriae imperatoris
διοικήσεως δεδώκαμεν έξ ούπερ ό θεδς ταύτην ήμΤν Justiniani. Atque Bulgaria quidem propterea Jus-
άποκατέστησε φυλάττεσΟα». κελεύομεν. Σημείωσαι tinianea dicitur. Caelerum Justinianea Carthago
άττο τής παρούσης ’ίουστιανείου νεαράς τά προ- Africanae dioeceseos, nuncupata Justinianea est,
νάμια τού άρχιεπισκύπου Βουλγαρίας, ούτος γάρ quod imperator Justinianus regionem illam resti-
έστιν άρχιεπίσκοπος τής α* 'ίουστινιανής τής πατρί- Β tueri! Romanorum imperio. Ac idcirco etiam prae-
δος τού βασιλέως 'Ιουστινιανού. Καί ή μέν Βουλγα- sens Caput in inscriptione meminit privatorum
pia διά τούτο καλείται ’ίουστινιανή δια το τον βασι- Africanae Carthaginis, quodest privilegiorum ejus,
λέα 'Ιουστινιανόν άποκαταστήσαι τή βασιλείς των Secundum Latinos enim privatum dicitor τδ ίδι-
'Ρωμαίων τήν τοιαύτην χώραν. Διά γάρ τούτο μέ- κδν. Lege vero etiam finem scolii praesentis capi-
μνηται το παρδν κεφ. είς τήν έπιγράφήν καί τών tis, qui pars est 13! JustinianeaB novellae, et sia-
πριβάτων τής έν τή 'Αφρική Καρχηδονος, δηλονότι tuit, ut Ecclesia Carthaginensis apostolicae sedis
τών προνομίω/ αύτής. Πρίβατον γάρ λέγεται κατά privilegia habeat.
Λατίνους τδ Ιδικόν. Καί άνάγνωΟι τδ τέλος τού σχολαίου τού παρόντος κεφ. μέρος δν τής ρλα' 'Ιουστι-
νιανέ ίου νεαρας, καί διοριζόμενον έχειν καί τήν 'Εκκλησίαν τής Καρχηδένος τά προνόμια τού άποστολικού
θρύνου.
ΚΕΦΑΛ. ζ“*. — Περί τού τίνας καί πού χειροτο- CAP. VI. — Qu%y ft ubi Ordinentur episcopi,
νοΰσιν έπισκόπους ή κληρικούς , καί kάv δ aut clerici , et si ordinatus per libellum episco·
χειροτονηθείς διά λιβέλλου πχραιτεΤτκι τήν έπι- palum recuset.
σκοπήν.
'Αποστόλων κανών α’, β*, λε' · συνόδου Νικαία?^ Apostolorum canon 1,2, 35; concilii Nicaeni
κανών δ’, συνοδου 'Αντιόχειας ιγ’, ι6’, κβ’· συνοδου canon 4, concilii Antiocheni canon 13, 19, 22,
Ααοδικείας κανών ε’, ιβ’ · συνόδου 'Εφέσου κανών concilii Laodiceni canon 5, 12 ; concilii Ephesi-
η' · καί έπιστολή πρδς τήν έν Πχμφυλί? σύνοδον* ni canon 8, et epistola ad Pamplliliense conci-
συνόδου Σαρδικής κανών · συνόδου Χαλκηδόνος lium [missa] ; concilii Sardicensis canon 6; con-
κανών κη' * συνόδου Καρθαγέννης κανών ιγ*, ιη', μθ’, cilii Chalcedonensis canon 28 ; concilii Garthagi-
v£“’ · συνόδου ζ ’* κανών λγ', λζ* · συνόδου Νικαίας nensis canon 13, 18, 49, 56, 98 ; concilii sexti
τδ β’ κανών β’· συνοδου α9 καί β*, συγκροτηΟείσης canon 33, 37 ; concilii Nicaeni secundi canon 2 ;
kv Κωνσταντινουπόλει, kv τψ ναψ τών άγίων *Απο- concilii primi et secundi Constanlinopoli in aede
στολών κανών ιζ"* * Βασιλείου έπιστολή πρδς τούς Sanctorum Apostolorum coacti Canon 16 ; Basilii
χωρεπισκόπους * Κυρίλλου έκ τής πρδς Δομνον έπι- epistola ad ditionis SU3D episcopos, Cyrilli ex
στολής κανών α*, γ’ · Κυρίλλου έκ τής πρδς τούς έν epistola ad Domnum canon 1, 3 ; Cyrilli ex epis-
Λιδύη καί Πενταπολει έπισκόπους έπιστολής κα- lola &d episcopos Libyae et Pentapolie canon 1,
νών α’, γ* * Θεοφίλου έκ τού υπομνηστικού κα- 3 ; Theophili ex commonitorio canon 3.
νών ζ"'.
Κείμενον, Βιβλίον α’ τού Κώδικος, τιτ. γ', διά- Textus. Lib. Cod. 1, tit. 3, COnstit. 12, 30,
ταξις ιβ', λ’, μβ’, μζ’, νβ’, καί τίτ. α’ τών Νεαρών D 42, 47, 52, et iit. 1 Novellarum constit. 1, 2 et
διάταςις α’, β’, ιζ*. 17.
Σχόλιον. Ή ιβ* διάταςις καί ή λ*, μβ’, μζ', καί Scholium. Constit. 12, 30, 42, 47, 52 tit. 1,
νβ* τού γ* τίτλου τού α* βιβλίου τού Κώδικος ούκ lib. I, Cod. in Basii, non sunt positae. Primus
έτέθησαν είς τά βασιλικά, 'ο δε α' τίτλος τών Νεα- vero tit. Novellarum, ejusdemque 1, 2 et 17
ρών καί ή αυτού α’ καί β’ καί ιζ*, διατάξεις έτέθησαν constit. sunt in Novellis Justiniani 6, 123 et 137.
είς νεαράτ τού ’ίουστινιανού ζ"*, ρκγ* καί ρλζ’. Πλήν Interim 6, non est in Basii, posita. 123 vero est
ή μεν ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή δέ ρκγ' έστί cap. 9, tit. 1, lib. III, quod a nobis positum est
κεφ. θ', τού α* τίτ., τού γ* βιβλίου δπερ καί έτέθη in cap. 5 praesentis tit. quod quaeras. Novella au-
παρ’ ήμών είς κεφ. ε’ τού παρόνιος τίτ. κα» ζήτει tem 157 est cap. 8, tit. 1, lib. III, quod aspersum
αύτδ. Ή δέ ρλζ’, νεαρά έστι κεφ. η’ τού α’ τιτ., τού est Scliolio 8, cap. praesentis tit. circa finem,
γ’ βιβλίου δπερ κατετέθη εις σχολιον τού η’ κεφ. quod Cliam quaeras,
τού παρόντος τίτ, περί τδ τέλος, καί ζήτει τούτο.
, .Wt PHOTH PATRIARCHA CP, 992
CAP. VII. — Electionem sacerdotum promis· A ΚΕΦΑΛ. Z\ — Hepl του μη χρήν τοΤς δχ)οις
eux plebi permittendum non esse . έπιτρεπειν την των Ιδρέων Ιπιλογήν.
Concilii Laodicensis canon 13 ; concilii Nicaeni Συνόδου Λαο δικείας κανών ιγ* · συνόδου Νικαίας
secundi canon 3. τδ β* κανών γ*.
CAP. VIII. — De contmdictione , quce in epis- κεφαλ. e’. — Περί της γβνομένης άντιλογία*
copi ordinatione fit, έπΐ τη χειροτονώ τού έπισκόπου.
Concilii Antiocheni canon 19 ; concilii Cartha- Συνόδου 'Αντιόχειας κανών ιθ’ * συνόδου Καρθα-
ginensis canon 49, 53. * γέννης κανών μθ*.
TextUS . Tit. 1 Novellamm, COnst. 4.2, 17, Κείμενον. Τίτλος α των Νεαρών, διάταξις a*, β*,
etc., usque ad et praesulum [monasteriorum], uf ιζ*, κ. τ. λ. usque ad, κληρικών καί έπισκόπων καί
pag . 495. Ηγουμένων.
Scholium, Constit. 1, lit. 1 Novellarum, est no- Σχόλιον, *H a9 διάτ. τού α* τιτ. των Νεαρών ini
vella Justiniani 6, quse in Basrl. non est posita, νεαρά 'Ιουστινιάνειος ζ”, ήτις ούκ έτέθη ιίς τά Βι-
Constit. 2 ejusdem 1 tit. Novellarum, est novella σιλικά. *H β* διάταξις τού αυτού τίτ. τών Νεαρών
Justiniani 123. Illud vero ejus caput etiam non est ρΐατι νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ’, τούτο δε αυτής το
positum in Basii, constit. 17, est novella Justi- * Χ£φ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. *Η ιζ* διάτ. έστιν
niani 1 23, posita [quae esi] inlib.IU Basii, tit. 1, νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ#, κείμενη Ιν βιύλίψ γ*
cap. 8, quod hunc in modum habet: Caeterum si ιών Βασιλικών, τίτ. α*, κηφ. η', ούτως Ιχοντι · Εΐ δε
quis COOtra eum qui episcopus, aut presbyter, aut τις κατηγορίαν ποιήση τινά κατά τού μέλλοντος χει-
diiCOnuS, aut alius clericus, aut etiam praesul nuo- ροτονεΤσθαι έπισκόπου, ή πρεσβυτέρου, ή διακόνου,
nasterii ordinandus est, accusationem aliquam in- ή άλλου κληρικού, καί Ηγουμένου έφ# οΐφδήποτε αΐ-
Stituat quacunque de causa* quae possit secundum xiq, άναβαλλέσθω ή τοιαύτη χειροτονία, καί γινέσθω
leges aut canones ejus impedire ordinationem : πρότερον έςέτασις της κατηγορίας παρόντος τού
differtor hujusmodi ordinatio, et interponitor κατηγόρου καί έπιξιόντος τοΤς παρ’ αυτού προσαγ-
prius examinatio accusatiouis : praesente etiam γελθετσιν. El δε άπολιμπανοιτο, ή άναδάλλοιτο
accusatore, et ee quffi ab ipso in crimen delata δ κατήγορος, καί ούτω; δ την χειροτονία* μέλλων
SUnt, ad terminum usque persequente. Imo quam- ποιεΐν ζήτησιν άκριύεστάτην ποείσθω μηνών εΤσω
VIS accusator se absentet, aut moras nectat, nihilo- τριών, και el μεν υπεύθυνον εύρη τον την κατηγο-
minus sic quoque is qui ordinationem facturus est, ρίχν ΰπομείναντα είτε κατά τού; θείους κσνόνας,
intra menses tres exactissimam ea de re qusestio- είτε κατά τούς ήμετέρους νόμους κωλυέσθιο ή χειρο-
nem habeto. Et si quidem eum qui accusatione io τον ία. El δέ ανεύθυνος φανείη είτε παρόντος του
Crimen vocatus fuit, sive secundum sacros cauo- κατηγόρου η και άπόντος γινέσθω ή χειροτονία. 'θ
nes, sive secundum nostras leges obnoxium inve- δε κατήγορος είτε παρών μή άποδείξη, είτε άπο-
neril, prohibetor ordinatio. Si vero innoxius ap- φεύγη, εί μέν κληρικός εΐη έςωθείσθω του οίκείου
paruerit, celebrator ordinatio, sii e praesente sive βαθμού, εί δέ λαϊκός εΤη τδν προσήκοντα σωφρο-
absente accusatore. Accusator autem, si praesens νισμδν ύπομενέτω. El δέ τις πρδ έςετάσεως τδν
non probaverit, sive [tnstitutam accusationem] χατηγορηθέντα χειροτονήση, δτε χειροτονήσις και δ
deseruerit: si quidem clericus sit, proprio gradu χειροτονηθείς τής Ιερωσύνης έκοαλλεσθω. Σημείωσαι
depellitor ; si iaicui, competentem coercitionem την παρούσαν νεαράν διηνεκεΤ άφορισμψ καΟυχο-
SUStinelO. At 81 quis accusatum ante examinatio- ύαλλουσαν τδν συκοφαντική ψυχξ κωλύσζντα την
nem ordinaverit : tam qui ordinavit, quam qui τού επισκόπου χειροτονίαν. "Πσπερ έστί καίνδν και
ordinatus est, uterque Sacerdotio depellitor. Nola διά τούτο καί άνηοέθη. *Ετι σημείωσαι δτι ούτε
autem praesentem DOVellam, quod eum qui episcopi ή ξ”’ νεαρά τού 'Ιουστινιανού ή διηνεκεϊ σφορι σμψ
ordinationem calumniandi animo impedierit, per- τδν κατήγορον κχθυποβάλλουσα ούτε τδ της ρκγ*
petuae excommunicationi subjiciat. Quod Sane 110- d νεαρός κεφ. διοριζόμενον έκοάλλεσθαι της έπαρχίας
,vum est, et propteiea etiam abrogatum. Neque η ένοικεΐ τδν κατήγορον, έδέχθησαν εις τά Βασιλικά,
enim novella Justiniani 6, neque l23i)OVellae[i]Iud] αλλά τδ φιλανθρωπότερον κεφ. τής αυτής νεαρός τδ
caput, quod accusatorem extra provinciam in qua διοριζόμενον τδν τοιούτον συκοφάντην λσϊκδν μεν όντα
habitat, ejici praecipit, in Basii, recepta sunt. Sed σωφρονίζεσθαι, κληρικδν δέ καθαιρεϊσθαι.
benignius ejusdem novellae caput, quod talem calumniatorem, si laicus sit, esse castigandum : sin
clericus, deponendum statuit [recepturo est].
Aliud SCholium. Quod intra tres menses introdu- 'Αλλά και τδ έντδς μηνών τριών τέμνεσθαι τήν
Ciam adversus ordinandum accusationem, sive κατά τού χειροτονηθήναι όφείλοντος εΙσαγομέ*ην κατη-
praesenle sive absente accusatore, decidi [oporteat], γορίαν ή παρόντος τού κατηγόρου ή και άπόντος Ιδικον
Speciale est, [atque] propter Utilitatem ordinationis έστι διά τδ χρήσιμον τής χειροτονίας. Νομίζω ούν δτι
[constitutum]. Existimo itaque posteriores leges, ol μεταγενέστεροι νομοί ol διοριζόμενοι διά τριακον-
quae triginta edictu scripto comprehensas accusato- θημέρων Επιφωνημάτων μετχκχλεΤσθχι τούς κζτη-
/ J
993 · NOMOCANON. - TtT. I, CAi». VII-X. 994
γόρους καί τά λοιπά τα περί κατηγόρων νομοθβτη-
Οέντα ούκ εχουσι χώραν έπί του παρόντος θέματος.
ΕΙ γάρ 8οθείη τούτο σχολάσει το γίνεσθαι την έξέτα-
σιν έντδς τρι μηναίου καιρού. ’Η μέντοι των έγ-
γραφων δόσις απαραίτητος γενήσεται, τού κατηγό-
ρου δι’ ολιγοημέρων μηνυμάτων έγγράφων μετακα-
λουμένου.
ΚΕΦΑΛ. θ\ — Περί τού χρόνου ού έντδς δεΤ τους
έπισκόπους χειροτονεΤσθαι.
Συνόδ ου Χαλκηδό νο; κανών κε’ * συνόδου ζ“* κα-
νών ιδ*.
Κείμενον. ’Β β’ διάτ. τού α’ τίτ. των Νεαρών
φησιν* κ. τ. λ., USque ad παραφυλαττομένων.
Σχόλιον· Ή β’ διάτ. τού α’ τίτ. των Νεαρών έστι
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ’. Τούτο δέ αύτής τδ κεφ.
ούκ έτέθη ·1ς τά Βασιλικά, εσο δέ ειδώς ώς τψ νο-
μ(μφ χρώμενος δ άγιώτατος ήμών δεσπότης και
οικουμενικός πατριάρχης κύριος Μιχαήλ Επεφωνή-
σαεο τδν μητροπολίτην έκεινον ’Αμασείας κύριον
Λέοντα έκ τρίτου χάριν τού μή ψηφίσασθαι την έπι-
σκοπήν την ’Αμινσόν πρδ χρόνου ένδς ήδη χηρεύσασαν.
“Ελεγε γάρ ώς έπεί χρονιαΤος παρήλθε καιρός και ή
Άμινσός ούκ έψηφίσθη παρά τού μητροπολίτου, άλλά
κοί τρία γεγόνασι πρός αυτόν έπιφω νήματα έξ δρι-
σμού τούτου, ώς άν ψηφίσηται την έπισκοπήν, δ δέ
ούκ έποίησε τούτο καλώς αυτός κατά την περίληψή
τοιούτου νομού, ΐνα ψηφίσηται αυτήν και ποιήση τήν
χειροτονίαν τού ψηφισθησομένου, δτε καί τινων λε-
γοντων μή δεχθήναι είς τά βασιλικά τήν τοιαύτην
τής νεαρας διάστςξιν κάντεύθεν άπρακτον είναι αυτός
έπέμενε λέγων μή δίκαιον εΤναι κεραίαν άθετηθήναι
Ε* των έν τψ νομοκδνόνψ γεγραμμένων τψ ώς θεο-
γράφοις πλάκας τή έκκλησή λογιζομένψ, άλλ* ύστε-
ρον μαθών έκ τε των βασιλικών χειλέων, καί έκ των
προκρίτων τής συγκλήτου βουλής. νΟπερ καί πρό-
τερον ήκουεν είς τήν τού παρόντος πονήματος έπ-
έσπευσε συγγραφήν καθώς και έν τψ προοιμίψ παρ-
εδηλώσαμεν. Τής γούν τοιαύτης νεαρας μή Ενεργούσης
κρατεΤ δ κε’, κανών τής έν Χαλκηδονι συνοδου.
Σχόλιου· *0 χάριν της χειροτονίας του έπισκοπου τψ
παροντι κανόνι περιεχομενος χρονος διττώς έρμήνεύε-
ται. ’Ο μέν γάρ κε’ κανών, τής έν Χαλκηδονι συνοδου
διορίζεται, έντός τριών μηνών είς τάς χηρευούσας Εκ-
κλησίας Επισκόπους άποκηρύττεσθαι. *0 δΐ ιδ’, κα-
νών τής συνοδου περί τού χρονου τής ήλικίας τού
Επισκόπου διδάσκει. Ή δε παράβασις Εκείνου μεν
έκκλησιαστικψ καθυποβάλλει έπιτιμίψ, τούτψ δέ
καθαιρέσει.
ΚΕΦΑΛ· I*. — Περί τού μή χειροτονεΤσθαι τινά
Επίσκοπον, ή πρεσούτερον, ή διάκονον πριν ή
πάντας τους Εν τψ οικψ αυτού Χριστιανούς όρθοδοζούς
ποιήσαι.
Συνοδου Καρθαγέννης κανών λζ"’.
Κείαενον.Καίή ιη’ διάτ. τού ε’ τίτ. τούα*, κ. τ. λ.
usque ad τψ άγίψ βαπτίσματι.
res evocandos esse statuunt, ac'|insuper] reliqua
qua de accusatoribus legibus prodita sunt,in prae-
senti specie non habere locum. Nam si hoc conce-
datur , superfluum erit quod intra trimestre spatium
examinatio fieri debeat. Verumenimvero, cum ac-
cusator paucorum dierum scripto comprehensis
edictis evocari debeat, inevilabiliter [et necessa-
rio] illa dari oportebit.
CAP. IX. — Intra quod tempus episcopi ordi-
nandi sint.
Concilii Chalcedonensis canon 25 ; concilii vi
canon 14 ;
Textus. Const. 2, iit. i Novellarum ait, etc.,
usque ad alia omnia servantor, ut pag. 498.
5cAo//um.Conslit.2, tit. 1 Novellarum, est no-
vella Justiniani 123. Hoc autem jus cap. in Basii,
positum non est. Verum scias sanctis*, dominum
nostrum et universalem patriarcham dominum
Michaelem hoc jure usum,cum tribus vicibus me-
trofolilanum illum Amasenum dominum Leonem,
edicto impeteret, quod Arcinsi episcopatum ultra
annum |jam] vacantem nemini decerneret. Dicebat
enim, quia f jam] diutino tempore Aminius a me-
tropoliiano [nemini] decrela esset,ac insuper tri-
bus ediclis ut episcopatum [cuiquam] decerneret
praecipientibus ad ipsum emissis, ipse tamen hoc
non fecisset : se recte ex praescripto istius legis
episcopum decreturum, ac [jam] decretum ordi-
naturum .Cum autem [tum] nonnulli dicerent, no-
vellum illud praescriptum non esse in Basii, rece-
ptum, ideoque nullarum virium esse ; [nihilomi-
nus] permansit [in sententia], atque indignum esse
dixit, si [vel uous] apex eorum quae io Nomoca-
none,[id est, in libro ex legibus et canonibus con-
sarcinato], scripta sunt cum [ille] ianquam a Deo
scriptae tabula in Ecclesia aestimetur, reprobare-
tur. Verum cum postmodum idem, quod ante, ex
imperatoris ore, et praecipuis senatoribus audisset,
se confestim ad praesentis operis compositionem
contulit, quemadmodum [etiam] in prooemio si-
gnificavimus. Atque ita sane inefficaci isti novella
Chalcedonensis concilii canon 25 pravalet.
Scholium.De ordinatione episcoporum in pra-
senti cap. tempus comprehensum duplicem habet
interpretationem. Siquidem 25 canon Chalcedo-
nensis concilii statuit, ut intra tres menses in va-
cantes ecclesias episcopi praconio declarati [in-
troducantur.] Concilii vero 6 canon 14 de atatis
episcoporum tempore docet. Ac transgressio qui-
dem illius, ecclesiastica poena [reum] subjicit :
hujus vero, [a sacerdotio] remotioni.
CAP. X. — Ne quisquam aut episcopus , aut
presbyter, aut diaconus ordinetur , priusquam ~
omnes domesticos suos effecerit Christianos or-
thodoxo*.
Concilii Cafthaginensis canon 36.
Textus. Etiam const. 18, tit. 5, lib. i, etc.,
usque ad non adducant, ut pag. 498.
995 PHOTII PATRtARCHiE QP. 996
Scholium. Conet. 48, tit. 5, lib. l.Cod.in Basii. A Σχολιον. Ή ιη* διάτ. τού i’ τίτ. τού α’ βιβλίου
non est posita, neque consulo, tit. 11 ejusdem lib. τού Κώδικος ούκ έτέθη είς τα Βασιλικά, ουδέ ή ι’ του
Quaeret fortasse aliquis, cum 36 canon concilii ta' τίτ. τού αύτού βιβλίου. Έρωτήσει τις ώς τού λζ*1
Carthaginensis statuat, ne quisquam in clericorum κανονος της έν Καρθαγέννη συνοδου διοριζόμενου μη
numerum recipiatur, nisi omnes domesticos suos κληρούσθαί τινα et μή ποιήση Χριστιανούς πάντας
Christianos faciat, quomodo praesentes Constitu- τούς έν τώ οΐκψ αυτού, πώς αί παρούσχι διατάξεις
tiones, cum dicant eos qui ex paganis Christiani αί λέγουσαι τούς έξ 'Ελλήνων γεγονοτχς πιστούς
facti sunt, puniri, nisi uxores suas et liberos, τιμωρεΐσθχι, et μή προσάγουσι τψ άγίψ βαπτίσμχτι
omnesque domesticos suoe ad sacrosanctum ba- γαμετάς αυτών, και παϊδας και πάντχς τούς έν τοΤς
ptisma adducant, positae non sunt in Basii, cum οΤκοις αυτών, ούκ έτΕθησαν είς τα Βασιλικά σύνδεσμοι
[tamen] in his cum canone conveniant. Constit. in ούσαι, καί τχύτχ τψ κανόνι. Λύσις. At μεν διατάξεις
Basii, assumptae non sunt, propter sancti Pauli ού πχρελήφθησχν είς τά Βασιλικά διά τήν τού άγιου
apostoli pneceptum statuentis, ne inGdrlium ma- 'Αποστόλου παραγγελίαν τήν διοριζομένην μή
trimonium solvatur, si alter illorum fidelis fiat. Qui λύεσθχι τήν τών άπίστων συνοίκησιν, έάν 6 εις έξ
namque scis, inquit, an fidelis iufidelem conjugem αύτών πιστύς γένητχι. Τί γάρ, φησίν, οιδας έάν b
suam ad fidem sit deducturus, et e contrario ? B πιστός μεταγάγη πρύς τήν πίστιν τήν άπιστον σύ-
Canon autem vult, eum qui nunquam infidelis, sed ζυγόν αύτού.... ’ο δέ κανών ού θέλει συνοικεΐν ού
[semper] orthodoxae fidei fuit, cohabitare infideli : μηδέποτε γεγονότα άπιστον, άλλ’ όρθοδοξούντα μετά
[et] multo quidem minus, postquam in clerum άπίστού, πολλψ δε πλέον μετά κλήρωσή διά τούτο
[allectus sil): ac idcirco in clerum assumi non per- ού παραχωρεί αύτύν κληρωθήναι. Καί Ετεροι δέ κα-
mittit. Quin alii quoque canones fidelem [in ma- νόνες ού πχρχχωροΰσι τψ πιστψ συναφθήναι μετά
trimonium] conjungi infideli non sinunt. Est ergo Απίστου. Αιαφορά ούν έστιν Απίστου είς τήν πίστιν
differentia inter eum qui cum infidelis fuisset, ad έπιστρέψανχος, και τού έκ γενετής βντος πιστού,
fidem Conversus est, et eum qui a nativitate fidelis 'ο μεν γάρ συγγνώμης άξιούται μή έκβάλλων τούς
fuit. Ille enim venia dignus habetur, si cognatos προσγενεϊς αύτψ απίστους, μεταστρέψαι κάκείνους
[et necessarios] infideles non ejiciat, quod se illos έλπιζόμενος είς τήν ορθόδοξον πίστιν, ό δέ τιμώ-
etiam ad orthodoxam fidem conversurum speret: ρεΤται ώς μετά Απίστων συγκοινωνών, και ού παρα-
hlC vero punitur, tanquam cum infidelibus com- χωρεΤτχι κληρούσθαί. ’Ανάγνωθι καί τον οβ’ κανόνα
mercium habeat, et Ut in clerum assumatur non τής έν τψ Τρούλλφ συνόδου ούτω διαιρούντα τούς
permittitur. πιστούς κα\ προς τψ τέλει ταύτα διεξιόντχ, ήγίασται
γάρ δ άπιστος άνήρ έν τή γυνχικί, καί ήγίασται ή άπιστος γυνή έν τψ άνδρί. ’Ανάγνωθι καί Απύ τής
προς Κορινθίους ’Επιστολής τού Αγίου Αποστόλου Παύλου τύ περί τούτου πρόσφορον χωρίον λέγον.
'Αδελφοί, ει τις αδελφήν γυναίκα Εχει άπιστον, καί τά Εξής, καί *ίπέ Απύ πάντων καλώς ίερωσύνης Αξιουσθα*
βαπ·ει®9έντα καί άγιάζοντα άλλους καί πρύ τού βαπτίσαι τούς σύν αύτψ οίκούντας.
CAP. XI. — De his qui ex laicorum Stalu epi- G ΚΕΦΑΛ. IA*. — Περί τών Απύ λαϊκών γινομέ-
νων Επισκόπων.
Συνόδου Σχρδικής κανών ι’ · συνόδου α* καί β*
συγκροτηθείσης έν τψ ναψ τών Αγίων Αποστόλων
κανών ιζ\
Σχόλιο ν. Η β’ διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών έστιν
ώς άνωθεν ειρηται νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ*, τούτο
δέ αυτής τύ κεφ, ούκ έτέθη είς τα Βασιλικά, καί α*
διάτ. τού α τίτ. τών Νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιά-
νειος ζ*. Καί ούδε αύτή περί τών από λαϊκών γινο-
μένων Επισκόπων διαλαμβάνουσα, κατεστρώθη είς τα
Βασιλικά, ώσπερ άλλη οίαδήτις 'ίουστινιανή νεαρά
περί τούτου μόνψ τψ ιζ' κανόνι της έν τψ ναψ τών
Αγίων 'Αποστόλων συγκροτηθείσης α* καί β* συνίδου.
’Εκεϊσε δέ πάντως είρήσεται δπως τα τού κανόνος
dicetur, quomodo canon interpretandus sit, et D Εκλαμβάνονται, καί απύ τών Νεαρών τού 'Ιουστινιανού
quid ex Justiniani imperatoris novellis obtineat, τού βασιλέως τι κρατεϊ.
CAP. XII. — Quomodo gentilis, aut wgroius , ΚΕΦΑΛ. IB\ — Πώς b Εθνικός, ή δ έν νόσψ, ή
avi recens baptiza tus, aut [quisquam] ex mala b νεωστΐ βαπτισθείς καί δ έκ φαύλης διαγωγής
Conversatione [ prodiens ] ordinetur [aut] episco· χειροτονείται Επίσκοπος, ή κληρικός.
pus, aut clericus.
Apostolorum canon 80; concilii Nicaeni canon Κα*ών Αποστόλων π' * συνόδου Νίκαιας κανών β'*
2 ; concilii Neocaesariensis canon 12; concilii συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ιβ* · συνόδου Λαοδικείας
Laodicensis canon 3. κανών γ*.
scopi fiunt .
Concilii Sardicensis canon 10 ; concilii primi
et secundi in sanctorum Apostolorum sede coac-
ti, canon 17.
5cAo(ium.Const.2ejusdem 1 tit. Novellarum est
(ut superius dictum est) Justiniani novella 123.
Hoc vero ejus caput non est positum in Basii. Et
const.l, tit. i Novellarum, est novella Justiniani 6.
Et neque haec, cum [tamen] de his qui ex laicis
episcopi fiunt, tractet, inserta est Basii., quemad-
modum neque quaecunque Justiniani novel/aalia,
quae hac de re disserit.Hujus igitur [rei] causa uni
17 canoni 1 et 2 concilii in sanctorum Apostolo-
rum sede coacti, animum adhibe. Illic enim omnino
m
m NOMOCANON. - TlT. I, CAP. Xt-XiV.
ΚΕΦΑΑ. 1Γ*. — Πώς 6 σχολάζων έπι'-τκοπος γίνε- A CAP. XIII. — Quomodo eplSCOpUS episcopatum
tai εις σχολάζουσιαν έπισκοπήν. non habens, ad vacantem episcopatum perveniat .
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών t ζ“\ Concilii Antiocheni canon 16.
ΚΕΦΑΛ. IA*. — Ποτέ γίνεται έπίσκοπος ή κλή- CAP. XIV. — Quando eunuchus , dUf qtii alio·
ρικος ευνούχος, ή άλλως έμπαθης τύ σώμα. 0ttt maleaffeClO corpore est , episcopus , ani dtf-
ricnj creetur.
Αποστολών κανών κα’, κβ’, οζ’, οη’ · συνόδου Νι- Apostolorum canon 21, 22, 77; 78; concilii
καίας κανών α\ Nicaeni canon 1.
Κείμενον. 'θ πολιτικύς νόμος τούς έχυτούς ή έτέ- TextUS. Civilis lex eos qui seipsos aut alios
ρους ευνουχίζοντας, y. τ. λ. usque ad εύνουχιζοντων castrant, elc , usque ai qui eunuchos faciunt, ut
ρμβ’ νεαρφ. pag. 503.
Σχολιον. *H α’ και β* διάτ. τού μβ* τίτ. του δ’ βι- ScholtUm. Const. 1 et 2, tit. 42, lib. IV cod.
βλίου τού Κωδικός έτέθ',σαν έν βιβλίφ των Βα- positae sunt in lib. Basii. XIX, tit. 1, cap. 17, quod
σιλικών ιθ', τ^τ. α’, κεφ. πζ*. 8 και έχει ού- ad hunc modum habet: Constitutio jubet, ne quis
τω$ · Ή διάταςις κελεύει ώστε μηδένα 'ΡωμαΤον Romanus eunuchus fiat, ne extra Romanum qui-
εύνουχίζεσθαι, μηδέ έξω τού 'Ρωμαϊκού άδάφους, μη- β dem Solum ; et ne [quis] Romanum eunuchum
δΙ άγοράζειν μηδένα τον εύνουχισθέντα ’Ρωματον, factum emat : sed ut qui eunuchum fecit, ac ip-
άλλά καί τόν εύνουχίσαντα, και αύτον άγοράσαντα καί ge emptor, [tum] et tabellio qui de ea [re] instru-
τύν συμβολαιογράφον τύν σαγγράψαντα αύτού :ο συμ- mentum conscripsit, et publicanus [denique] qui
βολαιον, καί τόν τελώνην τύν κομισάμενον τέλος τι vectigalis aliquid pro eo suscepit, puniantor.Bar-
ύπέρ τούτοι τιμωρεΤσθαι. τά δ! βάρβαρα Ανδράποδα bara vero mancipia, extra Romanum solum cas-
τά ευνουχιζόμενα έξωθεν τού 'Ρωμαϊκού έδάφους έξ- trata, quibuscuuque negotiatoribus emere liceat
έστω πασι τοΤς έμποροις και άγοράζειν και πιπρά- et vendere. Tit. ρΟΓΓΟ 8, lib. XLV1I1 Dig. est in
σκειν. τού δΐ μη’ βιβλίο'υ τού Κώδικος ό η’ τίτλος κεΤ- lib. LX Basii, tit. 38. H®C vero capita omissa SUnt,
ται έν βιβλίφ ξ* των Βασιλικών, τίτ. λθ’, τά δέ κεφά- «t non posita. Novella autem Justiniani 142, posita
λαια ταύτα πχρελείφθ/\σαν καί ούκ έτέθησαν. Ή δέ est in lib.Basil.17, tit. 51,cap.4 ; quod SIC habet :
ρμα* νεαρά τού 'Ιουστινιανού έτέθη εις βιβλίον τών Sancimus, ut qui in qilOCUnque reipubllCSB nos-
Βασιλικών ξ’, τίτλον να’, κεφ. δ* · δ καί Ιχει ούτως · trae loco quamcunque personam castrare praesu-
θεσπίζομεν kv οΐψδήποτε τοπψ της ημετέρας πολι- munt, aut etiam praesumpserunt, si quidem viri
τείας εύνουχίζειν τολμώντας ή τολμήσοντας otov- sunt qui hoc facere praesumpserint, aut etiam prae-
δήποτε προσωπον, εΐ μέ άνδρες εΐεν ot τούτο ^~ceumunt, idem hoc quod aliis fecerunt, etipsi pa-
μήσαντες, η και τολμώντες, ταύτύ τούτο πχθεϊν δ liantur. Et si incolumes evaserunt, tam bona eorum
πεποιήκασι, /at εΐ περισωθετεν, τά πράγματα a*j- addicantur fisco, per eum qui pro tempore magi-
ιών τψ δημοσίφ προσκυρούσθαι, διά τού κατά και- stratum obit gloriae tuae : quam ipsi mittantur in
ρον την της σης ένδοξοτητος άνύοντος άρχήν, κάκεί- gypsum, ubi locorum per omne vitae suae tempus
νοις έν γύψψ πέμπεσθαι, όφείλοντας τον άπαντα της esse debebunt. Sin vero mulieres sunt quae id ege-
ζωής αυτών χρονον έκεϊ είναι. El δέ γυναίκες εΤεν αί runt, afficiantur et ipsae supplicio, et bona earum
τούτο ποιούσαι, και ταύτας τιμωρεΤσθαι, καί τά πρά- per eum qui pro tempore gerit magistratum tuum,
γματα αυτών διά τού κατά καιρόν την αυτήν άνύοντος addicantur fisco, mittanturque in exsilium, Ut ex
άρχήν τψ δημοσίψ προσκυρούσθαι, και εις έξορίαν πέμ- quo putarint aut COgitarint impium se lucrum
πεσθαι, ένα έξ ής ένομισαν ή ένοησαν άσεβείας assecuturas, ex ΘΟ Suplicia simul et bonorum SUO-
κέρδος αύτοϊς περιποιεϊν έξ αυτής τιμωρίαν και !κ- rum amissionem sustineant. Porro et eos qui ad
πτωσιν τών Ιδίων πραγμάτων ύποστώσι. Τού; μέντοι hoc mandatum dederint, oblulerinlve personas,
έπιτάξαντας, και έπί τούτιρ προσωπον παραδεδωκοτας, aut etiam domos vel locum aliquem ad hoc prae-*
ή και οικοις, ή τοπον τινά έπί τούτψ παρεχόμενους buerinl, aut praebent, sive viri sint sive mulieres,
είτε παρέχοντας, είτε άνδρες είεν, είτε γυναίκες τάς eadem subiresuppliciajubemus: ulpotequi injustae
αύτάς κελεύομεν ύποστήναι τιμωρίας ώς συνίστο- D hujus actionis testes facti SUUt.Verum ipsos Cas-
ρας γινομένοις τής άδικου ταύτης πράξεως, αυτούς tratOS tametsi a vetustioribus temporibus liberoe
δε τούς εύνουχισθέντας έχρήν μέν άπύ παλαιοτέρων esse oportebat : jubemus tamen, ut qui jam inde a
χρόνων. Πλήν κελεύομεν τούς άπύ τής ι' έπινεμή- decimaindictione ineuntis circuliperquemcunque
σεως τού νύν έπελθοντος * κύκλου εύνουχισθέντας in locis nostrae reipubllcae c astrali fuerunt, liberi
παρ' ούτινοσούν έν τοποις τής ήμετέρας πολιτείας sint : neque ullo inodo, aut quo?is genere contra-
έλευθέρους είναι, καί κατά μηδένα τροπον ή οίονδή- ctus in servitutem retrahantur: neque item instru-
ποτε είδος συναλλάγματος ε!ς δουλείαν καθέλκεσθαι, mentum de ipsis vel publicum, vel privata manu
μηδέ συμβολαιον έπ' αύτοϊς άγοραϊον, ή Ιδιόχειρόν conscriptum, quocunque tandem modo, aut per
καθ' οΐονδήποτε τροπον ή κατά περ(νοιαν γινόμενόν fraudem factum, aut fiendum, valeat. Sed neque
ή γενησομενον κράτβίν, άλλά μήδέ τάς λεγομένάς inquirendi illorum status causa cognitiones, quae
Ανακρίσεις έπί τοιούτοις γίνεσθαι προσώποιζ ή γίνομε- Ανακρίσεις dicuntur, de istiusmodi perSOUIS inter-
νας κρατεϊν. 'Αλλά καί πάντας τούς τοιούτους συναλ- ponantur, aul interpositae valeant* Sed et omnes
999 PHOTII PATRIARCHA CP. 1600
eos qai tali contractui in posterum ministerium
praebent, superius traditas subire poenas jubemus.
Praeterea si usuveniat,ut servus propter morbum
castretur, jubemus, ut et ille libertatem nancisca-
tur. Qui enim ab initio liberi sunt, si forte in hoc
genus morbi incidunt, sui potestatem habent, ut
quod velint, sibi remedium adhibeant. Jubemus
igitur, ut in nostra republica castrati jam inde a
memorato tempore, apud quamcunque personam
sint, perquirantur, et liberi sint, neque unquam
in servitutem retrahantur. Caeterum si qui eorum
post praesentem nostram legem aliquos destinare
apud se castratos praesumpserint, damus etiam ipsis
castratis licentiam, nimirum qui semel ex praesente
nostra lege libertatem promeruerint, ut hic quidem
majestatem imperatoriam, el sanctissimum pro
tempore patriarcham adeant, neque non apud glo-
riosissimos imperii nostri proceres relationem ea
de re instituant: in provinciis vero, apud religio-
sissimos locorum episcopos, et horum praesides :
quo omnino providentia nostrorum magistratuum,
et periculo obtemperantium ipsis cohortium (sive
Constantinopoli, sive alibicuuque locorum nostrae
reipublicae) his secundum libertatem dentur vin-
diciae, liberlasque ex praesente nostra lege ipsis lar-
gita conservetur. Nam tot caedes conniventibus
oculis accipere per causam eorum qui talia praesu-
munt, in nostra republica, neutiquam sustinueri-
mus. Si enim Barbari, simulatque nostra de hoc
audierunt mandata, haec custodierunt : quomodo
tandem permittemus, ut post tot retro principum
sancliones tale quid denuo delinquatur, aut etiam
inultum relinquatur in nostra republica ?
CAP. XV. — Ut qui dcemonem habet , clericus
non fiat.
Apostolorum canon 78.
CAP. XVI. — De eo qui suo episcopo non obe-
dit solenti ipsum ordinare in alliorem gradum .
Concilii Carthaginensis canon 34, Basilii $a-
non 10.
CAP. XVII. — De episcopei aut clerico ordi-
nato, qui ab incolis non suscipilury aut non sus-
cipit3 aut abire non potest.
Apostolorum canon 36 ; concilii Ancyrani ca-
non 18 ; concilii Antiocheni canon 17, 18 ; con-
cilii vi canon 17. I
CAP. XVIII. — Quod episcopus morietts non
possit alium pro se ordtnare .
Apostolorum canon 76 ; concilii Antiocheni ca-
non 23.
CAP. XIX. — Ne temere in parva civitate aut
pago episcopus fiat .
Concilii Laodicensis canon 57 ; concilii Sardi-
ceusie canon 6·
λαγμασι to λοιπόν ύπουργουντας, τάς ανωτέρω κελεύ-
ομεν είρημένας όποστήναι ποινσς. Et μέντοι διά πά-
θος συμβή δούλο ν εύνουχισθηναι, χάκεΤνον κελεύο-
μεν τής Ελευθερίας τυγχάνειν ΟΙ γάρ έξ Αρχής οντες
kXeuOepot πάθει ώς βίκος ΐοιούτψ περιπίπτοντες έαυ-
τών έχουσιν Εξουσίαν ήν Αν θέλωσι θεραπείαν έχυ-
τοΐς προσάγει ν. Τους εύνουχισθέντας τοίνυν Από
του μνημονευθέντος χρόνου Εν τή ήμετέρς πολιτείς
παρ’ οίψθήποτβ προσωπφ δντας κελεύομεν Αναζητη-
θήναι, καί έλευθέρους είναι καί μηδέποτε ε’ς δουλείαν
τούτους καθέλκεσθαι. Εί μέντοι θα^ήσουσι τινες έξ
αυτών των εύνουχισθέντων, τινάς μετά τόν παρόντα
ήμών ΕπίσχεΤν νόμον, διδόαμεν άδειαν καί τοις εύνου-
χισθεΤσι αύτοΤς ώς άπαξ Ελευθερίας έκ του παρόν-
τος ήμών τυχούσι νόμου, Ενταύθα μΕν τή τε βασι-
λείς προσιέναι, τφ τε κατά καιρόν Αγιωτάτφ πα-
τριάρχη , καί τοΤς ένδοέοτάτοις ήμών άρχουσι προσαγ-
γέλλειν. 'Εν δε ταΤς έπαρχίαις τοΐς κατά τύπον
όσιωτάτοις Επισκόποις καί τοΤς τούτων άρχουσιν Ιγ9
φ προνοίς πάντως των ήμετέρων Αρχόντων, καί
κινδύνιρ των πειθομένων αύτοΤς τάξεων, είτε έν
Κωνσταντινουπόλει, είτε Εν έιέρψ οΐψδήποτε τόπφ
τής ήμετέρας πολιτείας τούτους έκδικεΤσθαι καί φυ-
λάττεσθαι τήν έκ τού παρόντος ήμών νόμου δεδομέ-
νη ν αύτοΤς έλευθερίαν. Παριδειν γάρ φόνους τοσού-
τους γινομένους κατά πρόφασιν των τοιαύτα τολμών-
των Εν τή ήμετέρς πολιτείς ούδαμώς Ανεχόμεθα. Εί
γάρ Βάρβαροι άκούσαντες των ήμετέρων περί τούτου
παραγγελμάτων ταύτα Εφύλαξαν, πώς Αν ήμεΤς συγ-
χωρήσωμεν μετά τοσαύτας των πρδ ημών βεβασι-
λευκότων νομοθεσίας τοιούτον τι αμαρτάνεσθαι, $
, καί άνεκδίκητον τη ήμετέρς πολιτείς καταλιμπά-
νεσθαι.
ΚΕΦΑΛ. ΙΕ*. — Περί τού τδν δαιμονιζόμενον μή
κληρουσθαι.
'Απόστολων κανών ο η*.
ΚΕΦΑΛ. 1<Γ. — Περί τού μ ή πειθαρχοϋντι τφ
Ιδίψ Επισκόπψ, βουλομένψ χειροτονεΤν αυτόν ύς
μείζονα βαθμόν.
Συνοδου Καρθαγέννης κανών λα' · Βασιλείου κα-
νών ι\
ΚΕΦΑΛ. ΙΖ*. — Περί έπισκοπου, ή κληρικού
χειροτονηθέντος, καί μή δεχθέντος 6πδ της παρ-
οικίας, ή μή καταδεξαμένου, ή μή δυναμένου
άπελθεΤν.
Άποστόλών κανών λ^1 · συνοδου 'Αγκυρας κα-
νών ιη’ · συνοδου 'Αντιόχειας κανών ιζ*, ιη’ · συνοδου
ιζ\
ΚΕΦΑΛ. ΙΗ*. — Περί τού μή δύνασΟαι τόν
τελευτώντα Επίσκρπον έτερον Αντ9 αυτού χειρο-
τονεΐν.
Των άγιων Αποστόλων κανών οζ"’ · συνοδου 'Αντιό-
χειας κανών κγ\
ΚΕΦΑΛ. Ιθ’. — Περί του μή Απλώς έν πολει
βραχείς, ή κώμη γίνεσθαι Επίσκοπον.
Συνόδου Λαοδικείας κανών νζ9 * συνόδου Σαρδικής
κανών t
1001 NOMOCANON. — ΤΓΓ. I, CAP. XV-ΧΧΠΙ. 1002
ΚΕΦΑΑ. K*. — Περί του μη είναι kv μι$ έπαρ- <
χί^ δύο μητροπολίτας, η έν μιφ πόλει δύο Ιπι-
σκόπους, ή kv δυσί πόλεσιν Ινα κληρικόν.
Συνόδου Νιχαίας κανών η* · συνόδου Χαλκηδόνος
κανών ι’ ιβ* · συνόδου Νιχαίας το β’, κανών ιε*.
Κείμενον. *0 Ελενόποντος δύο εχει μητροπολί-
τας, κ. τ. V, usque ad διάτ. λθ* τού αυτού τί-
τλου.
Σχολιον. Ή κη' νεαρά κεΤται εις βιβλίον των Βα-
σιλικών ζ"*, τίτ. ιβ’, κεφ. α’, ήτις ένταύθα ούκ έτέθη
παρ’ ημών δια τό μεγάλως άλλοιωθήναι την τών έν
ταύτη δηλουμίνων χωρών κατάστασιν ύπδ τών άθεων
Βαρβάρων, κα'ι διά τούτο άπρακτήσαι και τά της νεα-
ρας. Καί ή κθ* νεαρά έγράφη εις βιβλίον τών Βασι-
λικών τίτ, ιγ*, κεφ. α*, ένταύθα δε ούκ έτέθη διά
την αυτήν αίτίαν. Ή λε* διάτ. τού γ' τίτ. τού α*
βιβλίου τού κώδικος έστι κεφ. γ’, τού α* τίτ. τού γ*
βιβλίου τών Βασιλικών, ούτω λε'γον · Τον άφαιρού-
μενον πόλε ως οΐασδήποτε τίνος πάλαι ούσης, η νύν
πολισθείσης το τής ίδικής έπισκοπής δίκαιον ή ετερον
προνόμιον κδν από βασιλικής επιτροπής, άτιμοι
και δημεύει ή διάταςις, άκυρουσα και την έγχείρή-
σιν, οπιξαιρεΤ δε τάς έν Σκυθί? έπαρχίας και Λεον-
τόπολιν τής ’ΐσαυρίας, Ή δε λθ’ διάταξις τού αυτού
τίτ. και βιβλίου ούκ Ηέθη είς τά Βασιλικά. Σημείω-
σαι τψ ένταύθα καταστρωθεντι νόμψ ήγουν τψ γ’
κεφ. τού α’ τίτ. τού γ’ βιβλίου μή πρόσχης. ’Αντ^ρέθη
γάρ υπό τού ιζ’ κανόνος τής έν Χαλκηδόνι συνόδου,
και τού λη* κανόνος τής έν τψ Γρούλλψ συνόδου.
Και άνάγνωθι τον τοιουτον λη’ κανόνα και την έρμη-
νείαν αύτού . κατεστρώθησαν γάρ έν αυτή σημείψ
μετά βασιλικά βήματα διαλαμβάνοντα πώς τοΐς βασι-
λεύσι έφεΤται έκκ)ησιαστικά μετασκευάζειν δίκαια
καί προνομία. Σημείωσαι · *Η λθ* διάτ. τού γ’ τίτ.
τού α* βιβλίου τού κώδικος ή διοριζόμενη μή γίνεσθαί
τινα δύο μοναστηρίων, μή όφείλουσα ένεργεΤν διά τδ
μή τεθήναι είς τά βασιλικά, ένεργεΤ άκολούθως τψ
ιε’ κανόνι τής ζ* συνόδου τψ διοριζομένψ μή γίνεσθαί
τινα κληρικόν είς δύο έκκλησίας μιας πόλεως. Εί γάρ
ούκ έφεΤται κληρούσθαί τινα είς δύο έκκλησίας, πολλψ
πλέον ούδε ήγούμενος δύο μοναστηρίων προστήσεται,
ώσπερ ούδε κεφαλή μία δύο σωμάτων. Τό δε προιστα-
σθαι τον ΙΙαντοκρατορηνόν ήγούμενον πολλών μονα-
στηρίων ούκ έναντιούται τψ κανόνι * τό γάρ πολλά
μοναστήρια ώς Ιν λογίζονται, διά τό κατ’ έπίδοσιν
περιελθεΐν είς τον παντοκράτορα.
ΚΕΦΑΑ. ΚΑ’. — Περί τών χειροτο /ούντων έν
ταΐς μή ούσαις ύπ’ αυτούς πόλεσιν ή έπαρ-
χί?ς*
'Αποστόλων κανών λε’ · συνόδου ’Αντιοχείας κα-
νών ιγ’, κβ’ · συνοδού ’Εφέσου κανών η*.
ΚΕΦΑΑ. ΚΒ*. — Περί τών διά προστασίας
άρχόντων γινομένων έγκρατών έκκλησιών.
'Αποστολών κανών λ’ · συνόδου Νικαίας τό β*
κανών γ*.
’Ανάγνωθι τό α’ κεφ. τού η* τίτ. τού παρ όντος
συ /τάγματος, καί τά έν αύτψ παραγεγραμμένα.
ΚΕΦΑΑ. ΚΓ*. — Περί τών διά γάμον η παλλα-
κισμόν μή χειροτονούμενων έπισκόπων,
Patrol Gh. GIV.
CAP. XX. — Ne in una provincia duo metro -
polilani sint , aut in una civitate duo episcopi ,
aut in duabus civitatibus unus clericus .
Concilii Nicaeni canon 7 ; concilii Chalcedonen-
sis canon 10,12; concilii Nicaeni secundi canon 15.
T x/ns.Helenoponlus duos metropolitanos ha-
bet, elc., usque ad ut const. 39, ejusdem lit.,
ut pag. 510.
Scholium. Novella 28 posita est in lib. vr. Ba-
sii. tit. 1 2, cap. 1, quae hic a nobis [ideo] non
est posita, quod quarum regionum mentionem
facit, illarum multum ab impiis Barbaris immu-
tatus sit status, eaque ratione irritae factae sint
uovellae. Novella vero 29 scripta est in lib. Basii.
6, tit. 13, cap. 1; hic autem propter eamdem
causam non est posita. Porro 35 const. tit. 3
lib. i, cod. est cap. 3, tit. 1 lib. 3, Basii., quod
sic ait : Eum, qui quarr.cunque veterem aut re-
cens conditam civitatem proprii episcopatus ju-
re, aliove privilegio privat, tametsi principis per-
missu [id faciat] : infamia notat multatque bonis
constitutio, ac simul inceptum facit irritum. Ex-
cipit autem Scythiae provincias, et Leontopolim
in Isauria. (Deinceps) vero huic loco insertae legi
(cap. videlicet 3, tit. i, lib. 3) animum ne adver-
tas. Siquidem a canone 7 Cbalcedonensis conci-
lii, et canone 38 in Trullo [habiti] coneilii, est
abrogata. Legas autem 38 illum canonem, ejus-
que expositionem. Inserta sunt enim illi scripti
imperatorii verba, quae, quomodo imperatoribus
jura privilegiaque ecclesiastica transmutare con-
cedatur, explicant. Conslit. 39, tit. 3, lib. i,cod.
quae statuit ne quis praesul duorum monasterio-
rum fiat, [quanqaam] nullius efficaciae esse de-
beat, quod in Basilicis posita non sit : efficaciam
[tamen] habet ex interpretatione 14 canonis con-
cilii septimi constituentis, ne quis in duabus ec-
clesiis unius urbis clericus fiat. Si namque non
permittitur cuiquam in duabus ecclesiis cleri-
cum fieri, multo magis praesul duo monasteria
non moderabitur : quemadmodum neque unum
caput duo corpora. Quod autem Pantocralore-
nus praesul multis monasteriis praeest, non ad-
versatur canoni. Nam inulta illa monasteria ut
unum reputantur, quod auctarii instar ad illum
f devenerunt.
CAP. XXI. — De his qui ordinant in civitati-
bus, aut provinciis , quos sub ipsis non sunt.
Apostolorum canon 35 ; concilii Antiocheni
canon 13, 22; concilii Ephesini canon 8.
CAP. XXII. — De his qui patrocinio magis-
tratuum ecclesias occupant.
Apostolorum canon 30; concilii Nicaeni secun-
di canon 3.
Scholium. Lege cap· 1, tit. 8, praesentis ope-
ris, et quaa in illo annotantur.
CAP.XXUI.Be hisqui propter matrimonium aut
concubinatum non ordinantur episcopi aut clerici .
32
1003 ΡΗΟΤΠ PATRIARCHA CP. 1004
Apostolorum canon 17, 18, 19; concilii sexti
canon 3, 12 ; Basilii canon 12.
Textus . Lege tit. 1 .Novellarum const. 1,2,17,
in quibus dicitur, elc., usque ad virginem du-
xisse, ut pag. 515.
ScAo/ttimXonst.l,2et 17,iit.l Novellarum, sunt
posita in Novellis Justiniani 6, 12 ; et 137.Verum-
tamen quae ad novellam 6 Ipertinenl] posita non
sunt in Basii Quae autem ad novellam 123 [perti-
nent] posita sunt in lib. Basii, m, tit. i,cap.27, quod
sic inquit: Clericos autem non aliter ordinari con-
cedimus,nisi litteras sciant, et recta fide ac honesta
vita sint,et neque concubinam, neque naturales ha-
buerint aut habeant liberos : sed qui vel caste vi-
vunt vel uxorem habuerintauthabentlegitimam,et
eam unam et primam,neque viduam, neque[divor-
lio] separatam a viro, neque alioqui legibus aut sa-
cris interdictam canonibus. Quae vero 137 const.
sunt, posita sunt in cap. 7 ejusdem lib. et tit. quod
sic habet: Sancimus, ut quoties opus fuerit ordina-
re episcopum, coeant in unum clerici et primates
civitatis cni episcopus ordinandus est, et propositis
sacrosanctis Evangeliis de tribus personis decreta
faciant, et quisque eorum juret per sacra Eloquia,
idque ipsis decretisinserant,quod neque per largi-
tionem,neque promissionem, neque amicitiam, aot
gratiam, aut quamcunque aliam affectionem, sed
quod sciant ipsos rectae et catholicae fidei ac ho-
nestae vitae esse, et supra tricesimum aetatis annum
hos elegerunt: et quod neque uxorem aut concubi-
nam, aut naturales liberos noverunt ipsos habuis- ,
se, aut habere: sed et si quis ipsorum priusuxorem
habuerit, tamen eam solam, et neque viduam, ne-
que sejunctam a viro, neque legibus sacrisve cano-
nibus interdictam habuerit.Sed neque curiae mu-
neribus addictum, neque cohortalem aliquem ex
his noverint, qui decretis electus est: praeterquam
si curiae muneribus addictus, aut cohortalis, non
minus annis quindecim monachicam in monaste-
rio vitam extra omnem calumniam transegerit: vi-
delicet observatione, quae prius a nobis dicta est,
per facienda de ipsis decreta, et in his personiscus-
todienda : ut ex tribus illis personis, quae decretis
hoc modo eliguntur, melior ordinetur, electione et
judicio ejus qui ordinandi jus habet. Quaeret [for-
tasse] quispiam, cum praesens Justiniani novella in
Basii, recepta sit, ac statuat, ne aliter quisquam
episcopus ordinetur, quam si a clericis et primo-
ribus civitatis de tribus personis decretum fiat, et
quisque illorum jurejurando per sacra Evangelia
concepto de iis ea asperat, quae in novella compre-
henduntur : quomodo nibil horum hodie [in usu]
obtineat?Per canonem 4 concilii Nicaeni; canonem
19 concilii Antiocheni, et 12 Laodiceni. statuentes,
episcopum ab episcopis ipsorum judicio decerni
atque ordinari debere: irritum redditur, quod
propositis sacrosanctis Evangeliis a clericis et
civibus de episcopis decreta fieri [debeant]. Id-
circo enim (ut videtur) etiam illa in vii lib. po-
*Αποστδλων χάνων ιη*, Λ* * συνόδου ζ7, κα-
\ * o*
νων γ , ιρ .
Κείμενον. Τίτλος a* των Νεβρών, χ. τ. λ., usqoe
ad μονογαμήσας παρθένον.
Σχόλιον. *Β a’, β' καί ιζ* διάτ. του & τίτ. τών
Νεαρών έτέθησαν ε!ς Νεαράς 'Ιουστινιάνειους ζ"*, ρκγ'
κβ* ρλζ*, πλήν τα της ζ"* νεαράς ούκ έτέθησαν είς
τα Βασιλικά. Τά δε τής ρκγ’ νεαρας έτέθησαν b
βιβλίω των Βασιλικών γ’ τίτ. α* κεφ. κζ’ ούτω λέ-
γοντι · Κληρικούς δε ούκ άλλως χειροτονεΤσθαι συγ-
χωρούμεν εΐ μη γράμματα Γσασι, καί ορθήν πίστιν
καί βίον σεμνόν έχουσι, και ούδέ παλλακήν, ού φυτι-
κόν Ισχον ή εχουσι πατδα, άλλα ή σωφρόνως βιοΰν-
τας, ή γαμέτην νόμιμον, καί αυτήν μίαν, καί πρώ-
t την έσχηκότ ας, ή έχοντας καί μηδέ διχζευχθεΤσι*
άνδρος, μηδέ άλλως τοΐς νόμοις, ή τοΤς θείοις κανόσιν
άπηγορευμένην. Ta δέ τής ρλζ* νεαρας έτέθησαν
κεφ. ζ* του αυτού βιβλίου και τίτ. ούτως εχοντο; ·
Θεσπίζομεν δσάκις χρεία γίνηται έπίσκόπον χειρο-
τονηθήναι συνιέναι τούς κληρικός και τους πρώτου;
τής πόλεως ής μέλλει έπίσκοπον χειροτονεΤσθαι, κιί
προκειμένων τών άγιων Ευαγγελίων έπί τρισι προσ-
ώποις, ψήφισμα ποιεΤν καί Ικαστον αυτών όμνύνιι
κατά τών θείων Αογίων, και έγγράφειν έν αύτοΐς οτι
τε ού διά δοσιν, ούτε διά υπόσχεσή, ούτε διά φι-
λίαν, ή χάριν, ή ά/λην οΤιν δή τινχ προσπάθειαν,
άλλ’ είδότες αυτούς τής δρθής, καί καθολικής χί-
στεως, καί σεμνού βίσυ, και υπέρ το λ* έτος εΤνιι
τούτους έπελέξαντο, και οτι ουδέ γαμέτην Τχειν, τ,
; παλλακήν, ή παΐδας φυσικούς αυτούς γιγνώσκουσ·.*
έσχηκέναι ή έχειν, άλλ* εί κάί πρότερον τις έξ αυτών
γαμετήν είχε, καί αυτήν μίαν καί ούδε χήραν} ουδέ
άνδρος άποζευχθεΤσαν, ούδέ τοΤς νόμοι ς, ουδέ το!;
ίεροΤς κανόσιν άπηγορευμένην, άλλ’ ούδέ πολιτευό·
μενον ή ταξεώτην τινά τών ψηφιζομένων είναι γινώ-
σκουσι. Πλήν εί μ ή έν μοναστηρίφ ούχ ήττον δεκί-
πίντε έτών, μοναχικόν δ πολιτευόμενος ή b ταςεώτη;
βίον άδιαβλήτως έζετέλεσε, δηλαδή τής έμπροσθεν
ήμΤν είρημένης παρατηρήσεως. Και έπι τούτων τών
προσώπων έν τοΤς γενομένοις περί αυτών ψηφίσμασι
φυλαττομένης ?να έκ τών ούτω ψηφιζομένων τριών
προσώπων δ βελτίων χειροτονηθή τή έπιλογή και τφ
κρίματι τού χειροτονούντος. Σημείωσαι εί καί στο
τής παρούσης ρλζ’ 'Ιουστινιανέ ίου νεαρας ήτοι του
(ζ* κεφ. τού α' τίτ. τού γ* βιβλίου τών Βασιλικών
κωλύεται τδ ψηφίζεσθαί τινα είς έπισκοπήν εχοντι
γαμετών νόμιμον, άλλά σύ μή πρόσχης ταύτη, πρό-
σχες δέ μάλλον τφ μη’ κανόνι τής έν τφ Τρούλλφ
συνόδου, δν καί άνάγνωθι καί λέγε καί άπό τούτου
προτιμάσΟαι τών νόμων τούς κανόνας. ’Ανάγνοιθι
δέ καί τά γράφε ντα παρ’ ήμών είς τδν διαληφθεντι
κανόνα. Σημείωσαι · Έρωτήσει δέ τις ώς τής «αρ-
ούσης ’ίουστινιανείου νεαρας δεχθείσης είς τά Βασι-
λικά τής διοριζομένης, μή άλλως χειροτονεΤσθαί τινι
έπίσκοπον εί μή έπί τρισί προσώποις ψήφισμα γέ-
δοιτο παρά τε τών κληρικών καί τών πρώτων τη;
πόλεως, καί έκαστος αυτών έπομόσεται κατά τών
Θείων Ευαγγελίων περί αυτού 8σα τή νεαρφ περί·
1005
NOMOCANON. - TIT. I GAP. XXIV. 1006
έχονται, πώς ούδέν tc kx τούτων σήμερον ένεργεΤ λ «ita ΙβΧ, quae Statoit ut judices propositis Sacro-
aizb τού δ’ χανύνυς τής έν Νικαίφ συνόδου, τού ιθ* sanctis Evangeliis judicent, nullam vim etaactori-
της έν Άντιοχεί», καί τού ιη’ της kv Λαοδικεί<* talem habet.Quod vero de tribus personis ab epi-
διοριζυμένων τάς ψήφους των Αρχιερέων, καί τάς SCOpis [etiam] hodie decreta fiunt : ad i(l, ni fal-
χειροτονίας παρά έπισκόπων έπί τψ κρίματι τούτων 1θΓ, praesens novella [ipsos] adigit,
γίνεσθαι, ηπράκτησε το, πρΟκειμένων των Αγίων Ευαγγελίων γίνεσθαι τάς ψήφους των έπισκόπων παρά των
κληρικών, και των πολιτών. Δια γάρ τούτο, ώς έοικεν, ούκ ένεργεΤ καί ό έν τψ ζ* βιβλίψ κείμενος νόμος, καί
διοριζόμενος δικάζει ν τούς δικαστάς προκειμένων των ύγίων Ευαγγελίων. Το δέ έπί τρισί προσώποις γίνεσθαι τάς
ψήφους παρά των έπισκόπων τήν σήμερον, ώς νομίζω,
ΚΕΦΑΛ. ΚΔ'. — Περί των έπί χρήμασι χειρο-
τονούμενων όφρίκια.
Συνόδου Χαλκηδό νος xavuw β’ * αποστόλων κανών
κθ’ * συνόδου ζ"', κανών κβ’, κγ\ Ταρασίου Αρχιεπι-
σκόπου προς ’Αδριανον πάπαν ’Ρώμης έπιστολή, συν-
όδου Νίκαιας τδ β9, κανών δ’, ε9, ι6*, Βασιλείου έκ τη;
πρδς τούς έπισκοπους έπιστολης · Γενναδίου καί της
σύν αύτψ συνοδου έκ της kγκυκλίoυ πρύς τούς οσιω- |
τάτους μητροπολίτας έπιστολης.
Κείμενον. Βιδλίον α9, τίτ. γ9, διάταξις λ’, μα’, και
τίτ. α’, των Νεαρών διάταξις α*, β9, ια9, έν αΤς ειρη-
ται, κ. τ. λ., usque ad ταίς ’Εκκλησίαις προσφερειν.
Σχόλιον. Ή λ’ καί μα’, διάτ, τού γ9 τίτ. τού α’
βιβλίου τού κώδικος ούκ έτέθησαν εις τά Βασιλικά,
καί διά τούτο ήπΡ®*τησαν . Ή μεντοι α*, β* καί ια’
διάτ. τού α’ τίτ. των Νεαρών είσιν Νεαραί 'Ιουστι-
νιάνειοι ζ"9, ρκγ9 καί νζ“9 · καί της μέν ζ“* το παρόν
κεφ. ούκ ’ετέθη είς τά Βασιλικά, ώσαύτως ούοέ η
νζ"9 νεαρά διδάσκουσα περί τών έν τψ Βυζαντίψ δι-
δόμενων έμφανιστικών παρά των έν τούτψ γινομένων
κληρικών. 9Η δέ ρκγ’ νεαρά έτέΟη, ώς πολλάκις εϊ-
ρηται έν βιβλίψ γ* τών Βασιλικών τίτ. α*, κεφ. θ',
καί έφ9 έξης, 8περ Θ’ κεφ. κατεστρώθη έξωθεν τού^
ε* κεφ. τού παρόντος τίτ., $ καί Ανάγνωθι διδάσκον
περί τών έπί χρήμασι χειροτονούμενων. Περί δε τών
διδόμενων διαρίων ζητεί τού αυτού βιβλίου καί τίτ.
κεφ. λε9, καί λζ*9, ούτως έχον · ’Αλλ9 ούδε κληρικόν
οίουδήποτε βαθμού διδοναι τι έκείνω ύφ9 ού χειροτο-
νείται ή Αλλψ οίψδήτινι προσώπψ ού συγχωρούμεν,
μονας δέ παρεχειν αύτδν τάς συνηθείας τοΐς τψ χει-
ροτονοΰντι ύπηρετουμένοις, καί έξ έθους κομιζο-
μένοις ένος ένιαυτού διάρια μη ύπερβαινούσας. ’Εν
δέ τη Αγιωτάτη ’Εκκλησίφ $ κατατάττεται την θείαν'
πληρούν λειτουργίαν, καί μηδέν παντελώς τοΤς Ιδίοις
συγκληρικοΤς διδόναι ύπέρ της Ιδίας, έμφανείας, μηδέ
διά ταύτην την Ιδίαν τών Ιδίων παραμυθιών, ή τών
άλλων μεριτικών αύτδν ΑποστερεΤσθαι, Αλλά μηδέ
ξενοδοχον ή πτωχοτρόφον, ή νοσοκομον, ή άλλου ευ-
αγούς οίουδήποτε οίκου διοικητήν, ή οίονδήποτε έκ-
κλησι αστικόν φροντισμα χειρίζοντα διδοναι τι έκείνψ
6φ9 ού προβάλλεται, ή αλλψ οίψδήποτε προσώπψ
δπέρ της έμπιστευθείσης αύτψ διοικήσω;, δ δέ παρά
ταύτα απερ διε τυπώσαμε ν ή διδούς ή λαμβάνων ή
μεσίτης γενομενος της Ιεροσύνης ήτοι τού κλήρου
ή της έμπιστευθείσης αύτψ οίασδήποτε διοική-
σεως, γυμνωθήσεται τών διδομένων, έκδικουμένων
τψ εύαγεΤ τοπψ ούτινος τδ τοιούτον προσωπον την
χειροτονίαν η φροντισμα ή διοίκησιν έλαβεν, Εί δέ
κοσμικός εϊη ό λαμβάνων, ή μεσίτης γινόμενός, τό
δοθέν διπλούν Απαιτηθή^δται, καί τψ εύαγεΤ τοπω
άπό της παρούσης νεαρας ηναγκασμένον έστί.
CAP. XXIV. — De his qui datis pecuniis or-
dinantur, aut suscipiunt officia .
Concilii Cbalcedonensis canon 2 ; apostolorum
canon 29; concilii sexti canon 22, 23; Tarasii ar-
chiepiscopi ad Adrianum papam Rom. epistola;
concilii Nicaeni secundi canon 4, 5, 19 ; Basilii
ex epist. ad suos episcopos ; Gennadii et [coacti]
icum ipso concilii, ex encyclica ad sanctissimos
meiropolitanos epistola.
Textus. Lege lib. 1, tit. 3, const. 30, 41 et tit.
I. Novellarum, etc., usque ad Ecclesiis [quidli-
bet) offerant, ut pag. 539.
Scholium. Const.30 et 4l,tit.3, lib. i cod. positae
non sunt in Basii, atque ideo irritae factae sunt.
Const. autem { , 2, 1 1 , tit. 1 Novellarum, sunt No-
vellaeJustioiani 6, 123 et 56.Atque 6 quidem const.
praesens caput non est positumin Basii. neque item
novel la 56, quae de insinuativis quae Byzantii a cle-
ricis illic ordinandis dantur, docet. Novella vero
123, ut saepe dictum est, posita est in iii lib. Basii.
tit.7,cap.9,otdeinceps.Quod [quidem] 9 cap. prae-
sentis tit. cap. 5 extrinsecus [in Scholio nempe]
insertum est : quod legas, [utpotej quod de iis qui
datis pecuniis ordinantur, doceat· Porro de diariis
quae dantur, quaere ejusdem lib. et Ut. cap. 35 et
36, quae sic habent : Caeterum neque clericum
cujuscunque gradus dare quippiam illi a quo or-
dinatur,vel cuicunque alii personae permittimus.
Tantummodo ejus qui ordinat, ministris, et qui ex
more accipere [solenl], consuetudines dabit, quae
tamen unius anni diaria non exsuperent.In sanc-
tissima Ecclesia in quam allegitur, sacrum munus
explebit, et nihil omnino collegis suis pro sua in-
sinuatione dabit, neque per hanc causam, aut soli-
da sua mercede, aut aliis quae particulatim obve-
niunt, frustrabitur. Sed neque xenodocho, aut
ptochotropbo, aut nosocomo, aulalius cujuscunque
sacrae domus dispensatori, aut [denique] ei qui
qualemcunque ecclesiasticam curam suscipit, pro
concreditaipsiadministralione quidquam illi a quo
praeficitur, aliive qualicunque personae, dare [con-
cedimus]. Qui vero praeter haec quae constituimus,
aut dederit,aut ceperit, aut mediator factus fuerit,
sacerdotio sive clericatu, aut concredita ipsi qua-
licunque administralione nudabitur : quae autem
data erunt, vindicabuntur sacro loco, cujus talis
personaaut ordinationem, aut curam, aut admini-
strationem suscepit. Sed si mundanus sit, qui ca-
pit,ant mediator [negotio] intervenerit:quod datum
est, ejus duplum exigetur, sacroque loco iu quo
1007
PHOTtI PATRIARCHA CP. '
1008
illa persona vel administrationem, vel ordinatio-
nem, vel curam suscepit, praebebitur. Si quis ta-
men clericus cujuscunque gradus, aut dispensa-
tor cujuscunque sacrae domus, aul ante ordina-
tionem, aut ante concreditam ipsi qualemcunque
administrationem vel curam [aut eliam| postrao-
dum voluerit aliquid rerum suarum offerre ec-
clesiae in quam ordinatur, vel loco cujus admi-
nistrationem curamve suscipit : non solum id
fieri non prohibemus, verum etiam ut id pro sa-
lute animae suae faciant, etiam atque etiam ipsos
hortamur. Illa enim dari prohibemus, quae pri-
vatis quibuspiam hominibus praebentur, non
etiam quae sanctissimis ecclesiis aliisque sacris
locis offeruntur. Lege etiam finem cap. 9, tit. 1,
lib. in, in cap. 5 praesentis tit. quod iliis prae-
sens lex inserta sit.
Aliud scholium. Praesens novella remotioni sub-
jicit canonicos, qui datis pecuniis ordinantur, ali-
amve quampiam ecclesiasticam suscipiunt curam:
atque laicos qui in his [rebu$| mediatores facti
sunt,ejusquod ipsisdatum est, in duplum exactioni
facit obnoxios. Canon autem 2 concilii Chalccdo-
nensis, laicos qui in his mediatores interveniunt,
anathemati subjicit. Yerum quod laici qui datis
pecuniis sacrorum locorum administraliones sus-
cipiunt, puniantur, ex pricsentinovellacooslat.[AlJ
quisnam [tandem] laicus citra dationem aul pro-
curationem sacri loci, ministeriumve ecclesiasti-
cum suscipiat, aut clericus fiat, aut in cellam mo-
nasticam admittatur, [equidem] ignoro; ac pro-
pterea flexis genibus Deum oro ut nos ab islius-
modi minis liberare velit [clamans]: Si iniquita-
tes observaveris, Domine , quis sustinebit t ?
CAP. XXV. — Ne ordinationes iterentur .
Apostolorum canen 68 ; concilii Carlhaginen-
sis canon 53.
CAP. XXYI. — Ne episcopm aut clericus ex
una civitate in aliam transeat.
Concilii Nicaeni canon 15,16; concilii Antiocheni
canon 21; concilii Chalcedononsiscanon 5, 12,20;
concilii Sardicensis canon 1,2,15; concilii Carlha-
ginensiscanon54,90; concilii sexti canon 17,18,20.
Textus. Lege Const. 9 et 10, tit. 1 Novellarum
etc., usque ad clerici transferantur, 547.
Sc/io/ium. Const.9, Iit. t Novellarum, est novella
Justiniani 3, proposilaque est in lib. Basii. 3, tit.
2, cap. 1 ,quae ubi enumeravit, quod clerici in Magna
ecclesia aliisque sacris aedibus esse debeant, et
transitionem clericorum ex una ecclesia in aliam
prohibuit: in haec verba loquitur: Nam si in sacris
monasteriis prohibemus, ne quis de uno ad aliud
transeat: multo minus id reverendissimis clericis
permittemus, rati hujusmodi cupiditatem speciem
prae se ferre quaestus et nundinationis Gaeterum si
quando et hoc transitionis genus vel beatitudini
,έν ψ το τοιούτον πρόσωπον τήν διοίκησιν η ττ,ν yct-
ροτονίαν ή την φροντίδα έλαβε παρεχέσθω. Εί δε τις
κληρικός οπουδήποτε βαθμού, ή διοικητής οίουδήποτε
έναγούς οικου, ή προ τής χειροτονίας, ή τής έμπι-
στευθείσης αύτψ οίασδήποτε διοικήσεως ή φοοντίδο;
μετά ταύτα βουληθή τι των Ιδίων πραγμάτων προσ-
αγαγεϊν τή Ικκλησίφ έν ή χειροτονείται, ή τώ τόπ??
ουτινος την διοίκησιν, ή την φροντίδα άναδέχετιι,
ου μόνον ού κωλύομεν τούτο γίνειθαι, άλλα και μα)-
λον προτρέπομεν αυτούς τά τοιαύτα υπέρ σωτηρίας
τής Ιδίας ψυχής ποιεϊν. 'Ημείς γάρ έκεϊνα μόνα όί-
δοσθαι κωλύομεν ατινα ίδικοΤς τισι προσώποις παρ-
έχονται, ου μέν ταΤς άγιωτάταις έκκλησίαις, καί
τοΤς άλλοις εύαγέσιν οικοις προσφερόμενα. ’Ανάγνωθι
και τό τέλος του θ’ κεφ. του α* τίτ. τού γ* βιβλίου είς
\ κεφ. ε* τού παρόντος τίτ,, δια τό έκεΤ καταστρωθήνιι
τον παρόντα νόμον.
[al. ^Ετερον σχόλιο ν.] Σημείωσ αι · *Η μεν πχ-
ρούσα νεαρά καθαιρέσει καθυποβάλλει τούς κανο-
νικού; χειροτονουμένους, ή έτερον τι φροντισμα kx-
κλησιαστικόν έπΐ χρήμασ*. λαμβάνοντας, και τους
μεσάσαντας έπι τούτοι; λαϊκούς, τή εις τύ διπλάσιοι
άπαιτήσει τού δοθέντος αύτοϊς λνοχοποιεϊ. Ή δε β*,
κανών τής έν Χαλκηδόνι συνόδου άναθέματι καθυπο-
βαλλει τούς τά τοιαύτα μεσάζοντας λαϊκούς. Το μέν
τοι τιμωρεϊσθαι τούς λαϊκούς έπί χρήμασιν άναδε-
χομένους διοικήσεις εύαγών οίκων από τής παρούση;
νεαράς αναφαίνεται. Ποϊος ούν έστιν ό άναδεχόμενο;
λαϊκός διοίκησιν ευαγούς οικου, ή δουλείαν έκκλη-
σιαστική'», ή κληρικός γινόμενος, ή έν κελλιωτιχ?|
, μονή καταταττόμενος άδοτΐ, άγνοώ. Και διά τούτο
γονυπετώ προς θεόν πάντας ήμας έκ τής τοιαύτη;
βυσθήναι άπειλής, ’Εάν γάρ άνομίας παρατηρήση Κύ-
ριος, τις ύποστήσεται ;
ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. — Περί τού μη γίνεσθαι άναγει-
ροτονήσεις.
'Αποστόλων κανών ζη’ · συνόδου Καρθαγένης κα-
νών μη*.
ΚΕΦΑΛ. K<7\ — Περί τού μη μετιέναι έκισκο-
πον ή κληρικόν άπό πόλεω; είς πόλιν.
Συνόδου Νικαίας κανών ιε’, ιζ"’ · συνόδου 'Αντιο-
χείας κανών κα’ · συνόδου Χαλκηδόνος κανών ε*, ιβ\
κ’ * συνόδου Σαρδικής κανών α\ β’, ιε’ · συνόδου Καρ·
θαγέννης κανών νδ’,^ ’· συνόδου ζ"*, κανών ιζ*, ιη’ και κ*.
Κείμενον. 'Q θ’ και ι* διάταςις τού α’ τίτ. των
Νεαρών, κ. τ. λ., usque ad μετατίθενται.
* Σχόλιον. *Η θ’ διατ. τού α’ τίτ. των Νεαρών
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος γ’, και έτέθη εις βιολίον
των Βασιλικών γ’, τίτ. β’, κεφ, α*, ήτις μετά τό άπ-
αριθμήσαι τούς όφείλοντας είναι κληρικούς εις τι
την Μεγάλη ν έκκλησίαν, και είς θείου; έτέρου;
ναούς, και κωλύσαι την ές έτέρας έκκλησίας είς
έτέραν μετάβασιν των κληρικών, φησ\ καί ταύτι
βητώς · εί γάρ kπί των εύαγών μοναστηρίων κωλύο-
μεν έξ έτέρου μοναστηρίου πρός έτερον μεταβαίνειν,
πολλψ μάλ)ον ουδέ το*ς εύλαβεστάτοις κληρικοϊς
τούτο έφήσομεν κέρδους τε καί έμπορίας άπόδειξιν
* Psal. cxxix, 3.
1009
1010
NOMOCANON. - T1T. I, CAP. XXV-XXVI1I.
εχειν τήν τοιαύτην έπιθυμίαν ηγούμενοι. El δε καί a ture, vel pro tempore majestati imperatori® proba-
ποτε τοιαύτην μετάστασι ή σή μακαριότης η ή κατά bitur: ne aliter id fiat, nisi prius [res ipsa] ad nu-
<αφδν βασιλεύ γενέσθαι συνίδη μή άλλως τούτο merum quem prrediximus, redigatur, ut ea transi-
πράττεσθαι, πριν άν ei; τδν είρημένον ήμΤν lio in deficientis locum fiat, neque supernumera-
άριΟμον παρισταίη, ώστε την του λείποντος τάςιν rius omnino aliquis irrepat. Nulla enim id maclli-
γίνεσθαι. ’Αλλ’ ούχ !#περ τδν αριθμόν τινα παντελώς natione, neque ullo modo fieri permittimus. Porro
έμβαίνοντα · τούτο γάρ Ιξ ούδεμιάς μηχανής, ουδέ 1< 10 COnst. 1 tit. Novellarum, est Justiniani novella
τίνος τρόπου γίνεσθαι συγχωρούμευ. *Η δ? ι* διάτ. 16, positaqUP est in lib. Basii. III, tit. 3, cap. Ί,
του α’ τίτ . των Νεαρών, εστι νεαρά Ιουστινιάνειος ιζ"’, quod lege,qilia eadem ferme; et Ut [quo loco] cle-
και έτέθη έν β.βλίψ γ’ των Βασιλικών, τίτ. γ’,κεφ. α’, rici (lesunt,ei superfluis ministeriis [defectus] SUp-
δ καί άνάγνωθι, διδάσκον τά αυτά σχεδόν και τδ τους pleatur docet. Nota vero,quod a praesenti novella
λείποντας κληρικούς, άπδ τών περισσών δουλευτών [archiepiscopo] Constantinopolitano ex aliis ecclo*
γίνεσθαι. Σημείωσαι 8τι άπδ τής παρούσης νεαρας siis clericos suscipere, suoque clero accensere,aat
Ινέδόθη τψ Κωνσταντινουπόλεως πατριάρχη καί καί etiam episcopos efficere conceditur. Quod etiam
μόνω έτέρα; ένορίας και δίχα γνώμης του έπισκό- a Canone conceditur episcopo Carthaginensi.
που αυτών "Εχει δε τούτο προνόμιον καί δ Καρθαγέννης έπίσκοπος καί ζήτει άπδ έτέρων Έκκλησίών
δέχεσΟαι κληρικούς, καί τψ ίδίψ κλήρψ έ·νκαταλέγειν, ή και επισκόπους ποιεΤν. Τούτο δε ένεδοθη
και τψ έπισκόπφ Καρχηδόνος. ’Ανάγνωθι καί τής fev Καρθαγέννη συνόδου κανόνα νε , και τής οικου-
μενικής ζ' συνόδου κακόνα ι', και τά έν αύτοΤς γρΛφέντα, τότε δε λέγεσθαι δύνασθαι τδν Κωνσταντινουπόλεως
και τδν Καρχηδόνος άπδ έτερων ένομιών κληρικούς σφετερίζεσθαι παρά γνώμην τών χειροτανησάντων αυτούς
δτε έν ένδείφ ε’σι κληρικού "Οπερ τέως είς την Κωνσταντινουπόλεως χώραν ούκ ϊ/ε ι διά τδ π) ήθος τού κλήρου
αύτου, καί τδ πάντως επί πάσιν άνενόεές καί δταν δ! ανάγκη συνωθή τούτους άλλότριον λαβειν κληρικδν
άλλως ού δυνήσονται τούτο ποιήσαι εί μή έλλιπής έστιν άριθμδς τών κληρικών αυτών. "Οπως δε σήμερον τού
αριθμού τών κληρικών ή άθέτησις, άκινδυύνως γίνεται, άγνοω,
ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. — Περί υποκειμένου άμαρτήματι Β CAP. XXVII. — De €0> QUt dum ObnOXlUS pec-
καί χειροτονηθέντος. cato eSSCt , OVdinaiUS CSt.
Συνόδου Νίκαιας κανών θ’, ι’ · συνόδου Νεοκαισα- Concilii Nicami canon 9, 10 ; concilii Neocre-
ρείας κανών θ’, i’ · Βασιλείου κανών κζ’ · Θεοφίλου έκ sariensis canon 9 ; Basilii canon 27 ; Theophili
του υπομνηστικού κανών δ*, ε*, η’. ex commonitorio canon 4, 5, 8.
κεφαλ. κη'. — Περί τής ήλικίας τών χεφο- CAP. XXVIII. — De oztatc ordinandorum sive
τονουμένων άρμενων και θηλειών. tnares sive femin(B sillt.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών i£“'· συνόδου κανών Concilii Cari hagi nensis canon 1 6; concilii sexti
ια’, ιε* · συνόδου Νεοκδισαρείας κανών ta* · συνόδου canon 14, 15; concilii Neocresariensis canon 11 ;
Χαλκηδόνος κανών ιε’. concilii Chalcedonensis canon 15.
Κείμενον. Ή θ’ διάταξις τού γ’ τίτ. τού α’ βιβ. Textus . Lege COnst. 9, tit. i, lib. 4. COd. Non
τού κώδικος ού συγχωρετ, κ. τ. λ., usque ad ύπερ- concedit, etc., usque ad annum excesserit, ut
βεοηκέναι τά λ’ 2τη. Va9' $55.
Σχόλιον. Ή θ’ διάς, τού α* βιβ. τού κώδικος Sc/20/2lJ7tt.Consl.9,tit.1 ,lib.I,COd. posita ΠΟΠ est
ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά, ουδέ ή α* διάταξις τού in Basii, neque νβΓΟ COnst. 1, tit. 1 Novellarum qu®
a’ τίτ. τών Νεαρών ζ"*, ούσα νεαρά 'ίουστινάνειος, ώς^ novellasexla Justiniani est.ul explicatum esl.Const.
διείληπται. ’Π β’ διάταξις τού α’ τ;τλου τών Νεαρών autem 2, tit. 1 Novellarum est novella Justiniani
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ’, κεΤται δέ έν βιβλιψ 1 23,habeturque lib. Basii. 3, tit. 1 ,cap.29, quod SIC
τών Βασιλικών γ’, τίτ. α’, κεφ. κθ*, εχοντι ούτως · habet: Diaconissa autem in sanctaEcclesia non or-
Διακόνισσαν δε έν άγί$ Έκκλησίφ μή χειροτονεΐσθαι dinalor, qure minor quadraginta annis sit, aut ad
ήτις έλάττων έστίν ένιαυτών μ’, ή είς δεύτερον secundas pervenit nuptias. Similiter ejusdem tit.
ήλθε γάμον, ’ιίσαύτως, φησί, τού αυτού τίτ. κεφ. κη’, cap. 28,quod ejusdem novellae pars 6St,hrec dicit:
μέρος δν τής αύτής νεαράς, ταύτα * Πρεσβύτερον δε Presbyterum vero minorem annis triginta fieri
έλάττονα τών λ’ Εαυτών γενέσθυι, ούκ έπιτρέπο- non concedimus.Sed neque diaconum aut subdia-
μεν, άλλ* oj0s διάκονον ή υποδιάκονον ήττονα τών κε’ conum minorem viginti quinque : neque item lec-
Ινιαυτών, ούτε άναγνώστην έλάττονα τών ιη* ένιαυ- torem minorem annis decem et octo.Verumlamen
τών, Πλήν γίνωσκε δτι ή μεν νεαρά τού 'Ιουστινιανού scias, quod Justiniani novella.Ut ad longum inveni-
είς πλάτος ευρισκόμενη, λέγει γίνεσθαι άναγνώστην tur, lectorem fieri dicit, qui est annorum OCto : et
τδν όντα χρόνων η’, καί έπίσκοπον τδν δ'ντα χρόνων episcopum, qui est triginta quinque : quemadmo-
λε’. Καθώς τούτο φησι, καί τδ παρδν βιβλίον, έν δε dum hoc etiam praesens liber dicit. Enimvero in
τή άνακαθάρσει 6 μέν χρόνος τού έπισκόπου, π»ρ-ρ [legum] repurgatione episcopi tempus perfecte
ελείφθη τελείωτ, δ δε χρόνος τού αναγνώστου έπ)εό- est exceptum [ac descriptum) : «lectoris autem
νασεν · άντί γάρ η* χρόνων, ιη* χρόνων εΤναί φησι tempus, superabundanter . Pro octo namque an-
τδν ά/αγνώστην. 'Οφείλεις ούν προσέχειν πλέον τοΤς nis, octodecim [habet ac tot] annornm lectorem
1011
PHOTII PATRIARCHAS GP.
1012
[debere] esse dicit.DebeS itaque magis audire quae A γεγρχμμένοις έν τοΤς ΒασιλικοΤς παρά τοΤς περιεχο-
in Basii, scripta sunt, quam quae comprehendun- μένοις έν τοΤς βιβλίοις τοΤς ενεργούσι προ της Ave-
tor in libris qui ante repurgationem auctoritatem καθάρσεως καί σχολάσασιν.
obtinuerunt, [nunc] autem irriti sunt.
Aliud SC.holiun.Con&tA 7, lit.l, Novellarum, est "Ετερον σχόλιον. Ή ιζ’ διάτ. του α’ τίτ.τών Νεκρών
novella Justiniani 437,quae posita est in lib. Basii· έστί νεαρά Ιουστινιάνειος ρλζ\ ητις έτέθη έν βιβλίφ
II, tit. 1, cap. 8, quod [ipsum] caput aspersum est των Βασιλικών γ’, τίτ. a', κεφ. η’, δπερ κεφαλαίο?
23, cap. praesentis tit. ad hunc modum incipiens : κατεστρώθη έν τφ κγ’ κεφ. του παρόντος τίτ., εχον
Sancimus, Ut quoties opus fuerit ordinare episco- κατά τάς Αρχάς ούτως * Θεσπίζομεν δσάκις χρεία
pum. De eo autem, qui episcopus ordinandus est, γένηται χειροτονηθηναι έπίσκοπον, ταύτα ρητώς
illud Caput ex parte haec diserte dicit : Sed quod έν μέρει. 'A)X είδότης αύτους τη; ορθής **ί **θ-
sciant ipsos rectae et catholicae fidei, ac honestae ολικής πίστεως, *αί σεμνού βίου καί υπέρ τδ λ’ έτος
Vitae esse, et supra trigesimum aetatis annum, bos είναι τούτους έπελέξαντο. 'Αναιρεί γουν τοιαύτη νεα-
elegerint. Abrogat igitur haec novella, quantum ad ρά δσον είς τούς χρόνους του έπισκόπου την ρκγ*
aetatem episcopi [attinet] novellam 123. νεαράν.
Aliud scholium. Ex praesenti 28 cap. ac in eo B Έτερον σχόλιον. Σημείωσαι δτι άπδ του παρ-
ecriptis, didicisti aetates ordinandorum. De iis autem όντος κη’ κεφ. και των έν αύτψ γρχφέντων, έμαθες
qui in imperfecta aetate officia aut dignitates susci- τούς χρόνους τών όφειλόντων χειροτονείσθαι · δτι δε
piunt, repositum est in publicis secretiscdictumDn. χάριν τών λαμβανόντων όφρίκια ή Αξιώματα ατελών
Alexii Comneni semper celebrandi imperatoris, κχτέστρωται εις το δημοσίακον σέκρετον πρόσταγμα
[Tu vero] illud etiam cognosce. Habet [autem] ita τού Αοιδίμου βχσιλέως κυρίου 'Αλεξίου τού Κομνη-
ad Verbum: Multi ubi, ob denuntiatam reipublicae νού. Γίνωσκε καί τούτο Ιχον κατά £ήμ* * Πολλοί
aliquam Utilitatem, aut per ambitionem, qualem* προσαγγείλχντας ωφέλειαν τού δημοσίου τινά ή
cunque dignitatem vel officium aut capere, aut per- τούμενοι κατά φιλοτιμίαν λχοετν, ή Αντχλλάξχι, ή
mutare, aut vendere petierunt: ea in parvos pueros πωλησαι άξίωμα οΐονδήποτε ή δφρίκιον, μεταβιδά-
transferunt.Ne igitur hoc fiat, neque talesimpjne- ζυυσι ταύτα είς πστδχς μικρούς. "Ινα ούν μη τούτο
re [nobis] aut decipere conspiciantur : statuit im- γένηται μηδέ δοκώσι φενακίζειν η Απαεφν οΐ τοιούτοι,
peratoria mea majestas Ut quicunque dignitatem διορίζεται η βασιλεία μου "να δστις λάβη αξίωμα η
vel officium sive propter denuntiationem, Si ve pro* όφρίκιον είτε διά προσαγγελίαν, είτε δι’ εύνοιάν
pier benevolentiam aliquam, sive per commutatio* xtva, είτε κατά έναλλαγην, είτε κατά δωρεάν και
Dem, sive in munus et per largitionem, aut dum q φιλοτιμίαν της βασιλείας μου, ή ψυχικδν αυτής μη
animom nostrum oblectamus, ab imperatoria ma* δέχεσθαι πρόσωπον τύ τιμώμενον Ιλαττον τών η* χρο-
jeslate acceperit: ne [is] quempiam qui honoretur, νων. 'Αλλά πάντες ol διά τάς αύτάς αιτίας η Αξίωμα
viginti annis minorem [in locum suum] admittat, η όφρίκιον λαμδανοντες, Ιστωσαν μείζους τών κ’
Quin omnes quicunque per easdem causas aut di · χρόνων. Οτε δέ ή βασιλεία μου, ού διά τοιαύτην
gnitatem aut officium accipiunt, majores viginti an- αιτίαν, άλλά Αμέσως τιμύση τινά η δωοήσεται όφρί-
nis sunto. Quando vero imperatoria mea majestas κ·.ον τινι, κά> έλάττων $ τών κ’ χρόνων h τιμώμενος,
non propter talem causam, sed nullacausaiuterve* καταστρωννυέσθω ούτως Αναμφιβόλως. Καταστρω-
niente honoraverit quempiam, aut officio donave- θ/,τω ούν τδ παρόν πιττάκιον kv τοΤς τών ύφ' ήμας
rit: tametsi honoratus viginti annis minor fuerit, ci- δεκρέτων χαρτίοις, είς δ^λωσιν της προστάξεως καί
tra dubitationem tamen illi [insignia] insternuntor, οικονομίας της βασιλείας μου, ώς αν ούτως ένερ-
Reponatur igitur prmsens haec tabeilainter chartas γεΐται άπδ τού νύν και έπί τά έμπροσθεν. 'Οφείλει
secretorum nostrorum, ad ostendendam imperandi ol προκεΤσθαι είς το πιττάκιον τού Αμέσως τιμω-
gubernandique imperatoriae meae majestatis ratio- μέ\ου, τδ καταστρωθ^τω, μη κωλυόμενον Απο της
nem, [et] ut hoc modo deinceps in omne futurum γεγονυίας προστάξεως παρά τής βασιλείας μου περί
tempus efficaciam habeat. Debet autem in ejus qui τών τιμωμένων έλαττόνων τών κ' έτών. Καί έστω
citra [causam] mediam honoratur, tabula adjici : ^ γνώρισμα τούτο τών Αμέσως, ού εέρηται, τιμωμένων
Insternitor. [Atque ita] non impedietur per edictum ό>; kv είδήσει τούτου γινομένης τής βχσιύείας μου
de iis qui minores viginti annis honorantur, ab τφ μηνί ’ίχνουχρίψ 'Ινδικτιώνος ιε%, διά τού βασιλέως.
imperatoria mea majestate factum. Ac vero esto hoc signum eorum, qui (ut dictum est) citra cau-
sam mediam honorantur: tauquam imperatoria mea majestas hoc sciverit. Mense Januario indictione
quinta, per imperatorem.
Aliud scholium. Mia quidem [certe] legum hic de Έτερον σχόλιον. Τά μεν αλλα τών κατχστρωθέντων
episcoporum, sacerdotum, diaconorum, atque Sltb- έντχύθα νόμων χάριν τών έπισκοπων, τών Ιερέων, τών
diaconorum cBtalisannisaspersarum [capita] quod διακόνων, καί τών ύποδιακονων περί τών χρόνων της
eadem et canonibus placuerunt, [in republicaj obii- ήλικί*; αυτών, κρατούσι καί k/εργούσιν, δτι και τοΤς
nent atque rata sunt: illud autem de aeta*e lecto- κχνοσι ταύτα έδοξαν.Τδ δε περί της ήλικίας τού '/ρονου
rum qua de causa non obtineat, non video. Ta- τών Αναγνωστών όπως ούκ ΙνεργεΤ, Αγνοώ · τού γάρ
metsi enim lex dicat, octodecim annorum lectorem νομού λέγονττς ιην γρονων όφείλειαν είναι τον άναγνώ
1013
NOMOCANON. — TIT. I, CAP. XXIX-XXX. 1014
στην, σήμερον σφραγίζονται άναγνώσται κληρικοί
έ;αετεΤς, Κάτι ό* 8τε καί χρίετε Τς. 'Ανάγνωθι ούν τύν
ιδ’ και ιε’ κανόνα τής συνόδου κχθαιρέσει καθ-
υποβάλλοντα τους χειροτονουντας διακόνους καί υπο-
διακόνους προ συμπληρώσεως του κε' χρόνου αυτών,
ώιαύτως και τους ιερείς πρύ του λ* χρόνου. Οί δέ
λέγοντες μή βλάπτεσθαι τους σφραγιζομένους άνα-
γνώστας πρύ συμπληρώσεως του ιη’ χρόνου τής ηλι-
κίας αυτών διά το μή μεμνήσθαι καί τούτων τούς
κανόνας κακώς λέγουσιν. "Ενθα μεν γάρ ούδέν τι
οί κανόνες διορίζονται, ύφείλομεν τοΤς νόμοις άκολου-
θεΐν, ή !κ των δμοίων τέμνειν τά δμοια.
ΚΕΦΑΛ. Κθ\ — Περί ποιήσεως χωρεπισκόπων,
καί πότε, καί πώς πρόσφέρουσιν ή μεταδιδόασι,
καί τίνας χειροτονούσιν ή ου.
Συνόδου 'Αγκυρας κανών ιγ' * συνόδου Νεοκαισα-
ρείας κανών ιγ' · συνόδου 'Αντιόχειας κανών ι' · Βασι-
λείου έκ τής προς τούς χορεπισκόπους έπιστολής.
ΚΕΦΑΛ. Λ*. — Περί του ζ’ καί μόνους είναι
διακόνους, κίν ή πόλις μεγάλη ή.
Συνοδου Νεοκαισχρείας κανών ιδ’ · συνοδου ζ"’,
κανών ιβ\
Κείμενον. *Β α’ διάτ. του α’ τίτ, τών Νεαρών,
κ. τ. λ., usque ad ψάλται κε', θυρωροί σε*.
Σχολιον. ’Β α’ διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ζ"*, τούτο δε το κεφ. αυτής
ουκ έτέθη εις τά Βασιλικά, τού αυτού δέ τίτ. ή θ'
διάτ. έστί νεαρά 'Ιουστινιάνειος γ* κειμένη kv βι-
υλίψ τών Βασιλικών γ*, τίτ. β*, κεφ. α’, Οεματι προ-
τελευταίψ, ούτως εχοντι · '’ϋστε θεσπίζομεν μή περ-
αιτέρω μέν ξ* πρεσβυτέρων κατά τήν Μεγάλην έκ-
κλησίαν είναι, διακόνους δέ αδένας ρ’, καί μ* θη-
λείας, καί ύποδιακονους άναγνώστας δέ ρι\ και
ψάλτας κε*, ώς είναι τον άπαντα άοιθμύν τών εύλα-
βεστάτων κληρικών τής Μεγάλης 'Εκκλησίας υκε’
προσώποις, καί ρ’ πρύς τούτοις τών καλουμένων πυ-
λωρών, και ή ι* διάτ. τού α* α’ τίτ. τών Νεαρών εστι
νεαρά 'ιουστινιάνειος ι^* κείμενη kv βιβλίφ γ' τών
Βασιλικών τίτ. γ’, κεφ. α*, θ και άνάγνωθι εΐ θέ-
λεις ού κατεστρώθη γάρ ένταύθα διά τύ παντε-
λώς άχρηστήσαι. Ού μόνα δε τά τού τοιούτου
νομού ήχρήστησαν, αλλά και τά τής 'Βρακλείου
νεαράς τής μνημονευόμενης έν τψ παροντι συν-
τάγματι καί Ιδέξχτο άπύ συνηθείας άριθμύν κλη-
ρικών ή 'Εκκλησία δχερον διά τήν τών πραγμά-
των άνωμχλίχν. Ούδενί γάρ ήγνόηται ώς εΐ μή το
έλεος τού κραταιού και άγίου ήμών βασιλέως, καί
τού αγίου βασιλέως ήμών και πατρύς αυτού προ-
έφθχσεν εις τή* Μεγάλην έκκλησίαν ώς καί παντα-
χού εις ολίγον παντάποσον %α περιέστη δ τών κλη-
ρικών άριθμύς διά τήν τών πραγμάτων στενοχώριαν.
Διύ καί αυτών μέν ύπερεύχεσθαι χρεών, ταΤς δέ
περί τού άριθμου τών κληρικών παλαιοτέραις νομο-
Οεσίαις μή προσέχειν, άρκετον γάρ εΐ τή μακρφ
συνηθείφ έπόμεθα, καί κατά ταύτην ποιούμε ν.
, esse debere: insigniuntur tamen hodie lectorum
clericorum [titulo], qui sex annorum, et interdum
etiam trium [tantummodo] sunt. Lege igitur 14 et
15 canones concilii sexti,qui remotioni subjiciunt
eos, qui diaconos aut subdiaconos ordinant ante
completum vigesimum quintum [aetatis] ipsorum
annum : aut sacerdotes ante trigesimum annum.
Qui vero dicunt non peccari, si lectores ante com-
pletum duodevigesimum aetatis suae annum insi-
gniantur, quod ipsorum canones mentionem nou
faciant, male dicunt. Ubi enim canones nihil de-
terminant, sequi debemus leges, et similia ex si-
milibus dedicere.
CAP. XXIX. — De creatione episcoporum , qui
episcopis subsunt, et quando, et quomodo offerunt ,
aut communicent , et quos ordinent , aut non.
Concilii Ancyrani canon 13, concilii Neocaesa-
riensis canon 13, 14; concilii Antiocheni canon
10 ; Basilius ex epistola ad episcopos ipsi sub-
jectos.
CAP. XXX. — Ut septem duntaxat diaconi
sint , etiamsi civitas magna sit.
Concilii Neocaesariensis canon 15 ; concilii
sexti canon 12, 16·
Textus. Const. 1, tit. 1 Novellarum, etc., tis-
que ad ostiarii septuaginta quinque, utpag . 555.
Scholium. Const.l ,tit.1 Novellarum, est novella
Justiniani 6. Hoc autem ejus caput non est posi-
tum in Basii. Ejusdem vero tit.const.9,est novella
3 Justiniani pasita [que est] in lib. Basii. 3 tit. 2,
cap. 1, themate penultimo, quod sic habet : Qua-
propter sancimus, ne quando in Hagna ecclesia
ultra sexaginta presbyteros, diaconos vero mares
centum, feminas quadraginta, et subdiaconos no-
naginta, lectores autem ultra centum et decem,
cantores ultra viginti quinque exsistant : ut uni-
versus reverendissimorum clericorum Majoris ec-
clesiae numerus in quadringentis viginti quinque
personis, et centum praeterea ostiariis (ut vocant)
consistat. Etconst. 10, iit. 1 Novellarum, est no-
vella Justiniani 16, posita [que esi) in Basii, ni,
tit. 3, cap. l,quod etiam legas, si visum sit. Quia
enim omnino in usu esse desiit, hic non inseritur.
Neque vero haec lex sola in usu esse desiit, ve-
rum etiam Heraclii novella, cujus in praesenti ca-
pite mentio fit. Propter rerum namque inaequali-
tatem Ecclesia ex consuetudine numerum cleri-
corum alium suscepil.Nemo enim non novit quod
nisi misericordia optimi atque sancti imperatoris
nostri, ejttsque patris [similiter] sancti nostri im-
peratoris.Magnae Ecclesiae succurrisset, clericorum
numerus propter rerum angustias in exiguam
omnino quantitatem, ut ubique [locorum] reda-
ctus fuisset. Qiiamobrem pro illis [Deus] precan-
dus est, veleribusque de clericorum numero legis-
lationibus non auscultandum. Sufficit enim, si
longam consuetudinem sequamur, ac secundum
illam faciamus.
1015 ΡΗΟΤ1Ι PATRIARCHAE CP. 1016
CAP. XXXI. — Quinam clerici ecclesiasticive i
ordinis sini .
Concilii Laodiceni canon 24.
Textus. Const. 2 tit. 14. Novellarum, presby-
teros, diaconos, lectores, caniores, clericos [esse]
dicit. Quin exorcistarum etiam et ostiariorum
const. 6, tit. 3, lib. 1 cod. meminit.
Scholium. Const. 2, tit. 1 Novellarum, est
novella Justiniani 123, posita [que est] in lib.
Basii. 3, tit. 1, cap. 42, quod tale quiddam,
quale cap. 31 in textu dicit, non complectitur.
Tradit autem haec, in haec verba : Presbyteri
autem et diaconi, nec non subdiaconi, et
lectores, ac cantores, quos omnes clericos ap-
pellamus, ut res quocunque modo ad ipsorum ;
dominium devolutas sub potestate sua habeant
ad instar castrensium peculiorum, praecipimus :
ut et donare eas possint, et de his testari tametsi
sub potestate parentum sint. Ita tamen, ut ho-
rum filii, aut his non subsistentibus, parentes
eorum legitimam portionem ferant.
Const. 6, tit. 3, lib. i cod. posita est in lib.
Basii, in, cap. 5 ; verum exorcistae omissi sunt
in repurgatione ; habet enim illud caput hunc in
modum : Omnis clericus usque ad ostiarios a
personalibus excusator muneribus. Atque haec
quidem hoc modo. Interim etiam scias, quod
hodie Ecclesia alios agnoscat osiiarios. Quaprop-
ter non iis quae de his scripta sunt, sed invete-
ratae consuetudini est, obtemperandum. Clerici
autem etiamnum hodie illi vocantur, quos 42
cap. tit. 1, lib. 5, enumeravit, quod et superius
partim insertum est.
Ex praesente hac,eaque sola lege constat, non li-
berari quemquam apatria potestate, eo quod in cle-
rum asciscitur.Quod vero [dicitur] clericum patriae
potestati obnoxium, pleno dominiialqueususfruc-
tusjure ad instar castrensium peculiorum habere
resquocunque modo ipsi acquisitas; |id| ne intelli-
gas de iis quae ipsi ex legatis, haereditatibus, vel do ·
nationibus obvenere, quae peculia profectitia vel
adventitia appellantur : sed de iis inodo, quae ipsi
occasione clericatus accessere. Ita enim illud, Quo-
cunque modo, intelligendum est. Nam a praesente
lege leges de peculiis non evertuntur. Quare tero
etiam 35 canonem concilii Carlhaginensis, qui de
rebus quae clericatus occasione ad clericos devol-
vuntur,et quao ab ipsis in testamentis relinqui de-
bent, diversum quiddam ab hac praesente docet.
Existimo enim canonis [praescriptum ] pnelatum iri,
quanquam id non faciat mala consuetudo· Atque
hatequidem debonisclericorum, atque patria potes-
tate in ipsos.Porro patriarchaeConstantinopolitani,
[ejus] que solius magistratuum insignia, patria po-
testate clericos liberant, Qua de re lege qua) in cap.
36 praesentis tit. a nobis scripta sunt. Episcopatus
vero dignitas in ipsa confestim ordinatione a patria
ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. — Τίνες είσι κληρικοί ή της έκ-
κλησιαστική; τάξεως.
Συνόδου Λαοδικείας κανών κδ*.
Κείμενον. *Η β' διάτ. του α’ τίτ. των Νεαρών
κληρικούς λέγει, πρεσβυτέρου;, διακόνους, υποδια-
κόνους, άν χγνώστχς, ψάλτας, ή μέντοι ζ"* διάτ. τού
γ’ τίτ. του α’ βιβλίου του κώδικός, καί έξορκιστών
και πυλωρών μέμνηται.
Σχόλιου. Π β* διάτ. του α τίτ. των Νεαρών έστι
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ*, κείμενη έν βιολίψ τών
Βασιλικών γ’, τίτ. α’, κεφ. μβ', τοιούτον μεν οΤον
έντδς .φησι, τδ λα* κεφ., μη περιέχοντι, διαλαμοά-
νοντι δε ταύτα £ητώς · Τους δε πρεσβυτέρους, καί
διακόνους, κάΐ υποδιακόνους, και άναγνούστας, καί
ψάλτας ους πάντας κληρικούς καλούμεν, τά πράγματι
άιρ* οίουδήποτι τρόπου εις την αυτών δεσποτείαν περι-
ελθόντας ύπδ τήν Ιδίαν ’έχειν εξουσίαν προστάττομεν
καθ’ ομοιότητα τών στρατιωτικών πεκουλίων ώστε
δύνασΟαι αύτούς καί δωρεΤσθαι κατά νόμους καί
έπ’ αύτοΤς διατίθεσθαι. Εΐ δε καί ύπο την τών γονέων
είσίν εξουσίαν, ουτω μέντοι ^ε ώστε τούς τούτων
παΤοας, ή τούτων μή ύπόντων τούς γονεϊς αυτών τδ
νόμιμον μέρος κομίζεσθαι.
*Η διάτ * τού γ* τίτ. τού α' ββλίου τού κωδικός
έτέθη έν βιβλίφ γ* τών Βασιλικών τίτ. γ’, κειρ.ε'.Πλν
τδ περί τών έξορκιστών παρελείφΟη έν τη άνακαθάρσει.
’Έχει γάρ ουτω το κεφ. Πας κληρικός άχρι και τών
όστ·αρίων, προσωπικών έςκουσσατευέσΟω λειτουργιών.
Και ταύτα μέν ουτω. Συ δε γίνωσκε δτι άλλους σήμερον
έπιγινώσκει ή Εκκλησία όστιαρίους καί πυλωρούς,
, διδ ούκ όφείλομεν προσέχευ τοΤς περί τούτων γε-
γραμμένοις, άλλά τη κρατούση συνηθεί^. Κληρικοί
δέ έκεΤνοι καλούνται και σήμερον ους τδ μβ’ κεφ.
τού α* τίτ. τού γ’ βιβλίου άπηριθμησατο, δπερ καί
κατεστρώθη έν μέρει άνωθεν.
Σημείωσαι. ’Απδ τού παρόντος νόμου και μόνον
άναφαίνεσθαι το μη άπολύεσθαι έκ τής ύπεξουσιότη-
τος διά το κληρωΟήναι. Τδ δε έχειν ύπεςούσιον κλη-
ρικδν τά άφ’ οιουδήποτε τρόπου έπικτηθέντα αύτψ
πράγματα κατά δεσποτείαν και χρήσιν καθ’ δμοιότητα
τών στρατιωτικών πεκουλίων μή έκλαβού, και είς τα
άπδ ληγάτων ή κληρονομών ή δωρεών περιελΟόντα
αύτοΤ; τά και λεγόμενα πεκούλια άπροσπόριση.
’Αλλά εις μόνα τά προφάσει τού κλήρου έπικτηθένΐχ
αύτοΐς. Ουτω γάρ έκληπτέον τδ άφ’ οίουδήτινος τρό-
>που, οτι ουδέ άνετράπησαν υπό παρόντος νόμου, οί
περί τών πεκουλίων νόμοι. Ζήτει δέ καί τον λβ* κα-
νόνα τής kv ΚαρΟαγέννη συνοδου έτερον τι διδάσκοντα
παρά τδν παρόντα νόμον γ άριν τών προφάσει τού κλή-
ρου περιελΟόντων πραγμάτων εις τούς κληρικούς και
χάριν τών ένδιαθήκοις καταλιμπάνεσθαι ό^ειλοντων
ύπδ τούτων πραγμάτων · νομίζω γάρ ώς προτιμη-
θήσονται τά τού κανόνος κάν άπδ συνηθείας τούτο ου
γίνεται. Και ταύτα μέν χάριν τών πραγμάτων τών
κληρικών, καί τής ύπεξουσιότητος αύτών τά δέ του
Κωνσταντινουπόλεως και μόνον άρχοντί/.ια άπολίουπ
τής ύπεξουσιότητος τού; κληρικού;, και άνάγνωΟι τα
περί τούτου παρ' ήμών γραφέντα είς τδ λζ” κεΰ.
τού παρόντος τίτ. Τδ δέ άξίωμα τής έπισκοπής άπε-
1017 NOMOCANON. - TIT. I, CAP. XXXI-XXX1V. 101S
ναθεν Απαλλαχτεί τους χειροτονούμενους έκ της ύπε- A potestate liberat, quemadmodum hoc etiam Ul
ξουσιότητος, καθώς καί τα περί τούτου έν τφ αύτψ κεφ. eodem capite latius demonstravimus,
πλαχύτερον παρεδηλώσαμεν.
^Ετερον οχόλιον. Σημείωσαι. *0 μεν οονθεμενος Aliud scholium. Patriarcha, qui Domocanonem
το νομοχάνονον πατριάρχου μέλλων διδάξαι τίνες είσί composuit, docturusquinam sint clerici, [lectorem]
κληρικοί παρέπεμψεν αύτο είς τον κδ* κανόνα της mox remisit ad caoonem 24concilii Laodiceni, qui
έν Λαοδικεΐφ συνόδου συναριθμούνιχ τοτς χληριχοΤς clericis etiam monachos connumerat. Egoveronon
καί τους μοναχούς. Έγώ δε ούκ Αφίστσμαι ών έγραψα recedo ab iis quie in canonem 14 concilii Septimi
είς τόν ιδ’ κανόνα τη; ζ* συνόδου, καί άνα ταυεα. scripsi, quae lege. Quio scriptis adjicio, quod si
ΠροσείΟημ* δ* τοΐς γραφεΐσιν καί ταύτα, δτι εί δοθή concedatur per solam tonsionem monachos fieri
Απδ μόνη; τής άποκάρσεως άναγνώστας είναι τούς lectores, citra distinctionem quicunque monachi
μοναχούς Αδιαστίκτω; τα τών αναγνωστών ένεργή- tonsi, quae lectorum [propria) sunt, facient : ta-
σουσι πάντες μοναχοί άποκεκαρμένόι κ£ν παρά metsi a monachis sacerdotibus, qui |monasterio-
μοναχών Ιερέων Απεκάρη*αν μήτε ήγουμένων rum] praesules non sunt, neque ab episcopo [ton-
οντων, μήτε Από έπισκόπου λαβόντων το ένδό- dendi] facultatem acceperunt, tonsi sint: quod ab-
σιμον, δπερ ατοπον καί γυναιξί δε μοναχαΤς τούτο g Surdum est. Imo vero mulieribus monachis hoc
το δίκαιον έπιφιλοτιμηΟήσεται διά τήν άπό/αρ- jus propter tonsionem etiam indulgeri debebit,
σιν, 3περ έστίν έπί πλέον στοπώτατον. Μή γούν quod longe absurdissimum est. Ne igitur auscultes
πρόσχτ^ς τή κακή συνηθείφ, ζήτει δε τήν διάλυσιν. malae consuetudini, sed correctionem quaeras.
ΚΕΦΑΛ. AB' — Περί τού μή χειροτονεΤσθαι CAP. XXXII. — Ne Ordinetur y cujus UXOf
ούτινος ή γυνή έμοιχεύβη, κ*ί feav γυνή κληρικού adulterium commisit , et si clerici uxor adulte -
μοιχευΟή. rium commiserit.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών n*. Concilii Neocaesariensis canon 8.
Κείμενον. Καί δ πολιτικός νόμος κ. τ. λ., usque Texitis . Etiam lex civilis ete , usque ad no-
ad (3επουδίου ρλδ1 νεαράς. ^ vellae 1 34 de repudiis, utpag. 555.
Σχόλιον. *0 θ’ τίτ.τού θ’ βιβλίου τού χώδικος έτέθη Scholium. Tit. 9 lib. IX cod. positus est ID
Iv βιβλίψ ξ’ τών Βασιλικών τίτ. λζ’ κεφ. μβ\ τούτο lib. Basii. LX, tit. 37, cap. 42. HoC Vero caput
δε το κεφ, παρελείφθη * ή ρλδ* νεαρά τού Ίουσχι- omissum est .Novella [autem] Justiniani 134 posita
νιανού έτέθη έν βιβλίψ κη* τών Βασιλικών τίτ. ζ*, e$t in lib Basii. xxviii, til.7,cap.1, themate 7, quod
κεφ. α’, θ’, να’, τίτ. ζ’, έν μέρει ούτως έχοντι · τήν pro parte ita habet : Mulier vero quae adulterium
μοιχευθεΐσαν γυναίκα ταίς προσηκούσαις ύποβαλλο- q commisit, competentibus Subdita poenis, in mo-
μένην ποιναΐς έν μοναστηρίψ έμβάλλεσθαι, καί εί μέν nasterium conjiciatur; atque si maritus intra
εισω διετίας δ άνήρ αυτήν άναλαβεΐν βουλτ,θείη ές- biennium eam recipere voluerit, damus ei hujus
ουσίαν αύτψ διδόαμεν τούτο ποιεΤν, καί συνοικεΤν agendi licenliam,ul et in matrimonio eam habeat,
αυτή μηδένα κίνδυνον έντεύθεν έλαβουμένψ, μήτε neque ullum ex boc revereatur periculum: matri-
διά τών έν μέσψ γινομένων καταβλαπτομένου τού monio quoque per ea quae medio tempore facta
γάμου, καί ταύτα μέν φησιν δ πολιτικός νόμος. Καί sunt, non laedendo. Atque haec quidem civilis lex.
έχε τά τή; νεαράς ταύττ,; έπί τών λαϊκών, δ γάρ Intellige vero hanc novellam de laicis. Ecclesias-
έκκλησιαστικος νόμος ήτοι δ V κανών τή<» έν Νεοκαι- tica namque lex, sive canon 8 concilii Neocaesa-
σαρείφ συνόδου ούτε τον άνδρα τή; μοιχευθείση; riensis, neque marilura mulieris adulieraB ad sacer-
γυναικδς είς υπηρεσίαν Ιερατικήν παραχωρεί έρχεσθαι, dotale ministerium devenire, neque sacerdotem
ούτε τον Ιερέα τδ* σύζυγον τής μετά τήν χειροτονίαν maritum mulieris, quae post [ipsius] ordinaiionem
μοιχευθείση; παραχωρεί καί αύθις εΐ*αι ιερέα, αλλά adulterium commisit deinceps sacerdotem esse
Αναγκάζει τούτον απολύσαι τήν μοιχευθεΤσαν γυναίκα sinit : sed hunc uxorem adulteram, SI modo sa-
αύτού, el θέλει τέως ίερατεύειν. cerdolio fungi velit, repudiare cogit.
ΚΕΦΑΛ. ΛΓ'. — Περί τού μή χειροτονεΤσθαι ^ CAP. XXXIII. — Ne clericus in Uberum mt-
κληρ^ον Απολελυμένως, Αλλά πάντως είς έκκλησί ας, nisterium , sed omnino in [certam] ecclesiam aut
η μοναστήρια. monasterium ordinetur.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ"\ Concilii Chalcedonensis canon 6.
ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. — Περί περιοδούντων, καί τών CAP. XXXIV. — De circuitoribus , et OiCOrum
έν ταίς χώμαις έκκλησιών. ecclesiis .
Συνόδου Λ αοδικείας κανών νζ*. * Concilii Laodiceni canon 57.
Κείμενον. Η ια’ διάχ., τού γ’ τίτ. τού α* βιβλίου, TcxtUS. Const. 11, tit. 3, lib. I, dicit, etc., usque
λέγει, κ. τ. λ., usque ad ύποκαςαστάτων λειτουρ- ad per dominos compellantur, ut pag . 558.
γείν.
Σχολιον. *H ια’ διάτ. του γ’ τίτ. τού κώδικο; Scholium. Consiil. 11 , tit. 3, lib .1 cod.posila est
έτέθη *1ς βιβ. γ* τών Βασιλικών, τίτ. γ *, κεφ. ζ"', in lib. Basii. 3, cap.6, quod sic habet : Ex eodem
ούτως έχον 'Ες αυτή; τή; κό>μη; έν ή έστιν ή έκκλη- vico, in quo est ecclesia,secuQdum proportionem
PHOTII PATRIARCHAE CP.
1020
1οι0
loci judicio episcopi clerici ordinantor: ac propri- A σία κατά άναλογίαν τών τόπων κληρικοί χρίσει τού
am capitationem agnoscunto. Constit. 1 6 ejusdem έπισκόπου ^ειροτονείσθωσαν, καί την οίκείαν έπι-
tit.et lib. in Basii. non esi posita. Constit. autem 2, γινωσκέτωσαν κεφαλιτιώνα. *H ις9 διάτ. τού αυτού
tit.l Novellarum, est novellaJustinianH23, posita- τίτ. καί βιβλίου ούκ έτέθη είς τα Βασιλικά. Β δέ
queestin lib. Basii. ΙΠ,ΐίΐ.^ ,cap. 38, quod Sichabet: β* διάτ. του a* τίτ. των Νεαρώνέστινεαρά’ίουστι-
Ascriptitiosveroinbissolispossessionibusquarum νιάνειος ρκγ’, και έτέθη εις βιβλίον τών Βασιλικών
ascriptitii sunt, clericos citra voluntatem domino- γ’, τίτ. α’, κεφ. ληι, ούτως Ιχον Τούς έναπογράφους
rum fieri concedimus : ea tamen conditione. Ut έν αύταΤς μόνον ταΤς κτήσεσιν έν αΐς είσιν έναπό-
clerici facti nihilominus impositam sibi agricola- γραφοι, κληρικούς και παρά γνώμην τών δεσποτών
tionem adimpleant. Scias autem, quod haec novella, γίνεσθαι συγχωρούμεν, έφ’ ψ μέντοι ώστε κληρικούς
quae de ascriptitiis [tractat] aliter habuit, prius* αυτούς γινομένους την έπικειμένην αύτοΤς γεωργίαν
quam componeretur corpus Novellarum, et aliter πληρούν. Πλήν γίνωσκε δτι αυτή ή νεαρά η περί τών
in corpore scripta, et in Basii, transposita est, έναπογράφων άλλως είχε προ τού συντεθήναι τύ
Antea enim et capitationis (quod etiam capita πλάτος τών Νεαρών, και άλλως έγράφη είς το πλά-
Latinis dicitur) mentio facta, et ascriptitios per τος, καί μετετέθη είς τά Βασιλικά · πρότερον μεν
substitutos ruralia officia exsequi [debere] statu- BY*P καπιτιώνός τε έμέμνητο ήτοι κεφαλιτιώνος, δτι
tum fuerat. In corpore vero [Novellarum] alterum καί καπίτους ή κεφαλή κατά Λατίνους λέγεται, καί
ipsorum (de capitatione nempe) non est positum, δι* ύποκαταστάτων λειτουργεΤν τούς έναπογράφους
Quapropter etiam quantum ad capitationem sive διωρίζετο. Είς δέ τύ πλάτος καί είς τά Βασιλικά το
canonarium [tributum] attinet, ad legem superius h έξ αυτών ήτοι της κεφαλιτιώνος ούκ έτέθη. Διύ
insertam, atqueinlib.lll, cap. 6, positam : quan- καί όφείλεις προσέχειν χάριν μέν της κεφαλιτιώνος
tum vero ad ascriptitios, ad canonem 57 Laodiceni ήτοι τού κανονικού τψ άνωθεν καταστρωθέντι νόμφ
concilii, et novellam Justiniani 123, sive caput 38, καί κειμένψ έν βιβλίφ γ’, τίτ. γ’, κεφ. ζ"*, χάριν
tit. 1 lib. III Basii· quod itidem superius insertum δέ τών έν απογράφων τψ νζ’, κανόνι τής έν Λ*ό-
est,te referre debes.De canonario autem [tributo], δικείς συνόδου, xg τή ρκγ*. ’ίουστινιανείψ νεαρ|,
et consuetudinibus quae pro ordinatione dantur, ήγουν τψ λη’ κεφ. τού α' τίτ. τού γ* βιβλίου
huc usque [in republicaj vim habet aurea bulla τών Βασιλικών, τώ και άνωθεν καταστρωθέντι.
celebris istius imperatoris Isaaci Comneni, quae Χάριν δέ τού κανονικού, καί τών υπέρ χειροτονίας
partim ita habet : Statuit vero imperatoria mea διδόμενων συνηθειών, ένεργετ μέχρι τού νύν χρυσό-
majestas, Ut etiam in ordinatione sacerdotum et βουλλον τού αοιδίμου βασιλέως Κυρίου ’ΐσαακίου τού
canonariis [tribulis! \etus forma auctoritatem ob-Q Κομνηνού ούτως εχον έν μέρει * Τυποΐ δέ ή βασιλεία
tineat: et nihil in ordinatione episcopus qui ordi- μου, καί έπι τη χειροτονίς τών Ιερέων, καί έπί τψ
nat, amplius accipiat, quam praeaestimatae monetae κανονικψ τύν παλιών ένεργετν τύπον, καί μηδέν έπί
imperatoriae meae majestatis septem aureos num- τή χειροτονίς λαμβάνειν πλέον τύν χειροτονούνε
mos duntaxat: unum videlicet, quando ordinandum τούτον έπίσκοπον, άλλ* ή μόνα τά ζ* χρυσά νομί-
faciat simplicem papam sive lectorem ; tres, σματα τής προτιμωμένης χαραγής τής βασιλείάς
quando ordinat diaconum ; alteros tres, quando μου, ήγουν εν μέν δτε ποιεί αύτύυ λιτύν παπάν ήτοι
Sacerdotem sive presbyterum perficit, SIC similiter άναγνώστην, τρία δέ δτε χειροτονεί αυτόν διάκονον,
pro canonario [tributo] a vico triginta infumibula καί ετερα τρία οτε πληροί αύτύν Ιερέα, ήτοι πρεσβύ-
habente, similem aureum unum, argenteos duos, τερον. Ωσαύτως καί όπέρ τού κανονικού άπο τού
arietem unum, hordei modios sex, vini mensu- εχοντος χωρίου λ* καπνούς, νόμισμα εν χρυσού δμοιον,
ras sex, farinae modios sex, gallinas triginta: a vrco άργυρά δύο, κριόν ένα, καρπύν μοδίους Ις, οίνου
vero qui viginti infumibula habet, aurei bessem, μέτρα e;, άλεύρου μόδια Ιξ, καί ορνίθια λ*, άπύ δε
pro duobus argenteis argenteum [unum], agnum τούέχοντος κ* καπνούς, τύ δίμοιρον τού νομίσματος,
dimidiatum, hordei modios quatuor, vini men- καί αντί τών δύο άργυρών άργυρούν α’ μέσαρνον Εν,
suras quatuor, farinae modios quatuor, et gallinas καρπόν μόδια δ’, οίνου μέτρα δ*, άλεύρου μόδια δ’,
viginti : a vico denique qui decem infumibula καί ορνίθια κ* · άπύ δέ τού Εχοντος ι', καπνούς χω-
babet, argenteos quinque, agnellum unum, hordei ρίου, άργυρά ε’, άρνα δν, καρπύν μόδια β’, οίνου
modios duos, vini mensuras duas, farinae modios μέτρα β* αλεύρου μόδια β’, καί ύρνίθια ι\ Καθώς
duOS,et gallinas decem : quemadmodum [haec] in καί έν τοΤς σιχίλλοις τών παλαιών πραιτόρων άνα-
veterum Actuariorum sigillis etiam perscripta γράφονται, καί ή σύμφωνος καεάθεσις τών όλων
sunt. Atque [haec quidem dandarum] specierum θεματικών παρέστησε τή βασιλείς μου. Σύν τψ τοι-
conveniens ordinatio imperatoriae meae majestati ούτψ δέ χρυσοβούλλψ τυπικώ γέγονε καί σημείωμχ
placuit. Cum hac vero aurea formali bulla eonfe- συνοδικόν /.ατά τήν ιε* τού Νοεμβρίου μηνύς τής ι’,
ctus est etiam 15 mensis Januarii indictionis 10, a ίνδικτιόνος παρά τού άγιωτάτου έκείνου πατριάρχου
sanctissimo illo patriarcha domino Nicolao syno- κυρίου Νικολάου παρακελευόμενον κατά τύ τ«Λθύτον
dalis commentarius, qui jubet, ut seeundum hanc χρυσόβουλλον δίδοσθαι τά κανονικά, καί τά υπέρ
auream bullam canonaria [tributa], ac pro ordi* χειροτονίας.
natione [dari solita] dentur.
1021
NOMOCANON. — TIT. I, GAP. XXXV, XXXVI. 1022
Σημείώσαι. ’Ανάγκαιον δια τα ζητούμενα κανονικά παρά των αρχιερεών, καί μη διδόμενα ίσως, οί πλείους
γάρ των λαϊκών ού διδόασι καλοΟελώς πρύς τους άρχιερεΐς αύτών τά κανονικά λέγοντες τύ ευαγγελικήν
?ημα, Δωρεάν έλάβετε, δωρεάν δότε, ύπερ έστίν άμέτοχον, ουδέ γάρ έστι μισθός xb χάριν άπύ τροφής
διδόμενου τψ άρχιερεΤ.
ΚΕΦΑΑ. ΛΕ*. — Περί του ύπύ τον έπίσκοπον
της πόλεως είναι τούς κληρικούς των πτωχείων,
και μοναστηρίων, και μαρτυρίων.
Συνόδου Χαλκηδονος κανών η*.
ΚΕΦΑΛ. Ας"* = Περί δούλων κληρουμένων.
'Αποστόλων κανών πβ*.
Κείμενον. ’Η λζ“* διάταξις, τού γ’ τίτ., τού α’ βι-
βλίου τού κώδικος φησίν, κ. τ. λ., usque ad ύπεξου-
σιοτητος.
Σχολιον. Ο γ* τίτ. τού α' βιβλίου τού κώδικος
έτέθη έν βιβλίψ γ’ των Βασιλικών κεφ. β*. Ολήν τύ
κεφ. τούτο παρελείφθη είς την Ανακάθαρσιν, κα\
ούκ έτέθη. Ή β’ διάτ. τού a’ τίτ. των Νεαρών έστι
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ. Καί έτέθη είς βιολίον
τών Βασιλικών γ', τίτ. α*, κεφ. λζ', ούτως 2χον, ώς
συνωψίσθη. Το δέ έλευθερούσθαι τούς έναπογράφους
μέρος έστί της αυτής ρκγ’ νεαράς, και έτέθη έν
βιβλίψ γ' τών Βασιλικών τίτ. α’ κεφ. ια*, εχοντι
ούτως · Μετά δέ την χειροτονίαν καί δουλικής έναπο-
γοάφου τύχης τούς έπισκόπους εΤναι έλευθέρους
κελεύομεν, εΐ μη ταξεώτης παρά την προειρημένην
χειροτονηθείη παρατήρησιν. Τούς γάρ τοιούτους τής
έπισκοπής άποκινουμένους τή τάξει άποκαθίστασθαι
κελεύομεν, ?να μη έκ της τοιαύτης τύχης τή ίερω-
σύντ* ύβρις γένηται. Ή μέντοι πα’ 'Ιουστινιάνειος
νεαρά κεϊται είς βιβλίου λα* τών Βασιλικών τίτ. ε*,
κεφ. α', ούτως εχον περί την Αρχήν* θεσπίζομε ν
τούς τε έμβάθμους υπάτους. Καί έφ* έςής παρακε-
λεύεται ή αυτή νεαρά "να πάνςες οΐ Αξιωματικοί καί
οΐ έχοντες όφρίκια άρχοντες αυτεξούσιοι ώσι, καν
τής πατρική; χειρος ούκ Ιφθασαν άπολυθήναι. Ή(
μέντοι θ*, ι* καί ια* νεαρά τού βασιλέως κυρίου
Δέοντος τού Φιλοσόφου παρακελεύονται τύν κληρω-
θέντα δούλον έν άγνοίφ τού δεσπότου, άλλά μην καί
τύν μονάσαντα καί τύν γεγονότα έπίσκοπον άποκαθ-
ίστασθαι τψ προτέρψ δεσπότη. Σύ γούν μαθών άπύ
τού ια’ κεφ. τού α’ τίτλου τού γ* βιβλίου τών Βασιλι-
κών, βτι και δουλικής έναπογράφου τύχης οί έπισκο-
πικψ τετιμημένοι άξιώματι έλευθεριάζουσι, μη έναν-
τιωθής τψ λζ’ κεφ. τού αυτού τίτ. καί βιβλίου, λεγον-
τι, μή άλλως τύν δούλον έλευθερούσθαι κάν κληρωθή,
εί μή παρακολουθήσει καί τού δεσπότου ειδησις,
άλλά κατά τούτο νοεί καί έκείνο τύ κεφ. οί γάρ λε-
γοντες, δτι διά τύ τής έπισκοπής Αξίωμα έλευθε-
ρούται δ δούλος κάν παρά γνώμην τού δεσπότου
έπίσκοπος γένηται, ού καλώς λέγουσιν, 'Ερμήνευε-
ται γάρ το τοιούτον κεφ. άπο τού Ιφ’ έξής κεφ. μιας
γάρ είσι νεαρας καί άμφοτερα, καί πάντως άπο τού
μεταγενεστέρου ήτοι τού λζ* κεφ. τύ προγενέστερον
κεφ. ήτοι τύ ια* έρμηνιυθήσεται. Αί Νεαραί δε τού
βασιλέως κυρίου Δέοντος τού Σοφού, ας καί άνάγνω-
θι μετ’ έπιμελείας, καί τον κληρωθέντα, καί τύν μο-
νάσαντα, καί τον έπίσκοπον γεγονότα δούλον Αποκαθ-
ιστώσι πρύς τήν προτέραν δουλικήν τύχην, Αν έν
Αγνοίφ τού δεσπότου τοιούτου τινύς 6 δούλος άξιωθ^,
Α GAP. XXXV. — Ut ptochiorum , monasterio -
rum, et martyriorum clerici sub episcopo civi -
tatis sint .
Concilii Chalcedonensis cap. 8.
CAP. XXXVI. — De servis qui clerici fiunt .
Apostolorum canon 82.
Textus . Const. 36, lit. 3, lib. i cod. ait, ser-
vum, etc., usque ai quis liberetur, ut pag. 559.
Scholium . Tit. 3, lib. i cod. positus est in lib. iii
Basii, cap. 2. Verumtamen hoc cap. in repurga-
tione omissum, et non positum est. Const. 2 tit. 1
Novellarum, est Novella Justiniani 123, positaque
est in lib. Basii, iii, tit. 1, cap. 37, quod sic ha-
bet, uti in compendio propositum est. Quod vero
i ascripiitii liberentur, pars est ejusdem no7ellae
123, positumque est in lib. Basii, m, tit. 1, cap.
11, quod sic habet : Post ordinationem vero ser-
vili ascriptiliorum fortuna episcopos liberos esse
jubemus: nisi cohortalis praeter praedictam obser-
vationem ordinatus sit. Ejusmodi enim remotos
ab episcopatu cohorti suae restitui jubemus, ne
qua ex tali fortuna sacerdotio oboriatur contume-
lia. Caeterum Justiniani 81 novella posita est in
lib. xxxi Basii, tit. 5, cap. l,quod sic in initio ha-
bet: Sancimus, ut ordinarii consules. Ac deinceps
jubet eadem novella, ut quicunque magis!ratus,
dignitates et officia habet, sui juris sit, tametsi a
patre emancipatus non fuerit. Atqui 9, 10, 11,
imperatoris domini Leonis Philosophi Novellae ju-
i bent,ut qui servus ignorante domino aut clericus,
aut monachus, aut episcopus factus fuerit, is pri-
stino domino restituatur. Tu igitur ubi ex 11 cap.
tit. 1 lib. m Basii, didicisti, servili ascriptitio-
rum fortunae obnoxios, posteaque episcopali digni-
tate fuerint honorati, liberos esse : ne adverseris
39 cap. ejusdem tit. et lib. quod non aliter servum,
tametsi clericus factus sit, liberum fieri dicit, quam
si domini cognitio |ad eam rem] accesserit: sed se-
cundum hoc illud etiam caput intelligas. Siquidem
qui servum, licet praetervoluntatem domini episco-
pum factum, et liberum esse dicunt : non recte di-
cunt.IIoc namque caput ex posteriore capite inter-
pretationem accipit. Etenim[quanquam|ambo ejus-
dem novellae sint, omnino) tamen]a posteriore, nem-
pe37capile,prius,nempel 1 caput, interpretationem
accipiet. Novellae porro imperatoris domini Leonis
Sapientisquas[tu]diligeuterlege,servum clericum
monachum, aut episcopum factum, si ignorantedo-
mino, aliquo horum dignus habitus est, in pristinam
servilem restituunt conditionem. Verum enim ve-
ro postquam novellam 10 ejusdem imperatoris do-
mini Leonis Sapientis inveni (quae olim dominum
ad tres usque annos fugitivum servum mona-
chum factum revocare potuisse; hoc autem tem-
PE'/::; patriarcha c?
1024
f*vre eriu-Λ 4<it : Vnrjt st hi-i
tu U i -c .tAiL.t £fc'i«.7v.<.tr=e tau-
<*r. ;-vre ϋτ^ι^ΛΓ, ia ;r t. :i ί ; prle-
au>*& t-i.xa τ»γ : *eq -e c ,.i «ί·.* Iiutii, ei
L^.';; ;eri'ts ί:ιν>ι a : :. t, ιλτι
4 i *g*x '*ir *υ:.'ο i.cever z . etWi **i
*"/ii ;cicm ; eitra q~a~ ii κ..ΐ'«. ; superi -s
iti^r.ox ^ raasc-". ^enr-xfir-^i.ira
v*>! .rTai^a. %i.i3 r !*r. : f* *. i . e. ir.ve' :ig are p: 3 *e
dirit Qacrirca ei it* v^q/ι e g .r, q.* aSiiiecte
*·-Μ CAe*t;:t.U. Eli*: tero, qu;d -i q* s e>-
vc!!a% ,t;a-B eiter.jar* fslit. 'r.o-.] rxzT.arr. on;-
* u* amL:'.>»u em ir.Ttfrf.i .ri,* sit. E.e^m si, tt
bsec dicit, 4 Lgi:i u .'. tervuT» m'na:Lum
facto m f d ^a<rc * 1 co.t. ; are a l/i e § ■ i g ^ ί : o r d l c ei
conTaria opp^sitkne senum m na'Lvii non in :
fuga exs.tie. tem,!* 1 mav.ie* tum, intra trirtciwin
tanlumrn ,d'* dom.r.av revvob.l : ai \ue si it? nun
fecerit, ab boc eidu :eiur: i Ϊ qu i dx'a J:.s\s.ani
novella intra annum fieri 'debere] statu l. Si haec
ita diserisatque interpreteris, eom ! at un-ur im-
peratorum novell#, praeterquam in so o le*r pore,
quod consolandi damini causa in trienn:um pro-
tenditur. Es Ju*t'niani novella 153 'quiej ut di-
cturo es*y po*;ta Jest] in lib. m Ba-il. tit. I, ac
statui*, nt post ordinationem a servili ascripti; io-
rum fortuna epivopi Iit eri sint : ileraque ex no-
ve'la8f [qurfc|posi*a'psf in lib Basii xxii, tit. 5,
cap. I, quaeque judetut quicunq .e ab imperdlori-
bus, dignitatibus officiisve praefectoriis honorati
fuerint, patria potestate etiam citra patris volun-(
ta(em liberentur [hinc inquam], dixerunt nonnulli,
ecrlesiasticos etiam magistratus, simulatque [di-
gnitate] insigniti fuerint, illustres et e«se et vocari,
ac sui juris fieri : utentes etiam novello oraculo
percelebris imperatoris et apostolorum similis
sancti Constantini ad sanctum Sjlveslrum, qui
tunc Romanus papa erat, misso, quod a nobis in
scolio,cap.l, tit. 8 praesentis cperis insertum esi,
quod sUtuit, ut papa Romanus facultatem habeat
honorandi dignitatibus clericos qui sub ipro sunt,
qualibus imperator sub se constitutos honorat: et,
ut sancta synodus esset qualis imperatoribus se-
natus* ilhlemque legibus si militer a nobis insertis,
quic statuunt, ut Ecclesia Conslanlinopolitana ve-
teris Hotme privilegia habeat. A 'ii vero (contra),
fine novello; St usi, qucc posita est in tit. 5 lib.
XXXI atque haer ad verbum dicit: Palam vero est,
neminem exsistere qui ignoret prae omnibus uti-
que religiosissi mis etiam episcopis ona cum ordina-
tione suae potestatis jus accedere (nam qui om-
nium spirituales Patres sunt, quomodo aliorum ad-
huc potestati sub liti sint?*,as^errre conati sunt, ex
sola episcopali dignitate episcopos a pa'ria pote*
staie liberos esse : non vero etiam ecdesiaslicos
magistral is ex patriarchico sigillo sui juris fieri.
Narn profecto, inquiunt ,hocetiam novellae additum
esset. Verum mihi videtur hos non recte dicere.
Non enim novellum sancti Constantini oraculum,
"'*» ελ τ~.» / <i;ti t?: £cv« SxrttiK
L 'J* Ivy.: 4 » V.: ή χιιγΛι
v* / ».*'*'» z iexrvr-.; n> a^i-
rmi 5/ ri *. * i.t.: r,^ 3e
~'j* xt;i' l'. ΐτίχίϋτ., al
*Λ > V.» r. ι.τι -r.kinici vlorr,» uu
ziici ii1. *:» i» ι>; γιτ:γ. u » 1τ*. r.i τχτι-
»· ^yx*.tr > irruar., ii: ' ι τι *x: t. ·
urr, μη ;*rraAr. r.» ίεττ'τϊ.» u rr^ tx;i-
*;vjr; r.; ' tjr-./.uj xs.;t
t*,; t;.;: i; - ',23/'.*n xi: ιλ'.ι
2^/ i./.j irrir:^/: .ri; χι^ί, ul
i.V-ς i .r.*:'/. r.i se rrr. tt, » i>i-
w» zi^Xiid syi -p/ir,; ijr.j.
i < za. itv .Λί'? r.*; xi;i :*.j lo-
Nvi ’ 4 si ir. u! zk tt,; r/ii-
2t(; »u;i; £ r:; · :·: ττς ίχνί·^ί4»ι·. z;
>2 t^T.^ XAS V.i 'i;. E!, γϊΐ bK iirr, si.1·^ tii
i» oviiy» ιΐ μο>ιη>τι jiiy si tt,;
ε si.fi; ii-TvS s S£T^*n;i ί>χζτ.τιΤ1 χγιτ^κ ες
jhrr-.v.zns/ si·» ;χτ, έ*» ;^τ# 'Jm
kk/* εμ^Χίίζνχε^» ε-»τνς ui>T,; τριετίχς ό οιιχοττ,ζ
χνιχιϋτετϊΐ, τν3το Γ· ·ι^ χν.ττχς χηχλειΛτ,-
ίΕτιι. Το>ο ότιρ ? .^ίτιι έ^τος kvtzi-
τ, ρτΑεΤχχ ’ΐο^τΓ-ττ.ί^ειος νεχρΐ ι’, ύ :rj:i oirw;
ε^ττ,ς χχΐ τναο-.οιτΛτ το*»τχι az τώχ
^ϊΐ'Λεαιν vExpj* 5>»j μο-.oj syj yy.>or> trt χριε"-
τίχ*» o*.*.xv>joivi-j v.i χερ-$χ)ψ:·» xvj «irroiorj axo
sf,; ρχγ' 'ivjTSi^tx-fsVj νεχρίς ττ,ς «ιμεχτ,^. ύς
εΤρτ,τχι έ*» ^'.o/.yy γ* χώ» Βχχιλ'.χώ·», Τ!Τ. a*fxxi Ctopt-
ι ζνχίιτ,ς ·ΐίτχ ττ,*» y£iposo*»txx, xxt οοτ^λιχτ,ς ένχχο·
-;pxpvj τύ/τ,; έ2Γ.Τ40χν>ς έλε,Λέρους εΐ'τχι.
’ιίχ^ύτως χχ: χ-b sr4; xx’ χεχρχ; τής χειμέ*τ4ς έχ
τώχ Βχΐ'λιχ^χ λχ’, ζ·τ , ε’, χε^. χ*, χχ» χχ-
ρχχελε^αένη; χάντχ^ xco; μτ4 τεΟέχχχς χχρχ βχχι-
Aiti»*» χ;·.ώαχχιχ τ4 ο^ριχίοις χρ/οντικοΤς «Γχλλχτ-
τετ6χι τής ΰ-ε;ουχιόττ4το;, κχι ο 'jjx γνώατ4ς *ro-j
χχτρος, είχοχ τινες κι: τν!>ς εχχλτ4χιχχχιχοο; xpy^o>-
τχς ίαχ τψ σ^ρχγιχθτ^χι, χςιωμχπκο^ς είνχι χχι
όνομχζεχθχ: χχ: χύτε;ουχ:οος γίνεχθχι. Χρώμε^οι
οΐ κχι τφ χζρχ τοΟ χο ο·μου ^ιιιλέω; χχι Ιχχχο-
στολου άγ:ου Κωγιτχντ»νςυ ά^ολυθένιι νειρχς Οετιτί-
χμχτι rrpo tin τε πζτιχν *Ρώμτ4ς χγιον Σ'^οεΓΓρο*»,
τφ κχι κχτχχτρωΟένχι πχρ* ήμώ*# ΙςωΟεν τοϋ χ’, χε®.
ζοΰ η* τ'τ. τού πχροντος σ·^τάγμχτος% xxt διοριζο-
^μενω I/ ζκί er* χοε'χς τον πάιιχν *Ρώμης άςιώμχχι
τ:μ^ν τους υπ* χυτόν κληρικοί/ς, δποιοις χχ: & ^χχι-
λευς τιμ? του; υπ* χΰτον? κχι εινχι τήν ίερχν σύν-
οδον ο"χν κχι ττ4ν βχιιλικήν <ιύγκλτ4τον. 'ϋχχύτως
και τοΤς νόμοις τοις κατχστροΛεΤαι πχρ* ήμών,
δμο'ω; χχι διοριζομενοις sysiv τήν *Εχχληχ(χν τής
Κωνιτχντινουπόλεως τχ προνόμιχ τή; ·πχλχιάς *Ρώ-
μη;. ^Ετεροι δε τψ τελεί τής ιεχ* νεχρας ^ρητάμε-
νοι τής κείμενη; έν τψ ε* βιολίφ του λχ* τ·!τ., xxt
λεγούιη; τχΰτχ ρητ»ΰς, Πρόδηλόν δε ώς ούκ εχτιν
ο; χγνοεΤ, προς γε απάντων τοΤς όχιωτάτοις Ιπιχχο-
τ:ο:ς χμχ τη '/είροτονί^ κχι την χΰτεξυυχιόεητχ
προχγίνεχΟχι. Οί γαρ πάντων οντες πνευματικοί
Πχτέρες, πώς δν υπδ την έτέρων εξουσίαν τελοΤεν J
1025
NOMOCANON. - TlT. I, CAP. XXXVII, XXXVIII. . 1026
έπεχείρησαν είπετν άπδ μόνου του Ιπισκοπικού άξιώ- A quod perinde atque imperaioriam majestatem, Ro·
ματος έλευθεριάζειν τους έπισκόπους τής υπεξούσιό- manam Ecclesiam in dignitatibus gloriosam CSSe
τητος. Ού μήν 51 καί τούς έκκλησιαστικούς άρχοντας Statuit, a Justiniani novella abrogatum est. Cum
αυτεξουσίου; γίνεσθαι τής πατριαρχικής σφραγιδος, νβΓΟ episcopalis dignitas ΠΟΠ modo a patriarchis,
ή γαρ α;, φασί, καί τούτο τή νεαρφ προσετέθη, έμοί verum etiam a roetropolitanis conferatur : atque
δε δοκεΐ μή καλώς λεγειν τούτους, ούδε γάρ άνηρέθη hinc [tum] nonnulli ambigerent, num omnes epi-
τδ νεαρδν θέσπισμα τού αγίου Κωνσταντίνου ύπύ scopi Sui juris flerent : Justiniani novella omnes
τής 'Ιουστινιάνειου νεαρας τον διοριζόμενον έπίσης episcopos, etiamsi a patriarchis non ordinentur,
τή βασιλείγ και τήν 'Εκκλησίαν τής 'ρώμης έν sui juris fieri statuit. Unde indubitanter dico illu-
αξιώμασι σεμνύνεσθαι, άλλα τού έπισκοπικοϋ άξιώ- stres esse Magnae ecclesiae magistratus, et debere
ματος διδόμενου μή μόνον παρά τών πατριάρχων, ipsos honorari, tanquam sacrosancti senatus pa-
άλλά και παρά μητροπολιτών, κάντεύθέν τινων Ires conscriptos : [idque] secundum oraculum
άμφιοαλλόντων μή γίνεσΟαι αυτεξουσίους τούς έπι- divi Constantini, et reliqua jura superius comme-
σκόπους πάντας, ή Ίουστνιάνειος νεαρά πάντας morata. Atque hoc [quidem] peculiare privilegium
τούς επισκόπους αυτεξουσίους γίνεσθαι διωρίσατο, est, [solisque] magistratibus solii Constanlinopoli-
κάν μή παρά πατριάρχων χειροτονώντας δθεν καί lana; Ecclesiae per divi Constantini sanctionem
άνενδοιάστως φημΐ άξιωματικούς είναι τούς τής pjdaium estj.Nam aliorum patriarcharum, insuper
Μεγάλης έκκλησίας άρχοντας, και όφείλειν αυτούς et metropolilanorum et episcoporum magistratUg
τιμασθαι ώ; τής Ιερας συγκλήτου λογάδας, κατά το iisdem privilegiis digni non habebuntur,
θέσπισμα τού αγίου Κωνσταντίνου και τά λοιπά νόμιμα τά άνωθεν μνημονευθέντα. Τούτο δε ίδικόν
Ιστι προνόμιον τοΤς άρχουσι τού θρόνου τής 'Εκκλησίας τών Κωνσταντινουπολιτών διά το τού αγίου
Κωνσταντίνου θέσπισμα. Οί γάρ άρχοντες τών άλλωκ πατριαργών προσέτι γε μήνκαίτύν μητροπολιτών καί τών
έπισκόπων τών αυτών προνομίων ούκ άξιωθήσονται.
"Ετερον σχόλιον, Σημείωσαι άπδ τών έ* τψ παρ- Aliud SCholiltm. Ex novellis pracseilli huic 36
όντι λζ"*, κεφ. καταστρωθεισών Νεαρών συνάγαγε και cap.inserlis COl)ige,et dic serVOS prteter volunla-
ειπε, δτι ot παρά γνώμην τού δεσπότου κληρούμενοι tem domini cleriCOS aut etiam episcopos factOS,
δούλοι, ή έπισκοπεύοντες εΐ; τον πρότερον δεσπότην ad pristinum dominum quamvis invitos reverti,
καί άκοντες άντιστρέφονται έκ τής χειροτονίας μή nihilque ex ordinatione utilitatis capere* Dic simi-
ωφελούμενοι, 'ϋσαύτως είπε, δτι ούκ άποοσόιορίστως literdominum hos non indistincte revocare posse,
δύναται ό δεσπότης άνακαλεΐσθαι τούτους, άλλ’ έντύς sed intra triennium. posteaquam rem cognoverit,
τριετίας μετά το λαβεΤν αυτούς ειδησιν τού γεγονό- supputandum. Insuper dic, [quanquam ΙβΧ tradat,
τος ψηφίζομε νης, "Ετι είπΐ δτι τού νόμου λέγοντος interrogatum non contradicentem, sedtacenleiu in
τδν Ιπερωτώμενον, και μή άντιλέγοντα, άλλά σιω- re ipsi lucrosa pro consentiente, damnosa vero
πώντα, κερδαίνοντα μέν άντί συναινούντος παρα- pro negante haberi : in praesenti [tamen] specie,
λαμβάνεσθαι, ζημιούμενον δέ άντι άρνουμένου. 'Επί G scientem ordinationem servi sui et non contradi-
τού παρόντος θέματος, δ είδώς τήν χειροτονία* τού cenlem, tametsi damno afficiatur, pro consentiente
δούλου αύτού καί μή άντιλέγων άντι συναινούντος reputari. Atque est hoc [quidem] speciale propter
λογίζεσθαι, και ταύτα βλαπτόμενος, και εστι τούτο libertatem Denique dic, per solam ordinationem in
ίδικδν διά τήν έλευθερίαν. "Ετι είπε δτι άπδ μόνης episcopum patrisB potestati subditos ab ea liberari:
τής έπισκοπής χειροτονίας ot υπεξούσιοι αύτεξού- non autem [per ordinationem] in qualiscumque
σιοι γίνονται, ού μήν άπδ κληρώσεως οΐασδήτινος. gradus clericum. Insignia vero magistratuum pa-
Γά δέ άρχοντίκια τού πατριάρχου Κω ίσταντινουπό- triarchae Constantino j> olitani , ejusque solius pa-
λεως καί μόνου αυτεξουσίους ποωύσι τούς ύπεξου- triae potestati obnoxios emancipant. Quod Vero do·
σίους. Τδ δε εις τριετίαν παρεκτείνεσθαι τφ δεσπότη mino revocatio ordinati Servi in triennium pro-
τήν άνάκλησιν τού χειροτονηθέντος δούλου άπδ τής tenditur , [id] ex novella imperatoris domini Leo-
νεαράς τού βασιλέως κυρίου Λεοντος τού Σοφού έυτι nis Sapientis [desumptum] est: et quanquam li-
καί κρατεί, κάν έπιβλαβες τή έλευθερίφ ϊατ\, διά τδ bertali grave sit [eique impedimentum afferat],
δίκαιον. propter jus [tamen et aequitatem] vigorem habet.
ΚΚΦΑΛ. ΛΖ'. — Περί διακονισσών, καί δτι, γυνή CAP. XXXVII. — De diaconissis , et QUOd »IU-
ού γίνεται πρεσβυτέρα. pltVr pwsbyteru non fiat .
Συνόδου Νίκαιας κανών ιθ’ · συνόδου Λαοδικείας Concilii Nicaeni canon 19 ; concilii Laodiceni
κανών ia’ · συνόδου Χαλ/ηδόνος κανών ιε’· συνόδου ζ"* canon II ; concilii Chalcedonensis canon 15;
κανών ιδ’. conciti sexti canon 14.
ΚΕΦΑΑ. AH'. — Περ'ι τών διά τής χειροτονίας CAP. XXXVIII. — De peccatis qUCB per ordi-
λυόμενων αμαρτημάτων. nationem remittuntur .
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών θ’. Concilii Neocsesariensis canon 9.
1027
PHOTlI PATRIARCHA CP.
1028
ΤΙΤΛΟΣ B'.
ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΣΕΩΣ, ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, ΚΛΙ ΠΕΡΙ ΙΕΡΩΝ ΣΚΕΥΩΝ, ΚΛΙ ΑΝΑΘΗΜΑΤΩΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ
ΠΑΡΑ ΓΝΩΜΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ ΙΣΤΩΝΤΩΝ ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΑ.
TITULUS SECUNDUS.
DE EXSTRUENDIS ECCLESIIS. DE SACRIS VASIS, ATQUE DONARIIS ET DE CLERICIS
CITRA VOLUNTATEM EPISCOPORUM ALTARIA ERIGENTIBUS.
CAPUT PRIMUM. — De eximendis ecclesiis ,
et dedicatione martyriorum nullus sanctorum
reliquias habentium.
Concilii Carthaginensis canon 6, 83 ; concilii
Nicaeni secundi canon 7, 17.
Textus. In cap. 14, tit. 3, praesentis operis,
etc., usque ad magistratus cogere [debere], ut
pag. 663.
Scholium Const.15,tit.2,lib.i,cod. posita est in
lib.v Basii. tit. 1 .cap. 7, ad eum modum habens, ut
in textu compendiose proposita est. Legas vero 9
cap. tit. 3, lib. v Basii. quod esi novella Justiniani
131, eademque fere statuit, ac proxime sequenti
scholio insertum est.Const. 45, tit. 3, libirod. in
Basii, non est posita, neque vero tu illi inhaereas.
Mense autem Martio indict. 14, facta est [quaedam]
novella sancti nostri imperatoris domini Manuelis
Comneni, quae partim haec statuit: Cum his hoc
etiam, iis quae ante scripta sunt, sanciendo conjun-
gimus. Multi hominesin extremis suis dispositio*
nibus procuratores sive exsecutores eorum quae
praescripserunt relinquunt, iisque Ch. isto, dulci
isto ac mundo salutari nomine, haerede scripto, re-
rum suarum dispensationem atque administralio-
nem injungunt. Hoc autem videntur facere, cum
pauperibussubstantiassuasdividiprsecipiunt.Cum
enim mendicans accipit, astat Christus, ac una cum
illo [dantis] manum vacuat. Quatenus namque , in-
quit,[ipse] uni ex minimis hisce fratribus fecistis ,
mihi fecistis*. Jubemus igitur, ut quando hujus-
modi procuratoriae dispensationes, et in pias cau-
sas distributiones, quae ad animae rectum duc- {
tum, ac pupillorum, senum atque pauperum edu-
cationem, et exhibitionem, tendunt, proponun-*
tur.in his judiciorum prolationes, atque qui hinc
exsistunt inanes temporum decursus, locum non
habeant. Contingit hinc enim, ut defunctorum
animae damnum subeant, et communis omnium
boni utilitalisque causa latae leges commutentur
in contrarium. Tum neque justum |esse] impera-
toria mea majestas judicat, ut qui ordo in reli-
quis judiciis oblinet, |is] etiam in istiusmodi usur-
pari [debeat] : sed ut talium specierum arabi-
* Matth. xxv, 40,
i ΚΚΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΠΤΟΝ. — Περί ποιήσεως έκχλη-
σιών, καί περί καθιερώσεως έκκλησιών χα\ μαρτυρίων
μη Ιχοντων λείψανα αγίων.
Συνόδου Καρθζγένης κανών πγ* ’ συνόδου Νι-
καίας τδ β', κανών ζ*, ιζ\
Κείμενον. 'Εν τφ δ* κεφαλαία* τού γ' τίτ. τού
παρόντος συντάγαχτος, κ. τ. λ. , usque ad Αναγκάζου-
σι ταύτα πληρούσθαι.
Σχόλιον. *Β ιε’ διάταξις του β* τίτ. του α* βι-
βλίου του κώδικος, έτίθη έν βιβλίώ ε* των Βασιλι-
κών τίτ. α*, κεφαλαίφ ζ\ οδτως έχουσα, ώς έντδς
συνωψίσθη. ’Η με’ διάταξις του γ* τίτλου του *’
βιβλίου του κωδικός, ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά, καί
μηδε συ ταύτη πρόσχ^ς, Ανάγνωθι δε τδ Θ* κεφά-
λχιον, του γ* τίτ. του ε* βιβλίου των Βασιλικών μέ-
ρος δν τής ρλχ’ 'Ιουστινιάνειου νεαρά; τά αύτά αχε-
ί δδν νομοθετούν καί καταστρωθεν είς τδ έπιδν κχτα-
βχτδν. Κατά τδν Μάρτιον μήνα τής ιό’ ίνδικτιονος
γέγονε νεαρά του άγιου ήμών αύτοκράτορος κυρίου
Μανουήλ του Κομνηνου kv μίρει τάδε δεξιουσα * Συν
τούτοις καί τούτο θεσπίζοντας τοΐς προγραφεΤσι
προστ'θεμεν * Πολλοί των Ανθρώπων kv τοΤς έπιτε-
λευτίοις αυτών διατάγμααιν, έπιτρόπους ήγουν διοι-
κητάς, των παρ’ αυτών όιορισθέντων χαταλιμπά·
νουαι, καί τούτοις άνατιθέχσι την τών πραγμάτων
αυτών οίκονομίαν τε καί διοίκησιν, τον Χριστδν κλη-
ρονόμον γράφοντας, τδ γλυκύ τούτο καί κοσμοτόριον
όνομα. Τούτο δέ δοκουσι ποιεΤν δι’ ών τοΤς πένησι
τάς περιουσίας αυτών καταμερισθήναι προστχττου-
σι, τού γάρ αϊτού ντος ^κμβάνοντος ΐσταται δ Χριστδς
συγκοιλαίνων τούτη* την χείρα. 'Εφόσον γάρ, φησίν,
ένι τούτων τών έλαχίστων Αδελφών έποιήσατε,
έμοί εποιήσατε. Παρακελευόμεθα ούν δταν έπιτρο-
πικζί τοιαύται διοικήσεις πρόκεινται, καί είς ευσεβείς
αιτίας διανομαι, καί πρδς ψυχικάς οικονομίας, καί
ορφανών Αφηλίκων τε καί πενήτων άναγωγας καί
διατροφάς τείνωσι, μή χώραν εχειν έν ταύταις τους
τών δικαστηρίων ύπερβιβασμούς, καί τάς έντεύθεν
χρονοτριβήσεις, Συμβαίνει γάρ έντεύθεν τάς των
τελευτώντων ζήμιούσθαι ψυχάς, καί τούς έπ* ΑγαΑψ
καί κοινή λυσιτελείς τού παντδς τεθέντας νόμους
είς τουναντίον περιίστασθαι. Ού γάρ δίκαιον κρίνει
ή βασιλεία μου την έπί τοΤς λοιποΤς δικαστηρίοις
i m N0MOCANON. — TIT. II, CAP. t 1030
κρατούσαν Ακολουθίαν, καί έπί τοΤς τοιούτοις πολι- a guitates confestim solvantur, [ila ut] neque libellus
τεύεσθαι, άλλα τάς έπί ταΐς τοιαύταις ύποθέσεσιν detur, et cognitio in tres aut [summum] quatuor
άμφιβοΜας, άπεντεΰθεν λύεσθαι, μή λιβέλλου διδο- dies differatur: nulla judiciaria dilatione introda-
μένου, είδήσεως SI τριημέρου ή καί έπί τέταρτον cenda, quid cuique jure competat, disquiratur:
παρεκτεινομένης, μήτινος γάρ δικαστικής όποθέ- citra omnem dilationem ulraque pars accersatur,
σεως έπεισαγομένης, ή νών προσόντων έκα'στψ δι- atque Utquid juris se habere putet, proponat, exi-
καίων γενήσεται καταξέτασις, κα\ μετακληθήσονται gatur: tumquedemum perbreve tempus in mensem
καί άμφω τά μέρη δίχα τίνος ύπερημερίας, ναι forte [unum] aut etiam alterum extendendum, res
άπαιτηθήσονται έκάτερα τά μέρη δίχα τινδς τά δο- in controversiam deducta, prout judici visum fuerit,
χούντα συντείνειν αύτοΤς προβαλέσθαι, και ούτω δι* convenienter dirimatur : [ut tamen] in sua [quasi]
όλίγου καιρού μηνιαίου τυχδν, ή κ*1 εις δεύτερον sede ac soliditate lirmitcr maneant [e»] leges, qnae
παρεκτεινομένου κατά τδ δόξαν τψ δικαστή, προσ- non mox a defuncti morte, sed post aliquot dierum
ήκουσαν δέξοιτο λύσιν τδ άνακύψαν άμφίδολον, decursum successores ipsius in judicium trahi
τηρούμενων δηλονόιι των νόμων έπί της οικείας statuunt, quemadmodum quae huc pertinent fusius
έδρας καί παγιότητος. νΟσοι μή μετά τδν τού τελευ- in Basilicis tractata sunt. Si vero procurator ad
τήσαντος θάνατον, εύθυς τούς έκείνου διαδόχους ei; Β dilationem vergere videatur, eaque dolo evertere
δικαστήριον Ελκεσθαι διακελεύονται, αλλά αειά deprehendatur, nec quemadmodum testator prae-
παραδρομην ήμερων τινων, καθώς τά περί τούτων cepit, procrastinationes nectendo faciatrarerum de-
πλατύτερον τοτς βασιλικοτς διηγόρευται. Et δέ γε functi procuratione ac dispensatione removeatur,
έπίτροπος είς ύπερθέσεις φανείη χωρών, και τοιαύτα eaque quibus imperator statuerit, injungatur: aut
σκαιωρών φωραθείη, καί προς ύπερβιβασμούς χω- si is forte peregre sit, praefectus urbis una cum
ρήση, μή ποιων καθώς δ διαθέμενος διετάξατο, τής sanctissimo Ecclesiae oeconomo res illas procuret
έπιτροπής καί οικονομίας των τού τελευτήσαντος ac dispenset, qui de his qU8B in hujusmodi Spe-
πραγυάτων μετακινηθήσεται, άνατεθ/,σεται δε αύτη, ciebus administrarunt, imperatori, aut 61 fortassis
οΐς Sv δ βασιλεύς διορίσηται, ή τούτου 'ίσως άποδη- hic peregre erit, sanctLsimo patriarchae reddere
μούντος, δ τής πόλεως έπαρχος άμα τψ τής άγιω- rationem debebunt. Non tamen prout imperator
τοίτης Έκκληπίας οικονομώ, την τούτου ποιήσεται jusserit, defuncti voluntas adimplebitur,
οίκονοπίαν τε καί δίοίκησιν όφείλοντες ειδησιν διδόνάι τών έπί ταΤς τοιαύταις ύποθέσεσιν οίκονομουμενων τψ
βασιλεΤ καί τψ κατά ημέραν άγιωτάτψ πατριάρχη, εΐ τόχη τδν βασιλέα απόδημόν εΐναι, και μή κατά
πρόσταξιν αυτού τά τού τελευτήσαντος πληρώσι θελήματα.
Κείμενον. *Η γ* διάτ. τού β* τίτ. τών Νεαρών C TextUS. Const. 3, tit. 2 Novellarum, etC., MS-
x. τ. λ., usque ad διατάξει διατυποτ. que ad 45 const, instituit, ut pag. 566.
Σχόλιον. Ή γ* διάταξις, τού β’ τίτλου τών Νεα- Scholtum. Const. 3, tit. 2 Novellarum, est no-
ρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα’ κειμένη έν vella Justiniani l3l [et est] posita in lib. V, tit. 3.
βιδλίψ τίτλψ γ*. τά Sl συνοψισθέντα, είσί τού αύ- Quae vero in compendio proposita sunt, ejusdem
τού τίτλου, κεφάλαιον θ’ ούτως έχον * Et δε υπέρ tit. sunt cap, 9, quod SIC habet : Item 61 ρΓΟ ΓΘ-
άνα^σεως αΙχμαλώτων τι καταλέ)ειπται, και μή demptione captivorum aliquid relictum sit, neque
όνόματι δ διαθέμενος ειπη, διά τίνος χρή γένεσθαι testator nominatim dixerit, per quem redemptio-
τήν άνάρ^υσιν, και ούτως κελεύομεν τά πράγματα nem fieri oporteat : itidem jubemus, ut res in hoc
τά έπί τούτου καταλειφθέντα, τούτων τόπων έπίσκο- relictas,locorumepiscopusethujusoeconomusca-
πον, και τον τούτου οίκονόμον λαβεΤν και τδ τοιού- piat, et hujusmodi pium opus impleat. In omnibus
τον εύσεδίς έργον πληρούν. Έν πάσαις γάρ ταΤς enim istis piis voluntatibus volumus etiam ipsos
τοιαύταις εύσεδέσι βουλήσεσι, τούς δσιωτίτους τών religiosissimos locorum episcopos providentiam
τόπων έπισκόπους βουλόμεθα προνοεΤν, ώστε πάντα accommodare, ut omnia secundum testatoris volun-
κατά τήν τού τελευτήσαντος βούλησιν προδαίνειν, εΐ tatem procedant: etsi maxime a teslatohbusautdo-
xat τά μάλιστα παρά τών διαθεμένων ή τών δωρησα- ^natoribus interdictum ipsis sit, ne quid in iis ha-
μένων, άπαγορευθή αύτοΤς Ιχειν προς αυτά τινα beant commercii. Certe si illi qui haec exsequi jussi
μετουσία», El Sl o\ ταύτα ποιήσαι κελευσθέντες, sunt, semel atque iterum a beatissimo locorum
απαξ καί δίς παρά τού μακαριωτάτου τών τόπων episcopo, et ejus oeconomis per publicas personas
έπισκόπου και τών τούτων οικονόμων διά δήμο- admoniti, eaquae disposita sunt im plere distulerint;
σιων προσώπων ύπομνησθέντες, ύπερθώνται τά jubemus ut ii omne lucrum, quod ab eo qui ista
διατυπωθέντα πλ^ρώσαι, κελεύομεν τούτους άπαν jussit relictum est, amittant : religiosissimi vero
κέρδος καταλειφθέν αύτοΤς παρά τού ταύτα κελεύ- locorum episcopi omnes res,qutequibuscunque (ut
σαντος άπολλύναι, τούς δέ δσιωτάτους τών τόπων dictum est) piis causis deputatae sunt, cum fructi-
έπισκόπους, πάντα τά πράγματα τά πάσαις, ώς εΤρη- bus et medii temporis accessionibus, atque item
ται, ταΤς εύσεδέσιν αΐτίαις άφορισθέντα, μετά καρ- memorato temporali lucro vindicent: et quae testa-
πών και έπαυζήσεων τού μέσου χρόνου, καί τού tor disposuit, adimpleant scituri, quod si et ipsi
μνημονευθέντος χρόνου κέρδους, έκδικεΤν, καί άπερ negligentius egerint, pro omnibus his rationem
6 διαθέμενος διετύ^ωσε? πληρούν, είδότας ώς εΐ Deo reddituri sint.Sane si religiosissimus locorum
1031 PHOTII PATRIARCHA CP. 1032
episcopus aiiquid eorum quas a nobis dicta sunt,
praetermiserit: licitum esto religiosissimo ejus rae-
tropolitano,haec exigere atque implere Sed et cui-
vis alii licentia erit, ea de re quaestionem movere,
dareque operam ut omnibus modis id genus pise
causse exsequantur. Si vero hseres ea quse in pias
causas relicta sunt, non impleat, dicens non suffice-
re ad has relictum sibi patrimonium, jubemus, ut
omni lucro quod ex Falcidia provenit, vacante, quid-
quid in ejuscemodi facultatibus inventum fuerit,
providentia sanctissimi locorum episcopi totum in
causas in quas relictum est, procedat. Quod si le-
gatum ab aliquo ad pias causas relictum fuerit :
jubemus, utintra sex menses ab insinuatione testa-
menti numerandos, omnibus hoc modis praestetur
his quibus relictum est. Sin autem, qui hoc gravati
sunt hujusmodi legatum praestare distulerint : et
fructus et usurae, et omnis legitima accessio, ab
ipsis jam inde a tempore mortis ejus qui reliquit,
exigentur. Si legatum annuum cuicunque venera-
bili domui relictum fuerit, si quidem hi, qui hoc
dare jussi sunt, aut locus ex quo id praestari jus-
sum est, in eadem aut vicina provincia est : jube-
mus,neque modo tale legatum alienetur. Sin loca,
aut personae, ex quibus, aut a quibus hoc dari jus-
sum est, in remotioribus sint partibus: tunc inte-
grum illis esto, quibus id relictum est, ut si obli-
gata etiam pars consentit, legatum permutent, et
vicinum aMquetn pro hoc reditum capiant uberem,
et cum accessione, quae non minus quarta relictae
quantitatis parte continet, ut neque mullis publicis
praestationibus onustum. Sed et si vendere tale le-
gatum voluerint, non minus pretii nomine capiant,
quam ex tali legato per triginta quinque annos col-
ligatur : ita tamen, ut ejusmodi pretium ad uti-
litatem praedictae venerabilis domus procedat, cui
relictum est. [Similiter) etiam cap.7 ejusdem lib.
et lil ,quod sic habet: Si quis oratorium, templum,
aut xeoonem,aul ptochium.aut orphanotrophium,
aut nosocomium, aut aliam venerabilem domum
exstrui in ultima voluntate disposuerit, jubemus,
ut oratorium intra quinque annos perficiatur,pro-
videntia locorum episcopi et civilis magistratus :
xenon vero, aut ptochiura, aut alia venerabilis do-
mus intra unum annum exstruatur.Si intra annum
haeredes xenonem, aut quamcunque venerabilem
domum, quam testator exstruidisposuil, non fece-
rint, jubemus, ut domum ii vel emant, vel condu-
cant,ubi jussa queant exsequi, tantisper dum ejus-
modi venerabilis domus absolvatur. Ac si quidem
ipse testator definierit, quinam xenodochi,aut pto-
cholrophi,aut id genus alii dispensatores fieri de-
beant,aut haeredibus suis hujus rei optionem prae-
buerit: jubemus, ut omnibus modis haeredes ipsius
his quae ab ipso disposita sunt, satisfaciant : bea -
tissimis locorum episcopis inspectura an dispen-
satio pulchre procedat: etsi deprehenderiuteos qui
dispensationem habent nequam homines et nullius
bonae rei esse, licentiam habituris, ul sine damno
i ρφθυμήσαιέν, ύπέρ πάντων τούτων λογον τφ θεφ
παρέξουσιν. Et μέντοι, δ ώσιώτατος των τύπων
επίσκοπο;, πχρελείπη τι τών ήμίν είρημένων έξέστω
καί τφ δσιωτατω αύτού μητροπολίτη, ταυτα άπχι-
τεΤν και πληρούν, καί π αντί 5! έτέργ άδεια έστω,
την τοιχύτην ζήτησιν κινείν, κι! σπουδάζειν Κνχ
πάσι τρόποις αΐ τοιαύτχι ευσεβείς αΐτίαι πληρωθώ-
σιν. Et δε δ κληρονόμος τα είς ευσεβείς αιτία; κατχ-
λελειμμένα μη πληρώστε, λέγων την καταλειφθείσχν
αύτφ κληρονομίχν μη άρ/είν είς τχύτχς, κελεύομεν
παντδς τού έκ τού φχλκιδίου κέρδους σχολάζοντος δσον·
δήποτε εύρεΟή έν τη τοιαύτη ούσίφ προ/ωρεΤν έν τη
προνοί^ τού άγιωτάτου τών τόπων Επισκόπου είς τάς
αιτίας ας χχταλέλειπται. Et δε ληγάτον παρά τίνος,
είς ευσεβείς αιτίας κίταλειφΟείη, κελεύομεν εισω μη-
I νών έξ άπδ τής έμφχνίσεως τής διαθήκης άριθμουμέ-
νων, τούτο πάσι τρόποις πχρέχέσθαι οΐς καταλέλει-
πται. Et δε υπερθώντχι οί τούτφ βεβαρημένοι το
τοιούτον Αηγάτον παρέχει ν, καί καρπούς καί τόκου;
καί πάσαν νόμιμον έπαύξησιν άπχιτηθήσονται άπο
τού καιρού τής τελευτής ταύτα κατχλιπόντος. Ε! δε
ληγάτο* έτήσιον οΐψδήποτε σεβχσμίω οικψ καταλει-
φθείη, εΐ μεν ot τοιούτοι δούναι κελευσΟέντες, ή δ
τόπος έξ ού έκελεύσθη τούτο παρέχεσθαι, έν τη αυ-
τού ή τη γείτονι έπαρχίφ ειη, κελεύοαε; μ ή έπιτρό-
πψ τδ τοιούτον ληγάτον έκποιεΐσθαι. Et δέ ot τόποι
ή τα πρόσωπα έξ ών τούτο δοθήναι προσετάχθη,
πορρωιερω εΤησαν, τηνικαύτα έξέστω έκείνοις οις
τούτο καταλέλειπται, εί καί το ένεχόμενον μέρο;
συναινεί, αμείβει ν τδ ληγάτον, καί πλησίον λαμβά-
, νειν δπέρ τούτου πρόσοδον εύπορον, καί μετά προσ-
θήκης ούκ έλάττονος τού τετάρτου μέρους τής κατσ-
λει φθείσης ποσότητος, και μηδέ πολλοΐς δημοσίοι;
τελέσμασι βεβαρημένης. Et δέ και πωλήσαι βούλεται
τοιούτον, μη ελαττον είς τδ τίμημα λαβεΐν, τού
δσον υπέρ τοιούτου τού ληγάτου, έπί λε* ένιχυτοΤ;
συνάγεται, ούτω μέντοι ώστε τδ τοιούτον τίμημα είς
τδ συμφέρον τού προειρημένου σεβασμίου οι’κου, 5 που
κατελειφθη προχωρείν, καί κεφάλαιον ζ* του αυτού
βιβλίου καί τίτλου ούτως έχον · Ει τις κατασκευήν
εύκτηρίου, ναού, ή ξενώνος, ή πτωχείου, ή όρφανο-
τροφείον, ή νοσοκομείου, ή άλλου σεβασμίου οίκου,
έν τελευταίφ βουλήσει γενέσθαι διατυπώσει, τδ ευ-
κτήριου μεν πέντε εϊσω ένιαυτών πληροΰσΟαι κελεύο-
μεν προ\οί$ τών τόπων έπισκόπου, καί τού πολιτι-
κού άρχοντος, τδν δέ ξενώνα καί τδ πτωχείον, ή
άλλον σεβάσμιον οΤκον, εισω ένδς ένιαυτού γίνεσθαι.
Et δέ έντδς ένιαυτού μη ποιήσωσιν ο! κληρονόμοι
τδν ξενώνα, ή οιονοήποτε σεβάσμιον οΐκον, όπδ τού
διαΟεμένου διατυπωθέντα γενέσθαι, κελεύομεν τού-
τους οΤκον ή άγοράζειν, ή μισΟούσθαι, δπου δύνχν-
ται τά κελευσθέντα πληρώσαι, δω; άν δ τοιούτο;
σεβάσμιος οΤκος πληρωθή, καί εί μέν αύτδς δ διαΟέ-
μενος δρίση τους όφείλοντας ξενοδόχους γενέσθαι, ή
πτωχοτρόφους ή άλλους τοιούτους διοικητάς, ειτι
τοίς ίδίοις κληρονόμοι; την τοιαύτην έπιλογήν παρά-
σχη, κελεύομεν τρόποις άπασι τους κληρονόμους αυ-
τού, τά παρ’ αυτού διατυπωθέντα πληρούν, τών
κατά τόπον μακοριωτάτων έπισκόπων έποπτευόντων
1033 - NOMOCANON. - TIT. II, CAP. 1. 1034
et καλώ; ή διοίκησις προβαίνει, και ei εύρωσι μή Λ allOS in illoram locum magis idoneos 8ufflciant.No-
χρησίμους όντας τούς διοικητάς, άδειαν έχόντων (a 6Χ novellis hlC insertis, Valere formas a pOSSes-
ανευ ζημίας, άλλους άντί τοιούτων έπιτηδιίους soribus de [exstruendis] monasteriis factas, extra
ττοιεΐν. Σημείωσαι, άπύ τών Ενταύθα καταστρωθει- quam si canonibus adversentur, et loci episcopum
σών νεαρών βτι τα παρά των κτητόρων γινόμενα e jusque (ECODOmOS COgere invitos nOQ SOlum 8UC-
τυπικά εί μη τοΤς κανόσιν έναντιούνται, κρατούσιν cessores eorum, qui T6S aliquas in pias causae do-
8τι ύ κατά χώραν άσκοπος, και οικονόμος αυτού, narunt, verum etiam ipsos donatores, ut dant quae
καταναγκάζουσι και αή βουλομένους μη μόνους τούς donata sunt, tametsi hoc ipsis a testatore conces-
διαδόχους των δωρησαμένων πράγματά τινα χάριν sum non 8lt : imo tametsi vetitum sit, et, qu» in
ευσεβούς αίτιας, άλλα καί αυτούς τούς δωρησαμε- pias causas relinquuntur, Falcidiananon ad mittere,
νους, δούναι τά δωρηΟέντα, κάν μή ένεδόθη τούτο et, licere episcopos removere ab administratione
χαρά τού διαθεμένου, ή κάν και έκωλύθη, 8τι τά venerabilium domorum relictos a possessoribus
εις εύσεβεΤς αιτία; καταλιμπανόμε*α, ού φεικιδούν- dispensatores, SI nequam [eosjesse Constet, etalios
ται, 8τι εςεστι τοΐς έπισκόποις μετακινεΤν άπύ τής sufficere. His V6f0 notatis dic,non Substllere, quod
διοικήσεως των οίκων, τούς καταλιμχανομένκ>ς παρά a possessoribus in formis Scribitur, ne omnino lo-
τών κτητόρων διοικητάς κακούς άναφαινομένους, β eorum episcopi se immisceant negotiis tnonaste-
καΐ άλλους ποιεί v. Και ταύτα σημειωσάμενος λέγε, riorum a Se exstructorum. Item, pontificum COm-
άνυπόστατα είναι τά έν τοΤς τυπικοΤς γραφόμενα mentarios complectentes, ne qui ipsis SUCCedent
παρά των κτητόρων χάριν τού μή μετέχειν 8λως episcopi monasteriorum negotiis se immisceant :
τούς Εγχωρίους αρχιερείς είς τά παρ’ αύτών κτιζό- propterque id ex transgressione incussas excom-
μένα μοναστήρια. 'Ωσαύτως καί τά των άρχιερέων municationes, tanquam ratione destituta converti
ύπομνήματα τά διαλαμβάνοντα μή μετέχειν είς τά in capita eorum qui 6XC0mmunicarunt*
μοναστήρια τούς μετ’ αύτούς έπισκόπους καί τούς παρά τούτο έπισειομένους έκ παραβασίας άφορισμούς
στρέφεσθαι ώς άνευλόγους είς τάς κεφαλας των άφορισάντων.
Κείμενον. Λέγει δΐ βιβλίον α’ των Διατάξεων τίτ. η’ JexiUS . Lib. vero I Dig#, tit. 8 etC., USque ai
κ. τ. λ., usque ad ούδε πωλετται. neque venire potest, ut pag. 566-867 .
Σχόλιον. Τό α’ Διάταγιεα τού η’ τίτλου τού α Scholium. O'\%e&ium 1 tit. 8, lib. I Digest.estlib.
βιβλίου των Διατάξεων, εστι βιβλίον μζ*’ τών Βασι- XLYI Basii. , iit. 3, Cap.l , quod sic habet, Ut scriptum
λικών, τίτλος γ’, κεφάλαιον α’, ούτως έχον ώς έγράφή. esUDigestum 6 estcap. 8 ejusdem lib. et tit., quod
Τύ ζ”* διάταγμά έστι κεφάλαιον η’ τού αυτού βιβλίου ^ digest· per omnia simile est. Similiter et [digest.]
καί τίτλου, δμοιον κατά πάντα τφ διατάγματι. ‘Ωσ- 8, 9 Ot 10. Quae vero ex tit.l et 6 Secundi [lib.]Ins-
αύτως καί τύ η’, θ’ και ι’, τά παρά τού α’ καί ζ”’ τί- tit.[desumptasunt]sic liab ent, Ut in Inslit. scriptum
τλου, τής β’ Ινστιτουτιώνος, ούτως Εχουσιν, ώς έν est. Da igitur operam ut perfectius ex his ea quse
τοΐς ’ΐνστιτούτοις ύγράφη. Ζήτει ούν άπύ τούτων inde in prsesensopus transcripta sunt,discas.[Qiiod]
μαθεΤν τελειότερον τά έκ τούτων γραφέντα έν τφ vero [res] sacra, quae ab aliquo citra sacerdotum
παρόντι συντάγματι. Τύ δέ παρά γνώμην τών Ιερέων suffragium [sacra] facta est, sacra non est,inlelligi-
γεγονος Ιερόν παρά τίνος, ούκ έστιν ίερύν, ώς οίμαι ΙαΓ (uti arbitror) quantum ad [id attinet, Ut] epis-
νοετται δέ 8σον είς τύ λόγίζεσθαι έπισκοπικύν, καί copalis reputetur ac catholicae Ecclesiae privile-
Ιχειν προνόμια καθολικής 'Εκκλησίας, καί μή λογί- gium habeat, neque privata censeatur.Quandoqui-
ζεσθαι Ιδιωτικόν, Ιπείτοιγε είς τύ μή κοινωθήναι, dem quo ne ad vulgares usus revocetur, licet sacra
κάν μή ίερύν όνομάζηται, άλλα άγιον έστι. Καί τύ non nominetur, attamen sancta est. Ac [sane] quod
οίκοδομηθέν δίχα ευχής Ιερέως, κάν καταπέση ώς non intervenientibus sacerdotis precibus aedifica-
άγιον, ούκ 2τι κοινωθήσεται. τύ ζ’ διάτα γμα τού tum est,si collabatur, tanquam sanctum, non iterum
χς* τίτλου τού α’ βιβλίου τών Διατάξεων, έστι βιβλίον ad vulgares usus deducetur. Digestum 7 tit. 16 lib.i
τών Βασιλικών ζ“’, τίτλος β’, κεφάλαιον θ’, ούτως έχον DDig.OSt lib.Basil.VI,tlt.2,Cap.9,quod habet, Ut SCri-
ώς έγράφη. Τύ ξ’ διάταγμα τού ιδ’ τίτλου τού β’ βι- ptum est.Digestum60,tit.l4, lib. II estlib.XI, tit.l,
βλίου εσιι βιβλίον ια9, κεφ. ξ’, λέγον τά αυτά, τύ cap.60,quod eadem dicit. Digestum 23 tit. 2 lib. VI
Xf’ διάταγμα τού β’ τίτλου τού ζ* βιβλίου έστι est lib.xv, tit. 1 cap. 23, thema 2,quod habet, que·
βιβλίον ιε’, τίτλος α’, κεφάλαιον κγ’, θέμα β9, ούτως madmodum scriptum est. Digestum 14 tit. 1 lib.
εχον ώς έγράφη. Τύ ιδ9 διάταγμα τού α’ τίτλου τού VIII est liber LV11I, tit. 1, cap. 14, thema ult.quod
η’ βιβλίου έστί βιβλίον νη*, τίτλος α’, κεφάλαιον ιδ9, simili modo habet. Digestum 36 tit. 7, lib. II
θέμα τελευταΐον ύμοίως έχον. Τύ λζ"1 διάταγμα τού Dig. est liber Baeil. LIX, tit. 1, cap. 36, quod ha-
ζ9 τίτ. τού ια’ βιβλίου τών Διατάξεων έστι βιβλίον bet quomodo scriptum est. Digest. 63 tit. 2 lib.
τών Βασιλικών νθ9, τίτ. α’, κεφάλαιον ξγ9, θέμα τελ- XVII Digest. 6St lib. Basii. XII, tit. 1, Cap. 63,
ευταΤον, λέγον. Λύεται ή κοινωνία φθηρομένων τών thema ult., quod dicit : Solvitur 80Cietas,CUm aut
προσώπων, ή τού πράγματος, ή τής άγωγής, ή τής personae, autre$,aut actio, autvolontas interit. [In-
γνώμης. ιΐροσώπου μέν επί τής μεγάλης ή μέσης tereuni autem] personae maxima aut media capitis
καταστάσεως, έναλλαγής καί θανάτου. Φθείρεται deminutione et morte.Res perit, quando aut omni-
δε τύ πράγμα, 8ταν ή παντελώς ούχ9 ύπεστιν, ή no non subsistit, aut conditionem mutavit, [quod
PiTltOL Gr. CIV# 33
1035 ίΉΟΤΠ PATRIARCHA CP. 1036
Τβΐ] consecrata vel publicata sit. Digestum 5, 6 A την κατάστασ ιν ένήλλαξεν άνιερωθέν η καί δημευ-
et 62 tlt. 1, lib. XVIII, Dig. est lib. XIX, tit. l,cap. θέν. Άκούων δέ του νύμου μεμνημένου βεβηλύτητος,
4, quod eadem dicit. Digestum 73 ejusdem tit. μη έκλχοού χύτην εις ακαθαρσίαν, άλλα εις ίδιω-
et lib. est ejusdem XIX lib. tit. 1, cap. 73, quod τείαν. T δ t, ζ* καί ξβ’ διατάγματχ του «* τίτ.
Sic habet, Ut scriptum est. τού ιη' βιβ. τώ* Διατάξεων, εστι βιβλίον ιθ’, τίτ.
κεφάλαιον δ, τά αυτά λέγον. Και το ογ’ διάταγμα του αυτού τίτλου και βιβλίου έστί του άτού ιθ’ βιβ. τίτ. α*,
κεφάλαιον ογ\ ούτως εχον ώς γέγραπται.
Scias vero quod [res] SADCa non consecratae vene- Γίνωσκε δέ δτι τά μεν μη Ιερωθέντχ αγιχ, και
aut, donantur, et usucapiantur.sive per i longum] tem. πωλούνται καί δωρούνχαι καί ούσουχαπιτεύονται,
pus dominio subjician tunsacr® autem nullo modo και διά χρύνου κυριεύονται, τά δέ Ιερά, δπωσδή-
is[cujusquam]dominiumconcedant;et,quodquirem ποτι ού δεσπύζονται, καί δτι δ μεν κλέψας ιερόν,
sacram furatur, tanquam sacrilegus puniatur : qui ώς Ιερύσυλος κολάζεται, b δέ κλέψας ιδιωτικήν
vero sanctam privati hominis imaginem, tanquam fur άγίαν είκύνχ, ώ; κλέπτης ένέχεται. Είσί δε καί
teneatur. Sed sunt etiam aliae multae harum rerum αλλαι πολλαί τούτων διαφοραί· εί δέ τις έρετ, Καί
differentiae. Quod si quis interroget quomodo veneant πώς πωλούνται μοναστήρια και σκευοφυλάκια ; άκου-
monasteria et sacrorum vasorum capsae? audiat, nihil σάτο δτι τοιούτύν τι ούτε αγοράζεται ούτε πωλεΤται.
istiusmodi neque emi neqoe vendi: quanquam jus, T b δέ δίκαιον τδ έπί τούτοις προσαρμύζον τινί καί
quodcuipiaminhiscompetit^tvendaluretematur. πωλείται καί αγοράζεται. *0 γάρ άγοράζων Ιερδν
Qui enim sciens locum aut vas sacrum emerit, per- τύπον ή σκεύος έν είδήσέι άπύλλυσι τδ τίμημα, καί
dit pretium, et punitur. Interdum tamen propterju-® κολάζεται. Καί ζήτει βιβλίον, τίτλον, κεφάλαιον. ’Εξ
8tas aliquas causas res sacrae etiam veneunt.Quor- εύλύγων δέ τινων αίτιων πωλείται, Ζστιν δτε καί τά
sum quaeras 1 et 2 lit.5 lib. Docent enim de eccle- Ιερά. Καί ζήτει τδν α’ χχίβ' τίτλον τού ε* βιβλίου,
siis, monasteriis, et venerabilibus domibus: [tum] Διδάσκουσι γάρ περί έκκλησ ιών, και μοναστηρίαν,
etiam de rebus et jure ipsarum : ac [postremo] de καί ευαγών οίκων καί περί τών πραγμάτων καί
alienatione, et emphyteusi rerum ecclesiasticarum, δικαιωμάτων αυτών, καί περί έκποιήσεως, καί έμ-
φυτεύσεως έκκλησιχστικων πραγμάτων, καί τχύτα μέν περί τών Ιερών. Τά δέ έπί καρποφορίφ προσαγύμενι
ούκ είσίν Ιερά, καί ζήνει βιβλίον νδ*, τίτλον γ’ κεφαλαιον α*.
Textus . Et lib. XXIV, tit. digest. 5. Recte, etc., Κείμενον. Kx\ βιβλίον χδ\ τίτ. α’,διάτ. t’ · Καλώς,
usque ad illo potentiori, ut pag. 567. κ. τ. λ. usque ad άντιδίχφ αυτού παρεδύθη.
Scholium. Digestum 5 tit. I lib. XXIV Digest. est Σχύλιον. T b ε’ διάταγμα του αν τίτλου του κδ*
lib. XXX, tit. I, cap. 5, thema 8. Si magni pretii mo- βιβλίου τών διατάξεων έστι βιβλίον λ’, τίτλος α*,
numentum purum uxori mea donavero valet [do- κεφάλαιον ε*, θέμα η’. Εί καί πολύτιμον κενοτάφιο*
natio] ,poeteaquam in eo sepelierit. Sed si ipsa in δωρήσωμαι τη γαμέτη μου, Ιββωται, μεθά μέντοι
eosepultafueritjfietsepulluranomine religiosum; θάψει έν αύτφ. Εί δέ καί αυτή έν αύτφ ταφή, γίνε-
[proinde] et ad oblationem Dei recte dono uxorio ται είς ταφήν έν ιερωμένον, και έπί τφ προσαγαγεΐν
meae: vel locum, in quo opus publicum, quod promi- τφ Θεφ, καλώς δωρούμαι τή γαμέτη μου ή τύπον,
serit, faciat, aut sacram aedem: ac fit locus sacer. έφ’ ψ ποιήσαι έν αύτφ δημύσιον Ιργον δπερ έ πηγ-
Digest. 12 tit. 10 lib. XXVII est lib.XXXVIU, tit. 10, γείλατο, ή ναδν, καί γίνεται δ τύπος Ιερύς. Τά ιβ'
them.2, cap. [et] 11 et 12, quae sic habent : Curator διάταγμα του ι’ τίτλου τού χζ’ βιβλίου, Ιστι βι-
furiosi recte rem suam quasi furiosi, alienat : non βλίον λη*, τίτλος ι’, κεφάλαιον ι’, θέμα β’, κεφά-
autem furiosi, quasi suam. Potest iaraen in furiosi λαιον ix’ και ιο', ούτως έχον * Ό κουράτωρ τού
Utilitatem oppignorare, dedicare autem ipsius rem μαινομένου, καλών Τδιον πράγμα ώς τού μαινομένου
non poteSt.Digest.3d lib. XXX est lib.XLlV,tit.I,cap. έκποιεΐ, ού μέν τδ τού μαινομένου ώς Τδιον. Δύναται
39, thema ult. : Si quis publica sacra, vel privata δε έπί συμφέροντι τού μαινομένου ένεχυριάζειν. |
principis legaverit, furere videtur : nec aestimatio ΚαΘιερούν δε αυτού πράγμα ού δύναται. τδ /6’
eorum praestatur, quoniam alia neuliquam distra- διάταγμα τού λ* βιβλίου Ιστι βιβλίον μδ*, τίτλος α*,
huntur.Principis vero [privata] nonnisi ipsiusjus- κεφάλαιον λθ’, θέμα τελευτχΐον · Εί δέ τις τά δημύ-
SU. Digest. Ι,Ηί.Ι, lib. XXXIX Digest. est lib. LVIII, Iit. σια ή τά Ιερά, ή τά Ιδικά τού βασιλέως ληγατεύσει,
10, Cap. 1, thema 2. Novi operis mutatio in futuris μαίνεσθαι δοκέ t, καί ούτε τδ τίμημα αυτού δίδοται,
operibus competit. Nam si jam [aliquid] factum sit, £)έπειδή τά μέν ούδ’ δλως πωλείται, τά δέ Βασιλικά
[interdictum] aut clam, quod facium erit [ut ού παρά γνώμην τού βασιλέως. Τδ α* διάταγμα τού
restituatur), autjillud] de loco religioso, aut de loco α* τίτλου τού λθ’ βιβλίου τών Διατάξεων, έστι βιβλίον
sacro, aut de flumine publico, aut de ripa publica νη’, τίτλος ι*, κεφάλαιον α’, θέμα β’, τδ δέ περί τής
locum habet.Digest l7,tit.3,est lib.LVIII.til. 1 3, cap. καινοτομίας παράγγελμα, έπί τοΤς μέλλουσιν Ιργοις
17, thema i4, circa finem: Si inter nos locus sacer, άρμύζει. Ei γάρ ήδη γέγονε τδ δπερ βίφ ή λάθρα
aut sepulcri, aut sanctus, situs est, servitus consis- πρχχθέν, ή τδ περί τύπου σεβασμίου, ή τδ περί
tere non potest. Dig.3l tit.2 lib. xli est iit. 2, cap. τύπου Ιερού, ή τδ περί ποταμού δημοσίου, ή τδ περί I
30, thema 2, lib. L. Desino possidere, quod alius όχθης δημοσίας, χώραν ίίχει. Τδ ιζ’ διάταγμα τού
mihi ademit et [ubi] monumentum) positum est], et γ* τίτλου έστί βιβλίον νη’, τίτλος ιγ’, κεφάλαιον ιζ’,
quod SACrum factum est. Animadverte autem, iQ θέμα δ’, περί τδ τέλος * ΕΙ δέ κεΤται μεταξύ ήμών
1037
NOMOCANON. - T1T. II, CAP. I. 1038
τόπος Ιερός, ή ζ\ς ταφήν, η «γιος, ού δύναται συ- A re purgatio n e positam non esse eam in texlu posi-
στήναι δουλείφ. τδ λα* διάταγμα του β’ τίτλου του tam legis partem, quae dicit: Tametsi non ut talem,
μα* βιβλίου έστί τίτλος β*, κεφάλαιον λ*, θέμα β’, του sed privatum eum habeamus. Ac idcirco adhaerere
ν’ βιβλίου · Παύομαι νέμεσθαι 8περ άλλος άφείλετο illis debes, quae in Basii. conlinenlur.Digestum 9,
μου, και τδ μνημεΤον Ιερόν γένομενον. Πρόσχες tit.3,est lib.L,tit. tertii Cap. 9: Per diulurn&m pOS-
ουν δτι έν τή άνακαθάρσει, ούκ έτέθη τδ ’έντός κεί- sessionem usucapiuntur [res] corporales, exceptis
μενον μέρος τού νόμου τδ λέγ ον. Καν μή ώς τοιούτον, [rebus] sacris, SancllS, publicis, populi Romani, Cl-
άλλ* ώς Ιδιωτικόν αύτδν εχωμεν. Καί διά τούτο vi latum, item liberis hominibus. Digestum 1 et 2
όφείλεις προσέχειν πλέον τοΤς kv τψ βασιλικψ περί- tit.i lib. XLIU Digestorum e8tIib.LVIII,tit.l4,Cap.2,
ερχομένοις. T δ θ* διάταγμα τού γ' τίτλου Ιστι βιβλίον thema penult: Legitima interdicta competuot divi-
ν’, τίτλος γ’, κεφάλαιον θ*· Διά χρονίας νομής δεσπό- ni juris Causa, SlCUt [est] : Νβ quid in IOCO SaCTO
ζονται τά σωματικά, χωρίς Ιερών ή άγίων, ή δήμο- fiat: ie\,Quod factum est,utrestituatur: et demor·
βίων, ή δήμου 'ρωμαίων, ή πόλεως, ή έλευθέρων tuo in ferendo^el sepulcro adi ficand ο. bigeBiutn { ,
άνθρώπων. T δ α’, καί β* διάταγμα τού α* τίτλου tit.6 est tit.lSlibri LVUI,Cap.l,quod SIC habet : Ait
τού μγ* βιβλίου των Διατάξεων, άστι βιβλίον νη’, τί· praetor : In loca sacro facere, tnve cum immittere
τλος ιδ’, κεφάλαιον β', θέμα παρστέλευτον* Τά νόμι- Β quid VdtO. Hoc de IOCO Sacro ΠΟΠ de profano COm-
μα παραγγέλματα άρμόζουσιν ή διά θιΐον δίκαιον, petit. [Neque huc spectat] ne sacer locus adornetur,
ώσπερ tva μή γένηται έν ίερφ τόμφ, ή κάν γένη- sed ne [illi] noceatur. Sacrorum locorum cura ad
ται, ΐνα άποκαταστή. Καί περί τού είσκομίσαι νε- eos pertinet, qui illa curant. Digestum 2 lit. 8, lib.
xpov, ή κτίσαι τάφον. Τδ α’ διάταγμα τού ζ“* τί- XLIU,est lib.LVIll,tit.8,cap.5, thema 11 et 12, quae
τλου δστί τίτλος ιε*, κεφάλαιον α’, τού νη’ βιβλίου, ού- sic habent, ut in textu scripta sunt.Digestum 3 tit.6
τως έχον 'θ πραίτωρ· Έν ίερψ τόπψ ή ποιεΤν ή είσ- libri XLIVest lib. XXVII, cap. 9, quod dicit, quemad-
πέμπειν τι κωλύω. Τούτο περί Ιερού τόπου, ού περί modum in lextU scriptum eSt.Sed rogabit [fortasse]
βεβήλου άρμόζει, ού διά τδ κοσμετσθαι αυτόν, άλλα quispiam, quamobrein haec legis pars quae habet :
διά τό μή βλάπτεσθαι. Ή δε φροντίς τών Ιερών τόπων Tametsi nonut talem, sed privatum eum habeamus,
τοΤς φροντίζουσιν αύτών άνήκει. τδ β* διάταγμα τού in Basii. non sit apposita? Lege cautum est in cap.
V τίτλου τού μγ* βιβλίου έστι βιβλίον νη’ τίτλος η*, 13 tit.4 lib.xL, non rumpi usucapionem inde, quod
κεφάλαιον ε*, θέμα ια*, ούτως 2χον ώς και έν τφ bonae fidei possessor per denuntiationem se aliena
κεψένφ έγράφη. Τδ γ* διάταγμα τού ζ”* τίτλου τού possidere intelligat. Propter hoc igitur repurga-
μδ* βιβλίου, Ιστι βιβλίον κζ', κεφάλαιον θ*, λέγον ου- tionis auctori iniquum esse visam est, si bonae fi-
τως ώς έγράφη είς τδ κείμενον. Έρωτήσει τις * Καί q dei possessoris possessio rumpatur, eo quod Deo
τίνος χάριν ού προετέθη έν τοΤς Βασιλικοΐς τδ μέρος consecratum sil, quod bona fide possidet. Atque
τούτου τού νόμου, τδ λέγον * κάν μή ώς τοιούτον, (id quidem multo) magis [iniquum visum est], si
άλλ* ώς Ιδιωτικόν αύτό Ιχωμεν ; ’Ενομοθετήθη έν ex judice hoc non intellexerit, et quasi privatum
κεφα>αίψ \γ* τού δ* τίτλου τού μ* β'βλίου, μή περί- illud possederit, [Ac] propter hoc [quidem] legis
κόπτεσθαι τήν ούσουκαπητίαν, έκ τού λαβε?ν διά [ea) pars quas habet: Tametsi non ut sacrum, sed ut
παραγγελίας είδησιν, τδν καλή πίστει νομέα, δτι privaturo eum possideamus: non estreccpla.Sanc-
άλλοτριον νέμεται· Έδοξεν ούν διά τούτο ποιούντι ta vero hic ne privata sancta dixeris : sed monu -
τήν άκάθαρσιν, άδικον είναι τό περικόπτεσθαι τήν menta,quse etiam religiosa dicuntur. Privata enim
νομήν, τού καλή πίστει νομέω; έκ τού άνατεθήναι sancta, sive non consecrata, dominio subjiciuntur,
τψ θεψ τδ παρά τόύ καλή πίστει νομέως νεμόμενον, καί μάλλον εί μηδε τήν περί τούτου εϊδησιν έλαβεν
άπδ τού δικαστηρίου, άλλως Ιδιωτικόν αύτδ ^εμετό* διά τοι τούτο τδ μέρος τού νόμου τδ λεγον, Κάν *μή ώς
Ιερόν, άλλως Ιδιωτικόν αύτδν νεμόμεθα, ούκ έχθη "Αγια ένταύθα μή Ιδιωτικά άγια ειπης, άλλά τά μνημεία,
τά καί βελιγιόσσα λεγόμενα. τά γάρ Ιδιωτικά άγια ώς τά μή Ιερωθέντα δεσπόζονται.
Κείμενον, Βιβλίον με*, τίτ. α* διοίτ, λη*, Καλώς D TextUS. Lib. XLY, tit. 1, digest. 38 : Recte abs
έπερωτώ σε κ. τ. λ. usque ad τδ δίκαιον αυτού. te, etc., usque ad jus mutetur, ut pag . 567.
Σχόλιον. Τδ λη’ διάταγμα τού α* τίτλου τού με’ Scholtum . Dig. 38 tit. t lib. XLV, est lib. XLIII,
βιβλίου, έστι βιβλίον μγ*, τίτ. α’, κεφ, ιζ’, θέμα ε’, tit. l,cap.l 7, thema 5,quod sic habet: Recte slipu·
ούτως έχον, Καλώς έπερωτώ σε παριστφν τόδε, ή κτί- ΙοΓ abs te, ut illum sistas, aut [sedem] sacram vel
ζειν Ιερόν ή μνημείου τόπον. Καί ή έπί τών τοιούτων locum religiosum aedifices. Nam et in istiusmodi
γάρ τόπων μίσθωσις έρβωται. Καί τδ πγ* διάταγμα locis locatio valet. Et 83 digest. 1 tit. XLV lib.est
τούτου έστί βιβλίον μγ*, τίτλος α*, κεφάλαιον πγ’, lib. XLiit, tit. 1, cap. 83, thema 4 : Neque rem
θέμα δ’ · ούτε Ιερόν, ούτε μνημείου πράγμα, ούτε τδ sacram, neque religiosam, neque publicis usibus
διηνεκώς τή δημοσίφ χρήσει άφορισθεν, έπερωτφν in perpetuum segregatam Stipulari pOSSUm. Νβ-
δύναμαι · ούτε τδν έλεύθερον άνθρωπον, κάν el δύ- que [vero etiam] hominem liberum, tametsi ex
ναται δούλος δ έλεύθεροο γενέσθαι, καί δ Ιερός ή δ libero servus, et res sacra publicave, privata fieri
δημόσιος Ιδιωτικός. Εί γάρ καί Ιδιωτικόν έπερωτηθώ pOSSit.Nam licet loCUDl profanum aut Servum pro-
τόπον, ή δούλον καί συμβή τδν τόπον καθιερωθηναι misero, ac locum sine meo dolo consecrari contin-
ή τδν δούλον έλευθερωθηναι χωρίς δόλου μου έλευ- gat, liberor; nec in obligationem revocor,$i rursus
1039
ί>ΗΟΤίΙ PATRlARCHiE CP. 1040
lege aliqua locas profanos, aut [homo] liber servus A θερούμαι, καί εΐ συμβή lx τίνος νόμου πάλιν τί
esse coeperit.Et thema 7 ejusdem capitis,quod di- τόπον Ιδιωτικόν, ή τδν έλεύθερον δούλον γεήσθαι
cil: [Hominem] liberum Stipulari non possum sub ούκ ένέχομαι. Καί Θέμα ζ' του αυτού κεφαλαίου
conditione, quando servus effectua erit : neque Ιο* λέγον * τόν έλεύθερον ού δύναμαι έπερωτφν ύπδ αΤ-
cum sacrum, religiosumve, quando profanus [erit], την 8τε δούλος γένηται ούτε τδ Ιερδν ή μνη-
Illa enim Iduntaxat] stipulari possumus, quae lem- μεΤον ύτε γένωνται Ιδιωτικά. ’ΚκεΤνα γάρ k«-
pore stipulationis subjici usibus dominioque nos- έρωταν δυνάμεθα, δσον κατά τον καιρόν της έπ-
tro poesunt. Digestum 94 est lib.XLUI,tit.4,Cap.9f , ερωτήσειος, της χρήσεως, καί της δεοπο τείας ήμών
thema 2, quod eadem fermecomprehendit, qu® pa- γενέοθαι δύναται. Το διάταγμά έστι βιβλίον μγ\
triarcba fusius scripsit. Digestum 437 est ejusdem τίτ. α*, κεφάλαιον {V, θέμα β’, τά αυτά σχιδδν
Liulib.ettit. cap. 137, thema A, quod ait: Invalide διαλαμβάνον δσα καί δ πατριάρχης περιφραστι-
etipulor sub conditione, quae lege prohibita est: ve- &γρ*ψε. τδ ρλζ’ διάταγμα, Ιστι τού μγ βι-
luti: Dabis si Petrus rem sacram , vel religiosam, 6λίου καί τίτλου, κεφαλαίου ρλζ’, θέματος δ*, λέγον ·
vel publicis usibus in perpetuum segregatam ven- Άνισχύρως έπερωτώμαι περί αΐρεσιν ύπδ τού νόμον
Oderit? Tametsi fieri potest, ut earum rerum jus κεχωλυμίνην, ©Τον Δίδως έάν Πέτρος πωλήση, xh
mutetur. Idem [est], si conditio natura impossi- b*8pH ί μνημ·τον ή τδ τη δημοσίφ χρήσει άφω-
bilis sit. Locatio autem desacra [aede] valet quae ρισμένον, el καί δυνατόν έστι τδ δίκαιον των τοιον-
deea aedificanda, non autem [in locatumj traden- των έναλλαγηναι πραγμάτων · τδ αύτδ κάν τη φύ™
da, est inita. Si quis enim monasterium conduxe- άδύνατός έστιν η αϊρεσις. Σημείωσαι · μίσθωαις δ! η
rit,non modo non ex conductione, tum jure desti- 4π1 τψ Ιερφ Ιββωται, ή συστάσα χάριν τού κτισθηναι
tuta, tum invalida, utilitatem sentiet, verum etiam * δ fcp δν, ού μήν ή έπί έκδόσει τού Ιερού · έάν γάρ τις
punietur. Qui enim conducunt, ac inlervenien- ^κλάβηται μισθωτικώς μοναστήριον, ού μόνον ουχ
tibus pactis suscipiunt monasteria, Ut qui jure ώφεληθήσεται άπδ της μισθώσεως ώς ούσης παρανό-
improbatum contractum inierint, Dei legisque μου καί ανίσχυρου, άλλά καί κολασθήαεται. Οί γάρ
Condemnationem metuunto· μισθούμενοι καί οί πακτωτικής έκλαμβανόμενοι μο-
ναστήρια, ώς παράνομον συνάλλαγμα πεποιηκότες, ύφοροίσθωσαν τήν άπδ τού θεού καί τού νόμου xa-
τάκρισιν.
Textus . Lib. XLVII, tit. 22, et lib. LVII, tit. A, G Κείμενον. Βιβ. μζ’, τίτ. κβ’# διάτ. β’, κ. τ. h
Dig. Qui cum armis etc., usque ai non sunt pu- usque ad ούκ εΐσί δημόσια,
blica, ut pag. 570.
Scholium. Digestum 2 tit. 22 lib. XLVU e8l lib. Σχόλιον. Τδ β' διάταγμα τού κβ’ τίτλου τού
lx, tit. 32, cap. 2 : Quisquis contra legem coi- μζ* βιβλίου k<nt βιβλίον ξ*, τίτλος λβ*, κεφάλαιον β* ·
legium fecerit, tenetur ea poena, qua [tenentur hi] *0 παράνομον ποιων σύστημα, τη κατά των
qui cum armis locum publicum vel sacrum occu- δπλοις τόπον δημόσιον, ή Ιερδν κατεχόντων, ύπόχει-
pant. Digestum l,tit.4, lib. XLVI1I Digest. est lib. LX, ται ποινή. Τδ α* διάταγμα, τού δί τίτλου, τού μη’
tit.36,cap.4: Lex de [majestatis] insidiatoribus si- βιβλίου των Διατάξεων, Ιστι βιβλίον ξ’ τίτλος λζ^,
milisest legis de sacrilegio. Et tenetur illa, qui κεφάλα ιον a’ * *o περί των έπιβούλων νόμος, δμοιός
adversus populum Romanum [aliquid[ commisit, έστι τψ περί Ιεροσυλίας, καί ένέχεται αύτψ δ κ*τέ
Et qui dolo I malo] elfecit, Ut obsides injussu τού "Ρωμαϊκού δήμου πλημμελήσας, καί δ σπουδάσσς
principis interciderint : Ut armati homines in κατά δόλον παρά κέλευσιν βασιλέα» άναιρεθηνσι
urbe adversus urbem sint, Ut locus [aliquis] aut τούς δμήρους, ή tva Ινοπλοι άνθρωποι έν πόλει κατέ
templa occupata, vel seditiosus conventus factus τής πόλεως ώσιν, ή Tvx τόπος ή Ιερά κατασχεθώσιν,
sit : Ut magistratus occideretur. Et qui hostibus ή στασιώδης γένηται σύνοδος, ή ΐνα φονευθη, δ σρ-
nuntium aut litteras misit, signumve dedit, aut °χων, καί δ πρδς τους πολεμίους άγγελον ήγρέμ*
alioqui ipsos juvit, atque adulatus est. Qui denique μ«τα πίμψας, και σημεΤον αύτοΤς δεδωκώς, ή άλλως
milites adversus rempublicam ad seditionem tu- βοηθήσας αύτοΤς, καί ύπονοθεύσας, ή έρεθίσες
multumve concitaverit. Digest. 17 tit 46 lib. XXX στρατιώτάς πρδς στάσιν ή θόρυβον κατά τής πολι-
est lib. II, tit. 2, cap. 47, quod sic ait, circa ini- τείας. Τδ ιζ* διάτ. τού ιζ“* τίτ. τού λ' βιβλίου Ιστί βι-
tium : Inter publica non continentur, neque sa- βλίον β’,τίτ. β’, κεφ, ιζ’, ούτω λόγον περί τής άρχίς*
cra, neque religiosa, neque quas publicis usibus *Ev δε τοΤς δημοσίοις ού περιέχεται, ούτε τά Ιερά, ούτε
sunt destinata : sed si qua sunt civitatum, velut τά μνημεία, ούτε τά ταΤς δημοσίαις χρήσεσιν άφω-
[earum] bona. ρισμένα, άλλ’ ει τινα Ιστι πόλεων, οΤον αΐ ούσίαι.
Textus. Lib. 33, tit. I, digest. 20: Si legavero, Κείμενον. Βιβ. λγ’, τίτ. α’, διάτ. κ’, έάν λεγατεύσω,
etc., usque ad facere haeres cogetur, ulpag. 670. κ. τ. λ. usque ad κληρονόμος άναγκάζεται.
Scholium. Digest. 20, tit. 4, lib. ΧΧΧΠΙ Digest. Σχόλιον. Τδ κ’ διάτ. τού λ τίτ. τού λγ’ βιβλίου
est thema ult. cap. 20 tit. 4 lib. XLIV, quod sic των Διατάξεων, Ιστι θέμα τελευταΤον τού κ’ κεφ. τον
habet. Ut in compendio propositum est.Digest. 17 δ’ τίτ. τού μδ’ βιβ. ούτως Ιχον ώς συνωψίσθη. Τδ ιζ’
tit. 1 lib. VXXIV est Basii, lib. XLIV, tit. 44, cap. διάτ. τού a’ τίτ. λ$* βιβλίου, Ιστι των Βασιλικών
1041
NOMOGANON. — TIT. III, GAP. I. 1042
βιβλίον μδ’, τίτ. ιδ’, κεφ. ιζ*, ούτως 3χ ον ώς συνωψί- Α 17, quod ita habet, qoemadmoduiA compendiose
σθη. Τό λε’ διάτ. του ιβ* τίτ., του μ* βιβλίου, Ιστι propoeitum est. Digest. 35 tit. 12 lib. XL est
βιβλίον μη*, τίτ. V, *«φ, λε’ · Κτίζων τις εύκτήριον lib. xLviii, tit. 8, cap. 35 : Cum quidam sedifica-
άφώρισεν αύτψ δούλους τού κληρονόμου Ισονται ret oratorium, destinavit illi servos, bi haeredis
ουτοι. Tb ε' διάτ. τού α’ τίτ. του κδ' βιβ. έστί βι- erunt. Digest. 5 tit. 1 lib. xxiv est lib. Basii,
βλίον των Βασιλικών λ’, τίτ. α’, κεφ. ε’, θέμα η’, XXX, tit. 1, cap. 5, thema 8, quod parti m ita
Ιχον kv μέρει καθώς είς τό κείμενον kxi&n. Tb λζ* habet, ut in textu positum est. Digest. 37 tit. 2
διάτ. τού β’ τίτ. τού λδ’ βιβ., .Κστι βιβλίον μδ* των lib. XXXIV est lib. XLIV Basii., tit. 15, cap. 37,
Βασιλικών, τίτ. ιε\ κεφ. λζ’, θέμα τελευταΤον ούτως thema ult., quod sic habet : Si dixerim, ut fiant
Ιχο4 * Έάν ειπω γένέοθαι σταυρούς άπό p’ λίτρων cruces ex centum libris, et in illa sacra aede sta-
καί άνατεθηναι iv τφδε τψ ίερφ, πάντες δε έν τφ tuantur, ac vero quae io ea [cruces] sunt, omnes
αύτψ Ιερφ οντες, άργυροι καί χαλκοί είσιν, άργυ- argenteae et aereae sunt, argenteas facere haeres
ρους b κληρονόμος άναγκάζετάι ποιεΤν, ού μεν χαλ- cogetur : non autem aereas aut aureas dare [ρά-
κους δίδωσιν, οδτε χρυσούς. terit.
Κείμενον. Βιολ. λε’, τίτ. β’, διάτ. α’ · Καί έπί τοΤς Textus . Lib. XXXV, tit. 2, digest. 1 : In iis,
τφ θεφ ληγατευομένοις, κ. τ. λ. usque ad καί καθ' Β etc., usque ad monachis, aut pauperibus, ut pag.
δμάδα. 570.
Σχόλιον. Tb a' διάτ. τού β* τίτ. τού λε’ βιβλίου Seholtum. Digest. 1 tit. 2 lib. xxxv Digest. est
των Διάτ., Ιστι βιβλίον μα’ των Βασιλικών τίτ. a’, lib. XLI Basii., tit. 4, cap. 1, thema 3, quod par-
κιφ. α’, θέμα γ', λέγον kv μέρει φαλκιδιούσθαι καί tim dicit, etiam quae Deo legantur, Falcidiae ob-
τά τφ θεφ λεγατευάμενα* Έξωθεν δέ τού αυτού κεφ. noxia esse. Yerum in Scholio ad idem cap. dicit
φησιν 6 Παλαιός ταυτά βητώς. *Η περί διαφόρων κε- haec expresse Palaeos : De diversis ecclesiasticis
φαλαίων έκκλη σι αστικών ρλα’ νεαρά ού συγχωρετ capitulis novella 131 non permittit Falcidia ac-
τψ φαλικιδίφ περικόπτεσθαι τά είς ευσεβείς αΙτίας eidi, quae in pias causas legata SUnt. Scholiasles
ληγατευόμενα. 'O δ! σχολιαστής φησι · Ταύτα, οΐμαι, νβΓΟ hSBC dicit : Existimo praesens [hoc] diges-
ώ; zb παρόν διάτ. άνηρέθη παρά τής ρλα’ νεαρές tum abrogatum esse a novella 131, quae posita
τής κειμένης έν τψ γ’ τίτ. του ε* βιβλίου καί αύτίκα est in tit. 3 lib. V, et mox latiue docet, quOmo-
διδάσκει πλατύτερον πώς άνηρέθη ο νόμος ούτος. do haec lex abrogata sit. Atque hsBc quidem di-
Καί ταύτα μέν είπαν 6 σχολιαστής καί δ Παλαιός * xerunt scholiastes 6t Palaeus. Milii autem vide-
έμοί δέ δοκετ δτι ού καλώς αύτοΐς kξελήφθησαv τά tur, illos non recte novellam intellexisse. Non
τής νεαράς. ούδΐ γάρ άδιαστίκτως άφαλκιδίωτα enirn indistincte retenta Falcidia dantur, quae in
δίδονται τά είς ασεβείς αΙτίας καταλειφθέντα * άλλ’ εΐ pias causas relicta SUnt Sed si haeres dolum in
μέν καιροπραγμονήσει 6 κληρονόμος περί τήν δόσιν dandis legatis committat, perdit competentem
τού ληγατευθέντος, άκόλλυσι τον άνήκοντα τούτψ sibi Falcidiam, et dat legata, quemadmodum no·
φαλκίδιον, καί δίδωσι τά ληγατευθέντα, ώς ή νεαρά vella dicit : si vero probe in illis dandis versetur,
φησιν · εί δέ ευγνωμονήσει περί τήν δόσιν τούτων, percipit competentem sibi Falcidiam. Loquitur
λαμβάνει τόν άνήκοντα αύτψ φαλκίδιον. Φησί γάρ ή enim ipsa novella, lib. v, tit. 3, cap. 9, posita,
αύτή νεαρά κειμένη kv βιβλίψ ε’, τίτ. γ’, κεφ. θ’, hunc ad modum expressis verbis : Si vero haeres
ούτω βητώς * El δέ b κληρονόμος τά είς ευσεβείς al- ea quae in pias causas relicta sunt, non impleat,
τίας καταλελειμμένα μή πληρώσει λέγων τήν κατα- dicens, ΠΟΠ Sufficere ad has relictum sibi patri-
λειφθεΐσαν αύτψ περιουσίαν μή άρκεΤν είς ταύτας, monium : jubemus ut omni lucro quod 6X Fal·
παντός τού έκ τού φαλκιδίου κέρδους σχολάζονται cidia provenit vacante, quidquid in hujusmodi
όσονδήποτε εύρεθή έν τή τοιαύτη ο ’ύσίφ, προχωρεΐν facultatibus inventum fuerit, providentia sanc-
προνο'φ τού άγιωτάτου των τόπων Ιπισκόπου είς τάς tissimi locorum episcopi lotum in causas, ad
αΙτίας είς άς καταλέλειπται . Ζήτει καί τό δλον θ’ quas relictum est, procedat. Quaeras vero totum
κεφ., καί άνάγνωθι αύτό άναγκαΐον βν. τό β* διάτ. 9 cap. atque legas, cum [cognitu] necessarium
τού ιβ’ τίτ., τού ν’ βιβλίου των Διάτ. έστί βιβλίον0 sit. Digest. 2 tit. 42 lib. l Digest. est lib Basii,
των Βασιλικών νδ’, τίτ. ιδ*, κεφ. β’, ούτως έχον ώς είς LIV, tit. 14, cap. 2, quod sic habet, Ut in textu
τό κείμενον έγράφη. *Η α’ διάτ., τού β’ τίτ. τού α’ scriptum esi. Constit. 1, tit. 2 lib. 1 Cod. est
βιβλίου, τού Κώδικάς έστι κεφ. α’ τού α’ τίτ. τού ε’ cap. 1 tit. 1 lib. V, quod ita habet, Ut in textu
βιβλίου ούτως Ιχον ώς είς τό κείμενον συνωψίσθη. Ή sub compendio est propositum. Const. 13 ejus-
ιγ* διάτ. τού αύτού τίτ. καί βιβλίου ούκ Ιτεθη είς dem tit. et lib. in Basii, non 6St posita,
τά Βασιλικά.
Κείμενον. Διάτ, ιθ' * At γινόμεναι μέχρι φ* νο- TeXtUS . Const. 19 : QlISB donationes, 6tC., US·
μισμάτων, κ. τ. λ., usque ad οΤκων λαμβάνει τό κα- que ad accepit relictum, ut pag. 570 571.
ταλειφθέν.
Σχόλιον. *H ιθ’ διάτ. τού β’ τίτ., τού α’ βιβλίου Scholiutn. Const. 19 tit. 2 lib. I Cod.est cap.8
τού κώδικάς έστι κεφ. η’ τού α’ τίτ. τού ε’ βιβλίου tit.l lib.v Basii·, quod sic ad verbum habet, quem-
τών Βασιλικών, ούτως ίχον έπιλέςεων ώς είς τό admodum in textu scriptum est. Nota vero,quod
1043
ΡΗΟΤΙ1 PATRIARCHAE CP.
1044
const. 22, in lib. V, Ut. l,cap· 40, posita esi, ve- A κείμενον έγράφη. Σημείωσαι δέ δτι ή κβΓ διάτ.
rumtamen non u! in textu habetur, sed aliter Di- έτέθη εις βιβλίον ε’, τίτ. α’, κεφ. ι’, πλήν ούχ ώς είς
cit enim : Ne describatur ecelesiafaut venerabilis τδ κείμενον κετται, άλλά άλλως : φησί γάρ * Μη δια-
domus, aut monasterium in lucrum.Observa igi- γρίφέσθω έκκλησία, i εύσεβής οίκος η μοναστήριον
tur hoc, quod multum Utilitatis affert, adversus επί κέρδει. Σημείωσαι ούν τούτο πολλά χρησιμευον
eos qui monasteria donant,et vendunt aut emunt είς τούς έκπροικίζοντας μοναστήρια, και πωλούντας
venerabiles domus, Const. 23 et 25 in Basii, non καί άγορϋίζοντας ευαγείς οίκους. Ή κγ' διάτ. καί ^
sunt positas. Tn vero scias quod, tametsi illa κε’, ούκ έτέθησαν βέ; τά Βασιλικά. Σι) δε γίνωσχε
const. statuat, solo centum annorum curriculo 8τι καν ή τοιαύτη διάτ. διορίζηται μόνη έκατονταετί*
venerabiles domus rejici : [contra] tamen 1 cap. τούς εύαγεχς οίκους έκβάλλεσθαι, άλλά τύ * χεφ.,
novellas 441 Justiniani, sive ult. cap. tit. 2, lib. τής ρια’ 'Ιουστινιάνειου νεαρας ήτοι τδ τελευτάν
V Basii, haec in haec verba sanciat : Nulla actio, κεφ. του β’ τίτ. του ε* βιβλίου των Βασιλικών τούτα
quas venerabili cuipiam domui competit, sive βητώς θεσπίζει · Πασα άγωγη προσήκουτα σεπτφ
personalis sive hypothecaria Sit, transcendit qua- οικψ, είτε προσωπική είτε ύποθηκάριάς έστιν, ούχ
draginta annos temporalium proscriptionum, quas υπερβαίνει τά μ’ Ιτη των άμοζουσων έχάστψ οιχφ
unicuique isliusmodi sacro domui competunt, et Β τοιούτφ εύαγεΤ πρόσκαιρων παραγραφών, φυλαττου-
quidem sua tempora servant. σών μέντοιγε τους οίκείους χρόνους.
Textus. Et tit. 3 ejusdem lib. const. 24, ait Κείμενον. Και τίτ. γ* του αυτού βιβλίου, διάτ.
ratum, etc·, usque ad Const. 55 [tradit], ut pag. κδ’, φήσίν έββώσθοι, x. τ. λ., usque ad διάτ. τώ
572-574. αύτου τίτλου.
Scholium. Const. 24, tit. 3 lib. l Cod. est lib. Σχόλιον. *H κδ’ διάτ. του γ’ τίτ. του «' βιβλίου
XLIV, tit. 18, cap. 34. Non autem in Basii, posi- του Κώδικάς έστι βιβλίον μδ’, τίτ. ιη*, κεφ. λδ’* σοκ
tum est, Ut Cod. tradit, sed dicit illud ita : Quod έτέθη δέ έν τοΤς ΒασιλικοΤς ώς δ Κώδιξ διελάμβανεν,
pauperibus relinquitur, ne incertum existimator, άλλ* ο5τω φησίν δ Βασιλικά; · Τδ τοΤς πτωχοί; κατα-
Const. 28 in Basii, non est posita. Const. 3, tit. 2 λιμπανόμενον μή νομιζέσθω άδηλον. Ή κη’ διάτ.
Novellarum, est novella Justiniani! 31 [ac] posita ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή γ’ διάτ. τού β’ τίτ.
[est| in lib. Basii. V, tit. 3, cap. 8, quod sic ha- των Νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα’, κείμενη
bet : sed et si quis pro redemptione captivorum, έν βιβλίψ ε’ των Βασιλικών, τίτ. γ\ κεφ. η', ουτω;
aut alimonia pauperum, haereditatem vel lega- Ιχοντι * El δέ καί τις ύπέρ άναββύσεως αιχμαλώτων,
tum, in rebus mobilibus, aut sese moventibus, ή άποτροφής πενήτων κληρονομίαν ή ληγάτον κα-
aut immobilibus, sive semel sive annuum reli- C ταλείπη έν πράγμασι κινητοίς, ή αύτοκινήτοις, ή
querit : et hoc modis omnibus secundum testa- άκινήτοις. είτε άπαξ, είτε έτήσιον και τούτο τρόποις
toris voluntatem per eos qui id exsequi jussi άπασι κατά την του διαθεμένου γνώμην άπδ των χε-
Sunt praestator. Si specialiter non dixerit, cujus λευσθέντων τούτο ποιήσαι, πληρούσθω. Et δε μη
loci pauperibus haec reliquerit, jubemus. Ut re- Ιδικώς ειπη ποίου τόπου πένησι ταύτα κατέλιπεν,
ligiosissimus civitatis episcopus, in qua testator χελεύομεν τδν φσιώτατον της πάλεως έπίσχοπον έν $
domicilium habuit, eas res ad se recipiat, et in- οικίαν δ διαθέμενος είχε παραλαμβάνειν τά αυτί
ter pauperes suffi civi tatis distribuat. Caeterum πράγματα, καί τοίς τής αύτής πάλεως πένησι διά-
const. 45, tit. 2 Novellarum in Basii, non est νέμειν. Ή δέ με' διάτ. του β' τίτ. των Νεαρών ού*
posita, similiter neque const. 55 ejusdem tit. et έτέθη είς τά Βασιλικά. 'Ωσαύτως ούδέ ή νε' διάτ.
lib. τού αύτού βιβλίου καί τίτ.
Textus . Const. vero 3, tit. 2 Novellarum de Κείμενο). Ή δε γ' διάτ. του β’ τίτ. των Νεαρών,
ejusmodi legato dicit. Si qui, etc., usque ad re- x. τ. λ. usque ad χατελείφθη προχωρήσαι.
lictum est, procedat, ut pag. 574.
Scholium. Const. 3, tit. 2 Novellarum est Σχάλιον. Ή γ* διάτ. τού β τίτ. των Νεαρών έστι
novella Justiniani 131 [ac] posita fest) in lib. Vq νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα’, κείμενη έν βιβλίψ ε’ Β*·
Basii., tit. 3, cap. 9, quod et integrum in initio σιλικών, τίτ. γ’ κεφ. θ', δ δή καί κατεστρώθη
prasentis cap. insertum est, ita incipiens : Sed δλοκλήρου έν τή καταρχή τού παρόντος κεφ. άρχό-
et si quis pro redemptione captivorum. μενον ούτως * El δέ ύπέρ άναββύσεως αιχμαλώτων.
Textus. Const. 48 tit. 3 lib. I ait : quod quis, Κείμενον. Ή δέ μη* διάτ. τού γ’ τίτ., τοΰ α
etc., usque ad modorum [hanc] excludi, Ut βιβλίου φησίν, κ. τ. λ. usque ad άποκλείεται τρόπων.
574-575.
Scholium. Const.48 tit. 3, lib. HI, Cod. non est Σχόλην. Ή μη* διάτ. τού γ’ τίτ. τού α' βιβλίου
posita in Basii. ; const. vero 3, lib. ii Novellarum, ούκ έτέθη είς τά βασιλικά. Ή δέ γ’ διάτ. τού β
est novella Justiniani 131, posita [qu® est] in τίτ. των Νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα',
lib. Basii. v,tit.3, cap. 8, quod et secundo abhinc κειμένη έν βιβλίψ των Βασιλικών t9 τίτ. γ’, κεφ. η\
superiori scholio insertum est. Const. 52 tit. 2 δ καί κατεστρώθη είς το παρελθδν καταβατόν. Ή
lib. I Cod. in Basii, non est posita. Verum const. νβ* διάτ. τού β’ τίτ. του α βιβλίου τού Κώδικο; ούκ
1045
1046
NOMOCANON. - TIT. II, GAP. II.
έτεΟη είς τά Βασιλικά. Ή μέντοι β* διάτ. του α’Α 2 tit. ( Novellarum esi novella Justiniani 423, ac
τίτ. τών Νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ* posita est in lib. Dasii. IV, tit. 1, cap. 5 6t 6, ad
και έτεθη έν βιβλίψ τών Βασιλικών δ', τίτ. α’, κεφ. eumdem prope modum, quo hic.
t’ και ζ“*, ούτω σχεδόν ώς ένταύθα κεΤται.
Κείμενος Λέγει δε ή α’ καί μόνη διάτ. του μη* TextUS. Dicit ρΟΓΓΟ 1, eaque Unica, COnst. Iit.
τίτ. του βιβλίου τού κώδικος, κ. τ. ). usque 48 lib. vi Cod. : Yalere, etc., usque ad obvene-
ad συμβάσαν ζημίαν. pit, resarciet, ut pag. 574.
Σχόλιον. Ή α' διάτ. του μη* τίτ. του ζ " βιβλίου Scholium. Const. 4 tit. 48 lib. VI Cod. posita
τού κώδικος κεΐται lv βιβλίψ μδ’, τίτ. ιη’, κεφ. λ’, est in lib. xuv, tit. 18, cap. 30, quod quaere,
και ζήτει τούτο περί, τά μέσα διαλαμβάνον δσα εις Circa medium enim tractat, quaecunque in textu
xb κείμενον έγραφησαν. τά $έ λεγδμενα περιέχεσθαι scripta sunt. Quae vero dicuntur comprehendi in
έν τψ κζ’ τίτ. της γ’ Ινστιτουτιώνος ούκ έτέθησαν 27 tit. [lib.] III, et 16 tit. [lib.] ivlnstil. in Basii,
είς τά Βασιλικά. 'Η μέντοι β’ διάτ. τού β* τίτ. τών non sunt posita. Sane vero const. 2 tit. 2 Novel-
Νεαρών έστι iV κεφ. τού β’ τίς. τού ε’ βιβλίου καί larum est cap. 18 tit. 2 lib. v, quod fere eadem
φη*ι σχεδόν τά αυτά. *Η δε α’ διάτ. τού αυτού βι- dicit. Const. autem 1 ejusdem lib. Novellarum in
βλίου τών Μεαρών ούκ έτεθη είς τά βασιλικά. Β Basii, non est posita.
ΚΕΦΛΛ. Β*. — Περί Ιερών σκευών καί άναθη- CAP. II. — De Sacris VOStS , et donarii$ .
μάτων.
Αποστόλων κανών ογ’ · συνόδου α’ καί β» συγ- Apostolorum canon 73 ; concilii 1 et 2 in aede
κροτηθείσης έν τψ ναψ τών 'Αγίων Αποστόλων κανών Sanctorum Apostolorum coacti, canon 1, 40; ex
α’, ι’ · Κυρίλλου έκ της πρδς Λόμνον έπιστολής epistola Cyrilli ad Domnum caput 2.
*·*· 0*·
Κείμενον. 'Η ιζ' διάτ. τού β’ τίτ. τού α’ βι- TextUS. Const. 17 tit. 2 lib. 1 Cod. ait : Quod
βλίου τού κώδιχός φησιν, χ. τ. λ., usque ad εΐ μη dum extra, etc., usque ai redemptionem capti-
διά λύσιν αΙχμαλώτων. VOrum, Ut pag . 579.
Σχόλιον. Ή ιζ’ διάτ. τού β’ τίτ. τού α’ βιβλίου Scholium. Const. 17, tit. 2, lib. i Cod. non est
τού κώδικος ούκ έτέθη είς τά βασιλικά, ούδέ ή κα\ posita in Basii., neque 21. Yerumdlgest. 62 tit. 1
Το μέντοι ξβ’ διάτ. τού α’ τίτ. τού ιη' βιβλίου lib. ΧνΠΙ, est lib. XIX Basii. , tit. 1 , cap. 62, the-
έστί βιβλίον ιθ’ τών Βασιλικών, τίτ. α', κεφ. ξβ’, ma 2, quod habet, Ut in textu Scriptum est. Tit.
θέμα β’. ούτος έχον ώς εις xb κείμενον έγράφη· 'OC 1 [lib.] II Instit. in Basii, non est positus. Const.
a’ τίτ. της β' Ινστιτουτιώνος ούκ έτέθη είς τά Βα- 1 tit. 2 Novellarum est novella Justiniani 120.
σιλικά. Ή a’ διάτ. τού β1 τίτ. τών Νεαρών έστι Hoc autem ejus Caput non OSt positum in Basii,
νεαρά 'Ιόυστινιάνειος ρκ’ * τούτο δέ αύτής xb κεφ.
ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά.
Κείμενον. Ή δέ β* διάτ. τού αυτού τίτ. φησίν, Textus. Const. 2 ejusdem tit. dicit : Ut ne sa-
ώστε τά Ιερά σκεύη, κ. τ. λ., usque ad καί ούχ άβ- cra, elc., usque ad inde actio non competat, ut
μόζει έκ τούτου άγωγή, pag. 579-582.
Σχόλιον. Ή β' διάτ. τού β' τίτ. τών Νεαρών Scholium. Constit. 2 tit. 2 Novellarum est no-
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκ’, κειμένη έν βιβλίψ ε* vella Justiniani 120, posita [que est] in lib.v Basil. 9
τών Βασιλικών, τίτ. β’ κεφ. κα', ούτως έχοντι καθώς tit. 2, cap. 21,quod habet, Ut in textu comprehen-
είς το κείμενον διελήφθη. Τ b ιγ* διάτ. τού ιη' τίτ. sum est. Digest. 13 tit. 18 lib. I est lib. VI, tit. I,
τού α’ βιβλίου έστί βιβλιον ζ"', τίτ., α*, κεφ. μβν, cap. 42, quod SIC habet : Praeses pacis CUfam ha-
ούτως Εχυν · Ό άρχων φροντιζέτω τής είρήνης ζητών beto, sacrilegos, plagiarios, fures, ac [eorum] recep-
τούς Ιερόσυλους καί άνδραποδιστάς, χαΐ κλέπτας καί tores conquirens, eorumque delictum [supplicio]
ύποδοχεΤς καί πρδς xb πλημμέλημα έπεξιών αύτοΤς. Β persequens. Digest· 4 tit. 2 lib. X est Basii, lib.
T b δ* διάτ. τού β' τίτ. τού ι’ βιβλίου, Ιστι τών XLii, tit. 3, cap. 4, thema 2, quod dicit : Exceptis
Βασιλικών βιβλίον μβ', τίτ. γ’, κεφ. δ’, θέμα β', enim nominibus, reliquae res in judicium familiae,
λέγον * Έξ^ρημένων τών χρεών τά λοιπά πράγματα erciscundse deducuntur, etiam mala medicamenta
κατάγονται είς xb διαιρούν τή φαμιλί? xbv κλήρον et libri magici ac similes : sed officium judicis
δικαστήριον, καί τά κακά φάρμακα, και τά μαγικά est, Ut protinus haec corrumpat· ΡΟΓΓΟ q08B sa-
βιβλία, καί τά δμοια. 'Οφρίκιον δέ δικαστού παρα- crilegio, peculatu, vi aut aggressura quaesita sunt,
χρήμα τά τοιαύτα διαφθείρειν. ού διαιρείται δέ τά non dividuntur. Tu vero scias quod quaecunque
άπδ Ιεροσυλίας κτηθέντα, ή τά άπδ δήμου κλαπέντα mala fide defunctus possedi t, non deducantur in
ή άπο βίας κτηθέντα, ή έφόδου. Συ δέ γινωσκε δτι familiae erciscundae judicium, sed custodiantur
πάντα δσα κακή πιστει νέμεται b τελευτήσας ού domino.
κατάγεται είς τδ διαιρετικίν δικαστήριον, άλλα φυλάττεται τψ Ιδίψ δεσπότη άμείωτα Tb κζ"’ διάτ τού α*
τίτ. τού με* βιβλίου έστί κεφ. κδ’ τού α' τίτ. τού μγ* βιβλίου λέγον τά αύτά.
1048
1047 PHOTII PATRIARCHA CP.
Textus· Et lib. 48, tit· 4, digest. 1 : Quod cri-A Κείμενον. Καί βιβλίον μη’, τ(χ. δ’, διάτ. β· · βτι
men laesae majestatis, et$., usque ad delicti pu- ©μοιόν *9Xl> *· τ· λ. usque ad Αμαρτήματος τιμώ-
niunlur, ut pag. 582. ρούνται.
Scholium. Digestum 26, tit. 1, lib. XLV Digest. Σχόλιον. T δ κζ” διάτ. τού a’ τίτ. του μ·’ βι-
est lib. Basii. XLIII, tit. 1, cap. 25, quod ait: βλίου των Διατάξ. έστι βιβλίον :ών Βασιλικών μγ’.
Turpes stipulationes nullius sunt momenti : ve- τίτ. α', κεφ. κε’, λέγον * At αίσχραέ έπερωτήΛις
luti si quis homicidium vel sacrilegium promittat Ανίσχυροι είσιν, ώς δταν τις δμολογή πόνον ποιεΤν
se facturum. Neque enim ex hujusmodi [obliga- ή Ιεροσυλίαν, ούτε γάρ Αγωγή έκ των τοιούτων
tionibus] actio competit. Αρμόζει.
Aliudscholium.OigeslA tit.4 lib. XLVUI Digest. *Ετερον σχόλιον. Τδ α' διάτ. του δ’ τίτ. του
est Basii. lib.LX, tit. 36, cap· l,quod dicit : Lex de μν βιβλίου των Διάταξ. έστι των Βασιλικών βιβλίον
[majestatis] insidiatoribus similis est legis de adul- ξ\ τίτ. λζ"’, κεφ, α', λέγον · *ο περί των άπιβούλων
terio, et tenetur illa, qui adversus populum Roma· νόμος δμοιος έστι τψ περί Ιεροσυλίας, καί Ανέχεται
num [aliquid] commisit; et qui dolo [malo] effecit, αύτψ ό κατά του 'Ρωμαϊκού δήμου πλημμελή σας*
Ut obsides injussu principis interciderint, Ut ar- καί δ σπουδάσας κατά δόλον παρά κέλευνιν βασιλέως
mati homines in urbe adversus urbem sint,ut Ιο- Β^ναφεθήναι τούς δμήρους, ή Τνα ένοπλοι άνθρωποι
cus [aliquis] aut templa occupata, vel seditiosus
conventus factus sit, ut magistratus occideretur ;
et qui hostibus nuntium aut litteras misit, signum-
ve dedit, aut alioqui ipsos juvit, et adulatus est ;
qui [denique] milites adversus rempublicam ad
seditionem tumultumve concitaverit.Dig.l, tit. 13
ejusdem lib. Digest·, est lib. lx, tit. 45, cap.2; Pe-
culatus [actio] movetur adversus illum, qui ex
pecunia sacra, religiosa publicave [quid] abstulit,
vel in rem suam convertit, quive dolo effecit, ut
horum quidpiam fieret: nisi si cui a lege [id] per-
missum sit.[Denique] qui auro argentove publico
aes vel aliud [quidpiam] quo ea pejora dant, im-
miscuit. Digest. autem 4 in Basii, non est posi-
tum. <
Jus positivum. Digest. 6 : Ex sacra aede priva-
tas, etc., usque ad [in judicio] conveniri, 182.
Scholium. Digest. 6 tit. 4 lib. xlvui Digest.
est Basii, lib. lx, tit. 45, cap. 6, et ait : Subri-
pere ex sacra aede pecunias privatas, non sacrile-
gium,sed furtum est. Digl6 tit. 59 lib xlviu Di-
gest.estlib.Basil.LX,tit.5l,cap.l6,quod ait: Locum
facere [ut idem vel] furtum sacrilegium [sit]. Et vi-
dentur quidem contraria esse [haec] capita, non
sunt tamen. Ac [certe] quidem privatas pecunias
qui furatur, tametsi ex loco sacro furetur, fur est :
qui autem Deo dedicata furatur, tametsi ex loco
privato furetur, tanquam sacrilegus tenetur. Ve-
rumtamen quia sunt res quaedam sacrae Deo non
dedicatae, veluti simulacra quae privalim ad nos
pertinent, et reliqua necdum templis aut monaste-
riis dedicata: secundum hoc dicit 16 cap. tit. 51,
lib. lx, locum facere furtum aut sacrilegium .Qui
enim sacram imaginem in cella nostra furatur,
non sacrilegus est, sed fur. [Siquidem] si hoc ita
non interpretabontur, eum qui numismata imagi-
nem Christi aut Dei Genitricis habentia furatur,
tanquam sacrilegum in jus vocari, omnino [necesse
est, ut] dicamus quod [sane et] absurdum [est] et
falsum, Const. 3, tit. 2, lib. vi cod. est Basii, lib.
lx, tit. 6, cap. 20, quod dicit : Qui rem hauddum
dedicatam foratur, furti tenetur. Non enim sacri-
legus est, qui rem nondum consecratam furatur.
κατά τής πάλεως έν πάλει ώσιν, ή ΐνα τόπος ή Ιερά
κατασχεθώσιν, ή στασιώδης γένηται σύνοδος, ή "να
φονευθή δ άρχων · καί δ πρδς τούς πολεμίους άγγελον
ή γράμματα πέμψας ή σημεΐον αύτοΤς δεδωκως, ή
άλλως βοηθήσας αύτοΤς * και ύπονοθεύσας ή Ιραθίσας
στρατιιύτας προς στάσιν ή θόρυβον κατά τής πολι-
τείας. Τδ α’ διάτ. τού ιγ’ τίτ. τού αύτού βιβλίου
των Διάτ. έστι βιβλίον ξ’, τίτ. με’, κεφ. β* . *0 δέ
πεκουλάτους κινείται κατά τού ύφελομένου έχ των
Ιερών, ή των μνημείων ή δημοσίων, ή χρημάτων, ή
στρέψαντος είς Ιδίας χρήσεις. Πλήν των άπδ νόμου
έπιτετραμμένων, καί των παρασκευασάντων κατά
δόλον γίνεσθαι τι τούτων, καί τού μίξαντος τψ
δημοσίψ χρυσψ ή άργύρψ χαλκδν, ή έτερον βλάπτον
αυτά. Τδ δ* διάτ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά.
Κείμενον. Διάτ. ζ”, Το έξ ιερού Ιδιωτικά χρήματα,
κ. τ. λ. usque ad κλέπτης ένάγεται.
Σχό)ιον. Τδ ζ* διάτ. τού δ* τίτ. τού μη* βιβλίου
των Διάτ. έστι των Βασιλικών βιβλίον ξ’, τίτ. με’,
κεφ. ζ”, και φ^σι * Τδ υφελέσθαι άπδ Ιερού χρήματα
Ιδιωτικά ούκ έστιν Ιεροσυλία, άλλά κλοπή. Τδ ι^*
διάτ. τού νθ’ τίτ. τού μη* βιβλίου των Διατάξεων,
έστι των Βασιλικών βιβλίον ξ*, τίτ. να*, κεφ. ιζ*9
λέγον · Τδν τόπον ποιεΤν την κλοπήν, ή την Ιερο-
συλίαν. Καί φαίνονται μέν έναντία τά κεφ., ούκ είσι
δέ, άλλ* δ μεν Ιδιωτικά χρήματα κλέπτων, καν έξ
Ιερού το'που, κλέπτης έστίν. *0 δέ τά ανατεθειμένα τψ
Θεψ κλεπτών, καν έξ Ιδιωτικού τόπου κλέψη, ώς Ιερό-
συλος ένέχεται. Πλήν έπεί εΐσί τινα Ιερά μή Ανατε-
θειμένα τψ Θεψ ώς τά Ιδικώς ήμΤν διαφέροντα είκο-
νισματα, καί λοιπά μήπω ναοΤς ή μοναστηρίοις
άνατεθέντα, κατά τούτο λέγει τδ ίζ*' κεφ. τού #α*
τίτ. τού ξ1 βιβλίου, τδν τόπον ποιεΐν την κλοπήν, ή
τήν Ιεροσυλίαν. Ο γάρ την Ιν τψ κελλίψ ήμών ούσαν
άγίαν εΙκόνα κλεπτών ούκ έστιν Ιερόσυλος, άλλά
κλέπτης. Εί δέ μή τούτο ούτως έρμηνεύσομεν, ει-
πωμεν πάντως καί τδν κλέπτοντα νομίσματα Ιχοντα
εικόνα Χριστού, ή Θεοτόκου, ώς Ιερόσυλον ένάγεσθαι ·
δπερ Ατοπον καί ψευδές. *Η γ*, διάτ., τού β* τίτ.
τού ζ* βιβλίου τού Κώδικάς έστι των Βασιλικών βι-
βλίον ξ’, τίτ. ζ” κεφ. κ*, λέγον · *0 τδ μήπω καθιε-
ρωθέν κλέψας κατέχεται τή φούρτψ · ούπω γάρ
Ιερόσυλος έστιν δ κλέψας τδ μηδίπω καθιερωθέν. 'Εκ
1049
1050
NOMOCANON. — ΊΊΤ. III, CAP. I, II.
του τοιούτου ούν κεφ. φαίνεται ώς καλώς έλύθη
άνωτέρω ή δοκούσα έναντιοφωνία των κεφα-
λαίων.
Κείμενον. Κιβλίον μη’, τίτ. ίγ’, διάτ. η* * *Η τού
ίεροσύλου, κ. τ. λ. usque ad περί γάρ χρημάτων
ύφαιρεθέντων Ιστιν έν αύτψ ζήτησις.
Σχόλιον. Τδ ζ* διάτ. του ιγ’ τίτλου του μη'
βιβλίου ούκ έτέθη εΐ; τά Βασιλικά, ούδε το ια’, τδ δε
ιβ* Ιστι κεφ. ιγ* του με’ τού ξ’ βιβλίου ούτως Ιχον
ώς εις τδ κείμενον δηλούται. 'Ωσαύτως καί τδ ιζ"*
2στι κεφ. ιζ“* τού αύτού βιβλίου καί τίτ. τά αύτα
διεξιόν.
ΚΕΦΑΑ. Γ'. — Περί κληρικών άποσχιζόντων
καί παρά γνώμην των έπισκόπων ίστωντων
θυσιαστήρια.
’ Αποστόλων κανών λα* * συνόδου ’Αντιοχείας κανών
ε* · συνόδου Καρθαγέννης κανών ι* · συνόδου ζ"*
κανών λα’ * συνόδου α’ καί β’ έν τψ ναψ των ’ Αγίων
'Αποστόλων κανών ιβ’, ιγ*, ιδ’, ιε\
Ex hoc igitur capite apparet, recte solutam esse,
quse superius esse videbatur, capitum contrarie-
tatem.
Textus. Lib. xlviii, tit. 43, const. 7 : Sacrile-
gii poena, etc., usque ad in eo est quaestio, ut
pag. 583.
Scholium. Digestum 7 tit. 43 lib. xlvui, non
est positum in Basii., neque [etiam] 14. Verum
12 est caput decimum tertium, tit. 45 lib. lx,
quod habet, ut in textu scriptum est. Similiter
16 est cap. 46 ejusdem lib. et tit., quod eadem
recenset.
CAP. III. — De clericis schisma facientibus ,
et citra voluntatem episcoporum altaria erigen -
tibus.
Apostolorum canon 31 ; concilii Antiocheni ca-
non 5; concilii Carthaginensis canon 40 ; concilii
sexti canon 31 ; concilii 1 et 2 in aede Sanctorum
Apostolorum [habiti] canon 12, 43, 14, 15,
ΤΙΤΛΟΣ Γ'.
ΠΕΡΙ ΕΓΧΩΝ ΚαΙ ΨΑΛΜΩΔΙΑΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ, ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, ΚΑΙ
ΤΠΟΓΡΓΙΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ, ΨΑΛΤΩΝ ΚΑΙ ΤΠΗΡΕΤΩΝ.
TITULUS TERTIUS.
DE PRECIBUS, CANTU, LECTIONE, OBLATIONE, COMMUNIONE, ET VESTITU, ATQUE
MINISTERIO LECTORUM, CANTORUM ET MINISTRORUM.
κεφαλαιον πρωτον. — Ποίων 6 λαο« ίΰνύν c CAPUT PRIMUM. — Quales preces populus
άχροαχαι xal διά xl προ? άνατολά; όρώνχ.ς
εύχόμεθα.
Συνόδου Ααοδικείας κανών ε’ καί ιθ’ · Βασιλείου
έκ τού κζ’ κεφ. τού Περί τού άγίου Πνεύματος.
Κείμενον. Ή ιζ’ διάτ. τού α* τίτ. των Νεαρών
λόγον Τήν άρχήν τής άγίας κοινωνίας καί τού άγίου
βαπτίσματος όφείλειν έξακούεσθαι τψ λαψ.
Σχόλιον. Ή ιζ* διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών
έστι κεφ. κα’ τού α’ τίτ. τού γ’ βιβλίου τών Βασι-
λικών, ούτως 2χον · Πρδς τούτοις κελεύομεν πάντας
έπισκόπους τε καί πρεσβυτέρους μη μετά σεσιω-
πημένον, άλλά μετά φωνής τψ πιστοτάτψ λαψ δια-
κουομένης την Οείαν προσκομιδήν, καί την δπι τψ
άγίψ βαπτίσματι προσευχήν ποιεΤσθαι, καί τδ κάν-
τεύθεν τάς τών άκουόντων ψυχάς είς πλείονα κατά-
νυξιν καί τήν πρδς τδν Δεσπότην θεδν διανίστασθαι
δοξολογίαν.
ΚΕΦΑΑ. Β. — Περί τού τίνας, καί πώς, καί
ποΤα δει ψάλλειν, ή εύχεσθαι, ή άναγινώσκειν.
’Αποστόλων κανών ξ’, πέ · συνόδου Ααοδικείας
κανών ιε*, ιζ’, ιη’, ιθ’, κγ’, μθ’ · συνόδου Καρθαγέννης
audiat , et quapropter in orientem prospicientes
precemur.
Concilii Laodiceni canon 5, 19 ; Basilii ex
cap. 27 De sancto Spiritu.
Textus. Const. 47 tit. 1 Novellarum dicit: Pre-
ces sacrosanctae communionis et sacrosancti bap-
tismatis a populo exaudiri debere.
Scholium. Const. 47, tit. 1 Novellarum est
cap. 24 tit. 1 lib. m Basii., quod sic babet : Ad
haec jubemus, ut omnes episcopi pariter et pres-
byteri, non tacito modo, sed clara voce, quae a
fidelissimo populo audiatur, sacram 'oblationem,
et preces in sancto baptismate adhibitas cele-
brent : quo ad majorem exinde compunctionem
ac Domini Dei glorificationem audientium animi
efferantur.
CAP. II. — Quos , quomodo , qualia canere ,
precarx , aut legere oporteat.
Apostolorum canon 60, 85 ; concilii Laodiceni
canon 15, 17, 18, 49, 23, 59 ; concilii Carthagi-
1051 PHOTII PATRIARCHiE CP. 1052
nensis canon 24, 46, 103; concilii sexti canon
33, 63, 75, 81; concilii Nic&ni secundi canon 14.
CAP. III. — In Sabbatis Evangelium cum
aliis [sacris] Scripturis legi oportere.
Concilii Laodiceni canon 16.
GAP. IV. — De sacra oblatione atque commu-
nione.
Apostolorum canon 3, 4, 31 ; concilii Nicaeni
canon 18 ; concilii Ancyrani canon 1 ; concilii
Neocsesariensis canon 13; concilii Laodiceni ca-
non 19, 49 ; concilii Garlhaginensis canon 37,
41, 47 ; concilii sexti canon 21, 23, 28, 57, 58,
62 et 101.
CAP. V. — Quandodo clerici et laiei pacem
dent.
Concilii Laodiceni canon 19.
CAP. VI. — De his qui dubitant Eucharistice
sacramentum sumere a presbyteris conjugatis .
Concilii Gangrensis canon 4.
CAP. VI!. — Quod iis solis qui sacerdotalis
ordinis sunt , in altari communicare liceat , et ne
mulier ad altare ingrediatur.
Concilii Laodiceni canon 19, 44 ; concilii sexti
canon 69, 78.
CAP. VIII. — Quando offerant ac commu-
nionem exhibeant episcopomm vicarii.
Concilii Neocaesariensis cano 13.
CAP. IX — Ne diaconus offerat , neque pres-
bytero communionem exhibeat.
Concilii Nicaeni canon 18.
CAP. X. — De vestitu et ministerio lectorum,
cantorum et ministrorum ; et quod non oporteat
ministrum panem [sacratum] dare , aut calicem
consecrare.
Concilii Laodiceni canon 21, 22, 23, 25, 43 ;
concilii sexti canon 27 ; concilii Nicaeni secundi
canon 14, 16.
CAP. XI. — De iis qui cum in civitate sunt,
in tribus hebdomadibus non communicant.
Concilii Sardiceusis canon 11; concilii sexti
canon 80.
CAP. XII. — De his qui Scripturas audiunt ,
et in postremis precibus non permanent, neque
communicant. .
Apostolorum canon 8, 9 ; concilii Antiocheni
canon 2.
CAP. XIII. — De his qui doemone obsessi
sunt , quomodo communicent , aut non.
Apostolorum canon 79 ; Timothei canon 3.
CAP. XIV. — De his qui extra ecclesias offe-
runt, aut ccetus convocant·
Apostolorum canon 10, 45, 46 ; concilii An-
tiocheni canon 2 ; concilii Laodiceni canon 33.
κανών κδ’, μζ"*, ργ’ · συνόδου ζ* κανών λγ\ ξγ’, σε*
πα’ ' συνόδου Νικαίας xb κανών ιδ\
ΚΕΦΑΛ, Γ'. — Περί τοΟ χρήναι κατα Σάβ βα-
τόν Αναγινώσκεσθαι Ευαγγέλιο ν μετά έτέρων
Γραφών.
Συνόδου Λαοδικείας κανών Ιξ καί δέκατος.
ΚΕΦΑΛ. Δ\ — Περί της Αγίας Αναφοράς καί
κοινωνίας.
‘Αποστόλων κανών γ*, δ', λα* · συνόδου Νίκαιας
κανών ιη’ · συνόδου ‘Αγκυρας κανών α’ · συνόδου
Νεοκαισαρείας, κανών ιγ’ · συνόδου Λαοδικείας κα-
νών ιθ’, μθ* · συνόδου Καρθαγέννης κανών λζ', μα*,
μζ’ · συνόδου ζ"* κανών κα’, κγ’, κη’, νζ’, νη*, ξρ*,
καί ρα\
ΚΕΦΑΛ. Ε*. — Πώς διδόασι τήν εΙρήνην οί
λαϊκοί.
Συνόδου Λαοδικείας κανών έννεακαιδέκατρς.
ΚΕΦΑΛ. £*'. — Περί τών διακρινομένων κοινω-
νεϊν Απδ πρεσβυτέρων γεγαμηκότων.
Συνόδου Γαγγραίνας κανών τέταρτος.
ΚΕΦΛΛ. Ζ'. «— Περί του μόνοις τοϊς ίερατ ίκοΤς
έξεϊναι κοινωνεϊν έν τψ θυσιαστηρίφ,
του μή είσιέναι γυναίκα είς xb θυσιαστήριον.
Συνόδου Λαοδικείας κανών ιθ*, μδ* · συνόδου ζ^,
κανών ξθ', οη\
ΚΕΦΑΛ. Η . — Πότε προσφέρουσι καί διδόασι
κοινωνίαν οΐ χωρεσπίσκοποι
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών τρισκαιδέκατος.
ΚΕΦΑΛ. Θ . — Περί τού μή προσφέρειν διά-
κονον, μήτε διδόναι πρεσουτέρφ κοινωνίαν.
Συνόδου Νικαίας κανών ο/.
ΚΕΦΑΛ. 1'. — Περί φορεσίας και Υπουργίας
Αναγνωστών, ψαλτών καί ύπηρετών, καί 3τι ου
δεΤ δπηρέτην Αρτον διδόναι, ή ποτήριον αύλο-
γεϊν.
Συνόδου Λαοδικείας κανών κα*, κ|Γ, κγ*, κε’, μγ* ·
συνόδου ζ"* κανών κζ’ · συνόδου Νικαίας τδ δεύτερον
κανών τεσσαρεσκαιδέκατος, έξακαιδέκατος.
ΚΕΦΛΛ, ΙΑ'. — Περί τών δια γόντων έν πόλει
καί έπι τρεις I βδομάδας μή κοινωνούντων.
Συνόδου Σαρδικής κανών ια’, συνόδου ζ“* κανών
όγδοηκοστός.
ΚΕΦΑΛ. 1Β'· Περί τών ακουο'ντων τών Γρα-
φών και μα προσκαρτερούντων έν τή τελευταία
ευχή καί μεταλαμβανόντων.
‘Αποστόλων κανών η\ θ’ · συνόδου 'Αντιοχειάς κα-
νών ρ*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ . — Περί δαιμονιζόμενων πώς κοι-
νωνουσι.
‘Αποστόλων κανών οθ’ * Τιμοθέου κανών γ'.
ΚΕΦΑΛ. 1Λ'. — Περί έξωθεν έκκλησίας προσφε-
ρόντων, ή έκκλη σι οζόντων.
‘Αποστόλων κανών λα’* συνόδου Γαγγρών κανών ζ"*·
συνόδου ’Λντιοχείας κανών (Γ, ε’ * συνόδου Λαο-
δ<χείας κανών νη* · συνόδου Ικτης κανών λα*^
1053 NOMOCANON. - TIT
Κείμενον. *Η ζ* διάτ. του α* τίτ. των Νεαρών, /
χ. τ. λ., usque ad τδ άρχθέ* πληρώσαι.
Σχόλ»ον. *Η ζ' δι άτ. του κ* τίτ. των Νεαρών
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ξζ*, και ούκ έτέθη είς τά
Βασιλικά. 'Η γ* διάτ. του β* τίτ. των Νεαρών έστι
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα* κείμενη έν βιβλίφ ε’ τών
Βασιλικών, τίτ. γ’, κεφ. δ' καί ε’, £ καί Ιχουσιν ώς
«Ις τδ κείμενον συνωψίσθησαν.
Κείμενον. Et δ! τις έν Ιδιωτικφ οικψ, προαστείψ, ή
χωρίψ, κ. τ. λ., usque ad είρημενα ποιεΤν.
Σχάλιον· Περί της γ’ διατάξ. του β' τίτ. τών
Νεαρών διελάβομεν είς τδ διελθδν σχόλιο ν. Ή ζ*' διάτ.
του α' τίτ. τών Νεαρών, ή λέγουσα φισκούσθαι ήτοι |
δημοσιεύεσθαι τδν τόπον έν φ γίνεται τδ ίερδν χαρά
γνώμην τών έπισκόπων, Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος
νη* * ήτις καί ήπράκτησεν ώς μη τεθεΤσα είς τά Βασι-
λικά. Ή ιε’ διάτ. του γ’ τίτ. τού α* βιβλίου του
Κώδικος ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά.
ΚΕΦΛΛ. ΙΕ'. — Περί έπισκόπων ή κληρικών
συγκοινωνόύντων , ή συνευχομένων αίρετικοΐς
ή 'Ιουδαίοι ς, η έπιτρεπόντων αυτούς ένεργεϊν,
η δεχομένων αυτών Θυσίας.
'Αποστολών κανών ι* με’, νζ* · συνόδου 'Αντιό-
χειας κανών β' · συνόδου Λαοδικείας κανών λγ’.
Κείμενον. *Η δ* διάτ, τού ζ*' τίτ., τών Νεαρών
φησιν 7 Οτι, κ. τ. λ., usque ad Έκκλησή προσκυ-
ροΰνται.
Σχόλιον. Η δ* διάτ. τού ζ"’ τίτ., τών Νεαρών^
έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλβ’, κειμένη kv βιβλίψ
α’ τών Βασιλικών τιτ. α*, κεφ. τελευταίψ καλούμενη
^ίδικτον περί πίστεως, Κωνσταντινουπολιταις, κω-
λύουσα τάς παρασυνάζεις, και τά παραβαπτίσματα
τών αιρετικών, και διαλαμβάνουσα δσα είς τδ κείμενον
διελήφθησαν.
ΚΕΦΑΛ, ΐς·’. — Περί τού μή δεΐν τά άγια λσγψ
ευλογιών, είς τάς παροικίας πέμπεσθαι.
Συνόδου Λαοδικείας κανών τεσσαρεσκαιδέκατος.
ΚΕΦΑΛ, ΙΖ'. — - Περί τού μή διδόναι τοΤς σώ-
μασι τών τελευτώντων κοινωνίαν,
Σύνόδου Καρθαγέννης κανών ιη* · συνόδου Εκτης
κανών πγ*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΗ . — Περί τού μη χρήναι γυναίκα
έν ταΤς ήμέραις της καθάρσεως αύτής κοι- ^
νωνεΤν.
Διονυσίου έκ της πρδς Βασιλείδην έπιστολης κεφ.
β', δ’ * Τιμοθέου κανών ς*', ζ’.
ΚΕΦΑΛ. 16 \ — Πώς δ όνειρασθεις κοι-
νωνεΤ.
Διονυσίου έκ της πρδς Βασιλείδην έπιστολης κεφ.
δ’ · Τιμοθέου κανών ιβ’.
ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περ\ τού μή γενέσθαι άναφοράν
παρόντων αιρετικών.
Τιμοθέου κανών έννατος.
ΚΕΦΑΛ, ΚΑ'. — Πότε δει τής γαμέτης διά τήν
κοινωνίαν άπέχεσθαι.
. III, CAP. ΙΙΙ-ΧΧΙ. 1054
i Textus. Const. 7, Iit. 1 No vellarum, etc., usque
ad haeredibus cogatur, ut pag . 860.
Scholium. Const. 7, lit. 1 Novellarum est no-
vella Justiniani 67, et non est posita in Basii.
Const. 3 tit. 2 Novellarum est novella Justiniani
131, [atque] est in lib. v Basii., tit. 3, cap. 4 et
5, quae etiam habent ut in textu compendiose
proposita sunt.
Textus. Quod si quis in privato, etc ^usquead
dicta exsequantur, ut pag. 610.
Scholium . De const. 3 tit. 2 Novellarum trac-
tavimus in praecedenti scholio. Const. 6 tit. 1
l Novellarum, quae conGscari dicit locum, in quo
praeter scientiam episcoporum sacrum aliquod
celebratur, est novella Justiniani 58, quae etiam
irrita facta est, ut quae in Basii, posita non sit.
Constit. 15 tit. 3 lib. i Cod. In Basii, non est po-
sita.
CAP. XV. — De episcopis , aut clericis , qui
cum hiereticis aut Judoeis communicant %vel pre-
ces conjungunt , aut ipsis operari [sacris]permit-
tunt9 vel ipsorum sacrificium suscipiunt.
Apostolorum canon 10, 45, 56 ; concilii Antio-
cheni canon 2; concilii Laodiceni canon 33.
Textus. Const. 4, tit. 6 Novellarum ait : Quod
qui, etc., usque ad Ecclesiae addicantur, ut pag.
610.
, Scholium. Const. 4 tit. 6 Novellarum est no-
- vella Justiniani 122, [qu*e] posita [est] in lib. i
Basii., lit. 1, cap. ult., [ac] vocatur Edictum de
flde, Constantinopolitanis : quae interdicta con-
venticula et adulterata baptismata hereticorum
prohibet. Tradit autem, quaecunque in textu
comprehensa sant.
CAP. XVI. — Quod non conveniat sanctas
[ oblationes ] benedictomm munerum nomine in
[alias] parochias mitti .
Concilii Laodiceni canon 14.
CAP. XVII. — Ne corporibus defunctorum
sacramentum Eucharistia detur.
Concilii Carthaginensis canon 18; concilii
sexti canon 83.
CAP. XVIII. — Quod non conveniat mulierem
* in diebus purgationis suce communicare .
Dionysii ex epistola ad Basilidem cap. 2, 4 ;
Timothei canon 6, 7.
CAP. XIX. — Quomodo communicet , cui in
somnis semen fluxit.
Dionysii ex epistola ad Basilidem caput 4 ;
Timothei canon 12.
CAP. XX. — Ne praesentibus hcereticis pera-
gatur oblatio.
Timothei archiepiscopi Alexandrini canon 8.
CAP. XXI. — Quando propter communionem
ab uxore abstinere oporteat.
1065 PHOTII PATRIARCHjE CP. 1056
Dionysii ex epistola ad Basilidem caput 3 ; Ti- A Διονυσίου έχ της προς Βασιλείδην έπιστολής χεφ.
mothei canon 5, 14. γ* · Τιμοθέου χάνων β*} ιγ.
CAP. XXII. — Quomodo oblatio celebretur ΚΕΦΑΛ. te'. — Πώς γίνεται προσφορά υπίρ
pro eo qui se ipsum inter fecit. του Ιχυτόν ανελόντος.
Timothei canon 13. Τιμοθέου χανών τεσσαρεσκαιδέκατος.
TeXtUS. Lex civilis eum qui sibi, etc., usque Κείμενον. Ο πολιτικές νόμος τδν έχυτδν άνελόντα,
ad tit. 50 [traditur], ut pag. 614. χ· τ. λ., usque ad του κώδικας τίτ. ν’.
Scholium. Tit. 21, lib. XLVniDjg. estcap. 3 et Σχόλιον. *0 Χβ1 τίτ. τού μη* βιβλίου των Διατάζ.
4, tit. 53, lib. LX Basii., quae eadem tradunt, εστι χεφ. γ* καί y του νγ* τίτ. του ξ’ βιβλίου των
Tit· 50 lib. IX Cod. in Basii, non est positus» Βασιλικών τα αύτα διεξιόντος. *0 δέ ν* τίτ. του θ'
βιβλίου του Κώδιχος ουχ ετέθη είς τα Βασιλικά.
ΤΙΤΛΟΣ Δ .
ΠΕΡΙ ΚΑΤΠΧΟΓΜΕΝΠΝ ΚΑΙ ΤΟΓ ΔΓΙΟΓ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ.
TITULUS QUARTUS.
DE IMBUENDIS RELIGIONE. ET DE SACROSANCTO BAPTISMATE.
CAPUT PRIMUM. — Neminem duabus septi-
manis post Quadragesimam ad baptismum sus -
dpi debet e.
Concilii Laodiceni canon 45.
CAP.I1.— De iis qui iufidelesreligionemdocent.
Concilii Laodiceni 26.
CAP. III. — Quomodo baptizandum sit .
Apostolorum canon 49, 50 ; concilii sexti ca-
non 59.
CAP. IV.— Quod qui [ad baptismum recipiendum ]
illuminantur, eos fidei [articulos] recitareoporteat.
Concilii Laodiceni canon 46, 47; concilii sext.
canon 78.
Textus. Const. 10 tit. 8 lib. i Cod. jubet, etc.,
usque ad digni habeantur, ut pag. 615.
Scholium. Const. 10 tit. 8 lib. i Cod. non est
in Basii. Conslit. 3, tit. 3 Novellarum, est no-
vella Justiniani 144, posita [que est] in lib.Basil.
i, tit. 1, cap. 51 ; quae etiam scribetur in fine
cap. 7, tit. 4.
CAP. V. — Ut baptizentur , qui ignorant an
baptizatt sint .
Concilii Carthaginensis canon 72; concilii
sexti canon 84.
CAP. VI. — Ne defuncti baptizentur.
Concilii Carthaginensis canon 18.
CAP. VII. — De iis qui ante baptismum pec-
cant, et de iis qui , dum fidei initiis imbuuntur ,
impingunt.
Concilii Nicaeni canon 14; concilii Ancyrani ca-
non 12; concilii Neocaesariensis canon 5; Basilii
canon 20; Theophili ex Commonitorio, canon 4;
ΚΕΦΑΚΑΙΟΝ ΠΡ3ΤΟΝ. — Περί του μ^ οφείλει*
μετά δύο έοδομάδας της Τεσσαρακοστής δέχεσθαι
πρδς τδν φωτισμόν.
Συνόδου Λαοδιχείας χάνων με*.
ΚΕΦΑΛ. Β\ — Περί τών έπιορχιζόντων.
Σ^όδου Λαοδιχείας χάνων είχοστδς έκτος,
ΚΕΦΑΛ. Γ*. — Πώς δεΤ βαπτίζειν.
'Αποστόλων κανών μθ*, ν*· συνόδου Ιχτης κανών νθ*.
ΚΕΦΑΛ. Δ'· — Περί του χρήναι φωτιζόμενους
Απαγγέλλει ν την πίστιν.
Συνόδου Λαοδιχείας κανών μ£”, μζ* · συνόδου Ιχ-
της χάνων οη*.
Κείμένον. *Η ι* διάτ. τού η’ τίτ. τού α9 βιβλίου
τού Κώδιχος, χ. τ. λ., usque ad, τού Αγίου βχπτίσ-
ματος.
Σχόλιον. Ή ι* διάτ. τού η* τίτ. τού α’ βιβλίου
Κώδιχος ούχ εστι είς τα Βασιλικό. Ή γ* διάτ. τού
γ* τίτ. τών Νεαρών έστι νεαρΑ ιουστινιάνειος ρμδ*,
κειμένη έν βιβλίψ τών Βασιλικών α9, τίτ. α’, χεφ.
να', Ι^τις καί γρκφήσεται είς το τέλος τού ζ* χεφ.
τού δ’ τίτ.
ΚΕΦΑΛ. Ε*. — Περί τού βαπτίζεσθαι τους Αγνο-
ούντας εΐ έβαπτίσθησαν.
Συνόδου Καρθαγέννης χανών οβ’ · συνόδου ζ*9 χά-
νων πδ*.
ΚΕΦΑΛ. — Περί τού μ^ βαπτίζεσθαι τους
τελευτήσαντας.
Συνόδου Καρθαγέννης χανών όχτωχαιδέχατος.
ΚΕΦΑΛ. Ζ'« — Περί τών πρδ τού βχπτίματος
Αμαρτανόντων , και κατηχουμένων παραπι-
πτόντων.
Συνόδου Νικαίας κανών ιδ · συνόδου * Αγκυρας
χανών ιβ’ * συνόδου Νεοχαισαρείας χανών ε’* Βασιλείου
χανών κ’, Θεοφίλου έχ τού Υπομνηστικού χανών δ*·
1057 NOMOCANON. - TIT. IV, CAP. I-X. 1058
Κυρίλλου έχ τών πρός τούς έν Λιβύη κι! Πενταπόλει a Cyrilli ex epistola ad Africae et Pentapolis epis-
Επισκόπους Επιστολών κανών δ\ COpOS canon 4.
Κείμενον. *H α’ διάτ. του φ' τίτ. του λ9 βιβλίου TextUS. Consi. 1 tit. 12 lib. I God. ait : Quod
τού Κώδικος, ''Οτι έάν ’ίουδατος, κ. τ. λ., usque ad etc., usque ad instituti vult, ut pag. 619.
είσκατηχεΤσθαι .
Σχόλιον. *fl α’ διάτ. τοΰ φ’ τίτ. τού α* βιβλίου Sckolium . Const. 1 tit. 12 lib. I Cod. 6St cap.
τού Κώδικός Εστι κεφ. μδ* τού α* τίτ; τού a' βιβλίου 44 tit. 1 lib. I Basii., quod ita dicit, ut in textu
των Βασιλικών, ούτω λέγον καθώς εις τύ κείμενον declaratum est. Const. 10 tit. 11 lib. 1 God. non
Ιδηλώθη. *fl t’ διάτ. τού ια’ τίβ. τού a βιβλίου τού est posita in Basii. Verum const. 3 tit. 3 Novel-
Κώδικος ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή μ'έντοι γ’ διάτ. larum est novella Justiniani 144, [quae] lib. I
τού γ’ τίτ. των Νεαρών έστι νεαρά ‘Ιουστινιάνειος Basii., tit. I, cap. 51, posita [est, ac] sancit .* Ne
ρμδ’, κείμενη iv βικλίφ α, τών Βασιλικών τίτ. α’,κεφ. Samaritani ex testamento, aut ab intestato, aut
να*, θεσπίζουσα, Σχμαρείτας μηδέν τι λαμβάνειν άπύ per donationem quidquam capiant, neque haere-
διαθήκης, ή Εξ αδιαθέτου, 11 έκ δωρεάς, μηδέ διατί- ticis testamento (quidquara] perscribant aut do-
θεσθαι αύτους, ή δωρεΐσθαι αίρετικοτς, μονούς δέ τούς nent. Samaritani tamen rustici [et illi quidem]
γεωργούς Σαμαρείτας κληρονομεί καί έξ Αδιαθέτου, β soli, et ab intestato et ex testamento sibi invicem
xxt έκ διαθήκης άλλήλοις · άλλα μηδΐ γίνεσθαί τινα haeredes sint. Ne [item] horum quispiam miles
έκ τούτων στρατιώτην, ή συνήγορον, ή Ετερόν τι ύφ- patronusve causarum fiat, aut aliud aliquod offi-
φίκιον αύτούς έγχειρίζεσθαι· κατηχεχσθαι δέ αύτούς cium assumat. [Ut denique] qui eruditionis capa-
έπι διετίαν, δεκτικούς όντας τής κατήχήσεως, Ετι ces sunt, per biennium in fide instituantur : et
μέν έλευθερούσθαι καί τού; παρ’ αυτών έξωνουμέ- insuper quos Christianos servos emerint, liberi
νους δούλους Χριστιανούς όντας. fiant.
ΚΕΦΑΛ. Η'. — Περί Επισκόπων ή κληρικών CAP. VIII. — De episcopis etclefiti 8, qui
δεχόμενων βάπτισμα αΙρετικών. TCtlCOrUM baptismum SUSCipiunt .
'Αποστόλων κανών μζ"*. Apostolorum Canon 46.
ΚΕΦΑΛ. θ'. — Περί τών kv νόσψ βαπτιζομένων. CAP. IX. — Οβ iis qui iti IKiOfbO baptizantur.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών φ1 * συνόδου Λαο· Concilii Neocsssariensis canon 12 ; concilii
δικείας κανών μζ* · συνόδου Καρθαγέννης κανών με' * Laodiceni canon 47 ; concilii Carthaginensis ca-
Τιμοθέου κανών δ'. non 45 ; Timothei canon 4.
ΚΕΦΑΛ. ι'. — Περί Εγκύου βαπτιζομένης. CAP. X. — De prceg nante baptizanda.
Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ζ*’. q Concilii Neocaesariensis canon 6.
Κείμενον. Kaixot έν τή a' διάτ. τού δ* τίτ. τού Textus. Quanquam in digesto 1 tit. 4 lib. XXV
κε' βιβλίου τών Διατάξεων φησι, τύ κυοφορούμενου Dig. dicatur partum esse portionem praegnantis :
είναι μέρος τής Εγκύου, kv δέ τή ι* διατ. τοΰ γ' in digesto tamen 10 tit. 3 lib. XLI, et lib. L, tit.
τίτ. τού μα' βιβλίου, καί βιβλίου ν’, τίτ. ιζ**, διάτ. 16, digest. 26, quod partus pars matris non sit.
Χς”, δτι κυοφορούμενον ούκ Εστι μέρος τής αητρύς, Verum etiam alia hac de [re] diversa jura in li-
και άλλα δέ διαφορά νόμιμα περ\ τούτου συνήγχγον bro meo, dein speciem contrariis, singulari col-
kv τψ γραφέντι pot περί έναντιοφανιών μόνη βίβλφ. legi.
Σχόλιον, Το α’ διάτ. τού δ' τίτ. τού κε’ βιβλίου Scholium.DigeslA lit.4 lib. XXV Dig.est thema 2
τών Λιατάξ. Ιστι θέμα β' τού α* κεφ. τού ζ' τίτ. cap. 1 tit. 7 lib. xxxi, quod sic habet: Partus ante
τού λα1 βιβλίου, ούτως Εχον, τύ έγκυομονούμενον πρίν quam edatur, mulieris porlio est. Atque idcirco do-
li τεχθή μέρος έστι τής γυνής, και διά τούτο, Εως άν nec editus sit, non competit patri s. c. De liberis
τεχθή αρμόζει τψ πιτρί το περί παίδων δόγμα. Τύ ι’ [agnoscendis.] Dig.10 tit.31ib.XLI Dig.est thema 3
διάτ. τού γ’ τίτ. τού μα’ βιβλίου τών Διατάξιών έστι θέμα cap. 10 lib. XL Ba8ll. quod Sic dicit : Partum bovis
γ’ τού i κεφ., τού μ’ βιβλίου τών Βασιλικών ούτω λέ- aut ancillae furtivae et furis hier es et bonae fidei em-
γον e Τύ τεχθεν άπύ βούς ή δούλης κλεψίμου, και pior diuturna possessione usucapit. Partus eniin
κληρονομίας τού κλέπτου, και αγοραστής άγνοών Ο [rei] furtivae pars non est.Dig. 26 tit.16 lib. L Dig.
διά χρονίας νομής θεσπίζει. Τύ γάρ τεχθέν ούκ Εστι est cap.26 til.l lib. II Basil,quod sic habet: Partus
μέρος τού κλεψιμαίου. τύ κζ^ διάτ. τού ιζ** τίτ. τού ancillae furtivae ipsius pars non est. Haec [igitur]
ν’ βιβλίου τών Διατ. Εστι κεφ. κζ"’ τού β’ τίτ. τού cum ita [sese] habeant, quaeret [fortasse] ali-
β’ βιβλίου, τών Βασιλικών ούτως Εχον * ο τοκετύς quis, cum 10 cap. praesentis tractatus de pra-
κλεψιμαίας δούλης ούκ Εστι μέρος αύτής. Τούτων gnanle baptiianda doceat, qua de causa pa-
ούτως έχόντων έρωτήςει τις, τίνος χάριν τού ι’ κεφ· triarcha dictorum cap. tanquam in speciem con-
τού παρόντος συντάγματος περ\ έγκύου βαπτιζομένης traria esse videantur, mentionem fecerit? Du-
διδάσκοντος, έμνήσθη πατριάρχης τών βηθέντών κεφ. hium [aliquando] fuit, an praegnantem bap-
ώς δοκούντων Εναντιοφανών· Αμφιβολία ήν περί τού tizarl oporteret. [Fuerunt] enim qui dice-
εΐ χρή τήν κυοφορούσαν βαπτίζεσθαι. Ελεγον γάρ rent, quoniam foetus [in] maternis visceribus
τινες ώς Επεί τύ κυοφορούμε νον τοΤς μετρικοΤς έγκά- absconditus, matri, tanquam omnino pars ip-
τοις κρυπτόμενου συνήνωται τή μητρί διόλου ώς siuS, COUUitUS est *. non pOSSe [ipSUBl una] cum
1059 PHOTU PATRIARCHAE CP. 1060
illa illuminari, ideo quod nondlim in lucem pro- A μέρος αυτής, καί ού δύναται συν χη μητρί ®ωτι-
dierit, neque ad assentiendum sacrosancto baptis-
mati voluntatem habeat : nec [ipsam] praegnantem
debere baptizari, sed exspectare [oportere] fetus
in lucem editionem, ut ne aliud ipsius membrum
baptizetur, aliud non illuminatum maneat. Et,
quod si fetus (una] cum praegnante baptizatus,
postquam in lucem prodierit, baptizetur, invenia-
tur bis [esse] baptizatus, quod [est] insolens. Ac
idcirco Neocaesariense concilium in 6 canone sol-
vit ambiguitatem, ita de praegnante constituens, ut
quando velit, [illam] illuminari oporteat. Neque
enim hac in re praeguans cum partu communio-
nem habet, eo quod propria utriusque ad assen-
tiendum [baptismati] voluntas ostendatur. Cum
igitur sacer hiccanon dicat, partum cum praegnante
communicationem non habere, patriarcha, qui
praesens opus composuit, memoratas jam leges
alias praeter viro canonis partum portionem prae-
goantis esse, alias non esse,dicere inveniens, po-
suit in textu in speciem contraria, solutionem (ut
conjicere est) in nostram imperitiam suspendens.
Dicimus itaque dicta jura sibi invicem non ad ver -
sari.Nam partus, priusquam edatur, matris sem-
per portio est, ut lib. xxxi cap. Atque eapropter
non potest pater illum deposcere ut suum. Atqui
posteaquam editus est, [recte] ipsum deposcit, ut-
pote qui non [amplius] matris portio sit. Et qui
bona flde partum ancillae furtivae possidet, illum
usucapit, uti qui furtivus non sit. Verum canon
non propterea quod fetus nou sit pars praegnantis,
permisit illuminationem hujus (est enim [omnino]
ipsius pars ante partum), sed quia praegnans cum
fetu communionem non habet, sive non existima-
tur non illuminata, eo quod fetus baptismi pro-
fessionem suscipere nequeat. Caelerum quando
ancillae furtivae partus usucapiatur, et quando
non, diversae tractant leges. Quaeras autem, quae
scripta sunt ex 26 cap. tit. 2, lib. n Basii, su-
perius inserto.
CAP. XI. — Quod post sacrosanctum baptis-
ma ungi debeamus .
Concilii Laodiceni canon 48.
CAP. XII. — De confectione sacros unctionis .
Concilii Carthaginensis canon 6. {
CAP. XIII. — De iis qui bis , aut non rite
baptizantur , et qui infirmos non baptizant .
Apostolorum canon 47, 49, 50.
Textus . De iis qui rebaptizant et rebaptizan-
tur, elc., usque ad locum habere, ut pag . 622.
Scholium . Const. 1 et 2 tit. 6 lib. i Cod. in
Basii, non sunt positae. Dig. 14 tit. 5 lib. xxix
Digest. est cap. 14 tit. 16 lib. xxxv Basii., quod
sic habet : Si impubes pubertati appropinquans,
propedominum dormierit, cum occiderelur,neque
eam rem evulgarit, punitur. His enim impuberibus
σθήναι $ta xb μηκέττ εις φως έλθεΤν, μηδε προιίρε-
σιν εχειν τής δμολογίας του θείου βαπτίσυατος, ουοε
ή έγκυομονούσα οφείλει βαπχίζεσθαι, άλλα περιμέ-
νει τήν είς xb φως χού κυοφορούμενου έξέλευειν,
ΐνα μή xb μεν έκ μερών αύτής βαπτισθή, xb δε μείνη
αφώτιστου, καί 5:ι δν συν χή έγκυομονούση το χ\λ-
φορούμενον βαπτισθή μετά xb είς φως έξελθεΤν, ii*
βαππσθείη, εύρεθειη δε βαπχιζόμενον · 8περ άτο*ον?
καί ή Ιν Νεοκαισαρείφ σύνοδος ελυσε έν ζ"* κανόνι ιο
άμφίβολον, ουτω διορίσαμε νη περί κυοφορούσης, ότι
δει φωτίζεσθαι οπότε βούλεται, ουδεν γάρ έν τοότώ
χοινωνεΤ ή χίκχουσκ χψ τικχομένφ διά tb έκάστου
Ιδίαν χήν προχίρεσιν χήν έπ\ τή δμολογίφ δείκνν-
σθαι. Τού γούν θείου τούτου κανόνος λέγοντος μη
επικοί νωνεΤν τή χικτούση χο χικχόμενον, δ το πιρέν
σύνταγμα συνθε'μενος πατριάρχες εύρίσκων τώς
διαληφθέντας νόμους, ποτέ μεν λέγοντας μέρος αίνοι
τής έγκύου το κυοφορούμενον παρά χήν δύναμιν τού
κανόνος, ποτέ δέ μή είναι, τέθεικεν έν χώ δφει τι
ένανχιοφανή, τήν λύσιν ώς έοικεν είς τήν ήμετέριν
άναρτήσας άμάθειαν. Φαμεν τοίνυν ώς ούκ έναντιοώ-
ται αλλήλοις τά βηθένχα νόμιμα. Το γάρ κυοφορού-
με νον άεΐ πρδ του τεχθήναι μέρος έστί τής μητρός,
ώς και xb τού λα9 βιβλίου κεφ. φησί, καί διά τούτο
ού δύναχαι πατήρ άνχκζλεΤσθαι αυτός ώς ύπεξούίΐον.
Μετά μένχοι xb γεννηθήναι ανακαλείται τούτο, ώ; μη
8ν μέρος τής μητρός. Και δ καλή δε πίστει νεμηδεις
τδ τεχθέν άπο κλοπιμαίας δούλης δσπόζει αυτού ώ;
μή δντος κλοπιμαίου. Τό μέντοι κεφ, Γ, ούχί διά τέ
μή είναι μέρος τής κυοφορούσης τά κυοφορούμε *οη
έπέτρεψε xb βάπτισμα ταύχης, μέρος γάρ έσχιν ευ-
χής πρδ τού τεχθήναι, αλλά διά xb μή έπικοινωνι!*
τήν τίκτουσαν χψ τικχομένφ, ήγρυν μή λογίζεοθιι,
και ταύτην άφφτισχον έκ τού μή δύνχσθχι το κυοφο-
ρούμενον βαπτίσματος δμολογίαν άναδέχεσθαι, ποά
δέ δ τοκετός τής κλοπίμου δούλης δεσπόζεται, κεί
ποτέ ού, φασί νόμοι διάφοροι. Και ζήτει χά γρι-
φέντα έξωθεν τού άνωθεν κατχστρωθεντος κζ"*' κεφ.
τού β9 χίχ. χού β’ βιβλίου χών Βασιλικών
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — Περί τού όφείλειν μετά τέ
άγιον βάπτισμα χρίεσθαι.
Συνόδου Λαοδικείας χάνων μη9.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ*. — Περί ποιήσεως τού άγίου χρί-
σματος.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ζ"*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ', — Περί των δις, ή μή δεόντωί
βαπτιζομένων, καί των τούς άσθενεΤς μή βεπτι-
ζόνχων.
'Αποστόλων κανών μζ9, μθ*, ν’.
Κείμενον. Περί χών άναβαπτιζόνχων, και έν*-
βαπχιζομένων, κ. χ. λ. usque ad μεταμέλου δέ χώ-
ραν έχουσιν.
Σχόλιον. Ή α* καί β’ διάτ. τού ξ* τίτ. τού %
βιβλίου χόύ Κώδικος ούκ έτέθη είς χά Βασιλικά. Τ&
ιδ9 διάτ. τού ε’ χίχ. χού κθ* βιβλίου χών Διατ. έτη
κεφ. ιδ* χού ιζ** χίχ. χού λε9 βιβλίου χών Bwt-
λικών, ούτως Ιχον 'Εά* πλησιάζων τή ήβη άνηδο;
παρακαθεύδων τψ άναιρεθέντι δεσπότη μή δςμοσιιυ^
1061 NOMOCANON. - TIT. IV. CAP. ΧΙ-ΧΠΙ. 1062
τδ γεγονδς, τιμωρείται · τοΐς γάρ ύπδ τήν αύτήν στέ-
γην άνήβοις νυγχωρεΐ, ού μέν τοίς ύπηρέταις, ή
μετάχοις εί δύνανται νοεΐν τδ πραττάμενον. Ot γάρ
τοιούτοι ουδέ έφ’ έτέρας αίτιας βοηθούνται. Τδ ε'
διάτ. τού α' τίτλου του κη’ βιβλίου έστί θέμα τε-
λευταΤον τού ε’ κεφ. του α* τίτ. του λε’ βιβλίου
ούτω δεξιάν, *0 ά(5£ην πληρώσας τά ιδ’ έτη διατίθε-
ται, εΐ δέ θήλεια τά ιβ’, δ δέ γεννηθείς Καλένδαις Ία-
νουαρίαις δοκεΤ πληρούν τδν ένιαυτδν άπδ ζ” ώρας
της νυκτδς της πρδ μιας Καλενδών ’ΐανουαρίων του
έξης Ιτους. *Η γ* διάτ. του ξ* τίτ, του ε* βιβλίου
του Κώδικάς Ιστι κεφ. ν’ του ιθ’ τίτ. του λη’ βιβλίου
των Βασιλικών ούτω; έχον, Τδ παλαιό / ή μέν των
θηλειών ήβη άπδ μάνων των ιβ* ένιαυτών έκρίνετο,
^ δέ των ά^ένων έκ τού πληρωθήναι τον ιδ’ ένιαυ-
τδν μετά τού συντρέχειν καί την τού σώματος Ιξιν,
ώς έγνως και έν τοΤς ’ΐντιστούτοις. Η διάτ. ο3ν κε-
λεύει κι\ επί των άξενων άπο των ιδ’ ένιαυτων
κρίνεσθαι μή έπιζητούντων ήμών τδ σχήμα τού σώ-
ματος, διά άπρεπες. *0 δέ κβ’ τίτ. της α’ Ινστι-
τουτιώνος ούκ έτέθη εις τά Βασιλικά. *0 α’ τίτ.
τού λ$* βιβλίου των Διατ. έτέθη είς βιβλίον μδ* τίτ.
ιδ’. Καί ζήτει κεφ, αύτού ιδ’ ούτω λέγον ’Εάν άνήβοις
ληγατεύσω διατροφάς, καί μή δείκνυται Ιως πάτε ή
θέλησις λαμβάνειν αύτάς, έως ού ζώσι λαμβανουσιν.
Εί δέ εΤπον μέχρι της ήβης, δ μέν ά^ην μέχρι τού
ιη’ Ιτους, ή δέ θήλεια τού ιδ’ λαμβάνουσι*, επί μάνων
δέ των διατροφών φιλαγάθως ούτως ή ήβη δρίζεται.
Τδ κβ’ διάτ. τού ι’ τίτ. τού μη’ βιβλίου έστί κεφ.
κβ’ του μα’ τίτ., τού ξ’ βιβλίου τών Βασιλικών
ούτω διαλαμβάνον · Ούτε τψ Λιβανείψ δάγματι, ούτε
τω έγκλήματι τού πλαστού άνηβος δποπίπτει. Τδ
λζ*’ διάτ. τού ε* τίτ. τού μη’ βιβλίου έστί κεφ.
μ’ τού λζ* τίτ. τού ξ’ βιβλίου τών Βασιλικών, λέγον ·
Μετά τήν ήβην πλημμελεΤ δ νέος μοιχείαν, και υπά-
κειται τώ νάμφ. *Η δέ λζ’ νεαρά έτέθη είς βιβλίον
α’ τίτλον α’, κεφάλαιον με’, ούτως έχον · Αίρετικδς μή
βαπτιζέτω, μήτε πολιτευέσθω, μήτε μετελθέτω οίον·
δήποτε πολιτίκδν άφρίκιον. Ο άναβαπτισθείς στρα-
τείας μόνης κωλύεται, ’ίουδαΤος Χριστιανδν άνδρά-
ποδον μή έχέτω, καί τά έξης. Καί ταύτα μεν
διδάσκουσα τά κεφ. περί τών άνήβων καί τών
άναβαπτιζομένων, ή άλλως άμαρτανάντων, πάτε
συγγίϊώκονται καί πάτε ού συγγινώσκονται, καί
ποιος χράνος δ μετά τήν ήβη* έστί. Σύ δέ συ/αγαγών
είπέ, δτι ή άνηβάτης εί; τρία διαιρείται είς Ιμφαντα
άνηβον τδν έστηρημένον φωνής, καί ήδη συμπλη-
ρούντα τήν τριετίαν, είς πράξιμον ιμφαντα τδν πλη-
σιάζοντα τή φωνή, καί συμπληρούντα τών ζ’ ένιαυ-
τδν, καί είς πράξιμον πουβέρτατον τδν πλησιάζοντα
τή ήλικίφ, καί δεκτικδν άντα δάλου, 8στις άπδ τού
ζ* έ νι αυτού καί μέχρι τού ιδ' καί αυτού προβαίνει,
καί οί μέν μή δεκτικοί δάλου άνηβοι άπδ άμαρτήματος
ούκ εύθύνονται, οί δέ παρά τούτους ήγουν οί πλη-
ρώσαντες τδν ζ* ένιαυτδν, καί άναβαπτιζάμενοι εύ-
θύνονται, καί άλλως άμαρτήσαντες τιμωρούνται
κατά τδ ιδ* κεφ. τού ιζ"* τίτ. τού λε’ βιβλίου, δπερ
καί έντσύθα κατεστρώθη, καθ’ βν δή κεφ. έρμηνεύ-
σάι άφείλεις καί τδ κβ’ κεφ, τού μα’ τίτ. τού ξ’ βι-
λ [s.c.dnntaxat] parcit, qui [Canlura] sub eodem tec-
to fuissent : non etiam ministris vel participibus
[caedis], si modo rem intelligere potuerint. Nam
talibus neque in aliis causis subvenitur. Digest. 5
tit. 1 lib. xxviii est thema ult. cap. 5, tit. 1, lib.
zxxv, quod sic narrat : Masculus ubi complevit
quatuordecira annos, testamentum facit : femina
vero, ubi duodecim. Qui natus est Kalend. Januar.
videtur complere annum ab hora sexta noctis pri-
die Kalend. Januar. subsequeniis anni. Const. 3
tit. 60 lib. v God. est cap. 3 tit. 19 lib. xxxvui
Basii., quod sic babet : Olim feminarum pubertas
solum ex duodecim annis judicabatur .Masculorum
vero ex completo anno decimoquarto, ut tamen
3 concurreret corporis habitus, quemadmodum inln-
stit. didicisti. Const. itaque jubet, ut etiam in
masculis ex quatuordecim annis judicetur, nulla
in corporis habitum propter [rei] indecentiam in-
quisitione habita. Tit. vero 22 [lib.] i Instit. in
Basii, non est positus. Tit. 1 lib. xxxiv Dig. po-
situs est in lib. xliv, tit. 14, cujus 14 cap.quaere,
quod sic habet : Si iropuberibns alimenta lega-
vero, neque pateat, quam diu (ipsos] illa perci-
pere voluerim, donec vivunt, percipiunt. Quod si
usque ad pubertatem dixerim, masculus usque
ad decimum octavum annum, femina [usque ad]
decimum quartum percipit.Verum in solis alimen-
tis pietatis intuitu ita pubertas definitur. Digest.
22 tit. 10 lib. XLvmest cap. 22 tit. 41 lib. lx Ba-
sii., quod sic tradit : Neque in Libonianum s. c.
t neque in falsi crimen impubes incidit . Dig. 36,
' tit. 5 lib. XLvm est cap· 40 tit. 37 lib. lx Ba-
sii.,quod dicit : Post pubertatem committit minor
annis adulterium, legique est obnoxius. Novella
37, posita est in lib. i, tit. 1, cap, 45, quod sic habet :
Haereticus ne baptizato, neque rempublicam guber-
nato, neque qualecunque civile officium subito.
Rebaptizatus sola militia arcetor. Judeeus Chris-
tianum mancipium ne habeto, etc. Atque haec
quidem docent capita [illa] de impuberibus et
rebaptizatis, aliterve peccantibus, interdum igno-
scentia, interdum non ignoscentia, et cujusmodi
sit post pubertatem tempus. Tu vero altius repe-
tito sermone, impuberem aetatem trifariam divi-
di dicas : in infantiam, [cum] impubes [articu-
lata] voce privatus est, et jam triennium complet :
,in proximam infamiae, [cum] voci [articulatae] ap-
propinquat,et septimum annum complet : ac [de-
nique] in proximam pubertali, [cum maturiori]
aetati appropinquat, atque doli capax est : [quod
de eo intelligitur] qui a septimo anno ad ipsum
decimum quartum procedit. Atque impuberes qui-
dem doli non capaces ob delictum non subeunt
judicium. Praeter hos vero [alii], sive qui septimum
annum complevere, tum rebaptizati judicium sub-
eunt, tum aliter delinquentes puniuntur : secun-
dum 14 cap. tit. 16 lib. xxxv, quod hic etiam in-
sertum est. Secundum quod sane caput interpre-
tari etiam debes 22 cap. tit. 41 lib. lx, ac illum
1063 PHOTII PATRIARCHA GP. 1064
impuberem in falsi crimen non incidere dicas, qui
minor septem annorum est. Quinetiam cap. 40
tit.37 lib. lx hunc ad modum interpretare. Qood
enim post pubertatem minor annis adulterii cri-
mini obnoxius redditur, tale est, quod videlicet
teneatur ille qui delinquit non modo in impnbere
aetate, verum etiam postmodum. Illud porro de ali-
mentis est a lege propter summam alimentorum
necessitatem [introductum] fquemadmodom etiam
ipsum 14 cap. 14 tit. xliv lib. dicit : quod
etiam huic tit. insertum est. Verumtamen scias,
quod tales impuberes non ut adulti,sed moderate
puniuntur. Quaeras vero lib. xxxv, tit. 16, cap.
thema uit , et lib. xl, tit. 50, cap. 15, thema
3, et lib. ii, tit. 3, cap. 108.
CAP. XIV. - Quinam hoereticorum ad ortho-
doxam fidem transeunte s baptizentur , et quinam 1
tantummodo ungantur .
Concilii NicaBni canon 19; concilii Laodiceni
canon 7, 8 ; concilii Constantinopolitani canon 7;
concilii sexti canon 95 ; coneilii Nicaeni secundi
canon 18 ; Basilii canon 47.
CAP. XV. — Quomodo dcemone obsessus , aut
in morbo mente captus , baptizetur .
Timothei canon 3, 4.
CAP. XVI. — Quod non conveniet mulierem
tempore purgationis sum baptizari .
Timothei canon 6.
CAP. XVII — Si qui in fide instituitur ante
baptismum communicaverit. C
Timothei canon 1 .
βλίου. K at είπε έκεΐνον τον ανηβον μή ύκοπίπτιιν
τψ έγκλήματι του πλαστού τδν ήττονα τού ζ’ ένοικου*
’Αλλά και το μ’ κεφ. τού λζ’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου
ούτως έρμήνευσον · xb γάρ μετά τήν δβριν δποκεϊ-
σθ*ι τον νέον τψ περί μοιχείας έγκλήματι, τοισύτόν
έστιν ήγουν xb ένέχεσθαι κύτδν πλημμελοΰντα ού
μόνον έν άνηβότητι, αλλά και μετά ταύτα. Τ& &
περί των διατροφών, Ιτι παρά κανόνα; διά xb άναγ-
καιότατον των διατροφών, καθώς και αυτό xb ιδ’ κεφ.
τού ιδ* ζίχ. τού μδ* βιβλίου φησίν, δπερ κατεστρώθη
ένταύθα. Πλήν γίνωσκε δτι οΐ τοιούτοι άνηβοι ου
κολάζονται ώς ο* τέλειοι, άλλά μετριως τιμωρούν-
ται. Και ζήτει βιβλίον λε*, τίτ. κεφ. α\ θέμα
τελευταίον, καί βιβλίον ξ’, τίτ. ν’, κεφ. ιε', θέμα {Γ,
καί βιβλίον β’, τίτ. γ’, κεφ. ρη\
ΚΕΦΑΛ. IAf. — Τίνες έξ αιρετικών είς την δρ-
θοδοξίαν μετιόντες βαπτίζονται, καί τίνες μόνος
χρίονται.
Συνόδου Νικαίας κανών ιθ* * συνόδου Λαοδικείας
κανών ζ’, η* * συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών
ζ* * συνόδου κανών { ε’ * συνόδου Νικαίας τδ β’
κανών ιη’ · Βασιλείου κανών μζ’
ΚΕΦΑΛ. ΙΕ*. — Πώς δ δαιμονιζόμενος, ή έν
νόσψ παραφρονών, βαπτίζεται.
Τιμοθέου κανών β*, δ*.
ΚΕΦΑΛ. \ς\ — Περί τού μή χρήναι γυναίκες
έν ταΤς ήμέραις τής καθάρσεως αύτών βαπτι-
σθήναι.
Τιμοθέου κανών ζ"’.
ΚΕΦΑΛ. ΙΖ\ — Έάν ό κατηχούμενος πρδ τού
βαπτίσματος κοινωνήση.
Τιμοθέου κανών α\
ΤΙΤΛΟΣ Ε.
ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΦΡΟΝΟΤΝΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΝΑΗΕΩΝ, ΚΑΙ ΜΝΗΜΩΝ, ΚΑΙ ΤΩΝ
ΕΣΘΙΟΝΤΩΝ^ΕΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΛΓΑΗΩΝ.
TITULUS QUINTUS.
DE IIS QUI ECCLESIAS, CffiTUS ATQUE MEMORIAS CONTEMNUNT, ET QUI IN ECCLESIA
COMEDUNT, ET DE CONVIVIIS PAUPERIBUS EXHIBENDIS.
CAPUT PRIMUM. — De his qui docent domum
Dei, catus, et memorias [res] contemptibiles [es-
se.]
Concilii Gangrensis canon 5, 19 ; concilii sexti
canon 76, 88, 97.
CAP. II. — Ne pauperibus in ecclesiis convi-
via exhibeantur, neque in iis comedatur.
Concilii Laodiceni canon 28; concilii Carthagi-
nensis canon 42; concilii sexti canon 74, 76, 97.
Textus. Ei conat. 3 tit. 12 lib. I Cod. vetat,
etc., usque ad et hostis degant, ut pag. 631.
> ΚΕΦΑΛ. A’. — - Hspl ιών διδασκόντων tbv oTxo»
τοδ θεού, xxl τα; συνάζι i;, καί τ4; μνήμα; «i-
χαταφρονήτου;.
Συνόδου Γαγγρών χαχών ιβ* * συνόδου ζ”’ χά-
νων οζ”, πη’, 4ζ’.
ΚΕΦΑΛ. Β'. — Περί τοδ μή ποιίΐν Ιν έχχλη-
σ(φ άγόπα;, και έν αυτή έσθίιιν.
Συνόδου Λαοδιχιία; κανών xr/ * συνόδου Καρθαγι-
νη; χχνών μβ’ · συνόδου ζ"’ χανών οδ’, οζ”, ^ ζ’.
Κείμονον. Kal ή γ* διάτ , τοδ ιβ’ τίτ., τοδ «’ βι-
βλίου τοδ Κωδικό;, χ. τ. λ., usqae ad xal σιοαΤ;, x«l
λ.ότροι;, χαΙ κήποι; .
1066
1065 NOMOCANOK. — TlT. VI, CAP. I-IIi.
Σχόλην. ’Π γ’ διατ. τού ιβ’ τίτ. του α* βιβλίου A
του κώδικος, Ιστι βιβλίον t* των Βασιλικών, τιτ. α*,
κεφ. ια', ούτως εχον * Μέχρι των πρδ της δημοσίας
άγοράς της ’ Εκκλησίας 8ρον, το Ασφαλές έχέτωσαν οΐ
προσφυγόντες ένδοτέροις λουτροΤς, % κήποις, $ οΐκή-
μασιν, ^ αύλάΐς, ή στοαΤς χρώμενοι, και χωλυέσθω-
σκν έντδς του ναού, ^ έσθίειν, % ύπνοΰν. "Οπλοις $ϊ
έαυτούς μη άσφαλιζέσθωσαν, άλλ* άπότιΟέσθωσαν
ταϋτα παρά τψ έπισκόπψ, $ πειθόμενοι πρώτον,
% μετά ταΰτα έκβαλλόμενοι κατά κέλευσιν του έπι-
σχόπου καί των δικαστών.
ΚΕΦΑΑ. Γ*. — Περί των εύτελιζόντων τάς γι-
νομένας άγάπας, καί βτι ού δεΤ μέρη λαμβάνειν
είς Αγάπην.
Συνόδου Γαγγρών χάνων ια* * συνόδου Λάοδικείας
κανών κζ’.
Scholivm. Constit. 3, Iit. 42, lib.i cob. esllib.
v Basii, til. i, cap. 11, quod sic habet : Qui ad
ecclesiam confugiunt, usque ad ejus terminos,
qui ante publicum forum sunt, securitatem ha-
bento. Interioribus balneis, hortis, domibus,
atriis, aut porticibus utuntor, intra templum aut
edere aut dormire vetantor. Ne se armis mu-
niunto : sed illa apud episcopum deponunto : et
ni quamprimum pareant, mox jussu episcopi et
magistratuum ejiciuntor.
CAP. 111. — De his qui contemnunt pastiones
pauperum , et, quod non conveniat ad eas [ voca -
losj partem sumere.
Concilii Gangrensis canon 1 1 , concilii Laodi-
Bceni canon 27.
ΤΙΤΛΟΣ <?
ΠΕΡΙ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΏΝ.
TITULUS SEXTUS.
DE FRUCTUUM OBLATIONIBUS
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. — Περί καρποφοριών. (
'Αποστόλων κανών γ*, δ*, νδ’, οα’β συνόδου ζ” , χά-
νων χη\ νζ*, οθ’, 4®* * Κυρίλλου έχ ιης πρδς Δόμνον
χάνων β1.
Κείμενον, Ή λη* διάτ. του γ* τίτ. του α’ βιβλίου,
φηοΐν, βτι ού δεΤ, χ. τ. λ., usque ad εύαγέσιν οΐκοις.
Σχόλ ιόν. *Η λη* διάτ. του γ* τίτ. του α* βιβλίου,
τού κώδικος ούχ έτέθη είς τά Βασιλικά.
ΚΕΦΑΑ. Β'. — Τίνας δεΤ λαμβάνειν, $ διδόναι
καρποφορίαν, xot περί των λαμβανόντων άπδ
έχχλησίας χηρδν, η Ιλαιον.
Αποστόλων χάνων οβ* · συνόδου Γαγγρών χάνων
ζ’, ξη* · Θεοφίλου έχ του *Γπομνηστιχοΰ χάνων ζ'.
ΚΕΦΑΑ. Γ'. — Περί των προσφερόντων συναγω-
γαΤς ?ι ΙεροΤς έθνών.
'Αποστόλων κανών οα’, οβ'. I
Κείμενον. Ή α* διάτ. του θ’ τίτ. του α* βιβλίου
του χώδιχος φησιν, χ. τ. λ. usque ad πόλις αύτύ
λαμβάνει.
Σχόλιον. Ή λ διάτ. του θ’ τίτ. του α* βιβλίου
του κώδικος ούχ λτΙθη είς τά Βασιλικά. Ή δέ έννάτη
διάτ. του ια* τίτ. του α’ βιβλίου του χώδιχος, εστι
βιβ>(ον των Βασιλικών α’, τίτ. α', χεφ. ιδ', ούτως
Ιχον ώς είς xb κείμενον συνωψίσθη.
CAP. PRIMUM. — De fructuum oblationibus
Apostolorum canon 3, 4, 54, 71 ; concilii sexti
canon 28, 57, 79, 99. Cyrilli ex epistola ad Dom-
num canon 2.
Tdxtus. Const. 38, til.3, lib. i cod. ait : Quod non,
elc., usque ad venerabilibus domibus, utpog.654.
Scholium . Const. 38, tit. 3, lib. i cod. in Ba-
sii. non est posita.
CAP. II. — Quosnam oporteat accipere , aut
dare fructuum oblationes , et de iis qui ex eccle-
sia ceram aut oleum subripiunt .
Apostolorum canon 72 ; concilii Gangrensis ca-
non 7, 6, 8; Theophili ex commonitorio canon 7.
CAP. III. — De iis qui offerunt synagogisf aut
templis gentium .
i Apostolorum canon 7 1 , 78.
Textus . Const. 1, tit. 9, lib. i cod. ait: Quod,
elc usque ad civitas capiat, ut pag.} 635.
ScAo/tum. Const. 1, tit. 9, lib. i cod. in Basii,
non est posita. Sed const. 9, tit. 41, lib. i cod.
est lib. i Basii, tit. 1, cap. 44, quod sic habet. Ut
in textu sub compendio propositum est.
Patrol Ga. CIV.
34
1067
ί>Η0ΤΙΙ PATRIARCHA CP.
1068
ΤΙΤΛΟΣ Z\
ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ, ΚλΙ ΤΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ, ΚΑΙ ΚΓΡΙΛΚΗΣ, ΚΑΙ ΣΑΒΒΑΤΟΤ, ΚΑΙ ΓΟΝΓ-
ΚΑ1ΣΙΑΣ.
TITULUS SEPTIMUS.
DE JEJUNIO, QUADRAGESIMA, PASCHATE, PENTECOSTE, DOMINICO DIE, SABBATO, ET
GENICULATIONE.
CAPUT PRIMUM. — De jejunio , et iis quce in\ ΚΕΦΑΑΑΙΟΝ ΠρατΟΝ. — Περί νη< mi*c, χαί
Quadragesima jejuniorum vetita aut permissa
sunt .
Apostolorum canon 61, 69; concilii Gangren-
sis, canon 48, 19 ; concilii Laodiceni canon 49,
50, 51, 52 ; concilii sexti canon 29, 52, 55, 56,
89 ; Petri canon 15.
Textus . Const. 5, iit. 12. lib. iii cod ait : Quod
Quadraginta, etc., usque ai dunlaxat ignosci, ul
pag . 639.
Scholium.Const 5, tit. 42, lib. iii cod.esUap
22,tit. 17; lib. vu Basii, const. 6 ejusdem tit. est
cap. ejusdem lib. et til.23; const. 7 est cap. 24 ejus-
dem lib. et tit. const. 8 est cap. 25 ; ejusdem lib.
el tit. quod in textu comprehensa dicit const. 3,
των κεκωλυμένων, ή έπιτετραμμένων γίνεσβχι
έν τή τεσσαρακοστή των νηστειών*
'Αποστόλων κανών ξα*, ξθ’ · συνόδου Γαγγρών χά-
νων ιη', ι6 * συνόδου Λαοδι κείας κανών μθ*, v*f να*
νβ’β συνόδου ζ“* κανών κβ’, νβ’, νε*, νζ“', πθ*· Πέτρου
κανών ιε\
Κείμενον. *Η ε’ διάτ. τοΰ ιβ’ τίτ. του γ’ βιβλίου
του κώδικος, φησίν, κ. τ. λ. usque ad οΐ λοιποί συγ-
γινώσκονται.
Σχόλιον. *Η ε’ διάτ. του ιβ* τίτ. τοΰ γ* βιβλίου
τοΰ κώδικος, εστι κεφ. κβ' τοΰ ιζ* τίτ. τοΰ ζ' βι-
βλίου των Βασιλικών. Ή ζ” διάτ. τοΰ αΰτοΰ τίτ. εστι
κεφ. τοΰ αΰτοΰ βιβλίου των Βασιλικών και τίτ.
κγ*. *Π ζ διάτ. έστι κεφ. κδ* τοΰ αΰτοΰ βιβλίου χαί
tit. 4, lib I cod. est cap. 26, tit. 17, lib. VII Basii. B τίτλου. *H V διάτ. Ιστι κεφ. κε’ τοΰ αΰτοΰ τίτ καί
quod ita fere habet : Quemadmodum a patriarcha
in compendium est contractum. Caeterum si quo-
nam die judicia cessent, exacte discere velis : lege
adorandam illam divinitus coranoti, optimi [maxi-
mi], ac sancti nostri imperatoris, domni Manuelis
Comneni novellam, mense Martio, indictione 14,
annoaChristo passo 674 emissam, atque haec post
prooemium complectentem : sancimusigituru» illi
dies feriati sint, quos in praesenti constitutione no-
minalim enumerabimus Quornm alii omnino toti
feriati sint, ut nullo modo ulla ipsorum parte con-
stitui judicium possit, extra quam si forte impe-
rator dispensationis modo, aut | propter) necessita-
tem (ut multa saepenumero rerum vicissitudo no-
viter introducit) in illis etiam judicium constituere
velit: alii vero ex parte a judiciis cessent, a mane
videlicet usque ad ipsum divini ministerii tempus,
ut judicibus precationibus atque glorificando Deo
vacare liceat, ac [deinde] post divinum sacrificium
justitiae operam navent, secundumque legum vim
injuriam passis auxilium ferant. Verumenimvero
quibus ita post divinum ministerium judicare per-
missum est, in conficiendis a se instrumentis, tem-
poris quo illa confecta sunt, mentionem facient. Ac
primum quidem de omnino feriatis est agendum.
βιβλίου τα τψ κειμένφ περιεχόμενα λέγον. Και ή γ*
διάτ. τοΰ δ* τίτ., α’ βιβλίου τοΰ κωδικός, εστι χεψ.
κζ"’ τού ιζ’ τίτ. τού ζ’ βιβλίου τών Βασ.ΐικών ούτως
Ιχον σχεδόν ώς παρά τοΰ πζτριάρχου συνωψίσθη. Ει
θέλεις δέ μαθεΐν ακριβώς κατά ποίαν ήμέραν άχρα-
κτοΰσι τά δικαστήρια, άνάγνωθι την κατά τΰν Μάρ-
τιον μήνα τής ιδ* Ινδικτιώνος τοΰ ζ"χοδ’ έτους άπολυ-
ΟεΤσαν προσκυνητήν Νεαράν τοΰ θεοστε^οΰς, κρ κτίστου
καί αγίου ήμών αΰτοκράτορος Μανουήλ τοΰ Κομνηνοΰ,
και ταΰτα μετά τΰ προοίμιον διαλαμβάνουσαν. θεσπί-
ζομεν οΰν έκείνας είναι τών ήμερών άπρακτους ίς
έν τή παρούση διατάξει βητώς άπαριθμησόμεθα, και
τινάς μεν αυτών τΰ πάντη άπρακτον Ιχειν ώς μηδαμώς
διόλου τυΰ αυτών διαστήματος συνίστασθαι διχαστή-
• ριον, et μή βασιλεύς ίσος οίκονομίας τρόπφ, ή
άνάγκης δποΤα πολλάκις το περιπετές τών πραμά-
των νεανιεύεται θελήση καθΤσαι καί έν αΰταις δικα-
στήρια, τινάς δέ άπΰ μέρους δγειν τών δικαστηρίων
σχολήν, ώς οΤον Ιωθεν μέχρι καί έίς αυτόν τίς θείας
λειτουργίας καιρδν, ΐνα τοΤς δικασταΤς έξείη προσαν-
έχειν ευχή, καί τή περί τΰ θειον δοξολογώ, καί μετά
τήν θείαν Ιεροτελεστίαν έπιμελείσθαι καί τής δικαιο-
σύνης, κσί τοΐς άδικα πεπονθόσιν έπαρήγειν κατά τή*
τών νόμων ίσχύν. Οί μέντοι ουτω μετά την θε^αν
λειτουργίαν ^πιτε φαμμενοι δικόζειν έν τοΤς γινομένοις παρ’ αυτών σημειώμασι μεμνήσονται τοΰ καιρού
καθ’ δν τά σημειώματα πράττονται. Καί δή πρώτον περί των τιλέως άπρακτων διαληπτεον.
Natalis itaque dies purissimae Dominae ac Dei ο τοίνυν κατά την η’ τοΰ, Σεπτεμβρίου μηνος γε-
genilricis,qui est octava Septembri*, feriatus est. νεθλίου ήμέραν τής παναχράντου Αεσποίνης, καί θεο-
μήτορος, άπρακτός έστιν.
i 069 NOMOCANON. —
’^σαύτως καί ή ιδ' τή υψώνει τετιμημένη του i
ζωοφόρου σταυρού.
Καί ή κζ"' διά την τού αποστόλου καί εύαγγελιστού
’ΐωάννου θεολόγου μετάστασιν.
Ή ζ*’ τού Οκτωβρίου δια τδ τήν μνήμην έν αύεή
τελεΤσθαι τού αγίου Αποστόλου θωμά.
Ή θ’ διά τδ* τού ’Αλφαίου 'Ιάκωβον τδν απόστολον.
Καί ή ιη’ διά τδν απόστολον και ευαγγελιστήν Λου-
y«v.
’Π ιγ’ τού Νοεμβρίου μηνδς, 8τι έν αύτή ή μνήμη
τού Χριστού Πστρδς τελείται.
'Η ιδ’ 8τι kv αύτή δ Απόστολος Φίλιππος έορτάζε-
ται.
Ή ιζ”9 8τι δ εύαγγελιστής και Απόστολος τιμαται
Ματθαίος.
Ή κα* 8τι τά είς τδν ναδν είσόδια τής Θεομήτορος j
έν ταύτη πανη γυρίζεται.
Καί δ λ' 8τι δ Απόστολος ’Ανδρέας έν αύτή έορτάζε-
ται.
’Η 6' τού Δεκεμβρίου ώς τής συ)λήψεως kv αυτή
τελούμενης τής ύπεραγίας Μητρδς τού θεού ήμών.
’Η κ’ μέχρι καί αδτής τής τού ’ΐανουαρίου ώ;
έν αύταΤς έορταζομένων των γενεθλίων, και τού βα-
πτίσματος τςκύ Κυρίου, και Θεού, και Σωτήρος ήμών
’ Ιησού Χριστού.
’Η ιη’ τού αυτού ’ΐανουαρίου διά τούς θείους
καί διδασκάλους πατέρας 'Αθανάσιον και Κύριλ-
λον.
’Η κε* τού αυτού μηνδς διά τήν μνήμην τού με-
γάλου Πατρδς Γρηγορίου Θεολόγου.
*Ηβ’ τού Φευρουαρίου διά τήν τού Σωτήρος ύπαπαν--
τήν.
Καί ή γ* διά τήν τής μνήμης τού θεοδόχου Συμεών
τελετήν.
’Η κε’ Μαρτίου, διά τδν τής Θεομήτορος εύαγγελι-
σμόν.
Αΐ πασχάλιοι των ήμερων απ' αυτής τής τού Λα-
ζάρου έγέρσεως μέχρι και kς αυτήν τήν μετά τδ
άγιον Πάσχα όγδοήν.
’Η κε’ τού ’Απρίλλου διά τδν Απόστολον καί ευαγ-
γελιστήν Μάρκον.
Καί ή λ’ διά τδν Απόστολον 'Ιάκωβον τδν τού Θεο-
λόγου και εύαγγελιντού Αδελφόν.
Ή η’ τού Μαΐόυ διά τήν μνήμην τού εύαγγελιστού
’ΐωάννου τού Θεολόγου.
’Η ι’ διά τήν τού Αποστόλου Σίμωνος τού ζηλωτοΰ. ^
Ή κα* διά τήν μνήμην των Αγίων καί Ισαποστόλων
καί μεγάλων βασιλέων Κωνσταντίνου καί Ελένης.
Καί ή κζ“’ διά τήν τού Αποστόλου ’Αλφαίου τού
’ΐδύδα.
Ή ια* τού ’ίουνίου διά τδν Απόστολον Βαρθολο-
μαίον.
’Η ιθ’ διά τδν Απόστολον Ιούδαν τδν καί ΘαδδαΤον,
καί ΛεβοαΤον, καί 'Ιάκωβον.
. ’Η κδ9 διά τδ τού Προδρόμου γενέθλιον.
ΪΙΤ. VII, GAP. 1. 1070
liem decimus quartus, qui propter exaltatio-
nem vivifici» crucis honoratur.
Item vicesimus sextus, propter apostoli et evari-
gelislae Joannis Theologi transmutationem.
Item sextus Octobris,quod tum memoria sancti
Thomra apostoli celebretur.
Item nonus,in honorem Jacobi Alphaei apostoli.
Item decimus, in honorem Lucae apostoli et
evangel istae.
Item decimus tertius Novembris, quod tura
memoria patris Christi celebretur.
Item decimus quartus, qnod tum Philippus
apostolus festiviter honoretur.
Item decimus sextus, quod [tum] Matthaeus
evangelista et apostolus honoretur.
Item vicesimus primus, quod tum Dei Geni-
tricis in templum introitus celebretur.
Item tricesimus, quod tura Andreas apostolus
festiviter honoretur.
Item nonus Decembris : quippe quia tunc Ge-
nitricis Dei nostri Conceptio celebretur.
Item vicesimus,usque ad ipsum sextum Janua-
rii, utpote quod diebus illis natalilia et baptismus
Domini et Dei et Servatoris nostri Jesu Christi
celebrentur.
Item ejusdem Januarii duodevicesimus, divi-
norum Palrum et doctorum Athanasii et Cyrilli
gratia.
Item ejusdem mensis vicesimus quintus prop-
ter memoriam magni Patris Gregorii Theologi.
Item secundus Februarii, quod tum Servatori
obviam itum sit.
Itera tertius, celebrandae memoriae Simeonis
Dei susceptoris causa.
Item vicesimus quintus Martii, boni nuntii ergo
ad Dei Genitricem [delati.]
Item dies Paschales ab ipsa Lazari resurrec-
tione, usque ad ipsum post sacrum Pascha octa-
vum.
Item decimus quintus Aprilis, in honorem
apostoli et evangelistae Marci.
Item tricesimus, in honorem fratris Theologi
et evangelisiae, Jacobi apostoli.
Item octavus Maii, ob memoriam evangelisiae
Joannis Theologi.
Item decimus, propter [memoriam] Simonis
Zelotae apostoli.
Item vicesimus primus, propter memoriam san-
ctorum ac apostolis aequalium, magnorum impe-
ratorum, Constantini et Helenae.
Item vicesimus sextus, propter [memoriam]apo-
stoli Alphaei Judae.
Itera undecimus Junii, in honorem Rartholo·
maei apostoli.
Item undevicesimus in honorem apostoli Judae
qui etThaddaeus etLebaBusetJacobus[nominatur}.
Item vicesimus quartus, propter Praecursoris
natali tium.
1071
ί»Η0Τΐΐ PATRIARCHAS CP.
10(?2
Item undetricesimus, propter principum apo- A
stolorum Petri et Pauli celebrationem.
Item tricesimus, propter duodecim [Apostolo-
rum celebrationem.]
Item vicesimus quintus Julii, propter sanctae
Annae, Matris Dei Genitricis, obdormitionem.
Item sextus Augusti, propter Servatoris nostri
Jesu Christi Transformationem.
Item nonus, propter memoriam sancti Malthis
apostoli.
Item decimus quintus, propter gloriosam san-
ctae Dei Genitricis emigrationem.
Item vicesimus propter memoriam sancti
Thaddaei apostoli.
Item vicesimus quartus, propter Bartholomaei
apostoli [memoriam].
Item undetricesimus, propter venerabilis Prae-
cursoris Decollati onem.
Hisce omnino feriatis [diebus] connumerabun-
tur medietates quadragesimalis jejunii ei Pente-
costae, [tum] etiam Servatoris Assumptio, et om-
nes totius anni Dominici dies, ut in illis omnis
in judicium aditus praecludatur, ac nemo judi-
cium judiciale quiddam faciat. Sane vero qui
[dies] ex parte judicium sistent, neque toti (uti
antea diximus) feriati erunt, hi sunto.
Ή κθ' δια τήν feni τοΤς χορυφαίοις τών Αποστόλων
Πέτρου καί Παύλου πανήγυριν.
Καί ή λ’ δι ά την έπ! τοΤς ιβ9.
Ή κε’, τού 'Ιουλίου διά την τής αγίας *Αννης τής
μητρδς τής Θεομήτορος κοίμησιν.
Ή ζ* τού Αύγούστου διά την του Σωτήρος ήμών
’ίησού Χριστού μεταμόρφωσιν.
Ή 0’ διά την μνήμην τού Αγιου Αποστόλου Ματ-
θαίου.
*Η ιε9 διά την Υπερένδοξον τής Α^ίας Θεοτόκου
μετάστασιν.
Ή κ9 διά τήν μνήμην τού άγίου Αποστόλου Θωδ-
δαίου.
Ή κδ* διά τήν του Αποστόλου Βαρθολομαίου.
Καί ή κθ’ διά την τού τιμίου Προδρόμου Αποτομήν.
Ταύταις ώς τέλεον άπράκτοις συνεξετασθήσοντκι
καί αΐ μεσότητες τής τεσσαρακονθημέρου νηστείας
καί τής Πεντηκοστής, καί ή τού Σωτήρος Ανάληψις}
και αΐ πάσαι τών Ιν τψ ένιαυτφ ήμερων κυριώνυ-
μαι, ώ; έν αύταΤς ΑποκεκλεΤσθαι πασαν πάροδον είς
τδ δικαστήριον} καί μηδέν τι μηδένα τών δικάζειν
λαχόντων δικαστικόν διαπράττεσθαι, αΐ γε μην τών
δικαστηρίων Απδ μέρους σχολβίζουσαι καί μή καβ*
δλόκληρον ώς προειλήφχμεν άπρακτή σουσαι ειεν Αν
αύταί.
Mensis Septembris sextus, quoniam tunc per
infundibula summi ducis Michaelis miraculum
prodigiose peragitur.
Item vicesimus tertius Octobris, quoniam me-
moriam fratris Dei Jacobi celebramus.
Item vicesimus sextus, quia magnum illum
martyrem et unguento scaturientem festiviter ve-
neramur Demetrium.
Item primus Novembris, quod miraculosi illi
pauperes, Cosmas et Damianus festive colantur.
Item octavus, quod conventus defunctorum ce-
lebretur.
Item duodetricesimus, quod sanctus Stephanus
martyr junior celebretur.
Item quartus Decembris, in honorem egregia
martyris Barbarae.
Item sextus, in honorem miraculis celebris
unguentoque scaturientis Nicolai.
Item decimus Januarii, in honorem divini Gre-
gorii Nysseni.
Item decimus sextus, propter Adorationem vene-
rabilium principis apostolorum Petri vinculorum.
Item decimus nonus, propter Recuperationem
venerabilis defuncti Gregorii Theologi.
Item vicesimus septimus, propter Recupera-
tionem venerandarum reliquiarum Chrysoslomi.
Item septimus Februarii, in honorem magni-
fici martyris, ducU exercitus, Theodori.
Item decimus septimus, in honorem praemiis
decorati Theodori tironis.
Ή ζ"9 τού Σεπτεμβρίου μηνος 8τι έν αυτή τδ έν
Χώνοις τού Αρχιστρατήγου Μιχαήλ θαύμα τετερα-
q τούργηται.
*Η κγ9 τού 9Οκτωβρίου, δτι τήν μνήμην του Αδελ-
φοθέου 'Ιακώβου τελουμεν.
Ή κ^1 δτι τδν μεγαλομάρτυρα καί μυρόβλητον
Λημήτριον έορτάζομεν,
9Η λ τού Νοεμβρίου διά τδ τους θαυματουργούς
και άναργύρους Κοσμάν, καί Λαμιανδν έορτάζεσθαι.
9Η ή διά τήν σύναξι* τών άσωμάτων τελεΤσθαι.
Καί ή κη* διά τδ τδν δσιομάρτυρα Στέφανον τδν
νέον πανηγυρίζεσθαι.
*Η δ9 τού Δεκεμβρίου διά τήν καλλιμάρτυρα Βαρ-
βάραν.
Και ή ζ"9 διά τδν έν θαύμασι κεριοΥνυμον και μυρο-
0 βλύτην Νικόλαον.
9Η Γ τού ’ΐανουαρίου διά τδν Νύσσης θεΤον Γρη-
γόριον.
*Π ιζ*9 διά τήν προσκύνησιν τής τιμίας τού κορυ-
φαίου τών άποστόλων Πέτρου Αλύσεως.
Ή ιθ9 διά τήν Ανακομιδήν τού τιμίου νεκρού τού
Θεολόγου.
Καί ή κζ9 διά τήν Ανακομιδήν τού σεβασμίου λει-
ψάνου του Χρυσοστόμου.
9 Η ζ9 τού Φευρουαρίου διά τδν μεγαλομάρτυρα
στρατηλάτην Θεόδωρον.
Και ή ιζ* διά τδν Αθληφόρον Θεόδωρον τδν Τήρωνα.
1073 NOMOCANON. - TIT. VII, CAP. ΙΜΠ. 1074
Ή e’ τού Μαρτίου, ώς τής μνήμης τε) θυμένης των
αγίων μαρτύρων τού Χρίστου μ\
*Η κγ* τού ’Απριλλίου ώς τού μεγαλομάρτυρος
Γβωργίου τιμωμένου.
*Β β* του Μαϊου δια τύν μέγαν 'Αθανάσιον.
*Η η' τού Ιουνίου διά τον μεγαλομάρτυρα στρα-
τηλάτην Θεόδωρον.
’Β 9' διά τύν δσιον Πατέρα ήμών Κύριλλον * Αλε-
ξανδρείας.
Καί ή κζ* διά τύν δσιον και θαυματουργήν Σαμψών.
Ή α’ τού ’ίουλλίου βτι έν αύτή των αγίων καί θαυ-
ματσυργών και αν αργύρων την μνήμην τελούμε ν·
*Η β* δτι τής καταθέσεως τής τιμίας έσθήτος τής
θεομήτορος μνημονεύομεν.
*Ζ η* δτι τύν μεγαλομάρτυρα Προκδπιον έορτάζο-
μεν.
'B ια* δτι τήν καλλιμάρτυρα Εύφημίαν πανη γυρί-
ζομε ν.
Ή χ* δτι προφήτην Ή λίαν τ·μώμέν.
Ή κζ’ δτι τον άθλοφδρον καί θαυματουργήν Πσντ-
ελεήμονα έορτάζομεν.
Καί ή τού Αύγούστου λα* διά την τή; τιμίας ζώ-
νης τής άχράντου Θεοτόκου κατάστασιν.
Αύται δή αί πώς μέν άπρακτοι, πώς δέ έμπρα-
κτοι. Τάς μέντοι διά βασιλικήν ή γέννησιν, ή άνα-<
γάρευσιν σχολαζούσοίς των ήμερων, καί ταύτας ταΤς
έμπράκτοις έγκρίνει ή βασιλεία μύυ, άφ’ έαυτής άρ-
χομένη τού παρόντος θεσμοθετήματος, καί kv οΤς
αυτή διαπράξαιτο διδάσκουσα τούς λοιπούς. Ούχ ο8-
τω γάρ & τής παρούσης διατάξεως λόγος πείσει τούς
αύτφ προσανέχοντας, ώς ή παρά τής βασιλείας μου
πράξις * αύτάς γάρ τάς ημέρας έν αΤς ή βασιλεία μου
και είς τύν τήδε βίον προεισήκται, καί είς βασιλέα
προνοίφ θεού άνηγόρευται, έμπράκτους είναι θεσπί-
ζει, καί μηδεμίαν έκεχειρίαν έν ταύταις aytu τά
δικαστήρια. Πασαι μέντοι αί παρά τάς άνω κατα-
στραφείσας ήμέρας τού χρόνου, καί έμπρακτοι Ισον-
ται, καί δικαστήρια kv αύταΤς γενήσονται, καί kx-
έιβασμοί άκολούθω; εαΤς δικαστικαΤς άποφάσεσι. Πέ-
πεισμαι 61 δτι καί θεψ φίλον ίσται τύ παρύν τής|
βασιλείας μου θεσμοθέτημα. Ταλανίζων γάρ τούς
Φαρισαίους 6 Κύριος, καί αυτού του έλέου τήν κρίσιν
στροσέταξε.
ΚΕΦΑΛ. Β\ — Περί τού μήτε τήν λεχώ, μήτε
τον εκ νόσου μ ή δ^νάμενον άναγκάζεσθαι τύ πάσχα
νηστεύει ν.
Τιμοθέου κανών η*, ι.
ΚΕΦλΛ. Γ\ Περί τής ήμέρας καί τής ώρας τής
Πασχιλίου, καί τών θεοφα νίων.
'Αποστόλων κανών ζ* · συνόδου 'Αντιόχειας κα-
νών α’ · συνόδου Κτρθαγένης κανών ογ’ * συνόδου ζ”9,
i Item nonus Martii, nempe quod [tum] sancto-
rum quadraginta Christi martyrum memoria ce-
lebretur.
Item vicesimus, tertius Aprilis, quippe quia
[tum] magnificus martyr Georgius honoretur.
Item secundus Maii, in honorem magni Atlia-
nasii.
Item octavus Junii, in honorem magnifici mar-
lyris Theodori, exercitus ducis.
Item nonus, in honorem sancti Patrie nostri
Cyrilli Alexandrini.
Ilem vicesimus septimus, in honorem sancti et
miraculosi Samsonis.
Item primus Julii, quia tum sanctorum et mira-
culosorum pauperum illorum memoriam colimus.
I Item secundus, quia depositionem pretiosae
vestis Dei Genitricis recolimus.
Item octavus, quia magnificum martyrem Pro-
copium festiviter honoramus.
Item undecimus, quia eximiam martyrem Eu-
phemiam concelebramus.
Item vicesimus, qui prophetam Eliam honora-
mus.
Item vicesimus septimus,quoniam praemiis de-
coratum et miraculosum Panteleemonem festive
colimus.
Item tricesimus primus Augusti, propter pre-
tiosi cinguli immaculatae Dei Genitricis deposi-
tionem.
Atque hi [quidem dies sunt], qui quodammodo
; feriati, et quodammodo non feriati sunt. Quibus
vero jdiebus] propter Nativitatem aut creationem
principis feriamur, hos imperatoria mea majestas
inter non feriatos collocat : ac praesentem sanctio-
nem a se inchoans, iisdem ipsamet reliquis in
exemplum [quidpiam] peractura est. Non perinde
enim praesentis constitutionis sermo [quantumvis]
in illum attentis, atque imperatoriae majestatis meae
actio persuadeat.Mea itaque imperator ia majestas,
quibus diebus tum in hanc vitam producta, tura
divina Providentia in imperatorem designata est,
ne [illij feriati sint neque ullas inducias in illis ju-
dicia habeant,sancil.Sane praeter supra descriptos
anni dies, omnes [alii] fasti erunt, et in illis judi-
cia, judiciariisque sententiis consentaneae exsecu-
tiones exercebuntur. Persuasum autem habemus
Deo etiam hanc imperatoriae meae majestatis san-
ctionem fore gratam. Cum enim Pharisaeos exse-
craretur Dominus, [neglectum ab ipsis) miseri-
cordiae judicium ante omnia causatus est.
CAP. II. — iVe puerpera , neque qui per mor-
bum non possit , Pascha jejunare cogatur .
Timothei canon 8, 10.
CAP. III. — De die atque tempore Paschali ,
et Theophani is.
Apostolorum canon 7 ; concilii Antiocheni ca-
non 1 ; concilii Garthaginensie canon 73 ; concilii
1075
PHOTII PATRIARCHiE CP.
1076
sexti canon 66, 89 ; Dionysii ex epistola ad Basi- A κανών ξζ^, π6’ · Διονυσίου έκ της πράς Βασιλείδην
liden canon 1 ; Theophili ex compellatione de έπιστολής, κανών a’ . Θεοφίλου έκ της περί των Θεο-
Theophaniis. φανίων προσφωνήσέως.
CAP. IV. — Dominico die spectacula ediy aut ΚΚΦΑΛ. a'· — Περί τού μή χρηναι εν Κυριακή
Dominico die vel Pentecostes diebus genua flecti θ-:ώρια γίνεσΟαι, ή γόνυ κλίνειν fev Κυριακή, ή
non debere9 et, quoad [ejus] fieri potest. Domi- έν ταΤς ήμέραις τής Πεντηκοστής, και δτι κατά
nico die ab operibus vacandum esse , non item τδ έγχωρούν δει σχολάζειν την Κυριακήν, ου
Sabbato , et Sabbati die Scripturas legi oportere . ulv τδ Σάββατον, καί δτι δεΤ Γραφάς άναγινώσκίιν
το Σάββατον.
Concilii Nicaeni canon 20; concilii Laodiceni
canon 29 ; concilii Carthaginensis canon 61 ; con-
cilii sexti canon 49, 66, 90; Petri canon 15;
Theophili ex compellatione de theophaniis.
Textus. Const. 6, tit. 12, lib. m cod. Domini-
cum diem, etc., usque ad in jus vocant, ut pag .
647.
Scholium. Const. 6, tit. 12, lib. iii, cod., et
const. 9 ejusdem lib. et tit., sunt cap. ult., tit.
17, lib. vii Basii, quod sic prope habet, ut in
textu comprehensum est. Verumtamen ipsae con-
stitutiones diei Dominici duntaxat mentionem fa-
ciunt : Basilicum vero, uti omnis dies divinae
majestati assignatus, similiter honoretur, statuit.
Ac addit [etiam], ut apprritores, advocati, atque
praecones taceant, et licite quaecunque pacta con-
ciliativa ineantur, |idque] non solum per forensia
scripta, verum etiam per acta judicialia. Νατόλια
autem sunt imperatorum natalitia, eorumque de-
signatio. Const. 2, tit. 9, lib. i non est posita in
Basii.; const. vero 13 ejusdem lib. et tit. est
lib. Basii, i, tit. 1, cap. 38, quod habet, ut in
textu scriptum est.
CAP. V. — Quos sit causa geniculationis , et ,
ne genua flectantur [die) Dominico , aut diebus
Pentecostes , et, quare versus Orientem spectan-
tes precemur.
Basilii ex cap. 27 eorum quae ad Amphilo-
chium, de Spiritu sancto scripta siint.
Σν^όδου Νικαίας κανών η1 * συνόδου Ααοδικείας
κανών κθ’ · συνόδου Καρθαγέννης κανών ξα’ * συν-
όδου ζ-*, κανών ιΟ’, * Πέτρου κανών ιε* · Θεο-
φίλου έκ τής περί των Θεοφανίων προσφωνήσέως.
Κείμενον. Ή ζ"* διάτ. του ιβ’ τίτ., του γ* βιβλίου
του κώδικος λέγει τήν Κυριακήν άπρακτον είναι, κ.
τ. λ., usque ad ή ΧριστιανοΤς ένάγουσιν.
Σχόλιον. *Η ^ διάτ., του ιβ* τίτ,, του γ’ βιβλίου
του κώδ'κος, καί ή 0* διάτ. του αυτού βιβλίου καί
τίτ. είσί κεφ. τελευταΤον του ιζ* τίτ· του ζ’ βιβλίου
των Βασιλικών ούτως 8χον σχεδόν ώς έντδς διελήφθη,
πλήν τδ μεν πλάτος Κυριακής μόνης έμέμνητο, δ os
βασιλικός πάσαν ήμέραν άφωρισμένος ε?ς τήν του
θεοΰ τιμήν παρομοίως τιμάσθαι διορίζεται. Προστί-
θησι δε σιωπφν καί τους ταξεώτας, καί τούς δικολό-
γους, καί τους κήρυκας, γίνέσθαι δε κάντά τα
συναλλαγματικά σύμφωνα άκωλύτως ού μόνον δι*
αγοραίων έγγράφων, άλλα καί διά σημειωμάτων δι-
καστών. Νατάλια δέ είσι τά των βασιλέων γενεβλιχ,
καί ή τούτων άναγόρευσις. *Η β* διάτ. του 6’ τίτ.
τού α’ βιβλίου τού κώδικος ούκ λτέθη είς τά Βασιλικά.
*Β δε ιγ* διάτ. του αυτού βιβλίου καί τίτ. εστι βιβλίον
των Βασιλικών α*. κεφ. λη*, ούτως 2χον ώς είς τά
κείμενον έγράφη.
ΚΕΦΑΛ. Ε*. — Τίς ή αιτία γονυκλυσίας, καί τού
μή τούτο γίνεσΟαι έν Κυριακή, καί ταΤς ήμέραις τής
Πεντηκοστής, καί δια τί πρδς άνατολάς εύχόμεΟαι.
Βασιλείου έκ τού κζ' κεφ. των πρδς 'Αμφιλοχίαν
περί τού αγίου Πνεύματος.
ΤΙΤΛΟΣ Η'.
ΠΕΡΙ ΠΑΡΟΙΚΙΩΝ, ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΙΑΓΟΤΣΙΝ ΕΩΙΣΚΟΠΟΙ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΗΜΙΑΣ
ΑΓΤΩΝ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤ’ ΕΤΩΣ ΣΓΝΟΑΩΝ, ΚΑΙ ΚΕΝΟΑΟΚΙΑΣ, ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ, ΚΑι
ΣΤΣΤΑΤΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΠΡΑΤΤΟΓΣΙ ΙΔΙΩΤΙΚΑ, Η ΔΗΜΟΣΙΑ
ΠΡΑΓΜΑΤΑ, ΚΑΙ ΠΩΣ ΟΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΑΛΛΗΑΟΤΣ ΤΙΜΩΣΙ.
TITULUS OCTAVUS.
DE PAROCHIIS, ET QUOMODO EPISCOPI ET CLERICI VIVERE DEBEANT, ET DE PERE-
GRINATIONE IPSORUM : DE CONCILIIS QUOTANNIS HABENDIS, ET DOCTRINA, ET HO-
SPITALITATE, ET COMMENDATITIIS PACIFICISQUE LITTERIS, ET QUALES RES. SIVE
PRIVATAS, SIVE PUBLICAS GERANT, ET QUOMODO CLERICI SE INVICEM HONORENT.
CAP.· PRIMUM. — De parochiis, et, de nova- D κεφαλαιον πρώτον. — n«pl itxpoutu»*, x*i
tionibus, qua per imperatorias format fiunt. των άπδ βασιλικών τύπων γενομένων καινισμών.
Concilii Chalcedonensis canon 17; concilii Carlha* Συνόδου Χαλκήδόνος κανών ιζ’ · συνόδου KspOx.
107? NOMOCANON. — TIT. VIII, CAP. I. 1078
γέννης κανών νγ, νζ", oe · συνόδου ζ^, κανών κε’, α ginensis canon 5 1, 56, 71 ; concilii sexti CADOn
λ<Γ, λζ', λη\ λθ’. 25, 36, 57, 38, 39.
Κείμενον. 'U διάτ. τού β’ τίτ. του α’ βιβλίου Textus. Consi. 6, lil. 2, lib. 1 cod. ait : Quod
τοϋ κώδικας, φησίν 8τι τάς, κ. τ. λ., usque ad 'Ρώμην quae, etc., usque ad nominari dicit, ut pag. 655,
αύτήν όνομάζεσθαι λέγει. 658.
Σχόλιον. Ή ζ"’ διάτ., τού α’ βιβλίου του κώδικος, Schotiutn. Const. 6, tit. 2, lib. 1, COd. est cap.
eatt κεφ. ζ* του a’ τίτ., του ε’ βιβλίου των Βασιλι- 6, tit. 1, lib. I Basii, quod habet, Ut propositum
κ«υν ούτως εχον ώς κατεστρώθη. Τ δ δέ έχει τον Κων- est.Quod vero Constan ti nopoli tanus praerogativas
σταντινουπόλεως τά προνόμια της παλαιάς ’Ρώμης, veteris Itomae habeat, in Basii non est additum,
ού προσετέθη εις τα Βασιλικά. 'Ανάγνωθι καί τον Consi. 16, tit 2, lib. I, COd in Basil.non est posita
κη’ κανόνα τής δ* συνόδου, καί τά kv αύτψ γραφέντα. Constil. 35, tit. 3, lib. I, cod. est cap. 3, tit. I,
*fl ιζ*1 διάτ. του β’ τίτ. του α’ βιβλίου τού κώδικο; lib. ili Basii, quod habet, utin textu compendiose
ούκ έτέΟη είς τά Βασιλικά. ’Π λε’ διάτ., τού γ’ τίτ. positum est : praeterquam [quod non habeat), Con-
τού α* βιβλίου τού κωδικός, 2στι κεφ. γ’ τού α’ τίτ. stautinopolitanum praerogativas veleris Romae ha-
τού γ’ βιβλίου των Βασιλικών ούτως Ιχον ώς είς τδ bere. Constit. 1, tit. 2l, lib. II, cod.esttit. l,lib.
κείμενον συνωψίσθη άνευ τού εχει* τον Κωνσταντι- β ν Basii., cap. 6, quod SIC ait : Urbs Constanlino-
νουπ>λεως τά προνόμια τής άρχαίας 'ρώμης. Ή poliiana non solum juris Italici, sed etiam ipsius
a δ.ά. τού κ*’ τίτ. τού ια’ βιβλίου τού κώδικος, Εστί Romae praerogativa fruitor. Const. vero 1, tit. 17,
κεφ. ζ"’ τού α’ τίτ. τού ε’ βιβλίου των Βαειλικών lib. I cod. est cap. 20, tit. 6, lib. II, Basii, quod
ούτως εχον · Ή Κωνσταντινούκολις μή μόνον τής sic ait : Omnis civitas consuetudinem Romae sequi
’ΐταλίας, αλλά καί αυτής τής 'ρώμης προνομίοις debet. Caeterum cujusmodi sint privilegia sanctae
χεχρήσύω. ’Β δε α’ διάτ. τού ιζ’ τίτ. τού α’ βιβλίου Ecclesiae veteris Romae, evidenter tradit nobis scri-
τού κωδικός, Ιστι κεφ. /' τού ζ"’ τίτ . τού βιβλίου των ptum illud oraculum ab apostolis aequali sancto
Βασιλικών ούτω λέγον * Τή συνηθείφ τής 'ρώμης Constantino Magno ad sanctum Syl vestrum eo
άκολουθεΤν δφείλε ι. οΤα δέ είσι τά προνόμια τής έν tempore papam Romanum emissum, quod in
τή παλαιφ 'Ρώμ^ αγίας 'Εκκλησίας, παρίστησιν hunc habet modum.
ήμΐν τδ παρά τού ίσαποστόλου άγίου μεγάλου Κωνσταντίνου φεγυνδ; έγγραφοι θέσπισμα πρδς τδν άγιον
Σίλβεστρον τδν τότε πάπαν τής 'Ρώμης, δ καί έχει ούτως.
Δέον έκοίναμεν μετά πάντων τών σατραπών ήμών Cum omnibussatrapis nostris, cum universo sena·
καί πάσης τής συγκλήτου, καί τών άρχόντων, καί C tu.cum praefectis, denique CUin omni populo potesta*
μετά παντδς τού λαού τού δπδ τήν έξουσίαν τής ti Romanae majestatissiibdiio, con7eniensessejudi-
’ΡωμαΤκής δόξης, Τνα ώς δ άγιος Πέτρος άκ προσώπου cavimus, ut quemadmodum sanctusPetrusex pereo·
τού Γιού τού θεού έστιν είς τήν γην, ούτω καί οί na Filii Dei [ecclesiae caput]est in terrisrila etiam epi-
επίσκοποι ol διάδοχοι τού κορυφαίου τών αποστόλων, scopi, qui successores sunt Principis apostolorum,
άρχικήν δςουσίαν είς τήν γήν ίχωσι. Πλέον παρέχει primariam in terris potestatem habeant: [etquideroj
ή βασιλεία τής δόξης ήμών, καί τούτο παρεχωρήθη amplius quam nostra imperatoria majestas habeat,
άφ’ ήμών, καί άπδ τής βασιλείας ήμών, καί θέλομεν Atque id |quidem| concessum esta nobis, Augusta-
ήμεΤς αύτδν τδν κορυφαΤον τών άποστο'λων, καί τούς quenostraconjiigeiacvolumusulipsePrinccpsapo-
διαδόχους αυτού έκ προσώπου αύτού πρώτους πρδς stolorum,ejusqnesuCCesSOresfeX ipsius persona pri-
τδν θεδν πατέρας είναι καί δεφένσωρας. Καί ώσπερ mi apud Deum patres sint atque defensores· Et
ή βασιλική δξουσία ήμών είς τήν γήν σέβεται, καί quemadmodum imperatoriae nostrae majestatis po-
τιμάεαι, ούτω θεσπίζομεν σέβεσθαι καί τιμάσθαι τήν testas colitur et honoratur *. ita sancimus, Ut 6t
άγίαν τών 'Ρωμαίων 'Εκκλησίαν, και πλέον παρά sancta Romanorum Ecclesia colatur et honoretur;
τήν βασιλείαν ήμών, καί τδν γήϊνον θρόνον άγίαν atque supra quam imperatoria nostra majestas,
χαθίδραν του άγίου Πέτρου δοξάζεσθαι, καί ύψού- ρ terrenumque solium, sancta sedes sancti Petri lau-
σθαι, διόόντες αύτή δύναμιν καί δόξης αξίωμα, καί dibus, cumuletur atque exaltetur. [Ac] data [jam|
διακρίνοντες θεσπίζομεν Κνα άξουσίαν Ιχη άρχικήν, ipsi potestate, majestatisque dignitate, confirmato
καί «Τναι ταύτην κεφαλήν τών τεσσάρων θρόνων, [deinde judicio sancimus ut primariam illam ha-
ήτοι τού θρόνου τής ’Αλεξανδρείας, τής 'Αντιοχείας, beat potestatem ,atque caput sit quatuor soliorum
τών Ιεροσολύμων, καί τής Κωνσταντινουπόλεως, Alexandrini videlicet, Antiocheni, Hierosolymitani
καί απλώς είς δλας τάς 'Εκκλησίας άπάσης τής et Constanlinopolitani: ac [vero] breviter omnium
οίκουμένης. Καί 6 έπίσκοπος δ μέλλω\ είναι ε’ς τήν Ecclesiarum universi terrarum orbis. [Ut] etiam qui
άγίαν τών 'Ρωμαίων 'Εκκλησίαν οφείλει είναι ένδοξος sanctae Romanorum Ecclesiae episcopus futurus
καί υψηλότερος παρά πάντας τους ίερεΤς τού κόσμου, est, gloriosus esse debeat, et Stlpra omnes [totius]
καί ειτι έστί πρός θεραπείαν τού θεού, καί πρδς mundi sacerdotes excelsus. Ut [postremo] si quid
διόρθωσιν καί στερέωσιν τής πίστεως τών Χριστια- ad cultum Dei, Christianamque fidem instaurandam
■wv ΐνα κρίνηται παρ’ αυτού* δίκαιον γάρ έστι Τνα ac constabiliendam pertineat, [id| ab ipso dijudi-
kxetae δ άγιος νόμος Ιχη τήν κεφαλήν, καί αρχήν, celur /Equum enim est, ut ill ic sacra lex originem
ύπου δ άγιος νομοθέτης 6 Σωτήρ ήμών 'Ιησούς Xpt- et initiutq sumat, ubi sacrosanctus legislator Ser->
1079 PHOTiI PATRIARCHjE CP. 1080
vaior noster Jeeue Christus beatum apostolum Ρβ* A στύς τον μακάριον Απόστολον Πέτρον έκάλευσε κρα-
trum Sedem obtinere jussit9 crucis afflictionem SUS- τεΤν την καθέδραν,καί θπου τό πάθος του σταυρου Ιπαθε9
linuit beataeque mortis calicem bibit : et ubi [ille] καί μακαρίου Οζνάτου ποτήριον Ιπιε, καί έγενετο
etiam imitator Magistri atque Domini sui factus του ΜαΤστορος Ακόλουθος καί Κυρίου αύτ ού, καί έκεΤ
est.Ut [item] illic inclinent gentes capita sua pro- τά I θνη Τνα κλίνωσι τα; κεφαλάς αύτών δια την
pier confessionem nominis Christi, ubi illarum έξομολόγησιν τού όνόματος τού Χριστού, δπου 6
doctor beatus apostolus Paulus extenso propter δάσκαλος αυτών δ μακάριος απόστολος Παύλος Αια
Christum collo martyrii coronam accepit : Ut [in- τύν Χριστόν έχτείνας τόν τράχηλον στέφανον τού
8uper]u8quead finem mondi [illas] doctorem quas- μαρτυρίου έδέξατο, καί έως τοΰ τέλους του κόσμου
rant, ubi sanctorum ejus reliquiae quiescunt. [Ad ΐνα άναζητώσιν δπου τά των αγίων αύτού λείψανα
extremum vero Ut,] quo loco superbo illi regi Ser- Αναπαύονται, καί έκιΤ ύπτιοι, καί αίς την γην ήπλω-
vivimus, eodem supini ac in terram expansi coeles- μένοι του ουρανίου, και βασιλέως, καί Θεού, καί
tis Regis et Dei et Servatoris nostri Jesu Christi offi- Σωτήρος Ιησού Χριστού δουλεύομεν όφρίκια δπου
cii deserviamus.Tradimus itaque ipsis sanctis apo- έδουλεύσαμεν τψ όπερηγάνψ έκείνψ βασιλετ. Παρα-
stolis, beatis dominis meis Petro et Paulo, ac post διδόαμεν ούν αύτοΤς τοΤς άγίοις Αποστόλοις τοΤς μα-
illos beato Sylvestro, Patri nostro, magno episcopo, B χαρίοις κυρίοις μου τψ Πέτρψ, καί τψ Παύλψ9 καί
et catholico papae urbis Romae, omnibusquesucces- μετ’ αυτούς τψ μακαρίψ Σιλβέστρψ, καί Πατρί ήμών
SOribus ejus, qui ab hodierno [die usque ad finem τψ μεγάλψ έπισκόπψ καθολικψ πάπφ της πόλεως
mundi in solio beati Petri praesidebunt, imperato- 'Ρώμης, καί πασι τοΤς διαδόχοις αυτού, οΐτινες έως
rium nostrum palatium Lateranensefquod superat τού τέλους τού κόσμου μέλλουσι προκαθήσθαι είς τόν
atque vincit totius mundi palatia : praeterea etiam θρόνον τού μακαρίου Πέτρου άπδ τής σήμερον τό
diadema, sive coronam capitis nostri : tum lorum ήμέτερον βασιλικδν παλάτιον τό Λατερανεσιον τό
quoque et humerale, quod imperatoriae majestatis όπερδαΤνον καί ύπερνικών τά δλα τού κόσμου πα-
collum cingit: eimul etiam purpuream chlamydem, λάτια. 'Eit' έκεΤνα δέ καί τό διάδημα ήτοι τόν στε-
et tunicam coccineam, omniaque imperatoria indu- φανόν τής κεφαλής ημών, άμα καί τόν λώρον καί
menta, necnon imperatoriorum jumentorum insi- το ώμοφόριον δπερ περικυκλοτ τόν βασιλικόν τρά-
gnia : similiter etiam imperatoria sceptra, omnia χηλόν, άμα δέ και πορφυράν χλαμύδα, καί χιτώνα
signa, banta, reliquaque imperatoriae majestatis or- κόκκινον, καί πάντα τάβασιλικάένδύματακαΙΑξιώ-
namenta,et potentiae nostrae gloriam. Iosupersan- ματα των βασιλικών Αλόγων, όμοίως καί τά βασιλικά
cimus Ut viri religiosissimi clerici multorum ordi- σκήπτρα, καί πάντα τά σίγνα, καί τά βάντα, καί
num, qui eidem sanctae Romanae Ecclesiae deser-QxA λοιπά κοσμήματα τής βασιλικής μεγαλειότητος,
viunt, ornentur et habeant illam sublimitatem et rna- καίτήν δόξαν τής ήμών έξουσίας Ανδρος τε εύσεδε-
gnificentiam qua ornatus est magnus noster sena- στάτους κληρικούς πολλών τάξεων τή αυτή ήγί*
tus, patricii nempe,et consules, et reliquae dignita- 'Ρωμαϊκή Έκκλησή δουλεύοντας θεσπίζομεν
te3.Et [quemadmodum] imperialis exercitus orna- κοσμεΤσθαι, καί έχειν έκείνην τήν υψηλότητα καί
tU8 68t: ita sancimus Ut et sanctae Romanae Eccle- μεγαλοσύνην, ήν κεκόσμηται ή μεγάλη σύγκλητος
siae clerus ornetur. Ad h®c quo modo imperatoria ήμών, ήτοι ol πατρίκιοι, καί κόνσουλοι, ήτοι ol
potestas multis officiis exornatur, cubiculariis, os- ύπατοι, καίτά λοιπά Αξιώματα, και ώς ή βασιλική
tiariiset excubitoribus sic etiam sanctam Romano- στρατιά κεκόσμηται, οδτω θεσπίζομεν κοσμεΤσθαι
rum Ecclesiam exornari VOlumus.At[vero| utepis- καί τον κλήρον τής Αγίας 'Ρωμαίων 'Εκκλησίας. Καί
copalis splendor in omnibus praeluceat, etiam hoc oTov τρόπον ή βασιλική δύναμις διά πολλών όφρι-
sancimos ut clerici sanctae Romanorum Ecclesiae κίων κεκόσμηται, ήτοι κουβιχυλαρίων, πορταρίων,
caballos candidis linteis ornatos equitent, et que- έξκουβίτων, ουτω καί τήν Αγίαν τών 'Ρωμαίων
madmodum senatus noster calciamenta sive san- Εκκλησίαν κοσμεΤσθαι θέλομεν, καί ΐνα κατά πλά-
lia, ex linteis candida gestat, [ita etiam illi: Ut] eo- τος τύ έπισχοπικόν φως ύπερλάμπ^ι, θεσπίζομεν καί
dem modo coelestia, quo terrestria, ad laudem Dei ^ τούτο, ΐνα ol κληρικοί τής άγίας 'Ρωμαίων 'Εκκλησίας
[spectent.] Supra omnia in honorem et gloriam καόαλικεύωσιν Αλογα κεκοσμημένα διά όθονίων λεο-
ipsios Domini et Servatoris nostri Jesu Christi, κών. Καί ώς ή ήμετέρα σύγκλητος φορετ ύποδήμα-
ipsi sa Ctissimo Patri nostro Sylvestro episcopo τα, ήτοι σανδάλια λευκά διά όθονίων, ουτω καί τά
et papae urbis Romae, omnibusque successoribos ούράνια, ώς καί τά γήΤνα πρός αΤνεσιν τού Θεού,
ejus beatis episcopis, in eadem magna atque apo- 'Επέκεινα δέ πάντων διδόαμεν Αδειαν, καί παραχω-
Stolica Ecclesia potestatem damus ac concedi- ρουμεν αύτψ τψ Αγιωτάτψ Πατρί ήμών τψ Σιλδέ-
mus, Ut 81 quis ex senatu suaple sponte ac libente στρψ έπισκόπψ καί παπφ τής πόλεως 'Ρώμης, καί
voluntate clericus fieri, numeroque sanctorum cie- πασι τοΤς διαδόχοις έπισκόποις όρθοδόξοις μακα-
ricorum numerari velit, nullus omnium illi irnpe· ρίοιςείς τιμήν καί δόξαν τού Κυρίου, και Σωτήρος
dimento esse audeat. Sancivimus ad haec Ut et ήμών 'Ιησού Χριστού είς τήν αυτήν μεγάλη* καί
ipse pius Pater noster Sylvester magnus episco- Αποστολικήν 'Εκκλησίαν, "να έάν τις τής συγκλήτου
pus, et omnes episcopi successores ejus, gestarent βουληθή μετά Ιδίου θελήματος, καί εύαρέστου γενέ-
diadema sive coronam ex puro [puto] auro et σθαι κληρικός, και έν τψ Αριθμψ τών Αγίων κληρι-
1081 NOMOCANON. — T1T. VIII, GAP. f. ’ 1082
βυναριβμιίαθϊΐ, μή τι< τολμ, a-nb «ίντων έμ- A inffistimabilibus margaritis [confectum], quam ex
ποδίζειν τούτψ. 'ΕΟεσπίσαμεν δέ καί πρδς τούτοι; capite nostro ipsi tradidimus : gestarent autem in
ΐνα καί b αύτδς θεοσεβής πατήρ ήμών Σίλβεστρος μέ- capitibus suis ad laudem Dei, et in honorem sancti
γ«ς έπίσκοπος, και πάντες ol δρθόδοξοι διάδοχοι αύ- principis apostolorum. Verum ipse beatissimus
του καί Ιπίσχοποι ΐνα φορωσι τδ διάδημα ήτοι, τήν papa Sylvesler super coronam sive papalelhram,
στεφάνην, ήν παρβδώχαμεν αύτψ έχ κεφαλής ήμών quam ad gloriam Dei et sancti Petri habebat, nole-
ix χρυσίου καθαρού xal μαργαριταρίων άτιμήτων, bat portare coronam meam vel margaritarum ple-
καί Τνα αύσοί χρήσωνται ·1; τάς χεφαλάς αυτών είς nam. Nos vero, propter ea quod sanctus Syl rester
τήν αΤνβσιν τοϋ Θεού, xal εΐ; τιμήν του άγίου καί auream coronam respuit : sancto ipsius capiti ra-
χορυφαίου τών άποστύλων. Αύτδς δ μακάριο; πάπας diantissimumlorum, sacrosanctam resurrectionem
Σίλβεστρος ΰπέρ τήν στεφάνην ήτοι τήν παπαλίθραν denotans, nostris manibus imposuimus: et arrepto,
ήν είχε πρδς δόξαν τού θεού καί τού άγιου Πέτρου adorationis timorisque sanoii Petri ergo, equi ip-
ούκ έθελε βαστάζειν στεφάνην έχ χρυσίου, ή μαρ- sius freno, stratoris officium fecimus : sancientes*
γαριταρίων, ήμεΤς, διότι ουχ Ιθελεν & άγιος Σίλβε- ut omnes successores ejus ad imitationem impe-
στρος ix χρυσίου στεφάνην τον δπέρλαμπρον λώρον, ratoriae majestatis loro utantur in processionibus,
σημαίνοντα τήν άγίαν άνάστασιν τή άγίφ κεφαλή β Ac νβΓΟ [id] ideo, Ut ne dignitas episcopalis COn-
αυτου Ιδίαις χερσίν έπεθήχαμεν, καί κρατούντες τού temnatur. Quinetiam [ut] ampliore, quam impera·
χαλινωύ τού ίππου αυτού διά τήν προσχύνησιν, χαι τδν toria nostra terrena majestas, potentiae quoque
φόβον τού άγίου Πέτρου στράτωρος δφρίχιον έποιή- splendore adornetur : ec ce palatium nos Irum (ut
σαμεν, θεσπίζοντας fiva πάντες ol διάδοχοι αύτού praediximus) et urbem Romam, necnon universa
τψ λώρω χρήσωνται είς τάς προελεύσεις πρςς μίμη- Italia occidentaliumque regionum prafecturas,
σιν τής βασιλείας. Διά τούτο δε ΐνα μή τδ αξίωμα loca atque castra pradicto beatissimo episcopo, ut
τής έπισχοπής καταφρονήται, άλλά πλέον παρά τήν Patri nostro Sil vestro papa tradimus, et ipsi ejus·
βασιλείαν ήμών τήν γηΐνην, καί κράτους δόξαν κο- que successoribus imperatoriam imperandi aucto-
σμεΤται, Ιδού τδ παλάτιον ήμών ώς προείπομε*, και ritatem ac potestatem permittimus [atque eam]
τήν 'Ρωμαίων πόλιν, χαι ταύτης τής 'Ιταλίας, ή per hanc divinam jussionem ac pragmaticam con-
δυσμών χωρών έπαρχίας τόπους, καί κάστρα τψ stitutionem firmaro permanere sancimus, virisque
προγεγραμμένψ μαχαριιοτάτψ έπισχόπψ ήμών, καί sancta Romanorum Ecclesia in aternum conce-
Πατρί Σιλβέστρψ χαΟολικψ πάπφ παραδιδόαμεν xal dimus. Quorsum [etiam] utile [fore] consideravi-
άφήχαμεν αύτψ, καί τοΤς διαδόχοις αύτού έξουσίαν mus si imperatoriam nostram majestatem ejusque
xal δύναμιν στερεάν βασιλικού προστάγματος διά potentiam in orientales regiones transferremus, et
ταύτην τήν θείαν κέλευσιν, καί πραγματικέ·* σύστη- C in ByzantlCO agro loco commodo Sub nomine nostro
μα δθεσπίσαμεν διαμένειν καί τοΤς άνδράσι τής civitatem erigerem us,atque ibi nostram majesta-
άγίας τών 'Ρωμαίων 'Εκκλησίας είς τδν αιώνα tem collocaremus. Quandoquidem ubi primarium
παραχωρήσαμε v. Διά τούτο όέ χρήσιμον ένοήσαμεν sacerdotium, Christianaeque religionis caput eoelitus
τήν βασιλείαν ήμών, καί τδ κράτος τής βασιλείας est constitutum, ut ibidem terrenas princeps domi-
είς τάς άνατοίικάς χώρας μεταφίρειν, καί έν τή natum habeat, haud justum fuerit. [Qua sane etiam
Βυζαντίψ χώρφ τδπφ χρησίμψ τήν πόλιν έπΐ τψ de causa] hoc [orationis] imperatoriae nostrae ma*
όνόματι ήμώ^ ΙδιωΟήναι, καί τήν ήμών βασιλείαν jestalis contextu propriis manibus in venerandas
έκεΤ συστήναι. Διότι δπου έστίν άρχική Ιερατεία, sancti apostoli et principis Petri reliquias prostrato
καί ή κεφαλή τής Χριστιανικής θρησκείας άπδ τού ac reposito, haec nos omnia illaesa conservaturos
βασιλέο>ς τών ουρανίων διδομένη, άδικόν έστιν ΐνα ilUc juravimus, etsuccessoribus nostris imperatori*
έκετ ό γήϊ/ος βασιλεύς !χη έξουσίαν. Τούτο δε τδ bus in commentariis nostris eadem servanda tra-
ύφος τής βασιλείας ήμών Ιδιαις χερσί καταστρώσαν- didimus. Patri [itaque] nostro sancto et catholico
τες εις τά τίμια λείψανα τού άγιου άποστόλου, καί episcopo et papae, atque per ipsum omnibus SUCCes-
κορυφαι^υ Πέτρου έθήκαμεν χαι έκεΤ ώμόσαμεν DSoribue ejus episcopis, annuente Domino nostro et
τούτα πάντα άπαράθραυστα διαφυλάττειν, καί τού; Servatore Jesu Christo, Omnia ante Scripta recte
διαδόχους ήμών ταύτα φυλάττειν παραδεδώκαμεν τψ in aeternum conservanda tradidimus.
Πατρί ήμών τψ άγίψ, καί καθολικψ έπισκόπφ, καί πάπφ, καί δι’ αύτού πάσι τοΤς διαδόχοις αυτού έπι-
σχόποις τού Κυρίου ήμών καί Σωτήρος 'Ιησού Χριστού προσνεύοντος παραδιδόαμεν δλα τά προγεγραμμένα
καλώς είς τδν αιώνα διαφυλάττεσθαι.
Σημείωσαι δτι άπδ του παρόντος έδίκτου, ήτοι βασιλικού προστάγματος τού άγίου μεγάλου Κωνσταντίνου
δικαιούται δ πάπας *Ρώμης διά πάντων τών βασιλικών προνομίων αεγαλύνεσθαι άνευ μόνου τού στέμ-
ματος* διά γάρ τούτο χαί έν ταΤς δπουδήποτε γινομέναις προελεύσεσιν αύτού, χαί ταΤς Οείαις αύτού
Ιεροτελεστ ία t; διά βασιλικού λώρου τήν κεφαλήν κατ αχαλύπτεται, άμφιέννυται δέ χαί άληθινά υποδή-
ματα, χαί καβαλικεύει μετά άληδινού σελοχαλίνου, κατά τούς βασιλείς, τιμφ δέ καί τούς ύπ’ αύτού διά
άξιωμάτων βασιλικών. *Οταν δέ ή δεύτερα σύνοδος δέδωκε τψ άρχιεπισκόπψ τής Κωνσταντινουπόλεως
τά προνόμια πάνπα τού πάνπα *Ρώμης, ίπεχείρησάν τινες τών πατριαρχιών ώς δ Κύρουλλος έκιΤνος κύριος
Μιχαήλ, καί έτεροι το?ς αύτοΐς άποσεμνύνεσθαι προνομίοις, ού γέγονε δέ αύτοΤς είς καλδν ή έγχείρησις·
1083
PHOTII PATRIARCHAE CP. 1084
Τιμάσθαι Se δια άξιωμάτων τους κληρικούς της Κονσταντινουπόλεως χεχώλυται. Πλήν καί τούτα
κεκολοβωμένα είσίν. *0 δε κατά χοίρους χαρτοφύλαξ άπδ του παρόντος έδίκτου δικαιούται χαβαλι-
χεύειν κατά την λιτήν των ά^ίων νοτάριον τδ πατριαρχικήν άλογον μβτά όθονίου λευκού. "Εδει δε τήν
κεφαλήν αύτού ώς καδδηναρίου πατριαρχικού σκέπεσθαι μετά χρυσής τιάρας, ήτις καί έν χαρτοφυ-
λακίψ άπόκειται. 'Αλλά καί δ χατά καιρούς πατριάρχης 'Αλεξάνδρειάς άπδ του παρόντος ΐδίκταυ
δικαιούται μετά λόρου λειτουργεΤν, έλαβε γάρ τήν εξουσίαν τούτην δ άγιος Κύριλλος 'Αλεξάνδρειάς
άπδ του πάπα *Ρώμης Κελεστίνου 8τε ή έν 'Εφέσφ γέγονε σύνοδος κατά Νεστορίου* τού γάρ Κελεστίνου
μή δυναμένου πάρουσιάσαι εις "Εφεσον, και κρΤναι τον Νεστόριον, συνέδοξε δπιτραπήναι τδν άγιον Κύ-
ριλλον δπδ τού Κελεστίνου προχαθήσαι τής συνόδου, άντ’ αύτού. Είς γουν παράστασιν του έχειν αύτδν
τδ δίκαιον τού πάπα 'Ρώμης Κελεστίνου έκάθησε μετά λώρου, και κατεδίκασε τδν Νεστύριον. Έχ
τύτε ούν μετά τού αύτού λύρου Ιερουργούσι, και προοδεύουςιν οΐ πατριάρχαι Αλεξάνδρειάς καί αίτία-
σιν ούκ ύποπτεύουσι/. *Ανάγνω0ι τήν περί τούτου επιστολήν τού άγιου Κελεστίτου κατεστρωμένην
ούσαν 3b τά πρακτικά τής γ' συνόδου.
CAP. II. — Νβ episcopus temere peregtinetury A ΚΕΦΑΛ. Β'. — Περί τού μή ώς Ιτυχε έπισκο-
aut clericus in alia provincia degat.
Apostolorum canon 14, 15 ; concilii Ancyrani
canon 18 ; concilii Antiocheni canon 3, 13, 22 ;
concilii Laodiceni canon 41,42; concilii Constan-
tinopolilani canon 2; concilii Chalcedonensis ca-
non 13, 23; concilii Sardicensis canon 3, 11,12,
16, 17; concilii Carlbaginensis canon 23, 7 1 ; con-
cilii sexti canon 17, 18, 20; concilii Nicaeni se-
cundi canon 10 ; concilii primi et secundi in aede
Sanctorum Apostolorom [habiti] canon 16·
Textus . Const. 42, lit. 3 lib. I, cod. ait : Ob
multum, elc., usque ad fiat erogatio, ut pagA91 ,
198, 663, 666.
Scholium Const. 43, tit. 3, lib. i cod. in Basii,
non est posita : neque constit. 1, lib. i Novella-
rum quae est Novella Justiniani 6,neque constit. 7
ejusdem 1 tit. Novellarum, quae est novella Justi-
niani 67 ; constit. 3 ejusdem 1, tit., est novella
Justiniani 86, posita [que est] in lib. vi Basil tit.
22, qui circa finem sic habet : Sed jubemus ut
neque monachus, neque clericus, neque episcopus
sine religiosissimi patriarchae sui [litteris] huc ac-
cedat : aut certi sunto quod religionis habitu se
indignos facient. Nota vero quod integrae novellae
episcopi duntaxat mentionem faciant ; Basilica
vero neque clericum neque episcopum Constanti·
nopolim inscio patriarcha recedere sinanl.Const.
2, tit. 1 Novellarum, est novella Justiniani 123,
[ac est] posita in lib. m Basii, tit. 1, cap. 18 et
19, quae habent, ut in compendio proposita sunt.
Tu vero potius adhaerescas 16 canoni [concilii]
primi et secundi in templo Sanctorum Apostolorum
[habiti], in sex menses peregrinationis tempus
coarctanti. Const. 12 ejusdem tit.Novellarum, est
novella Justiniani 57 posita [quae est] in lib. Ba-
sii. 3, tit.4, atque ita fere de perceptione [annonae]
habet, ut in textu scriptum est. Hanc igitur lege.
Legas [vero] etiam sanctissimi illius ac universalis
patriarchae domini Nicolai synodicum commenta-
rium quartodecimo mensis Martii [die,] indictione
tertia confectum : qui constituit, quanto tempore
Magnae ecclesiae sacerdotes et diaconi abesse citra
praejudicium debeant. Verum dicunt nonnulli}hinc
πον απόδημε ίν, ή καί κληρικόν έν έτέρφ διάγειν
ι*«ρχ«ϊ·
'Αποστόλων κανών ιδ’, ιε’ * συνόδου 'Αγκυρας κα-
νών ιη’ · συνόδου 'Αντιόχειας κανών γ’, ιγ*, κ|δ'· συν-
όδου Λαοδικείας κανών μα* μβ* · συνόδου Κωνσταν-
τινουπόλεως κανών β’· συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιγ’,
κγ* · συνόδου Σαρδικής κανών γ’, ια', ιβ’, ιζ**, ιζ·
συνόδου ΚαρΟαγένης κανών κγ*, οα* * συνόδου κα-
νών ιζ*, ιη’, κ’ · συνόδου Νίκαιας τδ β’, κανών ι*· συνό-
δου α’ καί β', έν τφ ναφ των άγιων αποστόλων κα-
νών 飓*.
Κείμενον. Ή μβ’ διάτ., του γ* τίτ. τού α* βιβλίου
τού κωδικός, φησίν ότι έπίσκοπο, κ. τ. λ., usque
ad ώστε τήν χορηγίαν τής σιτήσεως έκεΤθεν γίνε-
σθαι.
Σχόλιον. Ή μγ’ διάτ. τού γ* τίτ. τού α’ βιβλίου
τού κώδικος ούκ έτεβη είς τά Βασιλικά. Ούδε ή α*
διάτ. τού α* τίτ. των Νεαρών ούσα 'Ιουστινιάνειος
ξζ* διάτ. τού αύτού τίτ. έστί Νεαρά 'Ιουστινιάνειος
π£"' κείμενη έν β'βλίφ ζ** των Βασιλικών τίτ. κβ*.
Περί τδ τέλος ούτως εχοντι · ούτε δέ μοναχδν} ούτε
κληρικδν, ούτε έπίσκοπο ν κελεύομεν έρχεσθαι άνταύθα
άνευ τού δσιωτάτου αύτών πατριάρχου * καί είδέτω-
σαν ώς αναξίους έ αυτούς τού σχήματος ποιήσουσι.
Καί σημείωσαι 8τι τδ μεν πλάτος των Νεαρών μόνου
επισκόπου έμνήσΟη, τά δέ Βασιλικά ούτε έπίσκοπον,
ούτε κληρικδν παραχωρούσι είς Κωνσταντινούπολιν
έπιδημεΐν άνευ γνώμης τού πατριάρχου. Ή β* διάτ.
τού α’ τίτ. τών Νεαρών, Ιστι Νεαρά 'Ιουστινιανού ρκγ*
κείμενη έν βιβλίφ γ’ τών Βασιλικώντιτ. α’, κεφ. ιη’,
καί ιθ’, 5 καί Ιχουσιν ούτω καθώς συνωψίσθησαν.
Συ δέ πρόσχες μάλλον τφ ιζ”* κανόνι τής έν τφ ναφ
τών αγίων αποστόλων α* καί β* συνόδου έξάμηνον
στενοχωρήσαντα τδν τής άποδημίας χρόνον* Ή ιβ*
διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, ϊστι Νεαρά 'Ιουστι-
νιάνειο; νζ’ κείμενη έν βιβλίφ γ’ τών Βασιλικών τίτ.
δ’, καί ούτω σχεδδν περί λήψεως έχουσα, ώς είς τδ
κείμενον έδηλώΟη. 'Ανάγνωθι ούν ταύτην, άνάγνωθι
καί τήν τού άγιωτάτου έκείνου καί οίκουμενικού πα-
τριάρχου κυρίου Νικολάου, συνοδική/ σημείωσιν,
τήν γεγονυΤαν κατά τήν ιδ’, τού Μαρτίου μηνδς τής
γ* ίνδικτιόνος, καί ύποτυπούσαν πόσον καιρδν όφείλου-
σιν άπολιμπάνεσθαι άπροκριματίστως οί μεγάλης
'Εκκλησίας Ιερείς τε καί διάκονοι. Αέγουσι δέ τινες
έκ ταύτης μή άναιρεΐσθαι τους περί τών άποδήμων
1085 NOMOCANON. - T1T. VIII, CAP. 1I-V. 1080
κληρικών κανόνας, μηδύ τήν άνωθεν χαταστρωθεΤ-
σαν ’ίουστινιάνειον Νεαράν. ΣημείωσαΙ ότι άπύ των
Ιν τψ παρόντι χεφ. χατεστρωμένων δύο Ιουστινιά-
νειων Νεαρών, ήγουν τής πζ"* καί τής ρχγ’ δύο τούτα
ένομοθέτησαν εν μεν τύ μή ένϊημεΤν είς την των πό-
λεων βασιλεύουσαν άρχιερεΤς, ή μοναχούς ή κληρι-
κούς άνευ γραμμάτων τού πατριάρχου αύτών, έτερον
δέ τύ μή διατοίβειν Αρχιερέα έπί πολύ εν Κωνσταν-
τινουπόλει. ’Επεί δε καί αμφω βλέπομεν άθετούμενα,
ούτε γάρ οΐ άρχιερεΤς διά γραμμάτων πατριαρχικών
εις τήν βασιλεύουσαν Ινδημούσι, άλλ’ οίκειοθε^ώς
είς τήν θύραν τής Κωνσταντινουπόλεως έρχόμενοι
διδόασιν εΤδησιν τψ πατριάρχη, καί ούτω τής μεγα-
λοπάλεως άκινδύνως έπιβαίνουσι, καί έπί πολύν δέ
χρόνον έν αυτή διατρίβοντες ούδεμίαν καίκωσιν ύπο-
μένουσι, ζητητέον δπως τούτο γίνεται. Οιομαι ούν
ώς ή μεν πζ“* Νεαρά ή διοριζόμενη καθαιρεΤσθαι τούς
άπισκόπους, κληρικούς τε καί μοναχούς παρά γνώμην
τού πατριάρχου αυτών Ενταύθα έπιδημούντας, άν-
ηρέθη διά της ρκγ’ 'Ιουστινιανέ ίου Νεαρας μεταγενε-
στερας οδσης, καί διοριζομένης μή χορηγεΤσθαι δα-
πάνας τοΤς τοιούτο τι ποιούσιν έπισκόποις άπύ των
άκκλησιών αυτών, καί είς τούτο μόνον περικλειού-
σης τήν τιμωρίαν. Τύ δε καθαιρεΤσθαι τούς έπέκεινα
χρόνου κατά την τοιαύτην ρκγ’ Νεαράν, ή έπέκεινα
Ιξαμήνευ κατά τον ιζ"* κανόνα τής έν τψ ναψ τών
* Αγίων Αποστόλων συστάσης α* καί β’ συνόδου, δια-
τρίβοντας Ιπισκόπους είς Κωνσταντινούπολή χωρίς
εύλόγου αίτίας, άνηρέθη διά προστάξεως τού άοι-
δίμου βασιλέως κυρίου Μανουήλ τού Κομνηνού, άπο-
λυθείσης κατά μήνα Σεπτέμβριον ’ίνδικτιώνος ζ% ^
καί διοριζόμενης ταύτα βητώς. Ταύτα τοίνυν άναλο-
γισαμένη ή βασιλεία μου πρύς τήν παρούσαν έλθεΤν
οικονομίαν ήναγκάσθη καί άκουσα, καί θεσπίζει διά
τού παρόντος ταύτης προστάγματος μή πλείονα τού
παρά τε τών φιλευσεβών νόμων, καί τών θείων κα-
νόνων ύφαπλωθέντος καιρού τοΤς ίερωτάτοις άρχιε-
ρεύσιν ένδιατρίβειν δίχα τινύς άπαραιτήτου έμπο-
δισμού έν τή μεγαλοπόλει, καί προφανούς εύλόγου
προφάσεως^ ή μέν καί Ακοντες τής μεγαλοπόλεως έκ-
βληθήσονται. Ή μέντοι γε έν τή μεγαλοπόλει είσέ-
λευσις αυτών οφείλει γίνεσθαι κατά τήν Ικπαλαι
χανόνικώς, καί νομίμως χρατήσασαν συνήθειαν.
ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περί τού χρήναι τούς έπισκό-
πους τάς αίτίας τής όδοιπορίας τών δι* αύτών
παρ ιόντων έπισκόπων πολυπραγμονεΤν.
Συνόδου Σαρδικής κανών κα\ *
ΚΕΦΑΛ. Δ*. — Περί έπισκόπων, καί κληρικών
άπιόντων πρύς βασιλία, ή τούς περί αδτόν.
Συνόδου Άντιοχείας κανών ια’, ιβ* · Συνόδου Σαρ-
δικής κανών ζ', η’, θ’, κα’ · Συνόδου Καρθαγέννης
κανών ρδ*, ρζ”.
ΚΕΦΑΑ. Ε*. — Περί ύποδοχής ξένων, κα* περί
ειρηνικών καί συστατικών έπιστολών.
’Α ποστόλων κανών ιβ’# λγ* · συνόδου ’Αντιοχείας
κανών ζ’, η*, ια’ * συνόδου Λαοδικείας κανών μα',
μ?· συνόδου Χαλκηδό νος κανών ιγ’ * συνόδου Σαρδι-
κής κανών θ’ · συνόδου Καρθαγέννης κανών κ^** ·
συνόδου (ζ*9 κανών ιζ*.
t canones de absentibus clericis, neque Justiniani
novellam superius insertam, non abrogari. Nota
vero quod ex duabus praesenti capiti insertis Justi-
niani constitutionibus, 86 videlicet et 123, haec duo
constituta sunt: unum,neanlislesdiuConstantino-
poli haereat; alterum, ne antistites, monachi, aut
clerici sine litteris patriarchae sui urbem urbium
accedant. Sed quoniam utrumquo rejectum [essej
videmus (neque enim antistites per litteras patriar-
chales [urbium] dominatricem accedunt : sed ad
Conslantinopolitanam portam venientes, suapte
sponte patriarcham [de adventu suo] certiorem fa-
ciunt, atque ita citra periculum magnam urbem
ingrediuntur, multoque tempore in illa commo-
rantes nullam vexationem sustinent) quo id pacto
5 fiat, quaerendum est. [Atque ego] quidem puto
novellam 86, quae statuit ut episcopi, clerici, et
monachi, qui citra scientiam patriarchae sui huc
accedunt, deponantur, abrogatam esse per no-
vellam Justiniani 123, quae recentior est, et sta-
tuit, ne episcopis tale qoidpiam facientibus ex
ipsorum ecclesiis sumptus suppeditentur, in hoc
unum poenam concludens. Ut autem episcopi, illi
qui citra rationabilem causam ultra annum se-
eundum novellam 123, aut ultra semestre tem-
pus secundum canonem 160 concilii primi et se-
cundi in aede Sanctorum Apostolorum coacti,
Constantinopoli haerent, deponantur : [id veroj
abrogatum est per jussionem celeberrimi impe-
ratoris domni Manuelis Comneni, quae edita est
> mense Septembri, indictione septima, et haec
constituit in haec verba : Ubi igitur imperatoria
mea majestas haec expendit, ad praesentem dis-
positionem etiam invita descendere coacta est: ac
sancit per praesentem hanc jussionem, ne sacer-
rimi episcopi citra inevitabile aliquod impedi-
mentum et evidenter rationabilem causam, lon-
giore tempore, quam a piis legibus divinisque ca-
nonibus praefinitum est, in magna urbe commo-
rentur : aut alioqui vel inviti ab illa ejicientur.
Verum ipsorum in magnam urbem introitus se-
cundum leterern ex canonibus et legibus ortam
fieri debet consuetudinem.
CAP. III. — Episcopos itineris episcoporum
suas ditiones transeuntium causas inquirere
oportere .
Concilii Sardicensis canon 11.
CAP. IV. — De episcopis et clericis qui ad im-
peratorem ejusve comitatum abeunt .
Concilii Antiocheni canon 11, 12: concilii Sar-
dicensis canon 7. 8, 9, 1 1 ; concilii Carthaginen-
sis canon 104, 106.
CAP. V. — De peregrinorum susceptione , et
de pacificis commendatitiisque litteris.
Apostolorum canon 12, 33; concilii Antiocheni
canon 7, 8, 11; concilii Laodiceni canon 41,
42 ; concilii Chalcedonensis canon 9 ; concilii
Sardicensis canon 9 ; concilii Carthaginensis ca-
non 23 ; concilii sexti canon 17.
ιοβ7 nam patuabchx cp. i«8
CAP. TL — De difer entia pacifkensm et asm- a Ιι+λλ. ς*'* — l^> Wp; d^nin, nt
MfattiMi lOUrmrmm. «υατ» iximv».
CoMilu CUudosetsif OMi i I ; c—ηΤπ Ιιΐχ^ϋιχ *"*· «*’ * "Λ· X^**Tf*”
Cint igwirti cum l0& »w »**· fC·
CAP. TU. — Quibus episcopos subrenire aper- Ιί*ιΐ. T. — r* fo mc IbwJbwc
tat, d ie epiteopi», presbyteris et diaconis , ?«i kTi, ut htxdan, ui lynSrijiMn, ηί
as diyeutibu» eecirsiatiHi [ordini» keminibu» *e- ί^χχί ··*» p nic Mn*n fauU*-
eeuarioj 00» suppeditant
Apostolorum caaoa 50 ; concilii Sardiceasis 'a*i«SU «h·· A* - mOn z^Aiy u.
caaoa 7. W» ζ\
Texte». Indigentes haeretici non accipiant e jn> L^ium. ot nvi^m ^ncnl «ά
diem Mt ecclesiis ea quz honoraria dicantur, m « inunxi ϊά «i» iuanyw», 1 w
Bb. 1, tit, 5, ceait. 8 [traditor]. ύς Jt5uw i, ife. »’, Air. a’·
SeMion. Cont. 8, lib. 1 eod. est ctf. 28, tat. ζ^ΰι«. T V «it. n» i’ xrc. n« »’ ^cSLiw
1, lib. 1 Basii, qned habet, nt in texta eompea- tsi oru·; b« of. n’, w ■’ Jiifiis» «« Bm*
diese preposita· est. 1 λαβή «ao r#« ΰς d« d <^uw.
CAP. TUI. — Oc synodis, et qui ei eu aoa
aecedmnt.
Apostolorum ceaoa 37 ; eoacilii Nicaeni caaoa
5; eoacilii Antiocheni caaoa 20 ; eoacilii Laodi-
ceni ceaoa 40; eoacilii Chalcedoaeas» caaoa
19, 21 ; eoacilii Certbaginensis caaoa 48, 73,
76, 96 ; concilii sexti caaoa 8 ; concilii Nicaeni
secandi canon 6.
Textu. Consi. 2 et 17, tit. 1 Novellarum vo-
lunt, etc., nspne ad afflcianlar sopplicio, nt psy.
679.
SchoUum. Const. 2 et 17, tit. 1 Novellarum,
snnt norellae 123, cap. 13 ; et novellae 137, eatp.
7. Inserta sunt autem ambo lib. Basii, in. Iit. 1,
cap. 20 et 2l, quae etiam illic le§as. Nam hic in-
serta aoa snnt, nt quae efficaciam noa habeant.
CAP. IX. — Ne temere episcopi aut clerici (li-
bero» tuo» 1 emancipent.
Concilii Cartbagioeusis canon 35.
CAP. X. — Quomodo epiteopi competentia ti-
bi loca, qua ab hmretiei» detinentur, vindicent.
Concilii Cartbafioensia caaon 124.
Textu». Novella 37, ait Ecclesias Africa, etc.
uque ad auferre [posse], ut pag. 679, 682.
Scholium. Novella 87 posita est in Basii. Hoc
aotem ipsius cop. non est positam. Qaamobrem
ne inanem laborem suscipias.
CAP. XI. — Quod lectores plebem versus geni-
culari non debeant -
Concilii Carthaginensis canon 46.
CAP. XII. — De episcopi», qui non convertunt
Aaretico», et de epiteopi» et clericis, qui non do-
cent populum, et quod episcopus pro populo Deo
rationem reddat ; et quando cum populus pecca-
vit, clerus excommunicatur.
Apostolorum canon 36, 39, 58 ; concilii Car-
(haginensis canon 123, 124; concilii sexti canon
19, 64.
XEOAA. H\ — Osfi ut w· «U «4-
ti( pA U«un.
'kmtr&tn uw· 1^, w&b liukc «sali *’ *
cnoJorj *Am«£<£s< m4i V, w»6ia Auoinli;
unn p’ * «min XiWIdX uni tf, u’ · uvt-
43ou ίφ>ΐ[ίιη xrmrt π»’, η, «ζ", ft’ · «wvdSou
ζ°, UHR V ’ ndtw Ktxdtt xb p’, unn £"*.
Κήκτοτ. *H ^ &4τ·, τού * τέτ. τώ*
Νεαρών JwIot», x. t. λ., DS((M id \ μι* μ^τύον·
τις τη έ^έπκ χρροΰηχι.
Σχόλιό*. Ή ^ xit ιζ9 λΑτ», τού β’ tfx. w
Νεαρών, είαί της μι* ρχγ’ Νιιρβς χεψ. ιγ9, τής 6ε ρλΓ,
xtf. ζ9. Ιιχστρι^βαν ft Ijiyi irt βι€λίη» τΰτ Βα-
σιλικών γ9, τίτ. α\ χεφ. χ\ χ*1 χα9 · & χαί Α*ώγν%4ι
ixtt * kvxxjGx γαρ ού xxnrcpu^tsv ός ^ έτ·
εργοΰντα.
ΚΕΦΑΑ. θ*. — Περί tw μη ώς Ιτοχιτ Μηο-
«ον {[ χληρχοτ έμμαγχιπατεύειν.
Συνοδού Καρβαγένης χχταη λε\
ΚΕΦΑΛ. 1. = Πώς έχδιχούσιν ol Μσχοποι τους
Αρμόζοντας αύτοΤς τύπους παρα αίρεηχών χατ-
εχο,χένους.
Συνοδού Καρβαγένης χάνω* ρχι .
Κείμενον. 9 λζ* Νεαρών, φησί τ&ς έχχλησίας της
’Α^ριχης, χ. τ. λ., osqne ad χρονίας παραγραφής.
Σχολιον. Ή >ζ* νεαρα Ατεθη (Ις τα Βασιλικέ.
Τούτο αυτής το χεφ. ούχ Ιτεθη, χα\ μή ματαιο-
πονήσης.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ9· — Περί του μη ώρείλειν τους Ανα-
γνώστας τφ δτ(μφ προσχυνεΤν.
Συνοδου Καρθαγένης χανών ιζ”*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ#. — Περί Ιπισχύπαν μ^ imoxpt-
φύντων τους αιρετικούς, χαΐ περί έπιαχύπ«*ν9 χχΐ
χληριχών, μη διδααχοντων τύν λχύν, χαΐ δη
έπίαχοπος ύπίρ τού λαού Απολογείται τφ βεφ,
χαί ποτέ του λαού Αμαρτήααντας 6 χληρος Αερί-
ζεται.
’Αποιτολω* χάνων λζ"*, λΟ*, νη9 · αυνο$ου Καρ5α-
γένη; χανών ρχγ9, ρχδ9 * συνύδου χάνων ιβ*, ξύ9.
J
1089 NOMOCAtfOK. — TlT. Vlll, CAP. Vl-Xtll. 1090
ΚΕΦΑΛ. ir\ — Περί έπισχόπων κα\ κληρικών a CAP. XIII. De episcopis et clericis mundanum
κοσμικόν τι πραττόντων δημόσιον, ή Ιδιωτικόν, ή aliquid exercentibus (siVB in publicum SiVC priva-
έπιτροπήν. tum(tit) aut (etiam) redempturam aut tutelam .
'Αποστολών κανών ς-9, πα9 · συνοδου Χαλκηδόνος Apostolorum canon 6, 8l ; concilii Chalcedo-
χινων γ* · συνοδου Καρθαγένης κανών ιζ" · συνοδού nenais canon 3; concilii Carthagin ensis canoo 16;
Νικαίος τό β9, χάνων ι’ · συνάξου α’ καί β' έν τφ ναφ CODcilii Nicffini secundi Caoon 10 ; concilii primi
τών Αγίων αποστόλων χανών ια\ et secundi in templo Sanctorum Apostolorum
[habili] canon 11.
Κείμενον. Ή ιζ9 διάτ. του γ* τίτ. του κωδικός, Textus. Const. 1 7, lit. 3, lib. 1 cod. vetat, et C.,
x. x. λ., usque ad θείας λειτουργίας. usque ad ministerium negligant, ut pag. 683,
218. 680.
Σχολών. *H ιζ9 liat, γ* του a βιβλίου του κώδικος Scholtum . Const. 17, tit. 3, lib. I cod. non est
ουχ έτέθη είς τ ά Βασιλικά. Ουδέ ή μ9 οόδέ ή να9 xal posita in Basii, neque 40, neque 51, ne frustra
μάχην υή χοπία. labores.
Κείμενον. 9H δέ β9 διά:, του α9 τίτ. των Νεαρών, TextUS . Const. 2, tit. 1 Novellarum ait, quod,
φησί δτι έπίσκοπος x. τ. λ., usque ad οΤχοθεν άπο- R etc., usque ad de suo resarciant, ut pag . 686.
Θεραπεύουνε.
Σχόλιό v. 9H β9 διάτ. του α9 τίτ. των Νεαρών, έστι Scholtum . Const. 2, tit. 4 Novellarum, est no-
Νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ9 χειμένη έν βιβλίφ των vella Justiniani 1Ϊ3, posita [qo« est] In lib. Basii.
Βασιλικών γ*, τίτ. α9, χεφ. ιγ9, ιδ*9 ιε9. *Εχουσι & III, tit. 1, Cap. 13, 14, 15. Habent autem hffiC,
τούτα καθώς συνωψίσθησαν. Ζήτει άναγχαίως καί quemadmodum compendiose proposita 8Unt.QuSB-
την κατά την η' του Δεκεμβρίου μηνδς της ς* Ίν- ras [vero] necessario synodicum etiam commen-
διχτιόνος γενομένην συνοδικήν σημεία>σιν παρά του tarium [die], octavo mensis Septembris indictionis
άγιωτάτου πατριάρχου κυρίου Λουκά χάριν των sextse a sanctissimo patriarcha domino Luca, de
ένεργούντων κληρικών δημοσιακάς δουλείας καί προ- clericis publica et personalia munera subeuntibus,
σωπιχάς, καί καταστρωθεΤσαν έν τφ ις9 κανόνι της confectum: qui decimo sexto Canoni concilii Car·
έν Καρθανένη συνοδού. Έπί της πατρι αρχαίας δέ thaginensis insertus est. Item sub patriarchatu
τοό μακαρίτου κυρίου 'ΐωάννου κατά μήνα Φευρουά- felicis memoria domni Joannis patriarcha mense
ριον Ινδικτιόνος η9 γέγονε σημείωμα συνοδικόν διορι- Februario indictionis octava factus est synodicus
ζομενον μή συνηγορετν διακόνους, ή άπλώς έκκλη- commentarius, qui, ne diaconi, aut eummatim
σιαστικους, ή μονάχους, δ καί άνάγνωθι καταστρω- ecclesiastici [homines] vel monachi patroni causa-
θέν έν τφ ις9 κανόνι της έν Καρθαγέν^ συνοδου. Κατά0 rum sint, constituit : quem etiam sexto decimo
δέ τόν 'Ιανουάριον μήνα τής δ9 Ινδικτιονος, πατριαρ- canoni concilii Carthaginensis insertum legas,
χεύοντος τοΰ μακαρίτου πατριάρχου κυρίου Μιχαήλ Mense autem Januario indictionis quarta, cum
του ΑΑγχιάλου γέγονε σημείωμα συνοδικόν διαλαμ- patriarchatum gereret felicis memoria dominus
βάνον παρ’ όμοίου τφ Ιερετ, καί τφ διακονφ, καί Hichael Aochialus patriarcha, confectus est syno-
τόν άναγνώσιην, και πάντα Ιερωμένον άπέχεσθαι dlCUS commentarius, qui similiter atque sacerdo-
τής ένεργείας τών κοσμικών όφρικίων, και των δου- tem et diaconum, lectorem etiam sacrit|ue ordinis
λειών. οί> δή σημειώματος ή δύναμις κατεστρώθο quemcunque complectitur, ut ab actione munda·
έν τφ α·!»τφ κανόνι. Ή μέντοι W Νεαρά το5 κυρίου norum officiorum atque munerum abstineat: cujus
βασιλέως Λίοντος τοΰ φιλοσοφου παραχελεύεται μή quidern conrimentarii vis eidem est inserta canoni,
άναδέχεσθαι έπιτροπάς, ή κουρατωρίας όρφανών Rursus novella 68 imperatoris domni Leonis
κληρικού; ή μονάχους, έπιτροπου; δε γίνεσθαι καί philosophi jubet, ne clerici aut monachi pupillo·
διοικητάς έπΐ τελευταίων βουλημάτων παραχωρεί, rum tutelam aut curam suscipiant : sed permittit
και μάλλον είπερ ψυχικοί διαδόσεις όφειλουσι παρά Ut extremarum voluntatum procuratores atque ex-
τούτων προβαινειν. Και σημειωσαι τούτο * ουδί γάρ secutores fiant. Ac [vero] magis, si pro anima
ε&ρήσεις Αλλαχού κειμένην την τοιαύτην διάτ. άλλα D erogationes ab his fieri debeant. Quod sane nota,
καί ή πζ"9 Νεαρά τοΰ αύτου βασιλέως Θεσπίζει μήτε Nusquam enim alibi hujuscemodi distinctionem
έπίσκοπον, μήτε τινά κληρικόν συνηγορίας, ή μισθώ- invenies. Sed et novella ejusdem imperatoris 86
σεσιν, ή έγγύαις ΙνασχολεΤσθαι. Τόν δέ τοιουτον τι sancit, ne episcopus, nequo quicunque clericue,
ποιούντο έπΐ χρόνον μέν τινα άφορίζεσθαι, έπιμέ- advocationilms, redempturis, aut sponsionibus oc-
νοντα δέ χαθαιρετσθαι, καί ταϋτα μέν ούτως. Διάκονος cupetur : et qui tale quidpiam fecerit, ad aliquod
δέ τις κωλυθεις ποτέ παρά τού μακαρίτου πατριάρ-· tempus [a communione] segregetur : qui vero [itt
χου Κυρίλλου Λουκά τού συνηγορετν χρωμένου τοΐς iis) perseveraverit [a sacris functionibus], removea*
διαληφθετσι κανόσι, καί λοιπαΤς νομοθεσίαις, εΤπεν tur. Atque hac quidem ad hunc modum. Verum
ln\ βασιλικού βήματος, παρόντος καί τού πατριάρ- diaconus quidam a felicis memoria patriarcha do-
χου μή Ιχειν χώραν τά τών τοιούτων κανόνων καί mnus Luca, commemoratis canonibus reliquis*
νόμων είς τούς σήμερον συνηγορούντας, άλλ9 είς τούς que legislationibus ulente, advocatum agere ali-
τετα μένους είς πολιτικά δικαστήρια, καί λαμβά- quando prohibitus, coram imperatorio tribunali
1091 PliOTII PAtBIAkGH^E CP. 1092
praesente patriarcha dixi t, canones illosatqae leges A νοντϊς βασιλικά σιτηρέσια, και δπο πριμμιχηρίους
in hodiernis advocatis non habere locum : sed in δντας, καί *φρ*γιζομένοις δπο κοσμικών άρχόντων
illius temporis advocatis, qui in civilibus judiciis 8τε πάντως καλώς οί κληρικοί έχωλύοντο συνηγόρων
stationes habebant, imperiales frumentarias tesse- όφρίκια κοσμικά ένεργετν. Έπεί Εέ οί σήμερον συ-
ras accipiebant, sub primiceriis erant, atque a νηγορούντες ως έλευθέριον τι σπούδασμα τά συνηγο-
mundanis magistratibus confirmabantur : quo ρεΤν μετέρχονται, ουδέ οί Ιερωμένοι έμποδισθήσονται
tempore omnino recte clerici mundanis advocato- συνηγορεΐν, καί κατασκευάζων τά* otxcTov λόγον Ι&-
rum officiis fungi prohibebantur. At quoniam qui καιολογήσατο μή την πράςιν, αλλά τον τρόηον κολσ-
hodie advocati sunt, tanquam liberalem aliquam ζεσθαι παρά τών κανόνων, ού μόνοι γάρ κληρικοί,
artem, advocationem exercent; neque sacri ordi- άλλα καί έπίσκοποι δπέρ φίλων άντιποιούμενοι συγ-
nis homines [injure] patrocinari, impediri [debere]·, γνωσθήσονται, καί δπέρ έκκλοσιαστιχής υποθέσεως
Et sermonem suum astruens, non actionem, sed συνηγοροΰνχες ουκ αίσχυνθήσονται, ώς καί αυτά τά
modum a canonibus puniri, causabatur.NonSOium νόμιμα τούτο διατρανυύσι. Τά δέ συνηγορήσαι κληρι-
enim [inquit] clerici, verum etiam episcopi pro κάν ώς οί κοσμικοί άφρικιάλιοι, καί δέξασθαι σφρα-
amicis [in jure] certantes, veniam consequentur : γτδχ λαϊκού, μισείται καί κολάζεται. "Οτι δέ τά συν-
neque qui in controversia [rei] ecclesiastica pa- B ηγορεΐν όφρίκιον ήν ποτέ κοσμικάν, και σιτηρέσια
trocinium praestant, notabuntur : quemadmodum έλάμβανον δημοσιακά οί τεταγμένόι συνήγοροι, καί
ipsum etiam jus hoc evidenter docet. Ut autem υπό πριμμικήριον ήσαν δήλον έστι άπά πολλών. Και
clericus, quemadmodum mundani officiales, advo- άνάγνωθι τά τελευταία κεφ. του α* τίτ. του η' βιβλίου
catum agat, et ab [homine] profano confirmetur : τών Βασιλικών, καί τά έν τψ βιβλίψ του έπάρχου
odiosum est, atque punitur. Verum quod advocati περί συνηγόρων άναταττόμενά · διαλάμβάνουσι γάρ
officium aliquando mundanum fuerit, et ordinarii τους συνηγόρου; σύστημα είναι, καί δπο του κατά
advocati imperatorias annona pensiones ceperint, καιρούς έπάρχου σφραγίζεσθαι. Ταύτα είπών καί
atque sub primiceriis fuerint : [id vero] ex mullis παραδεχθείς έξεχωρήθη καί παρά τού πατριάρχου
constat. Lege autem postremum cap. tit. 1, lib. συνηγορεΐν ώς καί προτερον.
Titi Basii, et qua in prafecti libro De advocatis digesta sunt. Tradunt enim advocatos collegium
esse, atque cujuscunque temporis prafecto confirmari. [Atque] hac [quidenr.] cum dixisset, applau-
sumque ipsi esset, etiam a patriarcha [porro causis] patrocinari, ut antea [fecisset], permissum illi
est.
CAP. XIV. —De episcopis et clericis, qui as-C ΚΕΦΑΛ. IA. — Περί έπισκόπων> καί κληρικών
citiis mulieribus cohabitant. συνοντων γυναιξί συνεισάκτοις.
Concilii Nicani canon 3 ; concilii sexti canon Συνόδου Νίκαιας κανών γ' ' συνόδου ς* κανών c* ·
5; concilii Nicani secundi canon 18; Basiliiex συνόδου Νίκαιας τάβ’, κανών ιη* ' Βασιλείου έκ της
epistola ad Gregorium episcopum. πράς Γρηγόριον επιστολής.
Textus . Const. 19, tit. 3, lib. I cod. ait : Sa- Κείμενον. Ή ιθ* διάτ., τού γ’ τίτ. του α\ ιβ*, τού
cerdotes, etc., usque ad ex aquo illas partiuntur, κώδικος φησιν, δτι οί ιερείς, κ. τ. λ., usque ad τά
II/ pag. 687, 690. μοναστήριον έξ ίσης αύτά μερίζονται.
Scholium . Const. 19, tit. 3, lib. I cod., non est Σχόλιον *H ιθ’ διάτ. τού α* βιβλίου τού κώδικος
posita in Basii., neque etiam const. 1, tit. 1 No- ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά ' άλλ’ ουδέ ή α’ διάτ. του
vellarum. Const. vero 2 ejusdem tit. est novella α* τίτ. τών Νεαρών. *H δε β’ διάτ. τού αυτού τίτ. εστι
Justiniani 123, posita [qua estj in lib. IU, tit. 1, Νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ’ κειμένη έν βιβλίφ γ’, τίτ.
cap. 54, 55 et 56. Qua capita ita habent, Ut in κεφ. νδ', ve’, νς, άτινα κεφ. ούτως Ιχουσιν ώς
compendio proposita sunt. συνωψίσθησαν.
CAP. XV. — Quomodo episcopo$9 clericos, aut ΚΕΦΑΛ. IE\ — Πώς δεΐ έπισκόπους $ κληρι-
castitatis voto obstrictos , ad mulieres ingredi ^ *οδ; ή έγκρατευομενους , είσιέναι προς γυναΤ-
oporteat. χας.
Concilii Carthaginensis canon 38 ; concilii Ni- Συνόδου Καρθαγένης κανών λη’ * σΟνόδου Νικαίας
cani secundi canon 22. χά β’ κανών κβ\
CAP. XVI. — Quod clericus cum nuptias ite - ΚΕΦΑΛ. Ιζ". — Περί του μή όφείλειν χληρικάν
rante aut praeter leges uxorem ducente , convi- συνεστιάσθαι τψ δευτιρογαμούντι, ή παρανόμους
να Η non debeat. γαμούντι.
Concilii Neocasariensis canon 7 ; Timothei ca- Συνόδου Νεοκσισαρείας κανών ζ* * Τιμοθέου xe-
non 11. νών ια\
CAP. XVII. — Ne clerici sine episcopis suis ΚΕΦΑΛ. IZ\ — Περί τού μηδέν ποιεΤν τους
quidquam faciant. κληρικούς άνευ τών έπισκόπων αυτών.
Apostolorum canon 39 ; concilii Laodiceni ca- Αποστόλων κανών λθ1 συνόδου Λαοδικείας ma-
non 57. νών νζ\
1093 NOMOCANOtf. - TIT. IX, CAP. ϊ. 1094
ΚΕΦΛΛ· 1Η\ — Περί τού μή ποιεΤν του; κληρικούς A CAP. XVIII. — Νβ clerici ex contributione
έκ συμβο)ή< συμποαια. commune instituant .
Συνόδου Λαοδικείας κανών νε\ Concilii Laodiceni canon 55.
ΚΕΦΑΑ. Ιθ\ — Περί τής έκ χρονου τα'ξεως των CAP. XIX. — De diuturno Ofdine episcopo -
Επισκοπών, καί πώς oi κληρικοί καθίζονται, κα'ι ruw, et quomodo clerici sedeant , et se invicem
τιμωσιν άλλήλόυς. honorant.
Συνοδού Νίκαιας κανών ιη’ * συνόδου Λαοδικείας V, Concilii Nicaeni canon 18 ; concilii Laodiceni
νς’ · συνοδοτ Καρθαγέννης κανών πζ"*, π6* * συνοδσυ canon 8, 5d ; concilii Carthaginensis canon 86,
ς·» κανών ζ\ 89 ; concilii sexli canon 7.
TITV02 Θ'.
ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΤ, ΚΑΙ
ΚΑΘΑΙΡΕΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ, ΚΛΙ ΠΟΙΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ Η ΧΕΙΡΟΘΕΣΙΑ ΑΓΕΙ.
TITULUS NONUS.
DE DELICTIS, ACCUSATIONIBUS, EXCOMMUNICATIONE, DEPOSITIONE, POENITENTIA EPIS-
COPORUM ET CLERICORUM, ET CUNJUSMODI PECCATA ORDINATIO REMITTAT.
ΚΕΦΑΑ^ΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. — τίνες xil πα?ά B CAP. PRIMUM. — A quibu» et apud quos ac-
t(ji χ*τηγοροϋ»ι·/ έιει.χοπων χληριχών. casentur episcopi aut clerici.
’Αποιτολων χχνών οδ* · συνοδοί τής έν Κων»τ»ν- Apostolorum canon 74; concilii Constantino·
χινουπολει χϊνών ζ"’ · ouvdSou Χαλχηδονος χάνων θ’, politani canon 6; concilii Chalcedonensis canon '
xa’ · αυνοδου Καρθαγέννης κανών η’, ια’, ιβ’, ι*’, λ’, 9, 21 ; concilii Carlhaginensis canon 8, II, 12,
ρχη’, ρχθ’ · Κυρίλλου έχ εής πρδς Αομνον έχισεολής 15, 30, 128, 129; Cyrilli ex epistola ad Domnum
χ»<5>. α’. caput 1.
Κείμενον. Γενικώς ««ρί χών κωλυομένων χατ- Textus. Generaliter de iis qui de poblico, elc.,
ηγορεΤν, x. t. λ., usque ad τφ δπερδαίνον« ποαψ usque ad jusjurandum caveant, ut pag. 707,
ποιοϋσίν. 710.
Σχολιον. 'ο α* τίτ. του θ’ βιβλίου του κώδικος, Scholium. ΤϊΙ. 1, lib. IX Cod. est lib. Basii. LX,
Ιστι βιδλίον των Βασιλικών,ξ’, τίτ. λδ’, κτφ. κγ’, κα« tit. 34, Cap.23. Et post illud ipsum cap. SUnl alia
μετά τδ αύτδ κεφ. εΐαίν Ιτερα κεφ. διδάσκοντα τίνες cap.qOiB docent, quinam non possint movere eccle-
δύνανται κινεΐν εγκληματικά δικαστήρια, καί τίνες siastica judicia, et quinam possint : quae lege,
ού δύνανται. *Α καί άνάγνωθι, δ β’ τίτ. τού μη* Tit. 2, lib. XLVIU Dlg. est lib. LX, lit. 34, Cujus 1
βιβλίου των δνατ. εστι βιβλίον ξ’ τίτ. λδ’, κα) ζήτε^ cap. quaere, et deinceps [alia] mulla, quae de cri-
τδ α’. τούτου /εφ. καί έφ’ έξής διάφορα περί minalihus actionibus docen l.Gonsti t. G, lil. 2, lib. I
έγκληματικών κατηγοριών διδάσκοντα. *H ς* διάτ. cod.est Basii, lib. V, tit. 1, cap. 6, quod sic habet,
τού a’ βιβλίου τού κώδικος, Ιστι των Βασιλικών βι- quemadmodum in textu scriptum est. Caeterum
βλίον ε’, τίτ. α’, κεφ. ς* ούτως Εχον, ώ; είς τδ praesens cap. tractat, apud quos conveniri debeant
κείμετον έγρίφη. Τδ παρδν δε κεφ. διαλαμβάνει de criminalibus pecuniariisque controversiis epi-
παρα τισιν δφειλονται Ινάγεσθαι χάριν έγκληματι- scopi et clerici. Scias autem esse novellam piorurrT-]
κών, καί χρηματικών υποθέσεων, έπισκοποι καί jmperutorum Heraclii et Constantini, quae statuit, I
κληρικοί. Γίνωσκε il δτι Ιστι Νεαρά τών ευσεβών | ne episcopus, neque clericus, neque monachus ob
βασιλέων Κωνσταντίνου καί Ηράκλειου διοριζομίνη, pecuniariam criminalemve causam apud civilem
μήτε Επίσκοπον, μήτε κληρικδν, μήτε μοναχδν, χρη- vel militarem conveniatur magistratum : sed apud
ματικής ή Εγκληματικής χάριν αΙτίας παρά πολι- suos episcopos duntaxat, aut metropolitanos, aut
τικψ ή στρατιωτικψ ένάγεσΟλί άρχοντι, άλλα παρά patriarchas /Eadem etiam statuit aurea bulla cele-
μονοις τοΤς Ιδιοις έπισχοποις, ή μητροπολιταις ή berrimi imperatoris domni AlexiiComneni vulgata
πατριάρχαις J τά αυτά διορίζεται καί τδ μετά τδν mense Julio, indictione 4, anno [ab orbe condito]
’ΐούλιον μήνα τής δ, ίνδικτιονος τού σφηθ’ Ιτους ^6589, quae haec in haec verba addit : Si vero partitio
άπολυθέν χρυσοβουλλον τού αοίδιμου βασιλέως κυρίου inter adversarios fuerit, et alteram mundani status
Αλέξιου τού Κομνηνού προστιθέμενον ταύτα £n- esse appareat, alter in sacrum clerum allectus sit :
τώς. Εί δέ μερισμδς έν τοΤς διαμαχομένοις Εστί, καί [tuncj actOf foro rei per Omnia Subjacebit, et uter·
:jx*
ttJTZ (2.
m
qm si /ucu^nm ar-hic * «m & ρττμΪιτ A ί κ* τΐ^
VMM «'VMMrira i-Ltiuft StQureLTroefOM fc^» 1/*^
Mitbnn Wdar^« anf «n«m jml τ*;
<tfjSli*ang jtf fecufat C^^T^CT^aaulgTlII liiy» Lurae x.
M v iinilm Mp«ui τι^^ί. jifirrtbvie *C r·»
X pMMKMf we ST ItfSlk ίΠΑϋΐΓΛΪ . H .11 Kf JUCS i-rjyrp.w ir^ras ' “=ra ^ T^iiaCi·* »
trtWM Mt*ter.ku r*q itratc. stir.^aar. jt tr- » \ \<****\ eni^ru m d* Ss^
r/4m !kuit «( n ^ ^Ms «: m, i«m4 x£ x’
m^Mvcif tvsu, A -ai Oimeu. m cn^au *» fcsfcrt^ rj«Sa, u- t* h
n-t-*'-«vi4 l«c fiac.i t i·*^ ;r>*- '5 tT Lr. ·=»> y *==. τ*ί ** £iw--e*
M te, λ«κ«γλ: Fn^r^i ip-cr vu.xi- bs. s* f »t. r.-s. m m’ &£u» «» l»-
1« »VV4,^li jnwij. r >!nifa πβ i »», λ ζτ^ε. »a «raradki t; ή» bp-
Miiyf<Mrt,v nyv yrnm ι^1";ττ*^ ϊ η, πτ u ο»μ< tv έ» λ^2«.
ifcvi^ttfwe fettTiJAV. ‘3 β" it-χτ. τ*υ y τ-τ_ «xL x* ^iS.ro το» «»-
jseictai a4 ,?«--» tnutt-t.ifci.^ ntfine Ijxz *> «H de e Βοΰ-χχ. * T*i
l«t, U*u** muiitfi CMfJte »X Us.*ti' ΒτνΛ/πι i j7>TKrjjuai x lOTrq i λφζ«τη
cens»kr.. Liiei: R :«p«
UkC; vui 'Λ-κ. Xir* » -f-i’J Mf&X*. cj :.«. qt
ia f*nractu* eat. r^-Hl^ers
itr.» ixvttr» i x patret. q _* »>r;i j*-
4ke« Xi ce ^r>u uui lni»i^u «t. a^zepl:
M *·*'» C/,t*UikU j UilC·*,*! ^ -M·
Aece» «ce* fretu», cetrv.erie ixpoeail.S» «ero
fi|«ti toaia bnr^u Heecrrenl, κ aiicr jadn
»X/.iU*ter γνΛ'Μίι Loc etian. leji nieiur/. aeqee
«er* V/tj prarteita, <|*<>4 fortasse p^rsojaoj
M«t fowil it cum ad ucpera&vrae ocajestatis
trihwal iBttodecatar, sollo modo Jaiesj, qao-
»MW jedici·· (erat, impediatur ; aed trusmis-
mm «b» eutrorerwam ad lepa praescripta exacte
rtAi.
4 M-
ir.XXTTyUr*, D
'ime τ** p.7air»t
h£»-
w-C tu
«*Ιώ
p; cn^iyi : ro drai JwJu
το> txvAiv znk ^«s
arr-ji-K | · ζχι &*£κζ3«χ£*ης brs a opi
*y» xzx* «!* Χ*ΐς «iw buRV
rir tyx^ac» i Strlcj p», ^\zni d n m#-
& xj^i^cr» »ix;V/s*i w φ\ hjT| cr«
sv 2turin τη* Ex" *7τψ xztsxquAcTTn fiqi
r/ιιιζκ», ii» ii curfijiM; dnutyiyn
tnr/rr^ XX* ττ,* ZV^aUfi t0pX|4x o^tS,
i')i μετά τη* τού JuSuia iwnt cs |d* Ετχος wi
iUwi? i^ifwv tv im^cae; 4 kxi t& fauityat
decidat; si teme· litigator, si le injuria afectan c Ι1χόμ**ος lm* τής jJwJtii; ^ npbns, «
psteM provocatorio judicio neu liqua» eicledatar.
Aiijeeboc Iqo«fe»Joeuvf ?os jodiees cofsoeees-
teef eithaiiii eeflimiftee fokis lites serare, et
hfitiMW illis fieem inpoaere. Non t jU enim
impersiorta mea majestas, nt posteaqnam ex jus·
sioneipsinsad j «ditem qoenipiam [aliqua] contro-
versia transmissa fuerit, per cnjosmodiennqne po-
steras scriptum, qood eontrorersiam ad impera-
toriam meam majestatem introduci demandet,
cognitio impediatur; eed ot illa apud eumdem ju-
dicemfant iol asperius dictum esty [apud] judices
intra viginti cognitionis dies [ona] cum Ipso datos,
osque ad finem, ita ot subtrahi non possit, procedat;
•e post judicium finitam ei qoi fortasse injuria
tupw iuwrf.i τψ if %9 iptapti ηρηή^ i
$άσ| ηρζτ/γτχαηι t jnna τους tpalrac xsts
τρντοη λχχχτας xxl xr** d pn τοΤς
βόλοις ΙνΜρον. El Γ i thtv ijtfti jjirpui cxpi·
2ράρ| χρθ*θς, (LR3 πΛχζτγ^ι hspM xsps-
tn xxl τψ *ορψ τοντψ loxsl, jn[ti jlv
«po^bn τού M d τικ pzsJLstxc μου flipm tpi-
a^tmt Ισιος Ις untpot τι;* Suo|* ysdn dfiyi
γιμο* Ipso^utn SUo; άς φ &gpojtt> iUi
τέμνίιν τη* xxi8ft|i^litm τούτου tp^itoiio
μβτα φ τού oojm ixpi&un, μι) &χοχλ*ιοα1*οο
τχνχο; τψ λχιζομέορ τού της έχχλήτου &χαστη·
piou. Εϊγι pofiXi^Coi oTrcot, xad τούτο χ£*ττς ύριΤς
γι*ώσχο*ττς ot &χύζο*ας ιτιιβιτι τας ά*αιιθιι-
so afieciom potabit, facultas sit, ot per provocatio- d ρέ*χς 6μτ* S6co< τηρντ*, ύς τέλος, τ*ύτ*ις έχόγο*
nem aliud tribunal imploret, tat potenti* nostro
audientiam reqoirat. Legas etiam 15 caoonem con-
cilii Cartbagineofif,et qoein illo [comprebendon-
tur,J Conti, ti, iit. 3, lib, i cod.ettcap. 2, tit. 1,
lib« ii Basii* qood qosre insertum expositioni 41,
canonis concilii Laodiceni. Const.vero 28, tit. 3,
lib. i, eod. in Basii, non est posita.
Εννομον. 06 βουλχται SI ^ ^άσιλβία μου μια ti
χαρβχτμ^Οηντι 9λως τι*1 τω* διχαστώ* ύχύΟλβπ
xits χρύσταξιν αυτής, έξ οίχσίήτι*ος μυχμν-
στέρχς γρτφης Ιχιτρςνούτης ύς τ^$ βισιλβίχ* μου
Είστχθηναι την &(χην, την Ειάγ-ηοπν έμχοίίζίσ^Λΐ,
άλλα χροβχίνκν τχύτην Εως τέλους ανυχοτεολω<
izxpk τψ αύτφ διχαστή, 1} τοΤς ώς ανωτέρω ίΤρητιι
νυνΙ^Εομένοις τούτφ συν^ιχχσττΤς, Evtb< Εηλα^η της των χ' Ι^ιχρων λχσχέψεως* μετά SE τήν της Slxnc
nipxWtv τψ Αάχη9^ν*ι Τσως οίομένφ έπ# άδβίις είναι χαΐ Ετερύν έπιχχλέαασθαι χχτ’ Εχχλητον, Sucaotiipiov
1| ti#v τού χρέτοος ^μω*/ ζητησχι άχρύασιν.
Textus. Etenim leges atqoe canones clericnm, Κείμενον. Kol oi νομοί γ&ρ, χαΐ oi χανονες χω-
ete,, usque ai «abierint, reddant, ut pag. 710. λύουσι χληρυών έμνύναι, χ. τ. λ., usque ad «f»*-
γενύμίνας αυτοΤς βαπάνας.
409t Nomocanon. - TIT. IX, CAP. i. 1098
Σχόλιον. ούχ εύρίακων νόμον Β κανόνα κωλόοντα, a Scholion. Non invenio legem aul canonem pro-
li έπιτρέποντι τους κληρικούς ομνύει*, μήποτε ούν bibentem, aut permittentem, ut clerici jubent.
h παρούσα νομοθεσία άπείδε πρύς τύ ύπύ τού Κυ- [Haud scio] itaque, an praesens legislatio ad illud
pfou έν Εύαγγελίοις «Ιρημένον περί τού μή ομνύει v quod a Domino in Evangeliis dicitur.ne quis juret,
τινά, καί άντί της Αγίας Γραφής νόμου καί κανόνος respexerit, et pro sancta Scriptura legis atque ca-
έμνήσθη. *B δε λβ9 διάτ., τού γ1 τίτ. τού α' βιβλίου nonis mentionem fecerit. Const. autem 32, tit. 3,
τού κώδικος ούκ έτέθη, είς τά Βασιλικά άνάγνωθι και lib. I, cod. non est posita in Basii., [proinde] legas
τύ β9 σχύλιον τού κζ* κεφ. τού παρόντος τίτ. etiam secundum Scholium cap. 27 praesentis tit.
Σχόλιον. Ή ν’ διάτ., τού γ’, τίτ. τού α9, βιβλίου 5c/iO/ffim.Const.50,tit.3tlib.I,Cod. estcap 9.tit.
τού κώδικος, ϊστι κεφ. θ’ τού γ* τίτ. τού γ9 βιβλίου 3, lib. in Basii. Illud vero codicisrgeneraliterenimli-
τών Βασιλικών, τύ δέ βήμα το λεγόμενον έν τψ κώ· cet cuique contemnere quae prose [indultasunt:]in
δικι, γενικώς γάρ έξεστιν έκάστψ των ύπέρ έαυτού Basii, non est positum. Const. 2, tit. 4, lib. l,COd.nOR
χαταφρονείν, ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή β* διάτ., est in Basii; neque [vero] 7 ejusdem tit.et lib. neque
τού δ* τίτ. τού α* βιβλίου τού κώδικος ούκ Ιστιν είς 8, neque 13. Legas autem cap. 44 tit. I, lib.lII,quod
τά Βασιλικά, ούδέ ή ζ* διάτ. τού αύτού τίτ. καί βι- pars est novellae 123, ac dicas secundum illud
βλίου, ούδέ ή η’, ούδέ ή ιγ\ 'Ανάγνωθι δέ το ^ prius actiones institui apud episcopos. Cap.autem
μδ’ κεφ. τού α τίτ. τού γ* βιβλίου μέρος Βν της 6,ejusdem tit. et lib. ne auscultes.Est enim hujus
ρκγ' νεαράς, και λέγε μετά τούτο γίνεσθαι τούς έλκυ- constitutio atque per dictam recentiorem novellam
σμούς πρδτερον παρά τοτς έπι σκοποί ς. Τψ δέ ζ”9 κεφ. abrogatum est. Sed neque alteram Justinianaeam
τού αύτού τίτ. καΐ βιβλίου μη προσχης, διάτ. γαρ novellam, qusB adversum quiddam dicit, audias·
έστι τούτο, καί άνηρέθη ύπύ της βηθείσης μετά- Nam non est posita in Basii, tametsi inveniatur ;
γενεστέρας νεαράς, άλλά μηδέ έτέρφ Ιουστινιανέ ίψ fead quantum ad [id attinet, Ut] primum apud epis-
νεαρφ προσχης έτερόν τι λεγούση, βτι ούδέ έτέθη είς copos et metropolitanos controversiaB proponan-
τά Βασιλικά, κάν εύρίσκησαι, [ίλλ* βσοι μέν είς τύ tur et sic ad patriarcham deveniauUpnimum dicto
πρώτως παρά τοΤς έπισκάποις, και τοΐς μητροπολ ί- 44 cap. tit. I lib. 111 applica. Quantum vero ad [id,]
ταις λαλετσθαι τά; ύποθέσεις, καί ούτως έρχεσθαι ne civiles aut militares magistratus commercium
«ύτάς είς τύν πατριάρχην| προσχες τψ βηθέντι aliquod adversus consecratos habeant : novellam
μδ9 κεφ. τού α9 τίτ. τού γ9 βιβλίου. r Οσον δέ είς τύ μή imperatorum Constantini et Heraclii,ac novellam
δχειν μετουσίαν τινά τούς πολιτικούς, II στρατιωτι- imperatoris domni Alexii Comneni, quarum in ini-
χούς άρχοντας μετά τών Ιερωμένων, προσχες τη lio praesentis tit. mentionem fecirnus, audias Legas
νέ αρ4 τών βασιλέων Κωνσταντίνου καί 'Ηρακλείου, insuper 15 canonem concilii Carthaginensis, et 9
χαΐ τη νεαρφ τού βασιλέως κυρίου *Αλεζίου τούϋ canenemChalcedonensis, quaeque in ipso compre-
Κομνηνού, ών μνείαν έποιησάμεθα έν τ$ καταρχη hendunhir,quaeomnem ambiguitatem solvunt.Ipsa
τού παρόντος τίτ., άνάγνωθι καί τύν ιε* κανόνα τη; autem 29 const. qu8B in Basii, posita non est,bunc
έν Καρθαγέννη συνοδου, καί τύν θ’ κανόνα τής έν ad modum habet: adversus enim tales episcopales
Χαλκηδά vi, καί τά έν αύτψ λύοντα πάσαν άμφιβο- sententias provocationi locum non esse, a prffide-
λίαν. τύ πλάτος δέ της κθ* διάτ. ήτις ού κεΐται είς cessoribus nostris lege cautum est. Sane 4 const.
τά Βασιλικά, ούτως Ιχει, κατά γάρ τών τοιούτων est novella imperatoris Justiniani 83, non autem
έπισκοπικών άποφάνεων ούχ είναι χώραν έκκλήτου in Basii, posita est. Et const· 15, est novella 79,
τοΤς πρύ ήμών νενομοθέτηται· *Η μέντοι δ9 διάτ. quae ipsa etiam non est agnita.
Ιατι νεαρά πγ’ τού βασιλέως 'Ιουστινιανού, ούκ έτέθη δέ είς τά Βασιλικά. Καί ή ιε9 διάτ. έστι νεαρά οθ’,
καί ούδέ ούτη έπεγνώσθη.
Κείμενον. Γίνωσκε δέ 8τι ή β9 διάτ. τού αύτού Textus . Scias vero quod const. 2, ejusdem tit.
α* τίτ. τούτων πασών, κ. τ. λ., usque ad της Ιερω- a \ , quae harum omnium, etc., usque ad sacerdo-
αύνης έξιοθοϋνται. Supra pag. 242. tio depellatur, utpag. 242.
Σχόλιον. *Η β9 διάτ. τού α* τίτ. τών νεαρών Scholium. Const. 2 tit. 1 Novellarum, est no-
2στι νεαρά ιουστινιάνειος ρκγ9. Τούτο δέ αύτης τύ vella Justiniani 123. Verum hoc ejus cap. non est
κεφ. ούκ έτεθη είς τά Βασιλικά. Ή δέ ιζ9 διάτ. τού positum in Basii. Const. autem 17 tit. 1 NoVella-
α9 τίτ. τών Νεαρών ϊστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρ)ζ’ rum, est novella Justiniani 137, posita [que est]
κειμένη έν βιβλίψ γ9 τών Βασιλικών τίτ. α’, κεφ. η’, in lib. in Basii., tit. 1, cap. 8, themate 8, quod
Οέματι η9, καταστρωθέντι περί τύ τέλος τού η' κεφ. insertum est cap. 8 tit. 1 praesentis operis circa
του α9 τίτ. τού παρόντος συντάγματος. finem·
Κείμενον, 'η δέ αύτη β* διάτ. τού α9 τίτ. τών Textus . Eadem const. 2, tit. 1 Novellarum di-
νεάρών φησίν βτι ύ ϊχων δίκην, κ. τ. λ., usque ad cit : Qui contra, etc., usque ad obnoxii sunto, ut
είρημένων κληρονόμοι αύτού ύπόχεινται. Supra pag. 242, 243, 244.
pag. 242, 243, 244.
Σχόλιον. 9h β9 διάτ. τού α9 τίτ. τών νεαρών ώς Scholium. Consi. 2, Cii. 1 Novellarum (quemad-
εΤιτομεν ούσα νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ9. Καί κει- modum diximus) novella Justiniani 123 exsistens,
μένη έν βιβλίψ γ9 τών Βασιλικών τίτ, α9, κεφ. λζ9, ac in lib. Basii, tit. 1, cap. 37, 38, 39 osque ad
Patrol Gr. CIV. 35
1099 ί»ϊίθΐΙΙ PAtRtARCHifi CP. (10ή
40 posita, complectitur quacunque in eompen- A λη’, λθ’, μίχρι τοδ μ’, Διαλαμβάνω Ux «υκοψύν
dio proposita sunt. σαν.
Textus. Similiter lib. i, const. 41, qua ait : κ.(μ**ον. Όμοίοκ βιβλίο* α’, τίτ. ι’, &«.
Quod unoquoque anuo, etc., usque ad alioquve fai« φησί, x. τ. λ., usque ad imi xivWuwmi*.
periclitenlur, utpag. 715.
Scholium. Const. 41, tit. 3, lib. i cod. non est Σχόλιον. 'Η μα* διάτ. toS γ’ τίτ. τού ι’
posita in Basii., neque const. 24 tit 2 ejusdem το0χώδιχο« oix έτίβη el< ai Βασιλικά, ol»* *?
libri. διάτ. του β’ τίτ. του αύτοϋ βιβλίου.
Textus. Qui episcopus |aui clericus ex provin- κείμενον. Έξ έπαρχίας έν κωνσταντινουτ&ι
cia, etc., usque ad e suo monasterio trahatur, ut εύρισχόμενος έπίσχοπος, x. τ. λ., usque ad Ιϋ»
pag .715. μοναστηριού Ιλχεται .
Scholium. A praesenti loco incipit uovella 123, Σχόλιον. ’Απδ τού παρόντος χωρίου αρχική
qU8eestialib.Basil.lib.III, lit. l,cap.47, 48, 49, ρχγ* νεαρά χαμένη έν βιβλίφ τών Βασιλικών γ,
50, 51, 52 et 53, quae in compendio [jam| propo- τίτ. α’, χεφ, μζ9 μη’, μΟ9, ν% να\ νβ’, χ«1 νγ9, χαΐ
sila, quemadmodum ad longum [in ipsa novella) Ιχουσι τά συνωψισΟέντα, o*kv τψ πλάτει περιέχοντει.
comprehenduntur, habent : atque illa [quidem] B καί άνάγνωΟι ταύτα. T6 SI έπίσκοπον χωρίς χι-
lege. Quod vero episcopus citra imperiale jussum λεύσεως βασιλικής μ^ διάγεσΟαι, $ «optari*,
non ducatur, vel sistatur, positum est in lib. Basii. MrXZi h βιβλίφ γ* τών Βασιλιχών τίτ. α*, nu. ιζ,
lll,tit.1, cap. 17, quod sic habet, tit in compendio Ιχοντι ώς συνωψίσΟη. *H ιζ* διάτ. του α* τίτ* τά*.
propositum eet.Constit. autem 17, tit. 1 Novella- Νεαρών Ιστι νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ9, κείμενη h
rura est novella Justiniani 137, posita[que est) βιβλίφ γ τών Βασιλικών τίτ. α’, χεφ. χ\ περί π
in lib. 111 Basii, tit. 1 cap. 20, quod circa medium μέσχβ* ούτως Ιχοντι ώς είς τδ κείμενον έγράφη, *Η
ita habet, quemadmodum in textu scriptum est. ρ)δ’ ‘νεαρά χετται έν βιβλίφ τίτ. ιΟ9, χε?. Ι\
Novella 134 posita est in lib. VI, tit. 19, cap. 9, Οέματι ε’, λέγει δέ τδ η* ταύτης χεφ. ουτω^ητώζ.
themate 5. Dicit autem 8 hujus cap. ita ad ver- Μονάστριαν μέντοι, $ άσχήτριαν δι9 ούοεμίαν άγυ-
bum ι Monastriaro plane, aut ascetriara, nullo γην άφέλχεσΟαι συγχωροΰμεν kx τών οικείε» η
actionis genere e suis abstrahi monasteriis aut μοναστηρίων ζ ασκητηρίων,
asceteriis concedimus.
CAP. II. — Quot et qui adversus episcopoe ΚΕΦΑΛ. B'. — Πόσοι καί τίνες χαταμαρτυροΰπ»
aut clericos testimonium dicant . έπισκδπων, % χληριχών.
Apostolorum canon 75 ; concilii Chalcedonen- c Αποστόλων κανών οι* * συνόδου Χαλκηδό** μ*
sis canon 21 ; concilii Carihaginensis canon 31, νών κι’ * συνόδου ΚαρΟαγέννης κανών ν09, ρλα’, ρχ!*,
89,128,129,130. χαΐ ρλ9.
Teutus . Quales esse oporteat qui in judicio, Κείμενον. 'Οποίους δεΤ είναι τους kv διχη μερ-
etc., usque ad tit. 3 Novellarum, ut pag . 719. τυρούντας, x. τ. λ., usque ad τού γ* τίτλου w
Νεαρών.
Scholium. Tit. 8, lib. XXll, digest. tit. 1 , lib. XX, Σχο'λιον. *0 e’ τίτ. τού χβ’ βιβλίου τών διατ. Ιστι
Basii, ac primum [quidemj ejus caput dicit: Fide τίτ. α* τού χα' βιβλίου τών Βασιλικών, καί λέγει
dignos oportet esso testes, ac producuntur et in τδ αύτδ α’ χεφ., άζιοπίστους είναι δεΤ του: μάρτυ-
pecuniariis et in criminalibus qui [quidem] lege ρας, καί παράγονται και έ«1 χρηματικοΤς οΐ μη
non prohibentur aut excusantur. Tit. 20, lib. lV, χεκω)υμένοι άπδ τού νόμου $ λξκουσσατευόμινοι.
cod. est cap. 21, tit. 1 ,lib. XXl, quod sic habet : Reji- *0 x’ τίτ. τού δ* βιβλίου τού κώδικος, Ιστι κιρ.
ciendus a [dicendo] testimonio est, qui tumultuo- κα’, τού a’ τίτ. τού xa’ βιβλίου ούτως Ιχον, άπόδλη-
sam petulantiam designasse judicatus est.Novella τος είς μαρτυρίαν γίνεται 6 καταδικασΟείς Ιπί ώ
96, de testibus, posita est in lib. Basii. XXI, cap. ποιήσαι ταραχώδη φλυαρίαν. *H περί μιρτυρ®»
46, quae sic inchoat : Sancimus, et maxime in ma- νεαρά |τέ0η έν βιβλίφ τών Βασιλιχών χα’,κεφ.μΓ»
gna hac et felice urbe : quam lege, Uti quas valde ού:ως εχουσα περί τήν άρχήν * θεσπίζομεν, κείμΐ·
necessaria sit, et de iis qui testimonium ferre de- λίστα έπί της μεγάλης πόλεως ταύτης καί εν-
beant, permulta doceat Const. 9, tit. 20, lib. IV, δαίμονος. Kal άνάγνωΟι ταύτην σφόδρα ούσαν έτίγ-
cod. posita est in lib. Basii. XXI, tit. 1, cap. 33, χαίαν, καί πολλά περί τών όφειλέντων μαρτυρεί»
themate 2, quod ita habet : Jurare testes prius διδάσχουσαν. *H θ διάτ. τού x* τίτ. τού δ* βιβλίω
oportet, quam testimonium perhibeant. Oportet τού χωδιχος έτέθη έν βιβλίφ τών Βασιλιχών χα*9 τά.
autem honestioribus potius fidem haberi. Proinde α’, χεφ. λς", Οέματι β9, ούτως Ιχοντι · ΔεΤτάκ
niiius testimonium in nulla causa admittendum est, μάρτυρας πρότερον όμνύναι, πριν ^ μαρτυρ/,σ^ι.
etiamsi senator Sit. Const. 25, lib. 1, cod. tit· 5, Δει δέ τοΤς τιμιωτέροις μάλλον πιστεύει ν. ν£νδς S
est lib. XXl Basii tit. 1, cap. 45, quod sic habet : μαρτυρία ούχ έστι δεχτή έν οΐφδήποτε δίκη, *b
Ex haereticis Manichaei, Borboritae, Pagani ,Sama- συγλητικδς εΤη. *H κα9 διάτ. τού ε* τίτ.τούα^ ^*
ritae,Montanistee,AscodrogiUe,Ophitae,vel qui Ju- βλίου τού χωδιχος, Ιστι βιβλίον χα* τών Βασιλικών
daicam superstitionem colunt, in nulla [re] testi- τίτ. α9, χεφ. με9, ούτως Ιχον * Τών αιρετικών οί
V
ijoi Momocanon. - tit. ix, cap. ii-vi. 1102
μίν Μβνιχβτοι, fi "Ελληνες, fi Σαμαρετται, fi Mov- a monium perhibento: reliqui vero omnes in judicio
τανισιβΐ, fi Τοσκοδρουγίται, fi Όφίται, fi οί xfiv ’ίου- quod orthodoxum litigatorem habet, ne admittun-
Setyfiv θρησκείαν σέβοντες, έν μηδενΐ μβρτυριιτω- tor: in caeleris autem omnibus contractibus, testa-
ta*· ot δέ λοιποί πάντες έν δικαστηρίφ μέν όρθό- mentis aut judiciis, quae haereticos litigatores ha-
δοξον εχοντι άντίδικον μη δεχέσθωσαν, έν δΐ τοΤς bent,quo latior facultas probationum sit, sine dis-
λοιποί ς πάσι συναλλάγμασιν, fi διαθ/,καις, fi δικά- tinctione testantor. Quae ?ero in tali constitaiione
στηρίοις αίρετικους έχουσιν avti8(xouc, άδιαστίκτως de decurionum ordine et stato continentur, non
μαρτυρείτωσαν τού πλάτους χάριν τών αποδείξεων, sunt posita in Basii, sed neque novella Justiniani
Τά δε έν τη τοιαύτη διατάξει περιχόμενα περί τών 45, qu® inter paratitla [est],
βουλευτικής τάξεως, και καταστάσεως, ούκ έτέθησαν kv τοΤς ΒασιλικοΤς Αλλά ούδε fi με*. 'Ιουστινιάνειος νεαρά
fi kv τοΤς παρατίτλοις κειμίνη.
κεφαλ. γ\ — Έάν τις έπΐ πολλοΤς έγκλημα- CAP. III. — Si quis ubi de multis criminibus
σιν κληρικού κατηγορήσας, μη άποδείξη το προ- dcficum dCCUSdVit , primum propositum CapUt
τεθέν πρώτον κεφάλαιον. non probet ·
Συνόδου ΚαρΘαγέννης κανών ρλδ\
κεφαλ. δ'. — Περί τών μη πειθαρχούντων τοΤς ® Concilii Carthaginensis canon 4 34.
οίκείοις έπισκόποις, καί περί επισκόπου δεχομέ- CAP. IV. — De iis QUi SUtS episcopis HOtl obe·
νου τον άπο του Ιδίου έκβληθέντα έπισκόπου fi diuilt , et de episcopo , qui d AtlO episcopo ejectum
άπο κοινωνίας γινόμενον. dut d communione exclusum recipit .
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών ε*, ζ* · συνόδου Καρ- Concilii Antiocheni canon 5, 6; concilii Car-
δαγέννης κανών 6’, κ6’, ζβ', ο6', ρκβ’ καίρλη*. thaginensis canon 9, 29, 62, 79, 122 et 138.
κεφαλ. e'. * — Περί δικών έπισκόπων καί CAP. V. — De controversiis episcoporum et
κληρικών . clei icorum.
'Αποστόλων κανών οδ’ * συνόδου ’Αντιοχείας κα- Apostolorum canon 74; concilii Antiocheni ca-
νών ιδ’, u* · συνόδου Χαλκηδόνος κανών 6*, ιζ’ · συν- non 14, 15; concilii Ghalcedonensis canon 9, 17;
όδου Σαρδικης κανών γ\ ε\ ιδ’ * συνόδου Καρθχ- concilii Sardicensis canon 3, 5, 14 ; concilii Car-
γέννης κανών ιε*, κη’, ρη*, ρκα’ καί ρκη* * thaginensis CAOOn 15, 28, 120, 121, 128.
Κείμενον. Τά όφείλοντα έν τούτφ τφ κεφαλ* ίφ, TextUS . Quae in hoc Cap. annotari, etc., USQUC
x. t. λ., usque ad, έχεΤνα άνάγνωδι. ad quaerens lege, ut pag. 726.
κεφαλ. ζ* — Περί άναψηλαφησεω; ψήφων CAP. VI. — De retractatione sententiarum
έπισκόπων. C episcopalium.
Συνόδου ’Αντιοχείας κανών ζ"’ · συνόδου Σαρδικης Concilii Antiocheni canon 6 ; concilii Sardi-
κανών γ’, δ*, ε’, ιδ* * συνόδου Καρθαγέννης κανών ιδ’, censis canon 3, 4, 5, 14; concilii Carlhaginensis
ιε’, κη', οθ1, ρ*β’, ρ**\ canon 14, 15, 28, 79, 96, 122, 125.
Κείμενον. Ή η* διάτ. του δ’ τίτ. τού α* βιβλίου TextUS. Const. 8, tit. 5, lib. 1, ait : Quod sen-
φησ\ 8τι al τών έπισκόπων, κ. τ. λ., usque ad την tentiae episcoporum, etc , usque ad delegavit, re-
ύπόθεσιν άναπεμπει. ferto, Ut pag. 727.
Σχάλιον. Ή η’ διάτ. τού δ’ τίτ, τού α' βιβλίου Schoitum. Const. 8 tit. 4 lib. 1 ΠΟΠ e«t posita in
ού κεΤται είς τά Βασιλικά, ουδέ fi κ0* διάτ. τού Basii. neque ejusdem tit.const.29, const. 2, tit. 1 Νθ-
αύτού τίτ., fi β1 διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών έστι Yellarum.est cap. 33 novell» 1 23, quod positum est
κεφ. λζ^ τη; ρκγ' νεαράς, 8περ έτέθη έν βιβλίψ γ' in lib ni Basil.tit. l,cap.44,ac dicit eadem fere, quaa
τών Βασιλικών τίτ. α’, κεφ. μδ’, καί φησι τά αυτά in textu Sub compendio Sunt proposita. Verumta-
σχεδόν δσα είς τδ κείμενον συνωψίσθησαν. Πλην έν men in fine ejusdem cap. novella haec dicit: Si ec-
τψ τελεί τού αύτοΰ κεφ. φησιν fi νεαρά ταύτα * Et δε clesiasticum negotium sit, nullam communionem
έκκλησιαστικδν ειη τδ πράγμα, μηδεμίαν κοινω- d habento civiles magistratus cum ea controversia :
νίαν έχέτωσανοί πολιτικοί άρχοντες πρδς την τοιαύτην sed religiosissimi episcopi secundum sacros cano-
Απόθεσιν, άλλ’ ot δσιώτατοι έπίσκοποι κατά τούς nes negotio finem imponunto. Legas etiam 45 cap.
Ιερούς κανόνας τφ πράγματι πέρας έπιτιθέτωσαν. tit. 1 lib. 111 Basii, quod pars est 123 Justinianese
’Λνάγνωθι και τό με’ κεφ. τού α’ τίτ. τού γ’ βιβλίου novellae, atque hsc dicit: Praeterea si qui ejusdem
τών Βασιλικών μέρος βν της ρκγ’ ’ίουστινιανείου synodi religiosissimi episcopi aliquam inter secon-
νεαράς, καί λέγον ταύτα* E? τινες δΐ δσιώτατοι έπί- troversiam habeant, sive de jure ecclesiastico,sive
σκοποί της αυτής συνόδου άμφι σβητησίν τινα πρδς de qoibusdam aliis rebus: prius metropolilanus
άλλήλους Ιχοιειν, είτε υπέρ έκκλησιαστικού δικαίου, ipsorum cum aliis duobus ejusdem synodi episco-
εΤτε υπέρ άλλων τινών πραγμάτων, πρότερον δ μη- pis rem dijudicato. Et nisi utraque pars judicatis in-
τροπολίτης αυτών με6’ έτέρων δύο έκ τών αύτης sistat: tunc beatissimus patriarcha illius dioeceseos
συνόδου έπισκόπων τδ πράγμα κρινέτω, και ε! μη audientiam ipsis accommodato, et illo Statuito quffi
έμμενοιεν, έκάτερον μέρος τοΤς κεκριμένοις τηνι- ecclesiasticis canonibus ct legibus concinunt, neu-
καύτα 6 μακαριώτατος πατριάρχης της διοικήσεως tra parte sententiae ejus contradicere queuate,etc.
1103 fcHOTII PATRIARCHA CP. 1104
έκείνης μεταξύ αυτών άκροάσθω, κάκεΤνα δριζε'τω, ά;ινα τοΐς έχχλησιαστικΟΤς κανόσι, καί τοΤς νόμοι; συνέώι,
ούδενδς μέρους κατά τής ψήφου αδχού αντίλεγε ιν δυναμένου, και τά έςής.
CAP. VII.— Si episcopus adversus collegam [ ac-
tionem] habens ,ηοη agat, sed [cum illo ] tractat.
Concilii Carthaginensie canon 20.
CAP. VIII. — Quando episcopus contra episco-
pum apud civilem magistratum [ actionem | mo-
vere possit.
Concilii Carthaginensie canon 48.
CAP. IX. — De episcopis et clericis qui in-
juste [ex ecclesiastico ordine ] ejiciuntur.
Concilii Nicffini secundi canon 4 ; concilii Sar-
dicensis canon 14, 18, 19.
Textus. Consi. 23 lil. 3 iih. i cod. facit men-
tionem, etc., usque ad a communione excluda-
tur, ut pag. 258.
Scholium. Const. 23 tit. 3 lib. i, cod. non est
posita in Basii., neque const. 38, ejusdem tit., nec
vero illis animum avertas. Const. autem 2, tit. 1
Novellarum, est novella Justiniani 123, ac, est in
lib. Basii, ni, tit. i, cap. 24, et sic habet : Omnibus
episcopis et presbyteris interdicimus, ne quem-
piam a sacra communione prius segregent,quam
causa monstretur, quamobrem ecclesiastici hoc
canones fleri jubent. Si quis autem haec contra a
sancta communione aliquem separaverit : ille
quidem qui injuste a communione separatus fuit,
resoluto vinculo per majorem sacerdotem, sancta
dignus habeatur communione.Is vero qui injuste
aliquem a sancta separare communione ausus fue-
rit, omnibus modis per sacerdotem sub quo col-
locatus est, a communione separabitur, quanto-
cunque tempore illi visum erit : ut quod injuste
alii fecit, ipse juste sustineat. (
CAP. X. — De his qui ab Ecclesia vel com-
munione separantur , aut ejiciuntur.
Apostolorum canon 12, 13, 51; concilii Nicaeni
canon 5, 12, 13 ; concilii Antiocheni canon 6;
concilii Laodiceni canon 36 ; concilii Chalcedo·
nensis canon 4, 16 ; concilii Sardicensis canon
13, 14; concilii Carthaginensis canon 65; con-
cilii sexti canon 21 .
Textus. Const. 14 tit. 3 lib. i. Si (inquit) qui
judicio, etc., usque ad conjiciatur, ut pag. 263.
Scholium. Const. 14 tit. 3 lib. i cod. est lib.
in Basii, tit. i, cap. i, quod eadem dicit. Const.
23, tit. 3, lib. i cod. non est posita in Basii. Const.
5, tit. i Novellarum, est novella Justiniani 41.
Hoc autem ejus cap. non est positum in Basii.
Const. 2, tit. t Novellarum est novella Justiniani
123, positaque est in lib. m Basii, tit. i, cap. 26,
quod sic habet : Certe si quis episcopus cum se-
cundum sacros canones sacerdotio ejectus est,
ingredi civitatem ausit ex qua ejectus est, aut lo-
cum derelinquere in quo degere jussus est :
jubemus hunc in monasterium in alia provincia
constitutum tradi.
ΚΕΦΛΛ. Z'. — *Εάν έπίσκοπρς Ιχων upfc
1 συνεπίσκοπον, μή δικάσητάι, άλλά χειρ! πράξη.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών κ’·
ΚΕΦΛΛ· Η#. — Πότε δύναται έπίσκοπος xwti
έπισκόπφ παρά άρχοντι πολιτικφ.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μη*.
ΚΕΦΛΛ. Θ’ — Περ\ τών άδίκως έκβαλλομένυν
ίπιαχόπων καί κληρικών.
Συνόδου Νίκαιας τδ β’ κανών δ1 · συνόδου Σαρκι-
κής ιδ', ιη*, ιθ\
Κείμενον. *Η κγ' διάτ. του γ* τίτ. του α βιβλίου
του κώδικος, κ. τ. λ., usque ad δ Ιερεύς δφ* δν τελεΤ
συνετδβν. Supra pag. 258.
Σχόλιον. Η xj* διάτ. του γ* τίτ. του α* βιβλίου
του κώδικος οΰκ έτέθη είς τά Βασιλικά, ουδέ ^
I λη’ διάτ. του αύτοΰ τίτ. καί μή προσχής τουτοις. Η &
β* διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, Ιστι νεαρά ’Ιοοσιι-
νιάνειος ρκγ’, και κεΤται kv βιβλί'μ τών Βασιλιώι
γ* τίτ. α’ κεφ. κδ’, ούτως Ιχουσα · Πάσι δέ τοΤς k*i-
σκόποις, ή καί πρεσβυτέροις άπαγορεύομεν μή αο-
ορίζειν τινά τής αγίας κοινωνίας, πριν ή αΙτία δαιχθή
δι* ήν οΐ έκκλησιαστικοί κανόνες τούτο γενέβθιιχι-
λεύουσιν, εΐ δέ τις παρά τής αγίας κοινωνίας τι *έ
χωρίση, έκεΤνος μεν δς άδίκως άπδ τής κοινωνίπ
έχωρίσθη, λυομένου του δεσμού ύπδ του μείζονο;
Ιερέως τής άγίας άξιούσθω κοινωνίας, δ δε αδίχβκ
τινά τής άγίας κοινωνίας τολμήσας χωρίσαι π«*
τρόποις ύπδ του Ιερέως ύφ’ δν τέτακται χωρισθήσετκ
τής κοινωνίας έφ* δσον συνίδη έκεΤνος, ΐνα 8περ
άδίκως έποίησε, άδίκως δπομείνη.
ΚΕΦΛΛ. Γ. — Περί τών άφοριζομένων, 1
έκβαλλομένων τής 'Εκκλησίας ή τής κοινωνίας.
'Αποστόλων κανών ιβ\ ιγ*, λβ', να' · συνόδου Νί-
καιας κανών ε’, ιβ’, ιγ'* συνόδου Αντιόχειας κανών ζ*'
συνόδου Λαοδικείας κανών λ^’ * συνόδου Χαλχη-
δόνος κανών δ*, ιζ"* · συνόδου Σαρδιχής κανών ι*, ιγ,
ιδ’ · συνόδου Καρθαγέννης κανών ξε* · συνόδου ζ*
κανών κα*.
Κείμενον. Έ ιδ’ διάτ, του γ* τίτ. του α* βιολιού
λέγει, κ. τ. λ., usque ad άλλης έπαρχίας έμβάλλι*
ται. Supra pag. 263.
Σχόλιον. Έ ιδ* διάτ. τού γ’ τίτ. τοϋ α’ βιβλίου
του κώδικος, 2στι βιβλίον γ* τών Βασιλικών, τίτ.
κεφ. α*, καί λέγει τά αυτά. Ή κγ’ διάτ. του γ*
^τίτ. του α* βιβλίου του κώδικος ούκ έτέθη είς τι
Βασιλικά. 'Η ε* διάτ. του α’ τίτ. τών Νεαρών εστι
νεαρά Ιουστινιάνειος μα*, τούτο δε αυτής τδ χ*τ·
ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. *Η β* διάτ. του α* τίτ.
τών νεαρών Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ*
κεΤται έν βιβλίφ γ* τών Βασιλικών, τίτ. α* κεφ. κζ",
οδτως Ιχοντι · Ειτις δέ έπίσκοπος κατά τους Ιερούς
κανόνας τής Ιερωσύνης έκβληθείς τολμήσει έπ ιβήναι
τής πόλεω; εξ ής έξεβλήθη, ή καταλιπεΤν τον τόπο»
kv φ έκελεύσθη διάγειν, κελεύομεν τούτον μοναστή*
ρίψ kv άλλη έπαρχίφ καθεστώτι παραδίδοσθσι.
1105 NOMOCANON. — TIT. IX, CAP. ,VII-XlX. 1106
έπίσχοπος,
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — Έχ
χα* κληρικός,
σχοπος κατηγορούμενος δια λιβέλλου παραιτεΤ-
ται την έπισχοπήν, καί 8τΙ ού δεΤ τον έπίσκο-
πον γενόμενον, έκβχλλόμενον εύλόγως ή άλόγω;
tlc πρεσβυτέρων κχτάγεσθαι βαθμόν.
’Αποστόλων κανών ε’, η', θ’, ν’, ια*, ιβ, ιγ', ιε’, ιζ*’,
κ’, κδ\ λ’, λς"', μγ’, με’, μη’, να’ v<7\ νζ’, νη, νθ’,
ξε*, ξζ*, ο, οα’, οβ’, ογ’, οζ^, πδ’ · συνόδου Χαλκηδό·
νος έχ της πράςεως της περί Φωτίου τού έπισκόπου
Τύρου, χαΐ Ευσταθίου έπισκόπου Βηρυτού * συν-
όδου ζ"* χάνων η*. Καί τα έν αότψ λύοντα την έναντιο-
φανείαν των κανόνων * συνόδου ’Αγχύρας χάννων ιη’ *
συνόδου Νεοχχισαρείας χανών α’ * Κυρίλλου έχ τής
πρύς Δ ύμνον επιστολής χειρ, α’ γ\
ΚΚΦΑΑ. ΙΒ’. — "Οτι έφ’ δσον χρόνον δ έπίσχο-
ποίων αίτιων άφορίζεταιΑ CAP. XI. — Ob CUJUSmodi Causas CptiCOpU$,QUt
ή λαϊκός, καί έάν επί- clericus ^aut laicus [α communione] segregetur ,et9
si episcopus accusatus per libellum episcopatum
recuset, et quod non oporteat[semel]episcopum fu·
clum,\po$tmodum autem sive) justa sive injusta
de causa ejectum , ai presbyteri gradum deduci .
Apostolorum canon 5, 8, 9, 11, 12, 13, 15,
16, 20, 24, 30, 36, 43, 45, 48, 51, 87, 58, 59,
65, 67, 70, 71, 72, 73, 76, 84 ; concilii Chalce-
donensis ex actis Photii episcopi Tyri, et Eusta*
tliii episcopi Beryti ; concilii sexti canon 20, et
qua} in eo apparentem in canonibus contrarieta-
tem solvunt ; concilii Ancyrani canon 18 ; con-
cilii Neor.aesariensie canon i ; Cyrilli ex epistola
ad Domnum cap. I, 3.
CAP. XII. — Quod quanto tempore episcopus
πος ού κοινωνεΐ τψ παρ’ αυτού ώρΟρισθέντι, ούτε 0 ηοη communicat cum eo qui ab ipso [sine justa
ol άλλοι έπίσκοποι χοινωνούσι τψ άφορίσαντι.
Συνόδου Κσρθαγέννης χανών ρλγ\
ΚΕΦΑΛ 1Γ’. — Πόσοι έπίσκοποι χαθαιρούσιν
Ιπίσχοπον.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως της κατά τούς έπι-
σχόπους Αραβίας · τής έν Καρθχγέννη συνόδου κα-
νών ιβ’, χαΐ κ’, περί ιβ', χαί ζ"’, καί γ#, έπισκόπων.
ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. — Έχ ποίων τις αίτιων καθχι-
ρεΤται.
Αποστόλων χανών γ’, ε’, ζ”, ζ’, ια', κ’, κγ’, κε’,
«ζ\ κβ’, λ*, λ*', λ.* μβ\ μδ’ μ*’, μ?, μζ\ μβ’, ν’,
να’, νβ’, νγ', V*’, νβ', V, ξβ’, ξγ% ξδ’, V, SC, in\c5i„52, 83, 55, 59, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 68,
ξθ*, ο’, πα’, πγ’, πδ’ · συνόδου Νίκαιας χανών β’, 09, 70, 81, 83, 84 ; concilii Nicseni canon 2, 40,
ι’, «ζ’ · συνόδου Άγκύρας χανών ι’, ιδ’, ιη’ · συνόδου 43 ; concilii Ancyrani canon 10, 14, 18 ; concilii
Ntoxatvxpeia; χανών a’ · συνόδου Άντιοχιίας χανών Neocmsariensis canon ι ; concilii aexti canon 3,
α’, γ’, δ*, ιγ' · συνόδου Εφέσου χανών β’ · συν- 4, 5, 9, 11, 86, 97 ; Basilii Canon 70.
όδου Χαλκηδό νος χαχών ά’, ιη’, χζ’· συνόδου Σαρδικής χανών χα’· συνόδου ζ" χανών γ’, δ" e’, β’ ια’, *Γ,
4ζ’· Βασι)ι(ου χανών ο’.
κεφαα. ιέ'. — ’Εχ ποίων τις αίχιών έν τώ CAP. XV. — Ob qualos causas aliquis simul
αύτφ χαί ά,ορζ.ται, χαί χαβαιρ«ΐται · ή χαβαι- et excommunicetur et deponatur : aut depona -
ριττχι, χαί τής χοινωνίας ή τής ’Εχκλ»ισίας ix- tur, et α communione w l Eccletia separetur.
causa] excommunicabit est, [lenio] etiam alii
episcopi cum ipso qui excommunieavit, non com-
municent.
Concilii Cartbaginensis canon 187.
CAP. XIII. — Quot episcopi episcopum depo-
nant.
Concilii Conaiantinopolitani adversoe Arabia
episcopos (habiti] ; concilii Cartbaginensis canon
12, et 20 a duodecim (videlicet], et sex, et tribus
episcopis.
CAP. XIY. — Propter cujusmodi causas ali-
quis deponatur.
Apostolorum canon 3, 5, 6, 7, II, 20, 23, 25,
27, 29, 30, 31, 35, 42, 44, 45, 46, 47, 49, 50,
κόπτεται.
'Αποστόλων κανών κε’, κθ’, λ’, ξε* ·
ΚΕΦΑΛ. Ιζ·\ — Έκ ποίών αίτιων κληρικός ή
λαϊκός Αναθεματίζεται.
Συνόδου Γαγγρων κανών ιη’ · συνόδου Χαλχηδόνος
χανών β’, ζ’ · Βασιλείου έχ τής πρός Γρηγόριον πρε-
σβύτιρον έπιστολής.
ΚΕΦΑΛ. ΙΖ\ — ''Οτι ού δεϊ δίς έχδιχεΤν έπΐ χό
αυτό.
’Αποστόλων χανών χε’ * Βασιλείου χγ*, λβ’, να'.
ΚΕΦΑΛ, ΙΗ# — ’Εχ ποίων τις αΐτιώ* τελείως
εκβάλλεται.
’Αποστόλων χανών κη’, να*, {β* · συνόδου ’Αντιο-
χείας κανών δ’ * συνόδου Λαοδιχείας χανών λ^** συν-
όδου ζ*, χανών χα*.
ΚΕΦΑΛ. Ιθ. — Πότε τις καθέδρας μέν ή στά-
σεως Ιερατικής μετέχει, ο!>κ ένεργεΐ δέ τι των
λοιπών.
Apostolorum canon 28, 29, 30, 65.
CAP. XVI. — Quas ob causas clericus aut laU
cus anathemate feriatur .
Concilii Gangreosis canon 18 ; concilii Ghal-
cedonensis canon 2, 7 ; Basilii ex epistola ad
Gregorium presbyterum.
CAP. XVII. — De eodem [delicto] bis non esse
exigendam vindictam .
Apostolorum canon 25 ; Basilii canon 3, 32, 51.
CAP XVIII. — Obquas causas aliquis omnino
\ab Ecclesia] ejiciatur .
Apostolorum canon 28, 51, 62 ; concilii Antio-
cheni canon 4 ; concilii Laodiceni canon 36 ;
concilii sexti canon 21 .
CAP. XIX. — Quando aliquis sedem statio -
nemque sacerdotalem retineat , non autem reli·
quorum quidquam facit .
1107 PHOTII PATRIARCHA CP. 1108
Concilii Ancyrani canon 1,2; concilii Neocae-
sariensis canon 59 ; concilii sexti canon 3, 26 ;
Basiiii (canon] 27, 70.
CAP. XX. — Ne credatur episcopo dicenti cle-
ricum privatim confessum esse peccatum .
Concilii Carlhaginensis canon 132.
CAP. XXI. — De episcopis aut clericis carnes
in sanguine . aut a bestiis captas , aut morticinas
edentibus .
Apostolorum canon 63 ; concilii Ancyrani ca-
non 3 ; concilii sexti canon 67.
CAP. XXII. — Quod episcopi , presbyteri , d ia-
coni9 et quotquot sacra tractant , ab uxoribus
suis abstinere debeant .
Concilii Carlhaginensis canon 3, 4, 25, 70 ;
concilii sexti canon 12, 13.
CAP. XXIII. — De clerico debiles subsan-
nante.
Apostolorum canon 57.
CAP. XXIV. — De clerico sibi virilia ampu-
tante.
Apostolorum canon 23 ; concilii Nicaeni ca-
non I ; concilii primi et secundi in sede Sanc-
torum Apostolorum [habiti] canon 3. Lege scrip-
ta supra in capile 14 tit. 1 praesentis syntagma-
tis.
CAP. XXV. — De clericis apostatis , immola -
toribus, magis , incantatoribus , astrologis , ma-
thematicis, divinator ibus , veneficis, et amuleta ,
appendentibus.
Apostolorum canon 62; concilii Ancyrani ca-
non 1, 2; concilii Laodiceni canon 36 ; sancti
Basiiii canon 73.
Textus. De veneficis, mathematicis, etc., us-
que ad decollatur, ut pag. 763.
SthoUum. Const. 1 tit. 18 lib. ix cod. posita
est in lib. ix Basii, tit. 39, cap. 21, quod etiam
ita habet, ut in compendio propositum est. Con-
atit. 2 ejusdem tit. et lib. est ejusdem t t. et lib.
cap. 22. Similiter constit. 3 ejusdem tit. et libri,
est ejusdem tit. et libri cap. 23.Verumtamen non
scriptum est in Basii, quemadmodum prius lege-
batur, sed ita habetur : Et per mactationes vati-
cinari. Talis vero gladio punitor. Et qui hunc
evocaverit aut suasionibus, aut praemio, confisca-
tioni et exsilio obnoxius est.Accusatoraulem hujus
criminis non delator est, sed magis praemio dignus
habetur.Considera igitur, ad clementiorem formam
recidisse vetera jura, nec qua prius vi praedita
erant, [cum ea] in repurgatione esse posita. Abro-
gatam est enim, ut auctor sceleris concremetur, et
illi qui evocarunt deportentur. Ad eumdem etiam
modum omissum est aruspicum [nomen] : et, ne
quis horum ad quemquam, licet amicus ipsius sit,
introeat. Prohibitum autem tantum est per macta-
tiones vaticinari. Hoc igitur nota. Constit, 4 ejus-
i Συνόδου Άγκύρας κανών α', β* * συνόδου Νεοκκι-
οαρείας κανών θ' · συνόδου ζ"* κανών γ', γζ*· Βασι-
λείου κανών κζ\ ο'.
ΚΕΦΑΛ. Κ*. — Περί τοΟ μη πιστεύεσθαι τδν
Επίσκοπον λέγοντα Ιδιαζόντως αύτψ τδν κληρι-
κόν συνομόίογήσαι τδ Αμάρτημα.
Συνόδου Καρθαγεννης κανών ρλβ'.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. — Περί Επισκόπου $ κληρικού
έσθίοντος κρέα έν αΐματι, Ii θηριάλωτον I] θνη-
σιμαΤον.
'Αποστόλων κανών ξγ’ · συνόδου Άγκύρας κανών
γ' * συνόδου ζ* κανών ξζ*.
ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. — ΠαρΙ του τους Επισκόπους,
και πρεσβυτέρους, καί διακόνους, και πάντας τους
τά Ιερά ψηλαφώντας, δφείλην Απέχεσθκ τών
I οίκείων γαμετών.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών γ*, δ*, κε', ο' · συν-
όδου ς" κανών ιβ', ιγ\
ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. — Περί κληρικού χλευάζοντος
τους ασθενείς.
Αποστόλων κανών πεντηκοστές Εβδομος.
ΚΕΦΑΛ. ΚΔ'. — Περί κληρικού Εαυτόν Ακρο>-
τηριάζοντος.
Αποστόλων κανών κγ' * συνόδου Νικαίας κανών
α*· σύνόδου α’ καί β’, έν τφ ναψ των 'Αγίων 'Αποστό-
λων κανών η’· Άνάγνωθι Ανωτέρω τα παραγεγραμ-
μένα έν τώ ιδ* κεφ. του α* τίτ. του παρόντος συν-
τάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. — Περί κληρικών αποστατών,
καί θυτών, καί μάγων, καί επαοιδών, καί Αστρο-
ι λόγων, καί μαθηματικών, καί περί μαντειών, καί
φαρμακερών, καί περιάπτων.
'Αποστόλων κανών ξβ*' συνόδου. 'Αγκύρας κανών
α', β’ * συνόδου Λαοδικείας κανών λζ" · τού Αγίου Βχ-
σιλείου κανών ογ*.
Κείμενον. Περί φάρμακών, καί μαθηματικών, καί
τών δμοίων,κ. τ. λ., usque ad 6 δέ παρά τούτα ποιων
Αποτεμνεται.
Σχόλιυν. Ή α* διάτ. τού ιη* τίτ. τού θ' βιβλίου του
κώδικος κείται έν βιβλίψ τών Βασιλικών ξ*, τίτ. λθ',
κεφ. κα’, ούτως Ιχοντι, ώς συνωψίσθη. *Η β' διάτ.
τού αυτού τίτ. καί βιβλίου Ιστι τού αυτού καί τίτ.
κεφ. κβ*. Η γ' διάταξις τού αδτού τίτ. καί βιβλίου
ϊστι τοϋ αυτού τίτ. καί βιβλίου κεφάλαιον κγ*. Πλήν
ούκ έγραφη έν τοΤς Βασιλικοί; ώς είχε λέξεως πρό-
τερον, άλλ* οδτω φη»(* Καί τδ δια θυσιών μαντεύεσθχι,
6 δέ τοιούτος ξίφει τιμωρείσθω. Καί δ τούτον προ-
τρεψάμενος, η παρακλήσει, η μισθψ, έξορίφ καί
δημεύσει δπόκειται. Καί δ κατήγορων τούτου τού
Εγκλήματος ούκ Ιστι δηλάτωρ, Αλλα μάλλον Επάθλου
άςιοΰται. Βλέπε ού> δτι τδ φιλανθρωπο'τερον μετέπε-
σον εΑ παλαιότερα νόμιμα, σαί ούχ ώς εΤχον δυνχ'-
μεως πρότερον κατεστρώθησκν έν τ^ Ανακαθάρσει.
'Αν^ρέθη γΑρ καί τδ καίεσθαι τους αδτουργούς, καί
τδ δεπορτατεύεσθαι τους προτρεψαμένους. Ωσαύτως
παρείθη καί τδ τών οΐωνοσκόπων, καί τδ μ^ είσιέναι
TtvA έκ τούτων πρδς τινα, κΑν ^ φίλος αυτού. Έκω-
λύθη δέ μόνον τδ διΑ θυσιών μαντεύεσθαι. Ση/αείωσαι
ούν τούτο. *Β δ* διάτ. τού αυτού τίτ. καί βιβλίου τού
1109 NOMOCANON. — TIT. IX, CA.P. XX-XXV. 111Q
χώδιχος, Ιστι του αυτού τίτ. καί βιβλίου των Βασι-
λικών κεφ. κδ*. Πλήν ούδΐ τούτο κατεστρώθη ώς
εκειτο έν τψ πλάτει, άλλα παρείθη τύ μή τιμωρεΤ-
σθαι τους πρύς θεραπείαν των σωμάτων, ή πρύς εύ-
ετηρίαν των καρπών ποιούντάς τι μαγικόν, καί Απέ-
χοντας βροχήν, ή χάλαζαν Χαί κατεστρώθη τύ κεφ.
ουτω. Ή διάτ. φησί τύ* έπιτηδευσαμενον γοητείαν
Αλκουσαν εις Ιρωτα τους σωφρονας λογισμούς, ή
κατά σωτηρίας άνθρώπων μηχανησάμενον δημεύσει
καί έξορίφ τιμωρεΤσθαι. Μη προσχης ούν τοΤς έν τψ
κειμένψ γεγραμμένοις, άλλα τοΤς τεθεΤσιν έν τψ Βα-
σιλικψ δτι καί άπύ τών νόμων, καί άπύ των έντύς
κειμένων κανόνων ώρισται τιμωρεΤσθαι μή μόνον
τους διά τινα αιτίαν μαγικά τινα ποιούντάς, άλλα
καί τούς προσερχομένους αύτοΤς, καν δήθεν άγαθού
τίνος χάριν ποιώσι ζήτησιν, ώς δταν περί ευφορίας
καρπών έρωτώσιν. ϋσαύτως καί ή ε* διάτ· του
αύτού βιβλίου καί τίτ. τού κώδικος, Ιστι τού αύτοΰ
βιβλίου καί τίτ. τώ* Βασιλικών κεφ. κε', ουτω φά-
σκων · Μηδείς έρωτάτω τινα μαντικήν έπαγγελλόμε-
Vov * ol 61 ΧαλδαΤοι καί οΐ μάγοι μηδε έν αύταΤς ταΤς
μαντείαις έαυτούς παρεχ έχωσαν, άλλα κεφαλικώς τή
διά σιδήρου τιμωρώ ύποκείσθωσαν.
"Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι άπύ τών καταστρωθει·
σών διάτ. έν τή έρμηνείφ τού παρόντος κεφ. δτι καν υπό
τών διγέστων, καί άπύ τών κωδίκων τών προ τής άνα-
καθάρσεως πολιτευομένων τή κεφχλική τιμωρώ περιεί-
χεχο καί τύ καίεσθαι, καί άποτέμνεσθαι καί φουλκίζι-
σθαι,άλλά 6 ποιήσας την άνακάθαρσιν τών νόμων Βχσι- ,
λικών, καί συνθέμενος τά Βασιλικά ούκ έδεξχτο ταύτα,
άλλά τάς άπύ τών κωδίκων διατάξεις καταστρώσας
έν τοΤς ΒασιλικοΤς τά τρία ταύτα ού προσέθετο. Μη
γούν έναντιωθής τοΤς έν τψ να* τίτ. τού ξ* βιβλίου κει-
μένοις νόμοις, διγέστοις ούσι, καί λέγουσι κεφαλικήν
είναι τιμωρίαν, καί τύ4 καίεσθαι τινας, άποτέμνε-
σθαι, καί φουλκίζεσθαι. Εί γάρ αΐ διατάξεις αί με-
ταγενέστεραι αΐ ταύτα διοριζόμεναι ούκ έδέχθησαν,
πολλφ πλέον τά δίγεστα. Πρόσεχε ούν τοΤς έν τψ
λθ’ κεφ. κατεστρωμένοις νόμοις μεταγενεστέροις ούσι,
και μη τοΤς διγέστοις ώς παλαιοτέροις καί σχολάσασι.
^Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι καί άπύ τού παρόντος
κε* κεφ. δτι ώσπερ τύ καίεσθαί τινας ούκ έδέξατο 6
βασιλεύς καθώς ειπομεν είς τήν τού παρόντος κεφ. έρ- j
μηνείαν, ούτως ούδε τό άποτέμνεσθαι ή τοι άποκεφαλί-
ζεσθαι τούς Χαλδαίους καί τούς μάγους, άντί τούτου
διά σιδήρου τιμωρία έτράπη. ’Απλώς ούν συναγαγών
καί άπύ άλλων πολλών, ού μεν δέ καί άπύ τούτων μη
εΐνα; τιμωρίαν κεφαλικήν τύν άποκεφαλισμύν, τύ καίε-
σθαι, τύ φουλκίζεσθαι, τύ λιθοβολεΤσθαι, τύ είς βαθύν
βίπτεσθαι, άλλά άπ’ Ανθρώπινον θάνατον, τιμωρίαν δε
κεφαλικήν είναι τύν περιορισμόν, τήν τύφλωσιν, τήν
έκτομήν τής χειρος, καί τά λοιπά δσα καί ές τροφής
καιρύν διδόασι τψ τιμωρουμένψ, καί τού έπταισμέ-
νου άπόστασιν, διά τύ έπίπολυ τιμωρεΤσθαι, είπέ δτι
δσα νόμιμα εύρίσκονται έ* τοΤς Βασιλικοί) ύπεναντία
τή παρούσφ διδασκαλίφ δίγεστά είσι, καί ούκ όφεί-
ι dem lil. et lib. cod. est ejusdem tit et lib. Basii,
cap. 24. V< rum neque boc insertum eit, quemad-
modum positum fuerat ad longum: sed praetermis-
sum est, ne punirentur, qui medendi corporibus,
aut fructuum proventum uberem conservandi cau-
sa magicum quidpiam facerent, et imbres aut gran-
dines prohiberent. Atque [illud quidem] caput
hunc ad molum insertum est. Const. ait, quod
qui magicarum artium exercitio pudicos animos
ad libidinem traxerit, aut contra salutem hominum
[aliquid] molitus fuerit, confiscatione et exsilio
puniatur. Ne ergo animum illis adhibeas, quae in
texlu scripta sunt, sed quae posita sunt in Basii.
Quoniam et a legibus, et ab illis quae in textu po-
sita sunt, definitum est, ut puniantur non solum
t qui propter aliquam causam magica quaepiam fa-
ciunt, verum etiam qui ipsos accedunt : tametsi
tanquam boni cujuspiam causa [quidquam] ex-
quirant, velut quando de ubertate fructuum con-
sulunt. Similiter etiam constit. 5 ejusdem tit. et
lib. cod. est ejusdem lib. et tit. Basii. cap.5, quod
ilaait : Nemo divinandi artem profitentem con-
sulat. Chaldaei et magi ne in ipsis quidem divi-
nationibus se [consulendos] praebeant, et in ca-
pitale supplicium ferri obnoxii sint.
Aliud scholium^oia etiam ex insertis praesen-
tis 25 cap. interpretationi constitutionibus, quod
tametsi ex dig. et cod. quae ante repurgationera in
republica obtinuerunt, capitali supplicio compre-
henderetur concremari, decollari, et in furcas
suspendi : non tamen imperator qui legum repur-
gationem fecit, et Basilica composuit, illa recepit,
et constitutionibus ex cod. basilicis insertis haec
tria non apposuit. Ne igitur adverseris positis in
tit. i lib. lx, legibus, quae digesta sunt : et capi-
tale supplicium esse concremari, decollari, et in
furcas suspendi, dicunt. Si enim quae haec statuunt
constitutiones, cum recentiores sint, non recepta
sunt : multo [profecto] minus [sunt recepta] dige-
sta. Applica igitur animum cap. 38 insertis legi-
bus,ut qua juniores sint: non autem digestis, qua
vetustiora sunt, nec ullam amplius functionem
habent.
Aliud scholium. Nota item ex prasenti 25 cap.
quod quemadmodum ut aliqui concrementur, ab
i imperatore (quomodo in prasentis cap. interpre-
tatione diximus] non receptum est : ita neque ut
Chaidai et magi decollentur, sed pro hoc ferre
poena injuncta est. Breviter igitur, decollari, con-
cremari, in furcam suspendi, lapidari, in profun-
dum projici, non capitalem poenam, sed diram
mortem esse: capitalem autem poenam esso depor-
tationem, excaecationem, manus exsectionem, et
reliqua quae reditus tempus punito dant, et ut diu
qui deliquit, puniatur, [illum omnino] exterminant:
cum ex aliis multis, tum vero etiam ex his colli-
gens, dic,quod quaecunque jura praesenti doctrinae
contraria in Basii, inveniuntur, digesta sint, nec
(quia jure receptum sil, ut, quando constitutiones
1087 PHOTII PATRIARCHA CP. 1088
CAP. VI. — De differentia pacificarum etcom- A Κεφαλ. ς-'· — Περί $ia<pops« είρηνιχών, x*l
mendatitiarum litterarum. συστατι χών έπκχτολών.
Concilii Cbalcedonensis canon 41 ; concilii
Carlbaginensls canon 106.
CAP. VII. — Quibus episcopos subvenire opor-
teat, et de episcopis , presbyteris et diaconis, qui
indigentibus ecclesiastici [ ordinis hominibus ne-
cessaria'| non suppeditant.
Apostolorum canon 59; concilii Sardicensis
canon 7.
Textus. Indigentes haeretici non accipiunt e ju-
diciis aut ecclesiis ea quae honoraria dicuntur, ut
lib. i, tit, 5, const. 8 [traditur].
Scholion. Cont. 8, lib. i cod. est cap. 28, tit.
4, lib. i Basii, quod habet, ut in testu compen-
diose propositum est.
CAP. VIII. — De synodis, et qui ad eas non
accedunt.
Apostolorum canon 37 ; concilii Nicsni canon
5 ; concilii Antiocheni canon 20 ; concilii Laodi-
ceni canon 40 ; concilii Chalcedonensis canon
19, 21 ; concilii Carthaginensis canon 48, 73,
76, 98 ; concilii sexti canon 8 ; concilii Nicaeni
secundi canon 6.
Textus. Const. 2 et 47, tit. 1 Novellarum vo-
lunt, etc., usque ad afficiantur supplicio, vt pag.
679.
Seholtum. Const. 2 et 17, tit. 1 Novellarum,
sunt novellae 423, cap. 43; et novellae 437, cap.
7. Inserta sunt autem ambo lib. Basii, m, tit. 1,
cap. 20 et 21, quae etiam illic legas. Nam hic in·,
serta non sunt, ut quae efficaciam non habeant.
CAP. IX. — Ne temere episcopi aut clerici ( li-
beros suos ) emancipent.
Concilii Carthaginensis canon 35.
CAP. X. — Quomodo episcopi competentia si-
bi loca, quce ab K&reticis detinentur, vindicent.
Concilii Carthaginensis canon 124.
Textus. Novella 37, ait Ecclesias Africae, etc.
usque ad auferre [posse], ut pag. 679, 682.
Scholium. Novella 57 posita est in Basii. Hoc
antein ipsius cnp. non est positum. Quamobrem
ne inanem laborem suscipias.
CAP. XI. — Quod lectores plebem versus geni-
culari non debeant.
Concilii Carthaginensis canon 46.
CAP. XII. — De episcopis, qui non convertunt
haereticos , et de episcopis et clericis, qui non do-
cent populum, et quod episcopus pro populo Deo
rationem reddat ; et quando cum populus pecca-
vit, clerus excommunicatur.
Aposiolorum canon 36, 39, 58 ; concilii Car-
thaginensis canon 123, 124 ; concilii sexti canon
49, 64.
Συνόδου Χζλκηδόνος χζνών ια' * συνόδου Κοφβζγί-
νης χζνών ρζ".
ΚΕΦαΑ. Ζ*. — Τίσι δ«Τ τους Ιχισχόπους βοη-
βεΤν, κζΐ περί Ιπισχόπων, χζί πρεσδυτίρων, χζΐ
διακόνων μή χορηγούνταν τοΤς ένδεεσιν έχκλη-
σιζστιχοΤς.
'Αποστόλων χάνων νθ* * συνόδου Σζρδικής κα-
νών ζ\
Κείμενον. 01 πενόμενοι αΙρετικοί οΰ λζμδςίνουσι
τά λεγόμενφ ίξιωμζτιχα 4πδ τών δικαστηρίων, ή των
'Εκκλησιών ώς βιβλίον α’, τ(τ. ε’, διάτ. η’.
Σχολιον. Ή η* διάτ. τοδ ε* τιτ. τού α* βιβλίου
τοϋ κωδικός ίστι χειρ, κη’, τού α’ βιβλίου τών Βασι-
λικών ούτως ίχον ώς συνωψίσβη είς τδ κείμενον.
ΚΕΦΑΛ. Η’. — Περί συνόδων, καί των είς αώ-
τας μή άπιόντων.
'Αποστόλων κανών λζ’, συνόδου Νίκαιας χανών ε* *
συνόδου 'Αντιόχειας χανών η’, συνόδου Λαοδικείας
χανών μ* · συνόδου Χαλκηδό νός χανών ιβ*, χα* · συν-
όδου ΚαρΟαγένης χανών ιη’, ογ’, οζ^, (V * συνόδου
ζ"’, χανών η* · συνόδου Νιχαίας τδ β’, χανών ζ”.
*
Κείμενον. Ή β’ χα\ ιζ’ δι4τ., του α* τίτ. τα»>
Νεαρών βούλονται, χ. τ. λ., usque ad ή μη μηνυον-
τες τη βασιλείς, Εσχάτως τιμωρούνται.
Σχολιον. *Η β* καί ιζ’ διάτ., τού α’ τίτ. τών
Νεαρών, εΐσί της μεν ρκγ* Νεαρας κεφ. ιγ*, της δί ρλ$* 9
κεφ. ζ’. Κα?εστρώθησαν δΕ &μφω Εν βιδλίφ τών Βα-
σιλικών γ', τίτ. α*, χεφ. κ’, καί κα’ · Α καί άνάγνωθι
έκεΐ * Ενταύθα γΑρ ού χατεστρώθησαν ώς μη έν·
έργου ντα.
ΚΕΦΑΛ. 6*. — Περί του μη ώς Ιτυχεν Επίσκο-
πον ή κληρικόν Εμμαγκιπατεύειν.
Συνοδου ΚαρΘαγένης χανών λε\
ΚΕΦΑΛ. I. = Πώς Εχδιχούσιν οΐ Επίσκοποι τούς
Αρμόζοντας αύτοΤς τύπους παρΑ αίρετιχών κατ-
εχομένους.
Συνόδου ΚαρΘαγένης κανών ρκα*.
Κείμενον. ’ λζ’ Νεαρών, φησί τΑς Εκκλησίας της
* Αφρικής, χ. τ. λ., usque ad χρονίας παραγραφής.
Σχολιον. Ή νζ’ νεαρΑ Ετέθη είς τα Βασιλικά.
Τούτο δΕ αυτής το χεφ. ούκ Ετέθη, καί μή ματαιο-
πονήστε.
ΚΕΦΑΑ. ΙΑ\ — Περί του μή ύφείλειν τους Ανα-
γνώστας τψ δήμψ προσκυνεΤν.
Συνοδού ΚαρΘαγένης χανών ιζ** .
ΚΕΦΑΑ. ΙΒ\ — Περί Επισκύπων μή Επιστρε-
φύντων τούς αιρετικούς, χαΐ περί Επισκύπων, και
κληρικών, μή διδασκόντων τύν λαύν, χϊ! δτι
Επίσκοπος δπερ τού λαού Απολογείται τψ θεψ,
καί ποτέ τού λαού Αμαρτήσαντας 6 κλήρος Αφορί-
ζεται.
Αποστολών κανών λζ”*, λθ\ νη’ · συνοδου Καρθα-
γένη; κανών ρκγ’, ρκδ’ · συνύδου κανών ιθ*, ξδ\
1089 KOMOCAKON. — TlT. Vili, CAP. Vl-XIll. 1090
ΚΕΦΑΛ. ir’. — Usp t έπισκόπων χα\ κληρικών a CAP. XIII. De episcopii et clericis mundanum
κοσμιχον τι πρατ ιόντων δημόσιον, ή Ιδιωτικόν, ή aliquid exercentibus (sive in publicum sive priva-
έκιτροπήν. tum (sit) aut (etiam) redempturam aut tutetam.
'Αποστολών χανών ζ*7, πα* · συνοδου Χχλχηδόνος Apostolorum canon 6, 8l ; concilii Chalcedo-
κανών γ* * συνοδου Καρθαγένης κανών ιζ" * συνόδου nensis canon 3; concilii Carthagi nensis canon 16;
Νιχαίος τό β', χανών i' * συνοδου α’ καί β* έν τψ ναφ concilii Ni ese ni secundi canon 10 ; concilii primi
τών άγιων αποστόλων χανών ια'. et secundi in templo Sanctorum Apostolorum
[habiti] canon 11.
Κείμενον. Ή ιζ' διάτ. του γ7 τίτ. τού κώδικος, Textus. Const. Π, (it. 3, lib. 1 cod. vetat, etc.,
x. τ. λ., usque ad θείας λειτουργίας. usque ad ministerium negligant, ut pag . 683,
818. 686.
Σχολιον. Ή ιζ' διάτ. γ* του α* βιολιού του χώδιχος Scholium . Const. 17, til. 3, lib. I cod. non est
ούχ Ιτεθη είς τά Βασιλικά. Ουδέ ή μ' ούδέ ή να' καί posita in Basii, neqoe 40, neque 51, ne frustra
μάτην μή κοπία. labores.
Κείμενον. Ή δέ β* διάτ. του α' τΗ. των Νεαρών, Textus. Const. 2, tit. 1 Novellarum ait, quod,
φησί δτι Ιπίσκοπος χ. τ. λ., usque ad οΓχοθεν άπο- β etc., usque ad de suo resarciant, ut pag. 686.
θεραπεύουσι.
Σχολιον. Ή β* διάτ. του α’ τίτ. των Νεαρών, 2στι Scholium. Const. 2, lit. 1 Novellarum, est ΠΟ-
Νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρχγ* κείμενη iv βιβλίψ των vella Justiniani 123, posita [qu® OSl] in lib. Basii.
Βασιλικών y\ τίτ. α', χειρ, ιγ', ιδ’, ιε'. *Εχουσι δέ III, tit. 1, cap. 13, 14, 15. Habent autem h®C,
ταυτα καθώς συνωψίσθησαν. Ζήτει άναγχαίως xal quemadmodum compendiose proposita Sunt.Qu®·
την κατά τήν η' του Δεκεμβρίου μηνδς της ς' Ίν- ras [vero] necessario synodicum etiam commen-
διχτιόνος γενομίίνην συνοδικήν σημείωσιν παρά τοΰ tarium [die], octavo mensis Septembris indictionis
άγιωτάτου πατριάρχου κυρίου Αουχά χάριν των sext® a sanctissimo patriarcha domino Luca, de
ένεργούντων κληρικών δημοσιακάς δουλείας καί προ- clericis publica et personalia munera subeuntibus,
σωπικάς, xal καταστρωθεΤσαν kv τψ ις' κανόνι της confectum: qui decimo SOltO canoni concilii Car·
Iv Καρθανένη συνοδου. 'Επί της πατριαρχείας δέ thaginensie insertus est. Item sub patriarchatu
τού μακαρίτου κυρίου 'ΐωάννου κατά μήνα Φευρουά- felicis memori® domni Joannis patriarch® mensa
ριον Κδικτιόνος η* γέγονε σημείωμα συνοδικόν διορι- Februario indictionis octav® factus est synodicus
ζομενον μή συνηγορεΐν διακόνους, ή άπλώ; Ικκλη- commentarius, qui, ne diaconi, aut summatim
σιαστικους, ή μονάχου:, Β καί άνάγνωθι καταστρω- ecclesiastici [homines] vel monachi patroni causa-
θεν έν τψ ις' κανόνι της έν Καρθαγένη συνοδου. Κκτά^πιιη sint, constituit : quem etiam sexto decimo
δέ τόν 'Ιανουάριον μήνα της δ' Ινδικτιονος, πατριαρ- canoni concilii Carthaginensis insertum legas,
χεύοντος τοΰ μακαρίτου πατριάρχου κυρίου Μιχαήλ Mense autem Januario indictionis quart®, cum
του 4Αγχιάλου γέγονε σημείωμα συνοδικόν διαλαμ- patriarchatum gereret felicis memori® dominus
βάνον παρ' όμοιου τψ Ιερετ, καί τψ διακονψ, καί Michael Anchialus patriarcha, confectus est syno-
τόν άναγνώστην, και πάντα Ιερωμένον άπέχεσθαι dicus commentarius, qui similiter atque sacerdo-
της ένεργείας τών κοσμικών όιρρικίων, καί τών δου- tem et diaconum, lectorem etiam sacrique ordiuis
λειών, οΰ δή σημειώματος ή δύναμις κατεστρώθη querocunque complectitur, ut ab actione munda-
έν τψ αύτψ κανόνι. Ή μέντοι ξη’ Νεαρά του κυρίου norum officiorum atque munerum abstineat: cujus
βασιλέως Λέοντος του φιλοσοφου παρακελεύεται μή quidem commentarii vis eidem est inserta canoni,
άναδέχεσθαι έπιτροπάς, ή κουρατωρίας όρ^ανών Rursus novella 68 imperatoris domni Leonis
κληρικού; ή μοναχούς, έπιτροπου; δέ γίνεσθαι καί philosophi jubet, ne clerici &llt monachi pupiilo-
διοικητές έπι τελευταίων βουλημάτων παραχωρεί, rum tutelam aut curam suscipiant : sed permittit
και μάλλον είπερ ψυχικοί διαδόσεις όφειλουσι παρά ut extremarum voluntatum procuratores atque βΧ-
τούτων προβαίνει v. Και σημειωσαι τούτο * ουδέ γάρ secutores fiant. Ac [vero] magis, si pro anima
εύρήσεις άλλα^οΰ κειμένην την τοιαύτην διάτ. άλλα D erogationes ab his fieri debeant. Quod sane nota,
καί ή πζ^ Νεαρά του αύτού βασιλέως θεσπίζει μήτε Nusquam enim alibi hujuscemodi distinctionem
έπίσκοπον, μήτε τινά κληρικόν συνηγορίας, ή μισθώ- invenies. Sed el novella ejusdem imperatoris 86
σεσιν, ή έγγύαις ένασχολεΐσθαι. Τον δέ τοιούτον τι Sancit, Π6 episcopus, neque quicunque clericus,
ποιουντα έπί χρόνον μέν τινα άφορίζεσθαι, έπιμέ- advocationibus, redempturis, aut sponsionibus oc-
νοντα δέ καθαιοεΤσθαι, καί ταυτα μέν ούτως. Διάκονος CUpetur : et qui tale quidpiam fecerit, ad aliquod
δέ τις κωλυθεις ποτέ παρά τού μακαρίτου πατριάρ- tempus [a communione] segregetur : qui vero [in
χου Κυρίλλου Λουκά τού συνηγορεΤν χρωμένου τοΤς iis) perseveraverit [a sacris functionibus], removea-
διαληφθεΤσι κανόσι, καί λοιπαΤς νομοθεσίαις, εΤπεν tur. Atque h®C quidem ad hunc modum. Verum
έπί βασιλικού βήματος, παρόντος καί τού πατριάρ- diaconus quidam a felicis memori® patriarcha do-
χου μή Ι^ειν χώραν τά τών τοιούτων κανόνων καί mnus Luca, commemoratis canonibus reliquis-
νόμων είς τούς σήμερον συνηγορούντας, άλλ' είς τούς que legislationibus utente, advocatum agere ali-
τιναγμένους είς πολιτικά δικαστήρια, καί λαμβά- quando prohibitus, COram imperatorio tribunali
1091 ΡΙ10Τ1Ι PATRIAkCHiE CP. 1092
praesente patriarcha dixit, canones illos atqae leges A νοντας βασιλικά σιτηρέσια, καί δπο πριμμιχηρίους
in hodiernis advocatis non habere locum : sed in όντας, καί σφραγιζομένοις ύπο κοσμικών ap/ovtwv
illius temporis advocatis, qui in civilibus judiciis 8τε πάντως καλώς οί κληρικοί Ιχωλύοντο συνηγόρων I
stationes habebantjmperiaies frumentarias tesse- όφρίκια κοσμικά ένεργείν. Έπεί SI ο! σήμερον cu-
ras accipiebant, sub primiceriis erant, atque a νηγορούντες ώς έλευθέριον τι σπούδασμα τύ συνηγο- I
mundanis magistratibus confirmabantur : quo ρεΤν μετέρχονται, ουδέ οί Ιερωμένοι έμποδισθησοντ» '
tempore omnino recte clerici mundanis advocato- συνηγορεί, και κατασκευάζουν τύ» οίκείον λόγον &-
rum officiis fungi prohibebantur. At quoniam qui καιολογήσατο μή την πραςιν, άλλα τον τρόπον χολά-
hodie advocati sunt, tanquam liberalem aliquam ζεσθαι παρά τών κανόνων. ού μόνοι γάρ κληρικοί,
artem, advocationem exercent; neque sacri ordi- άλλα καί έπίσκοποι δπέρ φίλων άντιποιούμενοι ουγ-
n is homines [injure] patrocinari, impediri [debere]., γνωσθήσονται, καί δτ.έρ έκκλησιαστικής ύποθεσεω;
Et sermonem suum astruens, non actionem, sed συνηγορούντες ούκ αίσχυνθήσονται, ώς και αυτά τα
modum a canonibus puniri, causabalur.Non solum νόμιμα τούτο διατρανυύσι. T ύ δέ συνηγορήσαι κληρι-
enim [inquit] clerici, verum etiam episcopi pro κύν ώς οί κοσμικοί ύφρικιάλιοι, και δέξασθαι σφρι-
amicis [in jure] certantes, veniam consequentur : γίδα λαίκού, μισείται καί κολάζεται. "Οτι δέ τύ συν-
neque qui in controversia [rei] ecclesiasticae pa- g ηγορείν όφρίκιον ποτέ κοσμικόν, κάί σιτηρώα
trocinium praestant, notabuntur : quemadmodum έλάμβανον δημοσιακά οί τεταγμένόι συνήγοροι, και
ipsum etiam jus hoc evidenter docet. Ut autem υπό πριμμικήριον ζσαν δήλον έστι άπύ πολλών. Καί
elericus, quemadmodum mundam officiales, advo- άνάγνωθι τά τελευταία κεφ. του αν τίτ. τού η* βιβλίου
catum agat, et ab [homine] profano confirmetur : των Βασιλικών, καί τά έν τφ βιβλίψ τού έπάρχου
odiosum est, atque punitur. Verum quod advocati περί συνηγόρων άναταττομενά * διαλάμβάνουσι γαρ
officium aliquando mundanum fuerit, et ordinarii τούς συνηγόρου; σύστημα είναι, καί ύπο του κατα
advocati imperatorias annonse pensiones ceperint, καιρούς έπάρχου σφρ αγίζεσθκι. Ταύτα είπών και
atque sub primiceriis fuerint : [id vero] ex multis παραδεχθείς έξεχωρήθη καί παρά τού πατριάρχη
constat. Lege autem postremum cap. tit. 1, lib. συνηγορεί v ώς καί προτερον.
yiii Basii, et quae in praefecti libro De advocatis digesta sunt. Tradunt enim advocatos collegium
esse, atque cujuscunque temporis praefecto confirmari. [Atque] haec [quidenr.] cum dixisset, applau-
sumque ipsi esset, etiam a patriarcha [porro causis] patrocinari, ut antea [fecisset], permissum illi
est.
CAP. XIV. — De episcopis et clericis, qui as· C ΚΕΦΑΛ. u. — Περί έπισκόπων> καί κληρικών
Cttiis mulieribus cohabitant . συνοντων γυναιςί συνεισάκτοις.
Concilii Nicaeni canon 3 ; concilii sexti canon Συνόδου Νικαίας κανών γ’ * συνόδου ς* κανών ε* *
5; concilii Nicaeni secundi canon 18; Basiliiex συνόδου Νικαίας τύ β*, κανών ιη' · Βασιλείου έκτης
epistola ad Gregorium episcopum. πρύς Γρηγόριον επιστολής.
Textus . Const. 19, tit. 3, lib. I cod. ait : Sa- Κείμενον. Ή ιθ* διάτ., τού γ’ τίτ. τού α9 ιβ’, τού
cerdo les, etc., usque ad ex sequo illas partiuntur, κώδικος φησιν, δτι οί Ιερείς, κ. τ. λ., usque ad ώ
Ut pag. 687, 690. μοναστήριον έξ ¥σης αυτά μερίζονται.
Scholiutn . Const. 19, tit. 3, lib. I cod., non eet Σχόλιον *H ιΟ* διάτ. τού α* βιβλίου τού κώδικος
posita in Basii., neque etiam const. 1, tit. 1 No- ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά * άλλ’ ουδέ ή α’ διάτ. τον
vellarum. Const. vero 2 ejusdem tit. est novella α’ τίτ. τών Νεαρών. Ή δέ β’ διάτ. τού αυτού τίτ. εστι
Justiniani 123, posita [quae estj in lib. III, tit. 1, Νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ’ κείμενη έν βιβλίφ γ’, τίτ.
cap. 54, 55 et 56. Quae capita ita habent, Ut in α\ κεφ. νδ', νε’, νς, άτινα κεφ. ούτως Ζχουσιν ώς
compendio proposita sunt. συνωψίσθησαν.
CAP. XV. — Quomodo episcopos , dcriCOS, aut ΚΕΦΑΛ. IE’. — Πώς δεί έπισκόπους fi κληρι-
castilatis voto obstrictos , ad mulieres ingredi ^ *ού; ή έγκρατευομένους , είσιέναι πρύς γυναί-
oporteat. κας.
Concilii Carthaginensis canon 38 ; concilii Ni- Συνόδου Καρθαγένης κανών λη* Α σΟνόδου Νικαίας
caeni secundi canon 22. τύ β* κανών κβ\
CAP. XVI. — Quod elericus cum nuptias ite - ΚΕΦΑΛ. 1ζ“\ — Περί τού μ^ όφείλειν κληρικόν
rante aut praeter leges uxorem ducente , corni - συνεστιάσθαι τψ δευτερογαμούντι, Ii παρανόμως
vari non debeat. γαμούντι.
Concilii Neocaesariensis canon 7 ; Timothei ca- Συνόδου Νεοκσισαρείας κανών ζ’ * Τιμοθέου xe-
non 1 1 . νών ια\
CAP. XVII. — Ne clerici sine episcopis suis ΚΕΦΑΛ, IZ\ — Περί τού μηδέν ποιείν τούς
quidquam faciant. κληρικούς άνευ τών έπισκόπων αυτών.
Apostolorum canon 39 ; concilii Laodiceni ca- Αποστόλων κανών λθ1 συνόδου Λαοδικείας κα-
non 57. νών νζ’.
1093 NOMOCANOtf. - TIT. IX, CAP. ϊ. 1094
κεφαα. ie\ — Περί τοϋ μή *ο«τν του; κληρικού; a CAP. XVIII. — Ne cleriei ex contributione
ίκ συμβολή; συμποοια. Commune instituant.
Συνόδου ΑκοδικεΙσ; κοινών νι1. Concilii LsodiCSni C<U10n 55,
ΚΕΦΑΑ. Ιθ’. — Περί τή; lx χρονου τάςεω; τών CAP. XIX. — De diuturno ordine epiSCOpO-
Ιπιοκοιηον, καί πώ; ο{ κληρικοί καθέζοντ», κα\ rum, et quomodo clerici sedeant, et se invicem
τιμωσιν Αλλ^λους. honorant.
Συνοδού Νικαΐα; κενών ιη’ * συνόδου Αχοδικεία; η’, Concilii Nicaeni canon 18 ; concilii Laodiceni
v;’ · συνοδοτ Κχρθχγέννη; κανών «ς"’, πθ’ * συνοδου canon 8, Sd ; concilii Carlhaginensis canon 86,
ς χανών ζ’. 89 ; concilii sexti eanon 7.
TITV02 Θ'.
ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΟΝ ΚΑΙ A1KQN ΕΠΙΣΚΟΠαΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚίΙΝ, ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΤ, ΚΑΙ
ΚΑΘΑΙΡΕΣΕΙΣ, ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ Η ΧΕΙΡΟΘΕΣΙΑ ΑΓΕΙ.
TITULUS NONUS.
DE DELICTIS, ACCUSATIONIBUS, EXCOMMUNICATIONE, DEPOSITIONE. PtENlTENTlA EPIS-
COPORUM ET CLERICORUM, ET CUNJUSMODI PECCATA ORDINATIO REMITTAT.
κεφα^ιον πρωτον. — τίνες καί παρά Β CAP. PRIMUM. — A quibus et apud QUOS ac-
τίσι κατηγορούσιν Επισκοπών ή κληρικών. CUSentur episcopi aut cleHd.
’Αποιτολων κανών οδ* · συνοδου τής έν Κωνσταν- Apostolorum canon 74 ; concilii Constantino*
τινουπολει κανών ζ”’ * συνδδου Χα)κηδονος κανών θ’, politani canon 6; concilii Chalcedonensis canon
κα’ · συνοδου Καρθαγέννης κανών n\ ιβ’, ι*’? λ*, 9, 21 ; concilii Carthaginensis canon 8, 44, 42,
ρκη\ ρκθ* · Κυρίλλου έκ ιής πρδς Δομνον έπιστολη; 15, 30, 128, 129; Cyrilli ex epistola ad Domnum
κεφ. α*. capul 1.
Κείμενον. Γενικώς περί τών κωλυομένων κατ- Textus . Generaliter de iis qui de poblico, etc.,
ηγορετν, κ. χ. λ., usque ad τψ ύπερβαίνοντι ποσψ usque ad jusjurandum caveant, ut pag . 707,
wotoGaiv, 710.
Σχολιον. 'ο α* τίτ. του θ’ βιβλίου του κώδικος, Scholium. Tit. 1, lib. IX Cod. est lib. Basii. LX,
Ιστι βιβλίον τών Βασιλικών,ξ’, τίτ. λδ’, κτφ. κγ', κα^ tit. 34, Cap.23. Et post illud ipsum cap. Sunt alia
μετά τδ αυτό κεφ. είαίν ετερα κεφ. διδάσκοντα τίνες cap. qn® docent, quinam non possint movere eccle-
δύνανται κινεΐν εγκληματικά δικαστ/,ρια, καί τίνες siastica judicia, et quinam possint .* qu» lege,
ού δύνανται. *A κα! άνάγνωθι, δ β’ τίτ. του μη* Tit. 2, lib. XLVIIt Dlg. est lib. LX, Iit. 34, CUJUS 1
βιβλίου τών διατ. εστι βιβλίον ξ* τίτ. λδ*, και ζήτε^ cap. quscre, et deinceps [alia] multa, quae de cri-
τδ α’. τούτου /εφ. καί έφ' έξης διάφορα περί minalihus actionibus docent. Constit.G, tit. 2, lib. I
Εγκληματικών κατηγοριών διδάσκοντα. *H ς' διάτ. cod.est Basii, lib. V, lit. 4, cap. 6, quod sic habet,
τοϋ a’ βιβλίου τού κώδικος, Ιστι τών Βασιλικών βι- quemadmodum in textu scriptum est. Caeterum
βλίον ε\ τίτ. α’, κεφ. ς’ ούτως Ιχον, ώς είς τδ praesens cap. tractat, apud quos conveniri debeant
κείμετον έγράφη· Τδ παρδν δέ κεφ. διαλαμβάνει de criminalibus pecuniariisque controversiis epi-
παρά τισιν δφειλονται Ινάγεσθαι χάριν έγκληματι- scopi et clerici. Scias autem esse novellam pioruriT-]
κών, καί χρηματικών υποθέσεων, έπισκοποι καί jmp erutorum Heraclii et Constantini, quas statuit, I
κληρικοί. Γΐνωσκε II δτι Ιστι Νεαρά τών ευσεβών | ne episcopus, neque clericus, neque monachus ob
βασιλέων Κωνσταντίνου καί Ηράκλειου διοριζομένη, pecuniariam criminalemve causam apud civilem
μήτε Επίσκοπον, μήτε κληρικδν, μήτε μοναχδν, χρη- vel militarem conveniatur magistratum : sed apud
ματικής ή Εγκληματικής χάριν αίτίας παρά πολι- suos episcopos duntaxat, aut metropolitanos, aut
τικψ ή στρατιιοτικψ ένάγεσθ^ι άρχονιι, άλλα παρά patriarchas/ Eadem etiam statuit aurea bulla cele-
μονοις τοΤς Ιδιοις έπισκοποις, ή μηχροπολιταις ή herrim ί imperatoris domni AlexiiComne ni vulgata
πατριάρχαις^Ι τά αύτά διορίζεται καί τδ μετά τον mense Julio, indictione 4, anno [ab orbe condito]
’ΐούλιον μήνα τής δ, ίνδικτιονος τού σφηθ’ Ετους ^0589, quae haec i n haec verba addit : Si vero partitio
άπολυθεν χρυσοβουλλον τού αοίδιμου βασιλέως κυρίου inter adversarios fuerit, et alteram mundani statos
Αλέξιου τού Κομνηνού προστιθέμενον ταύτα βη- esse appareat, alter in sacrum clerum allectus sit :
τώς. Εί δε μερισμδς έν τοΤς διαμαχομένοις Εστί, καί [luncj actor foro rei per Omnia Subjacebit, et Uter*
1095 PHOTII PATRtARdHyE CP. 1096
que ad competens jodiciam abibit : nisi si qaando A b μέν χής κοσμικής φαίνεται καχαστάσεως, & & χφ
tribunal imperatorium aliquis requiret.Tunc enim θείψ κλήρφ έγκχχείλεκχαι, Α ένάγων τηνικχΰχχ χφ
omnibus cessantibus imperatoria majestas litem φόρφ τού ένχγομένου έξα' παντός Αποχείσεχχι, καί
dijudicabit, et decidet controversiam· Verum hujus Ιχχσχος είς. χδ np^pov δικχσχήριον Mis^stot,
aurem bullss segmentu m ,quod statuit , ut qui cunque tl μήπου πολλάχις χις τών Απάντων χδ βιβιλιχ^
ad qualecunque tribunal trahuntur, si imperatorii διχχηψιον Ιπιζηχοίη * τότε γαρ σχολχζόντων Α*άν-
tribunalis auditorium requirant, admittantur: ir- των ή βασιλική μεγαλειόχης δια... χή δίκη, και
ritum factum est ex posteriore jussione ejusdem χεμετ τδ Αμφίβολον. Άνάγνωθι καί xov u9 χα-
imperatoris domni Alexii Comneni,qum evulgata νόνα τη; kv Καρθαγέννη συνόδου, καί τα έν αυτφ.
est mense Maio, indictione 3, et statuit post proce- Ή κβ9 διάχ. χοϋ γ9 χίχ. του α’ βιβλίου του κωδικός,
miura haec, in haBC verba: Praescribit igitur omni- Ισχι κεφ. β9 χουα9, xix. χοϋ «' βιβλίου τών Basi-
bus vobis, qui judiciis praestis, imperatoria mea λικών, καί ζήχει τούτο καχασχρωθέν είς τήν έρμη-
majestas, ne unquam posthac obtemperetis cqjus- νείαν τού μα1 xxvdvo^ της έν Λχοδικείφ συνόδου,
modicunque rescripto, quod judicum quempiam ’Β δέ χε* διάτ. του γ9 χίτ. τού *’ βιβλίου χου κώ-
judicium ad ipsum transmissum exercere probi- δικός οΑκ έχέθη είς χα Βασιλικά. Σημείωσαι * Του
beat, tametsi cinnabari subsignatum sit, tametsi B xotouxou δε χρυσοβούλλου ή περικοπή ή διοριζομένη
cereae bullae sigillum habeat. Sed 8i quidem post προσδέχεσθαι πάντα; του; έλκομένους είς οϊονδη-
libelli oblationem intra viginti cognitionis dies,qui ποτουν δικαστήριον, καί ζηχοϋνχας του βασιλικού
in judicium pertractus est, dimissionem impera- βήματος χήν Αχρύασιν, έσχόλασεν Απδ μεταγενεσχε-
toriae nostrae majestatis impetret, quae alterum ju- ρας προστάξεως τοΰ αυτού βασιλέως κυρίου Αλεξίου
dicem illi cui prius causa transmissa est, adjungat: χοϋ Κομνηνοϋ, άπολυθείσης χαχΑ μήνα Μ^ΐον Ινδι-
inunum conveniant constituti judices,et legitimam χχιύνος γ9 * και διοριζόμενης μετά χδ προοίμιον χαυχα
decisionem [rebus] controversis imponant.Si vero [Ιηχώς * Διορίζεται οδν πασιν ΑμΤν χοΤς χων δικασχη-
viginti dierum tempus decurrerit, ne alter judex ρίων προεσχώσιν ή βασιλεία μου, μηκεχι χδ Απδ χοϋ-
admittatur (quoniam hoc etiam legi videtur): neque δε προσέ^ειν οΐφδήχινι Αντιγραφή κωλυούση τι να
vero [hoc] praetextu, quod fortasse postmodum χων διχαστών χήν έπ* αύχψ χαχαπεμφθεΤσαν δίκην
Statui possit Ut causa ad imperatoriae majestatis γυμνάζειν, κΑν διΑ κινναβάρεως Αποσεσημασμενη
tribunal introducatur, nullo modo [judex], quo- χυγχάν$, κΑν χήν κηρόβουλλον σφραγίδα φέρηχαι,
minus judicium ferat, impediatur; sed transmis- Αλλα μεχΑ χήν χοϋ λιβέλλου δοσιν, εΐ μέν ένχδς χων
sam sibi controversiam ad legis praescripta exacte εΐκοσιν ήμερων της διασκέψεως b έπ! τδ δικαστήριο /
decidat; Ut tamen litigator, Si 86 injuria affectum Q έλκόμενος λυσιν της βασιλείας ήμων πορίσεται, καί
putet, a pro vocatorio judicio neu tiquam ex eludatur. Ετερον δικαστήν τφ έφ9 8ν προτερον παρεπέμφθη ή
Atque hoc [quidem] omnes vos judices cognoscen- δίκη παρχζευγνύουσαν συνιέναι τους Αρισθέντας κίχΑ
les, nitimini commissas vobis lites servare, et χρυχδν δικασχΑς καί χήν χδ μέν έπάγει/ χοΤς Αμφι-
legitimum illis finem imponere. Non vult enim βόλοις Ιννομον. Et δ9 b τών εΐκσσι ήμερων παρα-
imperatoria mea majestas, Ut posteaquam ex jus- δράμη χρονος, μεχΑ συνδιχχσχήν Ετερον παρα-
sioneipsiusad judicem quempiam [aliqua] contro- δέχεσθαι, δτι καί τφ νομψ τούτφ ΙοκεΤ, μήτε μην
versia transmissa fuerit, per cujusmodicunque po- προφάσει του έπί τδ τής βασιλείας μου βήμα Αρι-
sterius scriptum, quod controversiam ad impera- σθήναι Τσως ές δστερον τήν δίκην γίνεσθαι είσαγώ-
toriam meam majestatem introduci demandet, γιμον έμποδίζεσθαι δλω; είς τήν διάγνωσιν, ΑλλΑ
Cognitio impediatur; sed Ut illa apud eumdem ju· τέμνειν τήν καταπεμφθεΤσαν τούτου Αμφιβολίαν
dicem, aut (ut superius dictum est) [apud] judices μετά τήν του νομού Ακρίβειαν, μή Αποκλειοιεένου
intra viginti cognitionis dies [una] cum ipso datos, πάντως τφ δικαζομένφ του τής έκκλήτου δικαστή -
usque ad finem, ita ut subtrahi non possit, procedat; ρίου. ΕΤγε βεβλάφθαι οΤεται, καί τοϋτο πάντες Αμετς
ac post judicium finitum ei qui fortasse injuria γινώσκοντες ol διχάζοντες σπεύδετε τΑς Ανάχεθει-
8Θ affectum putabit, facultas sit, ut per provocatio- ομένας ΑμΤν δίκας τηρεΤν, ώς τέλος, ταύταις έπάγειν
nem aliud tribunal imploret, aut potenti» nostra Ιννομον. OA βούλεται δέ ή βασιλεία μου μεχΑ τδ
audientiamrequirat.Legasetiam15canonemcon- παραπεμφθήναι δλως χινί τών δικαστών Απάθεσιν
cilii Carthaginensis,et qusein illo [comprehendun- χχτα πρόσχαξιν αυτή;, έξ οΐασδήχινος μεταγενε-
tur.] Gonst. 22, tit. 3, lib. I cod.est cap. 9, tit. 1, στέρας γραφή; έπιτρεπούσης είς χήν βασιλείαν μου
lib. II Basii, quod qu&re insertum expositioni 41 , είσαχθηναι την δίκην, τήν διάγνωσιν έμποδίζεσθαι.
Canonis concilii Laodiceni. Const. vero 25, tit. 3, ΑλλΑ προβαίνειν τούτην ϊω; τέλους Ανυποστολως
lib. I, cod. in Basii, non est posita. παρΑ τφ αυτφ δικαστή, ή τοΤς ώς ανωτέρω εΤρηχαι
συνδεδομένοις τούτφ συνδικασχαΤς, ένχδς δηλαδή χής χών κ' ήμερων διασκέψεως* μεχΑ δέ χήν χής δίκης
περχίωσιν χφ Αδικηθήναι Τσως οίομένφ έπ' Αδείας είναι *αΙ Ιχερδν έπικαλέσασθαι κατ9 Ιχχληχον, δικαστήριο ν
ή τήν του κράτους ήμων ζηχήσαι Αχρύασιν.
Textus, Etenim leges atque canones clericum, Κείμενον, Καί ol νομοί γαρ, καί ol κανόνες κω-
atc., usque ai subierint, reddant, ut pag. 710. λύουσι κληριχδν δμνϋναι, x. χ. λ., usque ad προσ-
γενάμένας αύτοΤς δαπάνας.
409t NomOcanon. — TIT. IX, CAP. i. 109$
Σχόλιον. ούχ εύρίοκων νόμον ή κανόνα χωλύοντα, α ScAo/ion. Non invenio legem aut canonem pro-
li έπιτρέποντα τους κληρικούς όμνύειν, μήποτε ούν hibentem, aut permittentem, ut clerici jubent.
4 παρούσα νομοθεσία άπετδε πρύς τύ ύπύ του Κυ- [Haud scio) itaque, an praesens legislatio ad illud
ρίου Iv Εύαγγελίοις είρημένον περί του μη ομνύειν quod a Domino in Evangeliis dicitur, ne quia juret,
τινά, καί άντί της άγίας Γραφής νόμου χαι χχνονος respexerit, et pro sancta Scriptura legis atque ca-
“ Ιμνήοθη. *fl δε λβ’ διάτ., του γ’ τίτ. του α' βιβλίου nonis mentionem fecerit. Const. autem 32, lit. 3,
5 του χώδιχος ούχ έτέθη, είς τά Βασιλικά άνάγνωθι καί lib. I, COd. ΠΟΠ est posita in Basii., [proinde] legas
* τύ β* σχόλιον τοϋ χζ* χεφ. τού παρόντος τίτ. etiam secundum Scholium cap. 27 praesentis tit.
Σχόλιον. Ή V* διάτ., τού γ’, τίτ. τού α*, βιβλίου Sc/io/fUm.Conet.50,tit.3,lib.I, cod. estcap O.tit.
“ τού χώδιχος, Ux\ χιφ. Θ* τού γ* τίτ. τού γ’ βιβλίου 3,lib. in Basii. Illud vero codicis:generaliter enim li-
u τών Βασιλικών. τύ δέ βήμα τύ λεγόμενον έν τψ χώ- cet cuique contemnere quae prose [indultasunt:]in
' διχι, γενικώς γάρ ίξεστιν έχάστψ τών ύπέρ έ χυτού Basii, non est positum. Const.2, tit. 4, lib.I,COd.non
- χαταφρονιΐν| ούχ έτέθη ιΐς τά Βασιλικά. *Η β* διάτ., est in Basii; neque [vero] 7 ejusdem tit.et lib. neque
c τού δ* τίτ. τού αν βιβλίου τού χώδιχος ούχ ϊστιν είς 8, neque 13. Legas autem cap. 44 tit. I, lib. iu,quod
τα Βασιλικά, ούδέ ή ζ* διάτ. τού αύτού τίτ. καί βι- pars est novellae 123, ac dicas secundum illud
βλίου, ούδέ ή η’, ούδε ή ιγ\ 'Ανάγνωθι δέ το Β prius actiones institui apud episcopos. Cap.autem
1 μδ’ χεφ. τού α τίτ. τού γ* βιβλίου μέρος $ν τής 6, ejusdem tit. et lib. ne auscultes.Est enim hujus
ρχγ* νεαρας, χαι λέγε μετά τούτο γίνεσθαι τούς έλκυ- constitutio atque per dictam recentiorem novellam
σμούς πρότερον παρά τοΐς έπισχοποις. Τψ δε ζ"* χεφ. abrogatum est. Sed neque alteram Justinianseam
r τού αυτού τίτ. xai βιβλίου μή προσχής, διάτ. γαρ novellam, quae adversum quiddam dicit, audias.
- έστι τούτο, xal άνηρέθη 6πδ τής βηθείσης μετά- Nam non est posita in Basii, tametsi inveniatur ;
' γενεστέρας νεαρας, άλλά μηδέ έτέρφ Ίουστινιανείψ fgad quantum ad [id attinet, Ut] primum apud epis-
ϊ νεαρ? προσχής έτερόν τι λεγούσή, 8τι ούδέ έτέθη είς copos et metropolitanos controversia proponan-
r τά Βασιλικά, x£v εύρίσχησαι, [ίλλ* δσοι μέν είς τδ tur et sic ad patriarcham deveniauUpnimura dicto
πρώτως παρά τοΤς έπισχόποις, χαι τοΤς μηχροπολί- 44 cap. tit. I lib. III applica. Quantum vero ad [id,]
ταις λαλεΤσθαι τάς ύποθέσεις, χαΐ ούτως έρχεσθαι ne civiles aut militares magistratus commercium
αύτάς είς τδν πατριόίρχην| προσχις τψ βηθέντι aliquod adversus consecratos habeant : novellam
« μδ* χεφ. τού α* τίτ. τού γ* βιβλίου. 'Οσον δε είς τδ μή imperatorum Constantini et Heraclii,ac novellam
<: Ιχειν μετουσίαν τινά τούς πολιτικούς, ή στρατιωτι- imperatoris domni Alexii Comneni, quarum in ini-
χούς άρχοντας μετά τών Ιερωμένων, προσχες τή fio praesentis tit. mentionem fecirnus, audias Legas
ν νέαρί τών βασιλέων Κωνσταντίνου καί 'Ηρακλείου, insuper 15 canonem concilii Carthaginensis, et 9
e xal τή νεαρφ τού βασιλέως χυρίου Αλεξίου τούϋ canenem Chalcedonensis, quaeque in ipso compre-
- Κομνηνού, ών μνείαν έποιησάμεθα έν τή χαταρχή henduntur,quaeomnem ambiguitatem solvunt.Ipsa
τού παρόντος τίτ., άνάγνωθι καί τδν ιε* κανόνα τή; autem 29 const. quae in Basii, posita non est,hunc
F έν Καρθαγέννη συν οδού, xal τδν Θ* χανονα τής έν ad modum habet: adversus enim tales episcopales
^ Χαλκηδό vt, xal τά έν αύτψ λύοντχ πάσαν άμφιβο· sententias provocationi locum non esse, a prsede-
P λίαν. Τδ πλάτος δε τής κθ’ διάτ. ήτις ού χεΐται είς cessoribus nostris lege cautum est. Sane 4 const.
vi Βασιλικά, ούτως Ιχει, κατά γάρ τών τοιούτων est novella imperatoris Justiniani 83, non autem
έπισχοπικών άποφάσεων ούχ είναι χώραν έχκλήτου in Basii, polita est. Et const. 15, est novella 79,
τοΤς πρύ ήμών νενομοθέτηται· *Η μέντοι δ* διάτ. quae ipsa etiam ΠΟΠ est agnita.
Ιστι νεαρά πγ* του βασιλέως 'Ιουστινιανού, ούχ Ιτέθη δέ είς τά Βασιλικά. Καί ή ιε* διάτ. έστι νεαρά οΦ*9
καί ουδέ ούτή έπεγνώσθη.
Κείμενον. Γίνωσκε δέ ύτι ή β* διάτ. τού αύτού Textus. Scias ΤβΓΟ quod const. 2, ejusdem tit.
„ α* τίτ. τούτων πασών, χ. τ. λ., usqne ad τής Ιερω- α \ f qujB harum omnium, etc., mquc ad sacerdo-
σύνης έξωθούνται. Supra pag. 242. tio depellatur, utpag . 242.
’ Σχόλιον. *H β’ διάτ. τού α* τίτ. τών νεαρών Scholium. Const. 2 tit. 1 Novellarum, est no-
r Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρχγ'· Τούτο δέ αύτης τύ vella Justiniani 123. Verum hoc ejus cap. non est
χεφ, ούχ έτεθη είς τά Βασιλικά. *Η δέ ιζ' διάτ. τού positum in Basii. Const. autem 17 tit. 1 Novella*
λ τίτ. τών Νεαρών Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλζ’ rum, est novella Justiniani 137, posita |que est]
χειμένη έν βιβλίψ γ’ τών Βασιλικών τίτ. α’, χεφ. η’, in lib. III Basii., tit. 1, cap. 8, themate 8, quod
Οέματι η*, χαταστρωθέντι περί τύ τέλος τού η' χεφ. insertum est cap. 8 tit. 1 praesentis operis circa
τού α’ τίτ. τού παρόντος συντάγματος. finem·
Κείμενον. 'Η δέ αύτή β* διάτ. τού α* τίτ. τών TeXiUS. Eadem Const. 2, tit. 4 Novellarum di-
νεάρών φησίν δτι b έχων δίκην, κ. τ. λ., usque ad cit : Qui contra, etc., usque ad obnoxii sunto, tit
είρημένων κληρονόμοι αύτού ύπόχεινται. Supra pag· 242, 243, 244.
pag. 242, 243, 244.
Σχόλιον. Ή β’ διάτ. τού α* τίτ. τών νεαρών ώς Scfcoiium. Const. 2, tii. 1 Novellarum (quemad-
εΤπομεν ούσα νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ*. Καί κει- modum diximus) novella Justiniani 123 exsistens,
μένη έν βιβλίψ γ’ τών Βασιλικών τίτ· α’, κεφ. λζ\ ac in lib. Basii, tit. 1, cap. 37, 38, 39 usque ad
Patrol Gr. CIV. 36
1099 Prtofll PAfRIARCHifi CP. 1100
40 posita, complectitur qusecunque in compen- A λη’, λθ*, μέχρι του μ’, Διαλαμβάνω 8σα συνωψίσΟη-
dio proposita sunt. **ν.
Textus . Similiter lili. i, const. 41 , quae ait :
Quod unoquoque anuo, etc., usque ad alioqcive
periclitentur, utpag. 715.
Scholium. Const. 41, tit. 3, lib. i cod. non est
posita in Basii., neque const. 24 tit 2 ejusdem
libri.
Textus. Qui episcopus |aut clericus ex provin-
cia, etc., usque ad e suo monasterio trahatur, ut
pag. 715.
Scholium. A praesenti loco incipit uovella 123,
quae est in lib. Basii. lib. iii, tit. 1, cap. 47, 48, 49,
50,51,52 et 53, quae in compendio [jamj propo-
sita, quemadmodum ad longum [in ipsa novella]
comprehenduntur, habent : atque illa [quidem]
lege. Quod vero episcopus citra imperiale jussum
non ducatur, vel sistatur, positum est in lib. Basii,
iii, tit. 4 , cap. 17, quod sic habet, tU in compendio
propositum est.Constit. autem )7, tit. 1 Novella-
rum est novella Justiniani 137, posita[que est)
in lib. luBasil. tit. 1 cap. 20, quod circa medium
ita habet, quemadmodum in textu scriptum est.
Novella 134 posita est in lib. vi, tit. 19, cap. 9,
themate 5. Dicit autem 8 hujus cap. ita ad ver-
bum : Monastriaro plane, aut ascetriam, nullo
actionis genere e suis abstrahi monasteriis aut
asceteriis concedimus.
CAP. II. — Quot et qui adversus episcopos
aut clericos testimonium dicant.
Apostolorum canon 75 ; concilii Chalcedonen-
sis canon 21 ; concilii Carthaginensis canon 31,
89, 128, 129, 130.
Teuius. Quales esse oporteat qui io judicio,
etc., usque ad tit. 3 Novellarum, ut pag. 719.
Scholium. Tit. 5, lib. xxii, digest. tit. 1 , lib. xx,
Basii, ac primum [qoidemj ejus caput dicit: Fide
dignos oportet esso testes, ac producuntur et in
pecuniariis et in criminalibus qui [quidem] lege
non prohibentur aut excusantur. Tit. 20, lib. iv,
cod.estcap.2l,lit.t Jib.xxi, quod sic habet: Reji-
ciendus a [dicendo] testimonio est, qui tumultuo-
sam petulantiam designasse judicatus est. Novella
96, de testibus, posita est in lib. Basii, xxi, cap.
46, quae sic inchoat : Sancimus, et maxime in ma-
gna hac et felice urbe : quam lege, uti quae valde
necessaria sit, et de iis qui testimonium ferre de-
beant, permulta doceat Const. 9, tit. 20, lib. iv,
cod. posita est in lib. Basii, xxi, tit. i, cap. 33,
themate 2, quod ita habet : Jurare testes prius
oportet, quam testimonium perhibeant. Oportet
autem honestioribus potius fidem haberi. Proinde
upius testimonium in nulla causa admittendum est,
etiamsi senator sit. Const. 25, lib. i, cod. tit. 5,
est lib. xxi Basii tit. 1 , cap. 45, quod sic habet :
Ex haereticis Manichaei, Borboritae, Pagani, Sama-
ritaefMontanistie,Ascodrogitae,Ophilae, vel qui Ju-
daicam superstitionem colunt, in nulla |re] testi-
Κείμενον. 'Ομοίως βιβλίον α*, τίτ. α*, διάτ. μα*,
ήτις φησί, Χ· ν. λ., usque ad έπεί χινδυνεύουσιν.
Σχόλιον. *Η μα* διάτ. του γ* τίτ. του α’ βιβλίου
του κώδικος ούκ έτίθη εις τα Βασιλικά, Ουδέ ή χο*
διάτ. του β* τίτ. του αυτού βιβλίου.
Κείμενον. *Εξ έπαρχίας έν Κωνσταντινουπόλει
ευρισκόμενος έπίσχοπος, χ. τ. λ., usque ad Ιδιου
μοναστηριού Ζλκεται.
Σχόλιον. *Απύ τού παρόντος χωρίου άρχεται ή
ρχγ* νεαρά χειμένη έν βιβλίφ των Βασιλικών γ*,
τίτ. α’, κεφ, μζ> μη*, μθ’, ν’, να’, νβ’, και νγ*, καί
Ιχουσι τά συνωψισθέντα, ώς kv τφ πλάτει περιέχονται.
! Καί Ανάγνωθι ταυτα. Το δέ έπίσκοπον χωρίς κε-
λεύσεως βασιλικής μή διάγεσθαι, ή παρίστασΟαι,
κεΤται έν βιβλίφ γ* των Βασιλικών τίτ. α’, κεφ. ιζ,
Ιχοντι ώς συνωψίσθη. *Η ιζ* διάτ. του α* τίτ των
Νεαρών Ιστι νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ*, κείμενη έν
βιβλίφ γ' των Βασιλικών τίτ. α*, κεφ· κ*, περί τά
μέσα^ ούτως έχοντι ώς είς το κείμενον έγράφη. *Η
ρλδ’ νεαρά χεΤται έν βιβλίφ ζ"* τίτ. ιθ*, κεφ. 6*,
Οέματι ε*, λέγει δέ τά η* ταύτης κεφ. ουτω βητώς.
Μονάστριαν μέντοι, 1] Ασχήτριαν δι* ούδεμίαν αγω-
γήν Αφέλχεσθαι συγχωρούμε ν kx τών οικείων η
μοναστηρίων ή ασκητηρίων.
ΚΕΦΑΑ· Β'. — Πόσοι καί τίνες καταμαρτυρούσα
έπισκάπων, ή κληρικών.
Αποστόλων χανών οε’ * συνόδου Χαλχηδόνος κα-
νών χα* · συνόδου Καρθαγέννης χανών νθ*, ρλα*, ρχΒ*,
καί ρλ\
Κείμενον. 'Οποίους δεΤ είναι τούς kv δίχ^ μαρ-
τυρούντας, χ. τ. λ., usque ad τού γ* τίτλου τών
Νεαρών.
Σχόλιον· *0 ε* τίτ. του χβ* βιβλίου τών διατ. Ιστι
τίτ. α’ τού χα' βιβλίου τών Βασιλικών, καί λέγει
τύ αυτό «* κεφ., Αξιόπιστους είναι δει τούς μάρτυ-
ρας, καί παράγονται καί έις) χρηματικοΤς οΐ μή
κεκω)υμένοι άπύ τού νόμου ή έξκουσσατευόμενοι.
*0 χ’ τίτ. τού δ* βιβλίου τού κώδικος, Ιστι χεφ.
χα*, τού α* τίτ. τού χα* βιβλίου ούτως Ιχον, Απόβλη-
τος είς μαρτυρίαν γίνεται δ χαταδιχασθείς Ιπι τύ
ποιησαι ταραχώδη φλυαρίαν. *Η περί μαρτύρων
νεαρά |τέθη έν βιβλίφ τών Βασιλικών κα',κεφ.μ^”’,
ού:ως εχουσα περί τήν Αρχήν * θεσπίζομεν, καί μά-
λιστα έπί της μεγάλης πόλεως ταύτης καί ε&-
δαίμονος. Καί Ανάγνωθι ταύτην σφόδρα ουσαν Αναγ-
καία ν, καί πολλά περί τών όφειλάντων μαρτυρείν
διδάσχουσαν. *Η θ διάτ. τού χ* τίτ. τού δ* βιβλίου
τού κωδικός έτέθη έν βιβλίφ τών Βασιλικών κα*9 τίτ.
α’, χεφ. λ^*, θέματι β*, ούτως Ιχοντι · ΔεΤ τούς
μάρτυρας πρότερον όμνύναι, πρίν ή μαρτυρήσουαι.
ΔεΤ δέ τοϊς τιμιωτέροις μάλλον πιστεύειν. *Ενύς 8έ
μαρτυρία ούχ Ιστι δεχτή έν οΐφδήποτε δίκη, καν
συγλητικύς ειη. Η χα* διάτ. τού ε* τίτ. τού ει* βι-
βλίου τού χωδιχος, Ιστι βιβλίον χα* τών Βασιλικών
τίτ. α*, κεφ. με*, ούτως Ιχον * Τών αιρετικών ot
1J01 fclOMOCANON. - TIT. IX, CAP. Ii- VI. 1102
μίν Μανιχβτοι, ή "Ελληνες, ή ΣϊμαρεΤτβι, η Μον- a monium perhibento: reliqui verd omnes in judicio
τανισιαΐ, η Τοσκοδρουγίται, ή Όφίται, ή ol τήν Ίου- quod orthodoxum litigatorem habet, ne admittun-
δβίκην θρησκείαν σέβοντες, έν μηδενΐ μαρτυρείτω- tor: in caeteris autem omnibus contractibus, testa-
σβν· o\ δέ λοιποί πάντες έν διχαστηρίψ μίν όρθό- mentis aut judiciis, quae haereticos litigatores ha-
δοξον 2χοντι άντίδικον μή δεχέοθωοαν, έν δέ τοΤς bent,quo latior facultas probationum sit, sine dis-
λοιποτς πάσι συναλλάγμασιν, ή διαδήκαις, ή δικά- tinctione testantor. Quae vero in tali constitQtione
οτηριοις αιρετικούς Ιχουοιν άντιδίκους, άδιαστίκτω; de decurionum ordine et statu continentur non
μαρτυρείτωσαν του πλάτους χάριν τών αποδείξεων.
Τά δε έν τή τοιαύτη διατάξει περιχάμενα περί των
βουλευτικής τάξεως, και καταστάσεως, ούκ έτέθησαν kv
ή kv τοΐς παρατίτλοις κειμένη.
ΚΕΦΑΑ. Γ\ — 'Εάν τις έπΐ πολλοΐς έγχλήμα-
αιν κληρικού κατηγορήσας, μη αποδείξω τδ προ-
τεθέν πρώτον κεφαλαιον.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλδ\
ΚΕΦΑΛ. Δ'. — Περί τών μη πειθαρχούντων τοΤς
ol/είοις Ιπισκόποις, και περί έπισκόπου δεδομέ-
νου τον άπδ του Ιδίου έκβληΟέντα 'επισκόπου ή
άπδ κοινωνίας γινόμενον.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών ε', ζ"* · συνόδου Καρ-
Βαγέννης κανών θ’, κ0’, ζβ\ οΟ', ρκβ’ καιρλη*.
ΚΕΦΑΑ. Ε'. * — Περί δικών έπισκόπων και
κληρικών.
'Αποστόλων κανών οδ' * συνόδου ’ΑνΤίοχείας κα-
νών ιό*, ιο* * συνόδου Χαλκηδό νος κανών θ', ιζ’ · συν-
όδου Σαρδικής κανών γ\ ε', ιδ’ * συνόδου Καρθζ-
γέννης κανών ιε*, κη’, ρη’, ρκα’ και ρκη’ ·
Κείμενον. Τά όφείλοντα έν τούτφ τψ κεφαλαίφ,
κ. τ. λ., usque ad, έκεΤνα άνάγνωθι.
ΚΕΦΑΑ. — Περί άναψηλαφήσεω; ψήφων
έπισκόπων.
Συνόδου 'Αντιόχειας κανών ζ"’ · συνόδου Σαρδικής
κανών γ’, δ’, ε’, ιδ’ * συνόδου Καρθαγέννης κανών ιδ’,
ι·*ι κη’,οθ', ζς*, ρκβ’, ρκε\
Κείμενον. ’Η η* διάτ. του δ* τίτ. του α* βιβλίου
<ρησ\ δτι at τών Επισκόπων, κ. τ. λ., usque ad την
ύπάθεσιν άναπέμπει.
Σχόλιον. Ή η' διάτ. του δ’ τίτ. τοΰ α' βιβλίου
ού κεΤται είς τά Βασιλικά, ουδέ ή κθ' διάτ. του
αύτοΰ τίτ., ή β' διάτ. του α’ τίτ. τών Νεαρών Ιστι
χεφ. λζ“* τής ρκγ* νεαρας, δπερ έτέθη έν βιβλίψ γ'
τών Βασιλικών τίτ. α*, κεφ. μδ’, καί φησι τά αυτά
σχεδόν βσα είς τδ κείμενον συνωψίσθησαν. Πλήν έν
τψ τέλει του αύτου κεφ. φησιν ή νεαρά ταϋτα · Εΐ δέ
άκκλη σι αστικέ ν ειη τδ πράγμα, μηδεμίαν κοινω-
νίαν έχέτωσχνοί πολιτικοί άρχοντες πρδς τήν τοιαύτην
όττόΟεσιν, άλλ’ ol δσιώτατοι έπίσκοποι κατά τους
Ιερούς κανόνας τφ πράγματι πέρας έπιτιθέτωσαν.
'Ανάγνωθι καί τό με’ κεφ. του α* τίτ. του γ' βιβλίου
τών Βασιλικών μέρος Βν τής ρκγ* Ιουστινιάνειου
ν βαράς, καί λέγον ταυτα * Et τινες δέ δσιώτατοι έπί-
σχοποι τής αυτής συνόδου άμφισβήτησίν τι να πρδς
ά&λήλους έχοιειν, είτε δπέρ έκκλησιαστικου δικαίου,
*Ταε υπέρ άλλων τινών πραγμάτων, πρότερον δ μη-
τροπολίτης αυτών μεθ* έτέρων δύο έκ τών αυτής
σονόδου έπισκόπων τδ πράγμα κρινέτω, και ε! μή
άρεμενοιεν, έκάτερον μέρος τοΤς κεκριμένοις τηνι-
χαΰτα δ μακαριώτατος πατριάρχης τής διοικήσεως
sunt posita in Basii , sed neque novella Justiniani
45, quae inter paratitla [est].
τοΤς ΒασιλικοΤς αλλά ουδέ ή με\ Ιουστινιάνειος νεαρά
CAP· III. — St quis ubi de multis criminibus
clericum accusavit , primum propositum caput
non probet .
* Concilii Carthaginensis canon 134.
CAP. IV. — De iis qui suis episcopis non obe-
diunt , et de episcopo} qui a suo episcopo ejectum
aut a communione exclusum recipit.
Concilii Antiocheni canon 5, 6; concilii Car-
thaginensis canon 9, 29, 62, 79, 122 et 138.
CAP. V. — De controversiis episcoporum et
deiicorum.
Apostolorum canon 74; concilii Antiocheni ca-
non 14, 15; concilii Chalcedonensis canon 9, 17;
concilii Sardicensis canon 3, 5, 14 ; concilii Car-
thnginensis canon 15, 28, 120, 121, 128.
Textus. Quae in hoc cap. annotari, etc., usque
ad quaerens lege, ut pag. 726.
CAP. VI. — De retractatione sententiarum
episcopalium.
Concilii Antiocheni canon 6 ; concilii Sardi-
censis canon 3, 4, 5, 14; concilii Carthaginensis
canon 14, 15, 28, 79, 96, 122, 125.
Textus . Const. 8, tit. 5, lib. i, ait : Quod sen-
tentiae episcoporum, etc , usque ad delegavit, re-
ferto, ut pag. 727.
Scholium . Const. 8 tit. 4 lib. i non est posita in
Basii. neque ejusdem tit.const.29, const.2, tit. 1 No-
vellarum, est cap. 33 novellae 123, quod positum est
in lib in Basii. tit. 1 , cap .44, ac dicit eadem fere, quae
in textu sub compendio sunt proposita. Verumta-
men in fine ejusdem cap. novella haec dicit: Si ec-
clesiasticum negotium sit, nullam communionem
habento civiles magistratus cum ea controversia :
sed religiosissimi episcopi secundum sacros cano-
nes negotio finem imponunlo.Legas etiam 45 cap.
tit. 1 lib. in Basii, quod pars est 123 Justinianeae
novellae, atque haec dicit: Praeterea si qui ejusdem
synodi religiosissimi episcopi aliquam inter se con-
troversiam habeant, sive de jure ecclesiastico, sive
de quibusdam aliis rebus: prius metropolitanus
ipsorum cum aliis duobus ejusdem synodi episco-
pis rem dijudicato. Et nisi utraque pars judicatis in-
sistat: tunc beatissimus patriarcha illius dioeceseos
audientiam ipsis accommodato, et illo statuito quas
ecclesiasticis canonibus ct legibus concinunt, neu-
tra parte sententiae ejus contradicere quounte,etc.
i 103 fcHOTII PATRIAftCHiE tt». 1104
έκείνης μεταξύ αυτών άκροάσθω, κάκ εϊνα δριζετο>τ άτινα τοΐς έκχλησιαστικοΤς κανόσι, και τοΤς νόμοι; συνάσει,
ούδενός μέρους κατά της ψήφου αυτού άντιλέγειν δυναμένου, και τά έξής.
CAP. VII.— Si episcopus adversus collegam | ac-
tionem] habens 9non agat, sed [ cum illo ] tradat .
Concilii Carthaginensis canon 20.
CAP. VIII. — Quando episcopus contra episco-
pum apud civilem magistratum [ actionem 1 mo-
vere possit .
Concilii Carthaginensis canon 48.
CAP. IX. — De episcopis et clericis qui in-
juste [ex ecclesiastico ordine ] ejiciuntur.
Concilii Nicaeni secundi canon 4; concilii Sar-
dicensis canon 44, 18, 49.
Textus. Const. 23 tit, 3 lih. i cod. facit men-
tionem, etc., usque ad a communione excluda-
tur, ut pag. 258.
Seholium. Const. 23 tit. 3 lib. i, cod. non est
posita in Basii·, neque const. 38, ejusdem tit., nec
vero illis animum advertas. Const. autem 2, tit. 1
Novellarum, est novella Justiniani 123, ac, est in
lib. Basii, ni, tit. i, cap. 24, et sic habet : Omnibus
episcopis et presbyteris interdicimus, ne quem-
piam a sacra communione prius segregent, quam
causa monstretur, quamobrem ecclesiastici hoc
canones fieri jubent. Si quis autem haec contra a
sancta communione aliquem separaverit : ille
quidem qui injuste a communione separatus fuit,
resoluto vinculo per majorem sacerdotem, sancta
dignus habeatur communione.Is vero qui injuste
aliquem a sancta separare communione ausus fue-
rit, omnibus modis per sacerdotem sub quo col-
locatus est, a communione separabitur, quanto-
cunque tempore illi visum erit : ut quod injuste
alii fecit, ipse juste sustineat. <
GAP. X. — De his qui ab Ecclesia vel com-
munione separantur, aut ejiciuntur.
Apostolorum canon 42, 43, 51; concilii Nicaeni
canon 5, 42, 43 ; concilii Antiocheni canon 6;
concilii Laodiceni canon 36 ; concilii Chalcedo·
nensis canon 4, 16 ; concilii Sardicensis canon
43, 44; concilii Carthaginensis canon 65; con-
cilii sexti canon 24 .
Textus. Const. 44 tit. 3 lib. i. Si (inquit) qui
judicio, etc., usque ad conjiciatur, ut pag. 263.
Seholium. Const. 44 tit. 3 lib. i cod. est lib.
hi Basii, tit. i, cap. i, quod eadem dicit. Const.
23, tit. 3, lib. i cod. non est posita in Basii. Const.
5, tit. i Novellarum, est novella Justiniani 41.
Hoc autem ejus cap. non est positum in Basii.
Const. 2, tit. 4 Novellarum est novella Justiniani
123, positaque est in lib. m Basii, tit. i, cap. 26,
quod sic habet : Certe si quis episcopus cum se-
cundum sacros canones sacerdotio ejectus est,
ingredi civitatem ausit ex qua ejectus est, aut lo-
cum derelinquere in quo degere jussus est :
jubemus hunc in monasterium in alia provincia
constitutum tradi.
ΚΕΦΑΛ. Z'. — Έάν έπίσκοπος Ιχων πρύς
1 συνεπίσκοπον, μή δικάσητ*ι, άλλα χειρί πράξη.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών κ*.
ΚΕΦΑΛ. Η'. — Πότε δύναται έπίσκοπος κινεΤν
έπισκόπψ παρά άρχοντι πολιτικφ·
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μη .
ΚΕΦΑΛ. Θ* — - Περ\ τών αδίκως έκβαλλομένων
Επισκόπων καί κληρικών.
Συνόδου Νικαίας τά β’ κανών δ’ · συνόδου Σαρδι-
κής ιδ', ιη’, ιθ\
Κείμενον. *Η κγ' διάτ. του γ* τίτ. του α* βιβλίου
τού κώδικος, κ. τ. λ., usque ad ό Ιερευς ύφ’ δν τελεί
συνετδεν. Supra pag. 258.
Σχόλιον, *Η xf’ διάτ. τού γ* τίτ. τού α* βιβλίου
τού κώδικος ούκ έτέθη εις τά Βασιλικά, ουδέ ά
I λη’ διάτ. τού αυτού τίτ. καί μη προσχής τούτοι ς/Η δε
β’ διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών, έστι νεαρά ’Ιουστι-
νιάνειος ρκγ’, και κεΤται kv βιβλίφ τών Βασιλικών
γ* τίτ. α’ κεφ. κδ', ούτως έχουσα · Πάσι δέ τοΤς άπι-
σκόποις, ή και πρεσβυτέροις άπαγορεύομεν μη άφ-
ορίζειν τινά τής άγιας κοινωνίας, πριν ή αίτια δειχθή
δι* ήν οΐ έκκλησιαστικοί κανόνες τούτο γενέσθαι κε-
λεύουσιν, εΐ δέ τις παρά τής άγιας κοινωνίας τινά
χωρίση, άκεΐνος μεν δς άδίκως άπύ τής κοινωνίας
έχωρίσΟη, λυομένου τού δεσμού ύπύ τού μείζονος
Ιερέω; τής άγιας άξιούσθω κοινωνίας, δ δέ αδίκως
τινά τής άγίας κοινωνίας τολμήσας χωρίσαι κασι
τρόποις υπό τού Ιερέως ύφ’ ον τέτακται χωριαθήσεται
τής κοινωνίας ίφ’ δσον συνίδη ΙκεΤνος, Τνα δκερ
άδίκως έποίησε, άδίκως ύπομείνη.
ΚΕΦΑΛ. I*. — Περί τών άφοριζομένων, 4j
έκβαλλομένων τής 'Εκκλησίας ή τής κοινωνίας.
'Αποστόλων κανών ιβ*, ιγ’, λβ’, να' · συνόδου Νι-
καίας κανών ε*, ιβ’, ιγ’* συνόδου Αντιόχειας κανών ζ"*·
συνόδου Ααοδικείας κανών λζ"’ * συνόδου Χαλκη-
δόνος κανών δ*, ιζ"* · συνόδου Σαρδικής κανών ι*, ιγ*,
ιδ' · συνόδου Καρθαγέννης κανών ξε’ · συνόδου ζ"*
κανών κα*.
Κείμενον. Ή ιδ’ διάτ. τού γ’ τίτ. τού α* βιολιού
λέγει, κ. τ. λ., usque ad άλλης έπαρχίας ίμβάλλε-
tai. Supra pag. 263.
Σχόλιον. Έ ιδ' διάτ. τού γ* τίτ. τού α* βιβλίου
τού κώδικος, έστι βιβλίο ν γ* τών Βασιλικών, τίτ. α*,
κεφ. α*, καί λέγει τά αύτά. Ή κγ’ διάτ. τοο γ’
^τίτ. του α’ βιβλίου τού κώδικος ούκ έτέθη είς τα
Βασιλικά. *Η ε’ διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών αστι
νεαρά Ιουστινιάνειος μα*, τούτο δέ αυτής τά κεφ.
ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή β’ διάτ. τού α* τίτ.
τών νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ’ καί
κεΤται έν βιβλίψ γ’ τών Βασιλικών, τίτ. α’ κεφ. *ζ"”,
οδτως έχοντι · Εΐτις δέ έπίσκοπος κατά τούς Ιερούς
κανόνας τής ΐερωσύνης έκβληθεις τολμήσει ίπιβ-ήναι
τής πόλεω; εξ ής έξεβλήθη, ή καταλιπεΤν τον τόκον
kv φ έκελεύσθη διάγειν, κελεύομεν τούτον μονασκη-
ρίψ kv άλλη έπαρχίφ καθεστώτι παραδίδοσθεη.
1105
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ9. — *Εκ. ποίων αίτιων άφορίζεται
έπίσχοπος, κα* κληρικός, ή λαϊκός, καί έάν έπί-
σκοπος κατηγορούμενος δια λιβέλλου παραιτεΤ-
εαι την έπισκοπήν, καί 8x1 ού δεΐ τον έπίσκο-
πον γενόμενον, έκβαλλόμενον εύλόγως ή άλόγω;
είς πρεσβυτέρων καχάγεσθαι βαθμόν.
'Αποστόλων κανών ε9, η', θ’, ι9, ια9, ιβ, ιγ9, ιε9, ιζ*9,
χ’, χδ’, λ', λς”, μγ’, μ»’, μη’, ve’ , νζ’, νη, ν6’,
ξ*’, ξζ’, ο, οχ’, οβ’, ογ’, 0<Γ, πδ' · ουνόδου Χαλχηδδ-
νος έκ της πράςεως της περί Φωτίου του έπισκόπου
Τύρου, καί Ευσταθίου έπισκόπου Βηρυτού · συν-
όδου ζ"9 κανών η*. Και τα έν αοτψ λύοντα την έναντιο-
φανείαν των κανόνων · συνόδου 'Αγκυρας κανών ιη* ·
συνόδου Νεοκχισαρείας κανών α9 * Κυρίλλου εκ της
πρύς Δόμνον Επιστολής κεφ. α* γ9.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ9. — "Οτι έφ9 δσον χρόνον ό έπίσκο-
πος ού κοινωνεΤ τψ παρ9 αυτού άφΟρισθέντι, ούτε
οΐ άλλοι έπίσκοποι κοινωνούσι τψ άφορίσαντι.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλγ\
ΚΕΦΑΛ 1Γ9. — Πόσοι έπίσκοποι καθαιρούσιν
Ιπίσκοπον.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως της κατα τούς έπι-
σκόπους Αραβίας · τής έν Καρθχγέννη συνόδου κα-
νών ιβ9, καί κ9, περί ιβ9, καί ζ*’, καί γ9, έπισκόπων.
ΚΕΦΑΛ. ΙΔ9. — *Εκ ποίων τις αιτιών καθχι-
ρεΤται.
Αποστόλων κανών γ*, ε9, ζ"9, ζ9, ια', κ9, κγ9, κε9,
χζ’, χβ·, λ’, λ*·, λ*’ μ?’, μδ’ με’, μζ’, μ6’, ν’,
να’, νγ’, ν«’, νθ’, ξ’, ξβ’, ξγ\ ξδ’, ζ.’, W,C
ξθ9, ο9, πχ9, πγ9, πδ9 * συνόδου Νικαίας κανών β*,
ι’? ιζ’ · συνόδου 9Αγκύρας κανών ι9, ιδ9, ιη9 · συνόδου
Νεοκαισαρείας κανών α9 · συνόδου ’Αντιοχείας κανών
a*t δ9, ε9, ιγ9 · συνόδου 9Εφέσου κανών β9 · συν-
όδου Χαλκηδόνος κακών ά9, ιη9, κζ9· συνόδου Σαρδικής
4ζ9· Βασιλείου κανών ο9.
ΚΕΦΑΛ. ΙΕ9. — 9 Εκ ποίων τις αίτιων έν τψ
αύτψ καί άφορίζεται, κχι κχθαιρεΤται * ή καθχι-
ρεϊται, καί τής κοινωνίας ή τής 'Εκκλησίας έκ-
κόπτεται.
'Αποστόλων κανών κε9, κθ9, λ9, ξε* ·
ΚΕΦΑΛ. ΐς^. — 9Εκ ποίών αίτιων κληρικός ή
λαϊκός Αναθεματίζεται.
Συνόδου Γχγγρών κανών ιη9 · συνόδου Χαλκηδόνος g
κανών β’, ζ* · Βασιλείου έκ τής πρύς Γρηγόριον πρε-
σβύτερο* έπιστολής.
ΚΕΦΑΛ. ΙΖ9. — *Οτι ού δεΐ δις έκδικεϊν έπί τύ
αύτύ.
'Αποστόλων κανών κε9 * Βασιλείου κγ9, λβ9, να9.
ΚΕΦΑΛ, ΙΒ9 — 9Εκ ποίων τις αίτιώ; τελείως
έκβάλλεται.
'Αποστόλων κανών κη9, να9, ξβ9 · συνόδου 'Αντιο-
χείχς κανών δ* * συνόδου Λαοδικείας κανών λζ-9* συν-
όδου ζ"9, κανών κα*.
ΚΕΦΑΛ. Ιθ. — Πότε τις καθέδρας μέν ή στά-
σεως Ιερατικής μετέχει, ουκ ένεργεΤ δέ τι των
λοιπών.
> GAP. XI. — Ob cujumodi causas episcopus, aut
clericus, aul laicus [a communione ] segregetur, et,
si episcopus accusatus per libellum episcopatum
recuset, et quod non oporteat\semel\episcopum fu -
ctum,[postmodum autem sive] justa sive injusta
de causa ejectum , ad presbyteri gradum deduci .
Apostolorum canon 5, 8, 9, 11, 12, 13, 15,
16, 20, 24, 30, 36, 43, 45, 48, 51, 57, 58, 59,
65, 67, 70, 71, 72, 73, 76, 84 ; concilii Chalce-
donensis ex actis Photii episcopi Tyri, et Eusta-
thii episcopi Beryti ; concilii sexti canon 20, et
qua) in eo apparentem in canonibus contrarieta-
tem solvunt ; concilii Ancyrani canon 18; con-
cilii Neof.aesaricnsk canon i ; Cyrilli ex epistola
ad Domnum cap. 1 , 3.
CAP. XII. — Quod quanto tempore episcopus
lnon communicat cum eo qui ab ipso {sine justa
causa] excommunicatus est, {tanto] etiam alii
episcopi cum ipso qui excommunicavit, non com-
municent.
Concilii Carthaginensis canon 187.
CAP. XIII. — Quot episcopi episcopum depo-
nant.
Concilii Constantinopolitani adversos Arabi»
episcopos [habiti] ; concilii Carthaginensis canon
12, et 20 a duodecim [videlicet], et sex, et tribus
episcopis.
CAP. XIV. — Propter cujusmodi causas ali-
quis deponatur.
Apostolorum canon 3, 5, 6, 7, 11, 20, 23, 23,
27, 29, 30, 31, 35, 42, 44, 45, 46, 47, 49, 50,
51, „52, 55, 55, 59, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 68,
69, 70, 81, 83, 84 ; concilii Nicaeni canon 2, 10,
13 ; concilii Ancyrani canon 10, 14, 18 ; concilii
Neocsesariensis canon i ; concilii sexti canon 3,
4, 5, 9, 11, 86, 97 ; Basilii canon 70.
κανών κα9· συνόδου ζ"9 κανών γ9, δ* ε9, θ9 ια9, *Γ,
CAP. XV. — Ob quales causas aliquis simul
et excommunicetur et deponatur : aut depona-
tur, et a communione vel Ecclesia separetur.
Apostolorum canon 28, 29, 30, 65.
CAP. XVI. — Quas ob causas clericus aut lai-
cus anathemate feriatur.
, Concilii Gangrensis canon 18 ; concilii Chal-
cedonenais canon 2, 7 ; Basilii ex epistola ad
Gregorium presbyterum.
CAP. XVII. — De eodem [ delicto ] bis non esse
exigendam vindictam.
Apostolorum canon 25 ; Basilii canon 3, 32, 51.
CAP XVIII. — Obquas causas aliquis omnino
| ab Ecclesia ] ejiciatur.
Apostolorum canon 28, 51, 62 ; concilii Antio-
cheni canon 4 ; concilii Laodiceni canon 36 ;
concilii sexti canon 21.
CAP. XIX. — Quando aliquis sedem statio-
nemque sacerdotalem retineat, non autem reli-
quorum quidquam facit.
1107 PHOTII PATRIARCHA CP. 1108
Concilii Ancyrani canon 1,2; concilii Neocae-
•ariensis canon 59 ; concilii sexti canon 3, 26 ;
Basilii [canon] 27, 70.
CAP. XX. — * Ne credatur episcopo dicenti cle-
ricum privatim confessum esse peccatum .
Concilii Carthaginensis canon 132.
GAP. XXI. — De episcopis aut clericis carnes
in sanguine, aut a bestiis captas , aut morticinas
edentibus.
Apostolorum canon 63 ; concilii Ancyrani ca-
non 3 ; concilii sexti canon 67.
CAP. XXII. — Quod episcopi , presbyteri , dia -
conU et quotquot sacra ttactant, ab uxoribus
suis abstinere debeant .
Concilii Carthaginensis canon 3, 4, 25, 70 ;
concilii sexti canon 12, 13.
CAP. XXUI. — De clerico debiles subsan-
nante.
Apostolorum canon 57.
CAP. XXIV. — De clerico sibi virilia ampu-
tante.
Apostolorum canon 23 ; concilii Nicaeni ca-
non I ; concilii primi et secundi in aede Sanc-
torum Apostolorum [habiti] canon 8. Lege scrip-
ta supra in capite 14 tit. 1 praesentis syntagma-
tis.
CAP. XXV. — De clericis apostatis , immola -
toribusy magis, incantatoribus , astrologis , ma-
thematicis, divinator ibus , veneficis , el amuleta
appendentibus.
Apostolorum canon 62 ; concilii Ancyrani ca-
non 1, 2; concilii Laodiceni canon 36 *, sancti
Basilii canon 73.
Textus. De veneficis, mathematicis, etc., us-
que ad decollatur, ut pag . 763.
SthoUum. Const. 1 tit. 18 lib. ix cod. posita
est in lib. ix Basii, tit. 39, cap. 21, quod etiam
ita habet, ut in compendio propositum est. Con-
stit. 2 ejusdem tit. ct lib. est ejusdem 1 1. et lib.
cap. 22. Similiter constit. 3 ejusdem tit. et libri,
est ejusdem tit.et libri cap. 23.Verumtamen non
scriptum est in Basii, quemadmodum prius lege-
batur, sed ita habetur : Et per mactationes vati-
cinari. Talis vero gladio punitor. Et qui hunc
evocaverit aut suasionibus, aut praemio, confisca-
tioni et exsilio obnoxius est.Accusatorautem hujus
criminis non delator est, sed magis praemio dignus
habetur.Considera igitur, ad clementiorem formam
recidisse vetera jura, nec qua prius vi praedita
erant, [cum ea] in repurgatione esse posita. Abro-
gatam est enim, ut auctor sceleris concremetur, et
illi qui evocarunt deportentur. Ad eumdem etiam
modum omissum est aruspicum [nomen] : et, ne
quis horum ad quemquam, licet amicus ipsius sit,
introeat. Prohibitum autem lautum est per macta-
tiones vaticinari. Hoc igitur nota. Constit, 4 ejus-
i Συνόδου ’Λγκύρας κανών α , β* * συνόοου Νιοκιι-
οαρείας κανών θ’ · συνόδου ζ"* κανών γ’, Βασι-
λείου κανών κζ', ο*.
ΚΕΦΑΛ. Κ*. — Περί του μη πιστεύισθαι τέν
έπίσχοπον λέγοντα Ιδιαζόντως αύτψ τέν κληρι-
κόν συνομόλογήσαι τύ άμάρτημα.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλβ9.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. — Περί έπισκόπσυ ή κληρικού
έσθίοντος χρέα έν αιματι, ή θηριβΑωτον ή ·νη«
σιμαΤον.
* Αποστόλων κανών ξγ’ · συνόδου ’ Αγκυρας κβνώι
γ’ * συνόδου ζ"* κανών ξζ*.
ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. — Περί του τους έπισχόπους,
και πρεσβυτέρους, καί διακόνους, και πόντος τού;
τά Ιερά ψηλαφώντας, ύφείλεΐν άπέχεσθαι τύν
: οΙκείων γαμετών.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών γ’, δ*, κε9, ο* * αν-
όδου ζ"9 κανών ιβ9, ιγ’.
ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. — Περί κληρικού χλευάζοντο;
τους άσθενεΤς.
’Αποστόλων κανών πεντηκοστές έβδομος.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'· — Περί κληρικού έαυτύν ixpe-
τηριόζοντος.
’Αποστόλων κανών κγ’ · συνόδου Νικαίας xiw»
α’· σΟνόδου α* καί β’, έν τψ ναψ τών * Αγίων 'Αποστό-
λων κανών η’. ’Λνάγνωθι άνωτέρω τά παραγεγριρ-
μένα έν τώ ιδ9 κεφ. του α* τίτ. του παρόντος συν-
τάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'· — Περί κληρικών άποστατων,
καί θυτών, καί μάγων, καί έπαοιδών, καί άστρο-
ι λόγων, καί μαθηματικών, και περί μαντειών, ut
φαρμακερών, και περιάπτων.
’Αποστόλων κανών ξβ’* συνόδου. ’Αγκύρας κανών
α\ β9 · συνόδου Λαοδικείας κανών λζ" “ του άγίου Βι-
σιλείου κανών ογ*.
Κείμενον. Περί φάρμακών, καί μαθηματικών, και
τών ύμοίων,κ. τ. λ., nsque ad δ δέ παρά τούτα ποιώ
άποτέμνεται.
Σχόλιον. Ή α9 διάτ. τού ιη* τίτ. τού θ’ βιβλίου τώ
κώδικος κεΤται Ιν βιβλίφ τών Βασιλικών ξ*, τίτ. λί',
κεφ. κα’, ούτως Ιχοντι, ώς συνωψίσθη. *Β β’ διά:,
τού αυτού τίτ. και βιβλίου Ιστι τού αυτού καί τίτ.
κεφ. κβ*. *Β γ9 διάταξις τού αύτού τίτ. καί βτβλίοη
Ιστι τού αύτού τίτ. καί βιβλίου κεφάλαιον κγ*. Πλν
ούκ έγράφη έν τοΤς Βασιλικοί; ώς εΤχε λέξεως πρό-
τερον, άλλ9 οδτω φησί* Καί τύ διά θυσιών μαντεύεσΟει,
6 δέ τοιούτος ξίφει τι μωρείσθω. Καί ύ τούτον προ*
τρεψάμενος, η παρακλήσει, η μισθφ, Ιξορίφ xit
δημεύσει ύπόκειται. Καί 6 κατήγορων τούτου τού
έγκλήματος ο;κ Ιστι δηλάτωρ, αλλά μάλλον έπάδΑου
άξιοΟται. Βλέπε οΰ> δτι τύ φιλανθρωπότερον μιτόπι-
σον τά παλαιότερα νόμιμα, σαι ούχ ώς εΐχον ώνα-
μεως πρότερον κατεστρώθησκν έν τη άνακαθέρσ tu
’Ανηρέθη γάρ καί τύ καίεσθαι τους αύτουργούς, **1
τύ δεπορτατεύεσθαι τούς προτρεψαμένους. Πσαυτως
παρείθπ καί το τών οιωνοσκόπων, καί τύ μή ιισιινίι
τινά έκ τούτων πρύς τι να, κάν ^ φίλος αύτού. Β***
λύθη δέ μόνον τύ διά θυσιών μαντεύεσθαι. ΣηΜ^*
φύν τούτο. *Β δ* διάτ. τού αύτού τίτ, καί βιβλίου τώ
i
1109 NOMOCANON. — TIT. IX, CAP. XX-XXV. 1110
χώδικος, Ιστι του αύτού τίτ. και βιβλίου των Βασι-
λικών κεφ. κδ*. Πλήν ουδέ τούτο κατεστρώθη ώς
εκειτο έν τψ πλάτει, άλλα παρείθη τύ μή τιμωρεΤ-
σθαι τους πρύς θεραπείαν των σωμάτων, ή πρύς εύ-
ετηρίαν των καρπών ποιούντάς τι μαγικήν, καί Απέ-
χοντας βροχήν, ή χάλαζαν καί κατεστρώθη τύ κεφ.
ουτω. Ή διάτ. φησί το# έπιτηδευσάμενον γοητείαν
Ιλχουσαν εις Ιρωτα τούς σωφρονας λογισμούς, ή
κατά σωτηρίας άνθρώπων μηχανησάμενον δημεύσει
καί έξορίφ τιμωρεΤσθαι. Μη προσχης ούν τοΤς έν τψ
κειμένψ γεγραμμένοις, αλλά τοΤς τεθέτσιν έν τψ Βα-
σιλικψ δτι καί άπύ τών νόμων, και άπύ τών έντύς
κειμένων κανόνων ώρισται τιμωρεΤσθαι μή μόνον
τούς διά τινα αιτίαν μαγικά τινα ποιούντάς, άλλά
καί τούς προσερχομένους αύτοΤς, καν δήθεν άγαθού
τίνος χάριν ποιώσι ζήτησιν, ώς 8ταν περί ευφορίας
καρπών έρωτώσιν. ϋσ ούτως καί ή ε* διάτ· του
αύτού βιβλίου καί τίτ. τού κώδικος, 2στι τού αυτού
βιβλίου καί τίτ. τώ# Βασιλικών κεφ. κε’, ο3τω φά-
σκων · Μηδείς έρωτάτω τινά μαντικήν έπαγγελλόμε-
Vov * οί όέ ΧαλδαΤοι καί ot μάγοι μηδέ έν αύταΤς ταΤς
μαντείαις έαυτούς παρεχέτωσαν, άλλά κεφαλικώς τή
διά σιδήρου τιμωρίφ ύποκείσθωσαν.
"'Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι άπύ τών καταστρωθει-
σών διάτ. έν τή Ιρμηνείφ τού παρόντος κεφ.δτι καν ύπύ
τών διγέστων, καί άπύ τών κωδίκων τών πρύ τής άνα-
καθάρσεως πολιτευόμενων τή κεφαλική τιμωρίφ περιεί-
χετο καί τύ καίεσθαι, καί άποτεμνεσθαι και φουλκίζε-
σΟ οι, άλλά ύ ποιήσας την άνακάθαρσιν τών νόμων Βασι- ,
λικών, καί συνθέμενος τά Βασιλικά ούκ έδέξατο ταύτα,
άλλά τάς άπύ τών κωδίκων διατάξεις καταοτρώσας
έν τοΤς ΒοσιλικοΤς τά τρία ταύτα ού προσέθετο. Μή
γούν έναντιιοΟής τοΤς έν τψ να* τίτ. τού ξ* βιβλίου κει-
μένοις νόμοις, διγέστοις ούσι, καί λέγουσι κεφολικήν
είναι τιμωρίαν, καί τύ καίεσθαι τινας, άποτέμνε-
σ6αι, καί φουλκίζεσθαι, Εί γάρ αί διατάξεις αΐ με-
ταγενέστεροι αί ταύτα διοριζόμενοι ούκ έδέχθησαν,
στολλφ πλέον τά δίγεστα. Πρόσεχε ούν τοΤς έν τψ
λθ* κεφ. κατεστρωμένοις νόμοις μεταγενεστέροις οδσι,
κα\ μή τοΤς διγέστοις ώς παλαιοτέροις καί σχολάσασι.
"'Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι καί άπύ τού παρόντος
κε* κεφ. δτι ώσπερ τύ καίεσθαί τινας ούκ έδέξατο 6
βασιλεύς καθώς ειπομεν είς τήν τού παρόντος κεφ. έρ- j
μηνείαν, ούτως ουδέ τό άποτέμνεσθαι ή τοι άποκεφαλί-
ζεσθαι τούς Χαλδαίους καί τούς μάγους, άντί τούτου
διά σιδήρου τιμωρία έτράπη. * Απλώς ούν συναγαγών
καί άπύ άλλων πολλών, ού μεν δέ καί άπύ τούτων μή
εΤνα> τιμωρίαν κεφαλικήν τύν άποκεφαλισμύν, τύ κα ίε-
σθαι, τύ φουλκίζεσθαι, τύ λιθοβολεΤσθαι, τύ είς βαθύν
βίπτεσθαι, άλλά άπ* άνθρώπινον θάνατον, τιμωρίαν δέ
κεφαλικήν είναι τύν περιορισμύν, τήν τύφλωσιν, τήν
έκ τομήν τής χειρύς, καί τά λοιπά δσα καί Ις τροφής
καιρύν διδόασι τψ τιμωρουμένψ, καί τού έπταισμέ-
νου άπόστασιν, διά τύ έπίπολυ τιμωρεΤσθαι, είπέ όχι
οσα νόμιμα εύρίσκονται έ# τοΤς ΒασιΑικοΤ* ύπεναντία
τ-ρ παρούσφ διδασκαλίφ δίγεστά είσι, καί ούκ όφεί-
> dem Iit. et lib. cod. est ejusdem tit el lib. Basii,
cap. 24. V» rum neque boc insertum eet, quemad-
modum positum fuerat ad longum: sed praetermis-
sum est, ne punirentur, qui medendi corporibus,
aut fructuum proventum uberem conservandi cau-
sa magicum quidpiam facerent, et imbres aut gran-
dines prohiberent. Atque [illud quidem] caput
hunc ad moium insertum est. Const. ait, quod
qui magicarum artium exercitio pudicos animos
ad libidinem traxerit, aut contra salutem hominum
[aliquid] molitus fuerit, confiscatione et exsilio
puniatur. Ne ergo animum illis adhibeas, quae in
textu scripta sunt, sed quae posita sunt in Basii.
Quoniam el a legibus, ei ab illis quae in textu po-
sita sunt, definitum est, ut puniantur non solam
i qui propter aliquam causam magica quaepiam fa-
ciunt, verum etiam qui ipsos accedunt : tametsi
tanquam boni cujuspiam causa [quidquam] ex-
quirant, velut quando de ubertate fructuum con-
sulunt. Similiter etiam constit. 5 ejusdem tit. et
lib. cod. est ejusdem lib. et tit. Basii. cap.5, quod
ita ait : Nemo divinandi artem profitentem con-
sulat. Chaldaei et magi ne in ipsis quidem divi-
nationibus se [consulendos] praebeant, et in ca-
pitale supplicium ferri obnoxii sint.
Aliud scholium. Nota etiam ex insertis praesen-
tis 25 cap. interpretationi constitutionibus, quod
tametsi ex dig. et cod. quae ante repurgationem in
republica obtinuerunt, capitali supplicio compre-
henderetur concremari, decollari, et in furcas
suspendi : non tamen imperator qui legum repur-
galionem fecit, et Basilica composuit, illa recepit,
et constitutionibus ex cod. basilicis insertis haec
tria non apposuit. Ne igitur adverseris positis in
tit. i lib. lx, legibus, qua digesta sunt : et capi-
tale supplicium esse concremari, decollari, et in
furcas suspendi,dicunl.Si enim qua hac statuunt
constitutiones, cum recentiores sint, non recepta
sunt : multo [profecto] minus [sunt recepta] dige-
sta. Applica igitur animum cap. 38 insertis legi-
bus,ut qua juniores sint: non autem digestis, qua
vetustiora sunt, nec ullam amplius functionem
habent.
Aliud scholium . Nota item ex prasenti 25 cap.
quod quemadmodum ut aliqui concrementur, ab
Jmperalore (quomodo in prasentis cap. interpre-
tatione diximus) non receptum est : ita neque ut
Chaldai et magi decollentur, sed pro hoc ferre
poena injuncta est. Breviter igitur, decollari, con-
cremari, in furcam suspendi, lapidari, in profun-
dum projici, non capitalem poenam, sed diram
mortem esse: capitalem autem poenam esso depor-
tationem, excaecationem, manus exsectionem, et
reliqua quae reditus tempus punito dant, et ut diu
qui deliquit, puniatur, [illum omnino] exterminant;
cum ex aliis multis, tum vero etiam ex his colli-
gens, dic,quod quaecunque jura praesenti doctrinae
contraria in Basii, inveniuntur, digesta sint, nec
(quia jure receptum sit, ut,quando constitutiones
1111
PHOTII PATRIARCHA! CP.
1112
el digesta de una eademque [re diversa] statuunt,
ili» digestis praeferantur) auctoritatem juris obti-
nere debeant: et, quod legibus omnibusque Novel-
lis, ut benignius leges interpretemur, atque ita
sententias feramus, placeat. Ne itaque mireris,
concilium Constantinopolitanum temporibus san-
ctissimi illius patriarcha domni MichaelisOxitae,
ut Bogomili concremarentur, et statuisse et man-
dasse. Veri enim simile est, de legibus tunc tra-
ctatum non fuisse. Quin potius, quod Bogomili
mordicus et obstinate suae haeresi inhaerentes, tan-
quam [constantiae suae] testimonium, concrematio-
nem praecipuerint, Ego autem sciens nullum un-
quam canonem supplicium permisisse (non enim
ecclesiastica lex, sed civilis, corporales poenas
novit), etiamnum miror, quomodo concilium istius-
modi tum tulerit sententiam. Siquidem excidere e
Christianorum corpore haereticos docti sumus :
supplicio autem ipsos afficere non didicimus.Ve-
rum cum obstinati sunt, civili legi tradimus, at-
que a magistratibus in illos sententi» feruntur.
Textus . Const. 6. Qui elementa turbant, etc.,
usque ai deportentur, ut pag. 289.
λουσι κρατεΐν * νενόμισται γάρ «ροτιμοτέρας είναι
τάς διατάζεις των διγέστων ένθα περί τού αύτού κα\
ένύς νομοθιτούσί τι. Καί δτι τοΤς νόμοι; δοκεΤ καί
πάσαις ταΤς ΝεαραΤς έπί τύ φιλατθρωπόχερον τούς
νόμους έρμηνεύεσθχι, καί ούτω τάς άποφάσεις γίνε-
σθαι. Μη γούν θαυμάσης δτι ή έν Κωνσταντινουπόλει
σύνοδος έπί των Ημερών τού άγιωτάτου πατριάρχου
κυρίου Μιχαή) τού *θξιιτ. διέγνω, καί έπέτρσχε
καυθηναι Βωγομίλους. Είκος γάρ έστι μή τρακται-
σθηναι τότε τούς νόμους, καί μά)λον δτι τόεβ άμε-
ταθετως εχοντες της οίκειας αίρέσεως οΐ Βωγόμιλοι
ώς μαρτύριον πρυ^ρποζον την καύσιν. *Εγώ δέ
ειδως μηδέν α κανόνα έπιτρέψαι ποτέ τιμωρίαν, δτι
μηδε οΤδεν b εκκλησιαστικός νόμος σωματικά; τεοι-
νάς, άλλ* δ πολιτικός· Και Ιχι θαυμάζω πως τοιαύτην
διαίγνωσιν τότε ή συνόδος έξεθετο, έχκόπτειν γαρ Ιχ
τού σώματος των Χριστιανών τούς αιρετικούς δεδι-
δάγμεθα, τιμωρεΤν δε αύτούς ούκ έμάθομεν, άλλά
άμεταθέτους όντας παραδιδόναι τφ πολίτικη» νόμφ,
καί παρά των άρχοντων τάς κατά τούτων άποφάσαις
έκφερεσθαι.
Κείμενον. Αιάτ. ζ"' 01 τά στοιχεία ταράσσοντας,
ή τούς έχθρούς, κ. τ. λ., usque ad ή τά τής Ιδίας
θρησκείας δημοσιεύοντες, δεπορτατεύονται. SupTl
Scholium . Nota etiam ex praesenti cap. quod
neque ut a bestiis interimantur, qui per manes
inimicos suos occidunt, receperit const.6. Basii,
inserta : sed etiam hos gladio puniri constituerit.
Attendas igitur paulo ante scriptae nostrae inter-
pretationi. Const. 6, ejusdem tit. et lib. cod. est
tit. 39, lib. lx Basii. 29, qnod sic habet : qui ad
nocendum hominibus manes evocant, gladio pu-
niuntor. Constitutio 7, est cap. ejusdem tit. et
lib. xxvij, quod ita ait : Dignitatibus praediti
tormentis non sunt obnoxii, nisi in crimine laesae
majestatis. Sed etsi qui magi, aut qualemcunque
divinandi artem modice profiteri deprehensi fue-
rint, nullo dignitatis privilegio utuntor. Convenit
enim ipsorum facinori, ut poenas luant, si in co-
mitatu [principis] id committant.Vide Igitur, quo-
modo hic quoque aruspices quique ex somniis di-
vinant,omissi sint, ac qualiscunque divinatio latius
prohibeatur. Similiter etiam, ut negantes contra
generalem regulam, qu» accusatores [criminatio-
nem] probare vult, omnino [in aculeo ungulis]
sulcentur, omissum est. Constit. 8 est cap. 28
ejusdem 39, tit. quod sic habet, ut in compendio
propositum est Const. 9, est ult cap. tit. 39
ejusdem l lib., quod eadem narrat. Constit. 3
tit. 4 lib. i cod. est cap. 26 tit. 17 lib. vit, quod ita
habet : Primo Paschali die, etiam nulla speciali
imperatoria jussione in hoc praeveniente, omnes
qui in carceribus sunt, absolvantur : nisi si aut
sacrilegos, aut adulter, aut virginum raptor, aut
sepulcrorum violator, aut veneficus sit : nisi fal-
sam monetam exceptet: nisi vel homicida velpar-
rlcida,vel adversus principem urbemve (quid piam]
tfiolitus sit Const, vero 10 tiM lib. b cod. est
pag· 289.
Σχόλιον. Σημείωσαι κΐί anb τού παρόντος κ*φ· δτι
ούδε τύ θηρίοΐΓ άναιρεΤσθαι τούς διά δαιμόνων φο-
νεύοντας τούς έχθρούς αυτών, έδέζατο ή £ιάτ. ή **τα-
στρωθεΐσα έν τοΤς Βασιλικοί;, άλλά καί τούτους ςίφει
τιμωρεΐσθαι διωρίσατο, πρόσχες ούν τη όπισθεν γε-
γραμμένη έρμηνείφ ημών. Η ζ** διάτ. τού αύτού τιτ.
καί βιβλίου τού κώδικος, Ιστι τού λθ* τίτ. τού ξ* βι-
βλίου των Βασιλικών κεφ. κζ**, ούτως έχον· 01 είς βλά-
βην άνθρώπων δαίμονας έπικαλούμενοι ζίφει τιμωρεί-
σθωσαν. Ή ζ* διάτ. Ιστι κεφ. τού αύτού τίτ. βιβλίου κζ*
λέγον ούτως * Οί άξαοματικοί ούχ ύπόκεινται βασά-
νοις εί μή feni της καθοσιώσεως. El δε καί τινες
εύρεθωσι γόητες, ή οΙανδ^ποτε μετρίαν έπαγγαλλό»
μενοι μαντείαν μηδε νί προνομίφ άξιώματος κεχρή-
σθωσαν. Πρέπει γάρ τψ γινομένφ παρ* αυτών άμζρ-
τήματι το τιμωρεΐσθαι αύτούς έαν έν τφ κομιτάτφ
τοιούτον άμαρτήσουσιν. *ΐδε γούν ώς καί ένταύθα
παρείθη τ6 των οίωνοσκόπων καί τύ των μσντευο-
μενών δι* όνείρων, καί έκολασθη πλατότερον το όσεωσ-
δήποτε μαντεύεσθαι. Ωσαύτως παρείθη καί το ξεε-
σθαι τούς άρνουμένους πάντως κατά την καθόλου
παράδοσιν την άπ αιτούσαν άποδεικνύειν τούς κατ-
ηγόρους. *Η η’ διάτ. Ιστι κεφ. κη* τού αυτού λθ* τίτ.
ούτως Ιχον ώς συνωψίσθη. Έ θ’ διάτ. Ιστι κεφ.
τελευτά Τον τού λθ* τίτ. του αυτού ζ* βιβ. τά αυτά
διεζιδν. *Η γ* διάτ. τού δ' τίτ. τού α* βιβ. τού κώ-
δικός Ιστι κεφ. κζ"* τού ιζ* τίτ. τού ζ* βιβλίου οδ-
τως Ιχον · Τη πρώτη των Πάσχαλίω# ημερών, και
μή βασιλικής Ιδικης έπί τούτφ καταλαδούσης κε-
λεύσεως, πάντες οΐ έν φυλακαΐς άπολυέσθωσαν, αΐ μη
άρα Ιερόσυλος έστιν, ή ^0(χύς, ή παρθένων αρπαξ, ή
τυμβωρύχος, η φαρμακύς, ή μονίταν πλάστην Ιση
καταδεζάμενος, ή φονεύς, 11 πατροκτονος, ή **τά
βαειλέως, πολεως μηχανη^άμινος, Καί ή 4ι^τ.
1113 NOMOCANON. - TIT. IX, CAP. XXV. 1114
του S9 τίτ. του α9 βιβλίου του κωδικός, Ιστι κεφ· Λ cap. 17 tit. 1 lib. I ΒββίΙ. quod 8IC habet, Ut M
ιζ9 του α9 βιβλίου των Βασιλικών, ούτως Ιχον, ώ; compendio propositum est.
συνωψίσθη.
Κείμενον. Καί τίτ. ια9 του αύτού βιβλίου διάτ. β\ TextUS . Et tit. 11, ejasdem lib. COnStit. 2.
Μηδείς δια σπλαγχνοκοπίας, κ. τ. λ., usque ad καί Nemo etc., usque ad probatum fuerit crimen, ut
βασάνων καί συμφώνων καταθέσεων. Supra pag. 289, pQQ· 289-290.
290.
Σχόλιον. *H β9 διάτ. τού α9 βιβλίου του κώδικος Scholiutn. Const. 2 tit· 11, lib. I, cod. est
Ιστι χ«φ. ζ* του α9 τίτ. του α9 βιβλίου των Βασιλι- cap. 7, tit. 1, lib. I Basii, quod ait \ Nemo jecUT
*ών λέγον. Μηδείς ήπαρ καί 2γκατα καθορών ζη- et exsta inspiciens, crucifixionis poenam formidans
τείτω τά μέλλοντα την έκ τής*σταυρώσεως τιμώ- futura explorato. Constit. 8 tit. 17 lib. V cod.
ρίαν άγωνιών. V διάτ. του ιζ’ τίτ. του ε9 βιβλίου non est posita in Basii., quod [videlicet,] qua in
του κώδικος ούκ έτέθη είς τα Βασιλικά ώς άρχουν- novella 117 de repudiis comprehenduntur, SUffi-
των τών περι&χομένων iv τή περί βεπουδίων ριζ9 ciant. Docet enim inde etiam dirimi conjuges,
νεαρ$ τή κείμενη έν βιβλίψ κη9 τών [Βασιλικών τίτ. ζ9 quod alter alterius vitae malis artibus aut veneficio
καί τή ριζ9 τή κείμενη. 'Ομοίως αυται γάρ Ιιδά- β insidiatus sit. [Est autem] posita in lib. Basii. 28,
σκουσι διαζεύγνυσθαι τούς δμοζύγους, καί έκ του tit. et. Similiter 117, const. 2, tit. 65, lib. vii, est
βουλεύσασθαι θάτερον έξ αυτών διά γοητείας ή cap. 136, tit. 1 , lib. IX Basii, quod ita dicit : Qui
φαρμαχείας κατά της τού έτέρου ζωής. *Β β9 διάτ. manifeste de criminibus convicti sunt, et confessi,
τού ξε# τίτ. ζ9 βιβλίου, Ιστι κεφ. ρλζ"9 τού α9 τίτ. τού non amplius provocare possunt. Neque vero te-
θ9 βιβλίου τών Βασιλικών, λέγον ούτως, ol φανερώς mere rei voci credendum est. Nota autem quod,
έπι άμαρτήμασιν έλεγχθέντες, και καταθέμενοι ούκ quanquam ipsa COnst. de IIS Solum qui veneficii
!τι δύνανται έκκαλέσασθαι, ούτε δέ χρη προπετώς damnantur, tractet : is tamen qui Basii. composuit,
πιστεύειν τή φωνή τών κρινομέ*ων, καί σημείωσαι de quibuscunque criminum reis legem hanc pro-
δτι κάν τύ πλάτος περί μόνων τών έπί γοητείφ κα- posuerit. Nota item quod in fine dicitur, ne facile
ταδικασθέντων διελάμβανεν, άλλ9 δ τά Βασιλικά συν- iis credatur, qui adversum se confitentur. Qaaeras
θέμενος περί πάντων τών έπί άμαρτήμααι κριθέντων [vero etiam lib. LX, tit. 50, cap. 1, thema 7, quod
xb νόμιμον έξέθετο. Σημείωσαι δέ καί τύ εϊρημένον sic ait : Non est credendum confessionibus ΓβΟ-
έν τφ τέλει, περί τού μη πιστεύεσθαι εύχερώς τούς rum,nisi etiam evidens probatio judicem instruat,
καθ’ έ αυτών δμολογουντας. Ζήτει και βιβλίον ξ* et lib. η, tit. 4, cap. 1, quaeque illic annotata
τίτ. v9 κεφ. α9 θέμα ξ9 λέγον, ού δεΤ πιστεύειν καταθέ-£ sunt. Const. 3 tit. 41 lib. IX cod. est cap. 25
σεσι τών κρινομένων, εί μη καί άπύδειξις διδάσκει τον tit. 50 lib. LX Basii, quod dicit : Si mulier aCCU-
δικαστήν. Καί τουθ9 βιβλίου τίτ. δ9 κεφ. α9 καί τά έκετ setur, tanquam veneno maritum suum occiderit,
παραγεγραμμένα.9Η γ9 διάτ. τού μα9 τίτ, τού θ9 βιβλίου et adversus illam servi non solum proprii, sed et
τού κώδικος, Ιστι κεφ. κε9 τού ν9 τίτ. τού ξ9 βιβλίου alieni examinentur : primum autem alieni, sitque
τών Βασιλικών λέγον * έάν γυνή έγκαλεΐται ώς φαρ- verum demonstratum argumentum : ip9a quoque
μά/οις φονεύσασα τέν ίδιον άνδρα, καί δούλοι κατ’ mulier torquetur. Const. 16 tit. 47 lib. IX cod.
αυτής ού μόνον ίδιοι, άλλά καί άλλάτριοι έξετάζον- est cap. 56 tit. 51 lib· lx, quod ait : Ne facile
ται, πρώτον δέ οί άλλάτριοι, κάί Ijj δείγμα δειχθή judex capitalis poenae [sententiam] proferto : nisi
άληθΙς, καί αύτή ή γυνή βασανίζετάι. Ή ιζ”9 διάτ· prius reus per suam confessionem, aut testium
τού μζ9 τίτ. τού θ9 βιβλίου τού κώδικος Ιστι κεφ. νζ"9 interrogationem sive tormenta ita convictus sit, ut
τού να9 τίτ. τού ξ9 βιβλίου λέγον, μή προχείρως vi χ sibi ipsi adversari possit. Caeterum praesens
6 αρχών κεφαλικήν τιμωρίαν έκφερέτω εί μή πρώ- cap. etiam ad thema 7, cap. 1, tit. 50, lib. LX,
τον 6 έναγάμενος διά τής οίκείας δμολογίας, ή διά interpretare.
τής τών μαρτύρων έρωτήσεως ήτοι τών βασάνων ούτως έλεγχθή, ώστε σχεδέν μηδέ έαυτψ δύνασθαι. Πλήν
καί xb παρέν κεφ. προς xb ζ9 θέμα τού α9 κεφ. τού ν9 τίτ. τού ξ9 βιβλίου έρμήνευσεν.
Κείμενον. Και βιβλίον ι9, τίτ. ιε9, διάτ. α9, βτι "Εξ- D Textui . Et lib. 10, tit. 15, COnlt. 1. Licet
εστιν έκάστφ, κ. τ. λ., usque ad περί Μανιχαίων νο- unicuique, etc., usque ad profligatur, tit pag,
μοτηθέντα. Supra pag. 290, 291. 290, 291.
Σχόλιον. *H α9 διάτ. τού ιε9 τίτ. τού ι9 βιβλίου ScholiUfU. Const· 1, tit» 15, lib. X, Cod. est
Ιστι κεφ. ιγ9 τού ζ9 τίτ. του ν^9 βιβλίου τών Βασιλι- cap. 43, tit. 7, lib. Basii. LVI, quod SIC ait : Ut In
κών, ουτω λέγον. Μηδείς έπιδιδότω δεήσεις έφ φ τε suisaut alienislocis thesaurum quaerere permitta-
έπιτραφήναι έν Ιδίοις τόποις ή Ιν άλλοτρίοις άναζη- tur,nemo preces offerto. Neque tanquam ipse, vel
τεΐν θησαυρόν, μήτε ώς εύρών αυτές θησαυρόν, μήτε tanquam alius quispiam thesaurum invenerit,
ώς έτέρου τινές εύρόντος διδάτω δεήσεις ( εί μέν γάρ [quisquam] Supplicato. Nam si quidem In SUIS lo-
έν Ιδίοις τόποις τις χωρίς πάσης μυσαρας θυσίας, ή cis, sive nullo scelerato sacrificio aut alia quapiam
άλλης τινδς τέχνης νάμόις άπηγορευμένοις εύρη arte legibus vetita thesaurum (id est, conditas ab
θησαυρέν, τούτ9 Ιστι χρήματα άποτεθέντα παρά τινων aliquibus peCUDtas [longo] tempore ignoratas) in-
ήγνοήμίνα τφ χρόνψ, κεχρήσθαι τοίς εύρεθετσιν venerit, inventis libere fruitor : neque ulliDei be*
if 15 PHOTII PATRIARCHAE CP. 1116
neficium ad illuni calumniandum convertunto. A άδεώς, καί μη τήν του θεού φιλοτιμίαν είς την κατ’
Postquam vero hoc lege concessum est, super- αυτού συκοφαντίαν πρεπέτωσάν τινες. * Επειδή τοί-
fluum fuerit de eo preces offerre : quippe cum νυν τούτο νόμψ έπιτέτραπται, και περιττόν έστι
princeps omnium preces praevenerit. In alieno δεήσεις έηιδιδόναι περί τούτου, ώς του βασιλέας
ρΟΓΓΟ loco, neque invito neque |nonj volente aut τάς πάντων δεήσεις προφθάνοντες. ’Εν άλλοτρίφ δε
ignorante domino, quisquam thesaurum quaerere τόπψ μηδε άχοντος, μήδε βουλομένου τού δεσπότου,
audeto : sed sive preces obtulerit, sive non obla- ή άγνοούντος αολμάτω τις άναζητεΤν θησαυρόν, άλλά
iis precibus contra hanc legem iu alieno loco είτε δέησιν έπιδεδωχως, είτε και χωρίς δεήσ'ως
scrutando thesaurum invenerit : inventa ad loci έρευνήσας παρά τούτον τον νόμον εύρη τις έν *>λο·
dominum pertinento : inventor autem tanquam τρίψ τόπψ θησαυρόν, διαφερέτω μεν τώ δεσπότη
qui legem temeraverit, vehementer punitor, τού τόπου τά εύρεθέντα, δ δε ευρών ώς παραβάς ών
Quod si cum neque quaBSisset, r.eque preces ob- νόμον σφοδρώς τιμωρείσθω. ’Εάν δέ ούδέ ζητήσας,
tulisset, sed dum forte araret, aliasve alienam ούδε δεήσεις έπιδεδωκώς, άλλα kv τφ τυχόν άροτριφι
terram coleret, non perscrutandi studio in alieno την γην η άλλως πώς γεωργών την άλλοτρίαν γην
loco aliquis thesaurum repererit : inventorum ού κατά σπουδήν Ερευνών εύρη τις έν άλλοτρίφ τόπψ
dimidium ipse lucrator, alterum vero loci domino B θησαυρόν, το* μεν ήιχισυ των εύρεθέντων αυτός κερ-
datO. Quaeras etiam iib. Basii. XV, tit. 1, cap.67, δαινέτω, τό δε ήμισυ διδότω τφ δεσπότη τού τόπου.
COOSt. 1, tit. 7, lib. 1 cod. est cap. 23, tit. 54, Ζητεί καί βιβλίον χών Βασιλικών ιε*, τίτ. α’, κεφ. ξ\
lib. Basii. LX, quod expresse habet, Ut scriptum ή α* διάτ. τού ζ’ τίτ. τού α* βιβλίου τού κώδικος,
est. Const. 2 ejusdem tit. et lib. est cap. 24, Ιστι κεφ. κγ’ τού νδ’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου χών Βασι-
ejusdem tit. et lib. Basii., quod sic habet, ut in λικών ούτως Ιχον βητώς, ώς kYpa^n. ’Β β’διάτ.
Compendio propositum est. Const. 3 est cap. 25, τού αύτόύ τίτ. κα\ βιβλίου Ιστι κεφ. κβ* τού αυτού
quod sic habet : Qui sanctum baptisma prodit, ‘τίτ. καί βιβλίου των Βασιλικών, ούτως Ιχον ώς συν·
testimonium non dicit, neque testamentum fa- ωψίσθη. 'Β γ’ διάτ. Ιστι κεφ. κε* ούτως Ιχον · 'ο
cit, neque ulli in haereditate succedit. Apostata προδιδούς τό άγιον βάπτισμα ού μαρτυρεί, ούχι
enim habetur. Animadverte igitur, id quod in διατίθεται, ούτε άλλον διαδέχεται, Αποστάτης γάρ
textu positum est, ne [videlicet] istiusmodi cum νοείται. Πρόσχες ούν ότι τό κείμενον έν τφ πλάτιι
hominibus conversentur, et, ne ipsi poenitentiae περί τού μη συναναστρέφεσθαι τούς τοιούτους, καί
tempus habeant, non esse additum in Basii., s«d περί τού μή Ιχειν αυτούς καιρόν μετάνοιας, ού
tanquam ab humanitate alienum, expulsum. Ita- προσεχέθη kv τοΤς Βασιλικούς, άλλ’ έδιώχθη ώς Αφιλα,
que propter haec etiam Basii, architecto suntc ανθρωπόχερον, εύχαρισχέο* ούν τφ συνθεμένψ τα
agendae gratiae. Novella Justiniani 37, quae de Βασιλικά, και διά τούτο, ή λζ’ Ιουστινιάνειος νεαρά
Ecclesiis Africanis [tractat], non est inserta ή περί τών Εκκλησιών ’Αφρικής ού κατεστρώθη
Basii. Const. 4 memorati 7 tit. lib. 1 cod. est είς τά Βΐσιλικά. 'B 3’ διάτ. τού διαληφθέντος ζ’ τίτ.
cap. 26, dicti 54 tit. lib. LX, quod sic habet, Ut τού α* βιβλίου τού κώδικος, Ιστι κεφ. τού βη-
in compendio propositum est. Const. 5 est cap. θέντος νδ’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου ούτως Ιχον ώς συν-
27 ejusdem tit. et lib. quod eadem recenset, ωψίσθη. 'Β ε’ διάτ. Ιστι κεφ. κζ’ τού αυτού τίτ.
Const. 6 est cap. 28 illius tit. quod similiter ju- καί βιβλίού τά αυτά διεξιόν, καί ή ζ"· διάτ. Ιστι
bet. κεφ. κη’ τού τοιούτου τίτ. δμοίως πκρακελευόμενον.
Texlus. Lib. I tit. 9, const. 18 : Judaeus, etc., Κείμενον. Βιβλίον α’, τίτ. θ’, διάτ. ιη\ ’ίουδαΤος,
usque ad cantharidas dederit, ut pag. 767. *. τ. λ., asque ad ή μανδρογοραν, ή κανθαρί-
δας.
5c/zo//um.Const.l8 tit.9 lib.l cod.estcap.41 tit. Σχόλιον. *B ιη’ διάτ. τού α’ βιβλίου τού κώδικος,
1 lib. I Basii. quod habet, Ut in compendio proposi- Ιστι κεφ. μα’ τού α’ τίτ. τού α’ βιβλίου ούτως Ιχον
tumest: excepto, quod Judaeus capitaliter puniatur, ϋώς συνωψίσθη, άνευ τού κεφαλικώς τιμωρεΤσθαι τον
Id namque in Basii. non est positum. Digest 7, lit.2, ’ίουδαΤον. Τούτο γάρ ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Τλ
lib. IX, dig. est thema 7, lit.3,lib.LX,quod ait : Qui ζ’ διατ. τού β’ τίτ. τού θ’ βιβλίου των διάτ. Ιστι
non occidit, sed mortis causam praestitit (puta, qui θέμα ζ’ τού γ’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου, λέγον ’ο μή φο-
venenum pro medicamento, aut gladium furenti νεύσας, άλλά αιτίαν θανάτου δεδωκώς τή Ιμφάκτουμ,
dedit) in factum, non (autem) lege Aquilia tene- ού τφ Άκουιλίψ ύπόκειται, ώς ό δεδωκώς φάρμαχον
tur digest. 8, est 8 cap. ejusdem tit. et lib. Simi- άντί ίατρείας, ή ξίφος τό μαινομένψ. Τό η’ διάτ.
liter etiam 9 dig. 4, tit. 2, lib. X, dig. est thema Ιστι η’ κεφ. τού αυτού τίτ. καί βιβλίου, ώσαύτως
% cap. 4, tit. 3, lib. XLll,quod sic habet : Excep* καί τό θ’, τό δ’ διάτ.} τού β’ τίτ. τού C βιβλίου τών
tis nominibus reliquae res deducuntur in judicium διάτ. Ιστι θέμα β’ τού δ’ κεφ. τού γ* τίτ. τού μβ'
familiae erciscundae. Mala etiam medicamenta, et βιβλίου ούτως Ιχον ’Εξηρημένων τών ^ρεών τά λοιπά
magici similesque libri : sed judicis officium πράγματα κατάγονται είν τό διαιρούν τη φαμιλί?
est, Ut hnec protiuus corrumpat. Non dividun- τόν κλήρον δικαστήριον, καί τά κακά φάρμακα, χαί
tur autem, quae ex sacrilegio vel peculatu quae- τά μαγικά βιβλία καί τά όμοια, άλλά όφρίκιόν έστι
sita sunt, vel vi, aut aggressura. Animadvertas τού δικαστού παραχρήμα τά τοιαύτα φθείρει ν. (Α
ii 17 NOMOCANON. - TIT. IX, CAP. XXVl. Ιίΐβ
fcatpft δέ tot άπδ Ιεροσυλίας κτηθέντα, ή τά άπδ Α igitur, quod in Dig. scriptum sit, ne magici libri
δήμου κλαπέντα, ή έφέδου. Πρέσχες τοίνυν 8τι έν malaque medicamenta dividantur : Basii. autem illa
μίν τοΤς διγέστοις γέγραπτσι μή διαιρετσθαι τά dividi dicat. Atque illud [quidem] Basil.multo est
μαγικά βιβλία, και τά κατά φάρμακα. *0 δε βασιλι- exactius. Recte enim dividuntur illa', ut qu» in
κδς λέγει διαιρεΐσθαι ταΰτα, καί έστι κατά πολύ dominio fuerint. Ut autem officio judicis combu-
άκριβέστερον τδ του Βασιλ·κού, καί ταΰτα γάρ ώς rantur,alterius rationis 65t : ne (videlicet) ex illis
δεσπέτας γινόμενα, καλώς διαιρούνται. 'Ετέρου δέ aliquibus noceatur. Digest. 35, tit. i, lib. XVIII,
λδγου έστί τδ καίεσθαι αυτά έφρικίψ του δικαστού dig.est thema 3,cap.35, tit. 1, lib. XIX Basil quod
διά τά τδ μή τινας !κ τούτων βλαβήναι. Τδ λε* διάτ. eumdem admodum habet. Digest. 15, tit. 10,
του α* τίτ. του ιη* βιβλίου τών διατ. 2στι θέμα γ’ τού lib. XLVII, dig. est Cap. 15, tit. 21, lib. LX Basii,
λε* κεφ. του a’ τίτ. τού ιθ’ βιβλίου τών Βασιλικών quod eadem dicit, excepto quod constitutionibus
δμοίως 2χον. Τδ ιε’ διάτ. τού ι* τίτ. τού μζ’ βιβλίου teneatur, qui per astrologiam aliainve divinationem
τών διατάξεων, Ιστι κεφ. ιε’ τού κα' τίτ. τού ξ* βι- furem dixerit, qui non erat. Hoc enim in eodem
βλίου τών Βασιλικών τά αυτά λέγον, άνεύ τού δπέ- cap. non est positum, sed in themate 8 ejusdem
κεισθαι ταΤς διατάξεσι τδν δΓ αστρολογίας, ή έτέρας cap. digest. 2, tit. 8, lib. XLVIII, dig. est cap. 3,
μαντείας είπέντα κλέπτην τδν μή δντα. Τούτο γάρ Β tit. 39, lib. LX Basii, quod eadem feredicit, quae in
ουκ Ιτέθη εις τδ αύτδ κεφ. άλλά είς θέμα η’ τού texlll scripta sunt. Addit autem Basii. Ut qui ama-
αύτού κεφ. Τδ β’ διάτ. τού η’ τίτ. τού μη* βιβλίου toria conficiunt, post publicationem bonorum rele-
τών διατ. Ιστι κεφ. γ* τού λθ’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου τών gentur. Quae vero de pigmentario scripta sunt,col-
Βασιλικών τά αυτά σχεδδν λέγον δσα είς τδ κείμε- locata sunt in themate 3 ejusdem cap., quod ait :
vov έγράφησαν. *0 δέ Βασιλικδς προστίθησι τήν μετά Et pigmentarius [etiam] qui temere alicui cicu-
δημεύσεω; έξορίαν κατά τών ποιούντων τά φίλτρα, tam, salamandram, aconitum, pityocampam, bu-
Τά δε γραφέντα περί τού πημενταρίου άνετάχθη- prestim, mandragoram, aut cantharidas dedit,
οαν είς τδ γ’ θέμα τού αύτού γ’ κεφ, λέ^οντος* Και δ πημεντάριος προ πετώ; διδούς τινι κώνειον, ή σαλαμάν-
δραν, ή άκονινον, ή πιτυοκάμπην, ή βούβρωστιν, ή μανδραγόραν, ή κανθαρίδας.
Κείμενον. Αίατ. ιγ’, Ό ποιών θυσίας άπηγορευμέ- TextUS. Digest. 13. Qui vetita, etc., USqUC Oi
νας, κ. τ, λ., usque ad έάν τις ’εκ τούτου τελευ- supplicium infligitur, Utpag . 767.
*ή?η. Scholium. Digest. 13, est ejusdem lib. et tit·
Σχύ)ιον. τδ ιγ’ διάτ. έστι τού αυτού βιβλίου καί cap. 9, quod eadem dicit. Digest. 28, tit. 19, lib.
τίτ. κεφ. θ’ τά αυτά λέγον. Τδ κη’ διάτ. τού ιθ’ τίτ. XLVIII, non 6St positum in Basii. Et dig. 38, tit.
τού μη' βιβλίου ούκ έτεθη είς τά Βασιλικά, καί τδ 19, ejusdem XLVIII lib. dig. est thema 6, Cap. 38,
λη’ διάτ. τού ιθ’ τίτ. τού αυτού μη’ βιβλίου τών tit. 51, lib. LX, quod habet Ut Scriptum est. Le-
διατάξεων, 2στι θέμα ζ* τού λη* κεφ. τού να’ τίτ. gas [vero] etiam canones In cap. 20, tit. 13 prae-
τού ξ* βιβλίου, ούτως εχον ώς άγραφη. ’Ανάγνωθι καί seniis Operis posilOS, quod de apostatis, Saerifl-
τούς κειμένους κανένας έκ τψ κ’ κεφ. τού ιγ’ τίτ. τού caloribus, magis, incantatoribus, astrologis, ma-
παροντος συντάγματος τού διδάσκοντος περί άπο- thematicis, divi QAtoribuS, et amuleta appenden-
στατών, καί θυτών, καί μάγων, καί άστρολέγων, tibus docet,
μαθηματικών, μαντέων, καί περιάπτι»>ν.
κεφαΑ. κζ”. — Περί Ιπισκέπων, ή κληρικών, CAP. XXVI. — De episcopis et clericis} qui
τυπτέντων ή φονευόντων. percutiunt , (lUt OCCldunt .
'Αποστόλων κανών κζ\ ξζ"' · συνδδου α’ και β’ έν Apostolorum canon 27, 65 ; con ilii primi et
τψ ναψ τών 'Αγίων ’Αποστύλων κανών θ' · Βασιλείου secundi in aede Sanctorum Apostolorum [habiti]
κανών ve*. canon 9 ; Basilii canon 55.
Κείμενον. *H β’ διάτ. τού a τίτ. τών Νεαρών Textus. Const. 2, tit. 1 Novellarum, etc., US-
άπαγορεύει μέν τοΤς έπισκέποις, κ. τ.,λ., usque ad ® que ad hominem occidit, ut pag . 770.
καί φονεύσας άνθρωπον.
Σχέλιον, Ή β’ διάτ. τού α’ τίτ. τών Νεαρών 2στι Scholium. Constit. 2 tit. 1 Novellarum, est ΠΟ-
νεαρά Ιουστινιάνειος ρκγ’ κειμένη έν βιβλίψ γ’ τών vella JustinianH23posila[que est] in lib.Basil.III,
Βασιλικών, τίτ. α’, κεφ. κε’, δ καί Ιχει ούτως ώ; tit. 1, cap. 25, quod habet, Ut Significatum est.
Ιδηλώθη. 'o t’ τίτ. τού μζ* βιβλίου τών διατ. καί δ Tit. 10, lib. XLVII Digest. et 35, lib. IX Cod.posili
λε’ τίτ. τού θ’ βιβλίου τού κώδικος, καί δ λζ’ έτέθησαν sunt in tit. 21, lib. Basii. LX, ab ipSO initio, Cujus
είς τδν κα’ τίτ. τού ξ’ βιβλίου τών Βασιλικών ’Απ* multa cap. quaere. Tit. 1 lib. XLVIII digest. positus
αυτής αρχής καί ζήτει διάφορα τούτου κεφ. ‘Ο α' τίτ. 6St in lib. LX, tit. 31, Cap. 1, et deinceps. Tit. 16
τού μη* βιβλίου τών διατάξεων έτέθη είς τδ ξ’ βιβλίον, lib. IX cod. positus est in lib. LX,tit. 39, Cap. 1 3 et
τίτ. λγ’, κεφ. α’, καί έφ* έξης. 'ο ιζ"' τίτ. τού θ’ βι- deinceps.Ex his igitur lib. et tit· diversa cap. lege,
βλίου τού κώδικος κεΐται είς βιβλίον ξ’ καί τίτ, λθ* Ac [lege etiam J 8 canonera sancti Basilii,positam-
κεφ. ιγ* καί έφ’ έξης ’Ανάγνωθι ούν άπδ τούτων τών que in eo de homicidis novellam imperatoris dom-
β:βλ. τίτ. καί κεφ. διάφορά, καί τδν η’ κανένα τού niManuelisComneni.Dig6St.5,tit.l9,lib. XLVIII 6St
Αγίου Βασιλείου, καί τήν έν αύτψ τεθεΤραν περί tbeina 2, cap. 5, tit· 51, lib. LX; quod expresse
1 1 19 PHOTII PATRIARCHAE CP. 1120
eadetn dicit. Digest. 41, est thema 3, cap. ΙΙ,Αφονεων νεαρδν τού βασιλέως κυρίου Μανουήλ τοϋ
ejusdem 51, tit. quod omnino eadem narrat. Κομνηνοΰ. T6 t διάτ. τού ιθ’ τίτ. του μη1 βιβλίον,
Ιστι θέμα β' τού t’ χεφ. τού να* τίτ· τού ξ* βιβλίου τά αυτά λέγον ($ητώς. Το δέ ια' διάτ* Ιστι Θέμα γ’ του
ια' χεφ. τού αυτού να* τίτ. τά αύτά διεξιδν άπαραλλαχτως.
CAP. XVII. — De episcopis et clericis , qui ΚΕΦΑΛ. KZ\ — Περί έπισκόπων, καί κλτφιχών
alea ludunt , inebriantur , spectacula visunt9 se - χυβευόντων, η μεθυσκομένων, $ θεχις παραβιλ-
pulcra violant , furantur , pejerant , fenerantur, λόντων , τυμβωρυχούντων , κλεπτόντων , έπιορ-
semisses [usuras] capiunt , aut aliud sibi turpe χουντών , τοκιζόντων fi λχμβανόντων ίιμιολίις,
lucrum excogitant. fi έτερον αίσχρδν έχυτοΤς έπινοούντων κέρ-
δος.
Apostolorum canon 25, 42, 43, 44 ; concilii * Αποστόλων κανών κε*, μβ’, μγ’, μδ* * συνόδου Νι-
NicfiBni canon 17 ) Laodiceni canon 4, 54 \ Car- χαίας κανών ιζ* της έν Αχοδικείφ κανών δ*, νδ* της
thaginensis canon 5, 16 ; concilii sexti caoon 10, έν Καρθαγένν^ κανών ε', ιζ” * συνόδου ζ” κανών ι’,
23, 24, 50, 51 j concilii Nicaeni secundi canon χγ*, χδ*, V*, να* * συνόδου Νίκαιας το β* κανών δ’* Βα-
4; Basilii canon 14, 17, 29. σιλείου κανών ιδ’, ιζ’, κθ*.
TeXtUS. Const. 34 tit. 4 lib. 1 cod. Episcopus, ® Κείμενον. Έ λδ* διάτ. τού δ* τίτ· τού α* βιβλίου
etc., usque ad imminuant, Ut pag. 298, 299. τού κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., usque ad έπιδειχνυμέ-
νης έλαττούν τον χρόνον. Supra pag. 298.
Scholium . Const. 34 tit. 4 lib. 1 cod. non est Σχόλιον. Ή λδ* διάτ. τού δ* τίτ. τού α* βιβλίο»
posita in Basii. Constit. 2 tit. 1 Novellarum est τού κώδικος ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή δε β* διάτ,
novella Justiniani 123, posita [que est] in lib. III τού α* τίτ. των Νεαρών έστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος
Basii, tit. 1, cap. 2, quod complectitur quaecun- ρκγ’ κείμενη έν βιβλίψ γ* των Βασιλικών τίτ. ι
que in textu comprehensa sunt. κεφ* κβ*, διαλαμβάνοντι δσα είς τδ κείμενον διελήφθη·
σαν.
TextUS. Non modo pejerare, etc., usque ad Κείμενον, Ου μόνον έπιορκεΐν κωλύεται κληριχδς,
dictum videtur, Ut pag. 298, 299. κ. τ, λ., usque ad ύπερθεσεως έπί τών βοναφίδι άγω-
γών, Supra pag. 298, 299.
Scholiutn . Constit. 25 tit. 3 lib. 1 cod. non est Σχόλιον. *H κε* διάτ. τού γ’ τίτ. τού α* βιβλίο»
excepta in Basii. Const. 3 tit. 12 lib. 1 cod. est τού κώδικος ούκ έζεληφθη είς τά Βασιλικά. Ή
cap. llt tit .1 , lib. V Basii quod insertum est inter- γ* διάτ. τού ιβ* τίτ. τού α’ βιβλίου τού κώβικος έστι
pretationi cap. 2, tit. 5, praesentis operis. quod nihil q χειρ, ια* τού a' τίτ. τού t βιβλίου τών Βασιλικών,
de jurejurando tractans lege. Const. 6 ejusdem lib. δπερ χατεστρώθη είς την έρμηνείαν τού β* χεφ. το»
et tit. cod, est thema ult. cap. 13, tit. 1 , lib.v Basii, e' τίτ. τού παρόντος συντάγματος. Καί άνάγνωθι
nihilque de jurejurando tractat. Quaerendum est τούτο μηδέν περί όρκου διχλαμβχνον. *H ζ"1 διάτ.
igituran episcopi et clerici conceptis verbis jurare τού αύτού βιβλίου xat τίτ· τού κωδικός θέμα ούσ*
debeant. Et existimo, quod postquam quae capita ex τελευταΤον τού ιγ* κεφ. τού α* τίτ. τού ε* βιβλίου τών
codicibus excerpta et in Basii. posita sunt, quorum Βασιλικών, ούδέν τι περί όρκου διαλαμβάνει. Ζητη-
etiam Photius in textu mentionem fecit, omnino τέον ούν εί όφείλουσιν ol έπίσκοποι καί οΐ κληρικοί
jurisjurandl non meminerunt, prorsus vetitum Sit όρκους διδόναι σωματικούς, καί νομίζω ότι έπειτα
ne episcopus aut clericus juret. Idcirco enim etiam άπδ τών κωδίκων έκληφθέντα κεφ, καί τεθέντα ile
pro concepto jurejurando adinventa scripta [cau- τά Βασιλικά, περί ών καί δ Φώτιος μνείαν είς ώ
tioj eSt, quSB et confessionis locum obtineat, et κείμενον έποίησεν, ού μέμνηνται δλω; όρκων. ’Εχω-
quod conceptum jusjurandum praestiturum erat λύθη τδ όμνύειν όλως έπίσχοπον ζ κληρικόν. Αιά γάρ
adimpleat. Lectores itaque conceptis verbis ju- τούτο καί αντί σωματικού δρκυυ, έπενοήθη ή ’εγγρχφή
rare perperam coguntur. Οκχταθέσεως τόπον έπέχυυσα, καί άναπλτ,ρούσα όσα δ
σωματικός όρκος ποήσαι έμελλε. Οΐ γούν άναγνώσται καλώς άναγκάζονται όρκους συματικους διδόναι, χληρι*^
γάρ είσιν.
TextUS. Atqui const. 3 tit. 2 Novellarum, etc., Κείμενον. *A μέλει καί fi γ* διάτ · τού β’ τίτ. τών
usque ad ejusve aestimatio, ut pag. 299. Νεαρών έπί ληγάτων ευσεβών, κ. τ. λ., usque ad
δίδοται τδ πράγμα, ή ή διχτίμησις αυτού. Supra
pag. 299.
Scholium. Const. 3 tit.2 Novellarum, est novella Σχόλιον. *B γ’ διάτ· τού β' τίτ. τών Νεαρών, Ιση
Justiniani 131, posita [que est] in lib.Basil. yvtit . 3, νεαρά ιουστινιάνειος ρλα*, κείμενη έν βιβλίφ τών
cap. 9, quod insertum est scholio cap. 1, tit. 2, Βασιλικών t\ τίτ. γ*, χεφ. θ’ καταστρωθέντι εις σχό·
praesentis operis circa initium. Gratias igitur age λαιον τού α* χεφ. τού β* τίτ. τού παρόντος σ»ντά-
p&triarchae Photio ,qui recte interpretatus est epi- γματος περί τάς άρχάς. Εύχαριστησον ούν τψ πα-
scopos et clericos «Unquam id quod interesl,usu· *Ρι®ΡχΑ Φωτιψ καλώς έρμηνιύσαντι άπαιτεΤν ώς
ΓΕ8 exigere. Tit. 2 lib. Vi cod. positus est in lib. διαφέρον τοκους, τους έπισκοπους, χκ* τους κληρι·
Rasil. lfX, tit, 6, cap. I8,tc quaeras varia hujas #©ύς. Ό β' τιτ. τού ζ” βιβλίου τού κώδικος έτέθη ε(ς
1121 NOMOCANON. - TIT. IX, CAP. XXVII. ilii
βιβλίον των Βισιλικών ξ9 τίτ.' ζ"’ κεφ. ιη9 και ζήτει A Cap. de furtis et furibus. Tll. 2 lib. XLVll dig.
διάφορα τούτου κεφ. περί κλοπών καί κλεπτών, ’0 positus est in lib. Bssil. LX, tii· 12, Cftp.1 ,ac dein-
δέ β’ τίτ. του μζ9 βιβλίου τών διατ. έτέθη εις βιβλίον ceps quaeras cap. 2, 3, 4, 5, quae expresse eadem
τών Βασιλικών ξ9 τίτ. ιβ’ κεφ. α9, και έφ9 έξης ζήτει dicunt quae in textu scripta sunt. Sed quaeras etiam
κεφ. β\ γ*ν δ’, ε9, τα αύτά Αέγοντα βητώς δαα και alia ejusdem tit. cap. quae de nec manifesto et
«U τδ κείμενον έγράφησαν. Ζήτει δέ καί έτερον manifesto furto docent, ac dicas, quod tametsi hi
κεφ. τοΰ αυτού τίτ. διδάσκον τά περ\ αφανούς κλο- tituli sacerdotum furum non meminerint, atta-
πής καί φανεράς, και είπε δτι κίν Ιερωμένων κλε- ΠΙΘΟ quia ex quibus legibus Conveniantur, neque
πτών ού μέμνηνται οι τοιούτοι τίτ. 9Αλλ9 έπεί άφ9 >ΘΓΟ privilegium his datum Sit, Π6 de furto COn-
ών νομίμων ένάγονται ol λαϊκοί, έξ αυτών καί ol venire possint : necessario communi de furtis
κληρικοί ένάγονται, προνόμια δε ούκ έδόθη τούτοις jure et ipsi Constringentur,
άπδ κλοπής μή ένάγεσθαι έξ Ανάγκης τψ κοινψ νομίμψ τψ περί τής κλοπής καί αυτοί συεφιγ^θ/,αονται.
Κείμενον. Ό δέ άπδ έμπρησμού ή ναυαγίου λαμ- Textus . Qui ex incendio aot naufragio, etc.f
βάνων έξωθεν, κ. τ. λΜ usque ad ώς βιβλίον γ9 τίτ. usque ad tit. 2, digest. 26, ut pag . 300.
β9, διάτ. α9, 8' και ς“9, supra pag. 299. Β Scholium. Constit. 48 tit. 2 lib. vi cod. est
Σχολιον. ’Β ιη9 διάτ. τού β* τίτ. τού ζ "* βιβλίου cap.35, tit. 6, lib. lx Basii., quod sic dicit: Si quis
τού κώδικος Ιατι θέαα λε' τού ζ"9 τίτ. τηύ ξ9 βιβ. ex incendio vel naufragio quid piam abstulerit aut
τών βασιλικών ούτω λέγ ον. 9Εάν τις άπδ έμπρησμού i mminuerit, intra definitum annum praeter pcenam
ή νχυαγιου άφέληται τι, ή μείωση έντδς ένιαυτού olim Statutam, in quadruplum,p0St annum in sim-
ώρισμένου είς τδ τετραπλοΰν καρέχεται. Μετά δέ τδν pium tenetur. Ut autem fisco etiam quadruplum
ένι αυτδν είς τδ άπλούν πρδς τη ήδη ώρισμένη ποινή, detur.quomodo (id) in cod. comprehendatur, non
T b δέ δίδοαθαι και τψ φίσκω ήγουν τψ δημοαίψ τδ τε- positum est in Basii. Dicunt ergo nonnulli idcirco
τραπλοδν καθώς έν τψ κώδικι περ·είχετο, ού προσ- fiscum quadruplum non exigere. Verum, quomodo
ετέθηέντψ Βασιλικψ. Αέγουοι γούν τι νες διά τούτο mihi videtur, inde quod Basii, dicit eum qui ita
μή άπαιτεΤσθαι παρά τού δημοσίου τδ τετραπλοΰν. peccari I, eum quadruplo etiam Statutae ρ(ΒΠ9Β ob-
’Κμοί δέ δοκεΐ 8τι άπδ τού είπετν τον Βασιλικόν noxium esserconstituitur etiam fiscuin quadruplum
Ινοχον είναι τδν ούτως ήμαρτηκδτα συν τψ τετραπλψ exigere posse. Ait vero et 31 cap.tit.39lib. L, haec :
και τή ώρισμένη ποινή, παρίσταται δύνασθαι καί Qui rapit,aut dolo lucrum percipit ex naufragio, in
τδν δημόσιον άπαιτεϊν τδ τετραπλούν. Φησί δέ χαίβ quantum tenetur ei qui damno affectus est, tantum*
τδ λα9 κεφ. τού γ9 τίτ. τού νγ9 Βιβλίου ταύτα · 90 άρ- dem etiam fisco dat.Porro lit.9,lib.XLVII Dg.pOSI-
πάζων ή κατά δόλου κερδαίνων έκ ναυαγίου, είς tUS est in tit.20,lib.LX Basii. Qui complectitur tra-
βσον ύπδχειται τψ ζημιωθέντι, τοσούτον και τψ ctatum eorum quae ex incendio et ruina subripiun-
δημοσίψ δίδωσιν. 9o δέ θ9 τίτ. τού μζ9 βιβλίου τών tur. Dicit autem fiois cap. 1 ejusdem tit. competere
διατ. έτέθη είς τιτ. κ’ τού ξ9 βιβλίου τών Βασιλικών supra pecuniariam poenam etiam actionem crimi-
διαλαμβάνοντα περί τών άφαιρουμένων άπδ έμπρη· nalem. Atque est hoc speciale in iis qui ex incen-
σμού καί καταπτώσεως. Λέγει δέ τδ τέλος τού dio, ruina, naufragio [quid] rapiunt. Puniunturenim
a κεφ. τού χύτου τίτ. άρμδζειν έπέχεινα τής χρήμα- tum pecuniarie.tum criminaliter: quod in aliis de-
τικής ποινής, καί έγκληματικήν έπεξέλευσιν. Καί lictis non iit, quemadmodum dicit digest. 7, tit. 9,
έστ; τούτο ίδικδν είς τούς αρπάζοντας άπδ έμπρη- lib.XLVII dig.quod ipsum est thema 2, cap. 57, tit.
σμού, καί καταπτώσεως και ναυαγίου. Τιμωρούνται 12, lib. LX Basii, qood habet, Ut in compendio
γάρ και χρηματικώς καί έγκληματικώς δπερ έπί propositum est. Neque enim injurius aut fur,sicri·
τών άλλων Αμαρτημάτων ούκ εστι. Καί φησί τδ minali actione impetitus punitus sit,pcenam pecu-
νζ9 διάτ. τού θ9 τίτ, τού μζ9 βιβλίου τών διατ. δ έστι niariam dat. Sane dig. 93, tit. 2, lib. XLVII dig non
θέμα β9 τού νζ9 κεφ. τού ιβ9 τιτ. τού ξ9 βιβλίου τών est positum in Basii. Nola tamen, quod quando
Βασιλικών ούτως έχον ώς συνωψίαθη. 9 Εάν γάρ δ u criminaliter de delicto actio mota fueritjn crimen
υβριστής, ή δ κλέπτης έγκληματικώς έκλυσθείς τι- subscriptiones dentur. Tit. 2 lib. III dig. est lib.
μωρηθή, ποινήν ού δίδωσι χρηματικήν. Τδ μέντοι Basii. XXI, tit. 2, qui docet quibus modis infamia
4γ9 διάτ. τού β9 τίτ. τού μζ9 βιβλίου τών διατάξεων ούκ irrogetur, ac lege thema 3, cap. 1, quod dicit :
έτέθη είς τά Βασιλικά. Εημείωσαι δέ δτι δταν ’εγκλη- Infamis 6St, qui SUO nomine furti, VI bonorum
ματικώ; κινηθή ή άπδ αμαρτήματος Αγωγή δίδονται raptorum, injuriarum, de dolo (malo) damnatus,
καί έγγραφαι. 9o β9 τίτ. τού γ9 βιβλίου τών διατ. aut nondum lite contestata super his actionibus
έστι βιβλίον τών Βασιλικών καί τίτ. β9 διδάσκων έκ datis pecuniis pactus fuerit,
ποίων τρόπων έπάγεται άτιμία. Καί άνοίγνωθι θέμα γ9
τού α9 κεφ. λέγον νΑτιμός έστι καί δ ίδίψ όνόματι κατακριθεΐς τή περί κλοπής άγογή, ή τή περί Αρπαγής
πραγμάτων, καί τή περί ύβρεως άγωγη, καί τή περί δόλου ή συμφωνήσας υπέρ τών τοιούτων Αγωγών, καέ
χρήματα δούς μήπω προκατάρξεως γενομένης.
Κείμενον. Περί τυμβωρύχων γενικώς διαλαμβά- TextUS . De Sepulcrorum violatoribus, etC·, U8·
νει δ ιβ9 τίτ. τού μζ9 βιβλίου, κ τ. λ., usque ad que ad const. 3 [traditur], ut pag. 300.
τού κώδικος τίτ. δ9 διάτ. γ9, ξζ"9. Suprt pag. 500.
1123 PHOTlI PATRIARCHAE CP. 1124
Scholium. Tit. 12 lib. xlvh dig. esi tit. 23,
lib. lx Basii, qui de violatione monumentorum,
sive corporum sepultura traditorum docet. Dicit
autem ejusdem tit. cap.8 : Sepulcri violati crimen
ad legem |Juliam]de vi publica refertur.Competit
vero etiam [actio] pecuniaria.Verum poenae quan-
titas in Basii. non est transsumpta.Cap [autem] 1 ,
dicit : Sepulcri violati crimen infamiam irrogat.
Tbema 7 cap. 4, ait : Qui sepulcra violant, et
cadavera spoliant, et armati [id faciant|, capite
plectuntur: si sine armis, usque ad metalli [poe-
nam proceditur.] Gap. 10 dicit : Qui reliquias vel
oasa moverint, et quae deinceps in textu compre-
henduntur. Tit. 7 lib. xi dig. est tit. 1 lib. xlix
Basii, qui de monumentis et sumptibus funerum
docet. Thema [vero] 4 cap. 3 tit. 23 lib. lx, ait :
Reliquiae mortuorum non sunt contrectandae aut
vexandae: sed quae aliqoandiu reconditae fuerint,
eas transferri licet.Cap. 7 ejusdem tit.ail : Monu-
mentum deterius faciendum non est : sed tamen
reliquiis non contactis illud reficere licet. Cap. 7
tit. 1 lib. ix Basii, in fine : Quod si loci dominus
(inquit) citra jussum sacerdolisvel principis ejiciat
ab alio sepultum, aut recondita ossa, actione in-
juriarum convenitur. Et cap. 90 tit 3 ejusdem
lib. dicit : Justa de causa magistratum adire, et
corpus sepultura traditura, in alium locum trans-
ferre,etiamsi commisceri debeat, licet. Et cap. 14:
Nemo, inquit, humanum corpus citra jussionem
imperatoriam in alium locum transferto. Atque
vetus [quidem lex] non est contraria const. 1 .Haec
enim ob justam causam ad decretum magistratus
reliquias transferri permisit.Illa vero justae causae
nosquam meminit, quod citra jussionem imperato-
riam illas transferri non liceat. Tit. 13 lib.xLvui
dig. positas est in tit. 45 lib. lx Basii, cujus 2
cap. ait : [Lex Julia] peculatus movetur adversus
' eum qni ex [locis] sacris, aut religiosis, etc.
[quidpiam] subripuerit. Cap. 4 dicit : | Lege Julia]
peculatus tenetur qui sacra ex monumentis aut
pecunias capit, aut [etiam] quod donatum esi Deo.
Const. 5 tit. 19 lib. ix cod. posita est in cap. 12,
iit. 23, lib. lx, et lege 11, 12, 13 et 14 cap. que
eadem dicunt, quse in compendio proposita.Const.
3 tit. 4 lib. icod. est cap. 26, tit. 17, lib. vn Basii.,
quod etiam legas insertum interpretationi cap. 25 j
praesentis 9 tit. Hac [autem) cum ita [sese] ha-
beant, notabis, quod sepulcri violati lege teneantur,
qui corpora defunctorum plenis justis sepulta,
citra imperatoriam episcopalemve jussionem vel
magistratus decretum removerint· Verum magis-
tratuscitrajustam causam illorum tralationem per-
mittere nequeunt: sed imperator et episcopi illam
indistincte permittere possunt. Qui ergo dicunt,
citra prajudicium illam a quocunque fieri, modo
turpis lucri causa non subsit: quomodo mihi vide-
tur, male dicunt. Propterea enim quidam vene-
randa sancti Mocii capsa prafectus curo cilra
istiusmodi permissionem reliquias transposuis-
A Σχόλιον. ’0 ιβ* x(x. χού μζ’ βιβλίου χών & αχ. Εστι
χίχ. κγ’ χού ζ’ βιβλίου χώ# Βασιλικών περ» χχχαφθο-
ρας μνήματος, ήτοι τών Ενχαφείων λειψάνων διδά-
σκιάν. Φησί δέ χδ όγδοον κεφ. τού αυτού χίχ. χδ Εγ-
κλημα τής χυμβωρυχίας ύπδ χδν περί βίας δημόσιον
άναφέρεχαι νόμον. 'Αρμόζει δε και χρηματικούς. *Η
ποσότης δε τη; ποινής ούκ Εξελήφθη είς τα Βασι-
λικά. Τό α’ κεφ. φησί χδ τής χυμβωρυχίας Εγκλημα
άχιμίαν Επιφέρει. Τδ ζ1 θέμα χού δ’ κεφ. φησίν (Λ
χυμβωρυχούνχες, καί γυμνοΰνχες τα τών χαλευχών-
χων σώματα, εΐ μεν μετά δπλων χεφαλικώς χιμω-
ρούνχαι, εΐ δε χωρίς δπλων μέχρι μετάλλου. Τδ
ι* κεφ. λέγει ο! χά λείψανα, ή χά όσχά μετακινοϋντες,
καί Εφ’ Εξής δσα χψ κειμένψ περιέχονχαι. ’Ο ζ* xit.
χού ια’ βιβλίου χών διαχ. εστι χίτ. α* χού νθ* βιβλίου
^τών Βασιλικών διδάσκων περί μνημάτων και δαπά-
νης χών κηδειών. Τδ δ’ Θέμα χού γ* χεφ. χού κγ* χίε.
χού ξ* βιβλίου φησίν · Ου δε! χά λείψανα χών χεΑιυ-
χώνχων ψηλαφάσθαι ή σκύλλεσθαι. Τά δε προσκζί-
ρως άποχεθενχα μεχαφέρειν εζεστι. Τδ ζ* κεφ. χού
αυτού χίχ. φησί, χείρον ου δεΤ το μνήμα γίνεσθαι,
φιλοκαλεΤν μέ*χοι χύτψ εζεσχι μή Εφχπτομένων τών
λειψάνων. Τδ ζ* κεφ. χού α* χίχ. τού ιβ* βιβλίου χών
Βασιλικών περί χδ τέλος φηεί. 'Εάν δε δ τού τόπο»
δεσπότης παρά κέλευσιν Ιερέως, ή κέλευα ιν βασιλέως
εκβάλλη χδν Εξ άλλου χαφέντχ ή τά τεθένχα όστέε,
Ενάγεται χη περί ύβρεως άγωγή. Και κεφ. α* χου
γ' χίχ. χου αυτού βιβλίου λε'γει · ^Εξεσχιν Εξ εύλογου
αίτίας προσιέναι χψ άρχονχι, και μεχαφέρειν είς
Ετερον τόπον χδ άποκείμενον λείψανον παρενοχλού-
, μενον* Καί κεφ. ιδ’ φησί * Μηδεις ανθρώπινον σώμε
χωρίς κελεύσεως Βασιλικής είς Ετερον τόπον μετά-
φερέτω, καί τδ παρδν ούκ εστιν Εναντίον χή α’ διάτ.
Εκείνη γάρ άπδ εολόγου αΐχίας Επέχρεψε μεταφέρε-
σθαι χά λείψανα κατά διάγνωσιν χών άρχόντων.
λύτη δε μηδαμού μνημονεύουσα εύλόγου αίτίας, δτι
χορίς κελεύσεως Βασιλικής ούκ Εξεσχιν αύχά μεχχ-
φέρειν. ’Ο ιγ’ χίχ. χού μη* βιβλίου χών διαχ. Εχέθη
είς χίχ. με’ χού ξ* βιβλίου χών Βασιλικών. Φησι χδ
β’ κεφ. δ δεπεκουλάχους κινείται κατά χού άφελομένου
Εκ χών Ιερών, ή χών μνηαειων, και τά Εξής. Τδ
δ’ κεφ. λέγει τψ δεπεχουλάχψ ύπόκειχαι, και δ Ιερά
Εκ μνήμείαυν ή χρήματα λαμβάνουν, ή τψ δωρηθεν
τψ θεώ. ’Η ε’ διάτ. χού ιθ’ χίχ. χού Θ* βιβλίου τού
κώδικος Εχέθη εις κεφ. ιβ’ τόΰ κγ’ χίχ. τού ξ’ βιβλίου,
(καΙ άνάγνουθι χδ ια’, ιβ’, ιγ’ καί ιδ* χεφ. τά αυτά
λέγοντα 8σα συνωψίσθησαν. Ή γ’ διάχ. χού δ* χίχ.
χου α’ βιβλίου τού κώδικος Εστι χεφ. κζ“# τού ιζ* χίχ.
χού ζ’ βιβλίου χών Βασιλικών, θ καί άνάγνουθι κάτι-
σχρωθεν εις χήν Ερμηνείαν χού κε’ κεφ. χού παρόν-
τος θ* χίχ. τούτων ούτως Εχόνχων, σημείωσαι δχι τψ
περί χυμβωρυχίας νόμψ Ενέχονται και οΙ χωρίς
κελεύσεως βασιλικής, ή Επισκοπικής, ή διαγνώσεος
αρχοντικής μετακινούνχες λείψανα χεθνεώχων μετά
τελείας δσίας χαφέντα. Πλήν οΐ μέν άρχοντες χωρίς
εύλόγου αίτίας ού δύνανχαι Επιχρέπειν χήν τούτων
μεχάθεσιν. Ο βασιλεύς δδ και οΐ Επίσκοποι δύνανχαι
χαύχην άδιασχίκχως Επιχρέπειν. 01 γουν λέγοντες
άπροκριμχχίστως ταύτην γίνεσθχι παρά τού βουλο·
1126 toOMOCANON. - Tlf. it, CAt>. XXVlII-XXt*. i 126
μενού ' μή προκειμένη; αιτίας αίσχροκερδο·ΐ<, κακώς Α set, per Synodum a praefectura dojeclUS est, et
λεγουσι, ώς έμοί δοκεΤ. Δια γάρ τούτο καί τις καθ- depositus,
ηγούμενος εξεβλήθη συνοδικώ; άπύ της ήγουμενείας
καί καθηρέθη.
ΚΕΦΛΛ. ΚΗ\ — Περί των βδελυσσομένων τον CAP. XXVIII. — De his qui matrimonium ,
γάμον, ή τον οίνον, ή τά κρέα. vinum, aut carnes abominantur .
'Αποστόλων κανών να’ νγ’, ξ^ · συνόδου 'Αγκυρας Apostolorum canon 51, 53, 66; concilii Ancy-
κανών ιδ’ · συνόδου ζ"* κανών ιγ’, λ’. rani canon 14 ; concilii sexti canon 13, 30.
ΚΕΦΑΛ. Κθ’. — Περί τών έπιτετραμμένων ή CAP. XXIX. — De permissis aut prohibitis
κεχωλυμένων γάμων, καί περί τού έρωτάαθχι nuptiis , et quod lectores puberes facti interro -
τούς ΐνα^νώατας Ιφήβου; γενομένους εί βού- petitur an matrimonium contrahere velint , et
λωνται γαμεΐν, καί περί πχλλακισμού, καί πορ- de Concubinatu , SCOrtutlOne , atque adulterio .
νείας, καί μοιχείας.
'Αποστόλων κανών ιζ’, ιη’, ιθ’, κε’, x£”, συνόδου Apostolorum canon 17, 18, 49, 25, 26; COD-
’Αγκύρας κανών t’ · συνόδου Νεοκαισαρεαίς κανών cilii Ancyrani canon 10 ; concilii Neoc®sariensis
a, 6*, t* · συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιδ’, ιε’· συν- 3 canoni, 9, 10; concilii Chalcedonensi* canon
όδου Καρθαγέννης κανών 飓* · συνόδου ζ”, κανών γ’, 14, 15; concilii Carthaginensis canon 16 ; con-
δ’, ς", ιβ’, ιγ’, οη\ νη’ · Βασιλείου κανών γ*, cilli sexti cauon 3, 4, 6, 12, 13, 48, 58 ; Basilii
ιζΓ’ι 5®’* b Θεοφίλου έκ ,οΰ υπομνηστικού κανών δ’, ε\ canon 3, 6, 16, 69, 70 ; Tbeophili ex COmmoni-
torio canon 4, 5.
Κείμενον. Βιβλίον α’ τού κώδιχος, τίτ. γ’, διάτ. ε’· TextUS. Lib. 1 Cod. tit. 3, COnst. 5. Si quis,
Έάν τις μόνον πειραθτ^, κ. τ. λ., usque ad καί την etc., usque ad fiscus capiet, Iit pag. 782.
ούσίαν αύτών τύ δημόσιον λήψετχι.
Σχόλιον. Ή ε* διάτ. τού γ’ τίτ. τού α’ βιβλ. τού Scholium . Constit. 5 tit. 3 lib. I cod. et COn-
κώδικος, καί ή μδ’ διάτ. του αύτού τίτ. ούκ έτέ- Stit. 44 ejusdem tit. ΠΟΠ Sunt positffi in Basii·
θησαν είς τά Βασιλικά, ούδέ ή ιγ' διάτ. τού α* τίτ. Neque [etiam] constit. 43, tit. 1 Novellarum, qu®
των Νεαρών μέρος ούσα της ’ίουστινιανείου νεαράς, pars est novell® Justiniane® 5. Neque [item]
ουδέ ή α’ διάτ. του αύτού τίτ. των Νεαρών μέρος COnst. 4 ejusdem tit· Novell. qu® pars est novel-
ούσα τής ζ* 'Ιουστινιάνειου νεαράς. C I® Justiniane® 6.
Σημείωσαι περί τών έκπεσόντων τής ίερωσύνης, καί γυνχιξί συνψκησάντων καί τούτων τεκνοποιησάντων,
μή συγχωρουμένων είς κληρονόιιον αυτών κληθήναι, μήθ* δλως δυνασθαι τά τοιαύτά παιδία ή γνήσια
τούτων κληθήναι ή φυσικά, ή καθ’ οίον δήποτε τρόπον περιελθεΐν τινα τών πραγμάτων αυτών πρδς αύτούς,
ή τούς μητροπολίτας αυτών, άλλα τά προσόντα πάντα αύτψ λαμβάνει τας κατ' αύτούς 'Εκκλησίας ή
τούς κλήρους. Τούς δέ τοιούτόν τι τολμώντας μετά την τής Ιερωσύνης γύμνωσιν μή δυναμένους ε*ς τ*
κοσμικόν αξίωμα, ή στρχτείκν άναχθήναι, αλλά Ιδιωτεύοντας πάντα τόν χρόνον. "Οπως δέ σήμερον ου
φυλάττεται τούτο άγνοώ.
Κείμενον. Καί ή β’ διάτ. τού αύτού τίτ., δτι ’Εάν TfXtUS· Constit. 2, ejusdem tit. Sl decurio,
βουλευτής, κ. τ. λ., usque ad και πέντε λίτρας τοΐς etc. , USque ad multatur, tit pag . 783.
πριβάτοις προστιμωμένου.
Σχόλιον. Ή β* διάτ. τού αύτού α’ τίτ. τών Νεαρών Scholium . Const. 2 ejusdem 4 tit. Novellarum
Σστι κεφ. κζ"' τής ρκγ* νεαράς τού βασιλέως Ίου- est cap. 26 novell® Justiniani 1 23, sive cap. 33
στινιανού, ή τοι κεφ. λγ’ τού γ’ βιολ. τών Βασιλικών tit.l lib.III Basil.,quod eadem complectitur qu® in
τά αύτά διαλαμβάνον 8σα συνωψίσθησαν. Λέγει δέ compendio proposita SUnt. Loquitur autem 24 cap.
καί το κδ* κεφ. τής αύτής νεαράς, ήτοι τύ λα’ κεφ. ejusdem novell®, sive 31 cap. ejusdem tit. quin-
τού αύτού τίτ., άλλά μεν καί τύ λβ' περί τού έρω- etiam 32 [cap.] de eo quod ordinandi interrogentur
τάσθαι τούς μέλλοντας χεφοτονετσθχι εί δύνανται an caste vivere possint; et de sacerdotibus nuptias
σωφρονεΐν, καί περί ^αμούντων Ιερωμένων, και δευ- contrahentibus et lectoribus nuptias iterantibus,
τερογαμούντων άναγνα>στών. *Οσα παρά τού πα- qu®CUnque a patriarcha fusius comprehensa sunt,
τριάρχου διελήφθησαν περιφραστικώς. Περί δέ ιών De iis vero qui Deo consecratas [mulieres aut]
άρπαζόντων, ή διαφθε φόντων, ή ύπονοθευόντων τάς rapiunt, aut constuprant, aut corrumpunt, docet
τψ θεψ ανατεθειμένα;, διδάσκει ή αύτή β’ διάτ. τού Ο eadem 2 const. tit. 1 Novellarum, qu® est cap. 63
α’ τίτ. τών Νεαρών ούσα ξγ* κεφ. τής ρκγ' Ίουστινια- novell® Justiniani 123, sive cap. t2 tit. 1 lib. IV
νείου νεαράς, ήτοι κεφ. ιβ' τού α’ τίτ. τού δ’ βιβλ.τών Basii., quod eadem dicit qu® in compendio sunt
Βασιλικών τά αύτά λέγον δσα συνωψίσθησαν, πλήν proposita, excepta poena. Siquidem Basii, eos qui
τής ποινής. *o μέν γάρ βασιλικός φησι τύν έχ τού [id scelus] committunt, ac eorum in scelere socios,
νόμου κίνδυνον ύπομένειν τούς πλημμελήσαντας, κα\ ex lege periculum sustinere : qui vero Nomoca-
τούς μετασχόντας τού τοιούτου μύσους. Ό δέ συν- nonem composuit, illos capitaliter ptiniri dicit.
Οέμενος τύ Νομοκάνονον λέγει κεφαλικώς αύτούς τιμώ- Tu i n teri U) Basii, magis audi, et si discere VellS
H27 ωοτη ίΆΤΜΑΜΗϋ CP. Μ
CQjasroodi legitim» p06n® 8intv lege lib. LX, tit. A ρεΤσθαι.Συ δέ μάλλον τψ Βασιλικφ πρόσχες, χιϊ ii U·
58, cap. 1, quod sic habet : Qui rapuerint mu* λεις ποΤαι εϊσιν ai νόμιμοι ποινζι. 'Ανάγνωθι βιδλ. ζ
lierem, aut sponsam aut nondum sponsam, aut τίτ. vn' κεφ. α', ούτως Ιχον · ol Αρπάσαντες γυναΐκ^
Tiduam, sive ingenua sit, sive ancilla, aut [etiam] ii μνηστευομένην, ζ Αμνήστευτον, ii χήραν, είτε rj.
libertina, et maxime si mulier Deo consecrata γενής έστι εΤτε δούλη, ή Απελεύθερα, χαϊ μάλιστα
sit, legitime puniuntur. Nempe 81 cum armis έάν τψ Θεψ ώσιν αΐ γυναίκες καθιερωμέναι νομίμως
sive gladiis, aut fustibus raptum fecerint, hujus- τιμωρείσθωσαν, τούτ* Ιστίν εΐ μεν μεθ* οπλών, είτε
modi gladio puniuntor. Qui vero ipsis ministe- ξιφών, ή ροπάλων τήν Αρπαγήν έποιήσαντο, οί τοι-
rium praebuerint, aut conscii fuerint, aut volun- ούτοι ξίφει τιμωρείσθωσαν, oi δέ συνουπουργούντες βΰ-
tarii receperint, aut qualemcunque opem tule- τοΤς, ή συνειδότες, ή έκόντες ύποδεξάμενοι, ή οϊάνδή-
rint : verberati et tonsi, naribus mutilantor. Quo- ποτέ σπουδήν είσενεγκάντες τυπτόμενοι, και χου-
niam qui cum armis rapere statuunt, parati sunt ρευόμενοι ρινοκοπείσθωσαν, έπειδή oi προδένιες
etiam occidere, si qui obsistant. Si vero omnino παρ’ έαυτοΤς Αρπασαι, Ετοιμοι εϊσι και φονεύει*
sine armis raptus factus sit, qui illum fecit, ma- τούς άνθισταμένους. Εϊ δέ χωρίς οΐωνδήποτε δπλω*
nu mutilator : qui vero in raptu auxiliati sunt, την Αρπαγήν έποιήσαντο, δ ιιέν την Αρπαγήν ποιή·
aut [ejus] conscii fuerunt, aut ministerimu praes- B «ας, χειροκοπείσθω, oi δε βοηθήσαντες τοΤς τοιουτοις
titerunt, aut sponte receperunt, aut qualemcun- έν tq Αρπαγή, ί συνειδότες, ή δπηρετήσαντες, ί
que opem tulerunt, verberati et tonsi exsulanto, έκόντες ύποδεξάμενοι, ή οϊανδήποτε σπουδήν εϊσ-
Quaeras etiam novellam imperatoris domini ενεγκάντες αύτοΤς, τυπτόμενοι έξοριζόσθωσα;. Ζήτει
Leonis philosophi 35, quae propemodum eadem καί τήν λε* νεαράν τού βασιλέως κυρίου Αέοντος τού
Sancit. Φιλοσόφου τα αυτά σχεδόν νομοθετούσαν.
CAP. XXX. — De iis qui matrimonii causa ΚΕΦΑΔ. Λ. — Περί τών έπϊ γάμψ γυναίκες
mulieres rapiunt . Αρπαζόντων.
Apostolorum canon 67 ; concilii Aneyrani ca- Αποστόλων κανών ξζ' · συνόδου 'Αγκυρας χάνων
non 11, 25; concilii Chalcedonensis canon 27 ; ια', κε* * συνόδου Χαλκηδονος κανών κζ* * συνόδου ζ*
concilii sexti canon 92 ; Theophili ex commoni- κανών Θεοφίλου έκ τού υπομνηστικού κα*
torio canon 2. νών β*.
TextUS . Lib. 4, tit. 3, const. 5. Si quis, etc·, Κείμενον. Βιβλ. α9, τίτ. γ*, διάτ. ε*, 'Εάν τις άρ-
usque ad proscriptione utitur, ut pag . 309. πάσ^, χ. τ. λ., nsque ad μή χρώμενο; φόρου παρα-
γραφή· Supra pag. 309.
Sckolium. Const. 5 tit. 3 lib· 1 cod. non est£ Σχάλιον. Ή ε* διάτ. τού γ' τίτ. τού α* βιβλ, του
posita in Basii., neque [etiam] 53, neque vero tu κώδικος ούκ Ιτέθη εϊς τα Βασιλικά, ούδέ ή νγ', χαϊ
illis auscultes. Const. 3 tit. 4 lib. 1 cod. est cap· μή σύ προσχής ταύταις * Ή γ* διάτ. τού δ' τίτ. του
26, tit. 47, lib. VU Basii, insertaque est inter- a' βιβλ. τού κώδικος Εστι κεφ. κζ*’ τού ιζ’ τίτ. τοδ
pretationi cap. 25 praesentis 9 tit., quod legas, ζ' βιβλ. τών Βασιλικών, χαϊ κατεστρώθτ} εϊς τήν έρ-
Const. 4 tit. 24 lib. ΙΙΙ cod· posita est in cap. 91 μηνείαν τού κε* κεφ· τού παρόντος θ' τίτ., δ καί Ανά-
tit. 5 lib. Vll Basii· Hoc antem cap, praetermis- γνωθι. Ή a' διάτ. τού κδ' τίτ. τού γ' βιβλ. τού χώ-
Sum est· δικός έτέθη εϊς κεφ. τού ε9 τίτ. τού ζ9 βιβλ. τφ*
Βασιλικών, τούτο δέ κεφ. παρελείφθη.
Textus. Tit. 41 const. 4, qui dicit A servo, Κείμενον. Τίτλος μα*, διάτ. δ*, b λέγων Πχρέ
etc., usque ad sunt omnia, ut pag . 340, 311. δούλου κ. τ. λ., nsque ad καί Ιερών, και χηρών. Su«
pra pag. 310, 311.
Scholium. Conslil.4 tit. 41 lib. ni cod. est cap. 46 Σχάλιον. Ή δ* διάτ. τού μα* τίτ. τού γ* βιβλ. τοΰ
tit.51ib.LX, quod dicit: Constitutio similis secundae κώδικος Εστι κεφ. μζ”* τού ε9 τίτ. τού ξ* βιβλ. λεγουσα*
est et tertiae; etdicit,quod dominus ignorans delic- Ή διάτ. δμοίφ τή β' Εστι κάϊ τ$ γ* καϊ λόγπ · ότι Ό
tum servi |judicio] dunlaxat noxali teneatur : ηοη δεσπότης Αγνοών τδ πταίσμα τού οΐκέτου νοξάλια
ignorans autem,suonomine.Universum vero cons-D μόνον κατέχεται, είδώς δέ Ιδίψ όνόματι. "ολον δέ τδ
titutionis jus hujusmodi est, Ut si alienus servus τής διατ. νόμιμον τοιούτον έστιν 8τι έάν οΐκέτης Αλ-
rapuerit, intra annum quadruplum [vi] bonorum λάτριος Αρπά<ηι, εϊσω μέν ένιαυτού τδ τετραπλού*
raptorum actio exigat : post annum vero simplum, ζητετ ή περί Αρπαγής χρημάτων Αγωγή, μετά δέ τδ*
quo dominus servum nox® dedat aut ipse in id ένιαυτδν τδ Απλοϋν, ήτοι έφ* ψ δούναι τδν οίκίτη*
quantum ad eum pervenit teneatur. At si cons- εϊ; νόξαν, ή κατέχεσθαι τδν δεσπότην αυτού, καί εϊς
CIO [servus] rapait, ad id quod competit, is orn- περιελθδν εϊς αύτόν. Εϊ δε συνειδότος τού δεσπότου
nino obstringatur, id est, ad quadruplum aut ad ήρ**σεν «U τδ διαφέρον ένέχεται δ δεσπότης πάντως,
simplum. Quod si uxorem tuam rapuit, contra τούτ' Ιστιν etc τδ τετραπλούν, ή εϊς τδ Απλού*. Εϊ δέ
ipsum servum publicam accusationem instituas, τήν σήν γαμέτην ήρπασε, κατ' αυτού τού οΐκέτου
Const· 3 tit. 13 lib. vn cod. est cap. 3 tit. 18 κίνησον τδ δημόσιον Εγκλημα. Ή γ' διάτ. τού ιγ9 τίτ.
lib. XLVin Basii., quod sic habet : Si servus τού ζ9 βιβλ. τού κώδικος Εστι κεφ. γ* τού ιη* tit.
raptum virginis detulerit, aut per conniven- τού μη9 βιβλ, τών Βασιλικών, ούτως ϊχον 'Εάν δούλος
1129 NOMOCANON. — TIT. IX, CAP. XXX. 1130
άρπαγήν παρθένου καταμηνύση έλεύθερος γίνεται, Α
ή έάν την ήδη συγχωρηθεΐσαν άπελλέγξη. Ή ξ\ διάτ.
του 8’ τίτ. τού βιβ. του κώδικος ούκ έτέΟη εΐ; τά Βασι-
λικά,ουδέ 6 1' τίτ. τού αύτού βιδ.,ούδέ δ ια’ Ήδέ α* διάτ.
ι του ιγ* τιτ. του θ’ βιβλ. του κώδικος, έστι χεφ. α* τού
νη* τίτ. του ξ* βιβλ., καί αύτδ μέν χατεστρώθη περ ί
το τέλος του χθ* χεφ· του παρόντος 8’ τίτ. το δε β*
θέμα τούτου λέγει παύτα * έάν οδν έν αύτή τη άρπα-
f γη εΤς έχ τούτων χαταληφθή ή παρά των πα-
ί τέρων των γυνχιχών, η παρα των αδελφών, ή έπιτρό-
πων, ή χουρατώοων, η πατρώνων, ή δεσποτών έλεγ-
ι χθέντες φονευέσθωσαν αύτοχειρί, μάλιστα έάν καί
ι γεγαμημένας γυναίκας έπειράθησαν άρπάσαι. Τδ αύτδ
β δε λέγομεν και εΐ μνηστήν τις Ιδίαν ήρπασεν. ΕΙ δέ
-· δυνηθωσιν οί τοιοϋτοι διαφυγεΐν, χαί οί έν Κωνσταν-
t τινουπόλει, και οί έν πάση χώρφ άρχοντες καί στρα- j
τηλάταις έχδιχειτωσαν τδ γενόμενον. Κατέχοντες
αύτους χαί τιμωρούμενοι χαί μη συγχωρούντες αύ-
το Τς έκκαλέσασθαι · χαί «I μέν δούλα i είσι ν αί άρπα-
γεΤσαι ή άπελεύθεραι, οί άρπάσαντες ύποχείσθωσαν,
ί εί δέ χαί εύγενεΐς ήσαν, τά πραγμάτα των άρπα-
σάντων, χα\ των βοηθούντων έν αύτοΐς, τής δεσπο-
ς τείας αύτών γινέσθωσαν προνοίφ των άρχόντων, χαί
των γονέων εις προΤχα, ή έάν μή βουληθώσι γαμή-
σαι χατέχειν ταυτα τά πραγμάτα. Μή έξΙστω δέ τή
γυναιχί αύτδν τον άρπάσαντα ά'νδρα λέγειν, μηδέ τους
γονείς χύτου τούτο αύτή χελεύειν. Αί δέ τιμωρίαι
, τής διάτ. πασαι εστωσαν κατ’ αυτών των άρπασάντων,
καί βοηθήσάντων αύτοΐς έν τη άππαγη · οί μέν τοι
συνειδότες χαί ύπηρΐτήσαντες, χαί οί ύποδεξάμενοι,
καί οίανδήτινα σπουδήν αύτοΐς συνενεγχδντες τή ^
είρημένη τιμωρίφ ύποχείσθωσαν, είτε βουλομένων των
t γυναικών, είτε μή βουλομένων ή αρπαγή γέγονεν.
Καί οί γονείς δέ τής γυναικδς χάν άνεξιχαχήσωσι
. περιοριζέσθωσαν. Εί δέ χαί δούλος εύρεθή έν τφ
πράγματι, χαιέσθω, πασών τών άλλων τιμωριών σχο-
λαζουσών.
Κείμενον. Καί βιβλ. μζ* τίτ. β* διάτ. λθ*, δ δού-
λην άλλοτρίαν, κ. τ. λ., USqU6 ad εί γάρ συνήνεσαν
ή μή περίεισι φισχούνται τά τοιαϋτα πράγματα.
Σχόλιον· Τδ λθ* διάτ. τού β’ τίτ. του μζ* βιβλΜ
; Εστι χεφ. λθ* τού ιβ* τίτ. τού ξ’ βιβλ. ούτως 2χον ώς
συνωψίσθη· Γίνωσκε δέ οτι δ τοιούτος χάν μή έν-
έχηται ώς κλέπτης ή ώς άνδραποδιστής, άλλά χρη-
ματιχώς τιμωρείται παρά τού άρχοντος, καί σωφρο-
νίζεται· Καί ζήτει θέμα παρατέλευτον τού
λζ* τίτ. τού αύτού ξ* βιβλ· λέγον περί τδ τέλος,
*0 δέ ε(ς άλλοτρίαν δούλην πορνεύων τών μέν εύ-
πορων ύπαρχων, παρεχέτω ύπέρ τού πταίσματος τψ
δεσπότη τής δούλης νομίσματα λζ"*. Εί δέ ευτελής
sTt|, τυπτέσθω, χαί καθ’ βσον ευπορεί κατά άνκλο-
j γίαν τών νομισμάτων διδότω. Τδ χ8' διάτ. τού $’
τίτ. τού μη9 βιβλ., Ιστι 8έμα τελευταΐον τού κθ* χεφ.
τού λζ* τίτ# τού ξ’ βιβλ. ούτως Ιχον ώς έγράφη. Τδ
δα ε’ διάτ. τού ζ * τίτ. τυύ μη* βιβλ. τών διατ. Εστι
θέμα β’ τού ε’ χεφ· τού ιη* τίτ. τού ξ* βιβλ. ούτως
Ιχον ώς έγράφη. *Η α* διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών,
Ιστέ κεφ. ιβ’ τής νέκρας του 9 Ιουστινιανού, ούχ
Patrol Gr. CIV.
tiam suppressum arguerit, libet fit. Const. 7 tit.9
lib. ix Cod. non est posita in Basii. Neque [etiam]
tit. 10 ejusdem lib. neque 11. Const. i tit. 13
lib. ix Cod. est cap. 1 tit. 58 lib. lx, atque
ipsum quidem insertum est 29 cap. praesentis 9
tit. circa finem : ejus autem 2 thema haec dicit :
Si itaque ex his quispiam aut a mulierum paren-
tibus, aut fratribus, aut tutoribus, aut curatori-
bus, aut patronis, aut dominis in ipso raptti fue-
rit comprehensus : convictus propriis ipsorum
manibus interficitor : praesertim [vero] si mulie-
res nuptas rapere conati fuerint. Atque hoc ip-
sam dicimus, si quis saltem sponsam suam ra-
puerit. Sed si tales effugere potuerint : et Cons-
tantinopoli et ubicunque terrarum magistratus
atque magistri militum eam rem vindicanto, ip-
soque comprehensos puniunto, provocare ipsis
non concedentes. Et si quidem [mulieres] raptm
ancillae vel libertinae sint, raptores utique [sup-
plicio] obnoxii sunto; si vero ingenuae, res rapto-
rum, eorumque qui eis auxilimn praebuerint, ip-
sarum dominio cedunto : [idque] providentia di-
vitum judicum atque parentum : [ut] illae res in
dotem [ipsis procedant, aut] si nubere nolint#
[pleno jure ab ipsis] possideantur. Ut antem mu-
lier ipsum raptorem in maritam deligat, aut pa-
rentes ejus id ipsi jubeant, illicitum esto. Rapto-
ribus porro, et qui in raptu auxilium ipsis prae-
buerunt, omnes constitutionis poenae incumbun-
to : conscii autem et ministri, quique illos sus-
. ceperunt, aut quamcunque opem attulerunt, [prios]
1 dictae poenae, sive volentibus mulieribus sive no-
lentibus raptus factus sit, subjacento. Qninetiatn
mulieris parentes, si [raptum] patienter tulerint,
deportantor. Si uero servus etiam in ea re de-
prehendatur, [is] omnibus aliis poenis cessanti-
bus concremator.
7extu$. Et lib. 47, tit. 2, digest. 39 : Qui me-
retricem, elc., usque ad confiscari dicit, ut pag.
790.
Scholium. Digest. 39 tit. 2 lib.xLVii est cap.39 tit.
12 lib. lx, [quod habet], nt in compendio proposi-
tum est. Scias tamen, quod tametsi talis ut fur aut
plagiarius non teneatur: pecuniarie tamen a ma-
gistratu puniatur et castigetur. Quaeras etiam the-
ma ultimum tit. 37 lib. LX,quod circa finem dicit :
Qui alienam ancillam stuprat, si dives est, pro de-
licto aureos triginta sex ancilla domino praebeto :
si vero vilis, verberator, et quatenus facere potest,
triginta sex aureos dato. Digest. 29, tit. 5 lib.XLViii
est thema ult.cap .29 tit. 37 lib. LX,qqod ita habet,
utscriptum est.Dig.5 tit. 6 lib.XLViii Dig. est thema
2 cap. 5 tit. 18 lib. lx, quod habet, quomodo scrip-
tum est. Gonstit.l tit. t Novellarum esi cap.12 no-
vellae Justiniani 6, sed non est posita in Basii. No-
vella 17, quae de mandatis disserit, est cap. 21
tit. 3 lib. vi Ba$il,quod hac ad verbum dicit : Gate-
rum homicidis, et adulteris, et raptum virginum
36
1131
fcHOTil PATRIARCHAE CP.
committentibus intra [sacros] terminos securitatem
non servabis: sed inde eos abstrahes, et supplicium
illis irrogabis. Neque enim his qui ad bunc delin-
quuntmodam: sed caeleris, neabimprobioribus ta-
lia patiantur, convenit parcere. Praesertim [vero
cum] sacrorum [locorum] immunitas a lege non in-
juriantibus,sed affectis injuria concessa sit. Atque
[adeo] ne possibile [quidem] sit, ut uterque, tam
qui injuriam facit, quam qui patitur, [ex aequo] in
sacrosanctorum locorum immunitate protegatur.
Constit.2 ejusdem tit. Novellarum, est novella Jus-
tiniani 123, [atque posita in lib.iv Basii , tit.i,cap.
12, haec dicit: Si quis [ascetriam] rapuerit, etc., ut
scripta sunt in textu. No vella 143, posita est in cap.
2 tit. 58 lib. Lx,quod tradit quemadmodum mani-
festatum est. Legas vero eumdem 58 tit. etiam to-
tum,ut qui speciosa quaedam ac multa de quarum-
cunque mulierum raptoribus doceat.
ούτω διαλαμβάνον ώς έδηλώθη. ’Λνάγνωθι καί τον α
περί των άρπαζόντων οΐασδήτινας γυναίκας.
CAP. XXXI. — De sacri ordinis hominibus ,
qui se cum mulieribus lavant.
Concilii Laodiceni canon 30 ; concilii sexti
canon 77.
Textus. Novella 117, quae de repudiis, etc.,
usque ad lucretur dolem, ut pag. 791.
Scholium. Novella Justiniani 117 posita est in
lib. xxvin, tit. 7, atque 4 thema cap. i, haec dicit
in haec verba: Si una cum extraneis viris nolente
marito agitet convivia, aut cum iis se lavet. Alque
est haec etiam una causarum, quae matrimonium
solvunt.
CAP. XXXII. — De episcopis et clericis , qui
laici facti 1uerint% aut ud [mundanas] dignitates
pervenerint , aut militaverint.
Apostolorum canon 83 ; concilii Nicaeni canon
12; concilii Chalcedonensis canon 7.
Textus . Lib. i Cod., tit. 3, const. 37 : Servi
qui, etc., usque ad vitam sectatur [obtinet], ut
pag. 791 .
Scholium. Const. 37 tit. 3 lib. i Cod. non est
posita in Basii, neque ejusdem tit. 52, neque 53.
Quaeras autem lib. Basii, iv, tit. i, cap. 11, thema
3, quod sic ait : Quod si monachus monasterium
reliquerit, et ad saecularem vitam transierit : hic
militia primum et honore, si quem habet, denuda-
tus per locorum episcopum et provinciae praesidem
in monasterium remittitor: et res quas postea ha-
bere monstratus fuerit, ad monasterium, in quod
immittitur,pertinento.Sidenuo quoque monaste-
rium relinquat : tunc praeses eum provinciae, in
qua inventus fuerit, detineto, et subjectae sibi co-
horti accenseto. Et cap. 3 ejusdem lib. et tit.
quod sic habet : Caeterum si quis ad monasticam
venire vitam voluerit,jubemus,ut si quidem de eo
constet, quod nulli [servili] conditioni obnoxius
sit, praesul monasterii habitum illi, quando sibi
visum fuerit, adhibeat. Si de eo non constet cui-
1132
έτέθη δέ είς τά Βασιλικά. Ή περί μανδατων $ιι)ι-
γομένη ιζ9 νεαρά, ϊστι κεφ. κα9 του γ9 τ(τ. του ζ"
βιβλ. των Βασιλικών λέγον ταϋτα βητώς * Ούτε &
άνδροφόνοις, οδτε μοιχοΤς, οδτε παρθένων ίραιζο
ήμαρτάνουσι τήν εκ των 8ρων φυλάξεις άσφάλε ι*η
άλλα κάκειθεν έςελκύσεις, καί τιμωρίαν αύτοΐς Ui-
άξεις. Ού γάρ των τά τοιαυτα άμαρτάνόντων φείά-
σθαι προσήκει, άλλα των περιόντων ΐνα μή τοιαύτε
ύπδ των τολμηροτέρων πάσχοιεν. * Αλλως τε ή u
των Ιερών Ασφάλεια ού τοΤς άδικούσιν, άλλα τεΤς
άδικουμένοις δέδοται παρά του νόμου, καί ούκ 8ν
εϊη δυνατδν έκάτερον άσφαλίζεσθαι τή παρά τωι
ασύλων τύπων άσφάλείφ, καί τδν άδικου ντα, καί τον
άδικούμενον. Ή β9 διάτ. του αυτού τ(τ. των Νεαρών,
Ιστι νεαρά ιουστινιάνειος ρκγ9 κείμενη έν βιδλ. ?
3 των Βασιλικών τίτ. α* ού κεφ. ιβ* ταύτά φησιν, Et τις
άρπάσει, καί τά έξης έγράφησαν έ?ς τδ κείμενον. Ή
ρμγ9 νεαρά χεΤται είς κεφ. β9 του νη9 τίτ. του ξ* βι&.
ύτδν νη9 τίτ. δλον ώρατά τι να διδάσκοντα, καί διάφορε
ΚΕΦΑΑ. ΛΑ*. — Περί Ιερατικών συ^λονομίνων
γυναιξί.
Συνόδου Λαοδικείας κανών λ9 συνόδου ζ* χάνω*
οζ\
Κείμενον. *Η περί άεπουδίων νεαρά ριζ* βίδωσιν,
κ. τ. λ., usque ad την αυτής προΤκα.
Σχολάν. *Η ριζ9 νεαρά εοδ 'Ιουστινιανού χιΐτ»
είς βιδλ. χη9 τίτ. ζ9 χαΙ λέγει τδ δ* θέμα τού α9 xif.
ταυτα ρητώς · 'Εάν άνδρίσιν έξωτικοΤς γυνή βουλο-
μένου του άνδρδς συμποσιάζω, I] συλλούηται, καϊ
Ιστι μία των λυουσών τον γάμον αΐτιούσα καί
αδτη.
ΚΕΦΑΑ. ΛΒ'. — Περί Ιπισκοπων, καί χλη*
ρ«κων γινομένων λαϊκών, 1] Αξιωματικών ή ατρα-
τευομένων.
'Αποστόλων κανών πγ9 · συνόδου Νιχαίας κα-
νών ιβ9 · συνόδου Χαλκηδό νος κανών ζ9.
Κείμενον. Βιβλ. α* τού κώδικος τίτ. γ9, διάτ, λζ*,
οΙ δούλοι γνώμη,/, τ. λ., usque ad βίον μεταδιώχον
τος.
Σχόλιον, *Η λζ9 διάτ. τού γ9 τίτ. του α9 β.βλ. τού
κώδ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά, ουδέ ή νβ’ διάτ, τού
αύτού τίτ. ουδέ ή νγ9. Ζήτει δέ βιβλ* των Βασιλικών
δ*, τίτ. α9, κεφ, ια9, θέμα γ9 ουτω λέγον, ’Εάν μονι-
χδς καταλείψω w μοναστδριον, καί είς κοιμιχδ*
βίον έπέλθβ, τούτον της στρατείας και της τιμής «
τινα έχη πρώτον γυμνωθέντα έκ του έπισκόποο τώ
τόπων, καί του τής έπαρχίας άρχοντας, είς μονά-
στήριον βάλλεσθαι, καί τά πράγματα 8σα μετά τίντα
Ιχειν δειχθείη τψ μοναστηρίψ έν ψ έμβάλλετιι δια-
φέρει. Et δέ καί πάλιν καταλείψει τδ μοναστήρια,
τότε αύτδν δ Αρχών της έπαρχίας έν ή Αν εύρεθιίη
κρατείτω, και τη ύποκειμένω αύτψ τάξει συναμ-
θμείτω. Καί χεφ. γ9 τού αύτού βιβλ. καί τίτ. οδτ*κ
έχον* ΕΤ τις δέ καί είς μοναχικόν βίον έέθεΤν βουληθώ
κελεύομεν ΐνα εΐ μέν γνώριμός έστιν δτι ούβεμι|
τυχω ύπόκειται, δ ήγούμενος τού μοναστηρίου βτε
συνίδω, τδ σχήμα αύτψ παρασχή. Et δέ μή γνωρί-
4134
1133 NOJlOCANON. - TIT. IX, CAP. XXXI-XXXIII.
ζεται εΐ οίφδήποτε ύπόκειται τύχη, έντός τριών ένι- j
αυτών μή λαμβάνει# αύτον τύ μοναχικύν σχήμα, άλλ’
έντός του είρημένου χρόνου άποπειράσθω τής τούτου
άναστροφής 6 του μο/αστηρίου ήγούμενος. Καί εΐ
έντύς τριετίας άναφύη τις λέγων ή δούλον, ή κολω»
νύν, ή έναπόγραφον τούτων VStov είναι, ή καί ώς
φεύγοντα τήν γεωργίαν, ή ώς τι κλέψαντα, ή διά τι
πτΧΤσμα είς τύ μοναστήριον αυτόν είσεληλυθέναι.
Καί ταυτα άποδειχθείη τψ ίδίψ δεσπότη τούτον άπο-
καθίστασθαι μετά πραγμάτων υπέρ ών άποδειχθείη είς
τύ μοναστήριον είσαγαγών λόγον πρότερον ώς ούδέν
ύπομενεΤ παρά τού Ιδίου δεσπότου λαμβάνοντα. Εΐ δε
έντύς τριετίας μηδείς έναγάγη τινί των είρημένων
προσώπων, 6 ήγούμενος τού μοναστηριού μετά τήν
παραδρομήν τού τριετούς χρόνου εί τύν τοιούτον άν-
δρα άξιον κρίνει, τότε διδότω αύτψ το σχήμα, καί
μηδείς αύτφ βχλησιν μετά ταύτα ύπέρ τής τύχης
είσφερέτω έν δσψ μέντοι γε έν τψ μοναστηρίφ δι-
άγει. Τά δέ πράγματα άπερ είς τύ μοναστήριον είσ-
αγαγών φανείη τψ δεικνυμένφ δεσπότη άποδιδόσθω.
Εί δέ τις τών είρημένων προσώπων καταλείψει τύ
μοναστήριον, καί είς κοσμικόν Ιλθη βίον, ή έν ταΤς
πόλεσιν, ή έν τοΐς άγροΤς περιέρχηται, τή ίδίφ τύχ^
παραοιδόσθω. Καί κεφ. ι’ τού αύτού τίτ. λέγον * ’Απ-
αγορεύομεν δέ τοΐς γονεύσι τούς Ιδίους παΤδας μονα-
χικήν βίον έπιλε ^μένους εκ τών ευαγών μοναστηρίων
άφέλκειν.
Κείμενον. Διάτ. νδ* τού αύτού τίτ. Ούκ έξεστι
τοΤς γονεύσι βουλομένοις, κ. τ. λ., usque ad ένοΤ αύ-
τδν τή έπιχωρίω τάξει
Σχόλιον. Ή νγ’ διάτ. τού γ’ τίτ. τού α* βιβλ. τού^
κώδ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά, ώς καί δπισθεν
έγράψαμεν. Ζήτει δέ βιβλ. δ’, τίτ. α’, κεφ. θ’, ούτως
Ιχον * Ούδεμίαν δέ άδειαν διδόαμεν ή τοΤς γονεύσι
τούς παΤδας, ή τοΤς παισί τούς γονέας τήν κοσμικήν
διαγωγήν καταλιμπάνοντας ώς άχαρίστους άπο-
κλείειν τής Ιδίας κληρονομιάς ύπέρ αίτίας πρύ τού
μοναχικού βίου παρακολουθησάσης · α’, διάτ. τού α’,
τίτ. τών Νεαρών, Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ς', τούτο
δέ τύ κεφ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή β* διάτ. τού
αύτού τίτ. τών Νεαρών, ίστι νεαρά ‘Ιουστινιά-
νειος ρκγ’, κειμένη έν βιβλ. γ* τών Βασιλικών
τίτ. α*, καί λέγον τύ λδ’ κεφ. τούτου 8σα είς τύ κεί-
μενον περιέχονται. ’Ανάγνωθι τού αύτού βιβλ. καί
τίτ. κεφ. λζ’, ύπερ κατεστρώθη είς τήν έρμηνείαν
τού λζ“’ κεφ. τού α’ τίτ. τού παρόντος συντάγμα-
τος. Ή ιγ’ διάτ. τού α’ τίτ. τών νεαρών, Ιστι νεαρά *
ιουστινιάνειος ε* · τούτο δέ τύ κεφ. ούκ έτέθη είς τά
Βασιλικά. Ή δέ β* διάτ. τού αύτού τίτ. 2στι νεαρά
^Ιουστινιάνειος ρκγ’ κειμένη έν βιβλ. τών Βασιλι-
κών δ’, τίτ. α\ κεφ. ια’, καί άνάγνωθι τούτο κατα-
στρωθέν βητώς έν τή άρχή τού παρόντος λβ’ κεφ.
ΚΕΦΑΑ· ΑΓ'. — Περί τών συ νεπιστα μενών
άμαρτάνουσι κληρικοΐς, καί μή φανερούντων.
Βασιλείου κανών οα*.
Κείμενον. Περί τών ύποδεχομένων, ή κρυπτόν-
των ληστάς, ή δυναμένων, κ. τ. λ., usque ad β' τού
είρημένου ιζ* τίτ. τού μζ’ βιβλ.
Σχόλιον. *0 λθ* τίτ. τού θ* βιβλ. τού κώδ. έτίθή
nani conditioni obnoxius sit, intra tres annos habi-
tum is monasticum non assumat, sed intra praedi-
ctum tempus monasterii praesul periculum facito,
si pedem referre velit.Et si intra triennium emer-
gat a!iquis,qui hunc vel servum, vel colonum, vel
ascriptitium suum esse dicat, quodque vel agricola-
tionis laborem fugiens, vel aliquid furatus, ve) prop-
ter aliquod delictum in monasterium ingressus sit,
et haec comprobata fuerint : restituitor is domino
suo cum rebus quas in monasterium intulisse pro-
batus fuerit, data prius, et accepta fide, quod ni-
hil a domino suo mali perpetietur. Si nemo intra
triennium contra aliquam praedictarum persona-
rum actionem et controversiam moverit : mona-
sterii praesul post triennii decursum tunc illi habi-
tum praebeto, si istiusmodi hominem dignum judi-
caverit : neque postea quisquam ei negotium de
statu ac conditione sua facessito, quandiu tamen
in monasterio degit. Res vero quas in monasterium
intulisse videbitur, probanti id domino restituun-
tor. At si quis praedictarum personarum reliquerit
monasterium, et ad saecularem vitam transierit, si-
ve iu urbibus sive per agros oberrans: suae fortunae
ac conditioni redditor. Et cap. 10 ejusdem tit·,
quod dicit: Interdicimus item parentibus, ne filios
suos, simulatque monasticam vitam elegerint, e
venerabilibus monasteriis abstrahant.
Textus. Const. 54 ejusdem tit. : Non licet,
etc., usque ad provinciali cohorti, utpag. 791.
Scholtum. Constit. 53 tit. 3 lib, i Cod.non est
posita in Basii., quemadmodum etiam autea di-
ximus. Quaeras tamen lib. iv, tit. i, cap. 9, quod
sic habet : Nullam autem licentiam damus aut
patribns, ut liberos : aut liberis, ut parentes, qui
saecularem conversationem relinquunt, tanquam
ingratos baereditate sua excludant, per causam
aliquam quae monasticam vitam praecesserit.
Const. 2 tit. i Novellarum, et novella Justiniani
6. Hoc autem ejus cap. non est positum in Basii.
Const. 2 ejusdem tit. Novellarum, est novella
Justiniani 123, posita [quae est] iu lib. Basii, m,
tit. i, cujus 34 cap. dicit, quaecunque in textu
comprehenduntur. Legas [etiam] ejusdem lib. et
tit. cap 37, quod insertum est interpretationi
cap. 36 tit. i praesentis operis. Const. 13 tit. 1
* Novellarum esi novella Justiniani 5. Hoc autem
cap. non est positum in Basii, Const. 2 ejusdem
tit. est similiter novella 123, posita [qu® est] in
lib. Basii, iv, tit. 1, cap. 11, quod ad verbum
initio praesentis 32 cap. insertum legas.
CAP. XXXIII. — De iis qui clericos delin-
quere sciunt , et non manifestant .
Basilii canon 71.
Textus . De iis qui fures aliisve criminibus,
etc., usque od lib. xlvii [docet], utpag. 794.
5cMinm.Tit,391ib.ix Cod.positusest in cap.3,
i 135 PttOTii PATRIARCHA CP. 11J6
tit. 27 lib. LX Basii., et ait in hunc modum : A είς κεφ. γ' του κζ’ τίτ. του ξ’ βιβλ. των Βάσιλιχών
Qui sciens quempiam obnoxium crimini recepe-
rit : eamdem poenam sustinebit. Qui fures rece-
perit, et in judicium non adduxerit : [sulantia
ejus] publicator : aut pro qualitate personae,
prout judici visum fuerit, punitor. Tit. lC lib.
xlvii Dig. positus est in cap. 1 ejusdem 27 (it.
lib. lx, et ait : Latronum receptores, et qui cum
apprehendere latrones possent, pecunia vel su-
breptorum parte accepta, [illos] dimiserunt : pe-
rinde atque latrones puniuntur. Digest. 2 tit. 16
lib. xlvu Dig. est cap. 2 dicti 27 tit., quod ex-
presse habet, ut scriptum est. Legas etiam 4 ejus
cap. quod docet, quomodo criminibus obnoxii,
qui in praediis [rusticis] degunt, [inde] abstra-
hantur : et, quod nisi praedii domini hos magis-
tratui offerant, ejus dominio priventur : prima-1
tes autem praedii et procuratores, [nisi id fa-
ciant,] in exsilium mittantur. Verum tu quaBras
totum 27 tit. lx lib., [ac] legas etiam lib. i, tit.
1, cap. 22, 50, 90, et lib. lx, tit. 39, cap. ult.
Complectuntur enim, quod perinde atque haere-
tici et incantatores, ii qui illos recipiunt et oc-
cultant, puniantur.
CAP. XXXIV. — Quod qui clerici fidejussio-
nes dant, deponantur .
Apostolorum canon 20.
Textus . Constit. 25 et 32 tit. 3 lib. i Cod. :
Clericos, etc., usque ad facere dicit, ut pag.l<H
Scholium. Constit. 25 et 32 tit. 3 lib. i Cod.,
non sunt positae in Basii. Constit. autem 2 tit. 1 i
Novellarum, est novella Justiniani 123 posita [qum
est] in lib. m Basii., tit. 1, cujus 44 et 45 cap.
circa finem dicunt quaecunqoe a Photioin com-
pendio proposita sunt. Caeterum quae scripta sunt
in expositione 20 canonis sanctorum apostolo-
rum, ad solutionem ambiguitatis quae de fidejus-
sionibus episcoporum et clericorum inducitur,
sufficiunt : quae legas.
CAP. XXXV. — De clericis , qui in caupona ,
vel publico diversorio cibum capiunt .
Apostolorum canon 54 ; concilii Laodiceni ca-
non 24 ; concilii Carlhaginensis canon 40 ; con-
cilii sexti canon 9.
Textus . Constit. 14 tit. 1 Novellarum ait, quod
monachum, etc., usque ad curare [debere], ut]
pag. 795.
Scholium . Consi. 14 tit. 1 Novellarum, est no-
vella Justiniani 133, posita [quae esi] in lib. iv Ba-
sii., tit. 1, cap. 16, quod sic habet, quemadmodum
in compendio propositum est.Quaeras[vero] etiam
sanctorum apostolorum canonem 42 et 43.
CAP. XXXVI. — De clericis imperatorem ,
episcopum , magistratum aut presbyterum con-
tumelia afficientibus.
Apostolorum canon 55, 56, 84.
Textus-Oe clericis contumelia afficientibus, etc. ,
xott φησιν ούτως, Ο ύποδεξάμενός τινα Ινεχύμενον
έγκλήματι έν είδήσει, την αυτήν ύποστόσετχι τιμω-
ρίαν. Ο δέ δποδεξάμενος λίστας χα \ μη πρόβα f*-
γών αυτούς δικαστηρίφ, δημευέσθω, ή τιμωρεί*·*»
χατά τήν ποιότητα του προσώπου, ώς αν b 8ιχαατ^<
συνίδη. *0 ιζ* τίτ. τού μζ' βιβλ. των δι άτ έτέθη εις
χειρ, α’ του αυτού χζ* τίτ. τού ξ* βιβλ, καί φησι# · 0
δποδοχεΤς των ληστών ως λησταί τιμωρούνται, καί
ot δυνάμενοι κρατήσαι τους ληστσς χαί άπολύσαντις
χρήματα λαβόντες, $ μέρος των ληστευθέντων. Τδ
β* διάτ. του ιζ"* τίτ. του μζ* βιβλ. των διατάξεων,
Ιστι <εφ. β' του ρηθέντος κζ' τίτ. του ξ* βιδλ. ούτως
εχον ρητώς ώς ^γράφη. 'Ανάγνωθι χαί τδ δ’ αύιοϋ
χεφ. διδάσχον πως άποσπώνται oi ένεχόμενοι έγχλή-
μασι, χαί διατρίβοντες έν χτήμασι, χαί 8τι ιι μή
1 διδόασι τούτους οί δεσπόται του χτήματος τφ άρχοντι,
στερίσχονται τής δεσποτείας αυτού, χαί ot πρωτεύ-
οντες και oi φροντισται τούτου ^ζορίζονται. Συ &
ζήτει τον δλον κζ' τίτ. του ζ’ βιδλ. 'Ανάγνωθι χαί
βιβλ. α* τίτ. β’ χεφ. κβ' καί / και ή", βιβλ. ζ' τίτ. λ·1
χεφ. τελευταίου . Διαλαμβάνουσι γάρ ότι έπίσης τοΐς
αΙρετικοΤς χαι τοΐς γόησι κολάζονται οΐ αύτους υπο-
δεχόμενοι και συγχαλύπτοντες.
ΚΕΦΑΛ. ΛΔ'. — Περί του χαθαιρεΤσθαι ττυς κλη-
ρικούς διδόντας έγγύας.
'Αποστόλων χάνων κ'.
Κείμενον. Ή κε’ χαί λβ’ διάτ. του γ* τίτ. τού α*
βιβλ. τού κώδ., χ. τ. λ., usque ad μήτε ποιΓν
ομολογίαν.
Σχόλιον. *Η κε’ χαι λβ' διάτ. του γ’ τίτ. του α* βι-
βλ. τού κώδ. ούκ έτέθησαν είς Βασιλικά. 'Η δέβ' διάτ.
τού α' τίτ. των Νεαρών, 2στι νεαρά 'Ιουστινιάνειος
ρκγ' χειμένη έν βιβλ. γ* των Βασιλικών τίτ. α* αεί
φησι τδ μδ' χειρ, χαί με' αυτού περί τα τέλη δη
συνωψίσθησαν παρά του πατριάρχου. Τά μέντοι
γραφέντα είς έρμηνείαν τού κ’ κανόνος των αγίων
άποστάλων άρχούσιν είς διευλύτωσιν τής είσαγομί-
νης άμφιβολίας χάριν των έγγυών των έπισχόαων,
χαί των κληρικών * χαί άνάγνωθι ταύτα.
ΚΕΦΑΛ. ΑΕ*. — Περί κληρικών έσ6 ιόντων έν
καπηλείφ, ή πανδοχείφ.
Αποστόλων κανών νδ* * συνόδου Λαοδι χείας κε-
νών χδ' * συνόδου Καρθαγέννης κανών μ*· ουνόδου ζ”,
κανών θ'.
Κείμενον. Π ιδ’ διάτ. τού α' τίτ. των Νεαρών
φησιν δτι τδν μοναχύν, χ. τ. λ., usque ad ύπαρχοι
χαί οί άρχοντες.
Σχόλιον. Ή ιδ* διάτ. τού α* τίτ. των Νεαρών, Ιατι
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλγ’. Κείμενη έν βιβ. δ* των
Βασιλικών τίτ. α' κεγ. ιζ^, ούτως Ιχοντι ώς συν-
ωψίσθη. Κα\ άνάγνωθι τούτο. Ζήτει καί κανόνα των
άγίων αποστόλων μβ', μγ'.
ΚΕΦΑΛ. A^. — Περί κληρικών ύβριζόντων
βασιλέα, ή έπίσκοπον, ή άρχοντα, ή πρεββύ-
τερον.
'Αποστόλων κανών νε', νζ**, πδ*.
Κείμενον, 'ίδικώς μέν περί χληριχων ύβριζόντων
1137 NOMOCANON* — TIT. IX, CAP. XXXIV-XXXYH. 1138
δ πολιχικδς νόμος, x. τ. λ., usque id λεγόνχων tt-
σίν, ώς βιβλ, θ' τιτ. Αζ^
Σχόλιον. ’Η α διάτ. του ζ' χίχ. χοΰ 6’ βιβλ. χοΰ
κώδ., εσχι βιβλ. ξ’ χίχ. λζ"* κεφ. ιγ' ούτως Ιχου ώς
συνωψίσθη. Τδ α’ διάχ. χου δ’ χίχ. χοΰ μη’ βιβλ.,
Ισχι Θέμα β’ χοΰ V κεφ . του λζ"* χίχ. χοΰ ξ’ βιβλ.
διαλαμβάνον βηχώς δσα είς χδ κείμενον έγράφησαν.
Σημείωσαι οΰν καί άμφόχερα ξένα δνχα, και χρήσιμα
κατά πολύ* '0 ι* τίτ, χο5 μζ’ βιβλ. των διατάξεων
έχέθη είς χίχ. κα’ χοΰ ξ’ βιβ. χών Βασιλικών έξ αύ-
χής «Ρχη?, **ί ζήτει κεφ. διάφορα τούτου περί
ύβρεων, καί φαμούσων διαλέγομε να · Γ δ α* κεφ. χοΰ
αΰχοΰ χίχ. λέγει χαΰχα βηχώς. Γενικώς μεν υβρις
λέγεται τδ παράνομον, Ιδιχώς δε ή περιφρόνησις καί
ή ζημία ώς έπί χοΰ ’Ακουιλίου, καί ή άδικία ώς έπί
χοΰ αδίκως καί παρανόμως ψηφισαμένου. ’Ο λε' χίχ.
χοΰ Θ’ βιβλ. χοΰ κώδ. έχέθτ; εις κεφ. μγ' χοΰ κα* χίχ.
τοΰ ξ* βιβ. λέγον * *0 κατά συκοφαντίαν κινήσας χήν
περί ύβρεως άγωγήν, 11 έξ ορίζεται, ή χοΰ αξιώματος
άποκινεΤχαι. Καί δ λ£” χίχ. χοΰ αΰχοΰ βιβλ. κεΐχαι
είς xit. ξγ’ χοΰ ξ’ βιβλ., καί φησι χδ α’ κεφ. χαΰχα ·
Πας δ εΰρίσκων φλυαρίαν έσφραγισμέν^ν, ή άσφρά-
γισχον, καί μη παραχρημα καίων, άλλα καί άναγι-
νώσκων, ΰποκείσθω τιμωρίφ η χινι ΰπέκειχο καί δ
συνχεθεικώς χήν φλυαρίαν. Καί κεφ. β* *0 εδρών
φλυαρίαν μηδενί έχέρφ λεγέχω χτν δύ/αμιν αυτής,
αλλά διαββήξει αυτήν ή καύσει * δ δέ μή χαΰχα
ποιήσας κεφαλική χιμωρίφ ΰποβληθήσεται. Πας γάρ
θαρρών άπερ ένχάχχει έν τή φλυαρίφ κατήγορε ίτω
γινώσκων δχι έάν άποδείξρ, τιμής άξιοϋται, μή
άποδείξας δέ τιμωρείται. *0 δε χοιοΰχος χάρτης χήν
καθ* οΰ έχέθη ΰπόλτιψιν μή βλάψει · *0 δέ δ* τίτ. τής
δ* ’ΐνσχιτουτιώνος οΰκ Ιτέθη μέν είς χά Βασιλικά,
φησί δέ τήν περί ύβρεως άγωγήν καί χρημαχικώς
καί έγκλημαχικώς κινεΤσθαι. Τδ β* καί ζ“* διάτ. χοΰ
β* χίχ. χοΰ γ* βιβλ. χών διατάξεων έτέθη άπ* άρχής
τοΰ α' κεφ. χοΰ β* χίχ. χοΰ κα* βιβλ. χών Βασιλικών.
Καί ζήτει διάφορα κεφ. χοΰ αΰχοΰ βιβλ. καί χίχ.,
άνάγνωθι καί γ* θέμα χοΰ α* κεφ. χοΰ αΰχοΰ xit. καί
βιβλ. κάχαστρωθέν είς χδ κζ’ κεφ. χοΰ παρόντος χίχ.
περί χά μέσα.
ΚΕΦΑΛ. ΑΖ'· — Περί χών ποιούνχων συνωμο-
σίας ή φραχρίας.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιην * συνόδου Καρθα-
γέννης κανών νγ’ · συνόδου ζ * κανών λδ*.
Κείμενον. Καί δ πολίτικος νόμος τιμωρείται χάς ^
φατρίας, καί χάς συνωμοσίας, ώς βιβλ. μη’, xit· δ',
καί χίχ. ιθ*, διάτ. t%* καί ιζ“*.
Σχόλιον. '0 δ* τίτ, τοΰ μη* βιβλ. χών διατ. έχέθη
είς χδν λζ"* χίχ. τοΰ ξ* βιβλ. χών Βασιλικών. Καί ζή-
χει κεφ. δ*. Λέγει γάρ χοΰτο μετά χδ είπεΤν χά πρδ
αΰχοΰ κεφ. χίνες ένέχονχαι χδ περί καθοσκΰσεως
έγκλήματι, χαΰχα βηχώς, καί δ συνωμοσίαν κατά
τής πολιτείας παρασκευάσας γενέσθαι, καί δ έπι-
βουλεύσας έν στραχοπέδφ, ή χοΤς πολέμιοι ς αΰχά
προδοΰς, καί δ κατά δόλον έμποδίσας ΰπδ 'Ρωμαίους
γενέσθαι τους πολεμίους, ή παρασκευάσας αΰχους
βοηθήναι, πλήθει, ή βπλοις, ή ’ίπποις, ή χοήμασιν ή
έτέρφ οίφδήποτε χρόπφ, ή τους φίλους τής πολιτείας
i usque ad lib. ix, lit. 36 [docet], ut supra pag.
795.
Scholium. Gonstil. 1 tit. 7 lib. ix Cod. est lib.
lx tit. 36, cap. 13, quod habet, quomodo in
compendio propositum est. Digest. 1 tit. 4 lib.
xlviii est thema 2 cap. 8 tit 36 lib. lx, quod
expi esse complectitur, quaecunque in textu scripta
sunt. Nota itaque utrumque, ut admirandum, et
sane quam utile. Tit. 10 lib. xlvii Dig. positus
est in tit. 21 lib. lx Basii, ab initio, cujus di-
versa capita quaeras de injuriis et famosis [libel-
lis] disserentia. Primum autem ejusdem tit. cap.
haec ad verbum dicit : Generaliter injuria dici-
tur, quidquid non jure fit : specialiter contume-
lia, et damnum [culpa datum], ut in [lege] Aqui-
, lia : et iniquitas, ut in eo qui inique et injuste
sententiam dixit. Tit. 35 lib. ix Cod. positus est
in cap. 43 tit. 21 lib. lx, quod dicit : Qui inju-
riarum actionem per calumniam instituit, aut
relegatur, aut a dignitate amovetur. Tit. 36 ejus-
dem lib. positus est in lib. lx, tit. 63, cujus i
cap. hac dicit : Quicunque libellum famosum
obsignatum aut non signatum reperiens, non sta-
tim combusserit, sed legerit : subjaceto poenae,
quam auctor ejus [deprehensus] subiret. Et cap.
2. Qui libellum famosum repererit, nulli alteri
vim ejus dicito : sed disrumpito, aut comburito.
Qui hoc non fecerit, capitali poenae subjugabitur.
Sane vero quisque, quae in famoso libello ponere
velit, cum fiducia deferto : sciens quod si [illa]
probaverit, honore dignandus: si non probaverit,
puniendus erit, lstiusmodi autem libellus, ejus in
quem editus est existimationem non laedit. Tit.
7 [lib.] tv Inslit. non est positus in Basii. Dicit
autem injuriarum actionem et pecuniarie et cri-
minaliter moveri. Digest. 2 et 6, tit. 2 lib. in
Dig. posita sunt in initio cap. tit. 2 lib. xxi Ba-
sii., cujus ejudem tit. diversa cap. quaeras, ac
[simul] legas thema 3 cap. 1 ejusdem tit. et lib·,
quod insertum est 27 cap. praesentis tit. circa
medium.
CAP. XXXVII. — De iis qui conjurationes aut
factiones faciunt .
Concilii Chalcedonensis canon 18 ; concilii
Carlhaginensis canon 53 ; concilii vi canon 34.
Textus . Civilis etiam lex factiones atque con-
jurationes punit; quemadmodum lib. 48 tit. 4 et
tit. 19, digestum 11, et lib. xvl [docent.]
Scholium . Tit. 4 lib. xlviu Dig. positus est in
tit. 36 lib. lx Basii. , cujus 4 cap. quaere. Ait autem
illud, posteaquam ipsum praecedentia cap. quinam
laesae majestatis crimine teneantur, dixerunt haec
in haec verba : et qui effecit, ut adversus rem pu-
blicam conjuraretur : et qui in exercitu insidias
struxit, eutnve hostibus prodidit: et qui dolo [malo]
impediit, quominus hostes in potestatem Roma-
norum devenirent : aut cujus opera bostes [com-
meatus] copia, armis, equis, pecunia, aliove modo
adjuti fuerint : aut ex reipublicae amicis hostes
1133
PHOTII PATRIARCHA CP.
1140
fecit : aut qui impedivit, quominus alia natio rei·
publicae obtemperet : aut qui effecit, ut obsides,
pecunia, aut jumenta hostibus darentur. Digest.
11 et 16 tit. 19 lib. xlvui Digest. est thema 3
cap. 1! tit. 51 lib. lx, est cap. 16 ejusdem tit. et
libri. Utrumque enim eos qui conjurationes aut
factiones faciunt, punit.
CAP. XXXVIIL — Cujusmodi delicta ordina -
tio diluat .
Ιχθρου; ποιήσας, ή κωλύσας Ετερον Εθνος πειθαρ-
χήσα» τή πολιτεία, ή παρίσκευάσας τοΤς Ι^θροΤς
δεχθήναι δμήρους ή χρήματα, η ύποζύγια. Τά ια*
και ιΓ του ιθ* τίτ. τού μη* βιβλ. του διάτ.
είσΐ θέμα γ* του ια' κεφ. του να’ τίτ. τού ξ* βιβλ,,
καί κεφ. ιζ’9 του αύτου τίτ. και βιβλ. Καί 5μφω
γάρ κολάζουσι τούς ποιούντας τάς συνωμοσίας η
φρατρίας.
ΚΕΦΑΛ. ΛΗ\ — ΠοΤα αμαρτήματα λύει ή χειρο-
θεσία.
Concilii Nicani canon 9 ; concilii Ancyrani ca-
non 12 ; et qua in eo a nobis scripta sunt.
Συνόδου Νικαίας κανών θ’, καί της έν 'Αγκυρά
συνόδου κανών ιβ' καί τά Ιν αύτψ παρ’ ήμών γρΑ-
φέντα.
CAP. XXIX. — De poenitentia , et quinam fa - κεφαλ. λθ. — Περί μετανοίας, καί τίνες
cultatem habeant dandi pcenitentibus absolutio - άδειαν Εχουσι διδόναι μετανοούσι καταλλαγήν,
nem9 et quod sacerdoti liceat minuere et augere b**1 δτι τψ ΙερεΤ μειούν καί αυξειν τα tm-
pcenas.
Apostolorum canon 51, 52 ; concilii Nicani ca-
non 11, 12; concilii Ancyrani canon 1, 2, 3, 4, 5,
6, 7, 8, 9; concilii Neocaesariensis canon 1 , 2, 1 1,
12; concilii Carthaginensis canon 6, 7,27,47, 48 ;
concilii Laodiceni canon 2 ; concilii sexti canon
102 ; Basilii canon 5, 34, 74, 75, 76, 82, 84;
Gregorii Nysseni canon 3, 4, 7, 8.
Textus . Constit. 3 tit. 7 lib. i Cod. : Sustulit,
etc., usque ad revocare non liceat, ut pag . 814.
Scholium. Constit. 3 tit. 7 lib. i Cod. non est posi-
ta in Basii. ,quanquam istiusmodi tit.inlib lx posi-
tus tit. 54, cap. 43. Novella Justiniani 37, qua de Ec-
clesiis Africanis disserit, non est posita in Basii.;
dat [inierim] tamen bis poenitentia tempus. Cons-
tit. 34 tit. 4 lib. i Cod. nen est posita in Basii. Con-
stit.2 tit. 1 Novellarum, est cap.22 tit.! lib. m Ba-
sii., quod habet, ut in compendio propositum est,
[quod idem] e novella Justiniani 123, cujus 1 5 cap.
est exemptum [est.] Digest. 12 et 13 tit. 19 lib.
xlviii Dig.estcap. H tit.51 lib. lx, quod sic habet :
pro qualitate delicti oportet poenam pronuntiari :
et vero judicem neque severum, neque mitem ap-
parere: sed in levioribus lenem esse ipsum opor-
tet, ac in gravioribus cum benigno temperamento
severum. Et cap. 14: Qui extra ordinem de crimi-
nibus cognoscit, augere et minuere poenam potest :
ita tamen, ut in utroque [modo] rationem non ex-
cedat. Digest. 1 tit. 16 lib. xlviii Dig. est cap. 10
tit. 1 lib. lx, qiiod circa finem dicit, quod facti
quidem quaestio judici commissa sit; legis autem
persecutio non item. Tit. 1, lib. l Dig. positus
est in lib. liv Basii., tit. 1, cap. 1 ; dig autem 15
omissum est. Constit. 1 tit. 50 lib, vii Cod. est
cap. 86 tit. 1 lib. ix Basii., quod sic habet : Ne-
que decessoris neque suam sententiam quem-
quam revocare posse, in dubium non venit : nec
ab hujusmodi decreto provocationem proponi,
explorati juris est. Constit. J5 tit. 47 lib. ix
Cod. est cap. 55 tit. 51 lib. lx Basii., quod sic
dicit : Poenam revocare proeeidi non licet. Quae-
ras etiam tit. 60 ejusdem lx lib., cap. 1, thema
τίμ(α.
'Αποστόλων κανών να’, νβ' * συνόδου Νικαίας κα-
νών ια*, ιβ’ · συνόδου 'Αγκυρας κανών α’, β’, γ*, δ*,
ε’, ζ*, ζ’ η’, θ' · συνόδου Νεοκαισαρείις κανών α\
β’, ια*, ιβ · συνόδου Καρθχγέννης κανών ζ*9 ζ’, κζ’,
μγ*, μη' · συνόδου Ααοδιλείας κανών (Γ συνόδου
κανών ρβ* · Βασιλείου κανών ε’, λδ', οδ*, οε’, οζ^,
πβ’, πδ’ · Γρηγορίου Νύσσης κανών γ’, δ*, ζ', η*.
Κείμενον. Ή γ’ διάτ. του ζ* τίτ. του α’ βιβλ. του
κώδ., ΆνεΤλε, κ.τ. λ., usque ad και βιβλ. θ’ τίτ. μζ*
διάτ. ιε\
Σχόλην. Ή γ* διαίτ* του ζ* τίτ. του α’ βιβλ. του
κώδ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά καν δ τοιούτος τίτ.
κειται Εν βιβλ. ξ' τίτ. νδ* · ή δέ περί των 'Εκκλησιών
'Αφρικής διαλεγομένη λζ' νεαρά τόΰ 'Ιουστινιανού
ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. Λέδωκε δε τούτοι ς και-
ρόν μετανοίας. Ή )δ' διάτ. τού δ* τίτ. α* βιβλ. τού
κώδ. ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά. ’Η β’ διάτ. τού α’
τίτ. τών Νεαρών, εστι κεφ. κβ* του α* τίτ. τού γ* βι-
βλ. τών Βασιλικών, ούτως Εχον ώς συνωψίσθη άτζο
εής ρκγ’ νεαρας τού 'Ιουστινιανού έκκοπέν, και
κεφ. 8ν αύτής ιε#. τδ ιβ* διάτ. και τδ ιγ* τού ιθ* τίτ.
τού μη* βιβλ. τών διατάξεων, Εστι κεφ, ια* τού να*
τίτ. τού ξ' βιβλ, ούτως Εχον · πρδς την ποιότητα τού
Αμαρτήματος δεΤ τήν τιμωρίαν Εκφέρεσθαι, καί
μήτε σκληρδν, μήτε μέν Ελαφρδν φαίνεσθαι τήν
δικαστήν, πλήν έν τοΤς έλαφροΤς έλαφρδν είναι αύτδν
δεΤ, καί έν τοΐς βαρυτέροις σφοδρδν μετά καλοθελοϋς
συμμετρίας. Και κεφ. ιδ' '0 Εξτραορδίνεμ δικάζων
(Εγκλήματι αύξειν, καί μειούν τήν ποινήν δύναται,
ώστε μέντοι έπΐ έκατέρου μή παρεξιέναι τήν συμ-
μετρίαν. Τδ α’ διάτ. τού ι£*' τίτ. τού μη’ βιβλ. τών
διάτ. εστι κεφ. ι* τού α’ τίτ, τού ξ* βιβλ. λέγον ttspi
τδ τέλος ώς ή μέν τής ύποθέσεως ζήτησις έπιτέτρα-
πται τψ δικαστή ού μέν ή του νόμου έπεξέλευσις.
'0 δέ α’ τίτ. τού ν* βιβλ. τών διατ. έτέθη είς βιβλ, ν£*
τών Βασιλικών τίτ. α’ κεφ. α' τδ ιε' διάτ. παρείθη.
*Η α' διάτ. τού ν* τίτ. τού ζ' βιβλ, τού κούδ., Εστι
κεφ. πζ“' τού α* τίτ. του θ* βιβλ. τών Βασιλικών ού-
τως Εχον · Ούτε τήν τού προηγησαμένου άπόφασιν,
ούτε τήν Ιδίαν δύνασθαί τινα άνακαλεΤσθαι είς αμφι-
βολίαν ού φέρεται. Μηδέ άπδ τής τοιαύτης άποφά-
σεως προτιθέναι Εκκλητον φανερού νομίμου Ιστιν.
1141 NOMOCANON. - TIT. IX, CAP. XXXIX. 1142
Ή te* διάτ. του μζ’ τίτ. του θ’ βιβλ. του κώδ., Εστι A ult., et lib. VII, tit. 2, cap. 20, et lib. Ut, tit. 1,
κβφ. νβ’ του να’ τίτ. του ξ* βιβλ. τών Βασιλικών cap. 84 et 127, et lib. LVI, tit. 8, cap. 29.
οδτω )έγον# Την τιμωρίαν ούκ εξ^ο-χι τψ αρχοντι άνακα/εΤσΟαι. Ζήτει και τίτ. ν’ του αύτου ξ* βιβλ.
*εφ. α* θέμα τελευταϊον καί βιβλ. ζ* τίτ, β* κεφ. κ* χαί βιβλ. θ* τίτ. α* κεφ. πδ’ καί ρκζ*, καί βιβλ. νζ"*,
τίτ. η*, κε®. κθ’.
Κείμενον. *Εν δε εψ με* διατάγματι του α* τίτ.
του μβ’ βιβλ. φησίν, χ. τ. λ., usque ad ή ΙλευθεροΤ
αύτδν, η μειοΤ την ποινήν.
Σχάλιον. Το με’ διάτ. του α* τίτ. του μβ* βιβλ.,
Εστι θέμα παρατελευτον του μζ” κεφ. του γ* τίτ. του
0’ βιβλ. τών Βασιλικών ούτως εχον ώς έγράφη.
Έρωτήσει δε τις καί μέν το καταστρωθέν βπισθεν
ιγ* κεφ. του να’ τίτ. του ξ* βιβλ. λέγει δύνασθαι τήν
δικαστήν αΰςειν καί μειούν τήν ποινήν. Πώς οΰν
Ενταύθα λέγει τδ Εναντίον, δ μέν διχάζω; Εξτραορ-
διναρίου Εγκλημα δύναται αυςειν χαί μειούν την
ποινήν, δ δέ δια τών έγχληματικώς ένορδίνψ υπο-
θέσει άπδ νόμου έχούσ^ ώρισμένην ποινήν ού δύνα-
ται τούτο ποιεΐν. "Η είπε 8τι πρδ μέν άποφάσεως
δύναται αύξειν χαί μειούν τήν ποινήν, καν ώρισμένη ]
άπδ του νόμου Εστι. Μετά δε τήν άπόφασιν ού δύνα-
ται. Πέπαυται γάρ τού εΤναι διχαστής. Καί ζήτει
κεφ. ιδ’, τού αυτού να* τίτ. τού ξ’ βιβλ. οδτω λύσον,
καί τδ η’ θέμα τού ιγ* κεφ. τού χα* βιβλ. καί τδ γ’
καί δ’ κεφ. τού γ’ τίτ. τού αυτού βιβλ. Τδ α* διάτ.
τού ιη’ τίτ. τού μη* βιβλ., εστι θέμα ιθ’ τού α’ κεφ.
τού ν* τίτ. τού ξ’ βιβλ. τά αυτά λέγον οσα συνωψί-
σθησαν. Τδ θ* διάτ. τού αυτού τίτ. χαί βιβλ. τών
διάτ. οδκ Ετέθη είς τά Βασιλικά. Τδ κζ' κεφ. τού ιθ*
τίτ. τού μη* βιβλ. τών διατάξεων, εστι θέμα β’ τού
κζ* κεφ. τού να* τίτ. τού ξ’ βιολ. ούτως Εχον, ’Εάν οί
πολιτευόμενοι, η οΐ τής πόλεως πρωτεύοντες άμάρ-
τωσι τι κεφαλικδν ώς άξίους αύτου; εΤναι Εξορία;, ή
περιορισμού, ή κεφαλικής τιμωρίας, δει τδν άρχοντα
δεδεμένους αυτούς φυλάττειν, καί άναφέρειν τψ Βα- ^
σιλεΤ προσζευγνύντα τή άναφορφ καί τήν έπ* αύτοΤς
ψήφον. Τδ δέ α* θέμα τού αυτού κεφ. κζ’ φησίν, ΟΙ
άρχοντες τάς Ιδίας αποφάσεις άνατρέπειν ού δύναται,
καί έφ* Εξής δσα συνωψίσθησαν.
Κείμενον, Ταύτα περί αύτοτελών ε’ίρηται ψή-
φων, χ. τ. λ., usque ad δικαστής, ώς βιβλ. μβ’,
διάτ. νε*.
Σχόλιον. Τδ ιδ’ διάτ. τού α* τίτ. τού μβ* βιβλ. τών
διατάξεων, Εστι κεφ. ;δ’ τού γ* τίτ. τού θ’ βιβλ. 8
φησιν, *0 κελεύσει, η /ωλύσει δ πραίτωρ δύναται
άνατρέπειν, ού μήν ψήφον οίχείαν. Τδ ιθ* διάτ. τού
η* τίτ. τού δ* βιβλ. τών διατ. χαί τδ χ* είσί τού
τίτ. β’ τού β«.βλ, ζ* κεφ, ιθ’ ούτως Εχον* ’Ο φίρετδς δι-
καστής τδ δυκυϋν αύτφ ψηφίζεται, καί ού πολυπραγ-
μονεί τήν ψήφον 6 πραίτωρ. Εί δε δάξειε τοΤς αίρε-
τικοΤς δικαστηρίοι; ώστε τάδε ψηφίσασθαι, ούκ 1
Ιρ^ωτχι ουδέ αναγκάζεται ψηφίσασθαι. Ψηφίζεται
δέ δ γνώμην Εσχηκώς διά τού δικλαλουμένου πάσαν
τήν δίκην τεμεΤν. Εί δέ έπί πολλοΤς προσελήφθη κε-
φαλαίοις ού δοκεΤ ψηφίζεσθαι εί μή πάσας τάς φίλον-
εικίας περατώσει. Καί εί μέν ψηφίζεται δούναί τι
ή άπολυθήναι τδν έναγόμενον ού δύναται μετά ταύτα
ψηγίζεσθαι τάναντία, Τά δε διαλαλουμενα έπί
παρανκευ^ τής δίκης άμείβειν δύναται, οΤον διελά-
Texius. In digest. 45 tit. 1 lib. xLn, poenam
sententia, etc., usque ad aut poenam minuit, ut
pag. 814, 815.
Scholium. Digest. 45 tit. 1 lib. xlii est thema
penult. cap. 46 tit. 3 lib. ix Basii., quod habet,
quomodo scriptum est. Interrogabit vero quis-
piam, cum cap. 13 tit. 51 lib. lx, paulo ante in-
sertum, judicem augere et minuere poenam posse
dicat, qua ratione hic dicatur contrarium ; sane
vero qui extraordinarie de crimine judicat, au-
gere et minuere poenam potest : qui autem de
ordinaria causa, quae ex lege definitam et certam
poenam habet, criminaliter judicat, id facere non
potest. Aut dicas, quod ante sententiam quidem
augere et minuere poenam, etiam a lege defini-
tam, possit : post sententiam autem non possit :
desiit enim esse judex. Quorsum quaeras cap. 14
ejusdem 51 tituli lib. lx. [Atque] iu hunc [qui-
dem] modum solvas et 8 thema cap. 13 tit. 2 lib.
xxi et 3 atque 4 cap. tit. 3 ejusdem libri. Digest.
1 tit. 18 lib. xLYiii est thema 19 cap. 1 tit. 50 lib.
lx, quod eadem dicit, quae in compendio sunt
proposita. Digest. 9 tit. 19 ejusdem lib. Dig. non
est positum in Basii. Digest. 27 ejusdem tit. et
lib. Dig. est thema 2 cap. 27 tit. 51 lib. Lx,quod
sic habet : Sed decuriones vel principales civi-
tatum capitale aliquid committant, uti exsilio,
relegatione, aut capitali poena digni sint, oportet
praesidem eos vinctos custodire, et ad principem
referre, relationi adjuncta in ipsos lata sententia.
Thema autem 1 ejusdem tit. ait : Praesides sen-
tentias suas rescindere nequeunt : et quae dein-
ceps in compendio sunt proposita.
Textus. [Atque] haec [quidem] de perfectis,
etc., usque ad [docetur,] ut pag. 815.
Scholium . Digest. 14 tit. 1 lib. xlii Digest. est
cap. 14 tit. 3 lib. ix, quod paulo ante insertum
est. Dig. 19 tit. 8 lib. iy Dig., et 20, sunt tit. 2
lib. vii, cap. 19, quod sic habet: Arbiter prout sibi
videtur judicat, neque in [ejus] sententiam inqui-
rit praetor. Quod si in arbitrum [ita] compromis-
sum sit, ut certam sententiam dicat : non valet
[arbitrium], nec sententiam dicere cogitur. Dicit
au-.em sententiam, qui in animo habet pronuntiato
suo omnem controversiam decidere.Sed si de mul-
tis rebus [arbiter] sumptus sit: sententiam dicere
non videtur, nisi omnes controversias finiat.Gaete-
rum si judicaverit aliquid dari, aut reum absolvi :
non potest postmodum contrariam sententiam di-
cere.Quae vero de praeparatione causae interlocutus
est, mutare potest : ut puta si jusserit Kalendis
[judicium] observare, et mox Idibus jubeat. Et
1143
PHOTII PATRIARCHJ5 CP.
1144
cap. 20: Et si erravit io sententia dicenda, ηοηΑλησε καλένδαις παραφυλάξαι, yat ύστερον διελάλ*ησα
corrigit, quandoquidem qui judicavit, judex esse τοΤς Είδοτς. Καί κεφ. x’ xfiv πλανηθή έν τψ ψηφίζβ-
desiit. σθαι ού διορθούται. Ψηφισάμενος γάρ πέπαυται είναι
δικαστής. Τ b 8έ νε9, διάτ. του α9 τιτ. του μβ9 βιβλ., Ιστι κεφ. νε9, του γ9 τίτ. τού 6’ βιβλ. ούτως Ιχον *0
ψηφισάμενος πέπαυται είναι διχαστής καί ούκέτι διορθούται τήν ψήφον.
ΤΙΤΛΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ.
ΠΕΡΙ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΓΟΝ ΙΛΙΚΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΓ.
TITULUS DECIMUS.
DE ADMINISTRATIONE RERUM ECCLESIASTICARUM, ET DE [BEBUS] EPISCOPORUM
PROPRUS.
CAPUT PRIMUM. — Quod oeconomum ex clero B κεφαλαιον a' — ππερί του χρήνχι τήν otxovd-
ecdesiCB , [ctlfus oeconomus es(] esse oporteat . μον ix τού κλήρου τής έκκλησίας εΤναι.
Concilii Chalcedonensis canon 26 ; concilii Ni- Συνο'δου Χαλκηδόνος κανών κζ"9 · συνόδου Νιχαίχς
caeni secundi canon 11 *, Theophili ex Commo- τύ β9 κανών ta9 * Θεοφίλου έχ του Υπομνηστικού κχ-
nitorio canon 9. νων θ\
Textus . Const. 39 tit. 3 lib. I, Cod. (Econo- Κείμενον. *H λθ9 διάτ. του γ9 τίτ. του «9 βιβλίου
mum, etc., usque ad perveniet, utpag . 818. τού κώδικος, λέγει χ. τ. λ., usque ad περίερχεται
μετά την αύτών τελευτήν.
Scholium . Const. 22 tit. 3 lib. 1 Cod. non est Σχόλιον/fl λβ9 διάτ. του γ9 τίτ. α9 βιβλίου τύϋ χώδ.
posita in Basii. , neque 21, neque 41, neque 42. Le- ούκ έτέθη είς τα Βασιλικά, ούδΙ ή κχ9, ούθί μα* ούδέ
gas autem et 3 Justiniani novellam, sive cap. ult lit. ή μβ. ’Ανάγνωθι δλ τήν γ9 'Ιουστινιανού νεαρά* ·
2 lib. III Basii., quod sic habet: Quemadmodum ail- ζήτει κεφ. τελευταΐον τού β9 τίτ. τού γ9 βιβλίου τών
tem ad eam [ecclesiam] pertinentes sumptus certa Βασιλικών ούτως Ιίχον * "Ωσπερ δ! τήν περί τούτο
fine descripsimus, ita convenit, Ut sanctissimus pro δαπάνην ώρίσαμεν, ούτως προσήκει τύν κατά χαι-
temporibuspatriarchaetreverendissimiclericicir- ρους άγιώτατον πατριάρχην, καί τούς εύλαβεστά-
cumspiciant, ne reliqui sumptus, qui ex eccle- ^ τους οΙκονόμους περισκοπεΤν τούτο, καί τάς αλλχς
siaelicis reditibus fiunt, aliter quam in pias et Deo δαπάνα; τάς γινομένας έχ τών Ικκλησιχστικών
placitas causas insumantur: et Ut in illos conferan- πόρων περί εύσεβεΤς δαπανασθαι πράξεις, καί θεφ
tur,qui et revera egent, nec aliunde babent unde άρεσκούσας, και είς άκείνους ταύτας χωρηγεΤν, τούς
vivant. (Haec enim Dominum Deum conciliare 80- ταΤς άληθείαις δεομένους, καί ούκ έχοντας έτέρωθι
leni); non vero per patrocinia et hominum Studia τροφής άφορμήν. Ταύτα γάρ τύν Δεσπότην Θεάν
in locupletes distribuant ea quae ad ecclesiasticos θεραπεύει, άλλά μή προστασίαις, καί σπουδαΤς άν-
sumptus suppetunt, ut exinde egentes vitae neces· θρώπων τάς Ικκλησιαστικάς δχπαίνας είς Ανθρώπους
sariis defraudentur. Noverint enim Dei amantissimi εύπορούντας έπιδιδόναι, καί εντεύθεν τούς Απορου-
(BCOnomi, tam qui nunc, qnam qui olim pro tem· μένους μή τυγχάνειν τών άναγκαίων. "Ιστωσαν γάρ
poribus futuri sunt,quod si quid in his deliquerint, ot θεοφιλέστατοι οικονόμοι οιτε νυν, οΤτε κατά και-
BOO tantum poenis coelestibus erunt obnoxii, sed ρούς έσόμενοι ώς ει τι παρά ταύτα πράξχιεν, ταΤς
etiam de substantia sua sacrosanctae ecclesiae in- τε έκ θεού ποιναΤς ύποκείσονχχι, καί έκ τής αυτών
demnitatem praestabunt. Notes ergo praesentem ούσίας τύ άζήμιον τή Αγιοτάτη περιποιήσουσιν 9Εχ-
Justiniani novellam propter formas, quae a patriar- κλησίφ. #H β9 διάτ. τού β9 τίτ. τών Νεαρών, ξστι
chisfraternitatem reliquarumque frumentariarum D νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκ\ ήτοι θέμα β' τού ζ9 κεφ.
pensionum nomine ad divites atque potentes perso- τού β9 τίτ. τού ε9 βιβλίου τών Βασιλικών ούτως Ιχον
nasemittuntur: atque duashas secundum ejus prae- ώς συνωψίσθη. Σημείωσαι τήν παρούσαν ’ίουστινια-
SCliptum esse invalidas : quae vero ad egenos rnit- νειον νεαράν διά τά γινόμενα τυπώματα πχρα τών
tuntur, esae ratas. Const. 2 tit. 2 Novellarum est πατριάρχων χάριν Αδελφάτων, και λοιπών σιτηρε-
novella Justiniani 120, sive thema 2 cap. 7 tit· 2 σίων πρύς πρόσωπα πλουτούντα καί παρχδυνά-
1
1145 NOMOCANON. —
στεύοντα. Καί λέγε ταύτα μέν εΤναι Ανίσχυρα κατά
νήν ταύτης περίληψή, τά & πρδς ένδεεΤς γινόιιενα
εΐναι βέβαια.
ΚΕΦΑΑ. Β\ — Περί διοιχήσεως των έκχλη-
σιαστικών πραγμάτων,
'Αποστόλων κανών λη*, μ', μα* * συνόδου 'Αντιό-
χειας κανών κδ', κε’ · Κυρ Ολου έκ της πρδς Δάμνον
Ιπιστολής κεφ. β' * Θεοφίλου έκ του Υπομνηστικού
*·φ. t£“\
Κείμενον. Πολλά μέν εΤρηται περί τής διοιχήσεως
των έκκλησι αστικών, κ. τ. λ., usque ad διοικήσεων
καί προνομίων.
Σχάλιον. '0 β' τίτ. τού α' βιβλίου τού κώδικος
έτέθη ε!ς βιβλίον ε’ των Βασιλικών τίτ. α' άπδ τού
α* κεφ. μέχρι τού ια'. Έ δέ β’ καί γ' διάτ. του β* τίτ.
των Νεαρών, είσΐ νεαραί ιουστινιάνειοι ρκ*, καί
ρλα* · ών ή μέν κεΤται έν βιβλίφ ε* τών Βασιλικών
τίτ. β’, ή δέ έν βιβλίφ τψ αύτφ τίτ, γ* · και άνάγνωθι
τούς τοιούτους τίτλους.
ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περί πραγμάτων, καί προσόδων
τών άνεπισχάπων 'Εκκλησιών.
Συνόδου 'Αγκυρας κανών ιε' · συνόδου Χαλκηδά νος
κανών κε* · συνόδου ζ* κανών λε*.
ΚΕΦΑΑ. Δ*. — Περί έκποιήσεως έκκλησι αστι-
κών.
'Αποστόλων κανών λη', ογ'. Συνόδου Άγκόρας
κανών ιε’ · συνόδου ΚαρΘαγεννης κανών κβ*, κγ' ·
συνόδου Νικαίας το β', κανών ιβ' · Κυρίλλου έκ τής
πρδς Δάμνον έπιστολής κεφ. β* · άνάγνωθι τά πχρα-
γεγραμμένα έν τψ β’ κεφ. τού παρόντος τίτ.
ΚΕΦΑΑ. Ε'. — Περί τών μετά την χειροτονίαν |
κτωμένων έπισκόπφ, ή κληρικφ.
Συνόδου ΚαρΘαγεννης κανών λβ' · συνόδου α’ καί
β' έν τψ ναφ τών αγίων Αποστόλων κανών ζ*.
Κείμενον. ’Π λγ' διάτ. τού γ* τίτ. τού α’ βιβλίου
του κώδιηος, κ. τ. λ., usque ad έκκλησίφ έν ή κεχει-
ροτόνηται.
Σχόλιον. *Η λγ* διάτ. του ζ“' τίτ. τού α' βιβλίου
τού κώΕικος, Ιστι κεφ. η’ τού γ' τίτ. τού γ’ βιβλίου
τών Βασιλικών ούτως έχον · Καί δ πρεσβύτερος, καί δ
διάκονος δσα κτήσεται καί έν ύπεξουσιότητι έκποιείτω,
καί διατιθέσθω έπ* αύτοΐς ώς βούλεται, καί μή έκ-
δικείσθωσαν παρά τών έχόντων αυτόν υπεξούσιον, ή
συνεισφερέσθω τοΤς άδελφοΤς, ή τοΐς τέκνοις αυτών,
άλλ* οί παΐδες αυτών λαμβανέτωσαν αύτά κΑν μή I
διαθέμενοι τελευτήσωσι. Ή μα' διάτ. τού γ* τίτ.
τού α' βιβ. τού κώδικος όύκ έτέθη είς τά Βασιλικά.
'Ωσαύτως ουδέ ή μθ* διάτ. τ·ύ αυτού τιτ. καί βιβ.
ή γ' διάτ. τού β’ τίτ. τών Νεαρών, έστι νεαρά 'Ιουστι-
νιάνειος ρλα’ κειμένη έν βιβλίφ ε’, τίτ. γ*, ής δέ
νεαράς τό Γ κεφ. αύτά ταυτα διδάσκει δσα καί συν-
ωψίσθησαν προστιθέμενον μόνη σημασίαν τών Ακι-
νήτων. Λέγει γάρ μήτε κινητά, ή Ακίνητα, ή αύτο-
κίνητα, παρά τών έπισκόπων μετά τήν έπισκοπην
κτηθέντα έκποιεΤσθαι. 'Ο δέ ι' τίτ. τών Νεαρών ώς
παρίσταται Απδ τού κειμένου μόνων κινητών καί
μέμνηται ή β’ διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, ϊστι
ΤΙΤ. X, CAP. I- V. 1146
tlib. v Basii., quod habet, ut in compendio pro·
positum est.
CAP. Π. — De rerum ecclesiasticarum admU
nistratione .
Apostolorum canon 38, 40, 41 ; concilii An·
tiocheni canon 24, 25 ; Cyrilli ex epistola ad
Bomnum caput 2 ; Theophili ex Commonitorio
caput 16.
Textus . Multa de rerum, etc., usque ad perti-
nent, ut pag. 822.
Scholium. Tit. 2 lib. i Cod. positus est in lib.
v Basii., tit. 1, a cap. 1 usque ad 11. Const. 2 et
3 tit. 2 Novellarum est novella Justiniani 120 et
1 131, quarum altera posita est in lib. Basii, v, tit.
2, altera in eodem lib. tit. 3, quos tit. legas.
CAP. III. — De rebus et reditibus ecclesia ·
rum9 quce sine episcopo sunt.
Concilii Ancyrani canon 15; concilii Chalee-
donensis canon 25 ; concilii sexti canon 35.
CAH. IV. — De alienatione [rerum] ecclesias-
ticarum.
Apostolorum canon 38, 73 ; concilii Ancyrani
canon 15 ; concilii Carthaginensis canon 22, 23 ;
concilii Nicaeni secundi canon 12 ; Cyrilli ex epi-
stola ad Domnum cap. 2. Lege quae adnotatasunt
in cap. 2 praesentis tit.
i CAP. V. — De bonis episcoporum et clerico-
rum post ordinationem acquisitis.
Concilii Carthaginensis canon 32 ; concilii pri-
mi et secundi in aede sanctorum Apostolorum
(habiti] canon 7.
Textus. Const. 33 tit. 3 lib. i Cod. ait : Quae-
cunque, etc·, usque ad fuerunt, applicatur, ut
pag. 826, 827.
Scholium. Constit. 33 tit. 6 lib. i Cod.est cap. 8
tit. 3 lib. ili Basii., quod sic habet : Quaecunque
presbyter et diaconus sub patria potestate acqui-
sierit, quolibet modo alienato, ac de iis testator:
neque illa ab iis qui ipsum in potestate habent,
vindicantor, aut cum fratribus eorumve filiis con-
feruntor : sed ipsius liberi, tametsi intestatus de-
cesserit, capiunto. Const. 41 tit. 3 lib. i Cod. non
est posita in Basii.; similiter neque const. 49 ejus-
dem tit. et lib. Const. 3 tit. 1 Novellarum est
novella Justiniani 131 [ac] posita [est] in lib. v,
tit. 3. Cujus sane novellae cap. 10 haec eadem do-
cet, quae in compendio sunt proposita, voce, im-
mobiles tantummodo adjecta. Dicit enim, neque
mobilia, neque immobilia, neque se moventia, ab
episcopis post episcopatum acquisita, alienari. At
tit. 10 Novellarum, ut ex textu constat, mobilium
et se moventium duntaxat meminit. Const. 2 tit. \
Novellarum, est novella Justiniani 123, posita[que
estj in lib.m Basii., tit· 1, atque 42 ejus cap. dicit,
PHOTO PATRIARCHA CP.
1047
1048
qnaennqae ia texta scripta sunt. Constit. 3 Ut. i
2 Nor ellarura est novella Justiniani 131 , posita
(que est] in lib. v Basii., tit. 3, ac circa 10 cap.
in fine dicil, quacunque in textu compendiose
proposita sunt.
CAP. VI. — De propriis episcopi rebus , et
quod intestatus decedere non debeat . .
Apostolorum canon 40; concilii Antiocben;
canon 24; concilii Cbalcedonensis canon 22
concilii Sardicensis canon 12 ; concilii Carlbagi-
aensis canon 22, 81. Lege qua in 5 cap. pra-
sentis til. adnotata sunt.
CAP. VII. — Ut quoein barbaris gentibus sunt
Dei Ecelesim , secundum oblinentem consuetudi-
nem administrentur .
Concilii ConstanUnopolitani canon 2 ; concilii
Chalcedonensis (anon 28 ; concilii sexti canon
30, 37, 39.
CAP. VIII. — Ne episcopus, neque clericus per
donationem aut testamentum [quidquam] fuere -
tico det , tametsi ipsius cognatus sit.
Concilii Carthaginensis canon 22, 81.
Textus. Nedum ab episcopis et clericis, etc.,
usque ad legatum capit, ut pag. 831.
Scholium. Constit. 10 tit. 5 libri i Cod. non est
posita in Basii. Consi. 3, tit. 2 Novellarum est
novella Justiniani 135 posita[que est] in lib. v
Basii, tit. 3, atque 3 thema cap. 11 ejusdem tit. 4
dicit, quacunque in textu scripta sunt. Constit.
18 tit. 5 lib. i Cod. non est posita in Basii·, ne-
que 19, neque 22.
Textus . Qua exhareditationis causas ordinat,
etc., usque ad publicantur, ut pag. 831, 834.
Scholium. Novella 115 imperatoris Justiniani
posita est in cap. 38 tit. 8 lib. xxxv Basii. Dicit
autem ejus 14 cap. hac ad verbum : Si quis ex
memoratis parentibus, cum ipse orthodoxus sit,
sentiat filium suum aut filios non esse catholica
Ecclesia, eto., quomodo sub compendio in textu
sunt proposita. De Samaritanis constit. 1, qua est
2 tit. 3 Novellarum, est novella Justiniani 129, sed C
non est posita in Basii , neque novella 3, qua est
Justiniani 1 44. Quaras autem cap. 51 tit. 1 lib. i,
ac legas illud cum reliquis cap.usquead finem tit·,
qua complectuntur quacunque in textu compen-
diose suot proposita, et [insuper] de harelicis alia
inulta atque necessaria.Ex his enim integra castra
(uti constat) et regiones Bogomilicas errare, atque
in haresi sua mori siuimus : unum vero et vilis
conditionis talem hareticum in regia urbecommo*
ranteminxenientes.vehementerpunimns.Constit.S
tit.i Novellarum, est novella Justiniani 131 , posita*
[que est] in lib. Basii, ut, cqjus 1 1 cap. dicit qua-
i vtipa 'ιουστινιάνειος ρκγ* κιιμινη έν βιολίφ γ* των
Βασιλικών τίτ. α*, και ρησι τδ μβ αυτής xc^.
εις το κείμενον έγράφησαν. Ή γ' Siit, τού β* τίτ.
των Ναρων, έστι vtsps 'Ιουστινιάνειος ρλα' χιιρβνη
έν βιβλίφ ι* τώ/ Βασιλικών τίτ. γ', χαί λέγουσα xtpt
τδ ι* xup. χατά το τέλος βσα κίς τδ
χείμεν ον.
ΚΕΦΑΑ. ς-. — Περί των Λχων του Ικεσχάκου
πραγμάτων, χα I δτι ούχ ώγειλεν Αδιάθετος τε-
λευτάν.
Αποστόλων χάνων μ* · συνάδου 'Αντιοχείχς κανών
κδ’ * συνύδου Χαλχηδύνος χάνων χβ' * συνόδου Σαρλ«
χής χάνων ιβ' * συνόδου Κχρθαγεννης χάνων χβ’, χ«*·
άνάγνωθι τα πχραγεγραμμένα έν τψ c* χειρ. παρόντος
τίτ.
\ ΚΕΦΑΑ. Ζ*. — Περί τους τάς έν τοΤς βαρβζρι-
χοΤς Ιθνεσιν οΰσας του Θεού έχχλησίας μετά ττ,ν
χρατήσασαν διοιχεΤσθαι συνήθειαν.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως χάνων β’ * Συνόδου
Χαλκηδό νος χανών χη* · συνόδου ζ* χανών λβ,
λζ\ λθ’.
ΚΕΦΑΑ. Η’ — Περί τού μήτε έπίσχοπον, μή-
τε κληρικόν διδόναι δια δωρεάς ή διαθέσεως
αίρετιχψ xSv εΐη συγγενής αύτφ.
Συνόδου Καρθαγέννης χανών χβ’, πχ*.
Κείμενον. Ού μόνον άχδ έπισκόπων χαί κληρικών
κωλύονται λαμβάνει ν, κ. τ. λ., usque ad ή λεγάτον
λαμβάνει.
Σχόλιον· Ή ι* διάτ. του ε* τίτ. του α* βιβλίου
τού χώδιχος ούχ έτέθη είς τά Βασιλικά. Ή γ βιάτ.
τού β* τίτ. των Νεαρών, Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος
' ρχε’ κείμενη έν βιβλίφ ε’ των Βασικικών τίτ. γ'9
καί φησι το γ* θέμα τού ια* κεφ. τού αυτού τίτ. οσχ
εις τδ κείμενον εγράφησαν. Ή ιη* διάτ. τού ε* τίτ.
τού α' βιβλίου τού χώδιχος ού* έτέΟη είς τά Βασιλιχά,
ούδε ή ιθ', ουδέ χβ*.
Κείμενον. Ή δέ τάς αιτίας έξερεδιτχτιώνων
τάχτους ρε’, νεαρά, χ. τ. λ., usque ad χαί τής κτή-
σεως άπελαύνεται, καί δημεύεται.
Σχόλιον. Ή pie* νεαρά τού βασιλέως 'Ιουστινια-
νού έτέθη είς κεφ. λη’, τού η* τίτ. τού λε’ βιβλίο·! των
Βασιλικών, λέγει δέ τδ ιδ* χειρ, αυτής τούτα βητώς,
Ει τις έχ των μνημονευθεντων γονέων όρθόδοςος 6χ-
άρχων αίσθηται τδν ίδιον παΐδα ή παΐδας μή είναι
τής καθολικής ' Εκκλησίας, και τά έςής, ώς είς κεί-
μενον συνωψίσθησαν. Ή περί τών Σαμαρειτών a*f
διάτ. β*, ούσα τού γ* τίτ. τών Νεαρών, Ιστι νεαρά
'Ιουστινιάνειος ρχθ’ ούχ έτέθη δέ είς τά βασιλικά,
ουδέ ή γ’ νεαρά ούσα 'Ιουστινιάνειος ρμδ’ ζήτει δέ
τδ να χειρ. τού α' τίτ. τού α’ βιβλίου, καί άνάγναΦι
τούτο, καί τά έφ' έςής κεφ. μέχρι τού τέλους τού
τίτ. διαλαμβάνοντα δσα συνωψίσθησαν είς τδ κείμε-
νον, και Ιτερα πολλά χρειώδη χαί αναγκαία περί
αίρετιχών. *Απδ γάρ τούτων, ώ;9 Ιοιχεν ακέραια
χάστρα τε χαί χωρία βωγομιλιχά παραχωρούμε*
πλανάσθαι, χαί μετά τής Ιδίας άποθνήσχειν αέρισε ως.
"Ενα δέ καί τυχόντα τοιούτον αιρετικόν εύρίσχοντες
έν τή βασιλευ^ύση διατρίβοντχ μεγάλως αύτδν χυ-
λάζομεν. *Β γ* διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών, εετι
1149 NOMOCANON. - T1T. XII, CAP. 1. 1150
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρλα’ χειμένη έν βιβλίψ ε' τών a ciinque in textu compendiose proposita sunt.Le-
Βασιλιχών τίτ. γ’, τδ δΐ ια* χεφ. τού τοιούτου τίτ. gas [autem] illud usque ad cap. 12 ; nam omnia
λέγει δσ* συνωψίσθησαν είς τδ κείμενον, χαί άνά- ejusdem 11 cap. themata istiusmodi docent,
γνωθι τούτο μέχρι του ιβ* χεφ. τά γάρ. δλ* θέματα του αυτού ια* χεφ. περί τούτων διδάσχουσι.
ΤΙΤΛΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ
ΠΕΡΙ MONASTPIAE ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΟΝ.
TITULUS UNDECIMUS.
DE MONASTERIIS ET MONACHIS.
ΚΕΦΑ ΛΑΙΟΝ A'. — Περί ποιήσεως μοναστή- i
ρίων, χαί τού μή γενέσθαι αυτά Ιδιωτικά, χαί
πραγμάτων τών μοναζάντων.
Συνόδου Χαλχηδόνος χάνων δ*, χδ’· συνόδου ζ"1, χά-
νων μθ* * συνόδου Nixa (ας τδ α\ χανών ιγ* * συνόδου
α* χαί β’ * kv τφ ναφ τών 'Αγίων Αποστόλων χανών α*
χ«ί<Γ\
Κείμενον. Ή ιγ* διάτ. τού a' τίτ. τών Νεα-
ρών, χ. τ. λ., usque ad ώς ή νδ* διάτ. τού αύτού τίτ.
Σχόλιον. 'H ιγ1 διάτ. τού α' τίτ. τών Νεαρών,
Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ' χαί έτέΟη zb νβ* χεφ.
αυτής είς βιβλίον τών Βασιλιχών δ* τίτ., a* χεφ. α’
έχεΤνα διδάσχον δσα είς τδ κείμενον έγράφησαν. Ή
γ' διατ. τού β* τίτ. τών Νεαρών, εστι νεαρά ιουστι-
νιάνειος ρλα' χειμένη έν βιβλίω τών Βασιλιχών ε*, <
τίτ. γ’ · λέγει δε zb δ* χεφάλαιον τού αυτού τίτλου
δσα είς τδ κείμενον συνωψίσθησαν. Ή α* Βιάτ. τού
β' τίτ. τών Νεαρών, 2στι χεφ. ι’ της ’ίουστινιανείου
ζ* νεαρας, ούχ έτέθη δε είς τά Βασιλικά. Ή β* διάτ.
τού β* τίτ. τών Νεαρών, εστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος
ρκ* χειμένη έν βιβλίφ τών Βασιλιχών ε* τίτ. β’, φησίν
δέ τδ ιε' τού αύτού τίτ. χεφ. δσα είς τδ χείμενον
άγράφησαν. Ή λη’ διάτ. τού γ' τίτ. τού α* βιβλίου
τού κώδικο; ούχ δτέθη είς τά Βασιλικά. Ούδε ή ιγ*
διάτ. τού α* τίτ. τών Νεαρών ούσα 'Ιουστινιάνειος ε',
ουδέ ή νβ’ διάτ. τού γ’ τίτ. τού α’ βιβλίου τού χώδιχος,
Κείμενον. Καί ή περί (£επουδίων διαλαμβάνουσα
ριζ* νεαρά, χ. τ. λ., usque ad ώσπερ χαί δτε μή παΤ-
δας μήτε γονεΤς ή γυνή εχ$. I
Σ/όλιον. Ή ριζ’ νεαρά τού βασιλέως Ιουστινια-
νού έτέθη είς άπ’ άρχής τού 6’ χεφ. είς τδν ζ’ τίτ.
τού χη βιβλίου τών Βασιλικών. Τούτο δε το χεφ.
παρελείφθη, xat ου χατεστρώΟη είς τά Βασιλικά.
ΈτέΟησαν άντί τούτου έν τψ αύτφ ζ* τίτ. χάριν τών
εύλόγως λυομένων συνοικεσίων, καί τών έπαγομένων
ποινών κατά τών άνευλόγως λυόντων αύιά διάφορα
κεφ. Ια τε τής ρια* νεαρας τής χβ' χαί έτέρων ·
καί ζήτει τδν δλον τούτον ζ* τίτ. περί λύσεως γάμων
διαλαμβάνονται.
CAPUT PRIMUM. — De exstructione monas ·
tertorum , et ne illa privati [juris ] fiant, et de re-
bus monachorum.
Concilii Chalcedonensis canon 4, 24, concilii
sexti canon 49; concilii Nicaeni primi canon 13;
concilii primi et secundi in sede Sanctorum Apo-
stolorum [habiti] canon 1 et 6.
Textus . Consi. 13 tit. 1 Novellarum ait : Qui
monasterium, etc., usque ad const. 54, ut pag .
838, 839.
Scholium. Constit. 13 tit. 1 Novellarum est
novella Justiniani 123, pusitaque est 52 ejus cap.
in lib. Basii, iv, tit. 1 , cap. 1, atque illa docet quas
in textu scripta sunt. Constit. 3 tit. 2 Novellarum
est novella Justiniani 131, posila[que esi) in lib.
Basii, v, tit. 3. Dicit autem 4 ejusdem tit. cap.
qusBcunque in leitu compendiose sunt proposita.
Const. 1 tit. 2 Novellarum est cap. 10 Justinia-
ne» 7 novella?. Non est autem positum in Basilic.
Constit. 2 tit. 2 Novellarum est novella 120,posita-
[que est] in lib. Basii, v, tit. 2. Dicit autem 15,
ejusdem tit. cap.quaeeunque in textu scripta sunt.
Const. 38 tit. 3 lib. i Cod. non est posita in Ba-
sii., neque const. 13 tit. 1 Novellarum, quae est
novella Justiniani 5; neque const. 52 tit. 3 lib. i
Cod., neque 54.
ουδέ ή νδ*.
Textus. Et quae de repudio, etc., usque ad
mulier habet, ut pag. 839·
>
Scholium . Novella imperatoris Justiniani 117
posita est ab initio cap. 9 in 7 tit. lib. xxvm
Basii. Hoc autem cap.omissum est, et non inser-
tum Basii. Sed pro hoc in eodem 7 tit. de matri"
moniis justa de causa dissolvendis, ac de poenis
quae citra rationem illa dirimentibus infliguntur,
multa ex 111 novella et 22, et aliis posita sunt
cap. Quaeras autem 7 tit. totum de solutione ma-
trimoniorum tractantem.
1151 PHOTII PATRIARCHAS CP. 1152
Textus . Et conet. 2 Iit. 1 Novellarum ait. Cum A Κείμενον. Καί β9 διάτ. του % τίτ. τών Νεαρών, φη-
servus, etc., usque ad [aliquid] donet, ut puj. σίν, x. τ. λ., usque ad et μη έχών τις χφ έτέρφ &»-
842, 843. ρησηται.
Seholium. Coostit. 2 Iit. 1 Novellarum est no- Σχόλιον. 9H β9 διάτ. τού a’ τίτ. των Νεαρών, Irci
vella Justiniani 123 positaque est ab initio 52 sui νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρχγ* καί έτέθη άπ9 άρχης του
cap, in iit. 1 lib. 4 Basii. Legas autem cap.3hu- νβ\ κεφ. αύτίίί είς τίτ. α9 του δ9 βιβλίου των βασιλι-
jns tit. eive novella cap. 54, quod insertum est κών. Καί άνάγνωθι τδ γ9 κεφ. του τοιούτου τίτ. ητ«
Scholio 32 cap. tit. 9 prasentis operis. Proinde **<p. vf της νεαρές χαταστρωθΐν είς τδ σχόλιον του
ηβ monachi 6t monastria simul habitent, dicit λβ* κεφ. του θ9 τίτ. του παρόντος συντάγματος. Περί
thema 2 cap. 4 tit. 1 lib. IV Basii., quod est the- ii τού μη οΐχεϊν αμχ τους μοναχούς καί τάς μονα-
ma 2 cap. 55 novella Justiniana 123, quacun- στρίας, φησί το β9 θέμα του δ9 κεφ. τού α9 τίτ. του
que in textu compendiose proposita sunt. De iis P βιβλίου τών Βασιλιχών θέμα β* ον τού ve9 χτφ. της
qui Sub conditione matrimonii aut non susci- ρχγ9 'Ιουστινιάνειου νεαρας δσα είς το κείμενου συν-
piendorum liberorum legato vel restitutione gra- ωψίσθησαν. Περί & τών βεβαρημένων ληγάτα»*, η
vati sunt, compendiose proposuit patriarcha, άποχαταστάσει όπδ αΤρεσιν γάμου η «παι δίας, συν-
circa finem cap. i tit. 2 prasentis operis, novel- βωψίσεν 6 πατριάρχης περί τά τέλη του α9 χεφ. τού
lam Justiniani 123, 8ive 5 cap. tit. 1 lib. IV Ba- β9 τίτ. του παρόντος συντάγματος τί,ν ρχγ9 ’ίουστι-
sil., quod legas, atque insuper qua hic compen- viiveibv νεαράν, IJxoi το ε9 χειρ, του α9 τίτ. τού 4*
diose proposita 8unt, qua ejusdem cap. pars βιβλίου τών Βασιλικών· Καί άνάγνωθι τούτο. Πρλς
sunt· & χαί τά ένταϋθα συνοψισθέντα μέρος όντα του αυ-
τού κεφ.
TextUS . Qua de vicariis disserit, etc·, usque Κείμενον. *H 41 περί τοποτηρητών διαλεγομίνη
ad dividuntur, utpag. 842· ρλδ9 νεαρά, φησίν, χ. τ. λ., usque td χαί τών χχτά
τόπον αρχόντων.
Seholium. De vicariis Justinianea 134. const. Σχόλιον. 9H περί τοποτηρητών ρλδ9 νεαρά του
posita est in themate 2 cap· 1 tit· 7 lib. xxvm 'Ιουστινιανού έτεθη είς θέμα β* τού α9 κεφ. τού ζ* τίτ.
Basii., quod legas. Hic enim inserta non sont, τού xn9 βιβλίου τών Βασιλιχών, χαί άνάγνωθι ταύ-
quoniam tum hic, tum in 4 cap. tit. 13 prasentis την * ένταϋθα γάρ ού χατεστρώθη, 3τι συνωψίσθη
Operis, in compendio sunt proposita. Ac similiter ώδέ τε χαί είς zb β9 κεφ. τού ιγ* τίτ. τού παρόντος
novella 117 in compendio est proposita : quam συντάγματος. 'Ωσαύτως συνωψίσθη xal h ρχζ* νεαρά
etiam legas. Illa vero de adulterii accusato, qui q nv χαί άνάγνωθι· Τά 41 περί τού χχτηγορηθέντος
per proditionem judicis poenas effugerit, non sunt έπί μοιχείφ καί κατά προδοσίαν τού 4ιχαστού άπο-
posita in Basii. Legas [vero] etiam novellam 32 φυγόντος τάς ποινάς, ούκ έτέθησχν είς τα βασιλικά.
Imperatoris domni Leonis philosophi [cognitu 'Ανάγνωθι χαί xr*v λβ9 νεαράν τού βασιλέας χορίου
Mne] maxime necessariam. Λέοντος τού φιλοσόφου άναγχαιοχάτην ούσαν.
CAP. II. — De iis qui ex aliis monasteriis κεφαλ. b\ — Περί τών έξ έτέρων μοναστή*
praesules aut clerici fiunt . ρίων γινομένων ήγουμένων η κληρικών.
Concilii Carthaginensis canon 80 ; concilii Ni Συνό4ου Καρθαγέννης κανών π9 · συνόδου Νίκαιας
cani secundi canon 21 . zb β9 κανών *χ\
CAP. III. — De servis qui monachi fiunt , et κεφαλ. γ*. — Περί δούλων μονχζάντων, 9*
pietatis preetextu dominos contemnunt t neque προφάσει εύλαβείας χαταιρρονούντων , χαί μη
[illis) serviunt. 4ουλευόντων xotc 4εσπ0ταις.
Concilii Gaugrensis canon 3 ; concilii sexti ca- Συνόδου Γαγγρών κανών γ9 * συνόδου ζ”9 κανών χε**
ηοη 85 ; concilii Chalcedonensis canon 4. συνόδου Χαλκ/,δόνος κανών δ9.
Textus · Const. 36 tit. 3 lib. 1 Cod. ait : QoodD Κείμενον. Ή >ς^ διάτ. τού γ9 τίτ· τού α9 βιβλίου
qui, etc., usque ad dominus capit, ut pag . 843, τού χώδιχος φησίν, κ. τ· λ., usque ad χχί δύο μονά-
846. στηρίων ού γίνεται αύτδ; Ηγούμενος.
Seholium . Constit. 36 tit· 3 lib. I Cod. non est Σχόλιον. 9Q λζ"' διάτ· τού γ9 τίτ. τού α9 βιβλίου
posita in Basii., neque 37, neque [item] const. τού κώδικος ούκ έτεθη είς τά Βασιλικά, ούδε λζ* ουδί
13, tit. 1 Novellarum, qua est novella Justiniani h ιγν διάτ. τού α9 τίτ. τών Νεαρών, νεαρά ούσα ’ίου-
5· Deservis autem, qui clerici vel monachi fiunt, στινίάνειος ε9 * περί δούλων κληρουυένων μοναζάν-
aut ad episcopalem dignitatem procedunt, lege των, ή καί είς έπισκοπικδν άξίωμα προβιβαζομένο^
36 cap. tit. 1 prasentis operis, quaque in ipso άνάγνωθι το λζ~* χειρ· τού α9 τίτ. τού παρόντος συν-
[comprehenduntur], et novellas imperatoris dom- τάγματος, χαί τά έν αδτψ. Πρδς δε την θ9, ι9 χαί ια*
ni Leonis philosophi 9, 10, 11. Etenim horum τού βασιλέα»; κυρίου Λέοντος τού φιλοσόφου νεαράν
etiam in dicto ν6 cap. mentionem fecimus. χαί τούτων γάρ μνείαν έποιησάμεθα είς τδ βηθεν
λς-9. κεφ.
Seholium . Const. 2 tit. 1 Novellarum est no- Σχόλιον. Ή β' διάτ, τού α9 τίτ. τών Νεαρών, Ιστι
1153 ΝΟΜόΟΑΝΟΙί. - ΤΙΤ. XI, CAl». Π-VHI. 1154
νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ’ κείμενη έν βιβλίψ δ* των ί
Κασιλικών τίτ. α’ κεφ. γ* και Ιχοοσι τά του τοιούτου
κεφ. ώς είς τδ κείμενον συνωψίσθησαν · κατεσςρώθη
δε παρ' ήμών το τοιούτον κεφ. έξωθεν του λβ' κεφ.
του 6' τίτ. του παρόντος συντάγματος. Και ζήτει τα
περί τούτου έκεΤσε, 'Η αύτη δέ ρκγ* νεαρά διά του
β’ κεφ. του α’ τιτ. του δ’ βιβλίου των Βασιλικών φη-
σιν 8σα είς τδ κείμενον συνωψίσθησαν. Περί δΐ τδ
τέλος λέγει, ότι ταύτα δΐ πάντα τά παρ' ήμών δια-
τυπωθέντα διά την προβολήν των Ηγουμένων κρα-
τεΧν παρακελευόμεθα καί έπί των γυναικείων μονα-
στηρίων · πρδς δέ καί τούτο, τού δσιωτάτου έπισκόπου
δφ' δν τδ μοναστήριον τέτακται τδν ούτως έπιλεγό-
μενον πασι τρόποις Ηγούμενον προβαλλομένου. Ή
ιγ* διάτ. του αύτού α’ τίτ. των Νεαρών, ϊστι νεαρά
'Ιουστινιάνειος ε* · ούκ έτέθη δε είς τά Βασιλικά, άλλ* |
ού$έ ή μζ"* διάτ. του γ' τίτ. του α’ βιβλίου τού
κώδικος, ούδΐ ή λθ’ διάτ. του αυτού βιβλίου καί
τίτ.
ΚΕΦΑΛ. Δ'. — Περί τού μή ώ; Ιτυχε μοναχδν
έξιένας τού μδναστηρίου, καί πράγματα πράττειν,
καί δτι δπδ τδν Επίσκοπόν είσι .
Συνόδου Χαλκηδό νος κανών γ’, δ* η’, κγ' ' συνόδου
ζ” κανών μα’, μβ*, μζ“*· συνόδου α’ καί β', έν τψ ναψ
των Αγίων 'Αποστόλων κανών β’, δ'.
Κείμενον. Ή κθ’ διάτ. τού γ* τίτ. τού α' βιβλίου
του κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., usque ad θ' τίτ. τού
παρόντος συντάγματος.
Σχόλιον. Ή κθ’ διάτ. τού γ' τίτ. & βιβλίου του
κώδικος ούκ έτέθη είς τά Βασιλικά, ουδέ ή λη' διάτ.
τού αύτού τίτ. · ή δέ β' διάτ. τού α' τίτ. των Νεαρών, <
2στι νεαρά 'Ιουστινιάνειος ρκγ* κειμένη έν βιβλίφ δ’
των Βασιλικών τίτ . α' * καί φησι τδ ζγ* κεφ. τού αύ-
τού νεαρας, ήτοι τδ ια' κεφ. τού ^ηθεντος τίτ. τού '5
βιβλίου δσα συνωψίσθησαν παρά τού πατριάρχου.
ΚΕΦΑΛ. Ε#. — Περί τού μή γαμεΤν μοναχούς, ή
τισιν ώς άδελφαΤς συνεΐναι, μήτε τάς έπαγγελ-
λομένας παρθενίαν έτέροις συνοιαΧν.
Συνόδου 'Αγκύρας κανών ιθ* · συνόδου Χαλκηδό νος
κανών ιζ"’ * συνόδου ζ*’, κανών μ', μδ', μζ' · Βασι-
λείου κανών ιθ', κ’, ξ' · άνάγνωθι τά παραγρχφέντα
έν ιδ’ κεφ. τού η’ τίτ. τού παρόντος συντάγματος,
κα* έν τψ κθ’ κεφ. τού θ’ τίτ.
ΚΕΦΑΛ. ζ"1, — Περί μοναχών παιούντω» φρα-
τρίας, καί συνωμοσίας.
Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιη* · συνόδου ζ"*, κα-
νών λδ' · άνάγνωθι τά παραγραφίντα έν τψ λζ’ κεφ.,
τού θ* τίτ. τούτου συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. Ζ*. — Περί τόύ μή συλλούεσθαι άσκητήν
γυναικί.
Συνόδου Λαοδικι ίας κανών λ’ · συνόδου ζ"' κα-
νών οζ\
ΚΕΦΑΛ. Η*. — Περί φυλακής Ιερών παρθένων.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών μδ* * συνόδου
κανών μζ"' μζ', μη* · συνόδου Νικαίας τδ β', κα-
νών ιη’, κ’, χβ’.
vella Justiniani 123, posita (que est] in lib. iv
Basii., tit. 1, cap. 3, el habent quae in boc cap.
[continentur], quemadmodum in textu compen-
diose proposita sunt. Insertum est autem a no-
bis hoc cap. in scbolio cap. 32 tit. 9 praesentis
operis : cujus illic explicationem quaeras. Eadem
123 novella, per 2 cap. tit. 1 lib. iv Basii, ait,
qnsecnnqHe in textu compendiose proposita sunt.
Circa finem autem dicit : Atque omnia haec quae
de praesulum promotione a nobis disposita sunt,
praecipimus item valere in muliebribus monaste-
riis. Insuppr hoc etiam religiosissimo episcopo,
sub quo monasterium constitutum est, omnibus
modis praesulem, qui eo modo electus est, pro-
moturo. Const. 13 ejusdem tit. Novellarum est
novella Justiniani 5. Non est autem posita in Ba-
sii., neque const. 46 tit. 3 lib. i Cod., neque
const. 39 ejusdem lib. ei tit.
CAP. IV. — Ne temere monachus monaste-
rium exeat , et negotia agat9 et quod monachi
episcopo subsint.
Concilii Chalcedonis canon 3, 4, 8,23; concilii
sexti canon 4l, 42,16; concilii primi et secundi in
aede Sanctorum Apostolorum [habiti] canon 2, 4.
Textus. Const. 29 tit. 3 lib. i Cod. ait : Soli
apocrisiarii, etc., usque ad perscripta sunt, ut
pag . 851, 854.
Scholium. Conslit. 29 tit. 3 lib. i Cod. non est
posita in Basii., neque ejusdem lit. const. 38.
Const. 2 tit. 1 Novellarum est novella Justinia-
nea 123, posita [que est] in lib. Basii. 4, tit. 1,
ae dicit 63 cap. ejusdem novellae, sive 11 cap.
dicti tit. lib. iv, quaecunque per patriarcham
compendiose proposita sunt.
CAP. V. — Ne monachi matrimonium contra -
hant% aut cum aliquibus [ mulieribus J tanquam
sororibus conversentur , et ne virginitatem pro -
fessos utris cohabitent .
Concilii Ancyrani canon 19; concilii Chaleedo-
nensis canon 16 ; concilii sexti canon 40, 44, 47;
Basilii canon 19, 20, 60. Legas quae adnoiata
sunt in cap. 14 tit. 8, et cap. 29 tit. 9 praesentis
operis.
CAP. VI. — De monachis qui factiones aut
i conjurationes faciunt.
Concilii Chalcedonensis canon 18; concilii
sexti canon 34. Lege quae adnotala sunt in cap·
37 tit. 9 hujus operis,
CAP. VII. — Ne monachi laventur cum mu-
lieribus.
Concilii Laodiceni canon 30 ; concilii vi ca-
non 77.
CAP. VIII.— De custodia sacratarum virginum.
Concilii Carthaginensis canon 44 ; concilii sex-
ti canon 46, 47, 48; concilii Nicaeni secundi ca-
non 18; 20; 22.
1155
PHOTII PRATIARCH* CP. H56
CAP. IX. — · De vitiatione virginum.
Concilii sexti canon A; Basilii canon 18, 20,
60. Lege adnotationes 30 cap. Iit. 9 praesentis
operis.
CAP. X. — De cctate eorum qui habitum su-
munt, et eujusmodi virgo dicatur..
Concilii Carlhaginensis canon 122, 126; conci-
lii sexti canon 40, 41, 43, 45 ; Basilii canon 18.
CAP. XI. — De monachis qui clerici fiunt, aut
profanat honoret consequuntur, aut militant.
Concilii Nicani canon 12; concilii Chalcedo-
nensis canon 7 ; Cjrilli ex epistola ad Libya et
Pentapolis episcopos canon 2. Lege adnotationes
cap. 32 tiL 9 praesentis operis.
CAP. XII. — Do iit qui monastico habitu
utuntur, ac damnant eos qui vestitu eommuni
utuntur.
Concilii Gangrensis canon 12.
Textus. Dicitor lib. i, tit. 4, const. 4 ; Mimi,
elc., usque ad exterminatur, ut pag. 863.
Scholium. Conslit. 4 tit. 4 lib. i Cod. non est
posita in Basii. Const. 2 tit. 1 Novellarum est no-
vella Justinianea 123, posita | que est] in lib. iv
Basii. Ejusdem vero novella cap. 61, sive 13
eap. ejusdem lib. et tit. dicit ad longum, qua in
prasenli 12 cap. compendiose proposita sunt : 1
addens eos qui in sanctum habitum illudunt, per
episcopos et magistratus puniri.
CAP. ΧΙΠ. — De muliere virilia [ indumenta ]
gestante.
Concilii Gangrensis canon 13.
CAP. XIV. — Ne mulieres religionis ergo de-
tondeantur.
Concilii Gangrensis canon 17.
CAP. XV. — De eo qui prxlextu religionis
liberos aut parentes non alit.
Concilii Gangrensis canon 15, 16.
CAP. XVI. — Cujusmodi civilia negotia vel
procurationes monachi obire possint.
Concilii Chalcedonensls canon 3. Lege adno·
lationes cap. 3 tit. 8 prasentis operis.
ΚΕΦΑΛ, θ'. — Dtp? φΑορβ; lepwv mp&iv&t.
Συνόδου ζ”, χανών V, Βχσιλιίου χαχών ιη\ *\ Γ,
άνάγνωθι τάς παραγραφάς τού λ* κεφ. τού 0’ τίτ. τού
παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. Ir. — Περί χρόνου της ήλιχίις τβν
λαμβανόντων τά σχήμα, καί ποία λέγεται αιρ|*.
νος.
Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρκβ\ ρχζ* ·
<Γ ***ών μ’, μα*, μγ*, με' · Βασιλείου χανών ιι/.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ' — Περί μοναχών, γινομένων κλη-
ρικών, ή λαϊκών άςιωματικών, ή σιρατιοομί-
νων.
Συνόδου Νιχαίας χανών ιβ* * συνόδου Χαλκηδό*;
χανών ζ* * Κυρίλλου kx τής πρδς τους έν Λιβύη, χχΐ
Πενταπόλει έπισχόπους έπιστολής, χανών β\ *Ανά-
’ γνωβι τάς παραγραφάς τού )β' χειρ. τού 6’ τίτ. τού
παρόντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. — Περί τών χρωμένων σχ^μίτι
μοναχικφ, χαί χαταψηφιζομένων τών χοινη χρυ-
μένων έσθήτι.
Συνόδου Γάγγρας κανών ιβ\
Κείμενον. Ειρηται βιβλίψ α*, τίτ. δ*, διάτ. δ*, L·
οΐ μίμοι, κ. τ. λ., usque ad τιμωρείται, χαΐ λξορζι·
ται.
Σχόλιον. Ή δ* διάτ. τού δ* τίτ. τού τ’ βιβλία* τού
κωδικός ούκ έτέθη ·1ς τά Βασιλικά. *Η β* διάτ. το»
α* τίτ. τών Νεαρών, 2στι νεαρά 'Ιουστινιάνειο; ρε*
κειμένη kv βιβλίψ δ9 τών Βασιλικών. Τά δε ξδ* «ο.
τής αυτής νεαρά; ήτοι τά ιγ* κεφ. του αύτο3 βιολί»
χαΐ τίτ. φησίν είς πλάτος τά συνοψισθέντα εΐ; «
παρδν ιβ’ χειρ, προστιθέμενον διά τών έπισχόχαν αεί
τών Αρχόντων χολάζεσθαι τους τδ Αγιον σχήμα 1ρ·
παίζοντας.
ΚΕΦΛΛ. ΙΓ#. — Περί γυναικάς φορούση; &·
δρεΤα.
Συνόδου Γάγγρας χανών δέκατος τρίτος.
ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. — Περί τού μή χρήναι γυνχΐει;
άποκείρεσΟαι διά Ασχησιν.
Συνόδου Γάγγρας χανών ιζ*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. — Περί τού προφάσει άσχήειεΚ
μή τεχνοτροφούντος, ή πατροτροφούντο ;.
Συνόδου Γάγγρας χανών ιε’, ιξ"*.
ΚΕΦΑΛ. ι(Γ· — - ΠοΤα πολιτικά πράγματα, ή κη-
δεμονίας οΐ μοναχοί δύνανται μετιέναι.
Συνόδου Χαλκηδάνος κεφ. γ\ * Ανάγνωθι τά παρε-
γραφέντα έν τφ γ* κεφ. τού V τίτ, τού παρόντος w
τάγματος.
nomocanoN. — ΤίΤ. XI, CAP. i, ii.
H5i
1158
ΤΙΤΛΟΣ ΔΩΔΕΚΑΤΟΣ.
ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ·, ΚΑΙ ΙΟΤΑΑΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΛΑΗΝΩΝ.
TITULUS DUODECIMUS.
DE HJSRETIGIS, JUDjEIS ET PAGANIS.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ A'. — τ ί έστιν αφεσις κα\ τί σχί-Α CAP. I. — Quii sit hcnvsis, quid schisma,
σμα και τι παρασυναγωγή. quid adulteratum conventiculum .
Βασιλείου κανών α9. Basilii Canon 1.
ΚΕΦΑΛ. B*. — Τί έσην αίρετικάς. CAP. II. — Quid Stt hcBTetXCUS.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών ζ*9. Concilii Constantinopolitani canOD 6.
Κείμενον. Ή αβ διάτ. του α9 τίτ. τού % βιβλίου του TextUS. Const. 1 lit. 1 lib. Cod. ait : Qui san-
κώδικος, φησιν, κ. τ. λ., usqus ad λέγει τους μή βν- clam, etc., usque ad non possunt, ut pag. 870.
τας κοινωνικούς.
Σχά)ιον. *H α’ διάτ. τού α1 τίτ. του αν βιβλίου τού Scholtum. Constit. i tit . 1 lib. 1 Cod. est cap 1
κωδικός, εστι κεφ. α* τού α’ τίτ, τού α9 βιβλίου των tit. 1 lib. 1 Basii., quod SIC habet, Ut in textll COm·
Βασιλικών ούτως ΐχον ώς είς τύ κείμενον συνωψίσθη* pendiose propositum est.ConStit. 2 tit. 5 ejusdem
*H β9 διάτ. τού ε* τίτ. τού αυτού α* βιβλίο·.» τού κώ- lib. I Cod. est themaScap. 18 lit. i lib. I Basii.,
δικός, Ιστι θέμα β* τού in’ κεφ, τού α9 τίτ. τού α* βι- quod eadem complectitur. Const. 12 ejusdem lib.
βλίου των Βασιλικών τα αύτά διαλαμβάνον. *Η ιβ9 et lit. Cod. non est pOSlta lllBasil. Const. 1 tit. 3
διάτ. τού αυτού βιβλίου καί τίτ. τού κώδικος ούκ g Novellarum posita est in cap. 50 tit. 1 lib. I B&sil.,
Ιτέθη είς τά Βασιλικά. Ή α1 διάτ. τού γ* τίτ. των [atque] est novella Justiniani 109, comprehendens
Νεαρών έτέθη είς κεφ. ν’ τού α* τίτ. τού α9 βιβλίου (ut in compendio dicam) nullam militiam aut qua-
των Βασιλικών νεαρά ούσα 'Ιουστινιάνειος ρθ9* διαλαμ- lemcunque publicam functionem heBreticoS obire,
βάνουσα ώς έν συνάψει είπεΤν, μηδεμίαν στρατχίαν, Dicit autem haereticos esse, quicunque in sancta
ή τήν οίανούν δημοσιακην φροντίδα μετιέναι τούς al- Dei Ecclesia per sacerdotes participes non fiunt
ρετικούς. Λεγει δε αιρετικούς είναι πάντας τούς μη sanctificationum. Item : Haereticis mulieribus non
μεταλαμβάνοντας των αγιασμάτων άπύ των Ιερέων dantor privilegia, qu» data sunt orthodoxis : ut
μετά την άγίαν Εκκλησίαν τού θεού · καί δτι τατς αί- [videlicet] vice sufficientis de dotalibus suis rebus
ρετικαΤς γυναιξίν ού δίδονται τά δοθέντα προνάμια nuptialibusque lucris cautionis, tacitas contra ma-
ταΤς ορθοδάξοις χάριν τού Ιχειν οιωπηράς ύποθήκας ri torum suorum res habeant hypothecas, atque in
κατά των άνδρων αύτών πραγμάτων, νικφν δε καί hypothecis etiam antiquiores vincant creditores,
τούς προγενεστέρους άνυποθήκους δανειστάς είς ίκάνωσιν τών προικιμαίων πραγμάτων αυτών, καί των
γαμικών κερδών.
Κείμενον. 9Εν πλάτει δέ τά περί τών αιρετικών C TextUS. ΡθΓΓα quae de haereticis, etc., usque
άνήνέκται έν τφ ε9 τίτ., κ. τ. λ., usque ad καί δτι ad audere oporteat, ut pag. 870, 871.
ουδέν αύτοΤς δεΤ τολμφν κατά Χριστιανών.
Σχάλιον. 90 ε* τίτ. τού α9 βιβλίου τού κώδικος Scholtum. Tit. δ lib. lCod. positus est ab ini-
έτέθη άπ9 άρχης τής β* διάτ. είς τύν α9 τίτ. τού α9 tio CODSt. 2 in tit. 1 lib. I Basi!. , Cujus 18 cap.
βιβλίου τών Βασιλικών, καί φησι τδ tn’ κεφ. αύτού ait : Haeretici ne doceant, neque ordinationes fa-
διδάσκειν τούς αιρετικούς, μηδέ χειροτονίας ciant. 19 : Haeretici supplicationes ne faciant: et
ποιεΤν. τύ ιθ9 μη λιτανεύειν αιρετικούς, καί έκδι- quae ab ipsis loca detinentur, ab Ecclesiis vindi-
κεΤσθαι τούς παρά τούτων κατεχομένους τόπους centur. 2θ : Manichaei et DonatistSB orthodoxorum
παρά τών Εκκλησιών, τύ κ9 μή Ιχειν τούς Μανι- privilegia ne habeant, attero supremo afficiantur
χαίους καί τούς Δοναηστάς τά προνάμια τών όρθο- supplicio. 21: Haeretici de civitatibus pellantur, et
δόξων, άλλα καί έσχάτως τιμωρεΤσθαι. Τύ κα9 1κ- quae quocunque modo Ecclesiis, qUJB [quidem] ab
βάλλεσθαι άπύ τών πάλεω* τούς αιρετικούς καί έκ- illis audacter [ita] vocantur, relicta 8Unt,a Calho-
δικεΤσθαι παρά τής καθολικής 'Εκκλησίας τά κατα- lica Ecclesia vindicentur. Quae de curalium officiis
λιμπανάμενα ύπωσδήποτε ταΤς τολμηραΤς 6π9 αύτών disserit COnstit. 7 tit. δ lib. I Cod. non est posita
λεγομέναις Έκκλησίαις. π&ρί τών βουλευτικών in Basii., neque const. 8 ejusdem tit, e t lib., quae
1159 PflOTII ΡΑΐΚίΑΜ&Ε GP. 1160
statuit, ne ab bareticis monasteria construantur, A λειτουργιών ζ9 διάτ. του e4 τίτ. τού *' βιβλίου του
neque ad militiam aspiretur, flnterim tamen cap. κωδικός ούκ έτέθη εις τά Βασιλικά. ούδέ ή η9 &έτ.
23 tit. 1 lib. I Basii, ait : Apollinaristae, qui SAD- του αυτού τίτ. κχί βιβ. ή διοριζόμενη μη γίνεαδ»
Ciis quatuor conciliis non obediunt,et quicunque παρά των αίρετιχών μοναστήρια, μηδέ στρχτεύεβθζι.
contra sanctum Chalcedonense concilium aut di- T δ κγ9 κεφ. του α9 τίτ. του α9 βιβλίου τών Βασιλικών
cere quidpiam vel docere, aut scripta retinere au- φησιν, ot ’Απολιναρισταί μή ταΤς άγίχις τέσσαρσ ι «υν-
dent, a praesenti constitutione dictis subjiciuntur όδοις πειΟόμενοι, καί δσοι κατά τής αγίας έν Χχλχη·
poenis. Cap. 24 ait : Legitimis baretici traduntor δόνι συνόδου ή λέγειν τι, ή διδάσκειν, ή συγγράμμχτι
sepulturis. Ejusdem [vero] cap. thema 2 dicit : κεκχήσθχι τολμώσι, τχΤς είρημένχις «ή «χρούση
Manichaus in loco Romano degere deprehensus, διάτ. τιμωρίχις δποβχλλέσθωσχν. τδ κδ9 κεφ. φησιν,
decollator. Et : Haretici honores non consequun- τχΤς νενομισμένχις αίρετιχοί πχρχδιδόσβωσχν ταφχΤς.
tur,et deinceps [caetera] qua in textu compendiose T b β9 θέμα του αύτού κεφ . λέγει, ΜχνιχχΤος έν *ρ«-
sunt proposita. Cap. 25 hac statuit : Si parentes μαϊκψ τόπψ διάγων όφθεις άποιεμνέσθω, κχι δτι οί
diversa fidei atque religionis sint, ejus voluntas αΙρετικοί ου γίνονται άςιωμχτικοί, κχι έφ9 έξης οσβ
[atque desiderium in successione] pravaleto, qui συνωψίσθησχν είς το κείμενον. Τδ κε9 κεφ. διορίζεται
inter filios orthodoxam fidem suscipit: tametsi pa- βτχύτχ * Γονέων δέ διάφορου πίστεως δντων χχ ί Ορη-
ter sit qui contradicat. Neque vero [in filiis] id- σκείχς, έκιίνου μάλλον ή γνώαη κρχτείτω τούτην
circo succensens, necessaria ipsos alimonia aliis· όρθάδοξον έπ’ αύτοΤς άνχιρουμένου πίστιν, καν εΤη
ve necessariis sumptibus privato: sed neque ullam πατήρ 6 άντιλέγων, μη έντεύθεν δέ άγχνακτών της
aliam [sua] in illos ira causam pratexens, data άνχγκαίας χυτους στερείτω τροφής, ή των άλλων
dote propterve nuptias donatione, orthodoxis ipsos άναγκχίων δαπανημάτων · άλλα καί προίκα διδους, ί
personis in matrimonium conjungito. Ul autem προγάμου δωρεάν όρθοδόξοις αύτοΤς συνοικιζεχω
liberi orthodoxi si quid in parentes hareticospec· προσώποις, μηδεμίαν έτέρχν δργής κατ’ αυτών προ-
Cent, puniantur, non est transumptum in Basii., βαλλόμενος πρόφχσιν. Τδ δέ τιμωρεΤσθχι τους ορθο-
CUjoS [profecto] etiam rei causa illorum architecto δόξους πάτδχς πλημμελούντχς κατά αίρετικών γονέων
gratia [debentur]. Cap. 18 tit. 1 lib. I Basii, ait : ούκ έξελήφθη είς τά Βασιλικά, κχι χάρις τψ τχΰτι
Nulli omnino harelici neque interdicta conventi- συνθεμένψ, καί υπέρ τούτου. Τδ κη9 κεφ. του α’ Pi-
cula, neque adulterata baptismata celebranto: nec βλίου των Βασιλικών φησι, πάντες γενικώς ο! αίρετι-
ullo modo adorandam communionem attingere au* κοί μήτε παρασυνάξεις, ή πχρχβχπτίσμχτχ ποιείτω-
dento : nec in quibus locis officinas habent, eorum σαν, μήτε τής προσκυνητής δλως κοινωνίας τολμάτω-
privilegiis utuntor: [alioqui] eorum qui legibus c σαν άπτεσθαι, ή τοΤς μών όρων προνομίοις, έφ* οΐς
adversantur, poenas metuunto : qui [vero illis] εχουσιν έργαστηρίοις κεχρήσθωσαν, τάς των ένζνη-
ades SUaS prabet, pradictis poenis obnoxius est. θυμένων τοΤς νόμοις ποινάς δφορώμενος τού χορη-
Omnium minime Hontanista quernquam eorum γούντος τδν οίκον τχΤς προειρημέναις τιμωρίχις δκο-
qui ab ipsis aut patriarcha aut communicatores, κειμένου * Μοντχνιστχί έξχιρέτως μηδένχ των χαλου-
aut episcopi, aut presbyteri, aut diaconi nuncu- μένων παρ’ αύτοΐς πατριάρχων, ή κοινωνών ή Ιτ ι-
pantur,Constantinopoli habento: atque intra fines σκόπων, ή πρεσβυτέρων, ή διακόνων έντδς έχέτωσσν
ejus propter subjectas cuique [rei] rationes nego- Κωνσταντινουπόλεως, κωλυέσθωσαν δέ έντδς πραγμε-
tiari, lascivos coetus impiave convivia celebrare, τεύεσθαι των δρων αυτής, καί τά άσελγή συσσί:ιε,
et mancipia mercari prohibentor. 29 cap.ejusdem ή τά ασεβή συμπόσια ποιετν, ή άνδράποδα έμπορεύ·
lib. et tit. insertum est ad finem cap. 1 tit. 9, quod εσθαι διά τους δποκειμένους έφ9 έκάστψ λογισμούς,
legas. Statuit [autem] ne haretici contra ortho- Τδ κ69 κεφ. τού αυτού βιβλίου κχί τίτ. κατεστρώβη
dox03 testimonium dicant. Constit. 2 tit. 8 No- είς τδ τέλος τού α* κεφ. τού 6* τίτ. του παρόντος
vellarum est novella Justiniani 42. Hoc autem συντάγματος · καί άνάγνωθι τούτο διοριζόμενο* μη
ejus Cap. non est positum in Basii. Tit. 9 lib. I μαρτυρεΤν κατά όρθοδόξου αίρετιχούς. 'H β9 διάτ. τού
Cod. positus est in cap. 32 tit. I lib. I Basii· Et ^η* τίτ. τών Νεαρών, Ιστι νεαρά 'Ιουστινιάνειος μβ*
qua in compendio a patriarcha sunt proposita, τούτο δέ τδ κεφ. αύτής ούκ έτέΟη είς τά Βασιλικά. Ό
sunt ejusdem tit. et lib·, cap. 32, 33, 34, 35, Ο9 τίτ. τού x9 βιβλίου τού κωδικός έτέΟη είς κεφ. λ;β
36, 37, 38, 89, 40, 41, 42, 43. τού α9 τίτ. α9 βιβλίου τών Βασιλικών, και είσί τα σον-
οψισΟέντ* παρά τού πχτριάρχου τού αυτού τίτ. κχ\ βιβλίου κεφ. λβ9, λγ9, λδ9, λε9, λζ-9, λζ9, λη9 λ09, μ4, με,
rf\ ργ’·
CAP. ΙΠ. — De libris hcerettcowm. ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περί βιβλίων αιρετικών.
Apostolorum canon 7, 60 ; concilii sexti canon ’Αποστόλων κχνών ζ9, ξ9 · συνόδου ζ"9 χάνων ξη* ·
68; concilii Nicani secundi canon 9. συνόδου Νιχαίχς τδβ9 κανών Ο9.
TeXhiS· Con8t. 3 tit. 1 lib. I Cod. ait : Por- Κείμενο;. Ή γ9 διάτ. τού α9 τίτ. τού χ9 βιβλίου τού
phyrii, etc., usque ad exterminatur, ulpag. 871. κώδικός φησιν, κ. τ. λ., usque ad δημεύεται xil
έξορίζεται.
Scholium. Gonst. 3 tit. 1 lib. 1 Cod. est cap. 3 Σχόλιον. 9fl γ9 διάτ. τού α9 τίτ. τού α9 βιβλίου τον
tituli 1 lib. i Basii., ac docet quacunque in textu κώδικος, Ιστι κεφ. γ9 τού α9 τίτ. τού α9 βιβλίου των
1161 NOMOGANUN. — ΤΙΪ. XII, CAP. IV, IX. ,,62
Βασιλικών, και διοάσχιι δσχ εις ιό κείμενον συνωψί- A compendiose Sunt proposita. Constit. 10 (it 4
σθη«ν; Η I οιάι τού δ’ τίτ. τού «’βιβλ·'·, τού χώ- lib. ico.l. est cap. 17, lit. I, lib. i Basii! et ha-
οικο; 67 ti *t«p. κβ , tou α τίτ. τοδ «’ βιβλίου τών bel quemadmodum scriptum est. Consi. 6 tit B
Βασιλικών, και Εχει ούτως ώς έγ?άφη. Ή ζ" διάτ. lib. I cod est cap. 22, lit. 1, lib. I Basii. quod
του ε τιτ. του α βιβλίου του κωδικός, εστι χεψ. κβ’ τού ad eumdem modum habet. Constit. 8. est can 23
« τιτ. του α βιβλίου των Βασιλικών εχον όμοίως. ejusdem libri cl tituli Basii, inserturaque est C3D
B T οιατ. εστι κε* κγ του αδτου καί τίτ τών 2.Hoc igitur legas, quaeque ultra illud scripta sunt
Βασιλικών καί κατετρώθη ε ς τό β κε?. Ανάγ,ωδι ουν transcurras, ut quae nihil operentur · sed eo nuod
τούτο, και tat επέκεινα auto» vsvoyum ;nD» :i ... r . ’ iuwu
, - i 1* | - - '
τούτο, καί τα επΙκε tva αυτού γεγραμμένα παράτρεξε
μη ένεργούντα, άλλα σχολάσαντα Ικ τού μη ιεθή-
. D . * -I · 6U (|UUU
in BaMl. non sint posita, vacent. Const. 16, est
thema ull. cap. 27 ejusdem lib. et tit. quod ait:
V , ’ , . . : «*·· “'"i- uii. cap. 2/ eiusaem lib. et tit aund ait ·
ναι εί< τα Βααιλικα. Βι, οιίτ. εστι Ιεμα τελευταΐον ad becomnes Manichaeorum libri concremantor
του κζ κεφ. του αυτου βιολιού και τίτ., καί φησι προς Nullus illos ulla omnino causa pralexta habeto
τουτοις «ίντα τα Μανιχαίων καιεσθωσ,ν βιβλία, καί (Alloqui] et ipse competentem poenam metuito
MLT.OEiC 7.ΎΖΛ tHV OllvSniTdte πηηηΐ)\ήιι tunr <τΛΛ»ν*. .. ΓαλλΙ R ι!> . AT ti * ,w'
μτ,οείζ α ύτά την οΐανδήποτε προβαλλόμενος πρόιρασιν
άρμοδίχν και ούτος ποινήν ευλαβούμενος. *Η
η e · „ I ('VUIMUI1 UICIUIIO.
Constit. 5, tik ι Novellarum, non est posita in
Basii. Tit 2, lib. xDig. situs est in tit. 3, lib. xlii
d.«:i c.j i .»*· ... ... 1 1
* - , , - „ itu. Auig. suus esi in tu. o, lib. χμι
ΙΖΤ'οΙ \·τ — 9 βΤΓν t,C Χ“ “Γ Basil· Sed quod ‘,Uu8 lil· di*· 4’ anle ropurgatio.
σιλικα. Ο β τιτ του , βιβλίου των δ,άτ κεΤτα. είς nem positnm fuit, ait : quod magici libri non di-
τίτ. v του μβ βιβλίου των Βασιλικών, πλτ,ν το κρό «dantur, quemadmodumcompeudioseproposiium
τνΐί ανακαΟαρσεω; κείμενον Οιατ. του τοιούτου τίτ. fuit : thema [verol S.CaD. 24t it i |jh Τ„Γ;„
?n,iI'l0lT‘Ta'ta‘ τλ-μ“Τ,χ4 ?ιδλ{* eertum 681 “P· lit- 9 pmseniisoperis, quod
T \ tW γ X « * e,iam ,eg“' Con8t· *» tu· 3 Novellarum, estW
uQ βιολιού κατεστοώθκ «Λ ut vtn <τλΓι A’ t « id ·. r 9 nu
■ λ , * % * wue*. wf ti». o novenarum, est no·
μβ βιβλίου χατεστρώθη «Ις τό κε’ x,f. τού β’ τίτ. vella Justiniani 146 posita [ουβ estl in Jn Kft
τοδ παρόντος συντάγματος 8 χαί άνάγνωθι. Ή ε’ διάτ. tit. 1, lib. I Basii., qu^d itidem WaS P' W*
τού γ τιτ. τών Νεαρών Ιστι νεαρά Ιουστινιάνειος ρμΓ Χβιμέντ, Ιν κεφ. νε’, τοδ «’ τίτ. τού/ βιβλίου τών
Βασιλικών, ο και άνάγνωθι. Γ ν
νΐΓ;Π,ρ1 κΐβΤ,ίΓΐ0/,'ων· CAP. IV. - De tollendit simulacri*.
Συνόδου **νων vn , *δ’. Concilii Cartbaginensis canen 58, 84
Κείμενον. H « δι«τ. του ια τίτ. τ οϋ α’ βιβλίου Textus. Const. 1 , tit. 2, lib. I cod iubet nt
T MfeTl ^tJt' Τβ Upi κλβ{ε,θ31’ ^τιί 0Λι Ιτέβη lemP,a claudantur : qua non est posita In Basii
ΚΕΦΑΑ. E'. — Depl N8itopioJ, Μουσαίου, Εύ-
τυχιάνου, Πορφυρίου, Μαξίμο·υ, καί Κελεστινου,
και τών 6π* αυτών καταστάντων αίριτικών, ή
ύρΟοδόςων έκβληθέντων.
Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών V * συνόδου
'Εφέσοο κανών α', β', ν’, δ’, ε* · συνόδου Σαρδικης
πανών κ\
CAP. V. — De hestorio, Musceo, Eulyckiano.
Pvrphyno, Maximo, Celestio, et hetreticis qui
ab tp ts |m Ecclesiis j constituti sunt, atque or-
thodoxis qui ejecti sunt.
Concilii Constantinopolitani canon 4 ; concilii
Ephesini canon 1, 2, 3, 4, 5 ; concilii Sardlcen-
8i8 canon 20.
ΚΕΦΑΛ. ζ** . — Περί του μη ώρΐίλειν Αναφοράν
γίνεσθαι παρόντος αίρετικού.
Τιμοθέου κανών 0*.
ΚΕΦΑΛ. Ζ'. — Περί κληρικών αίρετικών όρ·
θοδόξφ προσιόντων Έκχλησίφ.
Συνόδου Καρθαγέννης, κανών νζ’, ξη* · Βασιλείου
κανών α* · Θεοφίλου Ιχ τού Υπομνηστικού κανών α\
ΚΕΦΑΛ. Η. — — Περί έπισχόπων συγκοινωνούν·
των, % συνευχομένων αίρετικοΤς ^ έπιτρε πόντων
αυτοΐς ένεργεΤν, ^ δεχόμενων βάπτισμα αύτών,
{{ θυσίαν.
*Αποστόλω^ κανών ι*, με\ μζ^· συνόδου Άντ ιοχείας
πανών β'· συνόδου Ααοδικείας κανών λγ’· 'Ανάγνωθι τά
παραγεγραμμενα έν τψ ιε' κεφ. τού γ’ τίτ. τού παρ-
όντος συντάγματος.
ΚΕΦΑΛ. θ'. — Περί έπισκόπων, κληρικών
λαμβανόντων εύλογίας έξ αίρετικών · ή Ιουδαίων,
ή εύχομένων Έκκλησίαις, $ έν μοναστηρίοις αί-
ρετικών, έθνίκών, IJ σαββατιζόντων, {J συνεορ-
ταζόντων τοϊς 'Ιουδαίοι ς, ή προσφερόντων συν-
αγωγαΤς, ή ΙεροΤς έθνών, καί περί άγγελιτών.
'Αποστόλων κανών ξε*, ο' · συνόδου Ααοδικείας κα-
Patrol· Gh. CIV·
CAP. VI. — Oblationem non esse faciendam
praesente haeretico.
Timothei canon 9.
CAP. VII. — De clericis haereticis , qui ortho-
doxae Ecclesiae accedunt.
Concilii Cartbaginensis canon 57, 68 ; Basilii
canoni; Tbeophili ex Commonitorio canon 1.
VIII. — De episcopis et clericis qui com-
municant vel precesconjungunt cum heeretici$,aut
ipsis [sdcri*] operari concedunt, aut ipsorum
baptismum vel sa;ri fidum suscipiunt.
Apostolorum canon 10. 45, 46 ; concilii An-
tiocheni canon 2 ; concilii Laodiceni canon 33.
Lege quae annotata sunt in cap. 15, tit. 3 pra-
sentis operis.
CAP. IX. — De episcopis et clericis qui ah hae-
reticis vel Judaeis benedictionem accipiunt : aut
in Ecclesiis vel monasteriis hotreticorun , ethni-
corumve orant : aul cum Judaeis Sabbata eo-
rumve festa observant : aut synagogis templisve
gentium offerunt, et de angelitis.
Apostolorum canon 65, 70; concilii Laodiceni
37
PflOTlI PATRIARCfiifi CP.
mi
1164
canon, 9, 29, 32, 35, 37, 38, 39, 42 ; concilii
seiti canon 11.
Textus. Const. 1, tit. 9, lib. i cod. ait : Quod
universitati, etc., usque ad proventuum insumi-
tur, utpag. 882.
Scholium · Constit. 1, tit. 9, lib. i, cod. non est
posita in Basii. Digest. 8, tit. 5, lib. xxxiv Di-
gest. est cap. 20, tit. 8, lib. xliv, quod dicit
quacunque in textu compendiose sunt proposi-
ta. Tit. 48, lib. yi cod. positus est in cap. 34
ejosdem 18 tituli, lib. xliv, quod quaeras, atque
[insuper] sequentia cap. Const. 9, tit. 2, lib. i
cod. est cap. 14, tit. 1, lib. i Basii, quod eadem
jubet.
CAP. X. — De episcopo qui sciens haereticum
ai communionem idoneum [esse] dicit.
Concilii Carthaginensis canon 124.
CAP. XI.— Non eundum esse ad haereticorum
falsos martyres .
Concilii Laodiceni canon 34.
GAP. XII. — Ne haeretici ecclesiam ingrediar
tur.
Concilii Laodiceni canon 6.
CAP. XIII. — De matrimonio hareticorum
cum orthodoxis.
νών θ\ χθ\ λβ*, λε’, λζ’, λη9, λθ\ μβ9 · συνόδου <7,
κανών ια9.
Κείμενον. Ή α* διάτ. του 6* τίτ. του α βιβλίου τού
κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., usque ad άμοιότητα tin
πολιτικών προσόδων.
Σχόλιον. Ή α* διάτ. του θ9 τίτ. του α* βιβλίου tow
κώδικος ούχ έτέθη είς τά Βασιλικά. Το η* διάχ. τού
e* τίτ. τού λδ9 βιβλίου των διάχ. Ιστι κεφ. α* τού ιη'
είτ. του μδ9 βιβλίου λέγον όσα elc το κείμενον w-
ωψίσθησαν. 90 μη* τίτ. τού ζ"9 βιβλίου του χώ&χος
έτέθη elc **φ. λ*, τού αυτού ιη’ τίτ. του μδ9 βιβλίου*
καί ζήτει τούτο, καί τά μετ’ αυτά κεφ. ’Β Θ’ διάχ.
τού ιχ9 τίτ. τού α’ βιβλίου του κώδικος, εστι κεφ. ι*δ
του α* τίτ· του α* βιβλίου των Βασιλικών τά αυτά u·
ραχελευόμενον.
ΚΕΦΑΛ. 1'. — Περί άπισκόπτυ έν είδήσει λεγά-
τος κοινωνικόν τδν αιρετικόν.
Συνόδου ΚορΘαγέννης κανών μκδ*.
ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. — Περί του μη έπιέναι πράς νά<
των αιρετικών ψευδομάρτυρας.
Συνόδου Ααοδιχείας κανών λδ*.
ΚΒΦΑΑ. ΙΒ'. — Περί του μή είσιάναι τους αίρε-
τιχους είς την έκκλησίαν.
Συνόδου Ααοδιχείας κανών ζ"9.
ΚΕΦΑΛ. ΙΓ\ — Περί γάμων αίρετικών πράς Ορ-
θοδόξους·
Concilii Laodiceni canon 10, 3 i , concilii Συνόδου Ααοδιχείας κανών ι9, λα9* συνόδου Χαλχν
Chalcedonensis canon 1 4 ; concilii Carthaginen- δόνος κανών ιδ’ * συνόδου ΚαρΟαγέννης κανών χι·
sis canon 2l, 24 ; concilii sexti canon 72. συνόδου κανών οβ\
Quaeras vero hac de [re| sane quam pulchrum ex canonibus Basilii Magni ad Amphilochium, a-
nonem 9, circa finem.
Textus. Civilis lex tametsi, etc., usque ai C Κείμενον. *0 πολιτιχάς νόμος, εΐ καί τά μάλιετι
adulterii accusatur, utpag. 886. τάν γάμον δριζόμενος, χ. τ. X.,usque ad έπί μοιχιί*
κατηγορεϊται.
Scholium. Tit· 2, lib. XXIIl Dig. positus est IU Σχόλιον. 90 β’ τίτ. του κγ9 βιβλίου τών διάτ. έτφ
tit. 4, lib. XXVIII Basii, atque dige3t. 1, dicit de είς τίτ. δ9 του χη9 βιβλίου τών Βασιλικών, καί «ρηα
nuptiis ad eumdem inodum.Const. 12, tit. 5, lib.I τό α* διάτ. περί γάμου όμοίως. *Η ιβ9 διάτ· τού ε* τίτ.
COd. sive cap. 25, tit. 1 , lib. t Basii, insertum est του α* βιβλίου του κώδικος ήτοι τά χε9 χε<ρ· τόυ α* νχ.
medio scholio cap. 2 praesentis tit. Legas [vero] του α9 βιβλίου τών Βασιλικών χατεστρώθη ε!ς ύ
etiam 72, canonem concilii sexti in Trullo [habiti] : μέσα του σχολίου του β* χεφ. του παρόντος τίτ. Ά*-
ex quo discas fidelem cum muliere infideli matri- άγνωθι χαί οβ* κανόνα τής iv τψ Τροόλλφ συνόδου,
monii lege non conjungi *. tametsi nonnulli ex fine xoq μάθγις δτι πισχάς μετά άπίστου γυναιχος ου συν
ejusdem canonis, de infidelibus qui post [initum] άπτεται νόμφ γάμου, κάν τινις πλανηθέντες kx τού
matrimonium crediderunt, docente, in errorem de- τέλους του αυτού χαεόνος περί Απίστων πιστιυσέ»·
lapsi, diversuro quiddam audacter dixerunt.Yerum των μετά τον γάμον διδάσκοντα Ιτερόν τι τολμηρά;
enimvero cum Hispanos [esse] orthodoxos, nostra- εΤπον. *Εγώ δΐ είδώς τού ^ιβηρας όρθοδόξους, καί ύ
que omnia amplecti sciam, atque illos filias suas Ο ήμέτερα πάντα δεξαμένους, χαί όρων αυτούς tote
Sarracenis nuptum elocare videam : miror et ad- 9ΑγαρηνοΤς έχγαμίζοντας τάς οΐχείας θυγατέρες
dubito, quamobrem ab ipsis antistitibus qui divi- θαυμάζω και απορώ πώς παρά τών Αρχιερέων αότά>
norum canonum oracula [et] sciunt et legunt, istud είδότων καί Αναγινωσκόντων τα τών θείων κανόνα*
non prohibeatur. Quocirca hoc etiam opto, ut con· θεσπίσματα τά τοιαύτα ού κωλύονται. Εύχομαι ώ
•ilio et auctoritate optimi atque sancti imperatoris καί τούτο διορθωθήναι δι* εύχής καί άντιλήψεως τω
nostri corrigatur. Const. 18, tit. 5, lib. I cod. non κρατίστου καί Αγίου ήμών αάτοκράτορος· ’Η ιη9 διέτ.
6St in Basii. Const. vero 8, tit. 1, lib. V cod. est του ε* τίτ. τού α* βιβλίου τού κώδικος οάκ έτέθη είς
cap. 2, tit. 2, lib. XXVIII Basii. Animadvertas au- τά Βασιλικά. *H ε* διάτ· τού α9 τίτ. του ε9 βιβλίου τού
tem illud. Propter religionis diversitatem, non κώδικος, Ιστι χεφ. β9, του β9 τίτ. του χη9 βιβλίου w
6S86 additum in Basii. Dicit enim 2 istud cap. hSBC: Βασιλικών * καί πρόσχες δτι τά βητάν το λέγον διά η
Si mulier quae sui juris perfectaaque statis est, τής θρησκείας διάφορον ού προσετέθη είς τά Βασιλι-
ubiarrha8acceperit;COnjDgiom recuset: in duplum κά * φησί γάρ τά τοιούτον β9 χεφ. τούτα * 9£άν γυν*
1,65 NOMOGANON. ~ TIT. XII, CAP. X-XVIII. 1166
αυτεξούσια τελείαν αγου*« τήν ήλικίαν άββαβώνας a arrhas reddito. Si vero cum minor sit, veniam ata-
' e™ κρ*ιτή*η τον γάμον, διπλούς άντιδιδοτω tis petierit, atque arrhas ceperit : rursum duplum
του; άρρχοωνχς · εί 6e καί έλάττων ούσα συγγνώμην reddito. Sin minor sit, nec «tatis veniam petiit:
ηλιχιβς ητησε, καί άρβαβώνας Ιλββε πάλιν, τδ διπλά- ipsa quod cepit, simplum restituito. Quod si puel-
σιον αναδιοάτω. Έάν δέ καί άφήλιξ e®ti καί αυτή 1» pater, aut etiam mater arrhas pro illa ceperit,
συγγνώμην Ι,λιχίας ούχ $τησβ τδ άπλουν αύτφ δπερ vel avus pro neple : [si quidem] perfecta atatis
Ιλαδεν άποχαταστήσει. El δέ καί πατήρ χάρης, ή fuerint, ipsi quoque in duplum tenentor: si modo
μήτηρ άρ£α δωνας Ιλαβον δπερ θυγατρδς, ή πάππος cum matrimonium procedere pORSit, [illud] reCU-
Οπερ έγγάνης τελείας άντες ήλιχίας χαί αυτοί εις τδ seni. At S! matrimonium Consistere nequeat, ipsa
διπλασιον χατεχεσθωσαν, εΤπερ δυναμενον προβηναι arrhae simplae redduntor. Verum si cum matrimo-
τδν γ^μον παραιτούνται ποιήσαι. Et δε καί άνυπά- nium consistere queat, ob justam [id] causam re-
V**0L μβλλ*1 } γάμο; α*'°* °* cusetur, si quidem [eam] causam ante sponsalia
αναδιδοσθωσαν άπλοι. Et 61 μή ήν άνυπάστατος δ γά- sciverint, sibi imputanto, quod istiusmodi sponsum
ρος δι εύλογον δε αΙτίαν παραιτετται, εί μεν ήδεισαν delegerint : sin ignoraverint, aut post sponsalia
Χβν πρδ της μνηστείας ^τήν αιτίαν έαυτοΤς έγκαλεί- [hujusmodi] causa Sape inciderit, tunc simplum
τωσαν διά τι τδν τοιουτον έμνηστεύσαντο. Et δε g redditor. Eadem etiam de sponso, si sponsalia re-
ηγνόουν ή πολ/άκις μιτι την μνηστείαν ή αίτια συν- cusaverit, dicimus. Plane uti arrhae, quando sponsa
έβη τδ άπλουν άποδιδάσΟω. τά δε αυτά χαι Ιπ\ του connubiurn recusat, quadruplentur, nunc non ob-
μνηστήρος λέγομεν την μνηστείαν παραιτημένου, tinet : extra quam 31 specialiter hoc ipsum pacto
Τδ δε^ τετραπλασιάζεσθαι τους ά^δχβώνχς οτε ή convenerit. Porro nulla extra hujns COnstitUtlO-
μνηστή παραιτεΤται γάμον νϋν ού κρατεί, et μή άρα 'nis definitionem cautio facta, subsistere quito.
I δίχως αυτδ τούτο συμιρωνηθή. Πασα δε ασφάλεια παρά Const 6, tit. 9, lib. I cod. 6St cap. 33, tit. 1,
τήν διατ. ταΰτην γινόμενη άνυπάστατος έστω. Ή δε lib. I Basii, quod eadem dicit,
ζ"* διατ. τού 6 τίτ. τού α’ βιδλίου τού χώδιχος, εστι κεφ. λγ* του α* τίτ. του α* βιολιού των βασιλικών, καί
φησι τά αύτά.
κεφαλ. ia* Περί των έξ αιρετικών et; δρθο- CAP. XIV. — De hoeretieis ad rectam fidem
δοςίαν έπιστραφέντων, χαί et δυνατδν τούτους conversis , et, an hi in clerum allegi possint , et
κληροϋσθαι, καί τίνες αυτών βαφτίζονται, χαί qumam illorum baptizentur , quinam vero dun-
τίνες μάνον χρίονται, καί δτι πράως δει τοΤς at- taxat UH^antuf et, qvod benigne CUm hxr elicis
ρετικοΐς μή κεχρήσθαι διά τδ έπιστρέφεσθαι agi Oporteat , Ut convertantur.
τούς.
Συνάδου Νίκαιας κανών η’, ιθ* · συνάδου Ααοδικείας Concilii Nicaeni canon 8, 19; con cilii Laodice-
χανών ξη* · συνάδου Κώνσταντι νουπάλεως κανών ζ’ · ni canon 68 ; concilii Constantinopolitani canon
συνάδου Καρθαγέννης κανών μζ’, νζ', ξζ" · συνάδου 7; concilii Carthaginensis canon 47, 57, 66; con-
C* , κανών {ε’· Βασιλείου κανών α’, μζ’· Θεοφίλου έχ cilii sexti canon 95 ; Basilii canon 1, 47; Theo-
τής πρδς ’Αφύγγιον έπίσκοπον έπιστολής. *Η κατά phili ex epistola ad Aphyngium episcopum Con-
Κυπρια/δν σύνοδος πάντα αίρετιχδν έρχάμενον είς ciliurn Cypriani [temporibus habitum] statuit ut
Ορθοδοξίαν ορίζει βαπτίζεσθαι, λέγουσα τδ τών αίρετι- quicunque haereticus ad rectam fidem devenit
κών μή είναι βάπτισμα. bartizetur : harelicorum [lotionem] non esse
baptismum dicens.
ΚΕΦΑΛ. IE\ — ΙΙερί τού μήτε έπι σκοπούς, μήτε CAP. XV. — Ne episcopi aut clerici hctr elicit
κληρικούς δωρεΐσθαι, ή έν διαβάσει διδάναι τι [quidpiam] donent, aut in testamentis dent, ta-
αΐρετικοΤς, κίν ώσιν αυτών συγγενείς. metsi ipsorum cognati sint .
Συνάδου Καρθαγέννης κανών κγ*, πα’· 'Ανάγνωθι Concilii Carthaginensis canon 23, 81. Lege
χά προγεγραμμένα έν τψ η' κεφ. τού ι* τίτ. τού παρ- Dqu® annotata sunt in cap. 8, tit. 10 prasentis
οντος συντάγματος. Operis.
κεφαλ. ις·’ Περί αιρετικών μετανοούντων. CAPXVI. De hcereticis poenitentiam agentibus·
Βασιλείου κανών ε’. 'Ανάγνωθι τά παραγραφέντα έν Basilii canon 5. Lege quse in praesentis operis
τψ λθ’ κεφ. τού θ' τίτ. τού παράντος συντ<έγμαεος. cap. 39, tit. 9, annotata sunt.
ΚΕΦΑΛ. IZ*. — Πώ; έκδικούσιν ot Επίσκοποι CAP. XVII. — Quomodo episcopi quos ipsis
τούς άρμάζοντας αύτοτς τάπους, παρά αίρετικών competunt, sed ab hcereticis detinentur , loea
κατεχομενους . vindicent.
Συνάδου Καρθαγέννης κανών ρχα'. Ανάγνωθι τά Concilii Carthaginensis canon 121. Lege quaa
παραγραφέντα έν τφ i' κεφ. τού η’ τίτ. νού παράντος annotata sunt in 10 cap. tit. 8 prosentis operis,
συντάγματος,
κεφαλ. ih\ — Περί τών πειροιμενων άθετεΤν CAP. XVIII. — De tis qui reprobare conan -
iv ’Εφίβφ πραχΟ.ντα, I Uf, quot Epltesi acta tuiti.
H6t ' ί»Η0ΪΙΙ PAftltAilCflifi Cf>. m
Concilii Ephesi» canon 6. Lege qtue in cap. 3 a ’E<^ew χανών ζ*. Άνάγχωθι ·ώ «ρηι-
pnesenlia lilnli aont annolala. γριμμίνα έν t $ γ’ «,. τού «o^Sto; τί*.
ΤΙΤΛΟΣ ir.
ΠΕΡΙ AAIKQN.
TITULUS XIII.
DE LAICIS.
CAP. PRIMDM. — Vt qui laicus, tribus Domi· A κεφλλαιον a'. — Πιρί του inoxivtioDsi w
nieis diebui in civitate degens , in ecclesiam non λαϊκδν τής Αγίας κοινωνίας έπί τρεϊς *φιεχε<
convenerit^ η sancta communione removeatur . έν πόλει διάγοντα, καί μή συνελθόντα τή k·
κλησίφ.
Concilii Sardicensie can. Η ; concilii sexti ca- Συνόδου Σαρδικής κανών ια'· συνόδου ζ"9, κανών *\
non 80.
CAP. II. — De laicis iterum scepiusve matri- κεφαΑ. b\ — Qtpl λαϊκών ώνηρογιμο^,
monium contrahentibus , et vetitis nuptiisf ae ή πολυγαμούντων, καί κεκωλυμένων γάμων, xii
eommistione. μίξιως.
Apostolorum canon 19, 48 ; concilii Ancyrani 9Αποστόλων κανών ιθ9, μη* * συνόδου 'Αγχώκ
canon 16, 17 ; concilii Neocasariensis canon 2, κανών ιζ“9, ιζ9 · συνόδου Νεοκαισαρείας κανών γ\
3, 4, 7 ; concilii Laodiceni canon 1, 10, 31 ; con- δ’, ζ9 * συνόδου Ααοδι κείας κανών α’, ι9, λα* · συνΛοο
cilii Chalcedonensis canon 16; concilii sexti ca- Χαλκηδόνος κανών ιζ"9 · συνόδου <ζ\ κανών νγ9, ν?,
non 63, 54, 72, 98 ; Basilii canon 4, 18, 23, 2 1, οβ’, ζ“ηβ Βασιλείου κανών δ*, ιη’, κγ9, κδ9, μα’, ν’, νγ,
41, 60, 53, 66, 67, 75, 76, 78, 79, 80; ejusdem ξ<Γ> Κ\ 5η\ ο·’, οζ*9, oV, <Λ9, π9· του αυτού έχεν
ex epistola ad Diodorum ; Theophili ex epistolae Διόδωρον έπι στολής, Θεοφίλου Αρχιεπισχάω
ad Agatbium episcopum. Άλεξανδρείας έκ τής πρδς Άγάθιον επίσκοπον έχι·
στολής.
Textus. Civilis lex iterum sapiusve, ete , us-
que ad digest. 38, 51, 55, 67, ut pag. 902.
Scholium . Tit. 9, lib. v cod., non est positus
in Basil.Novella de nuptiis,est novella imperatoris
Justiniani 22, posita[que est] in lib.Basil.xxvm,tit.
14. cap. i, [ac] jubet quaecunque compendiose sunt
proposita. Legasautem totum illum 14 tit.281ib.[ut
qui ei] maxime necessarius sitfet de viris mulieri-
busque nuptias iterantibus multa summae utilitatis
doceat. Digest. 10 et H, tit. 2, lib. m, dig., est
lib. Basii, xxi, tit. 2, cap. lO,quod ita dicit : Ex
Κείμενον. 90 πολιτικδς νόμος Λ κολάζει τήν
τερογαμίαν, ή πολυγαμίαν, κ. τ. λ., usque ad xaljit-
βλίον κγ’, τίτ. β9, διάτ. λη9, να9, ve9, ξζ\
Σχόλιον. 90 θ’ τίτ. του e’ βιβλίου τού κώ&χπ
ούχ έτέθη βΐς τα Βασιλικά. ’Ο δέ περί γάμων ηψ
έστι του Βασιλέως 'Ιουστινιανού vcapA χβ’, xeipfni
έν βιβ)ίφ τών Βασιλικών και’, τίτ. ιδ’, κεφ. α9, «*-
ρακελευομένη δσΐ αίς τδ κείμενον συνωψί«θν«.
Καί άνάγνωθι τδν δλον τοιοϋτον ιδ’ τίτ. τού xr*’ βι-
βλίου άναγκαιότατον βντα, καί πολλά διδέσχοπι
χμησιμώτατα χάριν δευτερογαμούντων Ανδρών, καί
γυναικών. Τ δ ι9, καί ια9 διάτ. του β’ τίτ. του γ’ β·
principis jussu mulier intra luctus tempus nuptias c βλίου τών διατάξεων, έστι τού κά9 βιβλίου τών Βαπ-
•Ια.«.α πλΙαοΙ· αΙ λα n i 4 I kama 9 nimsi λ ί »»/»«* Anam \ iv<Tiu <pf. fi* ^ l rr i
iterare potest; et cap. Jl,theroa2,qiiodcirca6nem
sic habet : Quae vero in lugubri [anno] peperit,
elati m nubere potest. Tit. 6, lib. t, cod., est lib.
Basii. 28, tit. 8, cap. 23,quod sic habet: Neminem
qui sob ditione sit Romani nominis duas uxores
habere posse, patet : cum et in edicto praetoris
hujusmodi homines infamia notati sint, quam rem
competens judex inultam esse non patietnr.Tit. 6
ejusdem lib. 5, cod. est lib. Basii. xxvm,tit.4,cap.
41, et ejusdem tit. cap. 44, quod est Gonst. 6.
haec ait: Si cui puella a tutore vel curatore tutela
vel cura ratio reddita sit, eaque vigesimum quin-
λικών τίτ. β9, κεφ. ι9, οδτω λέγον, Κατα χελωπ»
βασιλέως δύναται ή γυνή έν τψ πενθίμω χρόνφ γε-
μχϊν · καί κεφ. ια9, θέμα β9, περί τδ τέλος οδτικ
Εχον, Ή δε τεκουσα έν τψ πενθίμφ παραυτίχα Α>-
ναται γαμεΤν. *0 a’ τίτ. του a’ βιβ. του χώ&χ*,
Εστι βιβλίον κη9 τών Βασιλικών τίτ. ιε’, κεψ.χγ\
ούτως Ιχον, Ούδένα δστις 6πδ τήν πολιτείαν Iret τώ
"Ρωμαϊκού δνάματος δύο γαμετας δένασθσι
φανερόν έστιν δπότε καί έν τψ διάτ. τού «ραίτβιρ*
οΐ τοιουτοι Ανθρωποι ή τιμώνται, βπερ πράγμα &
'Αρμόδιος δικαστής Ατιμώρητον είναι ούχ Ανέξιται.
Ο τίτ. του αύτοΰ ε9 βιβλίου τού κώδικος, loti
i 169
NOMOCANON. - TIT. XIII, GAP. I, II. 1170
το* χη’ βιβλίου τών Βολικών τίτ. δ’, κεφ. μα’, A tiirn annani excesserit,*tque [insuper] constitutas
x%( φη τδ μ$’ κεφ. του χυτού τίτ. διχτ. δν ς“*. [annus utilis] decurrerit : potest ipsam tutoris vel
Ταύτα, έάν ή έπιτροπευθεΤσχ πχρχ τίνος, καί λόγου; curatoris filius (uxorem) ducere. Sane si pater
λάβη τής διοικήσεως, καί ύπερβή τδν κε’ ένιαυτδν, puellse cum decederet, ut illa [in matrimonium]
καί παραδράμ^ δ ώρισμένο; ένιχυτδ; δύνχτχι αύτήν tutoris vel curatoris filio jungeretur, postulavit :
b τοΰ έπιτροπεύσαντος υΙο; άγαγέτθαι. Εί & καί b valet sic quoque matrimonium. Tit.7, lib. V cod*
πατήρ τής κόρη; τελευτών τούτο ήτησεν ώστε συν- situs est in lib. Basii. XXVIII, tit.5, C*p. 27, quod ca-
αφθήναι την κόρην τψ του έπιτρόπου παιδί, καί ούτως put bffic dicit : Si quis qualemcunque gerens ma-
b γάμο; εβρω:χ ι. 'o ζ’ τίτ. τού ε’ β’.βλίου τού κώδι- gistratum, puellam invitam, aut invitis parentibus
κος κεΐτχι et; βιολίον κη’ τών Βασιλικών τίτ. ε’ κεφ, qualemcunque uxorem ducere conatus fuerit : pro
κζ* καί φη»ι τδ τοιούτον κεφ. ταύτα · Έάν τις ohv- isto conamine decem librarum auri multam pen-
δ^ποτ* πράττων αρχήν παραθε'η γήμαι ακουσχν dito. Quando vero magistratu abierit,ne magistra-
κόρην, ή άκόντων τών γονέων τήν οίχνδήποτε δέκα tus privilegiis [uti] tentato. Quod si faciat, illa ci-
λιτρών χρυ:ού πρόστιμον ύπίρ αυτή; εν^φίσεως vitate in qua privilegiis uti voluit, ad biennium
διδότω. Καί δτεδήποτε παυόμενο; τής ^ρχή; μή έπι- ejicitor. Licet autem puelis, ejusque patri, quod
χειρείτο τοΤς τής άρχή; προνομίοι; · εΐ δε Ιπιχειρή- b magistratus matrimonium perficere voluerit, dehoc
aet χρήσασΟχι, έπι διετίαν έκβαλλέσθω τής πόλεως contestari. Atque [ea] contestatione facta, tum in
5 έκείνης, έν ή τοΤς προνομίοις χρήσχσΟ-ι έβουλήθη · criminalibus tum in pecuniariis [negotiis] extra ip-
Ιςεστι δε καί τή κόρ$, και τψ τχύτης πχτρί δια- sius jurisdictionem erunt. Et si quidem [qui hoc
μαρτύρχ^Οαι περί τούτου, δτι έβουλήθη ποι/,σχσθαι ten tat | praeses provinciae aut magistratus militaris
τδν γάμον δ άρχων και τής διαμαρτυρίας -ενομένης sit, vicarii : sin uterque, [et magistratus ordinarius
: εξίϋθεν Ισονται τής τού άρχοντος δικαιοδοσίας επί τε et vicarius], prcefecti pnetorio [jurisdictioni] sub-
έγκλήμασι καί χοήμασι · καί εί μεν αρχών Ιπαρ- Slinto. Dlgest. 88, 51, 55 βΐ 67, tituli 2, libri XX11I
V χίας ή άρχων στρατιωτικός έστι, γινέσθωσαν υπό Digest, Sunt divorsa capital et 5 tituli, libri Rasil.
k τδν άρχοντα * ol έκατεροι εστωσαν ύπδ τον έπαρχον ΧΧΥΗΙ. Positus est enim tit. 2, lib. XXIII Digest. in
τών πρχιτωρίων. Τδ λη’ διάτ. τό να* καί νε’ καί το cap. 19, tit. 4, lib. XXVIII Basii, atque CSp. 22,
ξζ* τού β’ τίτ. τού κγ* βιβλίου τών διατ. είσι διάφορα quod est digest.38, dicit : Qui in provincia officium
t κεφ τού δ*, καί εν, τίτ. το: χη βιβλίου τών Βχσιλι· administrat : inde oriundam, vel ibi domicilium
κών * Ιτεθη γάρ δ β* τίτ. τού κγ* βιβλίου τών διατά- habentem uxorem ducere non potest, non tamen
ξεων εί; κεφ ιθ’ τού δ* τίτ. τού κη' βιβλίου τών Βα- sponsare prohibetur. At si mulier post officit dispo-
σιλικών, καί φη7ΐ τδ κβ* κεφ. διάτ. δν λη’ δ έπαρ- q silionem nuptias contrahere nolit,arrbas tantum-
, χ'φ χειρίζων δφρίκια, ού δύναται γαμεΤν tr,v έν αυτή modo reddit. Verum antea desponsam, [in matri-
ϊ γεννηθεΤσαν, ή τήν οικησιν εχουσιν έκετ. Μνηστεύ- inonium] assumere potest ; neque dos caduca fit,
εσθαι δί ού κωλύεται, καί έάν ή γυνή μετά τήν από- sed rata [manet.] Cap. 25, haec : Quae in illicitis
θεσιν τού όφρικίου μή θελήσ^ γαμήσα·., μονούς άρ- nuptiis data sunt, dos esse non videntur, atque
βαβών ας άποδίδωαι, τήη δε προμνηστευΟεΤσαν δύναται idcirco quaecunque ex iis quae ratione dotis data
λαβεΤν, καί ού γίνεται ή προίξ Ισπομένη, ήτοι έξ^το- SUUt, maritus Ceperit : tametsi prffiCIpue fructus
νημέν^, άλλ' Ισχυρά. Τδ κε', κεφ. ταϋτα, έπί τού ceperit, ab illo auferuntur. Ejusdem 25 cap.the*
άθεμίτων γαμων ού:ε προίζ είναι τά έπιδοθεντα δο- ma 3, haec : Si tutor atlt curator, dum Curam
κετ * καί διά τούτο πάν βπερ έκ τών επιδοθέντων gerit, adoptaverit maritum quondam pupillae, aut
λόγψ προικδς ελαβεν δ δήθεν άνήρ, άφ^ιρεΤται παρ' cujus curator est, vel [etiam] mariti patrem: adoptio
αυτού καν τά μάλιστα καρπούς Ιτυχεν είληφώς. Τδ irrita est,nOD autem perimuntur DuptiaBJ quemad-
γ* θέμα τού αυτού κε* κεφ. ταύτα, έάν δ άπίτροπο;, modum fit, quaudo quis generum SUUm adoptave-
ή δ γενόμενο; κουράτωρ υΐοθετήσηται τδν άνδρα τής rit. Etcap. 42, quod est COnstit. 2, tituli 6, lib. V.
έπιτροπευθείσης, ή κουρζτωρευομένης, ή τδν πατέρα cod. haec : Emancipatum quidam filium habens,
αυτή:, ή θέσις άκυρος έστιν, ού μεν δ γάυος λύεται, D postquam ipsi uxorem duxerat, matrimonio jam
ώσπερ λύεται ήνίκα τις τδν ίδιον γαμβρδν υίοθετή- inito, atque susceptis liberis, designatus est nurui
antai. Καί τδ μβ’ κεφ. διάτ. θν β’ του ζ"’ τίτ· τού su® curalor.Ergo hujus filius, nurus maritus, ne
βιβ. τού κώδικο; ταύτα · Ιχων τις αυτεξούσιον πατδα, idcirco matrimonium perimatur metuens, suppli-
xzt νύμφην αύτψ Αγόμενος μετά τήν τού γάμου σύ· cavit imperatori. Is rescripsit matrimonium qui-
στάσιν ήδη παίδων τεχθέντων άπδ τής νύμφης ώνο- dem ratum esse,sed patrem a cura desistere [de-
μάσθη κουράτωρ τή Ιδίφ νύμφη * δ δε τούτου τατς δ bere]: ac substituto alio,ab illo rationes repetere,
τής νύμφης άνήρ εύλαβ^θείς μήποτε ασύστατος δ Enim vero quoniam de illegitimis nefariisque nup-
γάμος γένηται ποοφάσει τής τού πάτρδ; κουρατω- lilS mulla [jam] cap. 10 fine praesentis 2 Cap. po-
ρείας έδεήθη βασιλέως, καί άντιγάφει τδν μίν suimus, quorum alia legitime constitutum matri-
γαμ ον έββώσθζι πλήν παύσασθαι τδν πατέρα τής monium ex postmodum superveniente malo non
κουρατωρείας, καί άλλων κατζσταθέντα λογοθέτη- dissolvi aiunt, alia νβΓΟ illud dissolvunt t quatro,
θήναι ύπ* αυτού τδν πατέρα. *βπεί δε διάφορά κεφ. de quo SJBpe io conciliis quaestio mota est,si quis
κατεστρώσαμεν έν τψ τέλει τού παρόντος β’ κεφ. postquam recte matrimonium coutraxer it, cum 80-
PHOTII PATRIARCHAE CP.
1172
1171
crn eoa [alia] re qua morem suam contingente i
persona se incestet, solvetur [ne] matrimonium, an
non? Nequaquam; sed incesti punientur. Dicit
namque lex in lib. u tit. 3, eap. 85, themate 4«
quae ab initio rata [fuerunt,] ex postfacto non in-
firmantur. Verum si cum nondum solemne sacri-
ficium celebratum fuerit, sed sponsalia duntaxat
intervenerint, [futurus] maritus cum socru aliave
sponsam suam sanguine contingente persona se
polluerit, mortificabitur matrimonium : [idque]
propter regulam quae dicit, si res [quaepiam] in
[eum] statum deveniat, quo in [statu] initio con-
sistere nequisset, irrita est: [tum ideo] etiam . quod
incestus scienter non permittatur. Atque bajc qui-
dem eorum qua a patriarcha compendiose propo·
sita sunt, interpretandorum eau3a scripta sint.
Scias vero quod hoc praesens secundum caput
multa expositione indigeat. Multae siquidem et
diversae leges de prohibitis nuptiis latae sunt Cae-
terum quoniam tractatum de nuptias iterantibus
jam explanavimus : discas etiam quae saepius ma-
trimonium contrahentes, vetitasque nuptias con-
cernunt.A veteri [itaque| lege ternae agnoscebantur
nuptiae. Posteaquam autem temporibus imperatoris
domni Leonis Sapientis in Ecclesia inter principes
sacerdotum schisma factum essetimajor enim pars
tertias nuptias non concedebat), eaque divisio usque
ad [tempora] filii ejus imperatoris domni Constan-
tini Porphyrog^nnetae durasse! : evulgata tunc
decisio est, quae reconciliationis dicitur, quae tra-
ctat,quando tertiae nuptiae permittantur, et quando
non; quam decisionem interpretationi 4 canonis
sancti Barilii insertam lege. Supra tertias autem
nuptias haud unquam alias fieri dixeris Nam tertiae
etiam nuptiae a veteribus legibus πολυγαμία dice-
bantur. Poiro de vetitis nuptiis lege 1 et 4 cap.,
tituli 5, libri xxviu. Dividunt enim cognationem
trifariam, in ascendentes, descendentes, et qui
(contingunt] ex transverso. Ex quibus ascendentes,
quidem sint, parentes, avi, et deinceps : descen-
dentes vero, filii, nepotes, pronepotes, et deinceps:
ex transverso autem fratres, fratris sororisve filii,
patrui vel avunculi, patrueles, et deinceps. [Ac|
deinde alteram etiam abusive cognationem dicunt,
quae ex affinitate sive συμπενθερίας est. Ubi autein
hac de [re] sermonem habuerunt, atque cujusque
cognalionisgradus docuerunt: ascendentium atque
descendentium nuptia*, etiamsi ex legitimis nuptiis
[nati] non sint, in infinitum prohiberi asserunt : ex
transverso autem cognatorum conjunctionem ab
octavo gradu liberam faciunt, ac similiter affinium
nuptias usqne ad sextum gradum connumerandum
impediunt. Verum postquam temporibus sanctis-
simus illius patriarchae domni Alexii, de septimo
gradu consanguineorum dubitatio incidit (negabant
enim quidam posse quempiam patrui magni nepo·
tis filiam ducere uxorem, propterea quod a legibus
consanguineorum nuptiae ab initio octavi gradus
permittantur : alii vero opponebant cognationis
χάριν παρανόμων, καί άθεμίτων γάμων, καί τινά
μέν έκ τούτων φασίν μή λύεσθχι τον ήδη νομίμως
συστάνχα γάμον έκ τού γινομένου κακού μιτα
τχύτα, τινά δέ λύουσι τδν γάμον. 9 Ερωτώ περί τού
πολλάκις έρωτηθέντος συνοδικώς, έάν μετά τον χα-
λώ; συστάντχ γάμον συμφθαρή τις μετά τής οΐχεία;
πενθεράς, ήτινος προσώπου συγγενικού τή γιμετή
αύτού λυθήσετχι 6 γάμος, ή ού ούδχμώς, άλλν έιητι-
μηθήσοντχι ot την αίμομιξίχν ποιησάμενοι. Φτ,σΙ
γάρ δ νόμος έν βιβλίφ β* τίτ. γ' κεφ. πε* θέμχτι ι* ·
Τά έξ άρχής βέβαια έκ των έπισυμβαινόντων ούχ
άκυρουντχι . Et δέ ούκ έφθασε γενέσθχι τελεία Ιερο-
τελεστία, άλλα μόνη μνηστεία πχρηχολούθησε, χ»
μετά ταύτην συνεφθάρη δ γχμορδς τη πενθερί, ή
έτέρφ συγγενική) προσώπφ τής μνηστής αυτού, έμ-
ποδισθήσετχι δ γάμος διά τον κανόνα τδν λέγοντι
θέμα περιϊστ$ν είς τάξιν έξής την άρχήν ουκ αδύ-
νατο συστήνχι, άκυρόν έστι, καί διά τδ μή παρσχω-
ρηθήναι έν είδήσει αιμομιξίαν. Και ταύτα μεν Ιγρά-
φησαν είς έρμηνιίαν των συνοψισθέντων παρά τού
πατριάρ^ου, Γίνωσκε δέ δτι τδ παρδν β* κεφ. πολλής
έξηγή^εως δέεται · πολλά γάρ και διάφορα νόμιμα
έςηνέχθησαν χάριν γάμων κεκωλυμένων. Καί έπεί
τά περί των δευτερογαμούντων έδηλώααμεν άνωθεν,
μάθε καί τά περί των πολυγχμούντων και κεχωλυμί-
νων γάμων. ’Απδ τού παλαιού νόμου τρείς γάμοι
έπεγί/ώσκοντο, έπί δέ των ήμερων τού βασιλίως
κυρίου Λεοντος τού φιλοσόφου γέγονε σχίσμα είς τέ,ν
Εκκλησίαν μέσον των αρχιερέων · ot πλείους γαρ σέ
παρεχώρουν τήν τριγαμίαν, και Ιφθασεν ή διαίρεαις
, μέχρι καί τού υΙού αυτού τού βασιλέως κυρίου Κων-
' σταντίνου Πορφυρογενήτου. Έξηνέχθη τηνικαύτ*
τόμος δ λεγόμενος ττς ένώσεως διαλαμβάνων πότε 4
τρίτος γάμος παραχορεΤται, και πότε οδ. Καί άνέ-
γνωθι τδν τοιούτον τόμον χαταστρωθέντα είς τήν
έρμηνείαν τού δ* κανόνος τού